ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދެވަނަ ޒަމާނުގައި ޚަލީފާކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅުން | ތާރީޚް | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ތާރީޚް ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދެވަނަ ޒަމާނުގައި ޚަލީފާކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅުން\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޖަޢުފަރު ބިން އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު ބިން އަލްމަހްދީ އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. އުފަންވެވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން ހިޖުރައިން 206ވަނަ އަހަރު ބަޣްދާދު ގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޝުޖާޢު އޭ ކިޔޭ ތުރުކީ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ހިޖުރައިން 232ވަނަ އަހަރު މީސްތަކުން ބައިޢަތު ހިއްޕެވި އެވެ.އެއީ އޭނާގެ އަޚް އަލްވާޘިޤް ބިﷲ އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 10ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nހިޖުރައިން 236ވަނަ އަހަރު ޙުސައިން ބިން ޢަލީ ( ޙުސައިން ގެ ފާނު )ގެ މަހާނަ ހަލާކުކޮށްލެއްވުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި އެވެ. މަހާނަ ކޮނެ އެތަނަށް މީސްތަކުން ޒިޔާރަތްކުރުން މަނާކުރެއްވި އެވެ. އެދުވަސްވަރު ރޫމީން މިޞްރުގެ ދިމްޔާތު އަށް އަރައިގަނެ، މީސްތަކުންނާއި ގެދޮރަށް ގެއްލުން ދީ ހެދި އެވެ. އަދި ''ކަލީކިޔާ'' އޭ ކިޔުނު ރަށާއި ހަގުރާމަކުރައްވައި އެތައް ބަޔަކު ގަތުލުކުރެއްވި އެވެ. ހަމައެކަނި ސަލާމަތްވީ އަތުލައިގަނެވުނު މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން ކްރިސްޓިއަން ދީން ގަބޫލުކުރި މީހުންނެވެ. ދައުލަތުގެ ވެރިކަން ދިމިޝްޤަށް ބަދަލުކޮށް 2މަސްދުވަހު އެތާގައި ދައުލަތުގެ ވެރިކަން ހިންގި އެވެ. އެއަށްފަހު އިރާގު ގެ ސާމަރާ އަށް އަނެއްކާ ވެސް ބަދަލުކުރެވުނެވެ.\nވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު އިރާގުގައި އެތައް ގަނޑުވަރުތަކެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. މިގޮތުން ބިނާކުރެއްވި ގަނޑުވަރު ތަކުގެ ތެރޭގައި ''ބަދީޢު''، ''ބުރުޖު''، ''ޖައުސަގު''، ''ޖައުފަރީ''، ''ޞަބީޙު''، އަދި ''މަލީޙް'' ގެ ނަން ދީފައިވާ ގަނޑުވަރުތައް ހިމެނެއެވެ. އިބްނި ޚަރުދާޚިބާ ވިދާޅުވާގޮތުގައި މިގަނޑުވަރުތަކުގެ ޚަރަދަށް އެތައް ލާރިއެއް ޚަރަދު ކުރެއްވި އެވެ. ދަރިކަލުން އަލްމުޢުތައްޒު ޚިތާނުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން ބޭއްވި ހަފްލާތަކުގެ ޚަރަދަށް ވެސް ގާތްގަނޑަކަށް 86ހާސް ދިރުހަމް އަރާނެ ކަމަށް ވެއެވެ. ރަލާއި، އަންހެނުންނަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ފައިސާ އިސްރާފު ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nވެރިކަން އޭނާގެ 3ދަރިންކަމުގައިވާ އަލްމުންތަޞިރު، އަލްމުޢުތައްޒު، އަދި އަލްމުއައްޔަދު އަށް ދެއްވުމަށް އަހުދު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އަލްމުންތަޞިރު ގެ ކުރިން އަލްމުޢުތައްޒު، ވެރިކަމަށް އިސްކުރެއްވުމަށް ބޭނުންވި އެވެ. އެއީ އަލްމުތައްވަކިލް ނުލާހިކު ލޯބިފުޅުވެލައްވާ އަލްމުޢުތައްޒު ގެ މަންމާ ފުޅު ޤަބީޙާ ރުއްސުމަށްޓަކައެވެ.\nއަލްމުންތަޞިރު ތުރުކީންގެ ކޮމާންޑަރުންގެ އެހީ ހޯއްދަވައިގެން ހިޖުރައިން 247ވަނަ އަހަރުގެ ޝައްވާލު މަހުގެ 5ވީ ބުދަދުވަހުގެ ރޭ އުމުރުން 41އަހަރު ވެފައިވަނިކޮށް ގަތުލުކުރެއްވުމާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ. ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ޖަޢުފަރީ ގަނޑުވަރު ގައެވެ. 15 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ޚަލީފާ ކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު (އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ)ބިން މުހައްމަދު (އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޙަބަޝިއްޔާ އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 11ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nއަލްމުންތަޞިރު، އަލްމުޢުތައްޒު، އަދި އަލްމުއައްޔަދު އަށް ވެރިކަން ދެއްވުމަށް ބައްޕާފުޅު އަލްމުތަވައްކިލް އަހުދު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އަލްމުންތަޞިރު ގެ ކުރިން އަލްމުޢުތައްޒު، ވެރިކަމަށް އިސްކުރެއްވުމަށް ބޭނުންވި އެވެ. އެއީ އަލްމުތައްވަކިލް ނުލާހިކު ލޯބިފުޅުވެލައްވާ އަލްމުޢުތައްޒު ގެ މަންމާ ފުޅު ޤަބީޙާ ރުއްސުމަށްޓަކައެވެ. މިކަމާއި ދެބަސްވުން އުފެދި އަލްމުންތަޞިރު އެގޮތަށް އަމަލުކުރުމަށް ދެކޮޅު ހެއްދެވި އެވެ.\nތުރުކީންގެ ބަޔަކު އަލްމުތައްވިލް އަލަﷲ އާއި އެއްބަސްވެފައިވާ ބައެއް ކަންތަކާއި ޚިލާފުވިކަން އެގުމުން\nއަލްމުންތަޞިރު ތުރުކީންގެ ކޮމާންޑަރުންގެ އެހީ ހޯއްދަވައިގެން ހިޖުރައިން 247ވަނަ އަހަރުގެ ޝައްވާލު މަހުގެ 5ވީ ބުދަދުވަހުގެ ރޭ ބައްޕާފުޅު ޖައުފަރީ ގަނޑުވަރުގައި ގަތުލު ކުރެއްވި އެވެ. މިގަތުލުގައި އޭރުގެ ވަޒީރެއް ކަމުގައިވާ އަލްފަތުޙު ބިން ޚާގާން އެހީތެރިވެދީފައި ވެއެވެ. ގަތުލުކުރެވުނީ5ރޭމަތިން އެކަން ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަން އުޅެ ނުވުމަށްފަހު ގައެވެ.\nބައްޕާފުޅު ގަތުލުކުރެއްވުމަށް ފަހު ވެރިކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 247ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަވަހާރަ ވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 248ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޚަލީފާ ކަމުގެ މުއްދަތަކީ6މަސް ދުވަހެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަހުމަދު ބިން މުހައްމަދު (އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ މަޚާރިޤު އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 12ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 220ވަނަ އަހަރުއެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 248ވަނަ އަހަރު އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ އަވަހާރަވުމަށް ފަހު ވެރިކަން ލިބެން ޖެހޭނީ އަލްމުޢުތައްޒު އަށެވެ. ނަމަވެސް އަލްމުޢުތައްޒު ވެރިކަމުން އިސްވިޔަ ނުދީ އެއްކިބާ ކުރައްވައި، އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިޚްތިޔާރު ކުރީ ތުރުކީންގެ 3ކޮމާންޑަރުން ކަމުގައިވާ ބަޣާ، ވަޞީފް، އަދި ބާޣިރު އެވެ. އެމީހުން އަލްމުޢުތައްޒު ވެރިކަމަށް އިސްވިޔަ ނުދިނީ ބައްޕާފުޅު އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ އެމީހުން ގަތުލުކޮށްފައިވާތީ އަލްމުޢުތައްޒު ވެރިކަމަށް އިސްވެއްޖެ ނަމަ އެމީހުންގެ ކިބައިން އޭގެ ބަދަލު ހިފާނެ ކަމަށް ބިރުހީވުމުންނެވެ.\nއަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ގެ ދުވަސްވަރު ވެރިކަމުގެ ބާރު އޮތީ އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ކޮމާންޑަރުންގެ އަތްމަތީ ގައެވެ. އެމީހުންގެ ވަޒީރަކު ޚަލީފާ ކަމަށް އިސްކޮށް ފަހުން ޚިލާފު އުފެދި އައުތާމިޝް އޭކިޔޭ އެވަޒީރު ގަތުލުކުރެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު ވަޞީފް އަދި ބަޣާ ގުޅިގެން ބާޣިރު ގަތުލުކުރެއްވި އެވެ. އެކަމާއި ގުޅިގެން ތުރުކީންގެ ސިފައިންގެ މެދުގައި ބޮޑު ހައިޖާނެއް އުފެދި، ރުޅިވެރިކަން އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ސާމަރާ ސިފައިން އިންގިލާބެއް ގެނައުމުން އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ސާމަރާ ދޫކުރައްވައި ބަޣްދާދުގައި ހުންނެވި އަމީރު މުޙައްމަދު ބިން ޢަބުދުﷲ ބިން ޠާހިރު ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nސާމަރާގެ ސިފައިންނަށް މިޚަބަރު ލިބުމުން ބޭކްބާކް ވެރިއަކަށް ހުރެގެން ވަފުދެއް ބަޣްދާދަށް ދިޔައެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ކިޔަމަންތެރިކަން ފެނި އެމީހުން އެކަމަށް އެދުމުން އެބުރި ސާމަރާ އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެއަށްފަހު އަލްމުޢުތައްޒު އަދި އަލްމުއައްޔަދު ޖަލުން މިނިވަންކުރެއްވި އެވެ. އަލްމުޢުތައްޒު އަށް ވެރިކަން ދިނުމަށް އަހުދުކުރައްވައި ވަލީ އަހުދަކަށް އަލްމުއައްޔަދު ކަނޑައެޅުއްވި އެވެ.\nއަލްމުޢުތައްޒު ވަރުގަދަ ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރު ކުރައްވައި ވެރިއަކަށް އޭނާގެ އަޚް އަބީ އަޙުމަދު ޠަލްޙާ ބަހައްޓައިގެން ބަޣުދާދަށް ވަޑައިގެން ދެތިން މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބަޣުދާދު ޙިޞާރު ކުރިއެވެ. ބަޣުދާދުގެ އަހުލުވެރިންނާއި ދެމެދު ހިގި ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ފަހު އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކޮށް ވާޞިޠު އަށް ފޮނުވާލެވުނެވެ. ވާޞިތުގެ ވަކިން ހުންނަ ގެއެއްގައި އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ބަހައްޓަވައި، އެގޭގެ ފާރަވެރިކަން ބެލެހެއްޓުން އަހުމަދު ބިން ޠޫލޫން އާއި ޙަވާލުކުރެވުނެވެ. އެއަށްފަހު އަލްމުޢުތައްޒުގެ މަންމަ ޤަބީޙާ އަޙުމަދު ބިން ޠޫލޫން އަށް އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ގަތުލުކުރައްވައިފި ނަމަ ވާޞިޠު ވެރިކަން ދެއްވާނޭ ކަމަށް ބުނި އެވެ. ނަމަވެސް އަޙުމަދު ބިން ޠޫލޫން އެކަމާއި ދެކޮޅު ހެދިއެވެ.\nއެއަށްފަހު އަލްމުޢުތައްޒު އޭނާގެ ދޮރުވާނެއް ކަމުގައިވާ ސަޢީދު ބިން ޞާލިޙް ފޮނުއްވައި އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ނަމާދަށް ހުންނަވަނިކޮށް ގަތުލުކުރެއްވި އެވެ. އަދި އޭނާގެ ބޯ އަލްމުޢުތައްޒު އަށް ފޮނުވުނެވެ. އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ގެ ބޯ ހިފައިގެން ޞަޢީދު އައިއިރު އަލްމުޢުތައްޒު އިންނެވީ ރާޒުވާ ކުޅޭށެވެ. އަދި އެބޯ ކުޅެ ނިމެންދެން އެއްފަރާތެއްގައި ބޭއްވުމަށް އެދުނެވެ. ކުޅެނިމިގެން ބޮލަށް ބައްލަވާލައްވާފައި އެވަޅުލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި ސަޢީދު ބިން ޞާލިޙު އަށް 50ހާސް ދިރުހަމް ދެއްވައި ބަޞަރާގެ ނައިބަކަށް އިސްކުރެއްވި އެވެ. މިހާދިސާ ހިގާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 252ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުޙައްމަދު(އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ) ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ) ބިން މުހައްމަދު (އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު އެވެ. މަޝްހޫރު ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޤަބީޙާ އޭ ކިޔޭ ރޫމީ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 13ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nބައްޕާފުޅު އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ ގެ ވެރިކަމުގައި ވެރިކަން ދެއްވުމަށް އަހުދުކުރެއްވި އެވެ. އަދި އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲގެ މަންމާ ފުޅު ޤަބީޙާ ދެކެ ވާލޯތްބެއްގެ ބޮޑުކަމުން އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲގެ އަޚް އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ ގެ ކުރިން ވެރިކަމަށް އިސްކުޅައުމަށް ނިންމެވިއެވެ. މިނިންމެވުމާއި ހިތްހަމަނުޖެހިގެން އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ ބައްޕާފުޅު އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ އަވަހާރަކޮށްލެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު އަލްމުންތަޞިރު ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްވިއެވެ.އެއީ ހިޖުރައިން 247ވަނަ އަހަރު އެވެ. ވެރިކަމުގައި6މަސް ވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 248ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލް އާޚިރު މަހުގެ ތެރޭގައި ވިހަވެގެން ދުނިޔެދޫކުރުމުން އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲގެ ބޮޑުބޭބެ ދަރިކަލުން ޢަހުމަދު(އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ) ބިން މުހައްމަދު (އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ.\nއަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ މުހައްމަދު(އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ) އަދި އޭނާގެ އަޚް އިބްރާހީމް(އަލްމުއައްޔަދު) ޖަލުގައި ހައްޔަރުކުރެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު ސާމަރާ ސިފައިން އިންގިލާބު އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ އާއި ދެކޮޅަށް ގެންނެވުމާއި ހަމައަށް ތިއްބެވީ ޖަލުގައެވެ. އިންގިލާބާއި ގުޅިގެން އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ އަދި އޭނާގެ އަޚް އަލްމުއައްޔަދު ޖަލުން ދޫކޮށްލެއްވުމުން ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިއަތު މީސްތަކުން ހިއްޕެވި އެވެ. އެއަށްފަހު ވާޞިޠު އަށް އަލްމުސްތަޢީން ބިﷲ ފޮނުވާލެވުނެވެ. އަދި އެތާގައި އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ގެ އަމުރަށް އޭނާ ގަތުލުކުރެވުނެވެ.\nއަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ގެ ދުވަސްވަރަކީ ފަސާދައާއި ފިތުނަވެރިކަން ގިނަ ދުވަސްވަރެވެ. ތުރުކީންގެ ވެރިންތައް ތަފާތު އިންގިލާބުތައް ގެނެސްފައި ވެއެވެ. ޞާލިޙް ބިން ވަޞީފް އިސްވެ ހުންނަވައިގެން އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ އާއި ކުރިމަތި ލައްވައި ހިފައިހައްޔަރުކޮށް ކެއިން ބުއިން މަނާކުރެއްވި އެވެ.ވެރިކަމުން ދުރުކުރައްވައި ވަށައިގެން ބެދިފައިވާ ގޮޅިއެއް ކަހަލަ ތަނަކަށް ލުމަށް ފަހު އޭގެ ދޮރުހުރި ތަނުން ރާނައި ބައްދާލި އެވެ. އަދި އެތާގައި ދުނިޔެދޫކޮށް ދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު މުޙައްމަދު ބިން އަލްވާޘިޤް ބިﷲ ގެންނަވައި ޚަލީފާކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިޢަތު ހިއްޕެވި އެވެ. މިހާދިސާ ހިގީ ހިޖުރައިން 255ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nއަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ގެ މަންމާފުޅު ޤަބީޙާ ފިލާވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ހޯއްދަވައި ހިފައި ހައްޔަރުކޮށް މުދާތައް އަތުލައްވައި މައްކާއަށް ފޮނުވާލެއްވި އެވެ. ޤަބީހާ އަވަހާރަވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 264ވަނަ އަހަރު މައްކާގައެވެ. އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ޚަލީފާކަން 3އަހަރާއި 6މަހާއި 14ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަވަހާރަކޮށްލެވުނު އިރު އުމުރުފުޅަކީ 24އަހަރެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުޙައްމަދު ބިން ހާރޫން( އަލްވާޘިޤް ބިﷲ) ބިން މުހައްމަދު(އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުހްތަދީ ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ.މަންމާފުޅަކީ ގުރުބު އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 14ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އޭނާގެ ކާފަ( އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ ) ދުނިޔޭގައި ހުންނަވަނިކޮށް ހިޖުރައިން 222ވަނަ އަހަރު އިރާގުގެ ސާމަރާ ގައެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ޚަލީފާ އަލްމުޢުތައްޒު ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން ހިޖުރައިން 255ވަނަ އަހަރު އެވެ. ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް އަޑުއައްސަވައި ހެއްދެވި އެވެ. އަނިޔާވެރިކަން ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. ހިތްވަރުގަދަ ކަމަށް ލާމަސީލު ބޭފުޅެއް ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އުޅުމާއި ކަންތައްތައް އިސްލާހު ކުރެއްވުމުގައި ޢުމަރު ބިން ޢަބުދުލް ޢަޒީޒް ގެންގުޅުއްވި ގޮތްތައް ނަމޫނާ އަކަށް ބެއްލެވި ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ޚަލީފާކަމުގައި ހުންނެވީ 11މަހާއި 25ދުވަހުއެވެ. އަވަހާރަކޮށްލެވިފައިވަނީ އުމުރުފުޅުން 34އަހަރު ގައި ހިޖުރައިން 256ވަނަ އަހަރު ގައެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަހުމަދު ބިން ޖައުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ) ބިން މުހައްމަދު(އަލްމުޢުތަޞިމް ބިﷲ) ބިން ހާރޫން އައްރަޝީދު އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުޢުތަމިދު އަލަﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ.މަންމާފުޅަކީ ފަތްޔާން އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 15ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އިރާގުގެ ސާމަރާ ގައެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 256ވަނަ އަހަރު ޚަލީފާ އަލްމުހްތަދީ ބިﷲ ގަތުލުކުރެވުނުތާ ދެދުވަސް ފަހުންނެވެ. 23އަހަރު ވަންދެން ޚަލީފާ ކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ. ވެރިކަމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގުމަށް އޭނާގެ އަޚް ޠަލްހާ(އަލްމުވައްފިޤުބިﷲ) އާއި ހަވާލުކުރެވުނެވެ.އެންމެ ފުރަތަމަ ވެރިކަން ސާމަރާއިން ބަޣްދާދަށް ބަދަލުކުރެއްވީ އަލްމުޢުތަމިދު އަލަﷲ ގެ ދުވަސްވަރު އެވެ.\n14އަހަރަށް ދެމިގެންދިޔަ ޒިންޖީން ގެނައި އިންގިލާބު ކުރިމަތިވެފައިވަނީ އަލްމުޢުތަމިދު އަލަﷲ ގެ ދުވަސްވަރު ގައެވެ. އޭނާގެ އަޚް އަލްމުވައްފިޤް ބިﷲ އަވަހާރަވީ އަލްމުޢުތަމިދު އަލަﷲ އަވަހާރަވުމުގެ6މަސް ކުރިން ހިޖުރައިން 278ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަލްމުޢުތަމިދު އަލަﷲ އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 279ވަނަ އަހަރު އެވެ.އަވަހާރަވުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ބޭބެ(އަލްމުވައްފިޤު)ގެ ދަރިކަލުން އަހުމަދު ބިން ޠަލްޙާ އަށް ވެރިކަން ދެއްވުމަށް އަހުދުކުރެއްވި އެވެ. އަދި އަލްމުޢުތަޟިދު އޭ ކިޔައި ލަގަބު ދެއްވި އެވެ. އަވަހާރަ ވެފައިވަނީ އުމުރުން 50އަހަރުގައި ބަޣްދާދު ގައެވެ. ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ސާމަރާ ގައެވެ. އަވަހާރަވީ ވިހަލާފައި ހުރި ކާއެއްޗެއް ކައިގެން ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަޙުމަދު ބިން ޠަލްޙާ(އަލްމުވައްފިޤް ބިﷲ) ބިން ޖަޢުފަރު (އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޟިރާރު އޭ ކިޔުނު އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 242ވަނަ އަހަރު އެވެ. ހިޖުރައިން 279ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 289ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ.މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 16ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްވީ ބޮޑުބޭބެ އަލްމުޢުތަމިދު އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ.\nވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ދައުލަތަށް ބަދަލުތައް ގެންނެވި އެވެ. ކުރިމަތިވި ހުރިހާ އިންގިލާބުތަކެއް ނާކާމިޔާބު ކުރެއްވި އެވެ. ޠޫލޫނީންގެ ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ޚުމާރަވައިހް އާއި އެކު ޞުލްޙައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރެއްވި އެވެ. އަދި ޚުމާރަވައިހް ގެ ދަރިކަނބަލެއްކަމުގައިވާ ޤަޠަރު އައްނަދާ އާއި ހިޖުރައިން 282 ވަނަ އަހަރު ކައިވެނި ބައްލަވައިގެންނެވި އެވެ.\nއަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ އަކީ އަޒުމާއި ހިތްވަރުގަދަ ބޭފުޅެކެވެ. ހައިބަތު ހުރި އަދުއްވުންނާއި ކުރިމަތި ލުމުގައި ފަސްނުޖެހޭ ބޭފުޅެކެވެ. ޅެންވެރިކަމާއި އަދަބިއްޔާތަށް ލޯބި ކުރެއްވި އެވެ. ''މަޠާމީރު''އޭ ކިޔޭ ޖަލު އުފައްދަވައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ އަދަބު ދެވޭގޮތަށް އެތަން ބިނާކުރެއްވި އެވެ. ''ދާރު އައްނަދުވާ'' އޭ ކިޔުނު އިމާރާތް ހަލާކުކޮށްލައްވައި އެތާގައި މިސްކިތެއް ބިނާކުރެއްވި އެވެ. މިމިސްކިތް ހުންނަނީ މަސްޖިދުލް ޙަރާމް އާއި ކައިރި ހިސާބެއްގައެވެ.\nއަވަހާރަވެފައި ވަނީ އުމުރުފުޅުން 47ގައި ހިޖުރައިން 289ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޚަލީފާކަން 7އަހަރާއި9މަސް ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ. ވިހަވެގެން މަރުވީ ކަމުގައި ވެސް ބުނެވެއެވެ. އަނެއްބައި ރިވާޔަތްތައް ބުނާގޮތުން އޭނާގެ ޖާރިޔާއިންތަކެއް ޓިޝޫއެއްގައި ވިހަކާތާފައި ދިނުމުން އެޓިޝޫ އިން ނޭފަތް ފޮޅުމުން ވިހަވެގެން މަރުވީ އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަލީ(އަލްމުކްތަފީ ބިﷲ) ބިން އަޙުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްހާ (އަލްމުވައްފިޤް ބިﷲ) ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުކްތަފީ ބިﷲގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޖީޖިކް އޭ ކިޔޭ ތުރުކީގެ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 263ވަނަ އަހަރު ގައެވެ. ހިޖުރައިން 289ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 295ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 17ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ބައްޕާފުޅު އަވަހާރަވުމުންނެވެ.\nއަލްމުކްތަފީ ބިﷲ ގެ ދުވަސްވަރު ޤަރާމިޠީންނާއި ހަގުރާމަކުރައްވައި ބަލިކުރެއްވި އެވެ.އަދި މިހަގުރާމަ އަށް އެތައް ފައިސާއެއް ޚަރަދު ކުރެއްވި އެވެ. ޠޫލޫނީން އަދި ބައިޒަންޠީންނާއި ވެސް ހަގުރާމަ ކުރެއްވި އެވެ. އެކަމަކު ބައިޒަންޠީން ހޯދަމުން އައި ކުރިއެރުންތައް ހުއްޓުވޭގޮތަށް ނުވިއެވެ. އެދުވަސްވަރު ''އަންޠާކިޔާ'' ފަތަހަކުރެއްވި އެވެ. އޭރު އެރަށަށް ވެރިވެގެން ތިބީ ރޫމީންނެވެ.\nއަލްމުކްތަފީ ބިﷲ އަކީ ރަގަޅުކަމާއި، ރީތިކަމަށް މިސާލު ޖެއްސުވޭ ބޭފުޅެކެވެ. ގަނޑުވަރެއް ހެދުމަށް ރައްޔިތުން އަތުން އަތުލެވުނު ބިންތަކާއި، ބަގީޗާތައް އަބުރާ އެތަންތަނުގެ ވެރިފަރާތްތަކާއި ހަވާލުކުރެއްވި އެވެ. ބައްޕަ ބިނާކުރެއްވި ''ޠަވާމީރު''އޭ ކިޔުނު ޖަލު ހަލާކުކޮށްލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އެޖަލުގައި ބަންދުކޮށްފައި ތިބި މީހަކު ނަމަ މިނިވަންކޮށް ދޫކޮށްލެއްވި އެވެ.\nއަވަހާރަވުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ކޮއްކޮ އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ އަށް ވެރިކަން ދެއްވުމަށް އަހުދުކުރެއްވި އެވެ. އޭރު އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲގެ އުމުރަކީ 13އަހަރެވެ. އަވަހާރަވީ އުމުރުފުޅުން 32އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 295އަހަރު އެވެ. ޚަލީފާކަން6އަހަރާއި6މަސްދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޖަޢުފަރު ބިން އަހުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްހާ(އަލްމުވައްފިޤު ބިﷲ)ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ)އެވެ.މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 282ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 18ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nއަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ގެ އަޚް އަލްމުކްތަފީގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ އަށް ޚަލީފާ ކަން ދެއްވުމަށް އަހުދުކުރެއްވި އެވެ. އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އަލްމުކްތަފީ އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެން އުމުރުން 13 އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 295ވަނަ އަހަރު އެވެ. އުމުރުފުޅު ކުޑަކަމުން ވެރިކަމުން ދުރުކުރައްވައި ޢަބުދުﷲ ބިން އަލްމުޢުތައްޒު ބިﷲ ބިން އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ އިސްވި އެވެ. ނަމަވެސް ދެދުވަސްފަހުން ޢަބުދުﷲ ބިން އަލްމުޢުތައްޒު ގަތުލުކުރައްވައި އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްވި އެވެ.\nހިޖުރައިން 317ވަނަ އަހަރު އޭނާގެ އަޚް އަލްޤާހިރު ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް 2ދުވަސް ފަހުން ސިފައިންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު އިންގިލާބެއް ގެނައުމުގެ ސަބަބުން އަނެއްކާ ވެސް އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްވި އެވެ.\nއަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ގެ ވެރިކަމުގައި އެކިކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެދީ އުޅުނު ޚާދިމް އެއް އުޅުއްވި އެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ މުއުނިސް އެވެ. މުއުނިސް އަށް އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ''އަމީރު އަލްއުމަރާއު'' ގެ ލަގަބު ދެއްވާފައި ވެއެވެ. މުއުނިސް ބަޣްދާދުން ސިފައިންނާއި އެކު ނިކުމެވަޑައިގެން މޫޞިލް އަށް ވާޞިލްވެ، އެރަށް އަޅުވެތި ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ އާއި ކުރިމަތި ލެއްވުމަށް ބަޣްދާދަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲގެ ލަޝްކަރާއި މުއުނިސްގެ ލަޝްކަރު ހަގުރާމަކޮށް އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲގެ ލަޝްކަރު ވަނީ ބަލިވެފައެވެ. އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲގެ ލަޝްކަރުން ވަރަށް ގިނަބަޔަކު މުއުނިސްގެ ލަޝްކަރާއި ބައިވެރިވި އެވެ. އަދި އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ބަރުބަރުންގެ ބަޔަކާއި އެކު ހުއްޓެވެ. އެހިނދު ބަރުބަރުން އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲގެ ބޯ ބުރިކޮށްލައި މުއުނިސް އަށް ވެދުމަށް އެރުވި އެވެ. މިހާދިސާ ހިގާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 320ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއަށްފަހު ވެރިކަމަށް އޭނާގެ އަޚް މުހައްމަދު( އަލްޤާހިރު ބިﷲ) އިސްކުރެވުނެވެ. ޚަލީފާކަމަށް އެންމެ ހަގުއުމުރުގައި އިސްކުރެވުނު ފުރަތަމަ ބޭފުޅާ ކަމުގައި ވަނީ ވެފައެވެ. އަވަހާރަ ވިއިރު އުމުރުފުޅަކީ 38އަހަރު އެވެ. 25އަހަރު ޚަލީފާކަން ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުހައްމަދު ބިން އަޙުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްޙާ(އަލްމުވައްފިޤް ބިﷲ) ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްޤާހިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ގަތޫލް އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. ފިތުނާ އޭ ވެސް ކިޔޭ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 286ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 19ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nއަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ގަތުލުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން މުހައްމަދު ބިން އަލްމުޢުތަޟިދު އާއި މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުކްތަފީ ގެންނަވައި، މުހައްމަދު ބިން އަލްމުކްތަފީ އަށް ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ދެންނެވުނެވެ. އެހިނދު މުޙައްމަދު އަލްމުކްތަފީ ޚަލީފާކަން ބޭނުން ނޫންކަމާއި ބޮޑުބޭބެ(އަލްޤާހިރު ބިﷲ) އަށް ޚަލީފާކަން މާހައްގުކަން ބޮޑުކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. ދެން އަލްޤާހިރު ބިﷲ އަށް ވެރިކަމަށް އެރުމަށް ދެންނެވުނު އާބަސް ބުނުއްވައި ހިޖުރައިން 320ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމަށް އިސްވި އެވެ.\nއަލްޤާހިރު ބިﷲ ވެފައިވަނީ ދެއްކުންތެރި، އުޅުން ވިޔާނުދާ، ލޭއޮހޮރުވުން ގިނަ ޚަލީފާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އުޅުން ގޯސްވުމުގެ ސަބަބުން ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމަށް ނިންމެވުމުން އެކަމުން އަމިއްލައަށް މަނާވެ ގަތެވެ. ނަމަވެސް ހިޖުރައިން 322ވަނަ އަހަރު ވެރިކަން ދޫކޮށްލެއްވި އެވެ. އެހިނދު މުހައްމަދު ބިން ޖައުފަރު ގެންނަވައި ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިޢަތު ހިއްޕެވި އެވެ. އެއަށްފަހު އަލްޤާހިރު ބިﷲ މިޞްރުގެ ވެރިރަށް ގާހިރާ އަށް ފޮނުވާލެވުނެވެ. އުމުރުފުޅުން 53އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 339ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވެފައިވަނީ ގާހިރާ ގައެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުހައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު( އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ) ބިން އަހުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްހާ(އަލްމުވައްފިޤު ބިﷲ)ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ)އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އައްރާޟީ ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޡަލޫމް އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 297ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 20ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 322ވަނަ އަހަރު އަލްޤާހިރު ބިﷲ ޚަލީފާކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އޭރު ހުންނެވީ ޖަލުގައެވެ. އަލްޤާހިރު ބިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކުރުމުން ޖަލުން މިނިވަންކޮށް ޚަލީފާކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިއަތު ހިފި އެވެ.\nއައްރާޟީ ބިﷲ ވަނީ އޭނާގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ކަންތައްތައް އިޞްލާޙުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ. މިގޮތުން ފަލަސްތީން އާއި، ޝާމްކަރައިގައި ތިއްބެވި، އޭނާގެ އައުވާނުން ގެންނަވައި ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރުންގެ މަގާމް ދެއްވި އެވެ. އިބުނު ރާޤް އަދި ނާޞިރު އައްދައުލާ އަލްޙުސައިން އަލްޙަމްދާނީ އާއި ދެމެދު ހިގި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ދައުލަތް ބައިބައިވެގެން ދިޔައެވެ. ޚަލީފާ އައްރާޟީ ބިﷲ ގެ ބާރުގެ ދަށުަގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ނަމެއްގައި އޮތް ބަޣްދާދު ގެ ވެރިކަމެވެ. ދައުލަތުގެ ބިންތައް އެކިއެކި ވަކިދައުލަތްތަކުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ.\nމިގޮތުން ފާރިސްގެ ރަށްތަކާއި، އަސްފަހާން، އަދި އައްރައްޔު އޮތީ ބުވައިހީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. މޫޞިލް، ދިޔާރު ބަކުރު، ދިޔާރު ރަބީޢާ، ދިޔާރު މުޟައްރާ، އޮތީ ހަމްދާނީ ދަރިކޮޅުގެ އަތްދަށުގައެވެ. ޝާމްކަރަ އަދި މިޞްރު އޮތީ މުހައްމަދު ބިން ޠަޣްޖު ގެ އަތްދަށުގައެވެ. މަޣްރިބު އަލްޤާއިމް ބިއަމްރިﷲ އަލްފާޠިމީ ގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް އިރު، އަންދަލުސް އޮތީ ޢަބުދުއްރަހުމާން އައްނާޞިރު ގެ އަތްދަށުގައެވެ. ކޯރުގެ ފަހަތުގައިވާ ރަށްތަކޭ ކިޔޭ ހިސާބު އޮތީ ސާމާނީންގެ އަތްދަށުގައެވެ. ޠަބުރުސްތާން އަދި ޖަރުޖާން ދިޔައީ ދައިލަމީންގެ އަތްދަށަށެވެ.\nދީލަތި މާތް އަދަބިއްޔާތާއި ޅެންވެރިކަމަށް ލޯބިކުރެއްވި ބޭފުޅެއްކަމުގައި ފާހަގަކުރެވިފައި ވެއެވެ. އިލްމުވެރިންނަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވައި ގިނަގިނައިން ހަދީޘްތައް އަޑުއައްސަވާ އުޅުއްވި ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އަވާހަރަވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 329ވަނަ އަހަރު އާލާސްކަންފުޅާއި އުޅުއްވުމަށް ފަހު އެވެ. އުމުރުފުޅުން 32އަހަރުގައި އަވަހާރަވި އިރު ޚަލީފާކަން6އަހަރާއި 10މަހާއި، 10ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަވަހާރަވީ ބަޣްދާދު ގައެވެ. ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ ރަޞާފާ ގައެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އިބްރާހީމް ބިން ޖަޢުފަރު( އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ) ބިން އަހުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްހާ(އަލްމުވައްފިޤު ބިﷲ)ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުތަވައްކިލް އަލަﷲ)އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުއްތަޤީ ލިﷲގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޚަލޫދު އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 295ވަނަ އަހަރު އެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އޭނާގެ އަޚް އައްރާޟީ ހިޖުރައިން 329ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 21ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nހިޖުރައިން 331ވަނަ އަހަރު ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ މަގާމަށް ތުރުކީންގެ އިސްމީހެއް ކަމުގައިވާ ޓޯޒޯންގެ އިސްވިއެވެ. އެހިނދު އަލްމުއްތަޤީ ލިﷲ ބަޣްދާދު ދޫކޮށް މޫޞިލް އަށް އަދި މޫޞިލް ދޫކޮށް ރިއްޤާ އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ހިޖުރައިން 333ވަނަ އަހަރު އަމާންކަން ދެއްވުމަށް އެދި ޓޯޒޯންގެ އަރިހަށް ބޭކަލަކު ފޮނުއްވުމުން އަމާންދޭނެ ކަމަށް ބުނުމުން، ފްރާތު ކޯރު ހުރަސްކޮށް ޓޯޒޯންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަންނަވަނިކޮށް ހިފަހައްޓައި ހައްޔަރު ކުރެއްވި އެވެ. ބަޣުދާދަށް ގެންދިއުމަށްފަހު އަގޮޓިއާއި، އަދި އެހެނިހެން ބައެއް އަތުލެއްވުމަށްފަހު ޖަލުގައި ބަންދު ކުރެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު ޓޯޒޯން ޢަބުދުﷲ އަލްމުކްތަފީ ގެންނަވައި، ވެރިކަމަށް ބައިޢަތު ހިއްޕެވިއެވެ. އަދި އަލްމުސްތަކުފީ އޭ ކިޔައި ލަގަބު ދެއްވި އެވެ. މިހާދިސާ ހިގީ އެއަހަރުގެ ޞަފަރު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nރޯދަހިފުމާއި، އެހެނިހެން އަޅުކަންތައް ގިނަ ބޭފުޅެއްކަމުގައި ވެއެވެ. ރަލެއް ދުވަހަކުވެސް ނުހިއްޕަވައެވެ. އެއަށްފަހު ހިޖުރައިން 357ވަނަ އަހަރު އުމުރުފުޅުން 60އަހަރުގައި އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ހުންނެވީ ޖަލުގައެވެ. ޚަލީފާކަން ގާތްގަނޑަކަށް4އަހަރު ކޮށްފައިވެއެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބުދުﷲ ބިން ޢަލީ(އަލްމުކްތަފީ ބިﷲ) ބިން އަހުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ އަމްލަޙުއްނާސް އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. ޣުޞްނު އޭ ވެސް ކިޔާ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 292ވަނަ އަހަރު އެވެ.ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 333ވަނަ އަހަރުގެ ޞަފަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ޚަލީފާ އަލްމުއްތަޤީ ލިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 22ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nއަމިއްލައަށް ''އިމާމު އަލްޙައްޤު''ގެ ލަގަބު ދެއްވި އެވެ. ބުވައިހީ ދައުލަތުގެ ރަސްކަލެއް ކަމުގައިވާ މުޢިއްޒު އައްދައުލާ ޚަލީފާ އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ ދެކޭގޮތް ނުރަގަޅުވެ، އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ވެރިކަމުން މުޢިއްޒު އައްދައުލާ ދުރުކުރުމަށް ކަމަށް ޝައްކު ކުރެއްވި އެވެ. ދައިލަމީންގެ ދެބޮޑުންނާއި އެކު ވަޑައިގެން ޚަލީފާ އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ އާއި ސަލާމްކުރެއްވުމަށް އަތްދިއްކުރެއްވުމުން ބޮސްދޭން އުޅެނީ ކަމަށް ހީކޮށް ތަޢުރީފް ކުރެއްވި އެވެ. އެހިނދު ޚަލީފާ އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ އެދުންވައްޓާލައި، ފަގުޑި ކަރުގެ ވަށައިގެން އޮޅައި ހައްޔަރު ކުރެއްވި އެވެ. އެއަށްފަހު ދައިލަމީން އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ ޚަލީފާކަމުން ދުރުކުރައްވައި ޖަލަށް ލެއްވި އެވެ.އެއީ ހިޖުރައިން 334ގައެވެ. އެއާއި އެކު އަލްފަޟުލު ( އަލްމުޠީޢު ލިﷲ) ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިއަތު ހިއްޕެވިއެވެ. އެއަށްފަހު ހިޖުރައިން 338ވަނަ އަހަރު އުމުރުފުޅުން 42އަހަރުގައި އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ހުންނެވީ ޖަލުގައެވެ. ވެރިކަން ކުރައްވާފައިވަނީ 1އަހަރާއި 4މަސް ދުވަހު އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަލްފަޟުލު ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ) ބިން އަޙުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) ބިން ޠަލްޙާ(އަލްމުވައްފިޤް ބިﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުޠީޢު ލިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 23ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ މުޝްޢިލާ އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 301ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 334ވަނަ އަހަރު ޚަލީފާ އަލްމުސްތަކްފީ ބިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު ވެރިކަމުގައި 363ވަނަ އަހަރާއި ޖެހެންދެން ދެމިހުންނެވި އެވެ. އަލްމުޠީޢު ލިﷲގެ ޚަލީފާ ކަމުގެ ދުވަސްވަރަކީ ނިކަމެތި ދައުލަތުގެ ބާރު ދެރަ ދުވަސްވަރެއް ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އެއީ ބުވައިހީ ދަރިކޮޅުގެ ދައިލަމީން ވެރިކަމުގެ އަމްރުތައް ހިންގާފައިވާތީ އެވެ.\nދައުލަތުގެ ހުރިހާ ކަންތައްތަކެއް ބަލަހައްޓާފައިވަނީ ބުވައިހީ ދައުލަތުގެ ރަސްކަލެއްކަމުގައިވާ ޢިއްޒު އައްދައުލާ އެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ޚަލީފާ އަށް 100ދީނާރު ދެއްވައެވެ. ދުލަށް ބައްޔެއް ޖެހި އާލާސްކަންފުޅު ކުރިމަތިވި ހިނދު އަމިއްލައަށް ޚަލީފާކަން ދޫކޮށްލެއްވި އެވެ. އެއަށް ފަހު ވެރިކަން އައްޠާއިޢު ލިﷲ އާއި ހަވާލުކުރެއްވި އެވެ. 29އަހަރު ވަންދެން ވެރިކަންކުރެއްވި ޚަލީފާ އަވަހާރަވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 364ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nޢިއްޒު އައްދައުލާ އާއި ހަގުރާމަ ކުރެއްވުމަށް ވާސިޠު އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ނަމަވެސް ހަގުރާމައިގައި ގަތުލުކުރެއްވުމުން މައްޔިތާގެ ހަށިގަނޑު ބަޣްދާދަށް ގެންދެވުނެވެ. އަލްމުޠީޢު ލިﷲގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ހަޖަރުލް އަސްވަދު މައްކާއަށް އަބުރާ ގެންދެވުނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 317ވަނަ އަހަރު ޤަރާމިޠީން ގެންގޮސް އެމީހުންގެ އަތްދަށުގައި ރައްކާކޮށްފައި ވަނިކޮށެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބުދުލް ކަރީމް ބިން އަލްފަޟުލު(އަލްމުޠީޢު ބިﷲ)ބިން ޖަޢުފަރު(އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ)\nބިން އަހުމަދު(އަލްމުޢުތަޟިދު ބިﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އައްޠާއިޢު ލިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ހިޒާރު އޭކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. ޢަތަބު ވެސް ކިޔޭ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 320ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 24ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އުމުރުން 43އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 363ވަނަ އަހަރު އެވެ.އެއީ އާލާސްކަންފުޅު ކުރިމަތިވުން ބައްޕާފުޅު ވެރިކަން ދޫކޮށްލުމުންނެވެ. އައްޠާއިޢު ލިﷲގެ ދުވަސްވަރަކީ ބުވައިހީ ދައުލަތުގެ ބޮޑުންގެ މެދުގައި ހަމަނުޖެހުން ހިގަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެވެ. މިބުނި ބޮޑުންގެ ތެރެއިން ޢަޟުދު އައްދައުލާ އާއި ޢިއްޒު އައްދައުލާ އާއި ދެމެދު ހަމަނުޖެހުން ހިގައި ޢިއްޒު އައްދައުލާ ގަތުލުކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 367ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޢަޟުދު އައްދައުލާ އަވަހާރަވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 372ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއަށްފަހު ބުވައިހީންގެ ވެރިއަކަށް ބަހާއު އައްދައުލާ އިސްކުރެވުނެވެ.\nހިޖުރައިން 379ވަނަ އަހަރު ޝީޢީ ޝައިޚެއް ކަމުގައިވާ އަބީ އަލްޙަސަން ބިން އަލްމުޢައްލިމް އައްޠާއިޢު ލިﷲ ހައްޔަރުކުރެއްވި އެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ބަޣުދާދުގައި ޝީޢީންނާއި، ސުންނީ މުސްލިމުންނާއި ދެމެދު ފިތުނަވެރިކަން އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ހިޖުރައިން 381ވަނަ އަހަރު ސިފައިން ބަހާއު އައްދައުލާ އާއި ދެބަސްވެ އަރާރުންވެ ހެދިއެވެ. އެހިނދު އަބީ އަލްހަސަން އަލްމުޢައްލިމް ހުރީ ބަހާއު އައްދައުލާ އާއި އެއްކޮޅަށެވެ. އެއީ ބަހާއު އައްދައުލާ އާއި ގުޅިގެން އައްޠާއިޢު ލިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކޮށް އޭނާގެ މުދާތައް އަތުލުމަށްޓަކައެވެ.\nބަހާއު އައްދައުލާ އައްޠާއިޢު ލިﷲގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމަށް ހުއްދައަށް އެދުމުން އެހުއްދަ ދެއްވި އެވެ. ބަހާއު އައްދައުލާ އާއި އެކު ދައިލަމީންގެ ވަރަށް ގިނަ ސިފައިން ގެންދެވިއެވެ. ޚަލީފާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން އެތެރެއަށް ވަނުމަށްފަހު ބަހާއު އައްދައުލާ ބިމަށްތިރިވެ، ފައިގައި ބޮސްދެއްވިއެވެ. އެހިނދު ދައިލަމީންގެ ސިފައިންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ. ހީވީ އެމީހުންވެސް ޚަލީފާގެ އަތުގައި ބޮސްދޭން އުޅުއްވި ހެންނެވެ. އެހިނދު ޚަލީފާ އައްޠާއިޢު ލިﷲ އިށީދެގެން އިންނެވި އެދުން ވައްޓާލި އެވެ. އަދި ބަހާއު އައްދައުލާ އެގޭގައިވާ ހުރިހާ މުދަލަކާއި ފައިސާއެއް ނެންގެވިއެވެ. އައްޠާއިޢު ލިﷲ ބަހާއު އައްދައުލާ ގެ ގެއަށް ގެންދިއުމަށްފަހު ވެރިކަމުން ދުރުވުމަށް އެދުނެވެ. އެހިނދު އައްޠާއިޢު ލިﷲ އެކަމަށް އެއްބަސްވެ ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އަދި އަމީރު އަހުމަދު ބިން އިސްހާގު ބިން އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ގެންނަވައި ވެރިކަމަށް ބައިޢަތު ހިއްޕެވި އެވެ. މިހާދިސާ ހިގާފައިވަނީ ހިޖުރައިން 381ވަނަ އަހަރު އެވެ. ހިޖުރައިން 393ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަ ވުމާއި ހަމައަށް އިއްޒަތާއި އިހްތިރާމް ލިބިގެން އަލްޤާދިރު ބިﷲ ގެ އަރިހުގައި ދިރިއުޅުއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަޙުމަދު ބިން އިސްޙާގު ބިން އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އަލްޤާދިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 25ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ތުމްނާ އޭ ކިޔޭ އަންހެނެކެވެ.\nއުފަންވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ ހިޖުރައިން 336ވަނަ އަހަރު އެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 381ވަނަ އަހަރު ޚަލީފާ އައްޠާއިޢު ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު ހިޖުރައިން 422ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ. ޚަލީފާ ކަމުގެ މުއްދަތަކީ 41އަހަރު އެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 422ވަނަ އަހަރު އުމުރުފުޅުން 86އަހަރު ގައެވެ. ބުވައިހީންގެ ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ''ބަހާއު އައްދައުލާ''ގެ ދަރިކަނބަލުން ސަކީނާ އާއި ކައިވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވި އެވެ.\nކޮންމެ ބުރާސްފަތި ދުވަހަކު މީސްތަކުންނާއި ބައްދަލުކޮށް މީސްތަކުން ބޭނުންވާ ކަންތައްތަކާއި، އެމީހުންގެ ޝަކްވާތައް އަޑުއައްސަވައި ހެއްދެވި އެވެ. ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހު މަހްދީ މިސްކިތުގައި ހަދީޘް އަޑުއެހުން ބާއްވަވައެވެ.\nޖެހިލުން ކުޑަ ބޭފުޅެއް ކަން ފާހަގަކުރެވިފައި ވެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ވެރިވެގަންނަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި ތުރުކީންނާއި، ދައިލަމީންނަށް ވެސް ޖެހުނީ އަލްޤާދިރު ބިﷲ އަށް ކިޔަމަން ވާށެވެ. ދީންވެރިކަން، ހަރުދަނާކަން، ހެޔޮޢަމަލުތައް ގިނަގިނައިން ކުރުމާއި ޞަދަގާތްދިނުން އަދި މިނޫނަސް ލިބިފައިވާ އެތައް ސިފަތަކެއްގެ ސަބަބުން މީސްތަކުންގެ ލޯތްބާއި ރުހުން ލިބިލެއްވި އެވެ. ސިންދު އަދި އިންޑިޔާގެ ރަށްތައް ފަތަހަކުރެއްވި އެވެ. ޝަރުޢީ ގާނޫނުތަކާއި ބެހޭގޮތުން ފޮތެއް ލިޔުއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބުދުﷲ ބިން އަޙުމަދު(އަލްޤާދިރު ބިﷲ) ބިން އިސްޙާގު ބިން ޖައުފަރު( އަލްމުޤުތަދިރު ބިﷲ ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްޤާއިމް ބިއަމްރިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ.މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 26ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޤަޠަރު އައްނަދާ އޭ ކިޔޭ ރޫމީ އަންހެނެކެވެ. ބަދުރު އައްދުޖާ އޭ ވެސް ކިޔާ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 422ވަނަ އަހަރު ބައްޕާފުޅު އަލްޤާދިރު ބިﷲ އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ހިޖުރައިން 450ވަނަ އަހަރު ''ބަސާސީރީ'' އޭ ކިޔުނު ބޭކަލަކު މުޅިގައުމުގައި ފިތުނަވެރިކަން އުފެއްދި އެވެ. އެހިނދު ބަޣްދާދު ދޫކޮށް ދިއުމަށް ފަހު އެފިތުނަވެރިކަން ފިލައި ދިއުމުން އެބުރި ބަޣުދާދަށް ވަޑައިގެން ހިޖުރައިން 451ވަނަ އަހަރު ބަސާސީރީ ގަތުލުކުރެއްވި އެވެ.\nވެރިކަން 44އަހަރާއި ދެތިންމަސް ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަވަހާރަވީ އުމުރުފުޅުން 76އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 467އަހަރު އެވެ. އަލްޤާދިރު ބިﷲ އަކީ ލިޔުންތެރި އެކެވެ. ދޫހެލޭ ވާހަކަ ދެއްކުންތެރި އެކެވެ. އަދީބެކެވެ. ޒުހުދު ވެރިއެކެވެ. ވިސްނުންތޫނު އިހްސާންތެރި ބޭފުޅެކެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޢަބުދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަބުދުﷲ (އަލްޤާއިމް ބިއަމްރިﷲ) ބިން އަޙުމަދު (އަލްޤާދިރު ބިﷲ)އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުޤުތަދީ ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޤުއްރަތު އަލްޢައިނު އޭ ކިޔޭ އަރްމީނިޔާގެ އަންހެނެކެވެ. އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ބައްޕާފުޅު މުޙައްމަދު ބިން އަލްޤާއިމް އަވަހާރަވިތާ6މަސްފަހުން ހިޖުރައިން 448ވަނަ އަހަރު އެވެ. ކާފާފުޅު އަލްޤާއިމް ބިއަމްރިﷲ ގެ ވެރިކަމުގައި އަލްމުޤުތަދީ އަށް ވެރިކަން ދެއްވުމަށް އަހުދު ކުރެއްވި އެވެ. ކާފާފުޅު އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެން ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އުމުރުން 19އަހަރާއި 3މަހުގައި ހިޖުރައިން 467ވަނަ އަހަރު އެވެ.މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 27ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nހިޖުރައިން 487ވަނަ އަހަރު ބަޣުދާދު ގައި ކުއްލި މަރެއްގައި އަވަހާރަވުމާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ.އަވަހާރަވެފައިވަނީ އުމުރުފުޅުން 38އަހަރާއި 8 މަހުގައެވެ. ޚަލީފާކަން 19އަހަރާއި 8މަސް ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ. ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ބަޣުދާދު ބިނާކުރެއްވުމަށް ސަމާލުކަން ދެއްވި އެވެ. ޚަލީފާކަމުގެ ދުވަސްވަރު ފާހަގަވެފައިވަނީ ހެޔޮކަމާއި، ތަނަވަސްކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ދުވަސްތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު ބަޣްދާދު އިމާރާތް ކުރެއްވުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވި އެވެ. ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އަމުރުކޮށް ނުބައިކަންތައްތައް ނަހީކޮށް އުޅުއްވި އެވެ. ދިޖުލާ ކޯރަށް ފާޚާނާތަކުން ބޭރުވާ ފެން ވާސިލްކުރުން މަނާކުރެއްވި އެވެ. ކަނޑުދަތުރުކުރާ ދަތުރުވެރިންނަށް އެއްބޯޓެއްގައި އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން މަސްހުނިވެގެން ދަތުރުކުރެއްވުން މަނާކުރެއްވި އެވެ.\nހިޖުރައިން 474ވަނަ އަހަރު ސަލާޖިޤީންގެ ރަސްކަލެއްކަމުގައިވާ މަލިކްޝާހް ގެ ދަރިކަނބަލުންނާއި އެންގޭޖް ކުރެވުނެވެ. ހިޖުރައިން 480ވަނަ އަހަރުގެ މުހައްރަމް ގެ ތެރޭގައި މަލިކްޝާހް ގެ ދަރިކަބަލުން ބަޣްދާދުގައި ވެރިކަން ހިންގާ ގެއަށް ގެންދެވުނެވެ. އެދުވަހު އެތައް ބައިވަރު ރަން، ރިހި، އަދި އެތަކެތިން އުފައްދާފައިވާ ކަންވާރުތަކާއި، އެތައް ބައިވަރު ސަވާރުވުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ޖަނަވާރުތަކާއި، 200ޖާރިޔާ ތުރުކީންގެ ތެރެއިން ގެންދެވުނެވެ. ޚަލީފާ އަލްމުޤުތަދީ ބިﷲ އަބިކަނބަލުންގެ މަންމާފުޅަށް ތުރުކީންގެ އާދަކާދައިގާ އޮންނަ ގޮތުން ''ރުހުމުގެ ހައްގު''ގެ ގޮތުގައި ދޭންޖެހޭ 50ހާސް ދީނާރު ދެއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަބޫ އަލްއައްބާސް އަޙުމަދު އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ ބިން އަބީ ޤާސިމް ޢަބުދުﷲ ބިން އަލްމުޤުތަދީ ބިﷲ އެވެ.މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ އަލްޠޫން އޭ ކިޔޭ އަންހެނެކެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 28ވަނަ ޚަލީފާއެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އުމުރުފުޅުން 17 އަހަރުގައި ހިޖުރައިން 487ވަނަ އަހަރު ބައްޕާފުޅު އަލްމުޤުތަދީ ބިﷲ އަވަހާރަވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. ޚަލީފާ ކަމުގައި 25އަހަރު ހުންނެވި އެވެ. ޚުލްގު ހެޔޮ، ހެޔޮއަމަލުތައް ކުރުން ގިނަ ބޭފުޅެއް ކަމުގައި ފާހަގަކުރެވި ފައި ވެއެވެ. އުފާވެރި ދުވަސްތަކެއް މިޚަލީފާގެ ވެރިކަމުގައި ރައްޔިތުން ހޭދަކުރި ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ވަރަށް ގިނަ ހަގުރާމަތައް ކުރެއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަލްފަޟުލު ބިން އަޙުމަދު އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މަންމާފުޅަކީ ލުބާބާ އޭ ކިޔޭ އަންހެން ބޭކަނބަލެކެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ބައްޕާފުޅު ހިޖުރައިން 512ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަ ވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 29ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nހިޖުރައިން 516ވަނަ އަހަރު ޙައްލާ ގެ އަމީރަކަށް ހުންނެވި ދަބީސް ބިން ޞަދަޤާ އާއި ހަގުރާމަކުރެއްވުމަށް ޓަކައި ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރު ކުރެއްވި އެވެ. އެއީ ދަބީސް ޚަލީފާ އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ އާއި ދެކޮޅަށް ނިކުމެ، ލޫޓުވުމާއި، ފޭރުމުގެ އަމަލުތައް ހިންގާފައިވާތީ އެވެ. ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު ހަގުރާމައިގައި ބަލިވުމުން ދަބީސް ބިން ޞަދަޤާ ޣަޒިއްޔާ އޭ ކިޔުނު ގަބީލާއެއްގެ މީހުންގެ އަރިހަށް ދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު ހަމްޛާން ގައި ވެރިއަކަށް ހުންނެވި ސަލާޖިގީންގެ ރަސްގެފާނު މަސްޢޫދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން މަލިކްޝާހް ގެ އަރިހަށް ދިޔައެވެ. މިޚަބަރު ޚަލީފާއަށް ލިބުމުން ދަބީސް ބިން ޞަދަޤާ ޚަލީފާގެ އަރިހަށް ފޮނުވައިދިނުމަށް އެދުނެވެ. ނަމަވެސް މަސްޢޫދު އެކަމާއި އިދިކޮޅު ހެއްދެވި އެވެ. އެހިނދު ޚަލީފާ ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރު ކުރައްވައި މަހުމޫދު ރަސްގެފާނު އާއި ހަގުރާމަ ކުރެއްވުމަށް ހަމްޛާން އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. މިހަގުރާމައިގައި ޚަލީފާގެ ލަޝްކަރު ބަލިވެ، އަސީރެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްގެފާނުގެ ފޭލީގައި ހުންނަވަނިކޮށް ހަތިޔާރުއެޅި ބަޔަކު ހަމަލާދީ ޚަލީފާ ގަތުލުކޮށްލެއްވި އެވެ.\nއިބުނު އަލްއަޘީރު ވިދާޅުވާގޮތުގައި ހަތިޔާރު އެޅިމީހުންނަކީ ބާޠިނީންގެ ޖަމާއަތެއް ކަމުގައިވާ އިސްމާޢީލިއްޔާ ޖަމާއަތުގެ ބަޔެކެވެ. އަނެއްބަޔަކު ބުނާގޮތުގައި އެއީ މަސްޢޫދު ރަސްގެފާނު އަޑީގައި ހުންނަވައިގެން ހިންގި އަމަލެކެވެ. ފަހުން މިބުނި ހަތިޔާރު އެޅިމީހުން ހައްޔަރުކޮށް ގަތުލުކޮށްފައި ވެއެވެ. އަވަހާރަވެ ވަޑައިގެންފައި ވަނީ އުމުރުފުޅުން 43އަހަރު ހިޖުރައިން 529ވަނަ އަހަރު އެވެ. ޚަލީފާކަން 17އަހަރާއި 6މަސް ދުވަހު ކޮށްފައި ވެއެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މަންޞޫރު ބިން އަލްފަޟުލު(އަލްމުސްތަރުޝިދު ބިﷲ) ބިން އަޙުމަދު (އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ) އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އައްރާޝިދު ބިﷲގެ ގޮތުގައެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ބައްޕާފުޅު ގަތުލުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން ހިޖުރައިން 529ވަނަ އަހަރުއެވެ. 11މަހާއި 11ދުވަސް ފަހުން ޚަލީފާ ކަމުން ވަކިކުރެވުނެވެ. އަދި އަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ބައިޢަތު ހިފުނެވެ. މިއީ އައްބާސީ ދައުލަތުގެ 30ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nވެރިކަން ދުރުކުރެއްވުމުން ހަމްދާން އަށް ވަޑައިގެން އެތަނުން އަސްފަހާން އަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެތަނުގައި އޭނާގެ ފާރަވެރިންނަށް ތިބި ބަޔަކު އޭނާގަތުލުކުރީ ހިޖުރައިން 532ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭރު އުމުރުފުޅަކީ 30އަހަރެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ މުޙައްމަދު(އަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ) ބިން އަޙުމަދު އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 31ވަނަ ޚަލީފާއެވެ. މަންމާފުޅަކީ ޙަބަޝީ އަންހެނެއް ކަމުގައިވާ ނުޒުހާ އެވެ. ބަޣިއްޔަތު އައްނުފޫސް އަދި ނަސީމް ވެސް މަންމާފުޅަށް ކިޔާ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.\nވެރިކަމަށް އިސްކުރެވުނީ ހިޖުރައިން 530ވަނަ އަހަރު ބޮޑުބޭބެ އައްރާޝިދު ބިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. އައްރާޝިދު ބިﷲ ވެރިކަމުން ދުރުކުރެވުނީ ސަލާޖިޤީންގެ ރަސްކަލެއްކަމުގައި ވާ މަސްޢޫދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން މަލިކްޝާހް ގެ އަމުރުފުޅަށެވެ. މަސްޢޫދު ބިން މުހައްމަދު ވެރިކަން ހިންގާ ގޭގައި ހުރިހާ ރަނާއި، ހިފައި ގެންގުޅޭ ތަކެތި ގެންދެވި އެވެ.\nއަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ އަކީ ހައިބަތު ވަރުގަދަ، ޚުލްގު ހެޔޮ، މާތް، އަދުލުވެރި، ވިސްނުންތޫނު ބޭފުޅެކެވެ. ސަލާޖިޤީންގެ ރަސްކަލުންނާއި ވަކިން އިރާގުގައި ފުރަތަމަ ވެރިކަން ހިންގެވި ބޭފުޅާ އެވެ. ޚަލީފާ ކަމާއި ސިފައިންގެ ވެރިޔާކަން ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ޚަލީފާ އެވެ. ހިތްވަރުގަދަ ޖެހިލުން ކުޑަ ހަގުރާމަ ތަކުގައި ސީދާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިސްނަގައިގެން ކުރިމަތި ލައްވާ ހެއްދެވި އެވެ. ދައުލަތުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ނިންމަވާފައި ވަނީ އަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ ގެ ސޮއި ކުރުމަށް ފަހު ގައެވެ. ވެރިކަމުގައި 24އަހަރާއި ދެތިން މަސްދުވަހު ހޭދަކޮށްފައި ވެއެވެ. އަވަހާރަވެފައި ވަނީ އުމުރުފުޅުން 66 އަހަރު ގައެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޔޫސުފް ބިން މުޙައްމަދު އަބޫ ޢަބުދުﷲ އަލްމުޤުތަފީ ލިއަމްރިﷲ ބިން އަޙުމަދު އަލްމުސްތަޡުހިރު ބިﷲ އެވެ. މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އަލްމުސްތަންޖިދު ބިﷲ ގެ ނަމުންނެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 32ވަނަ ޚަލީފާއެވެ. މަންމާފުޅަކީ ރޫމީ އަންހެނެއް ކަމުގައިވާ ޠާއޫސް އެވެ. ނަރުޖިސް ވެސް މަންމާފުޅަށް ކިޔާ ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.އުފަންވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން 510ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nހިޖުރައިން 555ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 566ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ވެރިކަމުގައި ދެމިހުންނެވި އެވެ. 11އަހަރު ވަންދެން ޚަލީފާކަން ކުރެއްވި އެވެ. އަވަހާރަވި އިރު އުމުރުފުޅަކީ 50އަހަރު އެވެ. އަވަހާރަ ވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 566ވަނަ އަހަރު އިރާގުގެ ބަޣުދާދު ގައެވެ. އަވަހާރަވެފައިވަނީ ބަލިހާލުގައި ވަނިކޮށް ފާޚާނާ އަކަށް ވެއްދުމަށް ފަހު ބޭރުން ތަޅުލައިފައި ބެހެއްޓުމުން ނޭވާ ހާސްވެގެންނެވެ. އެކަންކޮށްފައިވަނީ އަލްމުސްތަންޖިދު ބިﷲ ގެ ވަޒީރެއްކަމުގައިވާ އަބޫ ޖަޢުފަރު އަޙުމަދު ބިން އަލްބަލަދީ، ދޮރުވާނެއް ކަމުގައިވާ ޤަޠުބުއްދީން، އަދި އޭނާގެ ޚާއްޞަ ޑޮކްޓަރ އިބުނު ޞަފިއްޔާ އާއި 3މީހުން ގުޅި ރާވައިގެންނެވެ.ރައްޔިތުންނާއި މުޢާމަލާތްކޮށް ގުޅުން ބެހެއްޓުމުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޚަލީފާއެއް ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. އަދުލުވެރި ފަސާދައާއި ކޮރަޕްޝަން ނައްތާލުމަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ ޙަސަން ބިން މުހައްމަދު ބިން ޔޫސުފް އަލްމުސްތަންޖިދު ބިﷲ އެވެ. މަންމާފުޅަކީ އަރްމީނިޔާގެ އަންހެނެއް ކަމުގައިވާ ޣައްޟާ އެވެ. ވެރިކަމަށް އިސްވުމާއި އެކު އަލްމުސްތަޟީއު ބިﷲ ގެ ލަގަބު ދެވުނެވެ. މަޝްހޫރު ވެފައިވަނި މިނަމުންނެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 33ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ.\nހިޖުރައިން 566ވަނަ އަހަރު ބައްޕާފުޅު އަލްމުސްތަންޖިދު އަވަހާރަވުމުން ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 575އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ވެރިކަން ކުރެއްވި އެވެ. 9އަހަރާއި 7މަސް ދުވަހު ޚަލީފާކަން ކުރެއްވި އެވެ. އަވަހާރަވިއިރު އުމުރުފުޅަކީ 40އަހަރު އެވެ.އަލްމުސްތަޟީއު އަކީ މާތް ހިތްޕުޅުހެޔޮ ބޭފުޅެކެވެ. ޓެކްސް ކުޑަކުރައްވައި، އަނިޔާވެރިކަން ފުހެލުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި އެވެ.\nފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އަޙުމަދު ބިން ހަސަން (އަލްމުސްތަޟީއު ބިއަމްރިﷲ) ބިން ޔޫސުފް (އަލްމުސްތަންޖިދު ބިﷲ) އެވެ.މަޝްހޫރުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނީ އައްނާޞިރު ލިދީނިﷲ ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ 34ވަނަ ޚަލީފާ އެވެ. އުފަންވެވަޑައިގެންފައިވަނީ ހިޖުރައިން ހިޖުރައިން 553ވަނަ އަހަރު އެވެ. މަންމާފުޅަކީ ތުރުކީ ގެ ޒުމައްރަދު އޭ ކިޔޭ އަންހެނެކެވެ.\nހިޖުރައިން 575ވަނަ އަހަރު ބައްޕާފުޅު އަލްމުސްތަޟީއު އަވަހާރަވުމުން ވެރިކަމަށް އިސްވުމަށް ފަހު ހިޖުރައިން 622ގެ ނިޔަލަށް ވެރިކަން ކުރެއްވި އައްނާޞިރު ވެފައިވަނީ އެންމެ ދިގުމުއްދަތެއް ވަންދެން ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ޚަލީފާ އަށެވެ. 46އަހަރާއި 11މަސް ދުވަހު ޚަލީފާކަން ކުރެއްވި އެވެ. އަވަހާރަވިއިރު އުމުރުފުޅަކީ 70އަހަރު އެވެ.\nއައްނާޞިރު އާއި ބެހޭގޮތުން އިބުނުލް އަޘީރު ބުނެފައިވެއެވެ. '' އައްނާޞިރު އަކީ އުޅުން ވިޔާނުދާ ، އަނިޔާ ވެރި ބޭކަލެކެވެ. އޭނާގެ ދުވަސްވަރު އިރާގު ޚަރާބު ކުރެއްވި އެވެ. މީސްތަކުން ގެދޮރާއި މުދާތައް އަތުލައްވައި އުޅުއްވި އެވެ. ޝީއީ މަޛުހަބުގެ ގޮތްޕެއް ކަމުގައިވާ އިމާމިއްޔާ މަޛުހަބުގެ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވި އެވެ.''\nއުމުރުގެ ފަހުކޮޅު އެއްލޮލުގެ ފެނުން ގެއްލުނެވެ. އަދި އަނެއް ލޮލުގެ ފެނުން ކުޑަވިއެވެ. ދުނިޔެ ދޫކުރުމުގެ ކުރިން 3އަހަރު ވަންދެން ރަގަޅަށް ހިގާބިގާވެ ނޫޅެވޭ ހާލުގައި ދިރިހުރި އެވެ. ވިސްނުންތެރިކަމާއި ޖެހިލުން ކުޑަކަމުގެ ސަބަބުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ އައްނާޞިރު ގެ ޚަލީފާ ކަމުގެ ދުވަސްވަރު އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރުންގެ އަތުން ވެރިކަން އަތުލައްވައި، ސަލާޖިޤީން ގަދަކުރަމުން ގެންދިޔަ ބާރަށް ނިމުމެއް ގެނައެވެ. އަވަހާރަ ވެފައިވަނީ ހިޖުރައިން 622ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nނޯޓް: އައްބާސީ ދައުލަތުގެ3ވަނަ ޒަމާން ފެށިފައިވަނީ ޚަލީފާ އައްނާޞިރު ލިދީނިﷲ ވެރިކަމުގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 590ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެހެން 2ވަނަ ޒަމާނާއި އަދި 3ވަނަ ޒަމާނުގައި ވެސް ޚަލީފާ ކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅަކަށް އައްނާޞިރު ވެވަޑައި ގަންނަވެއެވެ.


BREAKING: Raajje Ah Meter Taxi Tha'aaraf Kuran Ninmaifi - Vaguthu\nރާއްޖެއަށް މީޓަރު ޓެކްސީ ތައާރަފް ކުރަން ނިންމައިފި\nރާއްޖެއަށް މީޓަރު ޓެކްސީ ތައާރަފް ކުރަން ނިންމައިފިއެވެ.\nޓްރާންސްޕޯޓު އެންޑް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓްރީގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ޓްރާންސްޕޯޓު މިނިސްޓަރު އައިޝަތު ނަހުލާ ވިދާޅުވީ ވީހާވެސް އަވަހަށް މީޓަރު ބޯޑު، ޓެކްސީތަކުގައި ހަރުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއު، ޓްރާންސްޕޯޓް އިންވެސް އަދި އާއްމުންވެސް ބޭނުންވަނީ އެގޮތް ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ބޭއްވި ފޯރަމުގައިވެސް ގިނަ ރައްޔިތުން ބޭނުންވީ ޓެކްސީތަކުގައި މީޓަރު ހަރުކުރަން. މިސަރުކާރަކީ ރައްޔިތުންގެ ބަސް އަހާ ސަރުކާރެއް. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން މި ނިންމީ އެގޮތައް" މިނިސްޓަރު ނަހްލާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިނިސްޓަރު ނަހުލާ ވިދާޅުވީ ޓެކްސީ މީޓަރު ހަރުކުރަން އަދި ވަކި ތާރީހެއް ނިންމާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ ނަމަވެސް އެކަން ނިންމަވާނީ މަޝްވަރާކޮސް އެންމެނަށްވެސް ފަސޭހަވާނެ ގޮތެއްގެ މަތިން ކަމަށެވެ.\nސިނަމާލެ ބުރިޖު ހުރަސްކޮށް ހުޅުލެއަށްވެސް ހުޅުމާލެއަށްވެސް މިހާރު އާއްމުކޮށް ދަތުރެއް ކޮށްދެނީ 100 ރުފިޔާއަށެވެ. ޓެކްސީތަކުން ބުރިޖު ހުރަސްކޮށް ކުރަމުންދިޔަ ދަތުރުތަކަށް ބޮޑެތި އަގުތައް ނަގަމުންއައި މައްސަލާގައި ފުލުހުން ޓެކްސީތައް ހުއްޓުވަން ނުކުތުމުން ޑްރައިވަރުން ވަނީ ބުރިޖު ދަތުރުތައް ހުއްޓާލާ އިހުތިޖާޖު ކޮށްފަ އެވެ. އަދި ޓެކްސީ ތަކުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމަށް މިފަހަކުން ވަނީ ފޯރަމެއްވެސް ބާއްވަފައިފައެވެ.\nޓެކްސީތަކުގައި މީޓަރު ހަރުކުރިއަސް މާލޭ ސަހަރައްދުގައި ދަތުރު ކުރާ އަހު 25 ރުފިޔާއަށް ވުރެއް ބޮޑު ނޫން ގޮތެއްގައި ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސާނެ ކަމަށްވެސް ޓްރާންސްޕޯޓު މިނިސްޓްރީއިން ވިދާޅުވެއެެވެ.\nޓެކްސީތަކުގައި މީޓަރު ބޯޑު ހަރުކުރުމަކީ ތަރައްޤީވެފައިވާ ބައެއް ގައުމުތަކުގައްޔާއި އަދު ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި މިހާރުވެސް ކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ،\nޖެނުއަރީ 10, 2019 13:28\nޓިކަމާވެސް ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން އިހްތިޖާޖް ކުރާނެ ތޯއްޗެއް.....\nޖެނުއަރީ 10, 2019 13:37\nމީޓަރ ހަރުކުރީމަ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުން ތަނަކަށް ދެވެން އޮންނަ ކުރު ގޮތުގެ ބަދަލުގަ ދިގު ގޮތަށް ނުދާނެބާ؟ ގިނަ ޑްރައިވަރުން ތީ ވަރަށް ވިޔާނުދާ ބަޔެއް\nސާބަހޭ އައިޝާ މެޑަމް\nޖެނުއަރީ 10, 2019 13:51\nދެން ޑުރައިވަރުން ދުއްވާނީ ދުރު މަގުމަގުން. ކިތައްމެ ކައިރީ ތަނަކަށް ދާން މީހަކު އެރިޔަސް. ހަމަ ހަދާނީ ހުސް މަކަރު..ހަމަ އިންޑިޔާ އާ ލަންކާގެ ޑުރައިވަރުން ހަދާ ކަހަލަ މަކަރޭ ހަދާނީ.. ބަލަ ރައްޔިތުންނައްށޭ މިގޭ ހަސްކާ އޮތީ. ރާއްޖެތެރޭގެ ރައްޔިތުންނަށް.. މިނިސްޓްރީން ވިސްނާންޖެހޭ.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 13:53\nމިސަރުކާރު ގެނެވުނީތީ ހިތާމަކުރަން. ހެސްކިޔާފަ ތާއީދުކުރީތީ ހެސްކިޔާފަ ދޯކާ މިދިނީ.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 16:50\nކަލޭ ބޭނުންހާ ކަމެއް ނުވާނެދޯ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:09\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:10\nތީ ވެސް ރަނގަޅު ކަމެއް. އެކަމަކު ހިތަށް އަރަނީ ދެން ހާދަ މަގު ދިގުކުރާނޭ.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:11\nޑްރައިވަރޫ ދެން ބާރައް އަތްޖަހާ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:12\nތިން މާލޭގައި ކުޔަށް ދޭ ތަންތަނުގެ ކުލި ކޮންޓްރޯލު ކުރަން ކެރޭނެބާ؟ ނުކެރޭނެ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 17:50\nމާލެ ނާރާ ރަށުގަ އޮވެބަލަ.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 21:55\nނިކަން ބެންކުން އިމާރާތް ކުރަން ދޫކުރާ ލޯނު ތަކުގެ އިންޓްރަސްޓް އަދި އިމާރާތް ކޮއްދޭ އަގުތައް ކުޑަ ކޮއްދީބަލަ...ޕްލީޒް\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:21\nހަހާ ހިހާ މީޓަރުހަކުރަނިއްޔޯ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:26\nޥަރަށް ރަނގަޅު ނިއްމުމެއް ސަރުކާރަ ކީސަރުކާރު\nކޮއޮމެހެން ނުޖޭ އިހްތިޖާޖް ކުރާހާ ބަޔަކައް ތަބާވާކަށް\nޟަގު ދިގުވާ ގޮތަށް ދަތުރު ކޮއް ހެދީމަ އަޅާނެ ފިޔަވަޅެއް ވެސް ގަވާަިދުގަ އޮތުން ރަނގަޅު އަދި ޓެކްސީ ދްރައިވަރުން ޔުނީފޯމްވެސް ލާން މަޖުބޫރު ކޮއް ގަވާއިދު ހެދުން ވަރަށް މުހިއްމު\nޚޮއްމެހެން ސަރުކާރު ގެއްނަން ތާއިދު ކުރީމައޭ ކިޔާފަ ނުޖެހޭ ދޫދޭ ކަށް\nޓެކްސީ ޑޮރައިވަރުންގެ އަހުލާގް އާއީ ސުލޫކް އަށް ވެސް ބަލާފަ އަދަބާ ހިލާފް ވީމާ ދޭނެ އަދަބެއްވއސް ގަވާއިދުގަ އޮތުން މުހިއްމު\nދެން އެއާޕޯޓް ޓެކްސީ ކޮންއިރަކުތޯ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 14:44\nމީޓަރ ޓެކްސީ ތައާރަފް ކުރިއަށް ޓެކްސީ ޑްރައިވްރުން އާންމުނަށް ދަތުރު ކޮށްދޭނީ އެޑްރައިވަރަކު ހިތައްއެރި އަގެއްގައި.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 15:51\nރީތި ވެއްޖެނުން އޭރުވެސް މަޑުން ތިބިނަމަ ....\nޖެނުއަރީ 10, 2019 15:57\nމި ޤައުމުގަ މިހާރު ޓެކްސީ ދުއްވާތޯ! ޓެކްސީ އެއް ވެއްޖެއްޔާ އޭގައި ދަތުރު ކުރާ މީހުންގެ ޙައްޤުތައްވެސް ޙިމާޔަތް ކުރެވެން ވާނެ، އެއްތަނުން ދަތުރު ނަގައިގެން އެދަތުރު ނުނިމެނީސް އަނެއް ތަނުން މީހުން ނަގާއިރު އޭގައި ދަތުރު ކުރާ މީހުންގެ ޙައްޤު ކޮބާ! މިގޮތަށް އެއް ދަތުރު ނުނިމެނީސް އަނެއް ދަތުރު ނަގާއިރު މީޓަރ ބޭނުން ކުރާނީ ކިހިނެތް! ސްޓޮޕް ވޮޗް ބޭނުން ކުރާހެން ބޭނުން ކުރެވޭ މީޓަރ އެއް ބަހައްޓަން ޖެހޭނީ\nޖެނުއަރީ 10, 2019 19:30\nމީޓަރު ފެށޭ ޢަދަދަކީ ދިވެހި -/25 ރު. އަށް ވެއްޖެއްޔާ އެއީ އެމެރިކާގަ ނަގާ އަގާ އެއްވަރުގެ ބޮޑު އަގެއް. ލަންކާގައި ޖެހެނީ ދިވެހި 5/50 ރު.، ބެންކޮކް ގައި ޖެހެނީ ދިވެހި 16/60 ރު.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 19:37\nތިކަން ކުރަން މާ ލަސްވެއްޖެ. އެހެންޏާ، މި\nމީހުން ކުލި ދައްކަޔޯ، ކާން ބޯން ޖެހެޔޯ 4ކޭ..\nބަލަ އެއަށް އަރާ ކަސްޓަމަރު މީހާވެސް އެ\nހުރިހާ ކަމެއް ކުރަންޖެހޭ.ޓެކްސީ ތަކުން ނަގާ\nއަދަދު ބޮޑު ކުރިއޭ ކިޔާފަ އަހަރުމެންގެ މުސާރަ\nވަކި ބޮޑެއް ނުވޭ.\nޖެނުއަރީ 10, 2019 20:17\nޖެނުއަރީ 10, 2019 20:26


Midhiya aharuge June mahun feshigen miaharuge June mahaai hama ah...\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފެށިގެން މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހާއި ހަމައަށް ރާއްޖެ އައި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު 10.5 އިންސައްތަ އިތުރުވެއްޖެ\nގިނަ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތް ކޮށްފައިވަނީ ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން\nކ. މާލެ 19 ޖުލައި 2018 | ބުރާސްފަތި 17:53 977\nރާއްޖޭގެ ރިސޯޓެއް - މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފެށިގެން މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހާއި ހަމަައަށް ރާއްޖެ އައި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު ވަނީ 10.5 ޕަސެންޓް އިތުރު ވެފައި - ބުކިންގ.ކޮމް\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފެށިގެން މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހާއި ހަމައަށް ރާއްޖެ އައި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު 10.5 އިންސައްތަ އިތުރުވެއްޖެއެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ރާއްޖެއަށް 93،786 ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތް ކޮށް، ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރި ޖުމްލަ ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދުވަނީ 726،515 އަށް އަރާފައެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފެށިގެން މިއަހަރުގެ ޖޫން މަހާއި ހަމައަށް ގިނަ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތް ކޮށްފައިވަނީ 51.3 އިންސައްތައާއެކު ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުންނެވެ. ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތް ކުރި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު 372،388 އަށް އަރާފާވާއިރު، އެއީ 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގައި ޒިޔާރަތް ކުރި ފަތުރުވެރިންނާއި އަޅާ ބަލާއިރު 16.3 އިންސައްތައިގެ ކުރި އެރުމެކެވެ.\nދެވަނައަށް އެންމެ ގިނައިން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކޮށްފައިވަނީ 37.6 އިންސައްތައާއި އެކު އޭޝިއާ ޕެސިފިކް ހިސާބުންނެވެ. އެއީ 290،542 މީހުންނެވެ. އެއީ 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހާއި އަޅާބަލާއިރު 3.3 އިންސަތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. ޖޫންމަހުގެ ނިޔަލަށް އެމެރިކާ ސަރަހައްދުން ރާއްޖެ އައިސްފައިވަނީ ޖުމްލަ 34،234 ފަތުރުވެރިންނެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކުން 23،130 ފަތުރުވެރިން އައިސްފައިވާ އިރު އެފްރިކާއިން 6،127 ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެ އައިސްފައިވެއެވެ.\nމި މުއްދަތުގައި ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ޒިޔާރަތް ކޮށްފައިވާ މާކެޓަކީ ޗައިނާ(17.5%)، ޖަރުމަންވިލާތް(8.0%)، އިނގިރޭސިވިލާތް(7.9%)، އިޓަލީ(7.8%)، އިންޑިއާ(5.7%)، ރަޝިއާ(5.3%)، ފަރަންސޭސިވިލާތް(4.2%)، ޔޫއެސްއޭ(2.8%)، ޖަޕާން(2.6%)އަދި ސްވިޒަލޭންޑް(2.4%)އެވެ.


މި އިޢުލާންވަނީ 19 ޖޫން 2019 1045 ގައި ބާތިލް ކުރެވިފައެވެ.\n4. ސިވިލް ސަރވިސްއަށް / ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތް މުވައްޒަފުން ކުރިމަތިލާ މަޤާމަށް ހޮވިއްޖެނަމަ، އަދާކުރަމުންދާ ވަޒީފާއިން\nވީއްލުމާމެދު އިއުތިރާޒެއް ނެތްކަމަށް، ވަޒީފާ އަދާކުރާ އޮފީހުގެ ލިޔުން.\nވެބްސައިޓުން މި ފޯމު ޑައުންލޯޑުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ. މަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 03 ޖޫން 2019 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 14:00\nހ. އިންޓަރވިއު ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ތާރީޚަކީ5ޖޫން 2019 އިން 08 ޖޫން 2019 އާއި ދެމެދުގައެވެ. ވުމާއެކު، މިވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާ


Olhuvaalaigen Meehun Athun Faisaa Nagamun Anna Facebook Page Ehge Massala Fulun Balanee - Vaguthu\nއޮޅުވާލައިގެން މީހުންގެ އަތުން ފައިސާ ނަގަމުން އަންނަ ފޭސްބުކް ޕޭޖެއްގެ މައްސަލަ ފުލުހުން ބަލަނީ\nފޭސްބުކް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ ޕޭޖަކުން އޮޅުވާލައިގެން މީހުންގެ އަތުން ފައިސާ ނަގަމުން އަންނަ މައްސަލައެއް ދިވެހި ފުލުހުން ބަލަން ފަށައިފިއެވެ.\nފުލުހުން މިއަދު ވިދާޅުވީ، "މުހައްމަދު ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަން އެލްޓީޑީ"ގެ ނަމުގައި ފޭސްބުކްގައި ހިންގާ އެ ޕޭޖުން އައިފޯން އެކްސް ވިއްކާ ކަމަށް ބުނެ މީހުންގެ އަތުން މަކަރާއި ހީލަތުން ފައިސާ ނަގާފައިވާ ދެ މައްސަލައެއް ފުލުހުން ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nއަދި މި މައްސަލާގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން ފައިސާ ޖަމާކޮށްފައި ވަނީ ރާއްޖޭގެ އަންހެނެއްގެ ނަމުގައި ބީއެމްއެލްގައި ހުޅުވާފައިވާ އެކައުންޓަކަށް ކަމަށްވެސް ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދި އެ މައްސަލާގައި އެ އަންހެން މީހާ ފުލުހަށް ހާޒިރުކޮށް މައުލޫމާތު ސާފްކޮށްފައިވާނެ ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. އެގޮތުން އެ ފޭސްބުކްގައި ޕޭޖުން އޭނާއަށްވެސް އޮޅުވާލާފައިވާކަމަށާއި، އައިފޯން ގެެނެސްދޭނެ ކަމަށް ބުނެ ފައިސާ ނެގުމަށްފަހު ފޯނު ގެނެސްދީފައިނުވާކަމަށް އެ އަންހެން މީހާ ބުނެފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަދި ފަހުން އޭނާއަކީ ރާއްޖޭގެ އެޖެންޓެއް ކަމަށް ނިންމައި އެހެން ދިވެހިންގެ އަތުން ތަފާތު އަދަދުތަކުން ފައިސާ ނެގުމަށްފަހު އޭނާގެ އެކައުންޓަށް ފައިސާ ޖަމާކުރަމުން ދާކަމަށާއި، ފައިސާ ޖަމާކުރި ސްލިޕް ވައިބާ މެދުވެރިކޮށް އޭނާއަށް ބޭރު ނަމްބަރަކަށް ފޮނުވުމަށްފަހު، ވެސްޓާން ޔުނިއަން މެދުވެރިކޮށް "މުހައްމަދު ޓެލެކޮމިއުނިކޭޝަން އެލްޓީޑީ" އިން ބުނެފައިވާ ނައިޖީރިއާގެ އެޑްރެސް ތަކަކަށް އެ ފައިސާތައް ފޮނުވަމުންދާކަމަށް ތަހުގީގަށް މައުލޫމާތު ދީފައިވޭ". ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި މައްސަލަ ދަނީ އިތުރަށް ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.\nމީސް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް މީހުންނަށް އޮޅުވާލައިގެން ފައިސާ ހޯދުމަކީ މިހާރު އާއްމުކޮށް ކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ.\nޖެނުއަރީ 30, 2019 15:41\nމިއޮތީ ވަގުވެރިކަމެކެވެ. މި ވެރިކަން ދެމިއޮތްނަމަ ވަގުން ގިނަވެ ، ވަގުންގެ ވައްކަމުގެއުކުޅުތައް މޮޅުވާނެއެވެ. ވޯޓްއޮޅުވާލާގެން ވަގަށްގެނައި މި ޙަރާމީ ވެރިކަން ނިންމަން ނުކުންމާހިނގާށެވެ.\nޖެނުއަރީ 30, 2019 19:31\nކަލޭމެންގެ ވަގު ސަރުކާރު ނިމުނީމަކަޑަވީ ދޮތަ.


SunOnline: Hong kongge school kudhin siyaasee kankamugai baiverivun manaakoffi\nހޮންގްކޮންގްގެ ސްކޫލްކުދިން ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުން މަނާކޮށްފި\nމުހައްމަދު އައުޒަމް 09 Jul 2020, 08:23\nހޮންގް ކޮންގްގެ ދަރިވަރުންތަކެއް މުޒާހަރާއެއްގައި--\nހޮންގްކޮންގްގެ ސްކޫލްކުދިން ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުން މަނާކޮށްފި އެވެ.\nހޮންގްކޮންގެ ޓާޝިއަރީ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ބުނީ ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުން މަނާކުރުމާ އެކު ދަރިވަރުން ސިޔާސީ ސްލޯގަންތައް ބޭނުންކުރުމާއި ކްލާސްތައް ބޮއިކަޓްކުރުމާއި ސިޔާސީ ލަވަތައް ކިޔުން މަނާވާނެކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ފެށި ހޮންގްކޮންގްގެ ވަރުގަދަ މުޒާހަރާތަކުގައި ދަރިވަރުން ގިނަ އަދަދަކަށް ބައިވެރިވި އެވެ. އަދި މުޒާހަރާތައް ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަަކަަކަށް ބަދަލުވެ 1600 އެއްހާ ދަރިވަރުން ހައްޔަރުކުރިއެވެ.\nއެ ނިންމުން ނިންމިއިރު އާ ނެޝެނަލް ޗައިނީސް ސެކިއުރިޓީ އޮފީސްއެއް އިއްޔެ ވަނީ ހޮންގްކޮންގްގައި ހުޅުވައިފައެވެ.\nދާދި ފަހުން ޗައިނާގެ ޕާލަމެންޓް ކަމަށްވާ "ނެޝަނަލް ޕީޕަލްސް ކޮންގްރެސް" އިންވަނީ ހޮންގްކޮންގްގެ އަމަނާބެހޭ އާ ގާނޫނެއް ދާދި ފަހުން ވަނީ ފާސްކޮށްފަ އެވެ. އާ ގާނޫނުގެ ދަށުން މުޒާހަރާތައް ކުރުމަށް ބޮޑެތު ހުރަސްތަކެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ.\nހޮންގް ކޮންގްގައި ކުރިއަށް ދިޔަ މުޒާހަރާތަކުގައި ވަނީ ދަރިވަރުންވަނީ ޗައިނާގެ ގައުމީ ލަވައިގެ ބަދަލުގައި "ގްލޮރީ ޓު ހޮންގޮކޮންގް" ލަވަ ކިޔައި ހަދައިފައެވެ.\nހޮންގްކޮންގްގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ކެވިން ޔުއެންގް ވިދާޅުވީ އެފަދަ ކަންތައްތަކަށް ދެން ފުރުސަތު ނުދެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nޑިމޮކްރަސީއާ ގުޅޭ ފޮތްތައް ހޮންގްކޮންގްގެ ލައިބްރަރީތަކުން މިދިޔަ ހަފްތާގައި ވަނީ ނަގައިފައެވެ.--- ބީބީސީ--\n"ކޮވިޑް-19ގެ އަސްލު ހޯދުމުގެ ރީސާޗަށް ކުރިއެރުމެއް ނުލިބޭ"\nގުޖުރާތުން ޑްރެގަން ފުރުޓަށް ލޮޓަހުން ނަން ދީފި


ކޮވިޑް-19 ވެކްސިން ގަތުމުގެ އެއްބަސްވުންތައް ގައުމުތަކުން މޮޑާނާ...\nމިއީ މޮޑާނާ އިން އުފައްދާ ފުރަތަމަ ވެކްސިން\nޑިސެމްބަރަށް ވެކްސިން އާއްމުކޮށް ލިބޭނެ ކަމަށް މޮޑާނާ އިން ބުނޭ\nމަދު އަދަދަކަށް ވެކްސިން އޯޑަރު ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ޑޯޒެއް ވިއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 32 އާއި 37 އެމެރިކާ ޑޮލަރާއި ދެމެދުގައި\n5 އޯގަސްޓް 2020 | ބުދަ 21:03\nއަޖުމަ ބެލުމަށް އިންސާނަކަށް ވެކްސިން ދެނީ - މޮޑާނާއިން މަސައްކަތް ކުރަނީ އަހަރު ނިމެންވާ އިރަށް ކޮވިޑް ވެކްސިން އާއްމުކޮށް ލިބޭ ގޮތް ހެދުމަށް\nކޮވިޑް-19ގެ ވެކްސިން އުފެއްދުމުގައި އެންމެ ކުރީގައި އުޅޭ އެއް ކުންފުނި ކަމަށްވާ މޮޑާނާއިން ވެކްސިން ސަޕްލައި ކުރުމުގެ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މަޝްވަރާތައް ގައުމުތަކާއެކު ފަށައިފިއެވެ.\nމޮޑާނާއިން ބުދަ ދުވަހު ހާމަ ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ވެކްސިން ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް މިހާތަނަށް ޑިޕޮސިޓް ފައިސާގެ ގޮތުގައި އެކި ގައުމުތަކުން 400 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ލިބިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް-19އަށް ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގައި މަސައްކަތް ކުރާ މޮޑާނާ އިން ބުނެފައިވަނީ، މަދު އަދަދަކަށް ވެކްސިން އޯޑަރު ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ޑޯޒެއް ވިއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 32 އާއި 37 އެމެރިކާ ޑޮލަރާއި ދެމެދުގައި ކަމުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް އޯޑަރު ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ޑޯޒެއްގެ އަގު ޖެހޭ ވަރު މިއަށް ވުރެ ކުޑަވާނެ ކަމަށް މޮޑާނާ އިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nވެކްސިންގެ ރައްކާތެރިކަން ސާބިތު ކުރުމަށް އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގެ ދިރާސާތަކަށް ތިރީސް ހާސް މީހުންނަށް އެ ކުންފުނިން އަޖުމަ ބަލަމުންދާ ވެކްސިން ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމް ފަށާފައިވާ ކަމަށް މޮޑާނާއިން ހުސްވި ހަފްތާގައި ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މިއީ ވެކްސިން އަށް ރަސްމީ ހުއްދަ ލިބުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާއެވެ.\nމޮޑާނާއިން ބުނެފައިވަނީ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިން އާއްމު ކޮށް ބޭނުން ކުރުމަށް މިއަހަރު ނިމެންވާއިރު ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. އެކުންފުނިން ބުނެފައިވަނީ ވެކްސިން ޓެސްޓް ކުރުމުގެ މަރުހަލާތައް ސެޕްޓެމްބަރަށް ނިންމާލެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nވެކްސިންގެ އަގާ ބެހޭ ގޮތުން ހުސްވި މަހު މޮޑާނާ އިން ބުނީ، އެ ކުންފުންޏަކީ ވިޔަފާރި ކުންފުންޏެއް ކަމުގައި ވިޔަސް އެ ކުންފުނިން އުފައްދާ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިންގެ އަގު ގިނަ ބަޔަކަށް އުފުލޭ މިންވަރެއްގައި ހިފަހައްޓާނެ ކަމުގައެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ވެކްސިން އުފުއްދުމުގެ ރޭހުގައި އެންމެ ކުރީގައި އުޅޭ ކުންފުނި ތަކުގެ ތެރޭގައި މޮޑާނާ ހިމެނޭ އިރު މިހާތަނަށް އެކުންފުނިން އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ބޭހެއް މާކެޓަށް ނެރެފައި ނުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nމޮޑާނާ އިން އުފައްދާ ވެކްސިންގެ މަސައްކަތްތައް އަވަސް ކުރުމަށް އެމެރިކާ ސަރުކާރުން އެކުންފުންޏަށް އެއް ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީ ދީފައިވެއެވެ.\nކޮވިޑް-19 ބަލީގައި މިހާތަނަށް ހަތް ލައްކަ އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ.


REPORT: Nasheed salaamaiyviyas bahusah adhi nimumeh neiy! | Mihaaru\nކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު. އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް އިއްވި 13 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން އިއްޔެ ވަނީ ބާތިލްކޮށްފައި. --- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\n27 ނޮވެމްބަރ 2018 - 08:32 54 comments\nކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ކުރީގެ އިސް ގާޒީ އަބްދުﷲ މުހައްމަދު ގަދަކަމުން ހައްޔަރުކޮށްގެން ސިފައިންގެ މަރުކަޒު، ކ. ގިރިފުށީގައި 22 ދުވަސް ވަންދެން ގެންގުޅުނު މައްސަލައިގައި ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގައި އިއްވާފައިވާ 13 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާތިލް ކުރުމުން ދެ ކަމެއް ސާފުވި އެވެ؛ އެއް ކަމަކީ ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާ އުފުލީ ސައްހަ އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާނުކޮށް ކަމެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރީ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނުގައި ބުނާ އިޖުރާއަތާ ހިލާފަށްކަން އެނގެން އޮތުމެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ތިން އަހަރާއި ހަތަރު މަސް ދުވަހުގެ ވެރިކަމަށް އެންމެ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އެރި އެއް ސަބަބަކީ އަބްދުﷲ ގާޒީގެ ހައްޔަރެވެ. އެއީ ނަޝީދަށް އެނގިވަޑައިގެން ހިންގި އަމަލެއްކަން، އެމަނިކުފާނުގެ އެތައް ވާހަކަފުޅަކުން އެނގި ސާބިތުވެ އެވެ. ފުލުހުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، އެއް ފަހަރު އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އަބްދުﷲ ގާޒީއަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓާ "100 ފޫޓާ ކައިރިއަށް" ވެސް ދެން ވަޑައިނުގެންނެވޭނެ ކަމަށެވެ. ބޭރުގެ މީޑިއާއަކަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި "ދެން ވެސް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރާނެ" ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އަބްދުﷲ ގާޒީ ވަގުތުން މިނިވަންކުރަން، ޕީޖީ އާއި ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ މަރުހަލާއެއްގެ ކޯޓުތަކުން ނެރުނު އަމުރުތަކަށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން އަމަލްކުރައްވާފައެއް ނުވެ އެވެ.\nފެބްރުއަރީ7ގެ ހަމަނުޖެހުމަށް މަގުފަހިވީ އަބްދުﷲ ގާޒީ މިނިވަން ކުރަން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ސިލްސިލާ އެއްވުންތަކާއި އެމްޑީޕީގެ ސަޕޯޓަރުންގެ ކުރިމަތިލުމާ އެކުވެގެންނެވެ. ދެން އޭގެ ތެރެއަށް ފުލުހުންނާއި ސިފައިން، އެންމެ ފަހުން ވަދެ، ތަޅާފޮޅައިހެދި އެވެ. ރައީސްކަމުން ނަޝީދު އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާ އެކު ހަމަ އެ ދުވަހު އަބްދުﷲ ގާޒީ ވެސް މިނިވަންވި އެވެ.\nގާނޫނާ ހިލާފަށް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރުމާއި ގާޒީ ދޫކޮށްލަން ކޯޓުތަކުން ކުރި ހުކުމަށް ނަޝީދު ތަބާވެވަޑައިނުގެން މައްސަލައިގައި ދައުވާނުކޮށް ދޫކޮށްލަން އޭރުގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ބޭނުމެއް ނުވި އެވެ.\nއަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރީ ފުލުހުންގެ ވާޖިބަށް ހުރަސް އެޅޭ ގޮތަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވުމާއި ފުލުހުންގެ ގާނޫނީ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެއްބާރުލުން ނުދިނުމާއި މަގާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ބޭނުން ކުރައްވައިގެން ފުލުހުންގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅުމުން ރާއްޖޭގެ ދާހިލީ ހަމަޖެހުން ގެއްލި އަމާން ވެއްޓެއް ގާއިމްކުރަން ފުލުހުން ނުކުޅެދިފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެވެ.\nކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ކުރީގެ އިސް ގާޒީ އަބްދުﷲ މުހައްމަދު.\nޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ނަޝީދާ ދެކޮޅަށް ހުޅުމާލެ ކޯޓަށް ފުރަތަމަ އެ މައްސަލަ ހުށަހެޅީ އޭރު އަމަލު ކުރަމުން ދިޔަ ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ޗެޕްޓަރު ތިނެއްގެ 81 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުންނެވެ. އެއީ ކުށް ނުކުރާ މީހަކު، ގާނޫނާ ހިލާފުވާ ގޮތަށް، ގަސްދުގައި ހިފައި ހައްޔަރު ކުރުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އެވެ. ހުޅުމާލެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ވެއްދިތާ ތިން އަހަރު ވީއިރު ވެސް، ގާނޫނީ އެކި މައްސަލަތަކާ ހެދި ކުރިއަކަށް ނުގެންދެވުނެވެ.\nދެން ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި ކުއްލިއަކަށް ފެނުނީ ފެބްރުއަރީ 19، 2015 ގައި ޕީޖީ އޮފީހުން އެ މައްސަލަ އަނބުރާ ނެގި ތަނެވެ. އަދި އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުން ފެބްރުއަރީ 22 ގައި ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގެ ދައުވާ އުފުލަން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި އެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް 13 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އައީ މާޗް 13، 2015 ގަ އެވެ.\nއެ ހުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުން އިއްޔެ ބާތިލްކުރީ ޕީޖީ އޮފީހުން އެކަން ހުށައަޅައިގެންނެވެ.\nBREAKING: Nasheed ge jalu hukum Supreme court in baathil koffi\n"ގާޒީ ގިރިފުށީގައި ބެހެއްޓުމަކީ ފޮރުވުމެއް ނޫން"\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ނެރުނު ހުކުމްގައި ސާފުވި އެއް ކަމަކީ ޖިނާއީ ދައުވާއެއްގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ މައްޗަށް އެމީހަކު ކުރި ކަމަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އަމަލަކީ ގާނޫނަކުން ކުށެއްކަމަށް ހަދާފައިވާ އަމަލަކަށް ވާން ޖެހޭނެ ކަމެވެ. ގާނޫނަކުން މަނާކޮށްފައިވާ އަމަލަކަށް ނުވާ ނަމަ، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލައި ޖިނާއީ ޝަރީއަތް ހިންގުން ގާނޫނީ ގޮތުން ސައްހަ ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް އެ ހުކުމުން އެނގެ އެވެ. އެހެންކަމުން ޕީޖީން އެ މައްސަލަ ފައިލް ކުރުމުގެ އިތުރުން މައުޟޫއީ ގޮތުން އެފަދަ ދައުވާއެއް ބެލުމުގެ އިހްތިސާސް ކޯޓަށް ލިބިގެން ނުވާ ކަމަށް އިޖުރާއީ ގޮތުން ކަނޑައަޅަން ވާނެ ކަމަށް ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމްގައިވެ އެވެ.\nޓެރަރިޒަމްގެ ގާނޫނުގެ ދެވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވަނީ މީހަކު މީހުން ކިޑްނެޕް ކުރުން، ނުވަތަ ގަދަކަމުން ފޮރުވުން، ނުވަތަ ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުން ނުވަތަ މިއިން ކަމެއް ކުރަން އުޅުމަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށެއްގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭ ނަމަ، އެ ކުށް ކުރި މީހެއްގެ އަދަބަކީ 10 އަހަރާއި 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ އަރުވާލުން ކަމަށް އެ ގާނޫނުގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިއްޔެ އޮތް އަޑުއެހުމަށް ފަހު، ނަޝީދު އާންމުންނާ ސަލާމް ކުރައްވަނީ.-- ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ /މިހާރު\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަހުމަދު އަބްދުﷲ ދީދީ އިއްވެވި ހުކުމުގައިވާ ގޮތުން، ސިފައިންގެ ގާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގެ ދަށުން އެމްއެންޑީއެފަށް ލިބިގެންވާ ބާރުގެ ދަށުން އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރި މައްސަލައިގައި ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މައްސަލަ ބެލީ ސައްހަ އަސާސްތަކެއްގެ މައްޗަށް ކަން ބެލޭނެ ގާނޫނީ އަދި ޝަރުއީ އަސާސެއް ނެތެވެ.\n"ސަބަބަކީ އަބްދުﷲ މުހައްމަދު ހައްޔަރުކޮށް، ގިރިފުށީގައި ބަހައްޓާފައި ހުރުމަކީ ސިފައިންގެ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުން ސިފައިންގެ މުއައްސަސާއަށް ނިސްބަތްވާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފަރުދީ ގޮތުން އެ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާ ގާނޫނީ ބާރާއި މަސްއޫލިއްޔަތުގެ ބޭރުން ކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކަން ދަލީލުކޮށްދޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ގަރީނާއެއް ވިޔަސް ފެންނަން ނެތް،" ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ އަރީފާއި ފަނޑިޔާރު އާދަމް މުހައްމަދު އަބްދުﷲ ވެސް ބެއްލެވި މައްސަލައިގެ ހުކުމްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއެ ހުކުމްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގައި އަބްދުﷲ ގާޒީ ގިރިފުށީގައި ބެހެއްޓީ ސިފައިން ކަމަށް ވީއިރު، އެއީ ކިޑްނެޕް ކުރުމުގެ ނުވަތަ ރަހީނު ކުރުމުގެ ނުވަތަ ގަދަކަމުން ފޮރުވުމުގެ އަމަލެއް ނޫނެވެ. އަދި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޓެރަރިޒަމްގެ އެ ދައުވާ ބަލައިގަތުމަކީ ބާތިލް އިޖުރާއާތެއް ކަމަށް ވެސް ހުކުމްގައިވެ އެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އެ ހުކުމަށް ތާއީދު ކުރައްވަމުން ގާނޫނީ ވަކީލް މައުމޫން ހަމީދު ވިދާޅުވީ ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ހިންގީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސް އަދި ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ޝަރީއަތެއް ކަމަށެވެ. އެއީ އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ބެލިޔަސް، އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ހިންގީ އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއް ނޫން. އެއީ ދެބަސްވެވޭނެ ކަމެއް ވެސް ނޫން. އެހެންވީމަ އެ ހުކުމް ޖެހޭނެ ބާތިލްވާން. އެއީ ނުރަނގަޅު ގޮތަކަށް އައިސްފައި އޮތް އެއްޗެއްވީމަ. އެ ޝަރީއަތުގެ އެއްވެސް ކަމެއް ދެމެހެއްޓުމަކީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ މަސްލަހަތު އޮތް ކަމެއް ނޫން. ދައުލަތުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަޔަކީ ރައްޔިތުން،" މައުމޫން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަމަކު ގާޒީ ހައްޔަރުކުރީ ގާނޫނީ ޝަރުތުތައް ފުރިހަމަނުކޮށް\nޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާއިން ސަލާމަތްވެވަޑައިގަތަސް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރުމުގައި ނަޝީދަށް ރެކިވަޑައިނުގަނެވޭނެ ސަބަބެއް ވެސް އެބަ އޮތެވެ. އަބްދުﷲ ގާޒީގެ މައްސަލަ އެ ނޫން ގޮތަކަށް ވެސް ހައްލުކުރެވެން އޮތް ކަމާއި ސިފައިން މެދުވެރިކޮށް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރުމަކީ ހެއްދެވުނު ގޯހެއް ކަމަށް އެމަނިކުފާނު އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިވެ އެވެ.\nނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް ވާހަކަ ދެއްކެވި ބައެއް ވަކީލުން "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެމްއެންޑީއެފް މެދުވެރިކޮށް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރުމަކީ ނަޝީދު ހެއްދެވި ގޯހެކެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އަބްދުﷲ ގާޒީގެ އެތައް ހައްގެއް ގެއްލުނުއިރު، އޭނާ އަށް އިންސާފު ލިބެން ޖެހޭނެ ކަމަށް ވެސް އެ ވަކީލުން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަބްދުﷲ ގާޒީ 22 ދުވަސް ވަންދެން ގިރިފުށީގައި އާއިލާއާ ދުރުގައި، ވަޒީފާ އަދާނުކޮށް ހުރުމުގެ ޒިންމާ ނަންގަވާނީ ކާކު؟ ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ވެސް އަމަލު ކުރާނީ އެމީހުންގެ މައްޗަށް ތިބޭ މީހުން އަމުރު ކުރާ ގޮތަކަށް. ނަޝީދު ވަނީ އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރިކަން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައި. އެހެންވީމަ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކުރި ކުށަށް ދައުވާ ކުރެވެން ޖެހޭނެ،" ވަކީލަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަޝީދު ހައްޔަރުކޮށްގެން ގެންދަނީ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމްގައި އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަމަކަށް ފާހަގަކުރީ ވެސް އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ އިޖުރާއާތުތައް ފުރިހަމަކޮށްފައި ނެތުމެވެ.\nފަނޑިޔާރަކު ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރެއްވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރު ކުރަންވާނީ އެ ފަނޑިޔާރަކު މަސައްކަތް ކުރައްވާ ކޯޓަށް ވުރެ މަތީ ކޯޓެއްގެ އަމުރަކަށެވެ. އެފަދަ އަމުރަކަށް ކޯޓުގައި އެދޭނީ އެ މައްސަލައެއް ތަހުގީގު ކުރާ ފަރާތުން ޕީޖީ އަށް ހުށަހެޅުމުން އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ޕީޖީއަށް ފެނިއްޖެ ނަމަ ކަމަށް ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ.\nAbdullah gaazee hayyaru kurumakee hedhunu goaheh: Nasheed\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމްގައި ވަނީ އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރީ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކަމަށާއި އެ އަމަލަކީ އެއަށް މަޝްރޫއިއްޔަތަކުން ލިބިގެން ނުވާ ބާތިލް އަމަލެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ އަމަލަށް މަޝްރޫއިއްޔަތުކަން ލިބިގެން ނުވުމަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ގާނޫނުގައި ތަޖްރީމް ކޮށްފައިވާ ފަދަ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށެއް ކަމަށް ތަކްޔީފްކޮށް ބަލަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށް ވެސް ހުކުމްގައިވެ އެވެ.\nމައުމޫން ވެސް ވިދާޅުވީ އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރީ ގާނޫނު ހުއްދަ ކުރާ ބަންދެއްގައި ނޫން ކަމަށެވެ. އެހެންވެ، އެކަން ކުރި މީހުންނާ ދެކޮޅަށް އުފުލޭނެ ދައުވާތައް ހުންނާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރުމަކީ، މައުމޫން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކުރި ކަމަކަށް ވާއިރު، ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނީ އަމުރު ކުރި މީހާ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރުމުގައި ބައިވެރިވި އެންމެން އެކަމުގެ ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަމުރު ނެރުނު މީހާ އެކަންޏެއް ނޫން. އަމުރު ތަންފީޒު ކުރި މީހާ، ތަންފީޒު ކުރަން މަގުފަހިކޮށްދިން މީހާ، ހުރިހާ ގޮތަކުން އެހީތެރިވެދިން މީހުންނަކީ ކުށުގެ ބައިވެރިން. އެންމެންގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށްގެން ނޫނީ މިކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް ދިވެހި ގައުމުން ނުހުއްޓުވޭނެ،" މައުމޫން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑަށް ދަންނަވަން އެނގޭ އެއްޗަކީ ސިފައިން އަމިއްލައަކަށް އެކަމެއް ނުކުރާނެ ކަން. ފުލުހުން ވެސް އަމިއްލައަކަށް ނޭދޭނެ [އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރު ކުރަން]. ކޮންމެވެސް ކަންތައްތަކެއް އޭގެ ފަހަތުގައި އެބަހުރި. އެކަމުގެ ތަހުގީގުން ހުރިހާ ކަމެއް ހޯދިފައި ހުންނަން ޖެހޭނީ."\nއިތުރު ލިޔުންތައް ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ކްރިމިނަލް ކޯޓް ސުޕްރީމް ކޯޓް ހައި ކޯޓް އެމްއެންޑީއެފް ގާޒީ އަބްދުﷲ މުހައްމަދު އަބްދުﷲ ގާޒީ ހައްޔަރުކުރުން\nސިޔާސީ ހަޔާތް ނުނިމޭކަން މާ ބޮޑަށް ސާފުވެއްޖެ: ނަޝީދު\nނަޝީދުގެ ޖަލު ހުކުމާ މެދު މާދަމާ ގޮތެއް ނިންމަނީ


އަބްދުﷲ ރަސްގެފާނަށް އަސަދުގެ ފޯނުކޯލެއް\nޖޯޑަންގެ އަބްދުﷲ ރަސްގެފާން: ސީރިއާގެ އަސަދާ ފޯނުން މަޝްވަރާ ކުރެއްވި\nއުރުދުންގެ އަބްދުﷲ ރަސްގެފާނަށް ސީރިއާގެ ރައީސް ބައްޝާރުލް އަސަދު ފޯނުން ގުޅުއްވައި ގާތްކަން ބަދަހި ކުރައްވައިފި އެވެ. މިއީ 2011 އަށް ފަހު މި ދެ ބޭފުޅުން މަޝްވަރާ ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ގަނޑުވަރުގެ ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nދެ ބޭފުޅުންގެ މަޝްވަރާގައި އަރިބި އެކުވެރިކަމާއި ދެ ގައުމުގެ ގުޅުމަށް ބައްލަވާ ލެއްވި އެވެ. ޝާހީ ގަނޑުވަރުން ވިދާޅުވި ގޮތުން މަޝްވަރާ ނުކުރެވި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވުމުން ދެ ބޭފުޅުން ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދެއްކެވި އެވެ.\nގަނޑުވަރުގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން އަބްދުﷲ ރަސްގެފާން އަސަދަށް ހެޔޮ ބަސް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ސީރިއާއަށް ހެޔޮގޮތް ވުމަށް އެދިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ސީރިއާގެ މިނިވަން ކަމާށާއި އެއްބައެއް ގޮތުގައި ދެމިއޮތުމަށް ހިތްވަރު ދެއްވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nސީރިއާގައި ހިނގަމުންދާ ދާހިލީ ހަނގުރާމައިގައި އާންމުނަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުތަކެއް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. އަސަދުގެ ވެރިކަމުގައި ހިންގާފައި ހުރި އިންސާނީ ޖަރީމާތަކާ މެދު ކަންބޮޑުވުން އޮތް ނަމަވެސް އުރުދުނުން މިހާރު ވިސްނަނީ ސިރިއާ ދޫކޮށްލައިގެން މައްސަލަތަކަށް ހައްލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.\nއުރުދުންއާ ސީރިއާ އަދި މިސްރުން ވެސް ދަނީ ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމަށް މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ. މި ގުޅުމުގެ ތެރެއިން ސިރިއާ މައްސަލަތަކަށް ހައްލެއް ހޯދަން އަރަބި އެކުވެރި ގައުމުތަކުން އޮތީ ވިސްނާނަފަ އެވެ.\nސީރިއާއާ އުރުދުން ގުޅިފައި އޮތް ބޯޑަރު ސަރަހައްދު ވެސް ދެ ގައުމަށް ހުޅުވާލުމަށް ވަޒީރުންގެ ފެންވަރުގައި މި އަހަރު މަޝްވަރާ ކުރެވުނެވެ. އަދި ދެ ގައުމު ގުޅުވައިދޭ ޖާބިރު ބޯޑަރު ވަނީ ހުޅުވާފަ އެވެ. މި ކަމަށްޓަކައި އަންމާންގައި ދެ ގައުމުގެ ވެރިން ވަނީ މަޝްވަރާ ބައްދަލުވުންތަކެއް ވެސް ބާއްވާފަ އެވެ.


Firihenakah Vumaky Thibunaahaa Faseyha Kameh Nooneve! - Vaguthu\nފިރިހެނަކަށްވުމަކީވެސް ތިބުނާހާ ފަސޭހަކަމެއް ނޫނެވެ!\n10 މަސް ކުރިން ( މެއި 16, 2018 )\nއަބަދުވެސް އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތަކުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހަމެވެ. އަންހެންނަށް ފިރިހިނުންނެކޭ އެއްހަމައެއްގައި ޙައްޤުތައް ހޯދަދޭންޖެހޭކަމަށް ބުނެ އަބަދުވެސް ދައުވާކުރެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފިރިހެނެއްގެ ނަޒަރުން ދުނިޔޭގެ ބަލާލަން ހިނގާށެވެ.\nފިރިހެނުންނަށް އަބަދުވެސް ދަސްކޮށްދީފައިވަނީ ޒިންމާތަކެއް އެމީހުންގެ ބޮލުގައި އެޅިފައިވާހަކައެވެ. ދުނިއެއަކީ ކޯއްޗެއްކަން ނޭނގޭ ކުޑަ ކުއްޖާއަށް ބޮޑުވެގެން އާއިލާ ހިންގުމުގެ ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނީ ފިރިހެން ކުއްޖާކަން އެނގެއެވެ. އަބަދުވެސް ފިރިހެން ކުއްޖާއަށް ދަސްކޮށްދެނީ ޒިންމާތަށް ނަގާށެވެ. ބައްޕައަށްވުރެ ބޮޑު މުސާރައެއް ހޯދުމަކީ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ އަޒުމަކަށް ހަދައެވެ.\nމުޖުތަމައުގައި އުޅޭއިރު ފިރިހެން ކުދިންނަށްވެސް ދިމާވާ ބައިވަރު މައްސަލަތައް ހުރެއެވެ. ބޮޑުވެގެން އަންނައިރު އެކިޔާ "ގަޓު" ހުރި އަންހެން ވެރިންގެ ފަރާތުން ފޮށުމާއި ފުރައްސާރަ ކުރުން ފިރިހެން ކުއްޖާއަށް ލިބެޔޭ ބުނެފިނަމަ، އެކަންވެސް ތިބާާއަށް ވަނީ ބޮޑު ޖޯކަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއީވެސް ކަންވާގޮތެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަހަރު މިކަން މިވީ ފިރިހެން ކުއްޖަކަށްތާއެވެ. މިވާޙަކަ މީސްމީޑިޔާގައި ޖަހާލާނެ އެކްޓިވިސްޓަކުވެސް ނެތީތާއެވެ.\nދެން އޮތީ ލޯބީގެ ގުލްޒަާރުގައި ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ހަޔާތެވެ. އަންހެން ކުދިން ލޯބިވެރިންނާ ވަކިވެ ރޮއެ މުޅި ގައިގައި ކަޓަރު އަޅުވާ ހެދިޔަސް މުޖުތަމައަށް މިއަކީ މާބޮޑު ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންޏާ، އެކަން އެކުރީ އަންހެން ކުއްޖެއްތާއެވެ. އެކުއްޖާގެ ޖަޒްބާތުތައް ބޭރުކޮށްލާނެ ކޮންމެވެސް ގޮތެއް އޮންނަންޖެހޭތާއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހަމަ މިމޭރުމުން ފިރިހެން ކުއްޖަކު ކަންތައްކޮށްފިނަމަ އެވަރު "ސޮޑު" ދުނިޔެއަކު ނުހުންނާނެއެވެ. އެހެންޏާ، ފިރިހެނުންގެ ޖަޒަބާތުތަކަކީ އޮއްބާ ފިއްތާފައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ އެއްޗެއްތާއެވެ.\nނިކަން އަޑު އަހާށެވެ. ފިރިހެނެއްގެ ހަޔާތުގައިވެސް ހިއްދަތި ދުވަސްތަކަކާ ކުރިމަތި ލާންޖެއެވެ. އެބުނާ އިޝްޤީ ލަވަތައް އަޑުއަހާ "ސައިލެންޓް" ކޮށް ރުއިމަކީ ފިރިހެނުންވެސް ކުރާކަމެކެވެ. ފިރިހެނެއްވިޔަސް އޮންނަނީ ހިތެކެވެ. މިކަން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ޤަބޫލު ކުރަންޖެހެއެވެ.\nއަނެއްކާ ފިރިހެނަކަށް ވެއްޖަނަމަ ކުޅެން މިޖެހެނީ ގިނަ ރޯލްތަކެކެވެ. "ގާލްފުރެންޑް" ކައިރީގައި އިޝްޤީ މީހަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ރައްޓެހިންގާތު "ކޫލް" މީހަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. މައިންބަފައިންނާއި އާއިލާ ގާތު ބަސްއަހާ ކުއްޖަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ކޮންމެ މީހެއްވެސް ކުރަނީ އެކި ކަހަލަ އުންމީދެވެ. މިއެންމެންގެ އުންމީދާއި އެއްގޮތަށް އުޅުމަކީ ކުރަން އުދަގޫ ކަމެކެވެ.\nހަށިގަނޑު ދޮންކޮށް ހަންގަނޑު އޮމާންކޮށްދޭ މި ބޮޑީވޮޝް މިހާރު ރާއްޖެއިން ލިބޭނެ\n26 ސިކުންތު ކުރިން


Hatharu photo in rahfushah!\nރީތި ހަތަރު ފޮަޓޯއިން ރަށްފުށަށް!\nއެތައް ފޮޓޯ އެއް ނަގައި ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ދޫކޮށްލާ މީހުން ބައިވަރު އުޅެ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން މުހައްމަދު އަރްޝަދު އެއް ފަރާތްކޮށްލައި ފާހަގަ ކޮށްލާން އެބަޖެހެ އެވެ. އަރުޝަދު ހަދާ ގޮތަކީ ފޮޓޯއަކުން ފޮޓޯއަކުން ނަގަމުން ގޮސް ހަތަރު ފޮޓޯ ހަމަކޮށްފައި އޭނާ ބުނަން ބޭނުންވާ ވާހަކަ ޖުމްލަކޮށް ކިޔައިދެނީ އެވެ. ކެމެރާގެ ލެންސަށް އޭނާ އަރުވަނީ ސިކުނޑީގައި ލިޔެފައި އޮންނަ ކުރުކުރު ޖުމްލައެކެވެ.\nއަރުޝަދު އެއްކޮށްފައި ހުރި ތަފާތު އެކި ފޮޓޯތަކުގެ ތެރެއިން އެއްކަމެއް ހާއްސަ ވެއެވެ. އޭނާގެ ލެންސުން ރަށްފުށުގެ ދިރިއުޅުން ދައްކުވައިދީފައި ހުންނަ ގޮތެވެ. ތަަރައްގީގެ ކުލަތައް އަނދިރި ރަށްރަށުން ނަގާފައި ހުންނަ ފޮޓޯތަކުގައި ހުންނަނީ އިހުގެ ކުލަތަކެވެ. ކަޅާއި ހުދު ނޫނަސް "ވިންޓޭޖް" ގޮތެކެވެ. މީގެ ތެރެއިންވެސް ގިނައީ އޭނާގެ އަަމިއްލަ ރަށް، ތ. ވޭމަންޑޫގެ ހިތްގައިމު ފޮޓޯ ތަކެވެ. އޭނާގެ ފޮޓޯތަކުގެ ތެރެއިން ލިސްޓްކޮށްލައި ބަރިއަކަށް އަތުރާލާފައި މި އަވަސްގެ ނޫސްވެރިޔާ އައިޝާ އަޝްރަފު އަށް ފާހަގަ ކޮށްލެވުުނު ބައެއް ފޮޓޯތަކެވެ.\nމިއީ ރިސޯޓެއް ހަދަން ވެގެން އުޅެ، މައްސަލަގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި އޮންނަ ރަށެކެވެ. އެކަމަކު ރާއްޖޭގައި އޮތް އެންމެ ދިގު ފަޅުރަށެވެ. ތ. އަތޮޅު ކަޅުފަހަލަފުށީގެ މި ސާރާސަރު ދޮން ގޮނޑުދޮށަކީ ބަޔަކު މޮޔަވާވަރުގެ ވެލިގަނޑެކެވެ. އަރުޝަދު މި ރަށަށް ގޮސް ނަގާފައި ހުރި ފޮޓޯތައް ފެނިފައި ވެސް އެރަށުގެ ހިމުން ދޮން ވެލިގަނޑު މަތީގައި ހިނގާލާފައި ދާ ހިިތް ނުވާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު މި ފޮޓޯގްރާފަރު ވެސް ބުނެދޭން ބޭނުންވާ ހެން، ހަމަ އެކަނި ހުސް ފައިގަ އެވެ.\nއަަރުޝަދުގެ ގިނަ ފޮޓޯތައް ނަގާފައި ހުންނަނީ އޭނާގެ އުފަން ރަށުގަ އެވެ. މިއީ ވޭމަންޑޫ މަގުމަތީގައި ބަޔަކު އިލޮށިމަށަން ތިބި މަންޒަރު ފެނިގެން އަވަސް އަވަހާ ކެމެރާ ހިފައިގެން ގޮސް ކުރެވުނު މަސައްކަތުން ނެގުނު ފޮޓޯތަކެކެވެ. ފަން ކިރިއްސައިގެން އިލޮށިފައްޗަށް އިލޮށި މަށަމުން ދިޔަ އެ ދައްތަމެން ބުނެދިނީ އެއީ ދުރުގައި ހުރި އެ މީހުންގެ ރަހުމަތްތެރިއަކަށް ފޮނުވާލަން މަށާފައި ހުރި އިލޮށިފަތި ތަކެއް ކަމަށެވެ. އެންމެ އަވަހަށް ފުރާ ބޯޓަކުން އެ މީހުންގެ އިލޮށިފަތި އޭނާއަށް ފޮނުވާނެ އެވެ. އެއީ އިލޮށިފަތީގެ ހަދިޔާ އެކެވެ.\nމިއީ މިލަ ހަނދުވަރެއް އޮއްސާލާފައިވާ އެކަމަކު އަޖައިބެއް ކަހަލަ ރީތި ރެއެއްގައި ވޭމަންޑޫގެ އެކި ހިސާބުތަކުން ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކެކެވެ. ހަނދުވަރެއްގެ އެންމެ ފުރިހަމަކަން ފެންނާނީ އެހެން އަލިކަމެއް ނުހުންނަ އަނދިރި ހިސާބުތަކުންނެވެ. ހަނދުވަރުގެ ރިިހި ވިދުވަރުގެ ދޯދިތައް މޫދަށް އެޅި ރިޗެއްޔަކުން ދިއްލައި އަލިކޮށްލާފައި އޮންނަ އިރު ވޭމަންޑޫ ވާނީ "މޫންލައިޓް އިން ޕެރެޑައިސް" އަށެވެ. އެ ރަށަށް ދަމާ ހިނގާބަލާށެވެ.\nރަށްފުށުގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހުކުރު ދުވަހަކީ އެއްވެސް ކުޑަކުއްޖަކަށް ގޭތެރޭގައި އޮވެވޭނެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ؛ މިވެސް ވާރޭ ވެހެމުން ދިޔަ ހުކުރު ދުވަހަކު ވޭމަންޑޫ އަތިރިމަތީގައި ކުދިންތަކެއް އުޅުނު ގޮތް ބަލަން ހުރުމަށް ފަހު އަރުޝަދު ނަގާފަައި ހުރި ފޮޓޯތަކެކެވެ. ވިއްސާރަވެ ވާރޭ ވެހުނަސް މޫސުން ބަދަލުވެ އަވި ދިނަސް، ހަމަ ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހެއްގެ ހުކުރުގެ ކުރި އަކީ މަޖަލާ ސަކަރާތުގެ ވަގުތެކެވެ. މޫދަށް އެރޭ ސަަރަހައްދުގައި މި ކުދިން ޖެހި އެ ސަކަރާތް އަރުޝަދު ހަނދާނުގައި ފޮރުވީ މި ފޮޓޯތަކުންނެވެ.\nއަސްކަނި ދަށުގެ ވާރޭ\nމިއީ އަރުޝަދުގެ ވޭމަންޑުއަށް ވަރަށް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހުނު ދުވަހެކެވެ. ޓިނު ފުރާޅަށް ވާރޭވެހޭ އިރު އެ އިއްވައިދޭ މަޑު މިއުޒިކާއި ރާގު ކިހާ އުފާވެރި ހެއްުޔެވެ؟ އަަސްކަނި ދަށުގައި ވާރޭ ހުއްޓާތޯ ހުންނަ އިރު އެ ރާގާއި މިިއުޒިކު ހިތާ ގުޅުވައި ދެއެވެ. މި ފޮޓޯ ފެނުމުން އެ ހަނދާންތައް އާ ނުވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވޭމަންޑޫ މަގުމަތީގައި ހެދޭ ފެންގަޑުތަކަށް ނޭރެން ގޮވިޔަސް ބައެއް ކުދިންނަށް ކިލާ އެ ފެނުގައި ދުވެލުމަކީ ހަމަ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ކިލާ ފަނިތައް އިނގިލިތައް ކައިލިއަސް ވަރިހަމަ އެވެ.\nމީރު މީރު މުޑި ކާށި\nފަޅުރަށް ރަށަށް ދަތުރުގޮސް ކުރާނެ ކަންކަމުގެ ލިސްޓުގެ ކުރީގައި މުޑިކާށި ހޮވައިގެން ކެއުން އޮންނާނެ އެވެ. އަރުޝަދު ބުނާ ގޮތުގައި މިއީ ވޭމަންޑުއާ ކައިރި ފަޅުރަށަކަށް ދަތުރުގޮސް އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ފެނުނު މަންޒަރެކެވެ. އަތޮޅުގެ އެހެން ރަށަކުންް ދަތުރު ގޮސް އުޅުނު އާއިލާއެއްގެ ކުޑަކުއްޖަކު ފަރިތަކަމާއި އެކު މުޑިކާއްޓެއް އަމިއްލައަށް އެހެގެން ކަނީ އެވެ. މި މަންޒަރު އޭނާގެ ކެމެރާ އަށް ނެގީ ކަމުގެ ގޮސް ނުހުރެވިގެނެވެ.\nރަށު އަތިރި މަގަށް\nރަށުގެ އަތިރިމައްޗަށް ދާން އޮންނަ ގަސްބޯ މަގަކީ ވެސް ރަށުގެ އަތިރިމައްޗާ އެއްވަރަށް ހިތްފަސޭހަ ދާހިތްވާ މަގަކަށްވެ އެވެ. ވޭމަންްޑޫގައި ވެސް އެކަން އޮންނަނީ އެ ގޮތަށެވެ. މިއީ ވޭމަންޑޫ އަތިރިމައްޗަށް އަރުޝަދު ދާ އެތައް ދުވަހެއްގެ ތެރެއިން ދުވަހެއްގައި ފެނުނު ކުއްޖަކު އަތިރިމަގުން ހިނގަމުން ގޮސް އޭނާ ހުއްޓޭ ތަންތަން ބަލަމުންދާ މަންޒަރެވެ، މި މަންޒަރު އަރުޝަދަށްވީ އަސަރުހުރި ރީތި މަންޒަރަކަށެވެ. ދެން ފޮޓޯކޮޅެއް ހަމަކޮށްލީ އެވެ.\nރަށު ހިރަފުހަކީ، ރަށެއްގައި އުޅުނު ކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. ބޫޓަށް އަރާފައި ހުއްޓަސް ހުސްފައިގައި ހިރަފުހުގައި ޖެހިނުލަންޏާ ޅައުމުރުގެ ހަނދާން ފުރިހަމަ ނުވީ އެވެ. އަރުޝަދު ވެސް އޭނާގެ ކުޑައިރުގެ މަޖާ ދުވަސްތައް ހަނދާން ކުރަަން އެރެނީ ހިރަފުސް ވެލިގަނޑުގެ ތެރެއަށެވެ. އެހަންދާންތަކާއެކު ނެގި މި ފޮޓޯ ތަކަކީ ކޮންމެ ދުވަހަކު ހަވީރު ބޯޅަކުޅެންދާ ކުދިބަޔަކު ހިރަފުހާއި މޮޑެވިގެން ބޯޅަ ކުޅޭ މަންޒަރެކެވެ.\nފޮޓޯ އިންވެސް ވަރަށް ގިނަ އަދި އެހާ ރީތި ވާހަކަ ކިޔައިދެވެ އެެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެއީވެސް ބަހުރުވައެކެވެ. ފޮޓޯ ގްރާފަރުގެ ކެމެރާއަށް ފެނުނު މަންޒަރަކުން ފޮޓޯ ސްޓޯރީ އެއް ހުށަހަޅައިލުމުން އަދި މާ ފުރިހަމަ ވެއެވެ. އެފަދަ ފޮޓޯތަކަށް ތައާރަފެއް ބޭނުމެއް ނުވާނެ އެވެ. ދޭހަ ކޮށްދެނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯ ކޮން ކަމެއްތޯ ބުނެދޭކަށް އިތުރު ލިޔުމެއްވެސް ބޭނުމެއް ނުވާނެ އެވެ. އެއްހާސް ލަފުޒާ އެންްމެ ފޮޓޯއަކާ ނުބައްދަލެވެ.


Civil Court bai bayah alhailun kon kahala badhaleh?\nސިވިލް ކޯޓުގެ އިހްތިސާސް ބައިބަޔަށް އަޅައިލުން ކޮންކަހަލަ ބަދަލެއް؟\nސުޕްރީމް ކޯޓުން އެކި ކަންކަމުގައި އެކި ބާވަތްތަކުގައި ސާކިއުލާ ނެރެ އެވެ. އެއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހަ އަހަރުވީ ތާރީޚުގައި ކުރާ ކަމެކެވެ. މިދިޔަ ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ އެފަދަ ސާކިއުލާއެއް ނެރެފައެވެ. އެއިން އެތައް ކަމަކަށް ބަދަލު އާދެ އެވެ.\nއެ ސާކިއުލާ ބުނާގޮތުން ސިވިލް ކޯޓުން ބަލަމުންދިޔަ ބައެއް ބާވަތުގެ މައްސަލަތައް އަންނަ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 15 އިން ފެށިގެން ބަލާނީ ފެމިލީ ކޯޓުންނެވެ. އެގޮތުން ސިވިލް ކޯޓުން މިހާރު ބަލަމުންދާ ހިބަ އާއި ތަރިކައިގެ އިތުރުން ވާރިސުން ގިންތި ކުރުމުގެ މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން މައިންބަފައިން ގެދޮރަށް ވެއްދުމުގެ މައްސަލަތައް އެ ސާކިއުލާގެ ދަށުން މިވަނީ ފެމިލީ ކޯޓަށް ބަދަލުވާން ތައްޔާރުވެފަ އެވެ.\nކޯޓުތަކުގެ އިހްތިސާސާއި ކޯޓުތައް ހިންގަންޖެހޭނެ އުސޫލުތައް ބަޔާންކޮށް 2010 ގައި އަމަލުކުރަން ފެށި ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނުގައި ކޮންމެ ކޯޓެއްގެ އިހްތިސާސް ވަކިވަކިން ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ. އެގޮތުން ހިބަ އާއި ވަސިއްޔަތާއި ތަރިކަ މުދަލުގެ މައްސަލަތައް ބަލާނީ ސިވިލް ކޯޓުން ކަމަށް އެ ގާނޫނުގެ ޖަދުވަލު އެކެއްގައި ބުނެފައިވިޔަސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސާކިއުލާއިން އެކަންވަނީ ބަދަލުވެފަ އެވެ. އޭގެ ސަބުން ޝަރުއީ ނިޒާމަށް ވާސިލުވުމުގައި ފަސޭހަތަކެއްވެ ޝަރީއަތްތައް އަވަސްވާނެ އެވެ.\nނަމަވެސް ގާނޫނެއްގައި ބުނެފައިވާ ކަމެއް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ބަދަލު ކުރެވިދާނެތޯ އެއީ ގާނޫނީ ގޮތުން ބައެއް މީހުން ހާއްސަކޮށް ގާނޫނީ ވަކީލުން ސުވާލު އުފެއްދުމުގެ ޖާގަ އޮތް ކަމެކެވެ.\nއެއް ވަކީލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ގާނޫނެއްގައި ބުނެފައި އޮތް ކަމަކާ ޚިލާފަށް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ސާކިއުލާއެއް ނުނެރެވޭނެ އެވެ. އަދި ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފަށް ކޯޓުތަކަށް ނިންމުންތަކެއް ނުނިންމޭނެ އެވެ.\n"މިސާލަކަށް ގާނޫނެއްގެ ބައެއް ގާނޫނު އަސާސީއާ ޚިލާފް ކަމަށް ބުނެ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅައިގެން ކޯޓަށް އެގޮތަށް ފެނިއްޖެއްޔާ ގާނޫނެއް ނުވަތަ އެއިން ބައެއް ބާތިލް ކުރެވިދާނެ، އެކަމަކު އެގޮތަކަށް ވެސް ނޫން މިއޮތީ އަމަލުކޮށްފައި. ގާނޫނު އޮތްގޮތަށް ބާއްވާފައި އެއާ ޚިލާފަށް ސާކިއުލާއެއް ނުނެރެވޭނެ، ގާނޫނަށް ވުރެ މައްޗަށް އޮންނާނީ ގާނޫނު އަސާސީ، ކޯޓުތަކެއް ނޫން" އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެފަދަ ނިންމުންތައް ކޯޓުތަކުން އަމިއްލައަށް އިސްނަގައިގެން އެފަދަ ނިންމުންތަކެއް ނުނިންމޭނެ އެވެ. މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމުން އެ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން އެފަދަ ނިންމުމެއް ނިންމި ނަމަވެސް އަމިއްލައަށް އިސް ނަގައިގެން އެފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމުމުން އޭގެ ނުބައި ނަތީޖާ ނިކުންނާނެ ކަމަށް އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެގޮތަށް އަމަލު ކުރުމަކީ ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލެއް ވެސް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން އެފަދަ ނިންމުމެއް ނިންމިޔަސް އެކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމުގެ ފުރުސަތު ހަނިވާނެ. އޭރުން އެގޮތަށް ހަދައިފި ނަމަ ނިކުންނާނެ ނަތީޖާތަކާ ބެހޭގޮތުން ބަހުސް ވެސް ކުރެވޭނެ، އެކަމަކު މިހާރު ރައްޔިތުން އެ މައްޗަށް އަމަލުކުރުން ލާޒިމްވާ ސާކިއުލާ މިއީ އައްޔަންކޮށްފައި ތިބި ފަސް ބޭފުޅެއްގެ ބަސް، އެއީ އެގޮތަކަށް ވެސް ޑިމޮކްރެޓިކް އުސޫލެއް ނޫން." އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެހެން ވަކީލަކު ވެސް ކުރިން ވާހަކަ ދެއްކެވި ވަކީލުގެ ހިޔާލާ އެއްގޮތެވެ. އޭނާ ވެސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ގާނޫނުގައި އެހާ ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކާ ފުށުއަރާ ގޮތަށް ކަމެއް ނިންމުމުގެ ބާރު ކޯޓުތަކަށް ނޯންނާނެ އެވެ. ކުރިން ވާހަކަ ދެއްކެވި ވަކީލު ވެސް ވިދާޅުވި ހެން އޭނާ ވެސް ވިދާޅުވީ ގާނޫނާ ފުށުއަރާ ގޮތަށް ސާކިއުލާ އޮތުމުން ބައެއް މައްސަލަތައް ނިކުމެދާނެ އެވެ. އަދި ގާނޫނުތަކުގައި ބުނެފައިވާ ކަންކަމާ ޚިލާފަށް ކޯޓުތަކުން އަމިއްލައަށް ކަންކަން ނިންމުމަކީ ދައުލަތުގެ އެއް ބާރުން އަނެއް ބާރުގެ އިހްތިސާސަށް އަރައިގަތުން ކަމަށް ވެސް އެ ވަކީލް ސިފަ ކުރެއްވި އެވެ.\n"މަޖިލީހުން ގާނޫނު ހަދާފައި އޮއްވާ ކޯޓުން އެއާ ފުށުއަރާ ގޮތަށް އެއްޗެއް ނެރެފި ނަމަ އެއީ މަޖިލީހުގެ ބާރުގެ ތެރެއަށް ވަދެގަތުން ކަމަށް ބެލެވިދާނެ. ގާނޫނު އޮތްގޮތުން ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ކޯޓަށް ފެނިއްޖެ ނަމަ ސަރުކާރު މެދުވެރިކޮށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިގެން ގާނޫނު އިސްލާހު ކުރަންވީ، އެކަމަކު ގާނޫނު އޮތްގޮތަށް ބާއްވާފައި އެއާ ފުށުއަރާ ގޮތަށް އެއްޗެއް ނެރުމަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެއް." އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ގާނޫނީ އިތުރު މައްސަލަތަކެއް ނުނިކުންނަނީ ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ސާކިއުލާއާ އެއްގޮތަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކޯޓުތަކުގެ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެންނަންޖެހެ އެވެ. އެހެން ނޫން ނަމަ ގާނޫނީ އިތުރު މައްސަލަތަކެއް އެކަމުން ނިކުމެދާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން ގާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ ވާހަކަތަކާއި ސާކިއުލާގައިވާ ވާހަކަތައް ދިމާނުވާ ނަމަ އޭގެ ތެރެއިން އަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ކޯއްޗެއް ކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ގާނޫނު އެގޮތަށް އޮއްވާ އެއާ ޚިލާފަށް އެއްޗެއް ނެރުނީމާ ސުވާލު އުފެއްދިދާނެ އޭގެ ތެރެއިން ކޯއްޗަކަށްތޯ އަމަލު ކުރަންވީ، ގާނޫނީ އުސޫލަކީ އަދި ބައިނަލްއަގްވާމީ ބެސްޓް ޕްރެކްޓިސްއަކީ ވެސް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ ނިންމުން މުހިންމު ވާނީ، އެއީ ސީދާ ރައްޔިތުން އިންތިޚާބު ކޮށްފައި ތިބޭ ބަޔަކު ނިންމާ ނިންމުމަކަށް ވާތީ." އެ ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ.


Pogba ah vure Milinkovic-Savic agu boduvaane: Lazio | Mihaaru\nލާޒިއޯގެ މިޑްފީލްޑަރު ސާގެއީ މިލިންކޮވިޗް-ސަވިޗް. --ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nޕޮގްބާ އަށް ވުރެ މިލިންކޮވިޗް-ސަވިޗް އަގުބޮޑުވާނެ: ލާޒިއޯ\n09 އޯގަސްޓް 2018 - 11:22\nރޯމް (އޮގަސްޓް 9) – މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑުގެ ޕައުލް ޕޮގްބާ އަށް ވުރެ ލާޒިއޯގެ މިޑްފީލްޑަރު ސާގެއީ މިލިންކޮވިޗް-ސަވިޗް އަގުބޮވާނެ ކަމަށް ލާޒިއޯގެ ރައީސް ކްލައުޑިއޯ ލޮޓިޓޯ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nމި ވަގުތު ދުނިޔޭގައި ހުރި އެންމެ ޒަމާނީ އެއް ސެންޓްރަލް މިޑްފީލްޑަރު ގެންދަން ރެއާލް މެޑްރިޑް، ޔުވެންޓަސް، މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑް އަދި އޭސީ މިލާނުން ޝައުގުވެރިވެ އެވެ.\n"ސާގެއީ އަކީ ދުނިޔޭގައި މި ވަގުތު ހުރި އެންމެ މޮޅު ޒުވާން ކުޅުންތެރިއާ، އޭނާގެ ކިބައިގައި ވަރަށް ފެންވަރު އެބަހުރި،" ލޮޓިޓޯ ވިދާޅުވި އެވެ. "އަހަންނަކަށް މިލާނުން ނުވަތަ ޔުވެންޓަސް، ނޫނީ ރެއާލާއި ޔުވެންޓަސް އިން ވެސް ރަސްމީ އޮފާއެއް ނުލިބޭ."\nބެލްޖިއަމްގެ ގެންކުން 2015 ގައި ލާޒިއޯއާ ގުޅުނު މިޑްފީލްޑަރު ވިއްކާލުމަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް މަސައްކަތްނުކުރާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި މިލިންކޮވިޗް-ސަވިޗަށް ލިބުނު 110 މިލިއަން ޔޫރޯގެ އޮފާއެއް މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް 29 ގައި ދޫކޮށްލި ކަމަށް ވެސް ލޮޓިޓޯ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑަށް ޕޮގްބާ ވިއްކާލީ ކިހާވަރަކަށް؟ 105 މިލިއަން ޔޫރޯއަށްދޯ؟ އެހެންވީމާ އޭނާ އެއަށް ވުރެ އަގުބޮޑުވާނެ. ސަބަބަކީ ޕޮގްބާ އަށް ވުރެ އޭނާ ވަރުގަދަ،" ލޮޓިޓޯ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިލިންކޮވިޗް-ސަވިޗަކީ އެޓޭކިން ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެ ލަނޑު ޖަހާ އަދި އިސްކޮޅާއި ހަށިގަނޑުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ޑިފެންސުގައި ވެސް ބައިވެރިވާ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. އޭނާ އަކީ މިޑްފީލްޑަރެއްގެ ހުރިހާ ސިފަތަކެއް ލިބިފައިވާ ޒަމާނީ ފުރިހަމަ މިޑްފީލްޑަރެއް ކަމަށް ތަކުރިބާކާރުން ދެކެ އެވެ.


Bidheyseen Thibi Imaaraathakee Mihaaru Miskitheh Noon: Ministry – adduLIVE\nބިދޭސީން ތިބި އިމާރާތަކީ މިހާރު މިސްކިތެއް ނޫން\nJun 18, 2022, 18:21 ހަސަން ރަޝީދު\nބިދޭސީންތަކެއް ދިރިއުޅެން ބައިތިއްބާފައިވަނީ މިހާރު މިސްކިތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ އިމާރާތެއްގައި ނޫން ކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ.\nފ.ދަރަނބޫދޫ މިސްކިތެއްގައި ބީދޭސީންތަކެއް "ދިރިއުޅެމުން" އަންނަ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯއެއް މިއަދު ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އާންމުވެފަ އެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނީ ދަރަނބޫދޫގައި އަލަށް އިމާރާތް ކުރި މިސްކިތް 2017 ވަނަ އަހަރު ބޭނުންކުރަން ފެށުމާއެކު، ކުރިން އެ ރަށުގައި ބޭނުންކުރި މިސްކިތް ބަންދުކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ މިސްކިތުގައި ނަމާދު ނުކުރާތީ މިސްކިތުގައި ގުރުއާން ކްލާހެއް ހިންގަން އެ ރަށު ކައުންސިލުން އެދުމާއެކު އެކަން ކުރުމަށް އެ މިސްކިތް ކައުންސިލާއި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.\nމިނިސްޓްރީން ބުނީ އެތަނުގައި ކައުންސިލުން ގުރުއާން ކްލާސް ހިންގިކަން އެނގިފައިވާ ކަމަށާއި 2017 ވަނަ އަހަރު މިސްކިތް ބަންދު ކުރެވުނު ހިސާބުން ފެށިގެން އެ އިމާރާތް ކައުންސިލާއި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nވީޑިއޯ އިންނަ ފެންނަ ގޮތުގައި ބިދޭސީން މިސްކިތުގައި ދިރިއުޅެނީ ގެއެއްގައި އުޅޭ ގޮތަށެވެ. އެގޮތުން މިސްކިތުގެ ތެރޭގައި ގޮދަޑި އަޅައިގެން ނިދާ ތަނާއި އެ މީހުންގެ އަންނައުނު މިސްކިތުގެ އެތެރެ އާއި ބޭރުގައި އެލުވާފައިވާ ތަން ވެސް ފެނެ އެވެ. އަދި ވީޑިއޯގައި ތުވާލި އަނދެގެން ބަޔަކު އުޅޭ ތަން ވެސް ފެނެ އެވެ. ވީޑިއޯ އިން ފެންނަ ގޮތުގައި ބިދޭސީން އެ މީހުންގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުން ކުރާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ތަކެތި މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގަ އާއި ފެންޑާގައި ވެސް ބަހައްޓާފައިވާ ތަން ފެނެ އެވެ.


Maziya ge kulhuntherin supporterun ge ehee ah edhijje\nމާޒިޔާގެ ކުޅުންތެރިން ސަޕޯޓަރުންގެ އެހީއަށް އެދިއްޖެ\nމާޒިޔާގެ ވައިސް ކެޕްޓަން މުހަމަދު އިރުފާން\nއޭއެފްސީ ކަޕްގެ ޕްރިލިމިނަރީ ބުރުގައި މިއަދު، ބަންގުލަދޭޝްގެ ޑާކާ އަބާހާނީ އާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗުގައި، މާޒިޔާގެ ކުޅުންތެރިން ދިވެހިންގެ ސަޕޯޓަށް އެދިއްޖެ އެވެ.\nބަނގުލަދޭޝްގެ ކުލަބުތަކާ ދެކޮޅަށް މާލޭގައި ކުޅޭ މެޗުތަކުގައި މިހާރު އެންމެ ގިނައިން ދަނޑަށް ވަންނަނީ ރާއްޖޭގައި ވަޒީފާ އަދާ ކުރާ ބަނގުލަދޭޝްގެ ރައްޔިތުންނެވެ. މިއަދުގެ މެޗަށް ނުކުތުމުގެ ކުރިން މާޒިޔާގެ ވައިސް ކެޕްޓަން މުހައްމަދު އިރުފާން (އިރޭ) ވަނީ، ދިވެހި ސަޕޯޓަރުންގެ ސަޕޯޓް މާޒިޔާގެ ޓީމަށް އޮތުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަ ކޮށްފަ އެވެ.\n"އަހަރެމެން (ރާއްޖޭގެ) ހޯމްގައި ކުޅޭއިރު ބަނގުލަދޭޝްގެ ގިނަ ސަޕޯޓަރުން ވަދެ އެމީހުންގެ ކުަލަބަށް ސަޕޯޓް ކުރަން ދަނޑު ފުރާލަފަ އޮތީމަ އަހަރެމެންގެ ކުޅުންތެރިންވެސް މޯރަލީ ޑައުން ވާނެ،" އިރޭ އޭނާގެ ޝުއޫރު ހިއްސާ ކުރި އެވެ. "މާޒިޔާގެ ޖޯޒީގައި ތިއްބަސް ރާއްޖެ މިތަމްސީލު ކުރަނީ ދެއްތޯ، އެހެންވީމަ ވީހާވެސް ގިނަ ދިވެހިން އަހަރެމެންނަށް ސަޕޯޓްކޮށްދޭން އައިސްފިއްޔާ ވަރަށް ރަނގަޅު."\nބަނގުލަދޭޝްގައި ކުޅުނު މެޗު ނިމުނީ 2-2 ން އެއްވަރުވެގެންނެވެ. އިރޭ ބުނީ ބުނީ އެ މެޗުގައިވެސް މާޒިޔާއިން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުޅުނު ކަމަށެވެ. މާޒިޔާ ކޮޅަށް އެ ޓީމުން ޖެހި ދެ ލަނޑަކީ އެ ޓީމުން ކުޅެގެން ޖެހި ދެ ލަނޑު ނޫން ކަން އިރޭ ފާހަގަ ކުރި އެވެ. އޭނާ ބުނީ މާޒިޔާ ކޮޅަށް ދެ ލަނޑު ވަނީ ކުޅުންތެރިންނަށް ހެދުނު ގޯސްތަކުން ކަމަށެވެ.\nރާއްޖޭގެ ލީގް ޗެމްޕިއަންކަން މިހާރުވެސް ކަށަވަރުވެފައި ވުމުން ކުޅުންތެރިންނަށް އިތުރު ހިތްވަރެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އިރުފާން ބުންޏެވެ. އޭނާ ބުނީ އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް އޭއެފްސީ ކަޕް ގުރޫޕް ސްޓޭޖުން ރާއްޖޭގެ އިތުރު ޓީމަކަށް ޖާގަ ހޯދައިދިނުމަށް ކުޅުންތެރިން ބޭނުންވެފަ ތިބި ވަރު މާބޮޑަށް ފެންނަ ކަމަށެވެ.\nމާޒިޔާ އާއި އަބަހާނީ ކުޅޭ މެޗު ފަށާނީ މިއަދު ހަވީރު 4:00 ގަ އެވެ.


SAFF Suzuki Cup kaamiyaabukoh sarahahdhuge Championkan Raajje athulaifi\n15 ސެޕްޓެމްބަރ 20189months ago\nބަންގްލަދޭޝްގެ ބަންގުބަންދު ސްޓޭޑިއަމްގައި މިރޭ ކުޅުނު ސާފް ސުޒުކީ ކަޕް 2018 ގެ ފައިނަލް މެޗް ކާމިޔާބުކޮށް ރާއްޖެ ދެވަނަ ފަހަރަށް މިމުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދައިފިއެވެ. ރާއްޖެ މިމެޗް ކާމިޔާބު ކުރީ މުބާރާތް އެންމެ ފަހުން ކާމިޔާބުކުރި އިންޑިޔާއާއި ވާދަކޮށް 1-2 ގެ ނަތީޖާއަކުން މޮޅުވެގެންނެވެ.\nމިރޭގެ މެޗުގައި ރާއްޖެއިން ޖެހި ދެ ގޯލްގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ގޯލް ޖަހާފައިވަނީ މެޗުގެ 19 ވަނަ މިނިންޓުގައި ނާއިޒް ހަސަން (ދާދު) ދިން ބޯޅައަކުން އިބްރާހީމް މަހުދީ ހުސައިން (ފޭދޫ އިއްބެ) އެވެ. އިންޑިއާގެ ޑިފެންސުން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުކޮށް އިއްބެ ހަމަޖެހިލައިގެން އިންޑިއާގެ ގޯލް ކީޕަރު ބޯމަތިން ގޯލް ތެރެއަށް ވައްޓާލި ބޯޅަ ވަރަށްވެސް ފުރިހަމައެވެ. ރާއްޖެއިން ޖެހި ދެވަނަ ގޯލްވެސް އެހާމެ ރީއްޗެވެ. މެޗުގެ 66 ވަނަ މިނިންޓުގައި ހަމްޒާ މުޙައްމަދު (ހަމްޕު) ދިން ހިތްގައިމު ތްރޫ ޕާހަކުން ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ގޯލް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ އަލީ ފާސިރު (ސެންޓޭ) އެވެ.\nރާއްޖެއިން ދެ ގޯލްޖަހައި ލީޑް އަތުލިކަމުގައިވިއަސް އިންޑިއާއިން ވަނީ ފަހު ވަގުތާ ޖެހެންދެންވެސް ނަތީޖާ ބަދަލުކުރެވޭތޯ ވަރަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. މިމަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މެޗުގެ އިތުރު ގަޑީގެ ގޮތުގައި ލިބުނު ފަސް މިނިޓުގެ ކުޅުމުގެ ތެރެއިން އިންޑިއާ ވަނީ ލަނޑެއް ޖަހައި ރާއްޖެއިން ހޯދާފައިވާ ލީޑް ހަނިކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ޑިފެންސުން ދެއްކި ހިތްވަރާއެކު މެޗް ނިމިގެންދިޔައީ އިންޑިއާއަށް އިތުރު ލަނޑެއް ކާމިޔާބުނުވެ ރާއްޖެ މެޗުން މޮޅުވެގެންނެވެ.\nމިމުބާރާތުގެ އެންމެ ގިނަ ގޯލް ޖަހައި ރަން ބޫޓު ހޯދާފައިވަނީ އިންޑިއާގެ މަންވީރު ސިންގ އެވެ. އަދި މުބާރާތުގެ ހުރިހާ ގޮތަކުން އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއާގެ މަގާމު ހޯދީ ރާއްޖޭގެ ކީޕަރު މުޙައްމަދު ފައިސަލްއެވެ.


ފާޚާނާގަ ހުންނައިރު މީހަކަށް ފެނުމަށްވުރެ ޝައިޠޯނާއަށް އަޢުރަ ފެނުމުން ކޮށްފާނެ އުނދަގޫ މާބިރުވެރި!\nކޮނމެ ގެއެއްގައިވެސް ފާޚާނާއަކީ ޝައިޠޯނުންތައް ދިރިއުޅޭ ހާއްޔެވެ. ބަނޑަހަ ޖަހައިގެން ތިބޭ ތަނެވެ.\nފާޚާނާގަ ހުންނައިރު މީހަކު ބަލައިފާނެތީ އެކަން ނުކުރެވޭނެ ގޮތް އެންމެންވެސް ހަދައެވެ. އަމިއްލަ ކޮޓަރީގައި ހުންނަ ފާޚާނާއަކަށް ވަން ނަމަވެސް އެހެން މީހަކަށް ތިމާ ފާޚާނާގައި އުޅޭއިރު ނުފެންނާނެކަން ކަށަވަރުކުރެއެވެ. ދެމަފިރިން ކަމުގައިވީނަމަވެސް ގިނަ މީހުން އެމީހުން ފާޚާނާގައި އުޅޭއިރު އަނބިމީހާއަށް ނުވަތަ ފިރިމީހާއަށް ފެންނާކަށް ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ.\nނަމަވެސް ހިތާމައަކީ އެބައެއްގެ ކިބައިން އަހަރެމެންނަށް ރައްކައުތެރިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ ޖިންނީންނާއި ޝައިޠާނުންގެ ކިބައިން ރައްކައުތެރިކަން ނުހޯދޭ ކަމެވެ. ޖިންނީންނާއި ޝައިޠާނުންނަށް ނުފެންނާނެ ގޮތް ނުހަދާ ކަމެވެ. ގޭތެރޭގައި އުޅޭ ޖިންނީންނާއި ޝައިޠާނުން ޢާންމުގޮތެއްގައި ބަނޑަހަ ޖަހައިގެން ތިބޭނީ ފާޚާނާގައި ކަމަށްވާއިރު ތިމާގެ އަޢުރަ ފެނުމުން ކުރިމަތިވެދާނެކަންކަމުގެ ބިރު މާބޮޑެވެ! އަދި ކޮށްފާނެ އުނދަގޫވެސް މާބިރުވެރިއެވެ.\nބައެއް މީހުންނަށް އެކަންކަމުގެ އުނދަގޫ ވަރަށް ބޮޑަށް ފޯރައެއްވެ . ސަލާމަތްވާން ރުޤްޔާކުރަންވެސް ޖެހެއެވެ. ވީމާ އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ސަލާމަތްވުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމެވެ. ރައްކައުތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމެވެ.\nފާޚާނާއަށް ވަންނަމުން ޛިކުރުކޮށް ދުޢާކުރަން ޖެހެނީ އެ ސަބަބަށްޓަކައެވެ. ފާޚާނާއަށް ވަންނަމުން ކިޔަން ބަޔާންވެގެންވާ ދުޢާ ކިޔުމުން ﷲ ތައާލާ އެމީހަކު ޖިންނީންނާއި ޝައިޠާނުންނަށް ފޮރުއްވަވައި ދެއްވަވާނެތެވެ. އެއީ ކިޔަން އެހައި އުނދަގޫ ދުޢާއެއްވެސް ނޫނެވެ. ނުހަނު ފަސޭހަ ދުޢާއެކެވެ.\nފާޚާނާއަށް ވަންނަމުން ކުރާ ދުޢާ:\nކުޑަކުދިން ގޮވައިގެން ފާޚާނާއަށް ވަންނަމަވެސް ދުޢާކިޔަންވާނެއެވެ. ކުޑަކުއްޖަކު އެކަނި ވެއްދި ނަމަވެސް ކިޔަންވާނެއެވެ. ކުއްޖާއަށް ދުޢާ ނުކިޔޭނަމަ މައިންބަފައިން ކިޔާނީއެވެ. އަދި އަވަހަށް ވަންނަންޖެހިގެން ނުކިޔައި ވަދެ ހަޑިވާފަހުން ހަނދާނެ ވެއްޖެނަމަ ހިތުން ކިޔާނީއެވެ. ހިތުން ކީ ނަމަވެސް ފުދޭނެއެވެ.\nފާޚާނާ އިން ނުކުންނަމުން ކުރާ ދުޢާ:\n"ޣުފްރާނަކަ" (މިއަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވައި ދެއްވަވައި ދެއްވާނދޭވެ!) މިދުޢާ ކުރަން ޖެހެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަހަރެމެންނަކީ އަބަދުވެސް ﷲ ތަޢާލާއަށް ޛިކްރުކުރުންމަތީގައި ތިބެން ޖެހޭ ބައަކަށްވެފައި ފާޚާނާގައި ހުންނައިރު ޛިކްރު ނުކުރެވޭތީއެވެ.\nފާޚާނާއަށް ވަންނައިރު އިސްކުރާނީ ވައަތުފައެވެ. ނުކުންނައިރު އިސްކުރާނީ ކަނަތު ފައެވެ. މިހެން ބުނީމާ ތިއައީ ދެން އެހައި މުހިންމު ކަމެއްތޯ ސުވާލުކޮށްފާނެއެވެ. ރަސޫލް (ﷺ) އެކަމެއް ކުރުމަށް ބަޔާން ކުރެއްވެވުމުން އެއޮތީ މުހިންމުވެފައެވެ. ކަމުގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އެކަމެއް ކުރުމުން ފައިދާ ނުކުރާނެ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަކަށް ރަސޫލް (ﷺ) ބަޔާން ކުރައްވާފައެއް ނުވާނެއެވެ. އަދި ރަސޫލް (ﷺ) ބަޔާންކޮށްދެއްވަވަފައިވާ ކޮންމެ ކަމެއް، އެއީ ކިތަންމެ ކުޑަ ކަމެއް ނަމަވެސް ކުރުމުން ﷲ ތަޢާލާ ސަވާބު ދެއްވަވާނެތެވެ.


06 ޖުލައި 2019 - 08:01\nޖަގަން ޝަކްތީ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ ފިލްމުގެ މައިގަނޑު ވާހަކައަކީ އަންހެނުން ސައިންޓިސްޓުންތަކެއްގެ ވާހަކަ އެވެ. އަދި ފިލްމު ބިނާކޮށްފައި ވަނީ އިންޑިއަން ރިސާޗް ސްޕޭސް އޮގަނައިޒޭޝަން (އިސްރޯ) އިން ނޮވެމްބަރު، 5، 2013 ގައި ލޯންޗް ކުރި މާސް އޯބިޓާ މިޝަން (މަންގަލިޔާން) އަށެވެ.\n"މިޝަން މަންގަލް" ގެ މައިގަނޑު ކާސްޓުންނަކީ އަކްޝޭ ކުމާރު، ވިދިޔާ ބަލަން، ސޮނާކްޝީ ސިންހާ، ކިރިތީ ކުލްހާރީ، ނިތިޔާ މެނަން، ޝަރުމަން ޖޯޝީ، ތާޕްސީ ޕައްނޫ އަދި ސަންޖޭ ކަޕޫރެވެ.\nއިންޑިއާގެ މިނިވަން ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ އޮގަސްޓް 15 ގައި ޓީ ސީރީޒާއި ފޮކްސް ސްޓާ ގުޅިގެން ގެނެސްދޭ މި ފިލްމު ރިލީޒް ކުރާ އިރު، ޓީ ސީރީޒުން ޕްރަބާސްއާ އެކު ގެނެސްދޭ "ސާހޯ" އާއި ޖޯން އަބްރަހަމްގެ "ބަތުލާ ހައުސް" ވެސްއެ ތާރީހުގައި ރިލީޒް ކުރާނެ އެވެ.\nއެހެންވެ އޮގަސްޓް 15 ވެގެން ދާނީ ބޮކްސް އޮފީހަށް ބޮޑު ދުވަހަކަށެވެ.\n"ދިލް ބޭޗާރާ" ނޮވެމްބަރު 29 ގައި\nބެލުންތެރިންގެ ބޮޑު މަގުބޫލު ކަމެއް ހޯދި ހޮލީވުޑްގެ ފިލްމު "ދަ ފޯލްޓް އިން އަވާ ސްޓާޒް" އިން ހިންދީ ރިމެކް "ދިލް ބޭޗާރާ" އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 29 ގައި ސިނަމާތަކަށް ގެންނަން ނިންމައިފި އެވެ.\nYears pass by but the love remains ❤ Shout-out to @shailenewoodley @AnselElgort and @johngreen for making Okay more than Okay with #TheFaultInOurStars 😍 #DilBechara @itsSSR @sanjanasanghi96 @CastingChhabra pic.twitter.com/cbwmmXi8Hr\n— Fox Star Hindi (@foxstarhindi) July 4, 2019\nކާސްޓިން ޑައިރެކްޓަރު މުކޭޝް ޖަބްރާގެ އަލަތު ފީޗާ ޑައިރެކްޝަންގެ ލީޑް ރޯލް ކުޅެފައި ވަނީ ސުޝާންތު ސިންގް ރާޖްޕޫތާއި ސަންޖަނާ ސާންގީ އެވެ.\nކުރިން "ކިޒީ އޯރް މެނީ" ގެ ނަން ދިނުމަށް ފަހު، ފަހުން "ދިލް ބޭޗާރާ" އަށް ނަން ބަދަލު ކުރި ފިލްމުގެ ރޯލަކުން ސައިފް އަލީ ހާން ވެސް ފެނިގެން ދާނެ އެވެ.\nމި ފިލްމުގެ މިއުޒިކް ތައްޔާރުކޮށް ދީފައި ވަނީ އޭއާރް ރަހްމާނެވެ.\n"ޝެހެރް ކީ ލަޅުކީ" ދައްކާލައިފި\nއަންނަ މަހުގެ2ގައި ރިލީޒް ކުރާ ފިލްމު "ޙާންދާނީ ޝަފަޙާނާ" ގައި ހިމެނޭ "ޝެހެރް ކީ ލަޅުކީ" ގެ ލަވަ ދައްކާލައިފި އެވެ.\n#SheherKiLadki out now! https://t.co/R3KWUNTqIb@sonakshisinha @varunsharma90 @Its_Badshah @DianaPenty @SunielVShetty @TandonRaveena @TulsiKumarTK @tanishkbagchi @arvinderkhaira @Priyanshujora @shilpidasgupta_ @MrigLamba@itsBhushanKumar@MahaveerJainMum @iamDivyaKhosla\n— TSeries (@TSeries) July 5, 2019\nއެ ލަވައަކީ 1996 ހައި ސުނިލް ޝެޑީ ކުޅުނު ފިލްމު "ރަކްޝަކް" ގައި އޭނާއާ އެކު ހާއްސަ ފެނިލުމަކުން ރަވީނާ ޓަންޑަން ފެނިގެންދާ ލަވައިގެ އާ ވާޝަނެކެވެ. އާ ލަވައިގައި ވެސް އެ ދެ ތަރިން ހިމަނާފައިވާ އިރު ލަވައިން ދެން ފެންނަނީ "ޙާންދާނީ ޝަފަޙާނާ" އިން އެކްޓިން އަށް ނުކުތް ރެޕާ/ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ބާދްޝާ އާއި ޑަޔާނާ ޕެންޓީ އެވެ.\nއާ ލަވަ ކިޔާފައި ވަނީ ބާދުޝާ އާއި ތުލްސީ ކުމާރާތުގެ އިތުރުން ކުރީގެ ލަވައިގެ އަޑުގެ ވެރިން ކަމަށްވާ އަބިޖީތު ބަޓަޗަރިއާ އާއި ޗަންދުރާ ޑިކްސިޓްގެ އަޑު ވެސް ހިނަމައިގެންނެވެ.\nޝިލްޕީ ދާސްގުޕްތާ ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ "ޙާންދާނީ ޝަފަޙާނާ" ގެ ކާސްޓުންނަކީ ސޮނާކްޝީ ސިންހާ، ވަރުން ޝަރުމާ، ބާދުޝާހް، އައްނޫ ކަޕޫރް އަދި ނާދިރާ ބައްބަރެވެ.\nމިއޮތީ "ސައިކޯ ސައްޔާ" ގެ ޓީޒާ\nއަންނަ މަހު ރިލީޒް ކުރާ ފިލްމު "ސާހޯ" ގެ ލަވަތަކުގެ ތެރެއިން ބެލުންތެރިންނަށް ދައްކައިލާ ފުރަތަމަ ލަވަ "ސައިކޯ ސައްޔާ" ގެ ޓީޒާއެއް ދައްކާލައިފި އެވެ.\nޕާޓީ ސްޓައިލްގެ ލަވައިން ފެނިގެން ދާނީ ފިލްމުގެ ލީޑް ދެ ތަރިން ކަމަށްވާ ޕްރަބާސް އާއި ޝްރަދާ ކަޕޫރެވެ. "ސައިކޯ ސައްޔާ" ކިޔާފައި ވަނީ ދުވާނީ ބަނުޝާލީ އެވެ. ލަވައިގެ މިއުޒިކާއި ޅެން ހަދާފައި ވަނީ ތަނިޝްގް ބަގްޗީ އެވެ.\nސުޖީތު ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ "ސާހޯ" އަކީ އެކްޝަން ތުރިލާއެކެވެ.\nއަންނަ މަހުގެ 15 ގައި ރިލީޒް ކުރާ ފިލްމުގެ ކާސްޓުންގެ ތެރޭގައި ނީލް ނިތިން މުކޭޝް، ޖެކީ ޝްރޮފް، މަންދިރާ ބޭދީ، ޗަންކީ ޕާންޑޭ، އެވެލީން ޝަރުމާ އަދި ޖެކްލިން ފެނަންޑޭޒް އެވެ.\n"ސާހޯ" އަކީ "ބާހްބަލީ" ދެ ފިލްމަށް ފަހު، ޕްރަބާސް ސްކްރީނުން ފެންނަ ފުރަތަމަ ފިލްމެވެ.


Namal ge kaiveni party gai Rajjey ge siyaasee kula ves! | Mihaaru\nނަމަލްގެ ކައިވެނި ޕާޓީގައި ޔޫތު މިނިސްޓަރު އަހްމަދު މަހްލޫފް ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ.\n18 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 - 17:19 19 comments\nސްރީ ލަންކާގެ ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު މަހިންދަ ރާޖަޕަކްސަގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން ނާމަލް ރާޖަޕަކްސަގެ ކައިވެނި ޕާޓީގައި ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ގިނަ ބޭފުޅުންތަކެއް ރޭ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފި އެވެ.\nލަންކާގެ ވިޔަފާރިވެރިއެއްގެ ދަރިކަނބަލުން ލިމިނީ ވީރްސިންހާއާ ނާމަލް ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހެވެ. އެކަމަކު ކައިވެނި ޕާޓީ އޮތީ ރޭ މައުންޓް ލެވީނިއާ ހޮޓަލުގަ އެވެ.\nމި ހަފުލާގެ ފޮޓޯތައް ޓުވިޓާގައި ވައިރަލްވި އިރު ގިނަ ބަޔަކަށް އަޅައިގަތީ އެތަނުގައި ތިއްބެވި ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑެތި ވިޔަފާރިވެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޗަމްޕާ މުހައްމަދު މުސާ (އުއްޗު) ވެސް މި ހަފުލާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ.\nމިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރުންގެ ތެރެއިން ޔޫތު މިނިސްޓަރު އަހްމަދު މަހްލޫފާއި ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު މަލީހް ޖަމާލް ވެސް ޕާޓީގައި ހުންނެވި އެވެ. ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ގާސިމް އިބްރާހީމާއި ދަގަނތީ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ނާޒިމާއި ލަންކާގައި ދިރިއުޅުއްވާ ކުރީގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ދުންޔާ މައުމޫންގެ ދެކަނބަލުން ވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ.\nނާމަލްގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާގައި އޭނާގެ ބޮޑުބޭބޭފުޅު ގޯޓާބޭއާ އެކު ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ބައެއް ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ.\nއެނގިފައިވާ ގޮތުގައި އެ ހަފުލާ އަށް ރާއްޖޭގެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް އާއި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމްގެ އިތުރުން ވެސް ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގިނަ މެމްބަރުންތަކަކަށް ވެސް ދައުވަތު ދެއްވި އެވެ.\nގިނަ ބަޔަކަށް ދައުވަތު ފޮނުވައި އެ ހަފުލާ އަށް ވަޑައިގަންނަވާ ކަން ވެސް ނާމަލް ކަށަވަރު ކުރެއްވި ކަމަށް ވެ އެވެ. އެކަމުން ދައްކުވައި ދެނީ، ހަފުލާ އަށް ވަޑައިގަތް އެއް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރާއްޖެއާ މެދު ރާޖަޕަކްސަގެ އާއިލާ އިން ބަހައްޓަވާ ގާތް ކަމެވެ.\nރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންނާ، ނާމަލްއާ ގާތް ގުޅުމެއް އުފެދުނީ ކުރީގެ ސަރުކާރުގައި ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު ގޯސްވެ ސިޔާސީ ގިނަ ބޭފުޅުންތަކެއް އަމިއްލަ އަށް އަރުވާލެއްވިގެން ލަންކާގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nނާމަލްގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާގައި ދުންޔާ އާއި ފިރިކަލުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ.\nވެރިކަން ބަދަލުވެ، ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ހުވާކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތަށް ނާމަލް ވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ ޖުލައި މަހު ވެސް ރާއްޖެ ވަޑައިގަތެވެ. އެ ދަތުރުގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ އިތުރުން ސަރުކާރުގެ އިސް ބައެއް ބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުކުރެއްވި އެވެ.\nނާމަލްގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާގައި ލަންކާގެ ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު މަހިންދަ ރާޖަޕަކްސާއާ މަހްލޫފް ސަލާމްކުރައްވަނީ.\nރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ނާމަލްގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާ އަށް ވަޑައިގަތީ އަމިއްލަ ޚަރަދުގަ އެވެ. މި ދަތުރުގެ ތެރެއިން ޔޫތު މިނިސްޓަރު މަހްލޫފަށް އެހެން އުފަލެއް ވެސް ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އެއީ، ބޮލީވުޑްގެ ބަތޮލް، ސަލްމާން ޚާންގެ ބޭބެ، އަރްބާޒް ޚާނާ ބައްދަލު ކުރެއްވުމުގެ ފުރުސަތެވެ. މިނިސްޓަރު ވަނީ، ޖިމްގައި އަރްބާޒާ އެކު ނެންގެވި ފޮޓޯއެއް އިންސްޓަގްރާމްގައި އާއްމު ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސްރީ ލަންކާ މަހިންދަ ރާޖްޕަކްސަ ރާއްޖެ-ލަންކާ


SunOnline: Barcelona in Neymar beynun nama maazee handhaan nahthaalaa: Puyol\n"ބާސެލޯނާއިން ނޭމާ ބޭނުންނަމަ މާޒީ ހަނދާން ނައްތާލާ"\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 09 Jul 2019, 11:48\nޕީއެސްޖީގެ ފޯވާޑް ނޭމާ ޖޫނިއާ --- ފޮޓޯ/ ޑެޔަން ކަލިނިޗް\nބާސެލޯނާއިން ޕީއެސްޖީގެ ފޯވާޑް ނޭމާ ޖޫނިއާ އަނބުރާ އެ ކުލަބަށް ގެންނަން ބޭނުންނަމަ މާޒީގައި ވެދިޔަ ކަންތައްތައް ހަނދާން ނައްތާލަން ޖެހޭނެކަމަށް އެކުލަބުގެ ކުރީގެ ކެޕްޓަން ކާލޯސް ޕުޔޯލް ބުނެފި އެވެ.\nއުމުރުން 27 އަހަރުގެ ނޭމާ އަންނަ ސީޒަނުގައި ޕީއެސްޖީއިން ނުފެންނާނެ ކަމުގެ އަޑު ސޯޝަލަ މީޑިއާގައި ދުވަހަކަށް ފަހު ދުވަހެއް ބާރު ވަމުން އަންނަ އިރު އޭނާ އެ ކުލަބުގެ ޕްރި - ސީޒަނަށް ވެސް ހާޒިރު ނުވެއެވެ. އެ މައްސަލައިގައި އޭނާއަށް އަދަބެއް ދޭނެ ކަމަށް ޕީއެސްޖީއިން ބުނެފައި ވާ އިރު މިކަން ކަމުގެ ހަގީގަތަކީ ނޭމާ ބާސެލޯނާއަށް ބަދަލުވާން އުޅޭ ކަމަށް ބާރުދޭ ހެކި ތަކެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ގަބޫލު ކުރަމުންނެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ކުޅުންތެރިޔާގެ ގޮތުގައި މީގެ ދެ ސީޒަނުގެ ކުރިން ނޭމާ ޕީއެސްޖީއަށް ބާސެލޯނާ ދޫކޮށް ދިޔައީ 222 މިލިއަން ޕައުންޑުގެ އަގަކަށެވެ. ނަމަވެސް ވޭތުވެ ދިޔަ ދެ ސީޒަނުގައި ވެސް އެކި އެކި އަނިޔާތަކުގެ ސަބަބުން ނޭމާ ގެ ފަރާތުން ޕީއެސްޖީއަށް އެކަށީގެންވާ ފައިދާއެއް ލިބިފައި ނުވުމުން މާލީ ގޮތުން ހެޔޮވަރު އަގަކަށް އޭނާ ދޫކުރެވިދާނެ ކަމަށް ޕީއެސްޖީގެ ސްޕޯޓްސް ޑިރެކްޓަރު ލިއެނާޑޯ ވެސް މީގެ ކުރިން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން ނޭމާ ވެސް ހުރީ ބާސެލޯނާއަށް އެނބުރި ދިއުމަށް ކެތްމަދުވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ އެނބުރި އެކުލަބަށް ދާން އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކަށް ވެފައި އޮތް ކަމަކީ މާޒީގައި އެ ކުލަބާއާއި ނޭމާއާ ދެމެދު ޖެހުނު މައްސަލަތަކެކެވެ. ނޭމާ ބާސެލޯނާ ދޫކޮށް ދިޔައީ ވަރަށް ވެސް އުނދަގޫ ހާލަތެއްގައި ކުލަބު އޮއްވަ އެވެ.\nއަދި ޓްރާންސްފާ ސީޒަން ނިމެން ގާތް ވެފައި ވަނިކޮށް ނޭމާ ފަދަ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިޔަކު ކުލަބު ދޫކޮށްލާނެ ކަން ކުއްލިޔަކަށް އެންގުމުން އޭނަގެ ބަދަލުގައި ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުޅުންތެރިޔަކު ގެނެވޭ ގޮތް ބާސެލޯނާއަށް ވަނީ ނުވެފަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ނޭމާ ވަނީ ޕީއެސްޖީއަށް ބަދަލުވުމަށް ފަހު ބާސެލޯނާ ގޮވައިގެން ކޯޓަށް ވެސް ގޮސްފަ އެވެ. ނަމަވެސް ބާސެލޯނާގެ ކުރީގެ ކެޕްޓަން ޕުޔޯލަ ނޭމާ ދިފާއު ކުރަމުން ބުނީ އެ ކުލަބުން ނޭމާ ގެންނަން ބޭނުން ނަމަ ޖެހޭނީ މާޒީގައި ވެދިޔަ ކަންކަން ހަނދާން ނައްތާލަން ކަމަށެވެ.\n"ނޭމާ ފަދަ ކުޅުންތެރިޔަ މާކެޓުގައި ލިބެން ހުރި ނަމަ މާޒީގައި ވެދިޔަ ކަން ކަމަށް ބެލުން މުހިއްމެއް ނޫން. އޭނާ ޕީއެސްޖީގައި މި ވޭތުވެ ދިޔަ ދެ ސީޒަނުގައި ކުޅުނު ނަމަވެސް ބާސެލޯނާއިން އޭނާއަށް އިހުތިރާމު ކުރާނެ،" ޕުޔޯލް ބުންނެވެ.\nޕުޔޯލް ބުނީ ނޭމާ އެނބުރި އައުން ވާނީ ކުލަބަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަ ޖެހުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ އަކީ މިވަގުތު ދުނިޔޭގައި ވެސް ހުރި އެންމެ މޮޅު އެއް ކުޅުންތެރިޔާ ކަމަށެވެ.


މާދަމާ އަކީ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު ނިންމުން ނިންމާ ދުވަސް – ފަރުދީ ޒިންމާ އުފުލަން ތައްޔާރުތޯ؟ – Ungoofaaru\nބަނޑޭރިގަނޑު/ޚަބަރު/މާދަމާ އަކީ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު ނިންމުން ނިންމާ ދުވަސް – ފަރުދީ ޒިންމާ އުފުލަން ތައްޔާރުތޯ؟\nމާދަމާ އަކީ ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު ނިންމުން ނިންމާ ދުވަސް – ފަރުދީ ޒިންމާ އުފުލަން ތައްޔާރުތޯ؟\n0 250 މިނެޓެއް ނުވަނިސް ކިޔާލެވޭ\nމާދަމާ އަކީ އުނގޫފާރުގެ ތާރީހުގައި ބޮޑު ދުވަހެކެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އުނގޫފާރު ކައުންސިލުން، އުނގޫފާރު ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ދެމުން އައި ބައެއް ޚިދުމަތްތައް ސަރުކާރު ޙިއްސާވާ ކުންފުންޏަކުން ދޭ ގޮތަށް ބަދަލު ކުރުމާ މެދު ރައްޔިތުން ނިންމާ ގޮތެއް ބެލުމަށް ސިއްރު ވޯޓެއް ނެގޭ ދުވަހެވެ. އުނގޫފާރު ކައުންސިލުން ނިންމާފައި ވައި ވަނީ އެ ކައުންސިލުން ދެމުންދާ ފެނާއި، ކަރަންޓާއި، ނަރުދަމާގެ ޚިދުމަތާއި އަދި ކުނި ކޮށި ސަރުކާރު ކުންފުންޏަކާ ހަވާލު ކުރުމާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއް އަހާށެވެ.\nމި ވޯޓުލުން ކުރިއަށް ދާނީ މާދަމާ ހެނދުނު 8:00 އިން 14:00 އަށް އުނގޫފާރު ސްކޫލްގެ ރިހި މާލަމުގައެވެ. އުނގޫފާރު ކައުންސިލުން މަޢުލޫމާތު ދޭ ގޮތުގައި މި ވޯޓުގެ ވޯޓު ކަރުދާހުގައި3އޮޕްޝަން އެއް އިންނާނެއެވެ. އެއީ އުނގޫފާރު ރައްޔިތުން، ފެނަކާ އަދި އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ އެވެ. މި ތަނުން ފާހަގަ ލެވޭނީ އެމީހަކު އިހުތިޔާރު ކުރާ ކޮންމެވެސް އެއް އޮޕްޝަނަކާ ދިމާލުގައެވެ. އެކަކަށް ވުރެ ގިނަ އޮޕްޝަނުގައި ފާހަގަ ލައިފި ނަމަ ވޯޓު ބާތިލްވާނެއެވެ.\nއުނގޫފާރު ކައުންސިލް މަޢުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި މި ވޯޓުގައި ރައްޔިތުން ނިންމާނީ ކައުންސިލުން ދެމުންދާ ޚިދުމަތްތައް ހަވާލު ކުރާނީ ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަން އާތޯ ނުވަތަ އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ އާތޯ ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ހިންގާނީތޯ އެވެ. އެހެން ކަމުން މާދަމާގެ ވޯޓު ބެހިގެން ފާނީ3ބަޔަކަށެވެ.\nމިފަދަ ބޮޑު ނިންމުމެއް ނިންމާ އިރު ވީހާ ވެސް ގިނަ ބަޔަކު މިކަމުގައި ބައިވެރިވެ، މި ބޮޑު ނިންމުމުގައި އެމީހަކަށް ފެންނަ ގޮތެއް އިހުތިޔާރު ކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އުނގޫފާރު ކައުންސިލުން އެދެނީ މި ވޯޓުގައި ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވުމެވެ.\nރައްޔިތުންގެ ސިއްރު ވޯޓު އުނގޫފާރު ކައުންސިލް


ކެފޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ތަންތަނުގައި 24 ގަޑިއިރު ފުލުހުން ޑީއުޓީ ކުރަން ފަށައިފި | Sandhaanu\nކެފޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ތަންތަނުގައި 24 ގަޑިއިރު ފުލުހުން ޑީއުޓީ ކުރަން ފަށައިފި\nކެފޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ތަންތާގައި 24 ގަޑިއިރު ފުލުހުން ޑިއުޓީ ކުރަމުން ގެންދާނެ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެފިއެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ މާލޭގައި ކެފޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ތަންނަށް މީހުން ވަނަ ނުދީ އެކަން ހުއްޓުވުމަށް މިއަދު ހެނދުނު 7:00 އިން ފެށިގެން ހާއްސަ އޮޕަރޭޝަނެއް ފުލުހުން ފަށައިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން މި އޮޕަރޭޝަނުގެ ދަށުން ކެފޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ތަންތަނުގައި 24 ގަޑިއިރު ފުލުހުން ޑީއުޓީ އަދާ ކުރަމުންދާނެކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nއަދި ކެޕޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ 25 ތަނެއްގެ ވެރިފަރާތަށް ގާނޫނީ އިންޒާރު ދީފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ އެފަދަ އަށް މައްސައެއް ދައުވާކުރުމަށް ޕީޖީއަށް ފޮނުވާފައިވާނެކަމަށެވެ. އަދި އިތުރު ހަތަރު މައްސަލައެއްގެ ތަހުގީގު ނިންމައި ޕީޖީއަށް ފޮނުވުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nއަދި މީގެ އިތުރުން ކެޕޭ އުސޫލުން މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ގެއެއްގެ މައްސަލަ ޕީޖީން މިހާރު ވަނީ އެގޭގެ ވެރިފަރާތަށް ދައުވާ ކޮށްފައި ކަމަށް ވެސް ފުލުހުން ބުނެއެވެ.\nފުލުހުން ވަނީ މީގެ ކުރިން ވެސް މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މިފަދަ ތަންތަނުގެ ވެރިން ނުވަތަ ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ގާނޫނުގައި އޮންނަ އަދަބުދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ދީފައެވެ.


SunOnline: PPM council member Soodha MPL in vakikoffi\nޕީޕީއެމް ކައުންސިލް މެމްބަރު ސުއޫދާ އެމްޕީއެލް އިން ވަކިކޮށްފި\nޝަފްނާ ހުސައިން 22 Dec 2020, 14:12\nމޯލްޑިވްސް ޕޯޓްސް ލިމިޓެޑް (އެމްޕީއެލް)ގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ދިޔަ ޕީޕީއެމްގެ ކައުންސިލް މެމްބަރު ސުއޫދާ އަބްދުﷲ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފި އެވެ.\nސުއޫދާ އަކީ ޕީޕީއެމްއިން އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާ ގަބޫލުނުކޮށް ކުރި މުޒާހަރާއެއްގެ ތެރެއިން، ޓްރާންސްޕޯޓު މިނިސްޓަރު އާއިޝަތު ނަހުލާހެ ފިރިކަލުން. ގާސިމް އިބްރަހީމް އަށް ނިސްބަތްކޮށް "ސޭޓު އަންހެނުންގެ ފިރިމީހާ" އޭ ގޮވައިގެން، ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ހޯދި މީހެކެވެ.\nސުއޫދާ އެމްޕީއެލްގައި އަދާކުރަމުން ދިޔައީ އެސިސްޓަންޓް އޮފިސާ،، ގްރޭޑް-1ގެ ވަޒީފާ އެވެ. އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައި ވަނީ އިއްޔެ އެވެ.\nވަޒީފާއިން ވަކިކުރިކަން އަންގައި، އެމްޕީއެލް އިން އޭނާއަށް ފޮނުވި ޗިޓުގައި ބުނެފައި ވަނީ، ސުއޫދާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ ކުންފުނީގެ ޕޮލިސީތަކާއި ހިލާފަށް އަމަލުކުރަމުންދާތީ، ތަކުރާރުކޮށް ނަސޭހަތް ދީގެން ވެސް އެ އަމަލުތަކަށް ބަދަލު އައިސްފައި ނުވާތީ ކަމަށެވެ.\nސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޗިޓު އާންމުކޮށް ސުއޫދާ ވަނީ މީހާ ތާއީދު ކުރާ ފިކުރަކަށް ބެލުމެއްނެތި ތާއީދު ކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ބެލުމެއްނެތި އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވަޒީފާގެ ދެމިހުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެ ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވެވަޑައިގެންނަވި ވައުދަށް ފާޑުކިޔައިފަ އެވެ.\nސުއޫދާ ބުނީ އޭނާ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރީ އޭނާގެ ޒަމީރު ގަބޫލު ނުކުރާ އެތަކެއް ކަމެއް މިއަދު ގައުމުގައި ހިނގަމުންދާތި އެކަމާމެދު ކަންބޮޑުވެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، މިހާރު ރާއްޖޭގައި އޮތް ޑިމޮކްރަޓިކް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އިސްލާދީނުގެ އަސްލުތަކާއި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފު ނުވާގޮތުގެ މަތިން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ފާޅުކުރި ޝުއޫރުތަކާއި ގުޅިގެން ކަމަށެވެ.\n"މީތޯ އެމްޑީޕީން އެބުނަމުންދާ ހިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން އޮންނަ ގޮތަކީ؟ މީތޯ ވަޒީފާގެ ކަށަވަރުކަން ދޭން އައި ސަރުކާރުން ވަޒީފާގެ ޔަގީންކަން ދޭގޮތަކީ. މީތޯ ރައްޔިތު މީހާއަށް ހައްގު އޮތް މިންވަރަކީ...؟؟" ސުއޫދާ ސުވާލު އުފެއްދި އެވެ.\nސޯޝަލް މީޑިއާގައި ރައީސް ސޯލިހަށާއި މަޖިލީހުގެ ރައީސް، މުހައްމަދު ނަޝީދަށް ތަކުރާރުކޮށް ފާޑުކިޔާކަމަށް ބުނެ ހިތަދޫ ޕޯޓް ލިމިޓެޑްގެ މުވައްޒަފަކު ވެސް މީގެކުރިން ވަނީ ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފަ އެވެ.\n"މިވަގުތު ރައީސްގެ ފޯކަސް ހުރީ ނިޒާމު ބަދަލުކުރާކަށް ނޫން"