Teacherunnai kuda kudhin campaign ah nere Ibu hadhavanee goaheh: Nihan | Mihaaru\nރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ޕީޕީއެމްގެ ކެންޑިޑޭޓު ރައީސް ޔާމީނަށް ތާއީދު ހޯދަން ވިލިމާލޭގައި ބޭއްވި ކެމްޕެއިން ޖަލްސާގައި އެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހުމަދު ނިހާން ވާހަކަ ދައްކަވަނީ.---ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nޓީޗަރުންނާއި ކުޑަކުދިން ކެމްޕޭނަށް ނެރެ އިބޫ ހައްދަވަނީ ގޯހެއް: ނިހާން\n17 ސެޕްޓެމްބަރ 2018 - 20:09 67 comments\nއިދިކޮޅު ޕާޓީތަކުގެ ކެމްޕޭންގައި ޓީޗަރުންނާއި ކުޑަކުދިން ބައިވެރިކޮށް، ހައްގުތަކަށް އަރައިގަންނަމުންދާ ކަމަށާއި އެއީ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓު އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް (އިބޫ) "ހައްދަވާ ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެއް" ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޕީޕީއެމްގެ ޕާލަމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރު އަހްމަދު ނިހާން މިއަދު ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރައްވައިފި އެވެ.\nޕީޕީއެމުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނިހާން ވިދާޅުވީ ސިވިލް ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބިރު ދައްކައި އިންޒާރު ދެމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތު އިދިކޮޅުން ޕީޕީއެމަށް ކޮށް، އިބޫގެ ކެމްޕޭންގައި ރައްޔިތުންނަށް ދައްކަވަނީ ވަރަށް ހުތުރު މަންޒަރެއް ކަމަށެވެ. ކެމްޕޭން ދަތުރުތަކުގައި ސިވިލް ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާ އިބޫ ބައްދަލުކުރައްވައި އޭނާ އަށް ތާއީދު ނުކޮށްފި ނަމަ ވަޒީފާ އިން ވަކިކުރާނެ ކަމުގެ ބިރު ދައްކަވައި ކެމްޕޭންގައި ޓީޗަރުންނާއި ކުޑަކުދިން ބައިވެރިކުރަމުންދާ ކަމަށް ނިހާން ތުހުމަތު ކުރެއްވި އެވެ.\n"ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ލެވެލަކަށް މި ކަންކަން މިގެންދަނީ. އެކަމަކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ބޮލުގައި މި އަޅުވަނީ ތުހުމަތު ސަރުކާރުން ވަޒީފާގެ ބިރު ދައްކަނީއޭ، އިންޒާރު ދެނީއޭ،" ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޓީޗަރުންނަކީ ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ބޭއްވި އިންތިޚާބުތަކުގައި ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓުންނާ އެކު ސްޓޭޖްތަަކަށް އަރައި އެ ބޭފުޅަކަށް ތާއީދު އޮތްކަން ހާމަކޮށް، ގޮންޖަހައި އުޅުނު ބައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އިބޫގެ ކެމްޕޭންގައި ދަރިވަރުންނަށް އެ ހުތުރު މަންޒަރު ޓީޗަރުން ދައްކަމުންދާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓީޗަރުންތަކެއް އިބޫގެ ކެމްޕޭންގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން އޭނާއާ އެކު ފޮޓޯ ނެގިކަން ފާހަގަކުރައްވައި ނިހާން ވިދާޅުވީ އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އެ ޓީޗަރުންނާ ސުވާލުކޮށް، ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ނުވުމަކީ ސިވިލް ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުން މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތު މި ސަރުކާރުން ދޭ ކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށެވެ.\nނިހާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރާ ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ޓީޗަރުން ދަރިވަރުންނަށް ދަސްކޮށްދޭން ޖެހެނީ އެފަދަ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ، "ވަރަށް ނުބައި އަމަލެއް"ގެ ގޮތުގައި ނިހާން ސިފަކުރެއްވި އެވެ.\n"ތިޔަ ނުބައި ކަންތައް ވެސް ކުރުމުގެ އަޑީގައި އެންމެ ނުރައްކާ މިންވަރަކަށް ތިބީ ހަމަ އެމްޑީޕީގެ މީހުން، ޚާއްސަކޮށް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް،" ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިބޫ ކެމްޕޭނަށް ނައިފަރަށް ވަޑައިގަތުމުން މަރުހަބާ ދަންނަވަން އެއްވި ބަޔަކު ގޮވައިގެން ދިޔަ ތުއްތު ކުއްޖަކު އުރާލައްވައިގެން --. ފޮޓޯ: އެމްޑީޕީ\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޓީޗަރުން ބޮލަށް އެމްޑީޕީން އެރި ކުޅުވަމުންދާ ސިޔާސީ ކުޅިގަނޑު ލިޔެވޭނީ ވަރަށް ހުތުރު ސޮފްހާއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެއާއެކު، އިބޫގެ ކެމްޕޭންގައި ބައިވެރިވާ ޓީޗަރުން އަޑީގައި ތިބެ، ކުޑަކުދިން ލައްވައި ދެ ނަމްބަރު ކެންޑިޑޭޓަށް ތާއީދުކުރާ ކަން ދައްކަން ބޯޑުތައް ހިފައިގެން ފޮޓޯ ނަގަމުންދާ ކަމަށް ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nކެމްޕޭންގައި ސިޔާސީ މަންފާތަކެއް ހޯދަން ތުއްތު ކުދިން ބޭނުންކުރި މަންޒަރު ވިލިމާލެ އިން ވެސް ފެނިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށާއި އެއީ އެ ކުދިންގެ ހައްގުތައް ފާޅުގައި އަރައިގަތުން ކަމަށް ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ. ނޫސްވެރިންގެ އެ ބައްދަލުވުމުގައި ނިހާން ވަނީި ދެ ނަމްބަރު ކެންޑިޑޭޓަށް ތާއީދުކުރާކަން ހާމަކުރަން ހަދާފައިވާ ބޯޑުތަކެއް ހިފައިގެން ތިބި ކުދިންތަކެއްގެ ފޮޓޯ ދައްކަވައިފަ އެވެ.\nނިހާން ވިދާޅުވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ރައީސްް ޔާމީން ރަށްތަކަށް ވަޑައިގަންނަވާއިރު މަރުހަބާ ދަންނަވަން ދާ މީހުން ކުދިން ގޮވައިގެން ގޮސް ގައުމީ ދިދައެއް އަތަށް ދިނުމަކީ މައްސަލައެއް ކަމަށް ދެކެވަޑައެއް ނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، އެއާ ޚިލާފަށް ކެމްޕޭނަށް ކުދިން ނެރެ، ވަކި ކެންޑިޑޭޓަކު ޕްރޮމޯޓް ކުރުމަކީ އިދިކޮޅުން ހިންގާ ދަށު ދަރަޖައިގެ އަމަލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިބޫގެ ކެމްޕޭންގައި ބައިވެރިވާނެ މީހަކު ނުވެއްޖެ ނަމަ ކުޑަކުދިން ނެރުމުގެ ބަދަލުގައި ބިދޭސީންނަށް 100ރ. ދީގެން ނަމަވެސް ކެމްޕޭނަށް ނެރެ ފޮޓޯ ނަގައި ހެދުން މާ ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށް ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަމަކު އޭނާ އެދިވަޑައިގަތީ ސިޔާސީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ކުޑަކުދިން ނުވެއްދުމަށެވެ.\nނިހާން ވިދާޅުވީ އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކަށް ތާއީދު ނެތަސް ޕީޕީއެމަކީ ރައްޔިތުންގެ ރުހުން ލިބިފައިވާ މަގުބޫލު ޕާޓީ އެކެވެ. އެކަން މާދަމާ ރޭ ބާއްވާ ޖަލްސާގައި ވެސް ފެނިގެންދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިޔާސީ ޕާޓީ ކުޑަކުދިން ޓީޗަރުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ޕީޕީއެމް ޕީޕީއެމް ކެމްޕޭން ސިވިލް ސާވަންޓުން މެމްބަރު އަހުމަދު ނިހާން ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ތައުލީމް\nނިހާން އިދިކޮޅަށް: ރީތި އަޚުލާގަކީ ވަގަށް ގޮވުންތޯ؟


SunOnline: Eggamu ulhandhu ge aharee fee sticker online koh libeyne\nއެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ ސްޓިކާ އޮންލައިންކޮށް ލިބޭނެ\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 30 Dec 2020, 11:44\nމީރާ ހިންގަމުންދާ އިމާރާތް -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒް މޫސާ\nއެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ ދެއްކުމުން ދޫކުރާނެ އާ ސްޓިކާ އެއް ތައާރަފުކޮށްފި އެވެ.\nމީރާ އިން ބުނީ އަންނަ މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ އޮންލައިންކޮށް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް، އޮންލައިންކޮށް ސްޓިކާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމީރާއިން ބުނީ އެކެއް ޖެނުއަރީ 2021 އިން ފެށިގެން އެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ އޮންލައިންކޮށް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް މީރާއިން ސްޓިކާ ދޫކުރާނީ އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް، އަމިއްލައަށް ޕްރިންޓްކުރެވޭނެ ގޮތަށް ކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، އެއްގަމު އުޅަނދުގެ އަހަރީ ފީ މީރާގެ ކައުންޓަރުތަކަށް ދައްކާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ޖެނުއަރީ އެކަކުން ފެށިގެން ޕްރިންޓް ކުރުމަށްފަހު ދޫކުރަން ހަމަޖެހިފައިވަނީ މި ސްޓިކާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް، 31 ޑިސެންބަރު 2020 ގެ ނިޔަލަށް ދައްކާފައިވާ ވެހިކަލް ފީ އަކާ ގުޅިގެން، އެދިއްޖެ ހާލަތެއްގައި މިހާރު ބޭނުންކުރަމުންދާ ސްޓިކާ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލެއްގެ ދަށުން ދޫކުރާނެ ކަމަށްވެސް މީރާ އިން ބުންޏެވެ.\nއަހަރީ ފީ ސްޓިކާއަށް ގެނައި ބަދަލާއެކު، ފައިސާ ދައްކާ ފަރާތްތަކަށް ސްޓިކާ ހޯދަން ފަސޭހަ ވާނެ ކަމަށް މީރާ އިން ބުންޏެވެ. އަދި ސްޓިކާގައިވާ ކިޔުއާރު ކޯޑް މެދުވެރިކޮށް ސްޓިކާގެ ސައްހަކަން ބެލޭނެ ކަމަށާއި، ވެހިކަލް ފީ ދައްކައިފައިވާކަން ބަލާ، ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ ނިޒާމަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން އިތުރު ހަރުދަނާކަމެއް އަންނާނެކަމަށް މީރާ އިން ބުންޏެވެ.\nމީރާ އިން ބުނީ އެ އޮތޯރިޓީ އިން އަކީ އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަނީ ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް ލުއި ފަސޭހަކޮށް ހިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކަމަށެވެ.\nމީރާއިން ފޯރުކޮށްދޭ މައިގަނޑު ހުރިހާ ހިދުމަތެއް މިހާރު މީރާއަށް ނުގޮސް އޮންލައިންކޮށް ލިބޭނެކަމަށް މީރާއިން ބުންޏެވެ.


SunOnline: Zoom gai beynun kohlan Raajjey ge reethi background thakeh\nޒޫމްގައި ބޭނުންކޮށްލަން ރާއްޖޭގެ ރީތި ބެކް ގްރައުންޑުތަކެއް ތައާރަފުކޮށްފި\n21 May 2020, 17:29\nށ. ވަގަރުގައި ތަރައްގީކުރި ޖޭޑަބްލިއު މެރިއޮޓް ރިސޯޓުގެ ބީޗް ވިލާއެއް\nރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ދައްކައިދޭ ވޯލްޕޭޕާ ތަކެއް އެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ތައާރަފުކޮށްފިއެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ބުނީ މި ވޯލްޕޭޕާތައް ތައާރަފު ކުރީ ކޮވިޑް19ގެ ސަބަބުން ލޮކްޑަުންގައި ތިބޭ ހާލަތުގައިވެސް ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ފެންނަ ފޮޓޯއެއް ފޯނުގެ ނުވަތަ ލެޕްޓޮޕްގެ ބެކްގްރައުންޑަށް ލުމާއި އޮންލައިން މީޓިން ޔަކުގެ ބެކްގްރައުންޑުގައި ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ފެންނަ ފޮޓޯއެއް ބޭނުންކުރަން ހިތްވަރު ދިނުން ކަމަށެވެ.\nކޮވިޑް19 އާއި ގުޅިގެން އެތައް ބަޔަކު ގޭގައި ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރާއިރު ފޭސްޓައިމް، ޒޫމްނުވަތަ އެހެން ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސިން އެޕްލިކޭޝަނެއް ބޭނުން ކުރިނަމަވެސް ވޯލްޕޭޕާ އަކީ ގޭތެރޭގެ މާހައުލު ބަދަލުކޮށްލާނެ އެއްޗެއް ކަމަށް އެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ބުންޏެވެ.\nރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ފެންނަ މި ފޮޓޯތަކާއެކު ރާއްޖޭގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުން ބޭނުންވާ މީހުންގ ހިތްތަކުގައި ރާއްޖެއަށް އޮންނަ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުވާނެ ކަމަށް އެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ބުންޏެވެ. ޒޫމް ބެކްގްރައުންޑް ނުވަތަ ފޭސްޓައިމް ބެކް ގްރައުންޑުގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުމަށް މި ނެރުނު ފޮޓޯތަކާއެކު ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެތައް ބަޔަކަށް ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ފެންނާނެ ކަމަށް އެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ވަނީ ރާއްޖޭގެ ރީތިކަން ދައްކައިދޭ ވާޗުއަލް ޓުއާއެއް އަންނަ މަހުގެ އަށްވަނަ ދުވަހު ބާއްވަން ނިންމައިފައެވެ.


SunOnline: Jaasoosu nukuraane kamah ebbasvaan thayyaarah oi kamah Huawei in bunefi\nޖާސޫސު ނުކުރާނެ ކަމަށް އެއްބަސްވާން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ވާވޭއިން ބުނެފި\nރުގިއްޔާ މުހައްމަދު މޫސާ 15 May 2019, 13:07\nވާވޭއިން ވަނީ ޖާސޫސު ނުކުރާނެ ކަމުގެ އެއްބަސްވުން ހަދަން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ބުނެފަ -- ފޮޓޯ: ގެޓީ\nބެއިޖިން (މެއި 15): ވާވޭގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ޖާސޫސު ކުރަން ބޭނުން ނުކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދިނުމަށް، އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ބޭރުގެ ސަރުކާރުތަކާ އެކު ހަދަން ތައްޔާރަށް އޮތް ކަމަށް ވާވޭގެ ޗެއާމަން ލިއަންގް ހުއާ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nވާވޭއިން އެފަދައިން ބުނީ ޗައިނާއިން އެހެން ގައުމުތަކުގައި ޖާސޫސު ކުރަން އެކުންފުނީގެ އުފެއްދުންތައް ބޭނުން ކޮށްފާނެ ކަމުގެ ތުހުމަތު ބައެއް ގައުމުތަކުން ކުރި ފަހުންނެވެ. ނަމަވެސް ވާވޭއިން ވަނީ އެކުންފުނީގެ އުފެއްދުންތަކުން ޖާސޫސު ކުރުމުގެ ނުރައްކަލެއް ނެތް ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\n"އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރުކާރާއި އެހެން ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކާ އެކުވެސް، ޖާސޫސު ނުކުރާނެ ކަމުގެ އެއްބަސްވުން ހަދަން ވާވޭއިން އޮތީ ތައްޔާރަށް،" ލިއަންގް ހުއާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nވާވޭއިން އެއީ މިނިވަން ކުންފުންޏެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް އޮސްޓްރޭލިއާ، ކެނެޑާ، އެމެރިކާ އަދި ނިއު ޒިލެންޑުން ވަނީ ވާވޭގެ 5ޖީ ނެޓްވޯކުގެ ސަބަބުން ގައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.\nއަދި އޮސްޓްރޭލިއާ އާއި ނިއު ޒިލެންޑުން ވަނީ ވާވޭގެ 5ޖީ ޓެކްނޮލޮޖީ ބަލައިގަތުމަށް ދެކޮޅު ހަދާފަ އެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ވަނީ އެގައުމުގެ ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ވާވޭގެ އުފެއްދުންތައް ބޭނުން ކުރުން މަނާކޮށްފަ އެވެ.\nނަމަވެސް މިހާރު އިނގިރޭސިވިލާތުން ދަނީ ބައެއް ޝަރުތުތަކާ އެކު، އެގައުމުގައި ވާވޭގެ 5ޖީ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުން ކުރުމަށް ހުއްދަ ދިނުމަށް ވިސްނަމުން ކަމަށް ބައެއް މީޑިއާތަކުން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފަ އެވެ.


galehiri: ބާލިޣުނުވާ ކުދީންގެ ޢައުރަ\nބާލިޣުނުވާ ކުދީންގެ ޢައުރަ\nޓީން-އޭޖުގެ ބާލިޣު ނުވާ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާއާއި ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ ކަމަށް ފިޤުހުވެރިން އިއްތިފާޤުވެ ވަޑައިގެންފައިވެ އެވެ. ނަމާދުގައްޔާއި ނަމާދުން ބޭރުގައި، ބެލުމާއި ބީހުމު ގޮތުން މިކަމުގައި ޚިލާފެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާ ކަނޑައެޅުމާއި އެކުދިންގެ ޢައުރައާމެދު ފިޤުހުވެރިންގެ މެދުގައި ދޭހަތަފާތުވެފައިވެ އެވެ.\nޙަނަފީ މަޛުހަބުގައި ތުއްތު ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި ތުއްތު އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. ތުއްތު ކުއްޖެއް ކަމަށް މި މަޛުހަބުގައި ބަލާފައިވަނީ، ހަތަރު އަހަރުން ދަށުގެ ކުއްޖާ އެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމަކާ ނުލައި، އެ ޢުމުރު ކުއްޖެއްގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ބެލުމާއި، މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ބީހުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\nހަތަރު އަހަރުން މަތީގެ ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އެ ޢުމުރުގެ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ޝަހުވަތްތެރިކަމެއް ނެތްނަމަ، ކުރިމަތިފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރެވެ. ޢުމުރު މަތިވާ ވަރަކަށް ޢައުރައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދެ އެވެ.\nޢުމުރުން ދިހަ އަހަރު ފުރޭއިރު، ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ ކުރިމަތިފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާހައި ތަނަކާއި ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރުގެ ވަށައިގެންވާހައި ތަނެކެވެ. ޢުމުރުން ދިހައަހަރު ފުރޭއިރު، ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރަ ވެސް ހަމައެފަދަ އެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމެއް ނެތްނަމަ، އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެނޫން ތަންތަނަށް ބެލުމާއި، އެނޫން ތަންތަނުގައި ބީހުމަކީ މައްސަލައެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އެ ދެ ކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގެ އެނޫން ތަންތަނަށް، ޢައުރައިގެ ޙުކުމެއް ނުހިނގަ އެވެ. އަދި ބެލުމާއި ބީހުމުގައި ފިތުނައިގެ މާނައެއް ނެތެވެ.\nބާލިޣުނުވާ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އަންހެން ކުއްޖާ، ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ އިމަށް ވާޞިލުވެއްޖެނަމަ، އެ ދެ ކުދިންގެ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާއާއި ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ އިމަށް ވާޞިލުވުމުގެ ޢުމުރާމެދު ދޭހަތަފާތުވެފައިވެ އެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ އެއީ ހަތް އަހަރު ކަމަށެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ އެއީ ނުވަ އަހަރު ކަމަށެވެ. ޞައްޙަ ރައުޔަކީ، ޢުމުރަށް ނުބެލުމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ. އެރައުޔު ބުނާ ގޮތުގައި ބަލަން ޖެހެނީ (ބަލާބެލުމަށް) ޖިމާޢުވެވޭވަރު ވެފައިވޭތޯ އެވެ.\nފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އަންހެން ކުއްޖާ ބާލިޣުވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ޢުމުރުން ދިހަ އަހަރު ފުރިއްޖެނަމަ، އެ ދެ ކުދީން، ބާލިޣުވެފައިވާ މީހުން ފަދަ އެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ނަޒަރުން އެ ދެ ކުދީންނަށް ބެލުނަސް ނުވަތަ ނުބެލުނަސް، ނަމާދުގައްޔާއި ނަމާދުން ބޭރުގައި އެ ދެ ކުދީންގެ ޢައުރައަކީ ބާލިޣުވެފައިވާ މީހުންގެ ޢައުރަ އެވެ.\nމާލިކީ މަޛުހަބުގައި ފިރިހެން ކުދިންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ ޢައުރަ ތަފާތެވެ.\nޢުމުރުން އަށް އަހަރުން ދަށުގެ ކުޑަފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. އޭނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ބެލުމާއި އޭނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ބީހުން، އަންހެނަކަށް ހުއްދަވެގެންވެ އެވެ. އެހެނީ އޭނާއަށް ތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވެންދެން އޭނާގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ ޅަޢުމުރުގެ ޙުކުމެވެ.\nނުވަ އަހަރާއި ބާރަ އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ބެލުން، އަންހެނަކަށް ހުއްދައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ބީހުމާއި އޭނާ ފެންވެރުވުން، އަންހެނަކަށް ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\nތޭރަ އަހަރާއި އެއަށްވުރެ މަތީ ޢުމުރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުން، ބެލުން ހުއްދަވެގެން ނުވާ ޢައުރައިގެ މިންވަރަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ.\nފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢުމުރުން ހަތް އަހަރު ފުރުމުން ނަމާދުގައި ނިވާކުރަން ޖެހޭ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. ހަތް އަހަރު ފުރިފައިވާ ކުއްޖާގެ ޢައުރައިން އެމިންވަރު ނިވާކުރުން ސުންނަތްވެގެންވެ އެވެ. ކިއެއްތޯއެވެ. ނަމާދުކުރާއިރު، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާގެ ހަށިގަނޑުން (އާދަކާދައިގެ މަތިން) ނިވާކޮށްއުޅޭ މިންވަރަށް، އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ނިވާކުރުން ސުންނަތްވެގެންވެ އެވެ.\nޢުމުރުން ތިން އަހަރާއި ހަތަރު އަހަރާ ދެމެދުގެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި ބެލުން ހުއްދަނުވާ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، ފިރިހެނަކު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ބީހުމުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، އޭނާގެ ޢައުރައަކީ ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. އެ ޢުމުރުގެ އަންހެން ކުއްޖާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ބެލުން ފިރިހެނަކަށް ހުއްދަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ޢުމުރުގެ ކުއްޖަކު ފެންވެރުވުން ފިރިހެނަކަށް ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\nޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ނަޒަރުން ބެލެވޭ ވަރުގެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. ހަ އަހަރުގެ ކުއްޖާއާއި އެއަށްވުރެ ޢުމުރު މަތިވެފައިވާ ކުއްޖާ މީގެތެރޭގައި ހިމެނެ އެވެ. މި ޢުމުރުގެ އަންހެން ކުއްޖާ ޢައުރަ ނިވާކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ. (މިތަނުގައި ނިވާކުރުމަށް މިބުނެވުނީ، ދައްކަން ނުޖެހޭ ޢައުރަ އެވެ.)\nބާލިޣުނުވާ އަންހެން ކުއްޖާ ނަމާދުގައި ނިވާކުރަންޖެހޭ ޢައުރައަކީ، ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދެވެ. ނަމަވެސް ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނަކު ނިވާކުރުން ވާޖިބުވެގެންވާ މިންވަރަށް، މޫނާއި ދެ އަތްތިލަ ނޫންހައި ތަނެއް، ބާލިޣުނުވާ އަންހެން ކުއްޖާ ނިވާކުރުން ސުންނަތްވެގެންވެ އެވެ.\nޝާފިޢީ މަޛުހަބުގައި، ތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާ އާއި ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ނަޒަރުން ނުބެލެވޭ ވަރުގެ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަށް ބެލުން ހުއްދަ އެވެ. އެހެނީ، ހެޔޮލަފާ މީހަކު ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ގޮތުން އެވަރު ކުއްޖެއްގެ ޢައުރައަށް ބަލާފާނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެ އެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމެއް ނެތި އެ ޢުމުރުގެ ކުއްޖެއްގެ ޢައުރައަށް ބެލުމަކީ މުޖުތަމަޢުގައި ޢާންމުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ދޭހަ ތަފާތުވެފައިވަނީ، އެ ޢުމުރުގެ ކުއްޖެއްގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރަށް ބެލުމާމެދުގަ އެވެ.\nދެ ޝައިޚުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަ ކުއްޖާގެ ދެ ދޮރުންކުރެ ދޮރަކަށް ބެލުން ޙަރާމް ކަމަށެވެ. މިއިން އިސްތިސްނާވެގެންވަނީ، ކުއްޖާގެ މަންމައާއި މަންމަގެ މަޤާމުގައިވާ މީހެކެވެ. އެއީ ޟަރޫރީ ޙާލަތަށްޓަކަ އެވެ.\nނޯޓް: ޝާފިޢީ މަޛުހަބުގެ ފިޤުހުވެރިންގެ އަރިހުގައި، ދެ ޝައިޚުންނަކީ، އައްރާފިޢީ އާއި، އައްނަވަވީ އެވެ.\nމުޙައްމަދު ބިން ޢަޔާޟުގެ އަރިހުން ރިވާވެފައިވެ އެވެ.\n"ތިމަންކަލޭގެފާނު ތުއްޕުޅުއިރު، ފޮތިގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި ބާއްވާފައި، ﷲ ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަތްޕުޅަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އެރުވުނެވެ. އެހިނދު ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޢައުރަ ކަޝްފުވި އެވެ. ދެން އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވި އެވެ.\n(غَطُّوا عَوْرَتَهُ فَإِنَّ حُرْمَةَ عَوْرَةِ الصَّغِيرِ كَحُرْمَةِ عَوْرَةِ اْلكَبِيْرِ وَلاَ يَنْظُرُ اللهُ إِلَى كَاشِفِ عَوْرَتِهِ)\nމާނައީ، "އޭނާގެ ޢައުރަ ނިވާކުރާށެވެ! ފަހެ، ބާލިޣުވެފައިވާ މީހާގެ ޢައުރަ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ފަދައިން، ކުޑަ ކުއްޖާގެ ޢައުރަ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވެ އެވެ. އެމީހެއްގެ ޢައުރަ ކަޝްފުކުރާ މީހާއަށް ﷲ (އޯގާވަންތަކަމުގެ ނަޒަރުން) ބައްލަވައިވޮޑި ނުގަންނަވާނެތެވެ."\nތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި، ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ނަޒަރުން ބެލެވޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާގެ ފަރުޖަށް ބެލުން ހުއްދަ ކަމަށް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. އެހެނީ އިހުޒަމާނާއި މިޒަމާނުގެ މީހުން ވަނީ، އެކަމާމެދު ރުހި ޤަބޫލުވެގެންނެވެ. އަލްޤާޟީ ޙުސައިންގެ ރައުޔުގައި، ބެލުން ހުއްދަ އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ރައުރުގައި އެއީ މަކުރޫހަ ކަމެކެވެ.\nފަރުޖު ގެ ދޭހައަކީ، އެތަނެއްގައި (އަތްތިލައިގެ ނުވަތަ އިނގިލިތަކުގެ ބަނޑުފުށުން) ބީހުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭ ތަނެވެ. އެއީ ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރެވެ. އަދި އެ ދެ ދޮރުންކުރެ ދޮރެއްގެ ވަށައިގެން އިސްތަށި ފަޅާފައިވާ ހިސާބެވެ.\nނަމާދުގައި، ނަންގަނެވި ދިޔަ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާއާއި ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ.\nޙަންބަލީ މަޛުހަބުގައި ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރަ ތަފާތެވެ. މި މަޛުހަބުގެ އެއް ރައުޔުގައި، ހަތް އަހަރު ނުފުރޭ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. މި މަޛުހަބުގެ އަނެއް ރައުޔުގައި، ނުވަ އަހަރު ނުފުރޭ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. މި ދެ ރައުޔުގައި، މި ޢުމުރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ މުޅި ހަށިގަނޑަށް ބެލުމާއި މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ބީހުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\nހަތް އަހަރާއި ދިހަ އަހަރާ ދެމެދުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ދެ ފަރުޖެވެ. (އެބަހީ، ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރެވެ.) މި ޢުމުރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާ، ނަމާދާއި ނަމާދުން ބޭރުގައި ނިވާކުރަން ޖެހޭ ޢައުރައަކީ މިއެވެ. އެހެނީ، މި ޢުމުރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖާ ބާލިޣު ނުވާނެ އެވެ.\nދިހަ އަހަރު ފުރިފައިވާ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ބާލިޣުވެފައިވާ ފިރިހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. އެހެނީ، ދިހަ އަހަރު ފުރޭއިރު، ފިރިހެން ކުއްޖާ ވާނީ ބާލިޣުވުމާ ގާތުގަ އެވެ.\nއަންހެން ކުއްޖާ، ކާވެނިކުރެވޭ ވަރަށްވުރެ ކުޑަނަމަ، އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް ބެލިޔަސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ކާވެނިކުރެވޭ ވަރު ވެއްޖެނަމަ، އޭނާގެ ޢައުރައެއް ވާނެ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރައަށްވުރެ ކުޑަ ޢައުރައެކެވެ.\nފަހެ، ހަތް އަހަރާއި ދިހަ އަހަރާ ދެމެދުގެ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ނަމާދުގައި ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދެވެ. ނަމާދުން ބޭރުގައި އޭނާގެ ޢައުރައަކީ، މަޙުރަމުންގެ ކުރިމަތީގައި ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާގެ ޢައުރަ އެވެ. އަދި ހިލޭ ފިރިހެނުންގެ ކުރިމަތީގައި އޭނާގެ ޢައުރައަކީ، މޫނާއި ބޮލާއި ކަރާއި ދެ އަތުގެ އުޅަނބޮށިން ތިރި ފިޔަވައި މުޅި ހަށިގަނޑެވެ.\nއަބޫ ޡަބްޔާން ބިން ޖުންދުބުގެ އަރިހުން ރިވާވެފައިވެ އެވެ.\nޢާއިޝަތުގެފާނުގެ ޒަމާނުގައި އަންހެން ކުއްޖަކު ބޭރަށް ނުކުމެ އުޅުނެވެ. އޭރު އެ ކުއްޖާގެ އުރަމަތި ވަނީ ބައްޓަންވާން ފަށާފަ އެވެ. އެކުއްޖާގެ ވާހަކަ ޢާއިޝަތުގެފާނުގެ އަރިހުގައި ދެންނެވުނު ހިނދު އެކަމަނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަދި އެއީ ބާލިޣުނުވާ ކުއްޖެކެވެ."\nﷲ ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ޙަދީޘްކުރެއްވި ކަމަށް، ޢާއިޝަތުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެފައިވެ އެވެ.\n(لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاَةَ حَائِضٍ إِلاَّ بِخِمَارٍ)\nމާނައީ، "ޙައިޟުވެ ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާ، (ނަމާދުކުރާ އިރު) ބޯ ނިވާކުރުމުން މެނުވީ ﷲ އޭނާގެ ނަމާދު ޤަބޫލު ނުކުރައްވާނެތެވެ."\nމި ޙަދީޘްފުޅުގައި، ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ ޙައިޟުވެ ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާ އެވެ. އެހެންވީމާ، އެ ޢުމުރަށް ވާޞިލު ނުވާ އަންހެން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުން ހާމަކުރުން ހުއްދަވެގެންވާ މިންވަރު ބޮޑުކަމަށް މި ޙަދީޘުން ދަލީލު ލިބެ އެވެ. ނަމަވެސް ސުންނަތްވެގެންވަނީ، ބާލިޣުވެފައިވާ އަންހެނާ ފަދައިން އޭނާ ވެސް ބޮލާއި ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ތަންތަން ނިވާކުރުމެވެ. އެއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާއާއި ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާގެ ޢައުރަ ނިވާކޮށްގެން އުޅުމަކީ، (އެބަހީ، ބާލިޣުވެފައިވާ މީހުން ނިވާކޮށްގެން އުޅޭފަދައިން ނިވާކޮށްގެން އުޅުމަކީ) އެންމެނަށް ވެސް އެނގޭނެ ފަދައިން ދަތިކަމެކެވެ. ތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރު ނުވާ ކުޑަ ކުދިން ނިވާކުރަން ޖެހޭ ޢައުރައެއް ނެތެވެ. ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރާ މެދު، އެހެން މަޛުހަބުތަކާ ޚިލާފުވަނީ ޝާފިޢީ މަޛުހަބެވެ. ޝާފިޢީ މަޛުހަބުގައި (ތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރަށްވުރެ) ކުޑަ ކުއްޖާގެ ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރަށް ބެލުން ހުއްދަވެގެންވަނީ ޟަރޫރީ ޙާލަތުގައި އެކަން ކުރަން ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށެވެ.\nތަންދޮރު ވަކިކޮށް ދެނެގަނެވޭ ވަރުވުމުން ކުޑަ ކުއްޖާގެ ޢައުރައަކީ، ކުރިމަތި ފަރާތު ދޮރާއި ފުރަގަސް ފަރާތު ދޮރެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ އެނޫން ތަންތަނަށް ބެލުން ހުއްދަ އެވެ. އެއީ މީހުން އެކަން ޤަބޫލުކޮށް ބަލައިގެންފައިވާތީ އެވެ.\nކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާ ނުވަތަ ކުޑަ އަންހެން ކުއްޖާ، ޝަހުވަތްތެރިކަމުގެ ޢުމުރަށް ވާޞިލުވުމުން، އެ ދެ ކުދީންގެ ޢައުރަ ބެލުމަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ.\nކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ޢުމުރުން ދިހަ އަހަރު ފުރި އެއަށްވުރެ ބޮޑުވުމުން، އޭނާގެ ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދުން ތަނެއް ހާމަކޮށްގެން އުޅުން، އޭނާއަށް ހުއްދައެއް ނުވާނެ އެވެ. އަދި ޒަރޫރީ ޙާލަތެއްގައި މެނުވީ، އޭނާގެ ފޫޅާއި ކަކުލާ ދެމެދުން ތަނެއް ބެލުން، އެހެން މީހަކަށް ހުއްދައެއް ނުވާނެ އެވެ. ރާޖިޙު ރައުޔަކީ މި ރައުޔެވެ.\nމުޞަންނިފު: ފަޟީލަތުއްޝައިޚު ޢަބްދުލްވައްހާބު ޢަބްދުއްސަލާމް ޠަވީލާ.


SunOnline: Iyye 212 meehun ai iru enmme ginaee Turkey fathuruverin\nއިއްޔެ 212 މީހުން އައި އިރު، އެންމެ ގިނައީ ތުރުކީ ފަތުރުވެރިން\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 16 Jul 2020, 12:19\nޖުލައި 15، 2020: ކޮވިޑް19އާ ގުޅިގެން ތިން މަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ރާއްޖޭގެ ބޯޑަރު ބަންދު ކުރުމަށް ފަހު އަލުން ހުޅުވާލުން -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nސަތޭކަ ދިހަ ދުވަހަށްފަހު ރާއްޖޭގެ ބޯޑަރު އިއްޔެ ހުޅުވާލުމުން 212 މީހަކު ރާއްޖެ އައި ކަމަށް އިމިގްރޭޝަނުން ބުނެފި އެވެ.\nފަތުރުވެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައީ ތުރުކީވިލާތުގެ ފަތުރުވެރިންނެވެ. އެގައުމުން 14 ފަތުރުވެރިން އައި އިއު އެމެރިކާ އަށް ނިސްބަތްވާ 12 ފަތުރުވެރިއަކު އިއްޔެ ރާއްޖެ އައިސްފައިވެއެވެ.\nއަދި ނެދަލެންޑްސް އަށް ނިސްބަތްވާ ނުވަ ފަތުރުވެރިޔަކާއި ޖަރުމަނުގެ އަށް ފަތުރުވެރިޔެއްގެ އިތުރުން ސްވިޒަލެންޑްގެ ހަތް މީހެއް އަދި އެހެން ގައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ ޖުމްލަ 54 ފަތުރުވެރިން އިއްޔެ އައިސްފައިވެއެވެ.\nރާއްޖޭގެ ބޯޑަރު ހުޅުވާލިއިރު އިއްޔެ އެންމެ ފުރަތަމަ އައިސްފައިވަނީ ގަތަރު އެއާވޭސްގެ މަތިންދާ ބޯޓެކެވެ. އިއްޔެ ސްރީލަންކަން އިންވެސް ވަނީ ރާއްޖެއަށް ފްލައިޓެއް ބާއްވައިފައެވެ.


ޗެމްޕިއަންސް ލީގު: ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ގުރުއަތުލުން ރޭ ބާއްވައިފި | Jazeera\tޗެމްޕިއަންސް ލީގު: ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ގުރުއަތުލުން ރޭ ބާއްވައިފި - Jazeera\nޗެމްޕިއަންސް ލީގު: ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ގުރުއަތުލުން ރޭ ބާއްވައިފި\nމުޙައްމަދު ޤާސިމް August 30, 2019 68 views0\nޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ގުރުއަތުލުން ޔުއެފާ އިން ފްރާންސްގެ މޮނާކޯގައި ރޭ ބޭއްވިއިރު، ސްޕެއިނުގެ ބާސެެލޯނާ ވަރުގަދަ ގްރޫޕެއްގައި ލައްވާލައިފިއެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގައި ހިތްދަތިގޮތަކަށް ސެމީ ފައިނަލްގައި ލިވަޕޫލް އަތުން ބަލިވި ބާސެލޯނާއާ އެކު ގްރޫޕް އެފްގައި ހިމެނެނީ، އިޓަލީގެ އިންޓަ މިލާނާއި ޖަރުމަނުގެ ބޮރޫޝިއާ ޑޯޓްމަންޑުްގެ އިތުރުން ޗެކް ރިޕަބްލިކްގެ ސްލަވިއާ ޕްރާގްއެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެންމެ ކާމިޔާބު ޓީމުކަމަށްވާ ރެެއާލް މެޑްރިޑަށްވެސް ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގައި މިފަހަރު ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައި އޮތީ އުނދަގޫ އިމްތިހާނެކެވެ. ރެއާލްއާ އާއެކު ފްރާންސްގެ ޗެމްޕިއަން ޕީއެސްޖީ އާއި މިފަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ފައިނަލް މެޗު ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ތުރުކީގެ ގަލަތަސާރޭ އަދި ބެލްޖިއަމްގެ ކްލަބު ބްރޫޖް ހިމެނެނީ ގްރޫޕް އޭގައެވެ.\nއެންމެފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލް މިފަހަރު ލައްވާލީ ނިސްބަތުން ފަސޭހަ ގްރޫޕެއްގައެވެ. އެގޮތުން، ލިވަޕޫލްއާއެކު ގްރޫޕް އީގައި ދެން ހިމެނެނީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގައިވެސް އެ ޓީމާއެކު އެއް ގްރޫޕެއްގައި ހިމެނެނު އިޓަލީގެ ނަޕޯލީގެ އިތުރުން އޮސްޓްރިއާގެ ސަލްޒްބާގާއި ބެލްޖިއަމްގެ ގެންކް އެވެ.\nޕޯޗުގަލްގެ ތަރި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯގެ މިހާރުގެ ކްލަބު އިޓަލީގެ ޔުވެންޓަސް އަށް ވެސް މި ފަހަރު ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވަނީ ނިސްބަތުން ވަރުގަދަ ޓީމުތަކާއެވެ. އެގޮތުން، ޔުވެންޓަސްއާ އެކު ގްރޫޕް ޑީގައި ދެން ހިމެނެނީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ނޮކްއައުޓް ސްޓޭޖުގައި އެ ޓީމު އަތުން ބަލިވި ސްޕެއިނުގެ އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑްގެ އިތުރުން ޖަރުމަން ބަޔާ ލެވަކޫސަން އަދި ރަޝިޔާގެ ލޮކޮމޯޓިވް މޮސްކޯ އެވެ.\nޖަރުމަންގެ ޗެމްޕިއަން ބަޔާން މިއުނިކާއެކު ގްރޫޕް ބީގައި ހިމެނުނީި، މިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ރަނަރަޕް ޓޮޓެންހަމް ހޮޓްސްޕާ އާއި ގްރީސްގެ އޮލިމްޕިއާކޯސް އަދި ސާބިއާގެ ރެޑްސްޓާ ބެލްގްރޭޑް އެވެ.\nއިނގިރޭސި ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ޗެމްޕިއަން މެންޗެސްޓާ ސިޓީ މި ފަހަރުވެސް ލައްވާލީ ފަސޭހަ ގްރޫޕެއްގައެވެ. އެގޮތުން، ސިޓީއާއެކު ގްރޫޕް ސީގައި ހިމެނެނީ، ޔޫކްރޭނުގެ ޝަކުތަރު ޑޮނެސްކާއި މި މުބާރާތުގައި މުޅީން އަލަށް ވާދަކުރާ އިޓަލީގެ އެޓަލާންޓާ އަދި ކްރޮއޭޝިއާގެ ޑިނަމޯ ޒަގްރެބް އެވެ.\nޔޫރޮޕާ ލީގުގެ އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ޗެލްސީ އާއި މިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގައި މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކައި ސެމީ ފައިނަލަށް ދަތުރުކުރި އަޔެކްސް އެމްސްޓެޑަމްގެ އަދި ސްޕެއިނުގެ ވެލެންސިއާ އާއި ފްރާންސްގެ ލިއްލޭ ހިމެނުނީ ގްރޫޕް އެޗްގައެވެ.\nމިފަހަރު އެންމެ އާދައިގެ ގުރޫޕެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަވެފައިވަނީ ގްރޫޕް ޖީއެވެ. މިގްރޫޕުގައި ހިމެނެނީ، މި މުބާރާތް ދެ ފަހަރު ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ ޕޯޗުގަލްގެ ބެންފީކާ އާއި ރަޝިޔާގެ ޒެނިތުގެ އިތުރުން ފްރާންސްގެ އޮލިމްޕިކް ލިޔޯން އާއި ޖަރުމަނުގެ އާރްބީ ލިޕްޒިގެވެ.\nގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފުރަތަމަ މެޗުތައް އަންނަ ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ 17 އަދި 18 ގައި ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު, މި ފަހަރުގެ ފައިނަލް މެޗުގެ ކުޅޭނީ 2005 ވަނަ އަހަރުގެ ފައިނަލް ކުޅުނު ތުރުކީގެ އިސްތަންބޫލްގައި 2020 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 30 ގައެވެ. ފައިނަލުގެ އެމްބެސަޑަރަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ބަޔާން މިއުނިކާއި ގަލަސަތަރާއި އަށް ކުރިން ކުޅުނު ތުރުކީ ގައުމީ ޓީމުގެ މިޑްފީލްޑަރު ހަމިތު އަލްޓިންޓޮޕް އެވެ.


Fini-Ashi: June 2010\nPosted by suruhee at 6:23 PM0comments\nMaldivian Atheists Part 4, Mohamed Nazim's brother\nAhmed Nazim Facebook Link\nPosted by suruhee at 12:17 PM 1 comments\n5 ވަގުތު ނަމާދަށް ދިޔުމަކީ މަށަށް ކުޅަދާނަ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nއެއްމަސް ދުވަސް ވަންދެން ބަނޑަށް އެއްޗެއް ނުލާ އަޅުކަމުގައި އުޅުމަކީ މަށަށް ވާނެކަމެއް ނޫނެވެ.\nޙަރާމްކަންތައްތައް ދޫކޮށް އެއާ ދުރުވެގެން ހުރުމަކީ ކެތްވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nއިސްލާމްދީނުގެ އަޞްލުތަކާ އެތްގޮތަށް އުޅުމަށްވުރެ އަހަރެން މާ ކަންނެތެވެ.\nބޭނުންވަނީ ބޭނުންގޮތަކަށް އުޅެވޭ ސިސްޓަމެކެވެ. ހިތަށް އެރި ވައްތަރަކަށް ތެޅެވޭ ދީނެކެވެ.\nލިބެނީ ޕެކޭޖެކެވެ. އޭގެ ޚިދުމަތްތައް ވަރަށް ޗާލެވެ.\nކުށާއި ފާފަތަކުން ދުރުވާކަށް ނުޖެހެއޯއެވެ.\nކިތަންމެ ނުބައިކަމެއްކުރިއަސް ފަރުވާލެއްނެތޯއެވެ.\nއާނއެކެވެ. ޒިނޭކުރިއަސް، މީހުން މެރިޔަސް، ޤަޛުފުކުރިއަސް ވަރިހަމައޯއެވެ.\nވަކި ކަލޭފާނެއްގެ އިލާހުވަންތަކަމަށް ހެކިވެލުން އެކަންޏެވެ.\nހުރިހާ ފާފައެއް ފޮހެވުނީއޯއެވެ.\nކިތަންމެ ބޮޑު ފާފަވެރިއެއް ގޮތުގައި ދިޔަސް، ޢަފޫކޮށްދެއްވާނެއޯއެވެ.\nއެހެންވީމަ، އެކަމަށް ހެކިނުވެ ތިބެންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟\nއެކަމަކު، ދެން ބެދެނީ މާ ބޮޑު މަޅިއެއްގައެވެ.\nއެކަލޭގެފާނުގެ ފޮތޭ ކިޔާ އެންސައިކްލޮޕީޑިޔާތައް ކިޔާ ދިރާސާ ކުރަން ޖެހެއެވެ.\nކުރިން ހުރި އުނދަގޫ ދީނުގެ ފޮތްވެސް މެއެވެ.\nއެފޮތް ގަނޑު ކިޔައިގެން ކުށްހޯދަންވީއެވެ.\nއެކަމަށް ފަރުވާ ކުޑަކުރާހިތްވަންޏާ އޮތީ އެންޓި-އިސްލާމީ ސަޢިޓްތައް ކޮނެ ހާވައިގެން އޭގަ ހުރި އެއްޗެއް ބަހުން ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކޮށްލުމެވެ.\nއެހެން އެންމެންނަށްވެސް މިޕެކޭޖުގެ ޚިދުމަތް ލިބިދިނުމަށެވެ.\nކުރުގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، ގިނަ ބަޔަކު އިސްލާމްދީން ދޫކޮށް ނަޞާރާ ވަނީ ހުރި ކަންނެތް ކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ.\nނަޞާރާދީން އެއީ ޙައްޤު ދީންކަމަށް ފެނުނީތީކީ ނޫނެވެ.\nއިސްލާމްދީނަކުން ހަމަނުޖެހޭ ކަމެއް ފެނުނީތީއަކީވެސް ނޫނެވެ.\nއިސްލާމްދީނުގެ ޙަޤީޤީ ތަޢްލީމް އުނގެނޭ ވަރަށް ވުރެ ކަންނެތީއެވެ.\nދީނީ ދަރުސްތަކަށް ގޮސް އަޑުއަހާލަން މަޑުން އިނދެވޭ ވަރަށް ވުރެ ކަންނެތެވެ.\nއެކަން ފިލުވާ ނުލާ އަނބުރާ އިސްލާމްދީނަށް ވަދެވުމަކީވެސް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.\n---------ތާނައަކުރުން ނަޞާރާދީން ފަތުރާ މީހުންގެ ހާލަކީ މިއީ އެވެ.---------މުރާސިލް\nPosted by suruhee at 6:14 AM 1 comments\nPosted by suruhee at 3:14 AM0comments\nFACE BOOK NAAHEE NAZIM\nFacebook Ahmed Aikey\nPosted by suruhee at 3:16 PM0comments\nPosted by suruhee at 12:44 PM0comments\nPosted by suruhee at 12:54 AM0comments\nއިބްރާ އާ ދެކޮޅަށް ޢަމަލީގޮތުން ނިކުތުމަށް ގޮވާލަން\nމަންދުލާނިން ސެންޓަރުގެ އަޑީގައި ------------------\nރީތިބަހުންބުނަންޏާ " އިބްރާ " ނަމުގެ ހައްޤު ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ކިބައިން ބެލުމަށް ބޭނުންވަނީއެވެ. ކިރިޔާވެސް ފުރުސަތެއް އޮތީ ބުރުގާ ނާޅާ ސްކޫލުގެ ތެރެއަށް އަންހެންކަނބަލުން ވައްދައިގެންނެވެ.\nދާދިފަހުން ސަރުކާރު ބަދަލުވުމާއި ގުޅިގެން ސްކޫލް މަދަރުސާތައް ޕްރައިވަޓައިޒް ކުރާވާހަކަޔަކީ ދެކެވެމުން އަންނަ އެކަމާއި މެދު ރައްޔިތުން އެހާބޮޑަށް ވިސްނާބަލާ ދިރާސާކުރި ވާހަކަތަކެއްނޫނެވެ. އަބަދުވެސް ކޮންމެވެސް ސުކޫލެއް ޕްރައިވަޓައިޒް ކުރުމަށް ސަރުކާރުން އުޅުމުން ބައެއް ރައްޔިތުން ނުކުމެ ހަޅޭއްލަވަނީއެވެ. މިކަން މިވަނީ ކީއްވެގެންތޯ ދިރާސާކޮއްބަލައިލި ރައްޔިތަކު މަދުވާނެކަން ޔަގީނެވެ.\nމިގޮތުން ދާދިފަހުން ހުޅުވިގެން ދިޔަމަންދުލާނިންގ ސެންޓަރުގެ ހަޤީގަތް ހޯދާލުމަށް އަޅުގަނޑު ކުރިމަސައްކަތް ވަރަށް ކާމިޔާބު ކަމާއެކީ މިދަނީކުރިއަށެވެ. ފުރަތަމަކަމަކީ އިބްރާޔަށް އަރަބިއްޔާގެ ކުދިން އެތަނައް ބަދަލުކުރުމުން ހަޖަމުނުކުރެވުމެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ މުހާވަރާގައި ބުނާފަދައިން ބޭރަށް ނުކުންނާނީ އެތެރޭގައި ހުރިއެއްޗެކެވެ. ފުރިގެންބަންޑުން ވިޔަސް އޭގައި ތިކިޖަހާނީ އޭގައި ހުރިދިޔަކުންނެވެ. ދެވަނަކަމަކީ ބުރުގާއަޅައިގެން ދާ އަންހެންކަނބަލުންނަށް އެތަނުގެ އެތެރެއަށް ނުވަދެވުމެވެ. މީއިބްރާޔަކަށް ހަޖްމްވީކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ރީތިބަހުންބުނަންޏާ " އިބްރާ " ނަމުގެ ހައްޤު ކޮންމެ އަންހެނެއްގެ ކިބައިން ބެލުމަށް ބޭނުންވަނީއެވެ. ކިރިޔާވެސް ފުރުސަތެއް އޮތީ ބުރުގާ ނާޅާ ސްކޫލުގެ ތެރެއަށް އަންހެންކަނބަލުން ވައްދައިގެންނެވެ.\nއިބްރާޔަށް ދެވޭ މެސެޖް: ތީމުސްލިމު އުންމަތެއްގެ ސަރުކާރެއްގެ މަދަރުސާއެކެވެ. ބިމެކެވެ. އެތެރެއަށް ވަންނަންވީމައި ބުރުގާބާލާފައި ،ހެދުންބާލާފައި، އަންހެންކަނބަލުން ވެއްދުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރައްވާށެވެ. މީއިސްލާމީ ގައުމެއްކަން ދެނެގެން އުޅުއްވާށެވެ. އެއީދިވެހިރައްޔިތުންގެ ބިމެވެ. ރައްތިޔުންގެ އިމާރާތެވެ. ބުރުގާޔާ ، ހެދުމާ ، ބާލާފައި އެތެރެޔަށް ވަންނާކަށް ނޭންގޭނެއެވެ. މުރާސިލް\nPosted by suruhee at 4:13 AM 1 comments\nހިއްލަތަކީ އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުން މިހާތަނަށް މީޑިޔާގައި އެންމެގިނައިން މަރުގެއިންޒާރުތައް އައިސްފައިވާ ފަރާތެވެ. އަދިރާއްޖޭގައި އުފެދުނު އެންމެ މަޝްހޫރު ނޫސްވެރިޔާއެވެ. ހިއްލަތު މަރާލައިފި ނުވަތަ ހިއްލަތު މަރުވެއްޖެ މިތަނުން އަޑު އަހާލަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ޖުމްލައެއްތޯއެވެ. ހިއްލަތު މަރާލައިފިކަމަށް ވަނީނަމަ އެކަންވާނީ ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމުގެ ތާރީޚުގައި ފުހެވިގެން ނުދާނެ ފަލަސުރުހީއަކަށެވެ. އެކަމަކު އާދައިގެ މަރަކުން މަރުވެއްޖެ ނަމަ ވާނީ ކަމަނަގޭ ތަކުރުމަރުވިފަދައެވެ. އެކަމަކު ނުކުންނާނެ މައްސަލައެއް އެބައޮތެވެ. އެއީ ހިއްލަތު ވަޅުލާނީ ކޮންތާކުތޯއެވެ. ނުވަތަ ހިއްލަތު މައްޗަށް ކަށުނަމާދުކުރާނެ ތޯއެވެ. މި ސުވާލުތައް ކުރާނެ ވަރަށް ގިނަމީހުން މިދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ތިބޭނެއެވެ. މިސުވާލުތައް އުފައްދާނީ ހިއްލަތާމެދު ނުރުހޭ މީހުންނެވެ. އެމީހުން ކަށުނަމާދު ނުކޮށްފިނަމަ ދެން ހިއްލަތުގެ މައްޗަށް ކަށުނަމާދު ކުރާނީ ފަހެކާކުހެއްޔެވެ؟ ސަބަބު ވަރަށް ސާފެވެ. ހިއްލަތުގެ ބްލޮގުބަލާލުމުން އެކަން ސާފުވާނެއެވެ. އެކަމުގައި ގޮތެއް ނިންމަން ތިޔަކިޔުންތެރިޔާއަށް ދޫކޮށްލާނަމެވެ.\nހިއްލަތުވެސް ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ހަމަޔަގީނުންވެސް މަރުވާނެއެވެ. އަހަރެމެންނާ ހިއްލަތު ވަކިވެއްޖެނަމަ އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ހިތާމައާއި އުފާ އެއްވެގެން ދާނެތާދޯއެވެ؟ ވަރަށް ގިނަމީހުން ހިއްލަތުގެ މޫނު ބަލާލަން ދާނެކަމަށްލަފާކުރެވެ. އެއީ ހިއްލަތަކީ ވަރަށް މަޝްހޫރު ނޫސްވެރިއެއްކަމަށް ވާތީއެވެ. އެމަޝްހޫރުކަން ހޯދިގޮތް ކިޔުންތެރިޔާއަށް އޮޅިފައިވާނެކަމަކަށް އަހަރެންނަކަށް ނޯޅެއެވެ. އަހަރެން އެދުވަހަކުން ހިއްލަތުގެ މޫނު އެންމެފަހުފަހަރަން ބަލާލަން ދާހިތްވެއެވެ. ސަބަބުތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއްސަބަބު ކިޔުންތެރިޔާ ބަލަން ބޭނުން ވިޔަސް ނުވިޔަސް މިލިޔަނީއެވެ. އެއީ ހިއްލަތަކީ ދިވެހި ކުރެހުން ތެރީންނަށް ދިވެހި ސަރުކާރަށް ނުކޮއްދެވުނު ހިދުމަތެއް ކޮށްދެއްވިފަރާތެކެވެ.\nއަހަރެންނަށް ހީވާގޮތުގައި ހިއްލަތު ސަންދޯކަށްލާނީ އިސްލާމުން ކަފުންކުރާގޮތަށް ކަފުން ކޮށްފައެވެ. އެކަމާ ހިއްލަތު ރުހޭނެކަމެއް ނުވަތަ ނުރުހޭނެ ކަމެއް އަހަންނަކަށް ނޭގެއެވެ. އަހަރެން ކޮންމެހެން އެކަމާ ވަކިގޮތެން ނުނިންމާނަމެވެ. ނަމަވެސް ހިއްލަތުގެ ބައްޕައަކީ ވަރަން ދީންވެރި ބޭފުޅެކެވެ. އަހަރެންނަށް އެނގިފައިވާގޮތުން ހިއްލަތު ނަމާދުކުރޭތޯ ބައެއްފަހަރު ސައިކު ފަހަތަށް ލައިގެން މިސްކިތަށްވެސް ގެންދެއެވެ. އަދި އެބޭފުޅާއަކީ މި ވައްހާބީން މިއުޅޭހެން ތުބުޅިވެސް ހުންނަބޭފުޅެކެވެ. ދަރިފުޅު ދީނަށް އުޅެން އެހާބޭނުން ފުޅުވާ ފަރާތެއް ދަރިފުޅުމަރުވުން އިސްލާމީ ގޮތަށް ކަފުންނުކޮށް ބޮނޑެއް ވަޅުލާހެން ވަޅުލާނެއެކޭ އަހަރެންގެ ހިތެއްނުބުނެއެވެ. ކުރީގައި ހިއްލަތުވެސް ބޭނުން ވާނީ އެގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް ބޭރުކަރައަކަށް ކިޔަވަން ގޮސް އައިފަހުން ހިއްލަތުގެ ދެކޭގޮތް ޖެހޭނީ ހިއްލަތާ ސުވާލުކޮށްލާށެވެ.\nހިއްލަތު މަރުވުން ދެން ހިއްލަތަށް ވާން ބޭނުން ވަނީ ފަހެ ދެން ކޮންގޮތެއްބާވައެވެ. ކާޅެއްގެ ގޮތުގައި އަލުން ދުނިޔެއަށް އައުންބާވައެވެ. އަހަރެންނަށް އެނގޭ ހަޤީޤަތަކީ މަރުވުމަށް ފަހު ދެން ތިމާގެ ބާރު ކެނޑުނީ އެވެ. އުފަލާއިމަޖަލުގެ ގޮތުގައިވެސް ދެން ލިޔުމެއް ލިޔެލާކަށް ފުރުސަތެއް ނޯންނާނެކަމެވެ. ހިއްލަތުވެސް މަރާބައްދަލުވެ ނިމުމެއް އަންނާނެފަދައިން މިލިޔުމަށްވެސް ނިމުން ގެންނާނަމެވެ. ނޫނީ ތިޔަ ކިޔުންތެރިޔާ ލިޔުންތެރިއަކަށްވެ ބާކީ ބައި ފުރިހަމަކުރާށެވެ.mohamedsiruhan.blogspot.com\nPosted by suruhee at 9:43 PM 1 comments


އެންމެން ބާކީކޮށްލުމުން ﷲ އާ ކުއްތަންވި ޒުވާނަކަށް އެންމެންގެ ލޯތްބާ މަތީ މަޤާމް ލިބުނު ގޮތުގެ ވާހަކަ!\nއާރޓިކަލްކިޔުމަށް ހޭދަވާނެކަމަށް ބެލެވެނީ :3މިނެޓް, 50 ސިކުންތު\nއަހަރެންނަށް ކުށެއް ކުރެވުނެވެ. މިކުރެވެނީ ކިހައިވަރެއްގެ ކަމެއްކަންވެސް އެއިރު ވަޒަން ނުކުރެވުނީއެވެ. ޝައިޠޯނާގެ ވަސްވާސްތަކަށް ހެއްލެވިގެން އެކުށްކުރެވުނީ އަހަރެންގެ އުމުރުން 22 އަހަރުގައެވެ.\nއެ ކުށާއި ގުޅިގެން އެކަން އެނގުނު އެންމެން އަހަރެން ބާކީކޮށްލިއެވެ. އަވަސްޓެރިންގެ އިތުރުން ޢާއިލާގެ މީހުންނާއި މައިންބަފައިންވެސްމެއެވެ. އަހަރެންނާއި އަނގައިން ބުނާނެ މީހަކުވެސް ނުވެ އެތައް ދުވަހެއް ފާއިތުވެގެން ދިއައެވެ.\nއެކަންކަމަށް ކެތްނުކުރެވިގެން މިސްކިތުގެ އިމާމާއި ބައްދަލުކޮށް ހުރިހާ ހަޤީޤަތެއް ކިޔައިދިނީމެވެ. ކުރެވުނު ކުށްވެސް ބުނެދިނީމެވެ. އަދި ތައުބާވެ މިޙާލަތުން އަރައިގަނެވޭނީ ކިހިނަކުންތޯ ސުވާލުވެސް ކުރީމެވެ. އިމާމްގެ ޖަވާބު ވަރަށް ކުރެވެ. "އެންމެން މީހަކު ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް ﷲ ތަޢާލާ އެއްވެސް މީހަކު ދޫކޮށެއް ނުލައްވަވާނެތެވެ. ތައުބާވެ ފާފަ ފުއްސަވައި ދެއްވެވުމަށް އެދުމުން ފާފަ ފުއްސަވައިދެއްވަވާނެތެވެ. އަދި އެކަމުން ދުނިޔޭގައިވެސް ސަލާމަތްވެވޭނެ މަގެއް ދައްކަވާނެތެވެ! ތައުބާވުމަށް އަވަސްވެގަންނާށެވެ! އަޅުކަންކުރުން އިތުރުކޮށް ދުޢާކުރުން ގިނަކުރާށެވެ! ކެތްތެރިކަން އިސްކުރާށެވެ!"\nއިމާމް ނަޞޭޙަތް ދެއްވަމުން ""އެންމެން މީހަކު ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް ﷲ ތަޢާލާ އެއްވެސް މީހަކު ދޫކޮށެއް ނުލައްވަވާނެ" ކަމަށް ވިދާޅުވި ބަސްފުޅުން ވަރަށް ބޮޑު ހިތްވަރެއް ލިބުނެވެ.\nއެއިރުވެސް އަހަރެން ހުރީ ތައުބާވެގެންނެވެ. ކުރެވުނީ ފާފައެއްކަމާއި އަދި އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ކުށެއްކަން އެނގުނު ހިސާބުން ތައުބާވެއްޖައީމެވެ. އަދި ހުރީ އެފަދަ އެއްވެސް ފާފައެއްގެ އިތުރުން އެނގިހުރެ ކިތަންމެ ކުޑަ ފާފައެއް ނަމަވެސް ނުކުރަން ޢަޒުމްވެސް ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ. އިމާމް ދެއްވި ނަޞޭޙަތާއިއެކު އަޅުކަންކުރުން ގިނަކުރީމެވެ. ދުޢާކުރުން އިތުރުކުރީމެވެ.\nއަވަށުގައި އަދި ގޭގައިވެސް އަހަރެންނަށް އެއްވެސް މަޤާމެއް ނެތްކަމާއި އެކަނިވެރިވެއްޖެކަން އިޙްޞާޞްކުރެވެން ފެށުމުން އަހަރެން މަސައްކަތްކުރަމުން ދިއައީ އެހެން ދުރު އަވަށަކުން ވަޒީފާއެއް ލިބޭތޯއެވެ! އެއިރުން މާހައުލު ބަދަލުވެ އަހަރެން ބަލައިގަންނާނެ ބައަކު ލިބިދާނެ ކަމުގެ އުންމީދުގައެވެ.\nއެއްދުވަހެއްގެ ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހެވެ. މިސްކިތުގައި ހުރި ފޮތްހަރުގަނޑު ހާވަން ހުއްޓާ މީހަކު އައިސް ސުވާލުކުރި އެވެ. ތިއަ ހޯދަނީ ކޮން ފޮތެއްތޯއެވެ؟ ޖަވާބުގައި ބުނީމެވެ. "ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމަކުން ސަލާމަތްވުން އެދި ކުރާނެ ރަނގަޅު ދުޢާއެކެވެ!"\nއޭނާ ބުންޏެވެ. "ކޮއްކޯއެވެ! ދުޢާވެސް ކުރާށެވެ! ދުޢާކުރަމުންވެސް އެންމެ ބޮޑު ދުޢާކުރުމުގައި ސާބިތުވާށެވެ! އެއީ ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔެވުމެވެ. އެކަން ކުރުން ގިނަކުރާށެވެ! އެދޭ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ހިންމަވައި ދެއްވަވާނެތެވެ! އިން ޝާ ﷲ!"\nއެބޭބެ ދިން ނަޞޭޙަތް ޤަބޫލުކޮށްގެން ހަމަ ވަގުތުން ޢަމަލުކުރަން ފެށީމެވެ. ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ލިބޭ ހުސްވަގުތުތައް މިސްކިތުގައި ހޭދަކުރަންފެށީމެވެ. ގެއަށް ދިއުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުކުރީމެވެ. ގެއަށް ގޮސް އުޅުނީ ހަމައެކަނި ފެންވަރާށާއި ނިދާށެވެ.\nއެގޮތަށް އުޅޭތާ މަހެއްހައި ދުވަސްވީތަނާ އެއް ދުވަހަކު މިސްކިތުން ކުރިން ނުފެންނަ މީހަކު ހުރިހާ ނަމާދެއްގައި ފެނުނެވެ. ކާކުތޯ އަހައިލަންވެސް ބޭނުންވިއެވެ. ނަމަވެސް ކޮން މިޒާޖެއްގެ މީހެއްކަން ނުއެނގޭތީ އަހާކަށް ނުކެރުނެވެ.\nއެއިގެ3ވަނަ އަށް އޮތް ދުވަހުގެ ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހު ކިޔަވަން އިންދާ އެމީހާ އައިސް ގާތުގައި އިށީނދެފައި އަހަރެންގެ ކަންކަމާއިމެދު ސުވާލުކުރިއެވެ. ކުރި ހުރިހާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދިނީމެވެ. އޭނާ ބުނީ އޭނާއަކީ ދުރު ސިޓީއަކުން ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަކު އައިސް އުޅޭ މީހެއް ކަމަށެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް ފައިސާގެ އެހީއެއް ދޭން އުޅުމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ. "ދީލަތިކަމަށްޓަކައި ޝުކުރިއްޔާއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ބޭނުމީ ވަޒިފާއެއް ކަމަށެވެ. އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވަނީ މިއަވަށުން ބޭރު ހިސާބަކުން ވަޒީފާއެއް ލިބުން ކަމަށެވެ."\nއޭނާ އަހަރެންނަށް ވަޒީފާއެއް ދިނެވެ. އޭނާގެ ސިޓީއަށް ގެންގޮސް އޭނާގެ ކުންފުނީގެ ބުރަ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނެވެ. ލިބުނު ފުރުޞަތުގެ ބޭނުންހިފައި ތެދުވެރިކަމާއިއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ ދެތިން އަހަރު ތެރޭގައި އިސް މަޤާމެއް ލިބުމެވެ.\nއެ މަޤާމުގެ ގޮތުން އަމިއްލަ އަވަށަށްވެސް ކުންފުނީގެ ކަންކަމުގައި އަންނަން ޖެހެނީ އަހަރެންނަށެވެ. އަވަށުގެ ވިޔަފާރިވެރިން ތިބެނީ އަހަރެންގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. ގެއަށް ދިއުމުން އެންމެން ތިބެނީ އުފަލުންނެވެ. އަވަށްޓެރިންވެސް އައިސް ބައްދަލުކުރެއެވެ. އަހަރެންނަކީ ކުށެއް ކުރެވުނު މީހާކަން ހަނދާންހުންނަ މީހަކު މިހާރު ހުރިކަމަކަށް ނުވެއެވެ.\nއަހަރެން ބުނެލަން ބޭނުންވަނީ ކޮންމެ މީހަކަށް ކޮންމެ ފަދަ މުޞީބާތެއް ކުރިމަތިވިނަމަވެސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން އުންމީދު ކަނޑާނުލައި ކެތްތެރިވެ ވާގިއެދުންމަތީގައި ސާބިތުވާށެވެ! އަޅުކަމާއި ދުޢާކުރުމާއި ޤުރްއާން ކިޔެވުން ގިނަކުރާށެވެ! އެކަމަކުން މިންޖުކުރައްވަވާނެތެވެ! އިން ޝާ ﷲ\n- ޝުޢައިބް ސަލީމް، ފައިޞަލް އާބާދު، ޕާކިސްތާން\nހިތުގަ ޖައްސާ ރޮއްވުމަކީ އެންމެ ބޮޑު އެއްފާފަ! ތިމާގެ އަނިޔާވެރިކަމުން އޮހޮރަންޖެހޭ ކޮންމެ ކަރުނަތިއްކަކަށްވެސް ބަދަލުދޭން ޖެހޭނެ!\nލޮބުވެތި ކަނބަލުންނޭވެ! ކޮންމެ ގޮތަކުން ނަމަވެސް މިފަދަ ޝައިޠޯނުންގެ މަޅީގައި ނުޖެހި ސަލާމަތްކަން ހޯދާށެވެ!\n"އެކަލާނގެ ތިއަބައިމީހުނގެ މެދުގައި ލޯތްބާއި، އޯގާވެރިކަން ލެއްވެވިއެވެ." އަހަރެމެންގެ ކިބައިގައި އެކަން އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟\nބައިވެރިޔާއަށް ކުރެވޭ ކުށްތައް އިޞްލާޙްކުރަން މިގޮތަށް އަމަލުކުރާށެވެ! ތަފާތު ފެންނާނެއެވެ! އިން ޝާ ﷲ\nސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެ ސަބަބުތައް\n"ޤުރުއާނުލް ފަޖްރި" ފަތިސްނަމާދު - މިހައިމަތިވެރިކަން އެނގުމުންވެސް ކަންނެތްވެ ނިދާނީ ހެއްޔެވެ؟


Nasheed ge verikan vattaalee idhikolhun drug ge bodunnaa gulhigen: Ilyas | Mihaaru\nޚަބަރު / މެމްބަރު އިލްޔާސް ލަބީބު (ހުޅުދޫ)\nނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވައްޓައިލީ އިދިކޮޅުން ޑްރަގުގެ ބޮޑުންނާ ގުޅިގެން: އިލްޔާސް ލަބީބް\nފެބްރުއަރީ7ގައި ކުރި މުޒާހަރާގެ ތެރެއިން---\n19 އޮކްޓޯބަރ 2021 - 11:26\nކުރީގެ ރައީސް އަދި މިހާރުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވައްޓައިލީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން "ޑްރަގުގެ ބޮޑުންނާ" ގުޅިގެން ކަމަށް މަޖިލީހުގެ ހުޅުދޫ ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީގެ އިލްޔާސް ލަބީބު މިއަދު ތުހުމަތުކުރައްވައިފި އެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރާ މީހުން ޝަރުއީ މަރުހަލާގެ ތެރެއިން ދޫވާތީ، މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ ޕީއެންސީގެ މެމްބަރު އާދަމް ޝަރީފު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާ އަށް ހުށަހެޅުއްވި ކުއްލި މައްސަލައަށް ބަހުސް ކުރައްވަމުން އިލްޔާސް ވިދާޅުވީ، ނަޝީދު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން، މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ހުޅުވިފައި ހުރި ދޮރުތައް ބަންދުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ކަމަށެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުން އެކަން ކުރުން ހުއްޓުވުމާއި އޭގެ މާކެޓް ނުވަތަ މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުން ރިހެބިލިޓޭޓުކޮށް އަލުން އަނބުރާ މުޖުތަމައަށް ނެރުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް އެ މަނިކުފާނު ކުރެއްވި ކަމަށް އިލްޔާސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވިގޮތުގައި، ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުައި ރިހިބިލިޓޭޝަން ސެންޓަރުތަކާއި ޑިޓޮކްސް ސެންޓަރުތައް ނަޝީދު ހެއްދެވި އެވެ.\n"ވެރިކަން ބަގާވާތަކުން ވައްޓާލުމަށް ފަހު ވަހީދާއި ޔާމީނާ ދެ ބޭފުޅުން ވެގެން ޑިޓޮކްސް ސެންޓަރު ބަންދުކޮށްލީ. ރިހިބިލިޓޭޝަން ސެންޓަރުތައް ބަންދުކޮށްލީ. އެއީ ބަގާވާތަށް ފަހު ވެރިކަން ވައްޓާލުމަށް ފަހު ކުރި ކަންތައް،" އިލްޔާސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nހުޅުދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިލްޔާސް ލަބީބް. އޭނާ ވިދާޅުވީ ނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވައްޓާލީ އިދިކޮޅުން ޑްރަގު ނެޓުވޯކުތަކާ ގުޅިިގެން ކަމަށް.\nމަސްތުވާތަކެތީގައި ހިމެނޭ މީހުން ޝަރުއީ ދާއިރާގެ ތެރެއިން ދޫވާ މައްސަލަ އަށް ގާނޫނީ ހައްލު ގެނެސް، ޑްރަގު ކޯޓުގެ ނަމުގައި ވަކި ކޯޓެއް އުފައްދައި ފަނޑިޔާރުން ތަމްރީނު ކުރީ ވެސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައިކަން އިލްޔާސް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\n"މި ކަންތައްތައް އެއިރު ޕީޕީއެމް އާއި މިހާރުގެ ޕީޕީއެމްއާ ޕީއެންސީގެ ބޭފުޅުންނަށް ހަޖަމެއް ނުވި. އެއީ އެ މީހުންނާ ގުޅުން ހުރި ފަރާތްތަކުން މި ކަންކަން ކުރެެއްވީ،" އިލްޔާސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަމުގެ ބޮޑުންގެ ގޮތުގައި ބެލެވުނު ހަ މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް މައްސަލަ ބަލަން ފެށިކަން ވެސް އިލްޔާސް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.\nއެކަމާ ހިތް ނުރުހިގެން އެމީހުންނާ [މަސްތުވާތަކެތީގެ ބޮޑުންކަމުގައި ކަނޑައެޅި މީހުންނާ] އެކީ އިދިކޮޅު ޕާޓީން އޭރު ގުޅި އެމަނިކުފާނުގެ [ރައީސް ނަޝީދުގެ] ވެރިކަން ވައްޓާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދެވީ: އިލްޔާސް\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، ނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވައްޓައިލުމަށް ފަހު، ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގައި އޭރު ޑްރަގު ނެޓުވޯކުގައި ހަރަކާތްތެރިވި މީހުންނަށް ބަދަލުދީ، ސިޔާސީ މަގާމުތައް ވެސް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.\nނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވެއްޓުނީ ފެބްރުއަރީ 7، 2012 ގައި ނަޝީދުގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ނުކުމެ ހިންގި ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ފަހުގަ އެވެ. މި ހަމަނުޖެހުން އުފެދުނީ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އޭރުގެ އިސް ގާޒީ އަބްދުﷲ މުހައްމަދު ގާނޫނާ ޚިލާފަށް ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ސިލްސިލާކޮށް ކުރި މުޒާހަރާތަކަށް ފަހުގަ އެވެ.\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް މަސްތުވާތަކެތި ރައީސް މުހައްމަދު ވަހީދު ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން މެމްބަރު އިލްޔާސް ލަބީބު (ހުޅުދޫ) އެމްޑީޕީ ބަޣާވާތް\n32 ކޮމެންޓް, 32 ރިއެކްޝަންސް\nނަޝީދުގެ ވެރިކަން ވައްޓާލަން ޑްރަގް ނެޓްވޯކްތަކުގެ މީހުން އުޅުނު: އިލްޔާސް ދެން މިހާރު ތިޔާވިދާޅުވާ ނެޓްވޯކްތައް ނައްތާލައްވައިގެން ރައްޔިތުން ސަލާމަތް ކޮއްދެއްވަންވީނޫންތޯ މިހާރު ތިޔާތިއްބެވީ ހުރިހާބާރަކާ އެކުގަ ަނެއްމީހާގެ ބޮލައްކަނޑާ ނުލައްވާ ރައްޔިތުންނައް މިކަން ކޮއްދެއްވާ\nމިވެރިކަމުގަ ދޫވެގެން އެދާހާ ޑްރަގްގެ ބޮޑެތި މީހުން އެއީ ޔާމިން ވެރިކަމުގަ ވާ ކަންކަންތަ؟ އިހަކަށް ދުވަހު ދޫވި ބަޔަކަށް އިސްތިއުނާފް ނުކުރާނެ ވާހަކަ އަދި ހަނދާން ނެތޭހާ ދުވަސްވެއްޖެތަ؟ މިހާރު މަސްތުވާ އެއްޗެހި މާ ބޮޑަށް ގިނަވަނީ އެ މާ ގިނައިން އެތެރެކުރަން ބަޔަކަށް ކެރޭތީ. ކެރޭނީ އެކަމަށް ބާރު އަޅާދޭ މީހުން ތަންތަނުގަ ތިބީމަ އެމީހުން ހައްޔަރުނުވާނެކަަމުގެ ގެރެންޓީ އޮތީމައާ އެވިކޭނެ ދޮރުތައް ހުޅުވިފައިވާތީއާ އެއެތެރެކުރެވޭނެ މަގުތައް ފަހިވެފައިވާތ\nމިރާއްޖޭގެ ޒަމީރު އެދި ގޮވަނީ ޑްރަގް އެތެރެކުރާ މީހުނަށް މަރުގެ އަދަބުދީ، އިސްލާމީ ޝަރުޢީ ނިޒާމަކުން ޤިޞާޞް ހިފައި ހައްދުތައް ޤާއިމްކޮށް، ކުރުމަށް އެއްބާރުލުންދޭނެ ތިންބާރުގެ ވެރިކަމަކަށާ، އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކަށް. ދީނާ ފުށުނާރާ ފަދަ، ކުށްވެރިންނަށް ހިމާޔަތް ލިބޭ ހިމަ ލޯވަޅުތައްނެތި ހެދޭނެ ޤާނޫނަކަށް. މަޤާމުގައި އިޚްލާޞްތެރިވާނެ، އަމިއްލަ އެދުންނެތ ވެރިންނަށް. މިފަދަ ދުވަހެއް މިރާއްޖެއަށް ދައްކާވާށި، آمين\nވައްޓާލީތަ، ވެއްޓުނީތަ ނުވަތަ އިސްތިއުފާ ދިނީތަ؟\nވެއްޓުނީއޭ ނުވަތަ އިސްތިއުފާ ދިނީއޭ ބުނީމަ އެމީހުން ހިތަށް ކުރާ އަސަރު ތަންކޮޅެއް ކުޑަވާނެ. ވައްޓާލީ. ހަމަ ވައްޓާލީ. ދަމާހަލާ ބޭރުކުރީ. ހޫރާލީ.\nއަމިއްލައަށް ވެއްޓިގަތް ވެރިކަމެއްގެ ވާހަކަ ތިދައްކަނީ. ކޮޅަށް ނުވެއްޓި ހުންނާނީ ހަމަބުއްދި ހުރެގެން. މިއަދު ވައުދު ނުފުއްދެނީ ކޯއްޗެއް ނެތިގެންބާ!\n5 އަހަރު ވާއިރުވެސް ޔާމިނޭ ކިޔަންތިބޭ ، ކަލޭމެންނަށް ވީކަމެއް ހަރާން. މިއަދު ވެސް ޑްރަގު ބޮޑުން އެދޫކޮށްލީ ކޯޓުން ، ޖޭއެސްސީގައި ވެސް ނަޝީދު، މަޖިލީހުގައި ވެސް ނަޝީދު.\nތިބުނާ ވެރިކަން ވައްޓާލި ޑްރަގުގެ ވެރިން މިހާރު ތިޔަ ސަރުކާރު ނަގައި ކޮޅަށް ޖަހައިގެން ތިބި ގިނަ މީހުންނަކީ. ކޮންހާ ވާހަކައެް ދައްކާކަށް. ބަލަ ކަލޭ ހީކުރީ އަހަރެމެން މީ ގިނިރާހި ކުކުޅު ބައިގަނޑެއް ކަމަށްތަ؟5މިނެޓް ފަހުން ހުރިހާ ކަމެއް ހަނދާން ނެތެން؟ އެ؟/\nނަޝީދުގެ ވެރިކަމަކީ ކޮންމެހެން މިތާ އޮންނަން ޖެހޭ ވެރިކަމެއްނޫނެވެ.\nއޮންނަންޖެހޭ ވެރިކަމެއްނޫން މިހާރުވެސް އޮތީ ދެން ބަގާވާތުން ވެރިކަން ވައްޓާލަންވީނު.\nނޫހުން މިއަދު ކިޔާލެވުނު އެންމެ ގްރެވިޓީހުރި ކޮމެންޓް.ސާބަހޭ ބްރާދާ. 1800 ލައިކްސް.\nސޭކު ވާހަކަ ބަޢާވާތް ތިޔަ ކިޔަނީ އަމިއްލަފުޅަށް އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް ތޯ؟\nދެން އޮންނަންޖެހެނީ ކާކުގެ ވެރިކަމެއް؟!\nކަލޯ ދަގަނޑު ކެނޑޭނީ ދަގަނޑުންކަމަށް އެނގިފައިވަނީ. ވަގުން ހިފަން ފަސޭހަވަނީ ވަގުންގެ ތަޖުރިބާ ބޭނުންކޮށްގެން އެމީހުންގެ ލަފާމަތިންކަމަށް ގިނަމީހުންބުނޭ. އަހިވަށް ފާވަނީވެސް އަހިވަކަކާޖެހިއެއްނޫންތޯ. ރޯނުއެދުރުވިޔަސް ފުކެއް ތިވަރު ބޮޑުހެން ހީވަނީ.\nދަގަނޑުން ދަގަނޑު ކެނޑުމަށްވުރެއް މިޒަމާނުގައި މާ ފަސޭހަ ފެނުން ދަގަނޑު ކަނޑަން އަދި ކަފަންވެސް.\nއާން. މިހާރު ކޯޓުން ބޮޑުން ދޫކުރަނީ ވެސް ޔާމީނުގެ ސަަބަބުން. އަދި ޕީޖީ އެކަން އިސްތިއުނާފު ނުކުރަނީ ވެސް ޔާމީނުގެ ސަބަބުން. އޮއްޓަރެއް ނެތް ގޮތަށް މައްސަލަތައް ކޯޓަށް ވައްދައި މުޅި މައްސަލަ ފެއިލް ކޮށްލަނީ ވެސް ޔާމީން. އަލީ ވަހީދު ފުރުވާލީވެސް ޔާމީން. ސަފާރީ ރޭޕު ހިނދުނީ ވެސް ޔާމީން ގެ ސަބަބުން.


މުޣަލް އެމްޕަޔަރ-5| Sandhaanu\nމުޣަލް އެމްޕަޔަރ- 5\nhttps://sandhaanu.today/12695/ އާއި ގުޅޭ..\nގުޖުރާތާއި ބަންގާޅު ފަތަހަކުރެއްވުން:\nގުޖުރާތާއި ބަންގާޅަކީ ބައިނަލް އަގްވާމީ ވިޔަފާރިއަށް ވަރަށް މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން އެސަރަހައްދުތައް ބާރުގެ ދަށަށްގެނައުމަކީ ލަސްކުރެވެން ނެތްކަމެކެވެ. އަދި ގުޖުރާތަކީ ފަހަކަށްއައިސް މުޣަލް ރަސްކަމުގެ ދަރުބާރުން ވަކިވެގެންދާ އިދިކޮޅު ފިކުރުގެ މީހުން ފިލާތިބޭ ތަނަކަށްވެސް އޮތީ ވެފައެވެ. އަދި ދާއޫދު ކައްރާނީގެ ދަށުން ޙަރަކާތްތެރި ވަމުންގެންދާ ބިހާރީންނާއި އަފްޣާނުންގެ ފަރާތުން ލިބެމުންދާ އުނދަގޫތައްވެސް އޮތީ ޙައްލުކުރަންޖެހޭ މައްސަލައަކަށް ވެފައެވެ.\nގުޖުރާތަށް ދިން ދެވަނަ ޙަމަލާގައި އެސަރަހައްދު ފަތަހަ ކުރެވިއްޖެއެވެ. އެއީ 1573 ވަނައަހަރުގައެވެ. އެ ކާމިޔާބީ ފާހަގަ ކުރުމުގެގޮތުން ފާތިޙްޕޫރް ސިކްރީގައި ބުލަންދް ދަރްވާޒާ ( އުސް ދޮރާށި ) ބިނާކުރެއްވިއެވެ.\nގުޖުރާތު ފަތަހަކުރެވުމުން އަކްބަރު ރަސްކަން ކަނޑުގެ އައްސޭރިއަށް ވާސިލުވެވުނީއެވެ. އަކްބަރް ރަސްގެފާނަށް ދިމާވި ޕޯޗްގީޒުންގެ ކުރިމަތިލުން ތަކުގައި އެމީހުން ދީނާއި އާދަކާދައާ މެދު ވިސްނަން ޖެހިވަޑައިގަތެވެ. ހަމައެއާއެކު މި ފަތަހަކުރެވުނު ސަރަހައްދުގެ ސަބަބުން ބައިނަލް އަގްވާމީ ވިޔަފާރިއަށް ހުޅުވުނު އިތުރު ދޮރާމެދު ރަސްގެފާނު ހުންނެވީ ހިތްޕުޅު ހަމަޖެހިފައެވެ.\n1574 ގައި ޕަޓްނާ އާއި 1576 ގައި ބަންގާޅުވެސް އޮތީ ރަސްކަމުގެ ބާރުދަށަސް ގެނެވިފައެވެ. ގަބީލާތަކުގެ ބައެއް ބޮޑުންގެ ދުއްތުރާކުރުން ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް ދޭތެރެ ދޭތެރޭން މެދުވެރިވިއެވެ. އެހެނަސް ދުވަސްކޮޅެއްފަހުން ބިހާރުގެ ގަވަރނަރ މަންސިންގ ގެ ބާރުގެދަށަށް އޮރިއްސާ ސަރަޙައްދު އައުމުން އަކްބަރުގެ ރަސްކަން އިރުމައްޗަށްވެސް ފުޅާވެގެން ދިޔައީއެވެ. ރަސްގެފާނު ދެން އެންމެ އިސްކަމެއް ދެއްވީ ހުޅަނގު އުތުރު ބޯޑަރުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރެއްވުމަށެވެ. ކާބުލް އާއި ކަންދަހާރު އަދި ގަޒްނީ އަކީ މަރުކަޒީ އަދި ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ވިޔަފާރި ފުޅާކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކެވެ. އަދި ސިފައިންނަށް ބޭނުންވާ އަސްތައް ލިބެން އަންނަނީވެސް މިސަރަހައްދުންނެވެ. އެހެންކަމުން މި ސަރަހައްދުތައް އަތުން ގެއްލިގެންނުދާނެ ހުރިހާ ރޭވުންތަކެއް 1580 އިން 1590 އާ ދެމެދު ގާއިމްކުރެއްވިއެވެ. ގަވަރނަރ މިރްޒާ ޙަކީމް އަވަހާރަވުމާގުޅިގެން އުޒުބަކުންގެ ލަޝްކަރުތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވުމުން ސީދާ ރަސްގެފާނުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ކާބުލް ގެނެވުނެވެ. އަދި ރަސްގެފާނުގެ ބާރުހުރި މިންވަރު ފާޅުގައި ދައްކާލުމުގެ ގޮތުން ލަޝްކަރުތައް ކަޝްމީރާއި ސިންދު އަދި ބަލޫޗިސްތާނުގެ ޝަހަރުތަކާއި އެތަންތަނާއި ގުޅިފައިވާ އަވަށްތަކުގައި ޕެރޭޑްކޮށް ހެދިއެވެ.\nއަދި 1595 ވަނައަހަރު ސަފާވިދުންގެ އުނދަގުލުން ކަންދަހާރު ސަލާމަތްކުރެއްވިއެވެ. އެހިސާބުން ހުޅަނގު އުތުރު ސަރަޙައްދީރޮނގު އަކްބަރު ރަސްގެފާނުގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެނެސް ނިމުނީއެވެ.\nއިރުމަތީ ބިތުން ބަންގާޅާއި އޮރިއްސާއާއި އަދި ކޮޗީބިހާރު އޮތީ މަންސިންގ ގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އަކްބަރު ރަސްކަމުގެ ބައެއްކަމުގައި ހަމަޖައްސާފައެވެ. އަދި އުތުރުގެ ސަރަހައްދުތަކެއް ކަމުގައިވާ އާސިރްގަރް އާއި ކަތިއާވަރް ފަތަޙަކޮށް އަޙުމަދު ނަގަރު ގައި އޮތް ނިޒާމް ޝާހީގެ ރަސްކަމުގެ ބާރުހިނގާ ސަރަޙައްދެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެހުމުން އުތުރުއިންޑިއާއާއި ގުޖުރާތު އަކްބަރު ރަސްކަމުގެ ބައެއްކަމުގައި ކަށަވަރުވީއެވެ.\n1605 ވަނައަހަރު އޮކްޓޯބަރުގައި އަކްބަރު ރަސްގެފާނު އަވަހާރަވީއިރު މުޣަލް އެމްޕަޔަރގެ ރަސްކަން އޮތީ ގޯދާވަރީ ކޯރުގެ އުތުރުގެ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއްގައި ގާއިމްވެފައެވެ. ހަމައެކަނި އަސްތިސްނާއަކީ މަރުކަޒީ އިންޑިއާގެ ގޮންދުވާނާ އާއި އައްސާމެވެ. އަކްބަރު ރަސްގެފާނުގެ މިލިޓަރީ ކާމިޔާބީ ތަކަށްވުރެން އެ ރަސްގެފާނުގެ ފުރިހަމަ އިދާރީ ހިންގުމުގެ ނިޒާމާއި ސިޔާސަތުގެ ހަރުދަނާކަން އެއީ 150 އަހަރުވަންދެން އެ އެރަސްކަން ދެމިއޮތުމުގެ ހަގީގަތެވެ.\nއަކްބަރް ރަސްގެފާނުގެ މަރްކަޒީ ސަރުކާރުގައި ހިމެނުނީ ހަތަރު މަޙްކަމާއެކެވެ. އެއިން ކޮންމެ މަޙްކަމާއަކަށް ވަޒީރަކު އަންޔަންކޮށްފައި ހުރެއެވެ. އެބޭފުޅުންގެ ވަޒީފާ ބަޔާނަކީ ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެވި ބަޔާންކުރެވިފައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. ވަޒީރުން އައްޔަންކުރުމާއި ވަކިކުރުމަކީ ސީދާ އަކްބަރް ރަސްގެފާނުގެ ބާރު ދަށުގައި އޮންނަ ކަމެކެވެ. އަކްބަރު ރަސްގެފާނުގެ ހަތަރު މަޙްކަމާ ބެހިފައިވާގޮތަކީ: ޕްރައިމް މިނިސްޓަރ ( ވަކީލް )، ފިނޭންސް މިނިސްޓަރ ( ދީވާން )، ޕޭމާސްޓަރ ޖެނެރަލް ( މީރް ބަޚްޝީ )، ޗީފް ޖަސްޓިސް އަދި ދީނީ ކަންތަކާބެހޭ ވަޒީރު ( ސަދްރަލް ސުދޫރް ) އެވެ.\nއަކްބަރް ރަސްގެފާނުގެ ރަސްކަން ހިންގެވީ ފަނަރަ ސަރަހައްދަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ.\nއެއީ، ﷲ އާބާދު، އާގްރާ، އާޔޯދްޔާ، އަޖްމަރް، އަޙުމަދުއާބާދު، ބިހާރު، ބަންގާޅު، ދިއްލީ، ކާބުލް، ލާހޯރް، މުލްޓަން، މަލްކާ، އޮހަންދޭޝް، ބެރާރް އަދި އަޙުމަދުނަގަރް އެވެ. ކަޝްމީރާއި ކަންދަހާރް އޮތީ ކާބުލްއަށް ނިސްބަތްވާ ދެ އަވަށެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ސިންދު ހަމަޖެހިފައިއޮތީ މުލްޓަންގެ އަވަށެއްގެގޮތުގައެވެ، އަދި އޮރިއްސާ އޮތީ ބަންގާޅުގެ ދަށުގައެވެ. ސަރަހައްދުތައް ބަހާލާފައިއޮތީ އޭރިއާ އާއި ލިބޭ އާމްދަނީ ހަމަހަމަވާގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކޮންމެ ސަރަޙައްދަކަށްވެސް ގަވަރނަރަކާއި ފައިސާގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަވާ އިސް ވެރިިއަކާއި މިލިޓަރީ ކޮމާންޑަރަކާއި، ދީނީ ކަންތައްތަކާބެހޭ ވެރިޔަކާއި އަދި ޙާކިމަކު ޢައްޔަންކޮށްފާހުރެއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން މަރުކަޒީ ސަރުކާރަށް މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޚާއްސަ ބަޔަކު ހަމަޖައްސާފައި ތިބެއެވެ. އެ ބޭފުޅުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ބައްސަވާފައިވަނީ އެއްވެސް ވަރަކަށް ފުށޫ ނާރާގޮތަށް މިނިވަންކަމާއެކު ކުރެވޭގޮތަށެވެ. މިއީ އެ ރަސްކަމުގެ ވަރަށް ފާހަގަކުރެވޭ ސިފައެކެވެ.\nސަރުކާރު ހިންގުމުގެ ފަސޭހައަކަށްޓަކައި ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްވެސް އޮންނަނީ އަވަށްތަކަކަށް ބަހާލާފައެވެ. އަދި ކޮންމެ އަވަށަކަށް ޚާއްސަކުރެވިފައިވާ ފަވްޖިދާރަކު ( މިލިޓަރީ އޮފިސަރަކު ) ހުރެއެވެ. އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެތެރޭގައި ކަލެކްޓަރގެ މަސައްކަތްވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ފަނޑިޔާރަކާއި ފުލުހުންނާއި ކޮޓްވާލަކާއި ( ކޮޓްވާލުންނަކީ ފެނާ ނަރުދަމާގެ ކަންތައްތަކުގައި އިސްކޮށް ހުންނަ ވެރިޔާއެވެ). އަދި ޚަޒާންދާރަކާއި ހެޑް ކްލާކެއްވެސް ހަމަޖައްސާފައި ހުރެއެވެ.\nސަރަޙައްދުތަކުގައި ހިމެނޭ އަވަށްތައް ހިންގަމުން ގެންދަނީ މިނިވަންކަމާއެކު ޙަރަކާތްތެރިވާ ކައުންސިލަކުންނެވެ. އަމަންއަމާން ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ފުލުހުން ތިބެއެވެ.\nމުޣަލް ރަސްކަމުގެ މުހިންމު ޢިއްޒަތްތެރިން ބެހިފައިވާގޮތް:\nމުޣަލްރަސްކަމުގެ ފުރަމަ ތިރީސް އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ރަސްކަން ވަރަށްބޮޑަށް ފުޅާކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. ރަސްކަމުގެ މުޅި ނިޒާމް ރޭވިފައިއޮތީ ރަސްގެފާނުގެ ވަށައިގެން އެނބުރޭ ގޮތަށެވެ. ހުރިހާ ދިމާއެއްގައިވެސް ކަންކަން ހިނގަމުން ދާގޮތް ރަސްކަމުގެ ދަރުބާރަށް އެނގޭގޮތުގެ މަތީންނެވެ. ރަސްކަމުގެ ބައިވެރިން ކަމުގައިވާ މަރުކަޒީ އޭޝިއާއަށް ނިސްބަތްކުރެވޭ ޢިއްޒްތްތެރިންގެ އިސްސަފުގައި ތިބީ ޓާރކޯ-މޮންގޯލް ގެ ޢިއްޒަތްތެރިންނެވެ.\nރަސްކަމުގެ މުޅި އަމާޒަކަށްވެފައިއޮތީ ވަށައިގެން އޮތް އުދުވާނީ ސަރަޙައްދުތަކުގެ ބާރު ކަނޑުވާލުމާއެކު އިތުރު ސަރަޙައްދުތަކުގެ ބައިވެރިވުން ޝައުގުވެރި ކުރުވާގޮތަށް ކަންތައްތައް ރޭވުމެވެ. އެ ރޭވުމުގެ ދަށުން އީރާނުގެ ބައެއް ޢިއްޒަތްތެރިންވެސް އަކްބަރް ރަސްކަމުގައި ބައިވެރި ކުރެއްވިއެވެ. ރަސްކަމުން ދެކޭގޮތުގައި އެއީ ރަސްކަމަށްލިބުނު މުހިންމު ބައިވެރިއެކެވެ.


Firimeeha Jalugai, Anbimeeha Maruvaan Ulhe Marunuvi - Vaguthu\nއިންޑިއާގައި 32 އަހަރުގެ އަންހެނަކު، އޭނާގެ ފިރިމީހާ ޖަލުން ސަލާމަތް ނުކުރެވިގެން، ހިތްދަތިވެގެން، އަމިއްލަ އަށް މަރުވާން ވެގެން ބޮޑު ޢިމާރާތެއްގެ މަތިން ފުއްމާލުމުންވެސް މަރުނުވެ ސަލާމަތް ވެއްޖެއެވެ.\nޕްރިޔަންކާ ގުޕްތާ ނަމަކަށް ކިޔާ މި އަންހެން މީހާ އިއްޔެ މެންދުރު ފުންމާލާފައިވަނީ ދެކުނު މުމްބާއީގެ މަންޓްރަލާޔާ ޢިމާރާތުގެ5ވަނަ ބުރިންނެވެ. އޭނާ ސަލާމަތްވެފައިވަނީ އެ ޢިމާރާތުގެ ދެވަނަ ބުރީގެ މަތިން އާއްމުންގެ ރައްކަލަކަށް އަޅާފައި އޮންނަ ނައިލޯން ނެޓެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ޕްރިޔަންކާ ނެޓު މައްޗަށް ވެއްޓުމުން ފުލުހުންނާއި މީހުން ސަލާމަތް ކުރާ ސްކޮޑަކުން ވަނީ އޭނާ ރައްކާތެރިކަމާއެކު އެތަނުގެ މަތިން ނަގައި ހޮސްޕިޓަލަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nއެ ހާދިސާގެ ސަބަބުން ޕްރިޔަންކާ އަށް ގެއްލުން ވެފައިވަނީ އޭނާގެ ވާތު ކޮލަށާއި، ކޮނޑަށެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާ ބޮލުގައި ރިއްސާ ކަމަށް ބުނެ ޝަކުވާ ކޮށްފައިވާ ކަމަށްވެސް ސެއިންޓް ޖޯޖް ހޮސްޕިޓަލުގައި އޭނާ އަށް ފަރުވާދެމުން ގެންދާ ޑޮކްޓަރުން މަޢުލޫމާތު ދިނެވެ. ޕްރިޔަންކާ އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ ފުލުހުންތަކަކަށް އަނިޔާކުރި މައްސަލައެއްގައެވެ. އެ މައްސަލައިގައި ޕްރިޔަންކާ ޖަލުން ސަލާމަތްވެފައިވަނީ ކަފާލާތުގެ ދަށުންނެވެ.\nޕްރިޔަންކާގެ ބޭބެ، ދީޕަކް ބުނާ ގޮތުން އޭނާގެ ކޮއްކޮ އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ ވެސް ހައްޔަރު ކުރީ އެމީހުން ނުކުރާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް، ދޮގު ތުހުމަތެއްގައި ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ އެ ސަރަޙައްދުގެ ބައެއް ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން އަޑީގައި ތިބެގެން ކުރުވާ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތު ކުރިއެވެ. އަދި އެކަން ދިމާވެފައިވަނީ އޭނާގެ ޅިޔަނު ސިޔާސީ ބަޔަކާ ދެކޮޅަށް ކޯޓުގައި މައްސަލައެއް ފައިލްކޮށްފައި އޮތުމުން ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެންގެ ޅިޔަނު އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ކޯޓުގައި މައްސަލައެއް ފައިލްކުރީމަ މިކަން ދިމާވެގެން މިއުޅެނީ. އެމީހުން އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ އަށް ވެސް ނަފްސާނީ ގޮތުން ވަނީ އަނިޔާކޮށްފައި" ދީޕަކް ބުންޏެވެ. މުމްބާއީގެ މަހާރަޝްތްރާ ހިސާބުގެ ފުލުހުން ވަނީ އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ކޮށްފައިވާ ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.


BREAKING:9Meehaku Rangalhuve, Balin Salaamaiyvi Adhadhu 58 Ah\n9 މީހަކު ރަނގަޅުވެ، ބަލިން ސަލާމަތްވި މީހުންގެ އަދަދު 58އަށް\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑް19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ ތެރެއިން އިތުރު9މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅުވެއްޖެއެވެ.\nރެއާއި ހަމައަށް ރާއްޖެއިން ބަލި ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން މުޅި ޖުމްލަ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައި ވަނީ 49 މީހުންނެވެ. ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) ގެ ޑޭޝް ބޯޑުން ދައްކާ ގޮތުގައި މުޅި ޖުމްލަ 58 މީހަކު ވަނީ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ. އެހެންކަމުން އިތުރު9މީހަކު ވަނީ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ. ބަލިން ރަނގަޅުވި މީހުންނަކީ ނުވަތަ ކޭސް ނަންބަރަކީ ކޮބައި ކަމެއް ނޭނގެއެވެ.\nމުޅި ރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް ކޮވިޑް19 ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރެއިން 58 މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅުވިއިރު މިއަދުވެސް 47 ޕޮޒިޓިވް ކޭސް އެއް ވަނީ ފެނިފައެވެ. އެޗްޕީއޭ އިން ބުނީ 19 ދިވެހިންނާއި ބަންގްލަދޭޝް 22 މީހުންނާއި ނޭޕާލް ދެ މީހެއްގެ އިތުރުން އިންޑިއާ ހަތަރު މީހަކަށް ކޮވިޑް ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.


އަގުހެޔޮ، ރީތި ، މޮޅު ފޯނެއް ބޭނުންނަމަ ވަންޕްލަސް5| Landhooinfo\nއަގުހެޔޮ، ރީތި ، މޮޅު ފޯނެއް ބޭނުންނަމަ ވަންޕްލަސް 5\nއަޙްމަދު ދާއޫދު / ލަންދޫ 8 މަސްކުރިން\tޚިޔާލެއް ދެއްވާ\nކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެތައް ބައިވަރު ފޯނުތަކެއް ބާޒާރަށް ނެރެމުންދާއިރު އެންމެ ރަގަޅު،އެންމެ ރީތި އަދި އެންމެ އަގުހެޔޮ ފޯނަކީ ކޮބައިކަން ބަލަން ގިނަބަޔަކު ބޭނުންވާނެކަން ޔަޤީނެވެ. އަދި ފޯނެއް ގަންނަނަމަ މި ސިފަތަކަށް ކޮންމެ މީހަކުވެސް ބަލާނެއެވެ. މިހުރިހާ ސިފަތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ފޯނު މިހާރު މިވަނީ ލޯންޗް ކޮށްފައެވެ.\nބޮޑު މަގުބޫލުކަމެއް ހޯދާފައިވާ ޗައިނާގެ މޯބައިލް ކުންފުނި ކަމަށްވާ ”ވަންޕްލަސް“ގެ އެންމެ ފަހުގެ ސްމާޓްފޯން ކަމަށްވާ ”ވަންޕްލަސް5“ މި މަހުގެ 20 ގައި މިވަނީ ބާޒާރަށް ނެރެފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޢާއްމުކޮށް ގަންނަން ލިބެންފަށާނީ މި މަހުގެ 27 ގެ ފަހުން ކަމަށް ވަންޕްލަސް ލޯންޗުކުރުމަށް އެމެރިކާގައި ބޭއްވި ހަފްލާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.\nމިއީ އެކުންފުނީގެ ހަތަރުވަނަ ފްލެގްޝިޕް ފޯނަށް ވާއިރު އެކުންފުނިން ބުނެފައިވަނީ މިއީ އައިފޯނަށް ދޫކުރާނެ ފޯނެއްކަމަށެވެ. އަދި އެންޑްރޮއިޑްގެ އެންމެ ފުރަތަމަ އައިފޯނަކީ މިއީކަމުގައިވެސް އެކުންފުނިން ސިފަކުރެއެވެ.\nއައިފޯނަށް ދެވިހިފާފައިވާ ފަރާތަކަށް މިފޯނަކީ ވަރަށްމަޤުބޫލް ފޯނަކަށް ވާނެއެވެ. އެހެނީ އައިފޯން ސީރީޒްގެ ފަހުގެ ފޯނު ކަމަށްވާ ”އައިފޯން7ޕްލަސް“ އާ އެފޯނު ވަރަށް އެއްގޮތެވެ.\nއަގުހެޔޮ އަދި ބަލާލަން ރީތި މި ވަންޕްލަސް5 ގައި ޑުއަލް ކެމެރާ ހުރެއެވެ. އޭގެއިތުރުން ވަންޕްލަސްގައި ޢާއްމުކޮށް އިންނަ އެލާޓް ސްލައިޑާ އިދެއެވެ.\nފޯނުގެ ދެ ވޭރިއޭޝަނެއް ނެރެފައިވާއިރު 64ޖީބީގެ އިންޓާނަލް ސްޓޯރޭޖާއެކު ނެރެފައިވާ ފޯނުގައި ހިމަނާފައިވަނީ 6ޖީބީގެ ރެމެކެވެ. އަދި 128ޖީބީ ސްޓޯރޭޖް ފޯނުގައި 8ޖީބީގެ ރޭމް އަޅުވާފައިވެއެވެ. ދެ ފޯނުގައި ވެސް ޕްރޮސެސާއަކަށް އަޅުވާފައިވަނީ ސްނެޕްޑްރެގަން 835 އެކެވެ.\nޑިސްޕްލޭގައި 5.5 އިންޗި ހުންނަ “ވަންޕްލަސް 5″ގެ ސްކްރީން ހަދާފައިވަނީ “ގޮރިއްލާ ގްލާސް 5″ގައެވެ. އަދި މި ފޯނުގެ ކެމެރާ ވަނީ ވަންޕްލަސްގެ އެހެން ފޯނުތަކަށް ވުރެ މާބޮޑަށް ވެސް ވަރުގަދަ ކޮށްފައެވެ. ފަހަތުގައި 20މެގަޕިކްސަލްގެ ކެމެރާއަކާއި 16 މެގަޕިކްސަލްގެ ކެމެރާއެއް ހަރުކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި ސެލްފީ ކެމެރާއަކީ ވެސް 16 މެގަޕިކްސަލްއެވެ.\nބައިގަޑިއިރު ތެރޭގައި ފުލްޗާޖް ކޮށްލެވޭ ވަންޕްލަސް5ގެ ދެ ކުލައެއް ލޯންޗް އިވެންޓުގައި ދައްކާލިއިރު އެއީ މިޑްނައިޓް ބްލެކް އަދި ސްލޭޓް ގްރޭއެވެ. ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި މި ފޯނުގެ އިތުރު ކުލަތައް އަދި އަންނާނެއެވެ.\nސެމްސަންގްގެ އެންމެ ފަހު ފްލެގްޝިޕް ފޯނު އެސް8 އަދި އެސް 8 ޕްލަސް އާއެކު ތައާރަފްކުރި އިންފިނިޓީ ޑިސްޕްލޭ އެ …


Housing Ministry ge aa imaaraathah fasguna ithurah haradhu kuri | Mihaaru\nހައުސިން މިީގެ އާ އިމާރާތް--ފޮޓޯ:ނިޝާން އަލީ/މިހާރު\nހައުސިން މިނިސްޓްރީގެ އާ އިމާރާތަށް ކަނޑައެޅި ވަރަށް ވުރެ ފަސް ގުނަ ހަރަދުކުރި\n16 މެއި 2019 - 08:42 8 comments\n"މިހާރު" އަށް ދެއްވި ހާއްސަ އިންޓަވިއުއެއްގައި ޝާހު ވިދާޅުވީ، ހައުސިން މިނިސްޓްރީގެ ހަތަރު ބުރީގެ އިމާރާތް ހެދުމަށް 22 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ކަނޑައެޅި ވަރަށް ވުރެ އިތުރުވި 17.4 މިލިއަން ރުފިޔާ އަކީ އެމްޓީސީސީގެ ކޯޕަރޭޓް ސޯޝަލް ރެސްޕޮންސިބިލިޓީ ނުވަތަ އިޖްތިމާއީ ޒިންމާގެ ގޮތުގައި ހަރަދު ކުރި ފައިސާ ކަމަށް ބަލާ އެ ފައިސާ ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\nގެއްލުންވީ އެހެން މަޝްރޫއުތައް\nޝާހު ވިދާޅުވީ، މިދިޔަ އަހަރު އެމްޓީސީސީ ވަރަށް އެކްޓިވް ކުންފުންޏެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް ގިނަ މަސައްކަތްތައް ކުރީ ނުއަގުގައި ކަމަށެވެ. އަދި ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕެއިންއާ ދިމާކޮށް ބޭކާރު ގޮތުގައި އެމްޓީސީސީގެ މެޝިނަރީ އާއި މުވައްޒަފުން ބޭނުން ކުރި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހިމަންދޫ ބަނދަރު މަސައްކަތް ކުރުމަށް ކަމަށް ބުނެ އޭރުގެ ސަރުކާރުން ކެމްޕެއިންއާ ދިމާކޮށް އެމްޓީސީސީގެ މުވައްޒަފުންނާއި އެކްސްކަވޭޓަރު މޮބިލައިޒް ކުރި،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުން ފެށިގެން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކޮށް އެރަށުގައި މުވައްޒަފުންނާއި މެޝިނަހަނީ ބެހެއްޓި ކަމަށް ޝާހު ވިދާޅުވި އެވެ. މީގެ އިތުރުން ގއ. ވިލިނގިލީގެ ބަނދަރުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް މުވައްޒަފުން ގެންގޮސް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އއ. ރަސްދޫ އާއި ސ. މަރަދޫގައި ވެސް މަސައްކަތެއް ނެތި ސްޓާފުން ތިބެން ޖެހުނު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޝާހު ވިދާޅުވީ، ފިއުލް ތާންގީތަކެއް ބަނުމަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ހަވާލު ކުރި އިރު އެ އެގްރީމެންޓް ބާތިލް ކުރުމުން އެސްޓީއޯ އިން އެތަކެއްޗާ ވެސް ހަވާލުވެފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އިންޑަސްޓްރިއަލް ވިލެޖުގައި ބަހައްޓާ މި 18 ތާންގީ އަށް 20 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވި އިރު އެމަސައްކަތުން ވެސް އެމްޓީސީސީ އަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ. އަދި ސަލްޓަން ޕާކު މަސައްކަތުން ވެސް 20 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސ. މަރަދޫ އއ. ހިމަންދޫ ގއ. ވިލިގިލި އެމްޓީސީސީ ހައުސިން މިނިސްޓްރީ އއ. ރަސްދޫ ހަސަން ޝާހް، އެމްޑީ (އެމްޑަބްލިއުއެސްސީ) ދިވެހި ސަރުކާރު


ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2017 އަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ހައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓު ގެޒެޓްކުރުމާއި ލިސްޓަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލުން\n15 ޖެނުއަރީ 2017, 12:00\n2017 އޭޕްރީލް 08 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2017 އަށް ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓު މިއަދު (15 ޖެނުއަރީ 2017) ގެޒެޓް ކޮށްފީމެވެ. މި ލިސްޓު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓު (http://www.gazette.gov.mv) ގައި އަދި، ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓް (www.elections.gov.mv) ގައި އަދި، މާލެ ފިޔަވައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލް އިދާރާތަކުގައި ޢާންމުކޮށް ފެންނަން ހުންނާނެއެވެ. އަދި މީގެއިތުރުން (VR Space IDNO Send to 1414) އެސް.އެމް.އެސް ކޮށްގެން ޗެކްކުރެވޭނެއެވެ.\nމި ލިސްޓަށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅާނީ 2017 ޖެނުއަރީ 15 އިން 2017 ޖެނުއަރީ 23 ގެ ނިޔަލަށް، ރަސްމީ ބަންދު ނޫން ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެދުނު 8:00 އިން މެންދުރުފަހު :0003 އަށެވެ. އަދި ރަސްމީ ބަންދު ދުވަސްތަކުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެދުނު 9.00 އިން މެންދުރުފަހު 03:00 އަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހު ފޯމު ބަލައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މެންދުރުފަހު 03:00 އިން ހަވީރު 05:00 އަށެވެ.\nޝަކުވާ ބަލައިގަތުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މާލެފިޔަވައި މީހުން ދިރިއުޅޭ އެހެން ހުރިހާ ރަށަކުން އެރަށެއްގެ ކައުންސިލް އިދާރާއިންނާއި އައްޑޫ ސިޓީ އަދި ފުވައްމުލަކު ސިޓީގެ އަވަށްތަކުގެ އޮފީސްތަކުންނެވެ. މާލޭގައިނަމަ، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2017 ގެ އިންތިޚާބީ މަރުކަޒު (ބައު ޖަމާލުއްދީން) އިންނެވެ. އަދި ޝަކުވާ ފޯމް ކޮމިޝަންގެ ވެބްސައިޓުންނާއި ކައުންސިލް އިދާރާތަކުން ލިބެން ހުންނާނެ ވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ.\nއަދި ދަންނަވަމެވެ. އިލެކްޝަން ކޮމިޝަންގެ އިދާރާ (ޕޯޓް ކޮމްޕްލެކްސް ބިލްޑިންގ) އިން ފޯމު ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެހިފައި ނުވާ ވާހަކަވެސް ދެންނެވީމެވެ.


Ameena vanee anhenunge kurierumah gina hudhumaithakeh kohdhehvafa: MDP\nއަމީނާ ވަނީ އަންހެނުންގެ ކުރިއެރުމަށް ގިނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފަ: އެމްޑީޕީ\nއަންނަބީލާ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީން\nކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު އަމީން ދީދީގެ ދަރިކަނބަލުން އަންނަބީލާ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީނަކީ އިޖްތިމާޢީ ކަން ކަމަށާއި އަންހެން ކަނބަލުންގެ ކުރިއެރުމަށް ނުހަނު ގިނަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވި ކަނބަލެއް ކަމަށް ސަރުކާރު ހިންގާ މައި ޕާޓީ، އެމްޑީޕީން ބުނެފިއެވެ.\nއަމީނާ އަވަހާރަވުމުގެ ހިތާމައިގައި އެމްޑީޕީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ އެކަމަނާ ދެމިއޮތުމުގެ ޢާލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވުމުގެ ފުންހިތާމާގައި އެ ޕާޓީން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nއަމީނާއަށް ފިރިހެން ދެ ދަރިކަލުންނާއި އަންހެން ދެ ދަރިކަނބަލުން ލިބިވަޑައިގަތްއިރު، އޭގެތެރެއިން އަމީން ފައިޞަލަކީ، ރައީސް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޑިފެންސްގެ މަޤާމު އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އަދި އޮނަރަބަލް ފަރަހަނާޒް ފައިޞަލްއަކީ މިވަގުތު އިގިރޭސިވަލާތަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ދިވެހި ސަފީރެވެ.\nއަންނަބީލާ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީނަކީ އަލްއަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގަތް ހަމައެކަނި ދަރިކަނބަލުންނެވެ. އެކަމަނާ ވަނީ ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކޮށްދެއްވުމުގެ އިތުރުން 1980 އިން 1989 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެމްބަރުކަން ވެސް އަދާކުރައްވާފައެވެ.\n"އަންނަބީލާ އަމީނާ މުޙައްމަދު އަމީނުގެ ފުރާނަފުޅަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތްލެއްވުމަށް މާތް ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުގައި ދުޢާ ދަންނަވާހިނދު، އެ މަރުޙޫމާގެ އާޢިލާއަށް ކެއްތެރިކަން މިންވަރުކުރެއްވުމަށް ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ. އާމީން"އެމްޑީޕީގެ ނޫސްބަޔާނުގައިވެއެވެ.


ކުރީގެ އުންމަތްތައް ފަދައިން ދިވެހި އުންމަތް ފަނާވެގެން ދިއުމަށް ދޫކޮށް ނުލައްވާ!\nއިސްވެ ދިއަ އުންމަތްތައް ހަލާކުވެގެން ދިއަ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި އަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމު ނުކުރުން ހިމެނެއެވެ. ތިމާ ރުހޭ މީހުން ކުށް ކުރުމުން އަދަބު ނުދީ އެހެން މީހުންނަށް އަދަބު ދިނުން ހިމެނެއެވެ. މިއީ ކަނޑައެޅިގެން ސާބިތުވާން އޮތް ކަމެކެވެ. އެތައް ޙަދީޘްފުޅަކުންނެވެ.\nމިއަދު ރާއްޖެއިން މިއަޑު އިވެނީ ރުހޭ މީހުން ކުށް ކުރީމާ މަޝްވަރާ ކުރުމާއި ނަޞޭޙަތް ދިނުމުގެ ވާހަކައެވެ. އަދި ނުރުހޭ މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިނަމަ ވަގުތުން އެމީހަކަށް އަދަބުލިބެމުންދާތަނެވެ. ވީމާ މިދެވެނީ ހަލާކުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިގަތުމުގެ މިސްރާބަށެވެ. މިއީ އެންމެ ނުރައްކަތުތެރި މިސްރާބެވެ. އެންމެންގެ މައްޗަށް ޢާންމުވެގެންވާ ކޯފާއެއް ފޮނުއްވަވައިފާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތުމުންނެވެ.\n"އިންސާފް" މިބަސް ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ 22 އާޔަތެއްގައި 24 ފަހަރު ބަޔާން ކުރައްވަވާފައިވެއެވެ.\nއަމިއްލަ ނަފުސްތަކުގެ މައްޗަށް ނަމަވެސް އަދި އަނބިދަރިންނާއި މައިންބަފައިންގެ މައްޗަށް ނަމަވެސް އިންޞާފު ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ މިންވަރު މިޢާޔަތުން އެނގިގެންދެއެވެ.\nއޭ އީމާން ވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ޢަދުލު އިންޞާފް ޤާއިމު ކުރުމުގައި ދެމިތިބޭ ބައަކު ކަމުގައިވާށެވެ! (އަދި) ﷲ އަށްޓަކައި ހެކިބަސް އަދާކުރާ ބައަކު ކަމުގައި ތިއަބައިމީހުންވާށެވެ! ތިއަބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސް ތަކުގެ މައްޗަށް ކަމުގައިވިޔަސް، ނުވަތަ މައިންބަފައިންނާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކަމުގައިވިޔަސް މެއެވެ. އެމީހަކީ (އެބަހީ: އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ހެކިދެވޭ މީހަކީ) މުއްސަންޖަކު ކަމުގައި، ނުވަތަ ފަޤީރަކު ކަމުގައިވިޔަސް، ފަހެ، އެދެމީހުންނަށްމެ، ﷲ، أއަުލާކަން ބޮޑެވެ. ތިއަބައިމީހުން ޢަދުލުވެރިވުން ދޫކޮށް އަމިއްލަ އެދުމަށް ތަބަޢަ ނުވާށެވެ! އަދި، ތިއަބައިމީހުން ހެކިބަސް ބަދަލުކުޅަނަމަ، ނުވަތަ ހެކިބަސް އަދާކުރުމުން އެއްކިބާވާނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، ތިއަބައިމީހުން ކުރާ ޢަމަލުތައް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަލަކު ކަމުގައި ﷲ ވޮޑިގެންވެއެވެ. (ނިސާ: 135)\n"ވައްކަން ކުރައްވައިފިނަމަ އަމިއްލަފުޅު ދަރިކަނބަލުން ފާޠިމަތުގެފާނުގެ އަތްޕުޅު ކަނޑުއްވަވާނެ" ކަމަށް ޙަދީޘްފުޅު ކުރެއްވެވީ ކުށެއް ކޮށްފިނަމަ އެއްވެސް މީހަކު އިސްތިސްނާ ނުކުރައްވައި އަދަބު ދެއްވާނެކަން އަދި އެކަން އެގޮތަށް ކުރަން ޖެހޭނެކަން އެންގެވުމަށެވެ. ދަރިކަނބަލުން ކަމުގައިވެވަޑައިގަތުމުން މަޝްވަރާ ކުރައްވަވާނެ ކަމަށް ނޫނީ ނަޞޭޙަތް ދެއްވަވާނެ ކަމަށް ޙަދީޘްފުޅު ނުކުރެއްވެވީ އެއީ ކުށެއް ކުރުމުން އަމަލުކުރަން ޖެހޭ ގޮތް ކަމުގައި ނުވާތީއެވެ.\nއިސްލާމް ދީނަކީ ނަޞޭޙަތުގެ ދީނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކުށް ކުރުމުގެ ކުރިންނެވެ. ކުށްކޮށް ކުށަށް އިއްތިރާފްވުމުގެ ކުރިންނެވެ. ކުށް ކުރުމުގެ ކުރިން މީސްތަކުން ކުށް ކުރުމުން ސަލާމަތް ކުރުމަށެވެ. އަދަބު ދިނުމާއި ނަޞޭޙަތް ދިނުމަކީ މުޅިން ތަފާތު ދެ މަރުޙަލާއެކެވެ. އެއީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި އިސްފަސް ކުރެވޭނެ ދެ މަރުހަލާއެއް ނޫނެވެ!\n- މިއީ މިއަދުނޫހުގެ ކިޔުންތެރިއަކު ފޮނުއްވި މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.\nދުންފަތު ޖުރިމަނާ ކުރުން ބޯޑުތަކާ ޙަވާލު! މިސްކިތް ބެލެހެއްޓުން ޕޮލިސް ޓޭޕްތަކާ ޙަވާލު!\nމާލެ ސިޓީގެ މިސްކިތްތަކަށް ކުޑަކަމުގޮސް، ނިދައި ކައިބޮއި ހަދާ ހާލިތަކަކަށް!\nދުންފަތުން ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރަން ދުނިޔޭގެ ފެންވަރަށްވުރެ މަތިންނާ ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގަ ރާއްޖޭގަ އަޅާފަވާ ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް!


Kairi ... Namaves dhurugaivaa Mailku - One Online\nމަލިކު ރާއްޖެއާ ވަކިވިފަހުން އެތަކެއް ސަތޭކަ އަހަރު ފާއިތުވަމުންދާއިރު ވެސް ދިވެހިވަންތަ ސިފަޔަކަށް ބަދަލެއް ނާދޭ --- ފޮޓޯ: އެފް.ޖީ މުހައްމަދު\nކައިރި .... ނަމަވެސް ދުރުގައިވާ މަލިކު 8\n(28 މެއި ގެ އަދަދާ ގުޅޭ)\nމަލިކު އިނގެރޭސީންގެ ދަށުގައި\n15 ނޮވެމްބަރު 1908 ގައި ސުލްޠާން އިމްބިބީ ބީބީ އިނގިރޭސި ދައުލަތަށް މަލިކު ދިނުމަށް ސޮއިކޮށްދީފައި ވެއެވެ. އެއީ ލަކަޑިވްގެ ރަށްތަކާ އަދި އެހެން ޖަޒީރާ ރަށްތަކާ އެކީގައެވެ. އިނގިރޭސީންގެ ދައުރުގައި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކަށް ހިނގާފައިވަނީ 1885 ގައާއި 1912 ގައި ހިނގި ދެ ބަޣާވާތެވެ. މި ބަޣާވާތުގެ އަޞްލެއް ކަމަށްވަނީ ޕަންޑަރަމްގެ (ބަންޑާރަގަނޑުގެ) ބިންތައް އަމިއްލަ ބައެއް ފަރުދުންނަށް ހަވާލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ހަމަޖެއްސި ހަމަޖެއްސުމެވެ. ދާދިފަހުންވެސް މިމައްސަލަ އަލުން ހިލުނެވެ. އެންމެފަހުން މިމައްސަލައިގެ ޙައްލަކަށްވީ ޢާންމު މީސްމީހުންނަށް ޕަންޑަރަމްގެ ބިންތައް ބެހުމެވެ. މި ނިންމުން ވީ މަލިކުގެ ރައްޔިތުންގެ ޘަޤާފީ އަދި ދިރިއުޅުމުގައި ހުންނަ އާދަޔާޚިލާފު ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް ވިސްނިފައިނުވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އަދި މަލިކު ރައްޔިތުން ލަކަޑިވްގެ މީހުންނާ އެއް މިންގަނޑަކުން ބެލިފައިވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. މަލިކު މީހުންގެ ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވަނީ އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅި އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު އުޅުމުގެ މައްޗަށެވެ. އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ގިނަކަންތައްތައް ބިނާވެފައިވަނީ މުޖުތަމަޢުގެ އެންމެންގެ ޙިއްސާ ވާގޮތަށް ދަނޑުގޮވާން ކުރުމެވެ. ދެކުނު ޕަންޑަރަމްގެ އަވަށްތަކުގައި ހެއްދޭ ކާބޯތަކެތީގެ ބާވަތްތައް އެއްކުރެވި، އަވަށްތަކުގެ ބޮޑުން އެންމެންނަށް ހަމަހަމައަށް ބައްސަވާ ހައްދަވައެވެ. ވީމާ ދެކުނު ޕަންޑަރަމް ބައިބައިކޮށް ބައްސަވާލެއްވުން ހިމެނުނީ މަލިކުގެ މި އަވަށްތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް މި އެއްބައިވަންތަ ދިރިއުޅުމަށް ބުރޫއަރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ލޯގާން ފަދަ ވިސްނުންފުޅު ތޫނު ބޭބޭފުޅުން މިފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމެވިކަމީ ޢަޖާއިބުވަނިވި ކަމެކެވެ. ޔޫރަޕުގެ އޮފިސަރުންނާއި މަލާބާރުގެ ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުން މަލިކު ރައްޔިތުންގެ ދެކޮޅުވެރިކަމަށް ބަދަލެއް ނުގެނެވުނެވެ. 1912 ގައި ސީ.އޭ. އީންސް ޕަންޑަރަމްގެ ބިންތައް އެތާނގެ ރައްޔިތުންނަށް އަހަރެއްގެ މައްޗަށް 1.552 އިންޑިޔާ ރުފިޔާއަށް ކުއްޔަށްދިން ދިނުންވީ ވަރަށް ބުއްދިވެރި އުކުޅަކަށެވެ. ސަބަބަކަށްވީ މަލިކު ރައްޔިތުންގެ ފިތުނަވެރިކަން ކެނޑި އެމީހުން އައު ހިތްވަރަކާއެކު ދަނޑުތަކުގައި މަސައްކަތް ފެށުމެވެ.\nކުރިންވެސް އެނގިފައިވާ ފަދައިން ލަކްޝަވަދީޕް ޖަޒީރާ ރަށްތަކާއި އެހިސާބުގައިވާ އެހެން ބިންތައް އިންޑިއާ ސަރުކާރުގެ ހޯމްއެފެއާޒްގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް އައީ 1 ނޮވެމްބަރ 1956 ގައެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުހެން ކުރެވެމުންދާ އިދާރީ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށްޓަކައި އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގެ މަންދޫބެއް ކާލިކޯޓުގައި ހަމަޖައްސަވާފައި ހުރެއެވެ. އެރަށްތަކުގައި ދާއިމީގޮތަކަށް ތިއްބަވަނީ ވަރަށް މަދު ކެމިންނެވެ.\n(ހިސްޓްރީ އޮފް ދަ ލަކަޑިވް މިނިކޮއި، އެންޑް އަމިންޑިވީ އައިލެންޑް، ޞަފްޙާ: 65-71)\nމަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚާމެދު އެކިއެކި ލިޔުންތައް ލިޔެފައިވާ ބޭރުމީހުންކުރެ ވަރަށްގިނަ މީހުންގެ ލިޔުންތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެލިޔުންތަކުން ކޮންމެވެސް އަލިކަމެއް ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އަޅުގަނޑުމެން އިޢުތިރާޟުކުރަންޖެހޭ ވަރަށްގިނަ ނުކުތާތަކެއްވެސް ހުންނަ ލިޔުންތަކެކެވެ. މަތީގައި އެވަނީވެސް މިދެންނެވި ބާވަތުގެ ލިޔުމެކެވެ. މިލިޔުމަކީ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު އިޢުތިރާޟުކުރެވޭ ނުކުތާ ތަންކޮޅެއްމަދު ލިޔުމަކަށްވިޔަސް މިއީވެސް ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ބައެއް ވާހަކަތައް އެކުލެވިފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. ތިރީގައި މިދަންނަވަނީ މިގޮތުން މިފޮތުގެ މައުޟޫޢާ ގުޅޭގޮތުން އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުން ބައެއް ނުކުތާތަކެވެ.\nމިގޮތުން އެންމެފުރަތަމަ ފާހަގަކުރަން ބޭނުންވާ ނުކުތާއަކީ، އިހުޒަމާނުގައި އައިސްފައިވާ ވާހަކައެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުން ކަންނަންނޫރުގެ ރަސްކަލަކަށް މަލިކު ހަދިޔާއަކަށް ދެއްވިކަމުގައި ބުނެވޭ ބުނުމެވެ.\nމަލިކު އަތޮޅޫ --- ކުރެހީ: މުހައްމަދު ނާޖިހު\nލިޔުންތެރިޔާވެސް މިވާހަކަ ލިޔުއްވާފައިވަނީ ޔޯލަވާހަކައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމުގައިވާތީ މިއީ ކޮންމެހެން އިތުރުވާހަކައަކަށް ބޭނުންވާ ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. މީގެކުރިންވެސް ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ފަދައިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްރަސްކަލުން އެބޭފުޅުންގެ ވޮނަދޮނަ ރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުން ބަޔާންކުރައްވާއިރު އަބަދުވެސް "މަލިކައްޑޫ މިދެމެދު އެކީ އޮންނަނީ ކޮށު، އަނެކަކަށް ނެތީކޮށު،" މިފަދަ ޢިބާރާތްތައް ބޭނުން ކުރެއްވުމުން މަލިކުގެ މިލްކުވެރިކަމާމެދު އިތުރު ސުވާލެއް ނުއުފެދެއެވެ.\nދެންއޮތީ 1752 ގައި އަރައްކަލްރާޖާ މާލެޔާ ޙަމަލަދީ ގަނޑުވަރު އަންދާލައި ރަސްގެފާނު ޝަހީދުކުރި ވާހަކައާއި، މުޅިރާއްޖެ ޢަލީރާޖާގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ދުވަސްކޮޅަކު އޮތް ވާހަކައާއި، ވަލީޢަހުދު "ޝަމްސުއްދީން" އިސްވެހުންނަވައި އަރައްކަލްވެރީންނާ ދެކޮޅުހެއްދެވި ވާހަކައާއި އެކަން ނާކާމިޔާބުވެ ޝަމްސުއްދީނާއި އޭނާގެ ބައިވެރީން ކަންނަންނޫރުގެ ރާޖާގެ އަތްދަށުވެވަޑައިގަތް ވާހަކައާއި، އޭގެފަހުން ޓީޕޫސުލްޠާން މެދުވެރިވެވަޑައިގެން ދެފަރާތުން ޞުލްޙަވެރި އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވި މަލިކުފިޔަވައި ރާއްޖޭގެ އެހެން ހުރިހާ ރަށްރަށެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުންނަށް އަނބުރާ ރައްދުކުރެވުނު ވާހަކައާއި، އޭރު އަރައްކަލް ރަސްކަލަކަށް ހުންނެވީ "މަންޔާއުންމަ" ނަމަކަށްކިޔުނު ބޭފުޅަކަށްވާތީ މިކަން ހިނގާފައިވަނީ މީލާދީން 1819 އާއި 1838 އާ ދެމެދުގެ ދުވަސްވަރެއްގައި ކަމަށާއި މީގެސަބަބުން މަލިކާ ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދުގެ ސިޔާސީގުޅުން ހީނަރުވެ މަލިކު އިންޑިޔާގެ ޖުމްހޫރިއްޔަތުގެ ދަށަށް ދިޔަކަމަށާއި، މިޙާދިޘާގައި އެވާ "ބަދުނަސީބު" ޝަމްސުއްދީން ކަންނަންނޫރުގެ ޖަލުން އެނބުރި ޤައުމަށް ވަޑައިގަތް މަގުމަތީގައި މަލިކުގައި އަވަހާރަވި ވާހަކައެވެ.\nމި ޕެރެގްރާފް ކިޔާލުމުން އެނގެނީ ހިޖުރައިން 1166 ގައި ހޮޅިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޙަމަލަދީ މާލެ އަތުލައިގަތް ޙާދިޘާއާއި އޭގެފަހުން ކަންތައް ހިނގާފައިވާގޮތް ލިޔުންތެރިޔާއަށް ވަރަށްބޮޑަށް އޮޅިލައްވާފައިވާކަމެވެ. މަލާބާރީން ނުވަތަ ހޮޅީންނާއި ދިވެހީންނާ ދެމެދު ޒަމާނުއްސުރެ ހިނގަމުންއައި ހަނގުރާމައިގެ ސިލްސިލާގައި މަލާބާރީން ރާއްޖެ އަޅުވެތިކޮށްފައިވަނީ އެންމެ ފަހަރަކުއެވެ. އެއީ މުކައްރަމް މުޙަންމަދު ޢިމާދުއްދީނުގެ ވެރިކަމުގައެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ އެފަހަރު ހޮޅީން ރާއްޖެ އަޅުވެތިކުރިގޮތާއި، ދިވެހީން ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންކުރިގޮތާއި، ހޮޅިކަރަޔަށް ގެންދެވުނު ދިވެހީންނާމެދު ކަންތައް ހިނގައިދިޔަގޮތް ދިވެހިތާރީޚުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ގޮތެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤަވާޢިދުން ތާރީޚު ލިޔެވެން ފެށީ ދިޔަމިގިލީ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން ދިވެހި ތާރީޚުން މިޙާދިޘާގެ ތަފްޞީލު ވަރަށް ފުރިހަމައަށް އެނގޭން އެބައޮތެވެ. ވުމާއެކު، އަޅުގަނޑު ގަސްދުކުރަނީ އެވާހަކަތައް ތަފްޞީލާއެކު މިތާނގައި ނަކަލުކުރުމަށެވެ.\nދިވެހީންނާއި ޢަލީރާޖާގެ ގުޅުން\nހާހާއި އެއްސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް ތިންވަނައަހަރު ރަބީޢުލްއައްވަލުމަހު 18 ވީ ބުދަވިލޭރެއި ރަސްގެފާނުން އަވަހާރަވިޔޭ... އެއީ ރަސްގެފާނުންގެ ޢުމުރުފުޅުން ސާޅީސް ތިން އަހަރުފުޅުގައެވެ. މިރަސްގެފާނުން ރަސްކަންކުރެއްވީ އޮނަތިރީސްއަހަރާއި ދެމަސް ފޮއިދުވަހުއެވެ. ދެން މިރަބީޢުލްއައްވަލުމަހު އޮނަވިހިވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު މިރަސްގެފާނުންގެ ކޮއްކޮ ޢަލީ ފާށަނާކިލެގެފާނުން ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގެންނެވިޔޭ. މިމަނިކުފާނަށް އައްސުލްޠާނުލްމުކައްރަމް މުޙަންމަދު ޢިމާދުއްދީން ކިޔައި ނަންދެއްވެވިއެވެ. ދިވެހިބަހުން މިމަނިކުފާނުންގެ ނަންފުޅަކީ ސިރީ ނަވަރަންނަ ކީރިތި އައުދާނަ ކައްތިރިބަވަނަ މަހާރަދުންނެވެ. އެހިނދު ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހުންނެވީ ޙަސަން ތާޖުއްދީން ފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނުންގެ ފުތް މުޙަންމަދު ޝަމްސުއްދީން ފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނުންނެވެ. މިފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނާއި އެއްބަނޑުއެއްބަފައި ޚަޠީބު އަޙްމަދު މުޙުޔިއްދީން މިޚަޠީބުމަނިކުފާނު ހުންނެވީ އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންދި ފާޠިމާ ރަނިކިލެގެފާނާ ކައިވެނިބައްލަވައިގަނެގެންނެވެ. ދެން މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގެންނެވުމަށްފަހު މިނަންގަނެވިދިޔަ ފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނާއި މިޚަޠީބުމަނިކުފާނާ މިދެބެއިން ރަސްކަން އަތުލާންއެދި ރަސްގެފާނަށް ނުނިޔަތްލައިގެން ބޭރުބަޔަކާ އެކުލަވައިގެން ރަސްކަން މިލްކުކޮށްފާނަމެވެ ހިތައި ތިމަންމީހުންގެ ރާއްޖޭގެ ރަސްގެފާނު ނަހީކުރެއްވިހާ ކަންތަކަށް ޢަމަލުކުރައްވައި ރާއްޖެ އިސްލާމްދީނަށް އޮންނާކަށް ނެތެވެ. މިފަދަ ބަސްތައް ލިޔެފައި ކަންނަންނޫރު ޢަލީރާޖާއަށް ފަތެއް ފޮނުވައިފިޔޭ... ފަތްފޮނުވީމާ އެފަތަކަށް އެމީހުން ސަމާނެއްނުވެ ތިބެއްޖައޫއެވެ. ދެން އަނެއްކާ މިފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނު ފަތެއްލިޔުނޭ މިހާރު މިރަށުގެ މީހުން ފިތުނަވެރިވެ ރޭގަނޑުގައި ރަށް ބަލަހައްޓާ ހޭލާ ދަމަށް ތިބުމެއްނެތި ޣާފިލުވެއްޖައޫއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން މިހާރު އަތުވެއްޖެނަމަ ރާއްޖެއަތުލައި މިލްކުކޮށްދިނުން ތިމަންކަލޭގެފާނު މައްޗެވެ. ރޭގަނޑުގައި ރަށުގެ މީހުން ނިދާފައި ތިއްބައި ތިޔަބައިމީހުން އައިސް ރަށަށް އަރަހަށޭ. ދެން މިފަތް ލިޔެ ފޮނުވީމައި އެއަށްފަހު ކަންނަންނޫރު ޢަލީރާޖާ ނަވަކާއި ދެފުރައްދެއޮޑިއާއި މިތިންގަނޑެއްޗަށް ހަނގުރާމައިގެ ތަކެއްޗާއި މަލާބާރީގެ މީހުނާ ލައިފައި ފޮނުވީމައި އެމީހުން އައިސް ފާދިއްޕޮޅުވަދެ އަލިގަލުކައިރީގައި ބާއްވައިފިއެވެ. ދެން އެތާނގައި ނައުބާއްވައިފައި ދެފުރައްދެއޮޑިޔާއިގެން އައިސް 1166 ވަނަ އަހަރުގެ ޞަފަރުމަހު ބުދަތޭރަ ފޮއިވިލޭރެއި ނުވަފުޅީ ވަގުތުގައި މާލޭގެ ކަނޑިންމަ ތަޅުނުލާހުއްޓައި ކަނޑިންމައިން ވަދެއްޖައޫއެވެ. އެހިނދު މާލޭގެ އެންމެން ޚަބަރުނުދަނެ ނިދާފައިތިބޫއޭ... ދެން މި މަލާބާރީންގެ މީހުން ދިގުދޯނިދޯންޏަށް އަރައިގެން ރަށަށް ފައިބައިގެން އައިސް އެތެރެކޯލަށް ވަދެއްޖައޫއެވެ. އޭރު ގަނޑުވަރުތެރޭގެ އަށިއަށީގައި ފާރަވެރިކަމު ގޮސްތިބި މީހުންވެސް ތިބީ ނިދާފައޭ... ދެން މިބައިމީހުން ގަނޑުވަރުތެރެއަށްވަދެ މީހުން މަރައި ހިފައި ބަޑިޖަހާންހެދީމައި ރަދުންގެ ފިކުރުފުޅަށް އެއުރެނާ ނިކަން ފޭވެވަޑައިގެންނެވުމަށް މިރަދުންގެ މާފަންނުގަނޑުވަރަށް ވަޑައިގެންނެވޫއެވެ. ދެން ވަޒީރުންނާއި ލަސްކަރީން ފޮނުއްވައި އެމީހުން އެތެރެކޯލުން ނެރެލީމައި އެމީހުންގެ މީހަކު ފިލައިގެންއައިސް ނާބަތުޚާނެވެ ކިޔާ ގޭގައި ހުޅުޖަހައިފިޔޭ... ދެން މިހުޅުރޯވެގެން އެފަހަރަށް މާތްކަލާނގެ އިރާދަފުޅުގައި ހުރިމަގުން އެތެރެކޯލުގައި ހުރި ހުރިހާ ގެތަކާއި ދޮރޯށިތަކާ އަނދައިގެން ދިޔަދިޔުމުގައި ފުރަމާލޭގެ ދެބައިކުޅައެއްބައި ގެތަކާވެސްއެކު އަނދައި ރަށް ސުންނާފަތިވެ ދަރަހަނާވެއްޖެއެވެ. މިހެން މިކަންތައްވީމާ ރަސްގެފާނު އެއުރާއި ޞުލްޙަޔަށް ޚަބަރުފުޅު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން މަލާބާރީން ދެންނެވި ބަހީ ތިމަންމީހުން ތިބި ތަނަށް ރަސްގެފާނު ވަޑައިގަންނަވައިފިނަމަ ޞުލްޙަވެދާނަމުއެވެ. ދެން މިބަސްދެންނެވީމާއި ރަދުން މިބައިމީހުން ގާތަށް ވަޑައިގަންނަވާފޫއެވެ. ދެން މިމަލާބާރީން ކުޅަކަމީ މިރަދުންނާއި... މިރަދުނާ އެއްބަނޑުއެއްބަފައި އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ މުޙަންމަދެވެ ކިޔާ ދަރިކަލުންނާއި މިދެބޭފުޅުން އެމީހުންގެ ޙީލަތުން ހިފައިގެން އެމީހުންއައި ފުރައްދެއޮނޑިޔަށް ގެންގޮސްފިއެވެ. ދެން އެދެބޭފުޅުން އަރިހުގައި ތިމަންމީހުން ދާނަމުޔޭ ކިޔައިފައި މަލާބާރީންގެ ބޮޑުރުހުމަކާނުލައި ދުރުވެންނެވި ބޭބޭކަލުންނީ އަލްވަޒީރު ހުރައި ޙުސައިން ދަހަރާކަލޭގެފާނުންގެ ފުތް އަލްވަޒީރު މުޙަންމަދު ފާމުލަދޭރިމަނިކުފާނާއި މިމަނިކުފާނުގެ ފުތް ޙުސައިންމަނިކުފާނާއި ވަޒީރު މުޙަންމަދު ވެލާނާތަކުރުފާނާއި މިރަސްގެފާނުންގެ ޚައްދާމުންކުރެ މުރުއްބާ މުޙަންމަދުކަލޭގެފާނާއެވެ. މިބޭބޭކަލުން އޮޑިޔަށް އެރުއްވީމައި މިއެންމެ ކަލުންނާއިގެން ފުރައިގެން ހިނގައްޖައޫއެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމުގައި ހުންނެވީ ދެއަހަރާއި ދިހަމަސްދުވަހުއެވެ. މިބައިމީހުން ފުރައިގެން ދިޔުމަށްފަހު މާލޭގައި ތިބި މަލާބާރީންގެ މީހުން މާލޭގެ މީހުންނަށް ހާނީއްކަކޮށް އެމީހުންގެ ޙީލަތާއި މަކަރުން އެހިނދު ފަނޑިޔާރުކަމުގައި ހުންނެވި އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދީންފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނުންގެ ފުތް އަލްޤާޟީ މުޙަންމަދު ޝަމްސުއްދީން މިފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނުން އެމީހުންގެ ވެރިޔަކު ކަމުގައި ބައިޢަތު ހިފައި ޢަޤުދުކުޅައޫއެވެ. ދެން މިގޮތް މަތީގައި ކުޑަދުވަސްކޮޅަކު ދެމިތިބެއްޖައޫއެވެ. ދެން މިޔަށްފަހު މިފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނާއި މީނަޔާއި އެއްބަފައި ޚަޠީބު އަޙްމަދު މުޙުޔިއްދީން ކަތީބުމަނިކުފާނާ މިދެބެއިން ބަނދެ، ތަޅާ ވަރަށް އިހާނެތި ކަންތައް ކުޅައޫއެވެ. އެއީ ރަބީޢުލްއާޚިރުމަހު އެކާވީސްވީ ދުވަހުގައެވެ. އެއަށްފަހު އެދެބޭފުޅުންނަށް ހެދިނުހެދިގޮތެއްވެސް ނޭނގުނެވެ. އެއަށްފަހު ބަޔާންވިޔޭ، އެދެބޭފުޅުން ކަނޑުލީކަމުގައި... މާތްކަލާނގެ އެދެބޭފުޅުންނަށް ރަޙުމަތް ލައްވަވާނެތެވެ. އެދެބޭފުޅުންނަށް ހާނީއްކަކުޅަ ދުވަހު ޔަޙުޔާއެވެ ކިޔާ ޢަރަތްބަކު މާލޭގެ ހުޅަނގުފަރާތުގެ ތުނޑިއެއްގައި ހުރި ގަހެއްގައި އެލުވައިގެން ބަޑިޖަހައި މެރިޔޭ... އެޔަށްފަހު އެތުނޑިޔަށް ޔަޙުޔާ ތުނޑިއެވެ ކިޔައެވެ. ހަމަމިހެންމެ ދިވެއްސަކުވެސް ރަށުގެ އިރުމަތީކޮޅުގައި މެރިއެވެ. އެޔަށްފަހު އައްނާއިބު އަލްޚަޠީބު މުޙަންމަދު މުޙިއްބުއްދީން މީނާއަށް ފަނޑިޔާރުކަން އެމީހުން ދީފޫއެވެ. މިކަލޭގެފާނަކީ ޙަސަން ތާޖުއްދީންފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނުންނާ އެއްބަފައި ޙުސައިން ޢަފީފުއްދީނުގެ ދަރިކަލެކެވެ. ދެން މީނާއަށް ފަނޑިޔާރުކަން ދިނީމާ ޢަލީރާޖާއާ ބައްދަލުވާން ކަންނަންނޫރަށް ދުރުވާން މީނާ ފުރުއްވައިފޫއެވެ. ދެން މިޔަށްފަހުވެސް މަލާބާރީން މާލޭގެ މީހުންނަށް ހާނީއްކަކޮށް ތަޅައި ފާސިދުކަންތައް ކުޅައުމުން ފިލައިނުދެއެވެ. މިކަމާމެދުގައި މީސްތަކުންނަށް ތުރައުބޮޑުވެ އިހުނަށްވުރެވެސް މާބިރުމޮޅުވެއްޖެ ހިނދު ކުރާނޭކަމެއް ނޭނގި ޙައިރާންވެއްޖެއޭ... ދެން މިކަމާ ކުރާނޭ ކަމަކާމެދު ފިކުރު ޖަމްޢުކޮށް ރަށުން ކަންތަކަށް ފަހިވެ ފާގަތިވެހުންނެވި ރަދުންގެ އަރިހުގައި ދުރުވި މުޙަންމަދު ފާމުލަދޭރިމަނިކުފާނުންގެ ފުތް ޙަސަންމަނިކުފާނާއި ބަނޑޭރި ޙަސަން ހިރިހަމާދިކަލޭގެފާނާއި މިކަލޭގެފާނީ ލޮންސިކޮއްޓެއްގެ އެދުރުބޭކަލެކެވެ. ޙުސައިން ގަދަހަމާދިމަނިކުފާނާއި މީނާއީ ނޮޅިވަރަންފަރު ހަނދޭގިރިކަލޭގެފާނުންގެ ފުތް މުޙަންމަދު ގަދަހަމާދިކަލޭގެފާނުންގެ ދަރިއެކެވެ. މޭނާ ބަނޑޭރި ފަނޑިއަތްތަކުރުފާނާއި އޭނާއާ އެއްބަފައި ޢުމަރުމަނިކާއި... މިމީސްމީހުނާ ތަބަޢަވީ މީހުނާއެކު ދުއިސައްތައެއްހައި ހިތްވަރުގަދަމީހުން ފިކުރުޖަމްޢުކޮށް ހޮޅީންއަތުން ރަސްކަން އަތުލާން އެއްބަސްވެއްޖައޫއެވެ. ދެން މަލާބާރީން ވެޔޮދޮށުގަނޑުވަރު އަށިގޭގައި ތިއްބައި މިއަހަރުމެ ޖުމާދަލްއާޚިރާމަހު ތިނެއްވީ އާދީއްތަ ވިލޭރެއި ނުވަފުޅީގެ ވަގުތުގައި މުނާޖާއިރުނުވަނީސް މުނާޖާއަށް ގޮއްވައިފައި ހޮޅީންގެ ގާތުގައި އުޅޭ މީހަކަށް ބުނެގެން އެމީހާލައްވައި ވެޔޮދޮށުގަނޑުވަރު ދޮރޯށިހުޅުވައިގެންވެދެ މަލާބާރީނާ ހަނގުރާމަކޮށް އެއުރެން މަރައި އެފަހަރަށް އަތުނުވިމީހުން ތަންތަނުން އަތުލައި ބަނދެ މަރައި ކަނޑުލައި ރާއްޖޭގެމީހުންނަށް ރާއްޖެ މިލްކުވެއްޖެހިނދު މަލާބާރީންކުރެން ބަޔަކުމީހުން ހައިވަކަރުއޮޑިޔަކާއިގެން ފިލައިގެން ހިނގައްޖައޫއެވެ. މާތްރަސްކަލާނގެ މިކަމުގައި މިޙަސަންމަނިކުފާނަށް ވާގިދެއްވައި ނަޞްރުދެއްވެވީމައި ރަށުގައިތިއްބެވި އެންމެހައި ބޮޑުންނާއި މިޙަސަންމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި ބަސްފުޅީ ތިމަންމަނިކުފާނު ތިޔަތަނުން ލާރިއެއް ނުހިއްޕަވާނަމެވެ. އަހަރެމެންގެ ރަސްގެފާނުންގެ ޚަބަރު ޤާއިމުވާންދެން އެރަދުންނަށް ތާނިޔާކިޔައި ސިއްކަފުޅު ހިންގުމަށް އެންމެބޭކަލުން ޤަބޫލުވެއްޖެނަމަ ހަވަރަށް ހަމައަށް ތިޔަލާރިތައް ބަހައިދޭށެވެ. ދެން އެންމެބޭކަލުން މިމަގަށް ޤަބޫލުވެއްޖެއެވެ. ދެން މިމަގަށް މިލާރިތައް ބައްސަވައިދެއްވަވައި އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ އާމިނާކަނބާފާނެވެ ކިޔާ ދަރިކަނބަލުން ވެރިކޮށްގެން މިދަރިކަނބަލުންނަށް ރާއްޖޭގެ ކަންތައް ބަލައިދީ ކަންތައް ކުރެއްވުމަށް މިޙަސަންމަނިކުފާނާއި މިހަނގުރާމައިގައި މިމަނިކުފާނާ ތަބަޢަވެ އުޅުނު ބޮޑުންނާއި މިއެންމެ ބޭކަލުންގެ ބަސްފުޅީ ވިދާޅުބަސްފުޅުކަމަށް ޤަބޫލުވެއްޖައޫއެވެ. މިޙަސަންމަނިކުފާނު މަލާބާރީން އަތުން ރަސްކަން އަތުލެއްވިރޭގައި ދިވެހީންގެ ދެމީހުން މަރުވިއެވެ. އެކަކު މަރުވީ ސޭކުއްޓީ ޙާޖީގެ އަތުގައިއޮތް ކަނޑިޔަކުން ޖެހިއެވެ. އަނެކަކު މަރުވީ އެމީހުންގެ މީހަކު ގޮއްވައިލި ކައިތުވައްބަޑިޔަކު އުންޑައިން ޖެހިއެވެ. ދެން މިޔަށްފަހު ކަންނަންނޫރު ޢަލީރާޖާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން އައުކުޅައުމަށް ދެފުރެއްދެއޮޑިޔާއިގެން ބަޔަކު ފޮނުވިއެވެ. އެމީހުންގެ ވެރިޔަކު ކަމަށް ފޮނުވީ ރަދުންގެ އަރިހުގައި ދުރުވެންނެވި އަލްވަޒީރު ހުރައި ޙުސައިން ދަހަރާކަލޭގެފާނުގެ ފުތް އަލްވަޒީރު މުޙަންމަދު ފާމުލަދޭރިމަނިކުފާނުންގެ ފުތް ޙުސައިންމަނިކުފާނެވެ. މިދެއޮޑިއައިސް މާލެޔާ ގާތްވީމައި މާލޭގެ ކޯއްޓޭގައި މަލާބާރީންގެ ދިދަނަގައިފައި އެމީހުންގެ ހެދުން ހެެދިހެން މީހުން ފައުރުމައްޗަށް އަރައިތިބޫއެވެ. ދެން އެދެއޮޑިއައިސް މާލޭ ކަނޑިންމައިން ވަނީމާއި ކަނޑިންމަ ތަޅުލާފައި އެދެއޮޑިން އައިމީހުން ހިފައި ހައްޔަރުކޮށްފޫއެވެ. ދެން އޭގެތެރެއިން މަރަންވީ މީހުން މަރައި ހައްޔަރުކުރަންވީ މީހުން ހައްޔަރުކޮށް ޙުސައިންމަނިކުފާނު އަތުލައްވަވާފޫއެވެ. ދެން އެދެއޮޑީގެ މީހުނަށް މާތްކަލާނގެ ނިޔާފުޅުގައިހުރި މަގުން ކަންތައް ވެއްޖެއެވެ. ދެން މިޔަށްފަހު ކަންނަންނޫރު ޢަލީރާޖާއާ ބައްދަލުވާން ދުރުވި ފަނޑިޔާރުކަލޭގެފާނު މާޅޮސްމަޑުލުގައި ހުންނަވަނިކޮށް މާލޭގެ މީހުންނަށް މާލެ މިލްކުވީ ވާހަކަ އައްސަވައިފައި މާލެއަށް ދުރުވެއްޖެއެވެ.\n(ދިވެހި ތާރީޚު: ޞަފްޙާ 164 - 175)\nމަލިކު ބައްތި --- އިންޑިއާ ސަރުކާރަށް ވަރަށް ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބޭ ވަސީލަތެއް --- ފޮޓޯ: އެފް. ޖީ މަލިކު


ވީރާނާ (ތިން ވަނަ ބައި) – Esfiya\n“ޝްޝްޝް.. އަހަރެން ޝެހެ އަކަށް އެއްވެސްކަމެއް ނުކުރާނަން. އަހަންނާ އިންނަން އެއްބަސްވޭ. އޭރުން މިތަނުން ސަލާމަތްވާނީ..” ލޮތްބާއެކު ރާޝިދު ބުނެލިގޮތުން ޝެހެނާގެ ގައިން ހީބިހި ނަގައިގަތެވެ. މިއީ ވަފިއްޔާ އާއި ރާޝިދުގެ ރޭވުމެއްކަން ޝެހެނާއަށް ރޭކާލީ ދެނެވެ. ކޮންމެ ހާލެއްގައި ވިޔަސް އާން ބަސް ނުބުނާހާ ހިނދަކު ވަފިއްޔާ ގިފިލި ދޮރުނުހުޅުވާނެކަމަށް ރާޝިދު ބުނެލިގޮތުން ޝެހެނާގެ ގޮތް ހުސްވިކަހަލައެވެ. ކައިވެންޏަކީ ކިހާވަރެއްގެ ބޮޑު ކަމެއްކަން އޭނާގެ ޅަ ސިކުނޑިއަކަށް އަދި ނުވިސްނެއެވެ. މިކަމުގައި އޭނާ ވަކި ބުނާނީވެސް ކީކޭހެއްޔެވެ. ރާޝިދު ޝެހެނާގެ އަނގަމަތިން އަތް ނެގިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭނާ މޫނު ވަނީ ޝެހެނާގެ ކަނދުރާއަށް ނޭވާ އެޅޭހާ ކައިރީގައެވެ. ޝެހެނާ ހާސްވެފައިހުރެ އިސްޖަހާލައިގެން އިނގިލިތަކާ ކުޅެންފަށައިފިއެވެ. ރާޝިދުގެ އަނގަ ޝެހެނާގެ ކަންފަތުގައި ޖައްސާލައިގެން ހުރެ ޝެހެނާގެ ގާތުގައި ސިއްރުން ވަރަށް ބައިވަރު ވާހަކަތައް ދެއްކި ނަމަވެސް އޭނާ ހާސްވެފައިހުރިވަރުންނާއި ކަންފަތް ހީލިކަރުވާ ވަރުން ރާޝިދު ދެއްކި އެއްވެސް ވާހަކައަކަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދެވުނެވެ. ރާޝިދު މަޑުމަޑުން ޝެހެނާގެ އޭނައާއި ވީ ފަރާތަށް އަނބުރާލިއެވެ. އޭރުވެސް ޝެހެނާހުރީ އިސްދަށަށް ޖަހައިގެންނެވެ. ރާޝިދު މަޑުމަޑުން ޝެހެނާގެ ދަތްދޮޅީގައި ހިފައި މަތިކޮށްލުމަށްފަހު އެރީތި ހަނދެއްފަދަ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. ގިފިލިތެރޭގައި ދިއްލާފައިހުރި ފަނޑު ރީދޫކުލައިގެ ބޮކިއަލީގައިވެސް އެ ދޮންމޫނުގެ ރިތިކަން ފަނޑުކޮށެއް ނުލައެވެ. ޝެހެނާއަށް ރާޝިދުގެ މޫނަށް ބަލަން އުނދަގޫވެގެން ލޯމަރާލިއެވެ. އެއީ ފެހި ސިގްނަލެއްކަމަށް ރާޝިދުގެ ހިތްގޮވަމުންދިޔައިރު އެ މަލަށް ކުޑަކޮށް ލޯބިކޮށްލުމަށް ހިތްއެދެމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ރާޝިދު އޭނާގެ ހިތަށް ވިސްނައިދީ އޭނަގެ ބަހުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. އޭނާ އެ މަލުން ފޮނިކަން އިޙްސާސްކުރަން ބޭނުންވަނީ ހަލާލުގޮތުގައެވެ.\n“ކޮބާ ޖަވާބަކީ؟؟” ރާޝިދުގެ ޖަޒްބާތުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރަމުން އެހެން އަހާލިއިރު އޭނަގެ އަޑުވެސް ވަނީ ކޮންމެސް ވަރަކަށް ކުރަކިވެފަހެން އޭނާއަށް ހީވިއެވެ.\n“މަންމަ ކައިރީ އަހާ!!.. މަންމަ ރުހުން ލިބިއްޖެއްޔާ އިންނާނަން.” ޝެހެނާއަށް އެހެން ބުނާން ހިތްވަރު ލިބުނުގޮތެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އޭނަގެ ދޫ އޮޅުނީ ނޫންކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އޭނާ ރާޝިދުއާއެކި އިނދެގެން އުޅެވޭނެބާއެވެ. މިއީ ކާކުކަމެއްވެސް އޭނާއަކަށް އަދި ނޭނގެއެވެ. އެކަމަކު ކުރާނެކަމެއްނެތެވެ. އޭނަ އެތަނުން ސަލާމަތްވާން ބޭނުންވަންޏާ އެއްބަސްވުން ނޫންގޮތެއްވެސް އޭނައަކަށް ނެތެވެ. އަނެއްކޮޅުން އޭނާގެ މަންމަ ރުހޭނެ ހެނެއް އޭނާއަކަށް ހިޔެއްނުވެއެވެ. އަހަންނަށް ބިރު ދައްކައިގެން އެއްބަސް ކުރުވިޔަސް މަންމައަކަށް ބިރެއް ނުދެއްކޭނެއެވެ. އެހެންވީއިރު މަންމަގެ ރުހުން ނުލިބިގެން މި މީހާގަނޑު މާޔޫސްވެގެން ގޮސްދާނެކަންނޭނގެއެވެ. ޝެހެނާ ހިތާހިތުން ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު ވަފިއްޔާވެސް ހެމުން ހެމުން ދޮރު ހުޅުވާލާފިއެވެ.\n“ތިޔަ ކަންތައް ތިވީ ނު.. ތިވަރު ކަމެކޭ.. މި ޝެހެ ވަރަށް ބިރުން އުޅޭނީ.. އެކަމަކު ރާޝިދުހާ ރަނގަޅު މީހަކު ޝެހޭއަކަށް ނުލިބޭނެ..މަށަށް ހަމަ ޔަގީން.. ކަމަނަދައިތަވެސް ގަބޫލުވާނެ ޔަގީން” ވަފިއްޔާ ދަތްކޮޅު އަތަށްލައިގެން ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައެވެ. ޝެހެނާ ލަދުން ވަފިއްޔާ ގައިގާ ވިކައިގަތެވެ. އޭނާއަށް ނޭނގިނަމަވެސް ރާޝިދުއަށް އާންބަސް ބުނެވުމުން ހިތަށް އުފާވެރިކަމެއް ލިބުނުހެންވެސް ބައެއްފަހަރަށް ހީވެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަން އޭނަގެ ސިކުނޑިން ގަބޫލުކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނުވަނީ ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެއެވެ.\nއުނގޫފާރުގެ ބޮޑުމަގުގައި ހުރިގެއެއްގެ ވަށާފާރުތެރެއިން މަގުމައްޗަށް ހިޔާއެޅިފައިވާ ހިތިގަސްދޮށުގައި އެލުވާލާފައިވާ ޖޯލީގައި ޝެހެނާ އޮށޯވެލައިގެން އޮތްއިރު އޭނާގެ ހިޔާލީ ފޮލާގެ އޮއިވަރު ގުޅިފައިވަނީ އޭނާގެ އަލަތު ކާވެންޏާމެދުގައެވެ. އޭނާ އާއި ރާޝިދު އިންތާ މިއަދަށް ތިން ހަފްތާއަށް ވީއިރު އޭނާގެ ތުންފަތުގައި ވަނީ އުފާވެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. އޭނާއަށް ރާޝިދުގެ ފަރާތުން ލިބެމުންދާ ނިމުމެއް ނެތް ލޯބި އިޙްސާސްކުރެވުމުގެ އިތުރަށް އޭނާގެ ހަޔާތަށް ރާޝިދު އައުމާއެކު އޭނާއަށް ގެއްލިފައިވާ މަންމަގެ ލޯބިވެސް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އުމުރުގައި އަލަށް ޝެހެނާގެ މަންމަ ރުހުމުގެ ލޮލަކުން ޝެހެނާއަށް ބަލާލިދުވަހަކީ ޝެހެނާގެ އެދުމުގެ މަތިން ޝެހެނާ އާއި ކައިވެނުކުރުމަށް އެދިގެން ރާޝިދު ޝެހެނާގެ މަންމަ ކައިރީ ހުއްދަ ހޯދަން ދިޔަދުވަހެވެ. އެދުވަހުން ފެށިގެން ޝެހެނާގެ ހިތުގައި ރާޝިދުއާ މެދު އުފެދިފައިވާ ނަފްރަތުގެ ކަނި ނިވި އެ ޅަހިތުގައި ރާޝިދުއަށްޓަކައި އާވިންދެއް ޖަހަންފަށާފިއެވެ. ރާޝިދުއަކީ ކާކުކަން ނޭނގުނު ނަމަވެސް ވަފިއްޔާ ބުނިފަދައިން ރާޝިދު ފަދަ ޒުވާނަކަށް ނޫނީ އޭނަގެ ހަޔާތް ބާއްޖަވެރިނުކޮށްދެވޭނެކަން އޭނާ ޔަގީންކުރިއެވެ. ކައިވެނިކުރުމަށްފަހު ޝެހެނާގެ ދިރިއުޅުން ރާޝިދުގެ ރަށަށް ބަދަލުކުރީއެވެ. ޝެހެނާފަދަ ރަނގަޅު ގެވެހި ރީތި އަންހެން ކުއްޖެއް ރާޝިދުގެ އާއިލާއަށް ލިބުމުން، ނަސީބަކުން އެ އާއިލާގެ އެންމެންވެސް އުފަލާއެކު ޝެހެނާއަށް މަރުހަބާކިޔެވެ. ޝެހެނާގެ އުމުރުން މިވީ ސޯޅައަހަރުތެރޭ ހޯދުމަށް ބޭނުންވާ ލޮތްބާއި ކުލުނު އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމައަށް އޭނާއަށް މިއަދު މިވަނީ ލިބިފައެވެ. މިދުނިޔޭގައި އޭނާއަށްވުރެ އުފާވެރި މީހަކު ނުހުންނާނެކަން ގައިމެވެ. ޝެހެނާއަށް ސިއްސައިގެން ގޮސް ހަމަ ދުނިޔެއަށް އާދެވުނީ ރާޝިދުގެ މަންމަ އައިސާމަނިކެ ދުންގަނޑެއް ހިފައިގެން ޝެހެނާކައިރީ އިން ޖޯލީގައި ޖައްސާލަމުން ކެއްސާގަތް އަޑަށެވެ.\n“ދަރިފުޅާ!! ޝެހެނާ!! ކޮންހިޔާލަށް ގޮސް ގެއްލިފަ ތީނީ!!” ވޭތުވެދިޔަ ތިން ހަފްތާތެރޭ ޝެހެނާ އާއި އައިސާމަނިކެގެ ގުޅުން ބަދަހިވެ އާސާމަނިކެއަށް މިހާރު ވަނީ ޝެހެނާއަކީ އަމިއްލަ ދަރިއެއްކަމަށް ބަލައިގަނެވިފައެވެ. ޅަ އުމުރުގައި ކައިވެނިކުރުމުގެ ސަބަބުން ޝެހެނާއަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައްތައް ވަރަށް އައު ކުއްޖަކަށްވެފައި، ދިރިއުޅުމެއް ފަށާއިރު ޝެހެނާއަށް އޮޅުންފިލަންޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވަނީ ނޭނގިފައެވެ. ނަމަވެސް ވޭތުވެދިޔަ މަދު ދުވަސްކޮޅުގެ ތެރޭގައި އައިސާމަނިކެގެ ފަރާތުން ޝެހެނާވަނީ ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތައް ދަސްކޮށްފައެވެ. ޝެހެނާގެ މައުސޫމުކަމާއި ރަނގަޅުކަމުން އައިސާމަނިކެ ޝެހެނާދެކެ ލޯބިން މަރުވާވަރުވެއެވެ. ޙުދު ޝެހެނާއަށްވެސް އޭނަގެ އަމިއްލަ މަންމައަށް ވުރެ އައިސާ މަނިކެ ގެ ރަނގަޅުކަން ފާހަގަކުރެވި އެކަމާ ހިތުގެ އަޑިން ހެއްދެވި ފަރާތަށް ޝުކުރުވެރިވެއެވެ.\nޝެހެނާ އައިސާމަނިކެގެ ސުވާލަށް ޖަވާބުނުދީ ހިނިތުންވެލުމަކުން ފުއްދާލިއެވެ. އައިސާމަނިކެގެ ދުރުވިސްނޭ ސިކުނޑިއަށް ޝެހެނާގެ އެ މައުނަވީ ހިނިތުންވުމުގެ މާނަ ދެނެގަންނާކަށް އުނދަގުލެއް ނުވިއެވެ. އިސާހިތަކު އެ ރޫގިނަ މޫނަށްވެސް އުޖާލާކަންވެރިވެއްޖެއެވެ. އިރުކޮޅަކުން ހަތްއަހަރަށް ދާވަރުގެ ކުޑަކުޑަ ފިރިހެން ކުއްޖަކާއި ފަސްއަހަރުގެ ކުޑަކުޑަ އަންހެންކުއްޖަކު ދުވެލާފައި އެގެއާ ދިމާއަށް އަންނަތަން ޝެހެނާއަށް ފެނުނެވެ. އެތަނުން ކުޑަ ކުއްޖާ މާމާ އޭ ގޮވަމުން އައިސް އައިސާމަނިކެގެ އުނގުތެރެއަށް ވަދެއްޖެއެވެ. އަދި ބޮޑުކޮށް ހުރި ފިރިހެންކުއްޖާ ޝެހެނާއާ ދިމާއަށް ބީރައްޓެހިގޮތަކަށް ބަލަމުންދިޔައެވެ. ޝެހެނާވެސް މައުނަވީ ގޮތަކަށް އެކުދިންނާ ދިމާއަށް ބަލާލުމަށްފަހު ހިނިތުންވުމެއް ރައްދުކޮއްލިއެވެ. އަދި މިއީ ކޮން ދެކުދިންނެއްތޯ އައިސާމަނިކެ ގާތު އަހާލިއެވެ.\nއެވަގުތު އައިސާމަނިކެގެ މޫނަށް ހައިރާންކަމުގެ ކުލަވަރު ވެރިވެގެން ދިޔައެވެ.\n“ޝެހެނާއަކަށް ނޭނގޭތަ؟.. ރާޝިދު ނުބުނޭތަ މިކުދިންގެ ވާހަކައެއް؟؟” އައިސާމަނިކެގެ އެ އާދަޔާ ހިލާފު ޖަވާބުން ޝެހެނާގެ މޫނަށް ނުތަނަވަސްކަމާ ހައިރާންކަން ވެރިވެގެންފިއެވެ.\n“މާމާ!! އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ ގެނެސްގެން އުޅޭދައްތައަކީ މިއީތަ؟ މަންމަ ބުނި ލޯބި ލޯބި ދައްތަ އެއް މިގޭގައި އުޅޭވާހަކަ؟؟” އެވަގުތު އެތަނުގައި ހުރި ކުޑަ ފިރިހެންކުއްޖާގެ ޅަ އަޑުން ބުނެލި ޖުމުލަ އަޑުއިވިފައި ޝެހެނާއަށް އައިސާމަނިކެއާ ދިމާއަށް އަނެއްކާވެސް ހައިރާންކަމާއެކު ބަލާލެވުނެވެ. “ލައްބަ ދަރިފުޅާ!! އެއީ ދަރިފުޅުމެންގެ ދޮންމަންމަ..” އެއާއެކު އައިސާމަނިކެގެ ޖަވާބު އަޑުއިވިފައި ޝެހެނާގެ ކަންފަތަށް ހޮނުގުގުރިއެއް އެޅިފަދައެވެ. އަނެއްކާ އޭނާ އަށް ނޭނގި އޭނާގެ އުމުރުން އެންމެ ސޯޅަ އަހަރުގައި އޭނާ ދޮންމަންމައަކަށްވީ ބާވައެވެ.؟ އެއީ ކިހިނެތްވާނެ ކަމެއްހެއްޔެވެ.؟ ރާޝިދު ކުރިން އެހެން ކައިވެންޏެއްކުރިނަމަ ޝެހެނާ ކައިރީ ނުބުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ރާޝިދުގެ ކުރީގެ އަންހެނުން ކޮބާ ބާވައެވެ؟ ރާޝިދުގެ އަނތްބަކު ހުއްޓާ އެހާވަރުން ޝެހެނާ އާ އިނީ ކީއްވެ ބާއެވެ؟ ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް ރާޝިދުގެ ކުދިން ތިބިކަމަށްވާނަމަ ޝެހެނާގެ ގާތުގައި ބުނުމަކީ މުހިއްމުކަމެއް ނޫންހެއްޔެވެ؟ ވޭތުވެދިޔަ ތިން ހަފްތާތެރޭ އެކުދިން ނުފެނުނީ ކީއްވެ ބާއެވެ؟؟ ޝެހެނާގެ ހިތުގައި އެތައްބައިވަރު ސުވާލުތަކެއް އެއްފަހަރާ ވެރިވެގެން ދިޔުމުން ބޮލުގައިވެސް ރިއްސަންފެށިއެވެ. އެވަގުތު އެތަނުގައި އައިސާމަނިކެ އެކުދިންނާ ވާހަކަދައްކަމުންދިޔަ ނަމަވެސް ޝެހެނާއަށް އެތަނުގައި ވާނުވާ އެނގޭހެންނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ. އެއަށްވުރެ އޭނާގެ ސިކުނޑީގައި އުފެދިފައިވާ ހައިޖާނު މާބޮޑެވެ.\nޝެހެނާ މަޑުމަޑުން ޖޯލިން ތެދުވެ ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށް ހިނގާގަނެވުނީ އެވަގުތު އެކަނިވެލަން ބޭނުންވެފަވާލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ. އޭރު އައިސާމަނިކެވެސް ހާސްވެފައި ޝެހެނާ ތެދުވެގެން ދާތަން ބަލަން ހުއްޓެވެ. ރާޝިދު ޝެހެނާއަށް ކަންތައްތަކެއް ސިއްރުކޮށްފައިވާކަން އައިސާމަނިކެ ދެނެގަތެވެ. ރާޝިދުގެ ދެކުދިން ކަމުގައިވާ އަހުޔާން އާއި އާލިޔާ އެއައީ އެކުދިންގެ މަންމަ އާއެކު ޗުއްޓި ހޭދަކޮށްލުމަށް ތިން ހަފްތާ ވަންދެން ށ. ފުނަދޫގައި ތިބެތިބެފައެވެ. އެކުދިންގެ ވާހަކަ ޝެހެނާގާތު ކުރިން އައިސާމަނިކެއަށްވެސް ނުދެއްކި އެވަނީ އެހެންވެއެވެ.\nރ. އަތޮޅުގެ ރަށްރަށުންނާއި އަތޮޅުގެ ބޭރު ރަށްރަށުން ޚިދުމަތް ހޯދަން އައިސް ތިބިމީހުން ގިނަކަމުން އުނގޫފާރު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްތެރެ އޮތީ ތޮއްޖެހިފައެވެ. ހިދުމަތް ހޯދަން އައިސްތިބި މީހުންނަށް އަވަސް ޚިދުމަތެއް ދިނުމަށްޓަކައި ހޮސްޕިޓަލުގެ މުވައްޒަފުން ކޮޅުކޮޅު މައްޗަށް ދުވަމުންދެއެވެ. ހޮސްޕިޓަލު ތެރޭގައި ހުރި ދެކޮޅަށް ހުޅުވޭ ބޮޑު ދޮރުން އިރުކޯކޮޅަކާ ކޮންމެސް ބަޔަކު ހުރަސްކުރަމުންދިޔުމުގެ ސަބަބުން އެ ދޮރުންގޮވާ އަޑާއި މީހުންގެ ވާހަކަދައްކާ އަޑު އެއްއަޑަކަށްވެ މާހައުލުގައި ބޮލަށް އުނދަގޫވާކަހަލަ މިޔުޒިކެއްގެފަދައިން އަޑު އެކުލެވިފާވެއެވެ. ހޮސްޕިޓަލުގެ ވަރަށް އެތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު ކޮޓަރިއެއްގެ ދޮރު ހުޅުވާލުމަށްފަހު ރާޝިދު ނިކުމެ ކައުންޓަރ ދޮށުގައި ހުރި އޭނަގެ އެސިސްޓެންޓް ކަމަށްވާ ޒާހިޔާ ކާރިއަށް ގޮއްސަ އޭނާ މިވަގުތު ބްރޭކް އަށް ގެއަށް ދާވާހަކަ ބުނެލުމަށްފަހު ހޮސްޕިޓަލުގެ ނިކުންނަ ދޮރާދިމާއަށް ހިނގާގެންފިއެވެ. ރާޝިދު ލޯމަތިން ގޮސް ގެއްލެންދެން ޒާހިޔާ ރާޝިދު އާ ދިމާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރިއިރު އޭނާގެ ހިތް އެރީތި ފިރިހެނާއަށްޓަކައި ފިދާވާވަރު އެލޮލުން ފާހަގަވާންހުއްޓެވެ. ޒާހިޔާއަކީ ގައިގެ ކުލަ ކަޅު ނަމަވެސް ބަލައިލަން ހުތުރު ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަށް ރާޝިދުގެ ހިތް ފަތަހަ ނުކުރެވިގެން މި އުޅޭނީ ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ރާޝިދު ޝެހެނާއާއި އިނުމުގެ ކުރިންވެސް އޭނާ ރާޝިދުގެ ސަމާލުކަން ހޯދުމަށް ވަރަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވެއެވެ. އެގޮތުން އޭނާވަނީ މިހާރު ރާޝިދު ކައިރިއަށް ދިޔުމުގެ ނިޔަތުގައި ރާޝިދުގެ ކޮއްކޮ އިރުޝާދު އާވެސް ރައްޓެހިވެފައެވެ. އެކަމަކު އަދި މިވީހާތަނަށް ރާޝިދު ޒާހިޔާއާ ދޭތެރޭ ދެކެނީ ގާތް ރަހްމަތްތެރިއެއް ގޮތަށެވެ. ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް ރާޝިދު ހާޞިލުކުރުމަށް އޭނާ ކުރަމުންދާ މަސައްކަތެއް ހުއްޓާލާކަށް އޭނާ ގަޞްދެއްނުކުރެއެވެ. ކޮންމެސްދުވަހަކުން ރާޝިދަކީ ހަމައެކަނީ އޭނާގެ މީހަކަށް ވާނެކަމަށް އޭނާ އުއްމީދުކުރެއެވެ.\nކޮޓަރި ދޮރުގެ ތަޅުގައި މީހަކު ހިފާލިއަޑަށް އަވަސްއަވަހަށް ޝެހެނާގެ ލޮލުގައިހުރި ކަރުނަތައް ފުހެލިއެވެ. ރާޝިދުގެ ދެލޮލުގެ ކޮއިފަދަ އަންހެނުން ފެނުމުން އެހިތަށް ފިނިކަމެއް ލިބިގެންދިޔައެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އައިސް ޝެހެނާގެ ފުރަގަހުން ބައްދާލިއެވެ. އެވަގުތު ޝެހެނާގެ ގައިން ހީބި ނަގައިގަތެވެ. ރާޝިދު ގާތްވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސް އިޙްތިޔާރުން ބޭރުވާކަހަލައެވެ. ރާޝިދު މަޑުމަޑުން ޝެހެނާ މަގަތަށް އަނބުރާލިއިރު، ޝެހެނާގެ ބޮޑު ރީތި ދެލޮލަށް ހިޔާއެޅިފައިވާ ދިގު އެސްފިޔަތަކުގެ ތެރޭގައިވާ ކަރުނަ ތިކިތައް ރާޝިދުއަކަށް ސިއްރެއް ނުވިއެވެ.\n“ރޮނީތަ؟ ކީއްވެ ތި ރޮނި؟؟” ޝެހެނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޮހެދިން އިރު، އެ މައުސޫމު ކުޑަކުއްޖާގެ ލޮލުން އެންމެ ކަރުނަ އެއްވެސް ވެއްޓޭކަށް ރާޝިދު ބޭނުން ނުވާކަހަލައެވެ. ޝެހެނާއަށް ބާރަށް ރޮގަނެވި ރާޝިދުގެ ގައިގާ އޮޅުލާގަނެވުނެވެ. އޭނާގެ އެ އުފާވެރި ދިރިއުޅުން ކުޑަކުޑަ ސިކުންތުކޮޅެއްގައި ވިއްސިވިހާލިވެގެންދާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތާ ކުރިމަތިނުލައި ފިނޑިވާކަށްވެސް ޝެހެނާ ބޭނުންމެއް ނުވިއެވެ.\n“ރާޝިދު.. އަހަންނަށް ދޮގު ނަހަދާ ތެދަށް ކިޔާދީބަލަ.. ރާޝިދުގެ އަހަރެން ނުލާ އިތުރު އަންބަކު ހުރޭތަ.. ރާޝިދުގެ ކިތައް ކުދިން ތިބޭތަ..” ޝެހެނާ އަސަރުން ފުރިފައިވާގޮތަކަށް ރޮމުން ސުވާލުތައް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ރާޝިދުއަށް ޝެހެނާއަށް ރޮނީ ކިއްވެކަން އެނގުމުން އަމިއްލަ ނަފްސް ކުއްވެރިކުރެވުނެވެ. އެ އަންހެންކުއްޖާ ދެކެ ވާލޯބިން އެ ކުއްޖާ ބީވެގެން ދާނެކަމުގެ ބިރުން އޭނާ ވަނީ ޝެހެނާއަށް އޭނާގެ މާޒީ ސިއްރުކޮށްފައެވެ.\n“ޝެހެ.. އަހަންނަށް މާފުކުރޭ.. އަހަރެން ޝެހެ ގެއްލިދާނެތީ އަހަރެންގެ މާޒީ ހިއްސާނުކޮށް ސިއްރުކުރީ. އެކަމަކު އެ ވާހަތައް ކިޔަދޭންކަމަށް ގަސްދުކޮށްގެން ހުއްޓާ ތި އެހީ. އަހަރެންގެ ދެކުދިން ތިބޭނެ. އަހަރެންގެ ފުރަތަމަ އަނބި މީހާ ވަރިކުރިތާ2އަހަރު ފަހުން އަހަރެން ޝެހެއާ މި އިނީ.. އެކަމަކު އޭނާ ވަރިކުރި ސަބަބު އަހަންނަށް ކިޔާދެވޭކަށް ނެތް. އަހަރެންގެ ދެކުދިން މިއަދު އައީތަ؟.” ރާޝިދު ލޮތްބާއެކު ޝެހެނާއަށް ކިޔައިދެމުން ދިޔައިރު ރާޝިދުގެ ދެކުދިންނާ އެހާބޮޑަށް ރާޝިދު އަޅާނުލާހެން ޝެހެނާއަށް ހީވިއެވެ. ޖަވާބުގައި ޝެހެނާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ. ރާޝިދުގެ ޖަވާބުން ޝެހެނާގެ ހިތަށް ކުޑަނަމަވެސް ފިނިކަމެއް ލިބުނު ނަމަވެސް އުފަލެއް ނުވެއެވެ. އެގޮތަށް ރާޝިދުގެ ފަރާތުން ޝެހެނާއަށް ނޭނގޭ ކިތައް ކަންތައް ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ފެންނާނެބާއޭ އޭނަގެ ހިތަށް އަރަމުން ދިޔައެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުންދެއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ، ޝެހެނާއާއި އަހްޔާން އާއި އާލިޔާ ގެ ގުޅުންބަދަހިވެފައިވަނީ ހީވެސްނުކުރާހާ ބޮޑަށެވެ. އެ ދެކުދިންނަކީ ޝެހެނާ ހީކުރިވަރަށްވުރެ ބަސްއަހާ ދެކުދިންނެވެ. އެ ދެކުދިންގެ މަންމަ ނައީމާގާތުގައިވެސް ޝެހެނާގެ ރަނގަޅުވާހަކަ އެދެކުދިން ދައްކަމުން ދިޔަކަމީ އެ ދެކުދިން ޝެހެނާދެކެ ވާ ލޯބި ރަމްޒްކޮށްދޭ ހެއްކެކެވެ. ޝެހެނާވެސް އެކުދިން ބަލަމުން އައީ އަމިއްލަ ދަރިއަކު ފަދައިންނެވެ. މިހާރު ޝެހެނާގެ ބަނޑަށް ތިންމަސްވެފައިވާތީ އޭނާ ހުންނަނީ އޭނަގެ އަމިއްލަ ދަރިއަކު ދުނިޔެއަށް އުފަންވާނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. އޭރުން އަހްޔާން އާއި އާލިޔާ ފަދައިން ބަސްއަހާ ކުއްޖެއް އޭނާއަށްވެސް ލިބޭނެތާއެވެ. ޝެހެނާ ބަލިވެ އިންފަހުން ރާޝިދުވެސް މާރަނގަޅުހެން ހީވެއެވެ. އޭނާ އޮފީހަށް ދާއިރު ޝެހެނާ ގޮވައިގެން އޮފީހަށް ގޮސް އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ޝެހެނާ ބައިންދާގެން ނޫނީ މަސައްކަތްވެސް ކުރެވޭކަމަށް ނުވެއެވެ. ޝެހެނާ މިގޮތަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ދާ ދުވަސްދުވަހު ރާޝިދުގެ އެސިސްޓެންޓް ޒާހިޔާވެސް ޝެހެނާއަށް ވަރަށް ކަމޭހިތައި ހެޔޮކޮށްހިތައެވެ. އަދި ވިހާނީ ކޮންދުވަހަކުންތޯ އަހައި އޮޅުންވެސް ފިލުވަމުންދެއެވެ.\nނަމަވެސް ޝެހެނާއަށް ނޭނގެނީ ޒާހިޔާގެ އެ ހިތްހެޔޮކަމުގެ ނިވަލުގައި އޭނަ ކުޅެމުންދާ ކުޅިގަނޑެވެ. އޭނާ ރާޝިދުއަށް އިންތިޒާރުކޮއްކޮށް ހުއްޓައި ޝެހެނާ ބަލިވެ އިންކަން އެނގުމުން އޭނާގެ ނަފްސް ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓިއެވެ. އަދި އެ ރުޅިގަނޑުގައި އޭނާވަނީ އެ ދެމަފިރިން ދުރުކުރުވަން ފަންޑިތަ ހަދަންފަށާފައެވެ. އޭނާ އެހާވަރަކުން ޝެހެނާ ވިހާދުވަސް އެ އޮޅުން ފިލުވަނީ އޭނާ ފަންޑިތަ ހަދުވާ ބެއްޔާ ބުނެފައިވާގޮތުން އޭނާ އަށް ރާޝިދު ހާޞިލުކުރެވޭނީ ޝެހެނާ ވިހެއުމަށް ފަހުގައެވެ. އަދި ޝެހެނާ ވިހަންވަންދެން ރާޝިދުއަށް ކޮންމެސް ފޮނިއެއްޗެއް ކާންދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެއީ އޭނާއަށް މިހާރު މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ވަޒީފާގެ ގޮތުން މާ އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ.\n“ހާދަ ލަހުން ގެއަށް އައި ރެއެއް” ރާޝިދު ކޮޓަރިއަށް ވަތް އަޑަށް ޝެހެނާއަށް ހޭލެވުމާއެކު ގަޑިއަށް ބަލާލާފައި ބުނެލިއެވެ. އޭރު ގަޑިން މެންދަމުން އަލިވެ ދޭއް ޖެހީއެވެ. މިހާރު ޝެހެނާގެ ބަނޑު ބޮޑުކަމުން ހެލިފެލިވެ އުޅެވެނީ ވަރަށް އުނދަގުލުންނެވެ. ރާޝިދު ވަކި ޖަވާބެއް ނުދީ ނިދަން ޖައްސާލިގޮތަށް ނިދައިފިއެވެ. އެއީ މިހާރަކަށް އައިސް އޭނާގެ އާދައެވެ. ރާޝިދު ގެއަށް އަންނަ ގަޑިތަކަށްވުރެ ގެއިން ބޭރުގައި އުޅޭ ގަޑިތައް ގިނަވާން ފަށާފިއެވެ. ރާޝިދުގެ އަނބިމީހާގެ ހާލު އަހުވާލު ބެލުމަކީވެސް މިހާރު މާ މުހިއްމުކަމެއްހެން ހީނުވާކަހަލައެވެ. ޝެހެނާ އަށް މިކަމާމެދު ފިކުރުކުރެވި ރޮވޭގޮތް ނަމަވެސް ލިބެން އުޅޭ ދަރިފުޅުގެ ސިއްހަތާމެދު ވިސްނާލުމަށްފަހު ހިތާމަނުކުރުމަށް އަޒުމުކަނޑައަޅައި ޝައްކާ ވަހުމާއި ދުރުކޮށްލުމަށްފަހު ހިތްހަމަޖައްސާލައިގެން ހުންނަނީއެވެ.\nމެންދުރުގެ ވަގުތެވެ. އައިސާމަނިކެމެންގޭގެ ބޮޑު ބަދީގޭގައި އާއިލާތެރޭ ގިނަ އަންހެންވެރިން އަވަދި ނެތި ކެއްކުމުގައި މައްސޫލުވެގެން އުޅެއެވެ. މިއަދަކީ ރާޝިދު އާއި ޝެހެނާގެ ދަރިފުޅަށް ހަތްދުވަސްވެގެން ނަން ކިޔާ ދުވަހެވެ. އާއިލާތެރޭ ފިރިހެންވެރިން ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ހުސްޖާގައިގާ ރިޔާ ދަމައި ކާން ތައްޔާރުކުމަށް އުޅެމުންދެއެވެ. ޝެހެނާވެސް ދަރިފުޅު ނިންދަވާފައި ކެއްކުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ބަދިގެއާ ދިމާއަށް ދިޔައެވެ. އެވަގުތު އޭނާގެ ކަންފަތަށް އިވުނު ވާހަކަތަކަކުން އޭނާގެ ހިތްފަޅައިގެން ނުދިޔައީ ކިރިޔާއެވެ. ފައިން ވާގި ދޫވާހެން ހީވެގެން ކައިރީގައި ހުރި ފާރުގައި ހިފަހައްޓާލެވުނެވެ. އެއީ އޭނާ ދުވަހެއްގައިވެސް އަޑުއަހަން ބޭނުންވި ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ ތެދު ވާހަކަތަކެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރުމަށް އޭނާގެ ޒަމީރު އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. އެހެންވާނީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ؟\nމި ވާހަކައަކީ ބައެއްގެ ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވެފައިވާ ހަގީގީ ކަންތައްތަކެއްގެ މައްޗަށް ލިޔާ ހިޔާލީ ވާހަކައެއްކަމުންނާއި މިއީ އެ ފަރާތްތަކުގެ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ލިޔާ ވާހަކައެއްކަމުން ގިނަފަހަރަށް ކަންކަން ސިފަކޮށްދެވިފައިވާނީ އެ މީހުންގެ އިޙްސާސުތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އަދި މިވާހަކައިގެ ގެނެވިފައިވާ ރަށްތަކަކީ ހިޔާލީ ރަށްތަކެކެވެ. ހުރިހާ ކިޔުންތެރިނެވެސް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ކިޔާނެކަމަށް އުއްމީދުކުރަން. 🙂\n???nice story! hywany asluhen. is thisareal story\nThanks Shana. Yeah..This story ge content binaavefa mivanee varah kurin medhu raaje thereyga hingaafa oi real strory eh ge mahchah . Shana ah mi story reethi V ma Dolly Vvvv ufaavehje Thanks dear <3.\nreethi ingey 🙂\nބުނާށެ ލޯބި ނުވަނީހޭ….45\nލޯބި July 15, 2019\n“ހިތް” ލޭ ކޮށެވިފައި……12\nލޯބި July 24, 2018\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި July 5, 2020\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި October 3, 2019