ދިވެހި ::يونس - ޔޫނުސް\n﴿١﴾ الر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ ا ل ر (މި އަކުރުތަކުގެ مراد ދެނެވޮޑިގެންވަނީ اللَّه އެވެ.) މިއީ حكمة ތެރި ފޮތުގެ (އެބަހީ: قرآن ގެ) آية ތަކެވެ.\n﴿٢﴾ أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ މީސްތަކުންނަށް إنذار ކުރެއްވުމަށާއި، إيمان ވެއްޖެ މީސްތަކުންނަށް އެއުރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ގައި އިސްކަމާއި، މަތިވެރި مقام ހުރިކަމުގެ އުފާވެރި خبر ދެއްވުމަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންގެ ތެރެއިން ފިރިހެނަކަށް، وحى އިއްވެވިކަން މީސްތަކުންނަށް عجائب އަކަށްވީހެއްޔެވެ؟ كافر ވި މީހުން ބުނެފޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، މިއީ (އެބަހީ: محمد ގެފާނީ) ފާޅުވެ بيان ވެގެންވާ ޖާދޫގަރެކެވެ.\n﴿٣﴾ إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۖ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ۖ مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِن بَعْدِ إِذْنِهِ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ، اللَّه އެވެ. އެކަލާނގެއީ، އުޑުތަކާއި ބިން ހަ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހެއްދެވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. ދެން عرش ގެ މައްޗަށް އެކަލާނގެ استواء ވެވޮޑިގެންވިއެވެ. އެކަލާނގެ (އެންމެހާ) ކަންތައްތައް މިންވަރު ކުރައްވައި تدبير ކުރައްވަތެވެ. އެކަލާނގެ إذن ފުޅަށް ފަހުގައި މެނުވީ (އެއްވެސް މީހަކަށް شفاعة ތެރިވާނޭ) شفاعة ތެރިޔަކު ނުވެއެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރި اللَّه އެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ހަނދުމަ ނުކުރަނީހެއްޔެވެ؟\n﴿٤﴾ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا ۖ وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ إِنَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ بِالْقِسْطِ ۚ وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ ތިޔަބައިމީހުން އެންމެން رجوع ވުން ވަނީ، އެކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. (މިއީ) اللَّه ގެ حق وعد ފުޅެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ނެތުމުގެ ތެރެއިން خلق ތަކުން އަލަށް އުފައްދަވައި، ދެން އަލުން އެ خلق ތަކުން إعادة ކުރައްވަނީ، އެކަލާނގެއެވެ. (އެއީ) إيمان ވެ صالح عمل ތައް ކުޅަމީހުންނަށް عدل ވެރި ގޮތުން ޖަޒާ ދެއްވުމަށްޓަކައެވެ. އަދި كافر ވި މީހުންނަށް އެއުރެން كافر ވެ އުޅުނުކަމުގެ ސަބަބުން، ކެކިކެކި ހުންނަ ހޫނުފެނުގެ ބުއިމަކާއި، ވޭންދެނިވި عذاب ހުށްޓެވެ.\n﴿٥﴾ هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ ۚ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ ۚ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ އެކަލާނގެއީ، އަލިކަމެއްކަމުގައި އިރު ލައްވައި، ނޫރެއްކަމުގައި ހަނދު ލެއްވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި އެ ހަނދު ހިނގުމަށް منـزل ތަކެއް މިންވަރުކުރެއްވިއެވެ. (އެއީ) ތިޔަބައިމީހުން އަހަރުތަކުގެ عدد އާއި (މައްސަރުތަކާއި ދުވަސްތަކުގެ) حساب ދެނެގަތުމަށްޓަކައެވެ. حق ގޮތުން މެނުވީ، اللَّه، އެތަކެތި ނަހައްދަވައެވެ. އެނގޭބަޔަކަށް އެކަލާނގެ آية ތައް تفصيل ކޮށްދެއްވަތެވެ.\n﴿٦﴾ إِنَّ فِي اخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَّقُونَ ހަމަކަށަވަރުން، ރޭދުވާ ތަފާތުވުމުގައްޔާއި އުޑުތަކާއި، ބިމުގައި اللَّه ހެއްދެވި (އެންމެހައި) ތަކެތީގައި، تقوى ވެރިވާ ބަޔަކަށް دليل ތަކެއްވާކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٧﴾ إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ ހަމަކަށަވަރުން، ރޭދުވާ ތަފާތުވުމުގައްޔާއި އުޑުތަކާއި، ބިމުގައި اللَّه ހެއްދެވި (އެންމެހައި) ތަކެތީގައި، تقوى ވެރިވާ ބަޔަކަށް دليل ތަކެއްވާކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٨﴾ أُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ހަމަަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުވާން ނޭދޭ، އަދި ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމަށްރުހި، އަދި އެކަމަށް ހިތްހަމަޖައްސައިގެންތިބެ ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތަކާމެދު غافل ވި މީހުން (ދަންނާށެވެ!) އެއުރެން ތިބެނިވި ތަނަކީ، ނަރަކައެވެ. (އެއީ) އެއުރެން ހޯދައިއުޅުނު عمل ތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.\n﴿٩﴾ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُم بِإِيمَانِهِمْ ۖ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ ހަމަކަށަވަރުން، إيمان ވެ، صالح عمل ތައް ކުޅަމީހުންނަށް، އެއުރެންގެ إيمان ކަމުގެ ސަބަބުން، އެއުރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އެއުރެންނަށް ތެދުމަގު ދައްކަވާނެތެވެ. نعمة ގެ ސުވަރުގެތަކުގައި، އެއުރެންގެ ދަށުން ފެންކޯރުތައް ހިނގަހިނގާ ހުންނާނެތެވެ.\n﴿١٠﴾ دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ ۚ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ އެތާނގައި، އެއުރެންގެ دعاء އަކީ [سبحانك اللّهم] އެވެ. އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! އިބަރަސްކަލާނގެއަށް އަޅަމެން تسبيح ދަންނަވަމެވެ. އަދި އެތާނގައި، އެއުރެންގެ تحيّة އަކީ، [سلام] އެވެ. އަދި އެއުރެންގެ دعاء ގެ ނިންމުމަކީ، [الحمد للَّه رب العالمين] އެވެ. حمد ހުރީ عالم ތަކުގެ ވެރި اللَّه އަށެވެ.\n﴿١١﴾ ۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُم بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ۖ فَنَذَرُ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ ހެޔޮކަމާއި، ثواب އަވަސްކޮށްދެއްވުމަށް މީސްތަކުން އެދޭހިނދު، އެކަން އަވަސްކޮށްދެއްވާ ފަދައިން، اللَّه އެއުރެންނަށް ނުބަޔާއި، عقاب އަވަސްކޮށްދެއްވާނަމަ، އެއުރެންގެ أجل ޖެހި، އެހިނދު އެހިނދަށް ނިމިއްޖައީހެވެ. ފަހެ، (قيامة ދުވަހުން) ތިމަންރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުވާން ނޭދޭމީހުން އެއުރެންގެ ފުރެދުމުގައި، ދެފުށު އެޅިއެޅިތިބޭ حال، އެއުރެން ދޫކޮށްލައްވައި، ބައިތިއްބަވާހުށީމެވެ.\n﴿١٢﴾ وَإِذَا مَسَّ الْإِنسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَن لَّمْ يَدْعُنَا إِلَىٰ ضُرٍّ مَّسَّهُ ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ އަދި އިންސާނާއަށް އުނދަގުލެއް ޖެހިއްޖެނަމަ، އޮށޯވެ އޮވެގެން ނުވަތަ އިށީނދެ އިނދެގެން، ނުވަތަ ކޮޅަށް ހުރެގެން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށް دعاء ކުރެތެވެ. ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެމީހެއްގެ ކިބައިން އެ އުނދަގޫ ފިއްލަވައިފުމުން، އޭނާ (އެދާ މަގުން) ހިނގައިދެއެވެ. އުނދަގުލެއްޖެހިގެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށް دعاء ވެސް ނުކުރާކަހަލައެވެ. كافر ންނަށް އެއުރެން ކޮށްއުޅުނު عمل ތައް ޒީނަތްތެރިި ކުރައްވާފައިވަނީ އެފަދައިންނެވެ.\n﴿١٣﴾ وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِن قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا ۙ وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރީގެ أمّة ތަކުގެ މީހުންގެ ގާތަށް معجزات ތަކާއިގެން رسول ން ވަޑައިގަތުމުން، އެއުރެން އަނިޔާވެރިވީހިނދު، އެ أمّة ތައް ހަލާކު ކުރައްވައި ނެތިކުރެއްވީމެވެ. އެއުރެންނީ إيمان ވާނޭ ބަޔަކު ކަމުގައި ނުވެތެވެ. ކުށްވެރިވި މީހުންނަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޖަޒާ ދެއްވަނީ އެފަދައިންނެވެ.\n﴿١٤﴾ ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ مِن بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ ދެން އެއުރެންގެ ފަހުން ބިމުގައި خليفة އިން ކަމުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުން ލެއްވީމެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ކަންތައްކުރަނީ ކޮންފަދައަކުންތޯ ބެއްލެވުމަށްޓަކައެވެ.\n﴿١٥﴾ وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ ۙ قَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَٰذَا أَوْ بَدِّلْهُ ۚ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاءِ نَفْسِي ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ ۖ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ އަދި އެއުރެންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތައް بيان ވެގެންވާ ގޮތުގައި ކިޔަވައިދެއްވާހިނދު، ތިމަންރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުވުމަށް ނޭދޭމީހުން ބުނެތެވެ. ތިޔަނޫން އެހެން قرآن އެއް ގެނެސްދެއްވާށެވެ! ނުވަތަ އެ قرآن އަށް ބަދަލުގެނެސް ދެއްވާށެވެ! ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނު އަމިއްލަފުޅަށް އެ ބަދަލުކުރުމަކީ، ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އިއްވަވާ وحى އަށް މެނުވީ، ތިމަންކަލޭގެފާނު تبع ވެވަޑައެއް ނުގަންނަވަމެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އުރެދިއްޖެނަމަ، ބޮޑުވެގެންވާ ދުވަހެއްގެ عذاب އަށް ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނު ބިރުވެތިވެވަޑައިގަންނަވަމެވެ.\n﴿١٦﴾ قُل لَّوْ شَاءَ اللَّهُ مَا تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ وَلَا أَدْرَاكُم بِهِ ۖ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُرًا مِّن قَبْلِهِ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! اللَّه އިރާދަކުރެއްވިނަމަ، ތިމަންކަލޭގެފާނު އެ آية ތައް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކިޔައެއް ނުދެއްވީމުހެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެ آية ތަކެއް ނުވެސް އެންގެވީހެވެ. ފަހެ، މީގެކުރިން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި އެތައްދުވަހެއް ވަންދެން (އެބަހީ: ސާޅީސް އަހަރު ވަންދެން) ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނު ހުންނެވީމެވެ. (މިބާވަތުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވަމެވެ.) ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންނަކަށް ނުވިސްނޭހެއްޔެވެ؟\n﴿١٧﴾ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ اللَّه އާމެދު ހަދައިގެން ދޮގެއް ބުނިމީހަކަށްވުރެ، ނުވަތަ އެކަލާނގެ آية ތައް ދޮގުކުޅަ މީހަކަށްވުރެ، އަނިޔާވެރިކަންބޮޑު މީހަކީ ފަހެ، ކާކުހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން، ކުށްކުރާ މީހުން ނުދިނޭނެތެވެ.\n﴿١٨﴾ وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَٰؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللَّهِ ۚ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ އެއުރެން اللَّه ފިޔަވައި އަޅުކަންކުރަނީ، އެއުރެންނަށް ގެއްލުމެއްވެސް ނުދެވޭ، އަދި އެއުރެންނަށް މަންފާއެއްވެސް ނުދެވޭ ތަކެއްޗަށެވެ. އަދި އެއުރެން ބުނެތެވެ. މި ތަކެއްޗަކީ، اللَّه ގެ حضرة ގައި ތިމަންމެންނަށް شفاعة ތެރިވާނޭ ތަކެއްޗެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އުޑުތަކުގައިވެސް، އަދި ބިމުގައިވެސް اللَّه ދެނެވޮޑިގެންނުވާ ކަމެއްގެ ވާހަކައިން ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެއަށް خبر ދެނީހެއްޔެވެ؟ އެއުރެން އެ شريك ކުރާ ތަކެތިން އެކަލާނގެ ހުސްطاهر ވެ މަތިވެރިވެވޮޑިގެންވެއެވެ.\n﴿١٩﴾ وَمَا كَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّةً وَاحِدَةً فَاخْتَلَفُوا ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيمَا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ އަދި މީސްތަކުން (އެންމެފުރަތަމަ) އެއް أمّة އެއްކަމުގައި މެނުވީ ނުވެއެވެ. ދެން (އެއަށްފަހު) އެއުރެން خلاف ވޫއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ން (ޖަޒާދެއްވުން قيامة ދުވަހަށް ފަސްކުރެއްވުމުގެ) ބަސްފުޅެއް އިސްވެފައި ނުވާނަމަ، އެކަންތަކާ ދޭތެރޭ އެއުރެން خلاف ވާ ކަންތަކާމެދު (ދުނިޔެމަތީގައި) އެއުރެންގެ މެދުގައި ނިޔާކުރެއްވީހެވެ.\n﴿٢٠﴾ وَيَقُولُونَ لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ ۖ فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ فَانتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ އަދި އެއުރެން ބުނެތެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ން އެކަލޭގެފާނަށް معجزة އެއް ބާވައިލައްވާފައި ނުވަނީ ކީއްވެގެންބާވައެވެ! ފަހެ، ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! غيب ތައް ދެނެވޮޑިގަތުންވާކަން ކަށަވަރީ، اللَّه އަށެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން انتظار ކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނުވެސް ތިޔަބައިމީހުންނާއެކު انتظار ކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ވާހުށީމެވެ.\n﴿٢١﴾ وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّن بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُم مَّكْرٌ فِي آيَاتِنَا ۚ قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا ۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ އަދި މީސްތަކުންނަށް ތަދުމަޑު حال އެއް ޖެހުމަށްފަހު، އެއުރެންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ رحمة ލައްވައި، ތިޔާގިކަމުގެ ރަހަ ދައްކަވާހިނދު، ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތައް އެއުރެން ދޮގުކޮށް މަކަރު ހަދަތެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އެއުރެންގެ މަކަރު ރައްދުކުރެއްވުމުގައި، اللَّه އަވަސްވެވޮޑިގަތުން ބޮޑެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ملائكة ން ތިޔަބައިމީހުން ހަދާ މަކަރުތައް ލިޔުއްވަތެވެ.\n﴿٢٢﴾ هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا كُنتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِم بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِن كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ ۙ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَٰذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ އެކަލާނގެއީ، އެއްގަމާއި، ކަނޑުގައި، ތިޔަބައިމީހުން ދަތުރުކުރާގޮތް ހިންމަވައިދެއްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ދެން ތިޔަަބައިމީހުން، ނަވަށް އަރައި ނަލަ ރޯޅިއަކާއެކު އެއުރެންނާއިގެން އެ ނައު ދުއްވައިގަތުމުން، އެކަމާ އެއުރެން އުފާކޮށްކޮށް ތިއްބައި، އެ ނަވަށް ޖެހުނުގަދަ ކޮޅިގަނޑަކުން ހުރިހާ ފަރާތަކުން އެއުރެންނާ ދިމާޔަށް ރާޅުތައް އައިސް އެއުރެން ހަލާކުވެދާނެހެން ހީވީމާ، އެކަލާނގެއަށް إيمان ކަން خالص ކުރާ حال ގައި، اللَّه އަށް އެއުރެން دعاء ކުރެތެވެ. މިކަމުން، އިބަރަސްކަލާނގެ އަޅަމެން ސަލާމަތްކުރައްވައިފިނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން، شكر ކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން އަޅަމެން ވާހުށީމުއެވެ.\n﴿٢٣﴾ فَلَمَّا أَنجَاهُمْ إِذَا هُمْ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلَىٰ أَنفُسِكُم ۖ مَّتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ދެން އެކަލާނގެ އެއުރެން ސަލާމަތްކުރެއްވި ހިނދު، އެހާރުން، حق އަކާނުލައި، އެއުރެން ބިމުގައި فساد އުފައްދައި ދެކޮޅުވެރިވެތެވެ. އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ގެއްލުން ހުރިކަންކަށަވަރީ، ހަމަ ތިޔަބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ نفس ތަކަށެވެ. ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވަގުތީ އުފަލެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުން رجوع ވާހުށީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. އޭރުން ތިޔަބައިމީހުން ކޮށްއުޅުނު ކަންތަކުގެ خبر، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަންގަވާހުށީމެވެ.\n﴿٢٤﴾ إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْأَنْعَامُ حَتَّىٰ إِذَا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَا أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ ۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމުގެ مثال ވާކަން ކަށަވަރީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އުޑުން ވެއްސެވި ފެނެއްގެ مثال ކަމުގައެވެ. ފަހެ، އިންސާނުންނާއި، نعم ސޫފި ކައިއުޅޭ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ބިމުގެ ގަސްގަހާގެހި، އެ ވާރޭފެނާއެކުވެ، އެންމެފަހުން އެ ބިމަށް ރީތިކަމާއި، އާރޯކަންލިބި (މާމެލާމެއްޔާއި މޭވާތަކުން) ޒީނަތްތެރިވެ، އެ ބިމުގެ أهل ވެރިން އެ ތަކެތީގެ މައްޗަށް ބާރު ހިންގުމަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާކަމަށް ހީކޮށްގެން ތިއްބައި (އެތަކެތި ހަލާކުވެދިއުމަށް) ރޭގަނޑެއްގައި، ނުވަތަ ދުވާލެއްގައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ أمر ފުޅު އައެވެ. ފަހެ، އެހިނދު ކޮށާލައިފައިވާ ގޮވާންތަކެއް ފަދައިން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެތަކެތި ލެއްވީމެވެ. އެތަކެތި އިއްޔެ ނުވެސް ނެތްކަހަލައެވެ. ފިކުރުކުރާ ބަޔަކަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތައް تفصيل ކޮށްދެއްވަނީ އެފަދައިންނެވެ.\n﴿٢٥﴾ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَىٰ دَارِ السَّلَامِ وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ اللَّه ގޮވައިލައްވަނީ، ސަލާމަތުގެ ގޮވައްޗަށެވެ. (އެބަހީ: ސުވަރުގެއަށެވެ.) އަދި އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވާ ބަޔަކަށް، ސީދާވެގެންވާ ތެދުމަގަށް އެކަލާނގެ މަގު ދައްކަވަތެވެ.\n﴿٢٦﴾ ۞ لِّلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَىٰ وَزِيَادَةٌ ۖ وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلَا ذِلَّةٌ ۚ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ހެޔޮ عمل ކުޅަމީހުންނަށް، އެންމެހެޔޮ ޖަޒާ ހުށްޓެވެ. (އެއީ ސުވަރުގެއެވެ.) އަދި އޭގެއިތުރަށްވެސް ހުށްޓެވެ. (އެއީ اللَّه ގެ ދީދާރުފުޅު ދެއްކެވުމެވެ.) އަދި އެއުރެންގެ މޫނުތަކަކަށް ހިރަފުހެއް ނުވަތަ ދެރަކަމެއް ނާރާނެތެވެ. އެއުރެންނަކީ، ސުވަރުގޭގެ أهل ވެރިންނެވެ. އެެއުރެން އެތާނގައި ދެމިތިބޭ ހުށްޓެވެ.\n﴿٢٧﴾ وَالَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئَاتِ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۖ مَّا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ ۖ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا ۚ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ އަދި ނުބައި عمل ތައް ކުރި މީހުންނަށްހުރީ، ކޮންމެ ނުބައިކަމަކަށް އެފަދަ ޖަޒާއެވެ. އަދި އެއުރެންގެ މައްޗަށް ފެތުރިފައިވަނީ ނިކަމެތިކަމެވެ. اللَّه ގެ عذاب ން ރައްކާތެރިކުރާނޭ އެއްވެސް ފަރާތެއް އެއުރެންނަކަށް ނުވެއެވެ. އެއުރެންގެ މޫނުތައް، ކަޅު އަނދިރި ރޭގަނޑުން ބައެއްލައްވައި ނިވާކުރައްވާފައިވާ ކަހަލައެވެ. އެއުރެންނަކީ، ނަރަކައިގެ أهل ވެރިންނެވެ. އެއުރެން އެތާނގައި ދެމިތިބޭހުށްޓެވެ.\n﴿٢٨﴾ وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا مَكَانَكُمْ أَنتُمْ وَشُرَكَاؤُكُمْ ۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ ۖ وَقَالَ شُرَكَاؤُهُم مَّا كُنتُمْ إِيَّانَا تَعْبُدُونَ ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެން އެންމެން އެއްތަނަކަށް އެއްކުރައްވާ ދުވަސް (ހަނދުމަކުރާށެވެ!) ދެން شريك ކުޅަ މީހުންނަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ وحى ކުރައްވާހުށީމެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނާއި، ތިޔަބައިމީހުން شريك ކުޅަ ތަކެތި ތިބިތާނގައި ތިބޭށެވެ! ފަހެ، އެއުރެންގެ މެދުގައިވާ ގުޅުންތައް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ވަނީ ކަނޑުއްވައި ވަކިކުރައްވާފައެވެ. އަދި އެއުރެން شريك ކުޅަ ތަކެތި ބުނާނެތެވެ. ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކޮށް އުޅުނީ ތިމަންމެންނަކަށް ނޫނެވެ.\n﴿٢٩﴾ فَكَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ إِن كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغَافِلِينَ ފަހެ، ތިމަންމެންނާއި، ތިޔަބައިމީހުންނާ ދެމެދުގައި ހެތްކަކަށް اللَّه ފުދެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ކުޅަ އަޅުކަމުން ތިމަންމެންވަނީ غافل ވެގެންނެވެ.\n﴿٣٠﴾ هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَّا أَسْلَفَتْ ۚ وَرُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ ۖ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَفْتَرُونَ އެތާނގައި ކޮންމެ نفس އަކަށްމެ، އެ نفس އެއް އިސްކުޅަ عمل އެއްގެގޮތް އެނގޭނެތެވެ. އަދި އެއުރެންގެ އެހީތެރިވަންތަ، حق ވަންތަ اللَّه ގެ حضرة އަށް އެއުރެން ރައްދުކުރައްވާނެތެވެ. އަދި އެއުރެން ދޮގުން އުފައްދައިގެން އުޅުނު ކަންތައްތައް، އެއުރެންގެ ކިބައިން ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެތެވެ.\n﴿٣١﴾ قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّن يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَن يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ۚ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ ۚ فَقُلْ أَفَلَا تَتَّقُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުންނަށް އުޑުންނާއި، ބިމުން رزق ދެއްވަނީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އިވުމާއި ފެނުން ملك ވެގެންވަނީ ކާކަށްހެއްޔެވެ؟ އަދި މަރުވެފައިވާ ތަކެތިން، ދިރޭތަކެތި ނެރުއްވައި، ދިރޭތަކެތިން މަރުވެފައިވާ ތަކެތި ނެރުއްވަނީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ އަދި އެންމެހާ ކަންތައް تدبير ކުރައްވަނީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ ފަހެ، އެއުރެން ބުނާނެތެވެ. (އެއީ) اللَّه އެވެ. ދެން ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން (އެކަލާނގެއަށް) تقوى ވެރި ނުވަނީހެއްޔެވެ؟\n﴿٣٢﴾ فَذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ ۖ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ ފަހެ، އެއީ اللَّه އެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރި، حق ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، حق ގޮތަށްފަހުގައި ވަނީ މަގުފުރެދުންނޫން ކޮންއެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ (އެބަހީ: حق ގޮތުން އެއްކިބާވެއްޖެނަމަ، ދެން ދެވޭނީ ފުރެދުމުގެ ތެރެއަށެވެ.) ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން (حق ގޮތް ފިޔަވައި) އެނބުރިދަނީ، ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟\n﴿٣٣﴾ كَذَٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ فاسق ވި މީހުންގެ މައްޗަށް، އެއުރެން إيمان ނުވާނެކަމަށް ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ كلمة ފުޅު ހަމައެފަދައިންވަނީ حق ވެގެންނެވެ.\n﴿٣٤﴾ قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ۚ قُلِ اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން شريك ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި (ނެތުމުގެތެރެއިން) خلق ތަކުން އަލަށް އުފައްދައި، ދެން އަލުން އެ خلق ތަކުން إعادة ކުރާ މީހަކު ވޭހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! (ނެތުމުގެތެރެއިން) خلق ތަކުން އަލަށް އުފައްދަވައި، ދެން އަލުން އެ خلق ތަކުން إعادة ކުރައްވަނީ اللَّه އެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން (إيمان ކަމުން) އެއްކިބާވެގަންނަނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟\n﴿٣٥﴾ قُلْ هَلْ مِن شُرَكَائِكُم مَّن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ ۚ قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ ۗ أَفَمَن يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّي إِلَّا أَن يُهْدَىٰ ۖ فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން شريك ކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި حق އަށް މަގުދައްކާ މީހަކު ވޭހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! حق އަށް މަގުދައްކަވަނީ اللَّه އެވެ. ފަހެ، تبع ވުން حق ކަންބޮޑީ حق އަށް މަގުދައްކާ ފަރާތަކާ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މަގުދައްކަވައިގެން މެނުވީ ތެދުމަގު ލިބިނުގަނެވޭ މީހަކާ ހެއްޔެވެ؟ ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ތިޔަ ތިބީ ކީއްވެފައި ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުން حكم ކުރަނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ؟\n﴿٣٦﴾ وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا ۚ إِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ އެއުރެންކުރެ ގިނަމީހުން ހީއަކާމެނުވީ تبع އެއް ނުވެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ހީއަކީ حق ގެ ބަދަލުގައި އެއްވެސްކަމެއް ފުއްދައިދޭނޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، އެއުރެން ކުރާ ކަންތައް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\n﴿٣٧﴾ وَمَا كَانَ هَٰذَا الْقُرْآنُ أَن يُفْتَرَىٰ مِن دُونِ اللَّهِ وَلَٰكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ الْكِتَابِ لَا رَيْبَ فِيهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِينَ اللَّه ނޫންފަރާތަކުން ހަދައިގެން ގެންނަ އެއްޗަކަށް މި قرآن ނުވެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު (އެ قرآن ބާވައިލެއްވީ) އޭގެކުރީގައިވާ ފޮތްތައް ތެދުކުރުމަށާއި، ފޮތުގައިވާ حكم ތައް تفصيل ކޮށްދެއްވުމަށެވެ. އެ ފޮތާމެދު شك އެއް ނެތެވެ. (އެ ފޮތް ބާވައިލެއްވީ) عالم ތަކުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ންނެވެ.\n﴿٣٨﴾ أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ އަދި ކިއެއްތަ! (އެ قرآن (އެއީ، އެކަލޭގެފާނު ހައްދަވައިގެން އުޅުއްވާ އެއްޗެއްކަމަށް އެއުރެން ބުނަނީހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ތެދުވެރިން ކަމުގައިވަނީނަމަ، اللَّه ފިޔަވައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކުޅަދާނަވީހައި ބަޔަކަށް ގޮވައިގެން ނަމަވެސް، އެއާ އެއްފަދަ سورة އެއް ނިކަން ގެނެސްބަލާށެވެ!\n﴿٣٩﴾ بَلْ كَذَّبُوا بِمَا لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ ۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۖ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ އަދި ކިއެއްތަ! އެ قرآن ގައިވާ އެއްޗެއް އެއުރެންނަށް ނޭނގެނީސް، އަދި އޭގެ މާނަ އެއުރެންނާ ހަމަޔަށް ނާންނަނީސް، އެއުރެން އެ قرآن ދޮގުކުރޫއެވެ. ހަމަ އެފަދައިން އެއުރެންގެ ކުރީގެ މީހުންވެސް (އެއުރެންގެ رسول ން) ދޮގުކުރޫއެވެ. ފަހެ، އަނިޔާވެރިންގެ ނިމުންވަނީ، ކޮންފަދައަކުންކަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައި ގަންނަވާށެވެ!\n﴿٤٠﴾ وَمِنْهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِ وَمِنْهُم مَّن لَّا يُؤْمِنُ بِهِ ۚ وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ އެއުރެންގެ ތެރޭގައި އެ قرآن އަށް إيمان ވާ ބަޔަކުވެއެވެ. އަދި އެއުރެންގެ ތެރޭގައި އެ قرآن އަށް إيمان ނުވާ ބަޔަކުވެސްވެއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ، فساد ކުރާމީހުން އެންމެމޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\n﴿٤١﴾ وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّي عَمَلِي وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ ۖ أَنتُم بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَأَنَا بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ އަދި އެއުރެން ކަލޭގެފާނު ދޮގުކޮށްފިނަމަ، ފަހެ، ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނަށް، ތިމަންކަލޭގެފާނު ކުރެއްވި عمل އެކެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ތިޔަބައިމީހުން ކުޅަ عمل އެކެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު ކުރައްވާ عمل ތަކުން، ތިޔަބައިމީހުންވަނީ، ބަރީއަވެގެންނެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ކުރާ عمل ތަކުން، ތިމަންކަލޭގެފާނު ވަނީ ބަރީއަވެގެންނެވެ.\n﴿٤٢﴾ وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ ۚ أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوا لَا يَعْقِلُونَ އަދި އެއުރެންގެ ތެރޭގައި، ކަލޭގެފާނަށް ކަނުލައިއަހާ މީހުންވެއެވެ. ފަހެ، ބީރުބަޔަކަށް، އެއުރެންނަށް ނުވިސްނޭކަމުގައިވިޔަސް، ކަލޭގެފާނު އިއްވަވަނީތޯއެވެ؟\n﴿٤٣﴾ وَمِنْهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ ۚ أَفَأَنتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوا لَا يُبْصِرُونَ އަދި އެއުރެންގެ ތެރޭގައި ކަލޭގެފާނަށް ބަލާމީހުންވެއެވެ. ފަހެ، ކަނުބަޔަކަށް، އެއުރެންނަށް ނުފެންނަކަމުގައިވިޔަސް، ކަލޭގެފާނު މަގުދައްކަވަނީތޯއެވެ؟\n﴿٤٤﴾ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئًا وَلَٰكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه، އެއްވެސްކަމަކުން މީސްތަކުންނަށް އަނިޔާއެއް ނުކުރައްވަތެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، މީސްތަކުން އެއުރެންގެ އަމިއްލަ نفس ތަކަށް އަނިޔާކުރެތެވެ.\n﴿٤٥﴾ وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنَهُمْ ۚ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقَاءِ اللَّهِ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ އެކަލާނގެ އެއުރެން محشر އަށް ފޮނުއްވާ ދުވަހު، ދުވާލުން ساعة އެއްގެ މިންވަރަށް މެނުވީ (ދުނިޔޭގައި ނުވަތަ ކަށްވަޅުގައި) އެއުރެން ނުތިބޭކަހަލައެވެ. އެއުރެންގެ މެދުގައި تعارف ވާނެތެވެ. اللَّه އާ ބައްދަލުވާނޭކަން ދޮގުކުޅަ މީހުން، ގެއްލި ހަލާކުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި އެއުރެންނީ، ތެދުމަގު ލިބިގެންވާ ބަޔަކު ކަމުގައިވެސް ނުމެވޭމެއެވެ.\n﴿٤٦﴾ وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا يَفْعَلُونَ އެއުރެންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ وعد ކުރެއްވި ބައެއްކަންތައް ކަލޭގެފާނަށް ދެއްކެވިޔަސް، ނުވަތަ (އޭގެކުރިން) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނު މަރުގެންނެވިޔަސް، ފަހެ، އެއުރެންގެ رجوع ވުންވަނީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. ދެން އެއުރެން ކޮށްއުޅުނު ކަންތަކުގެ މައްޗަށް، اللَّه ހެކިވެވޮޑިގަންނަވާނެތެވެ.\n﴿٤٧﴾ وَلِكُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولٌ ۖ فَإِذَا جَاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ އަދި ކޮންމެ أمّة އަކަށްވެސް رسول އަކުވެއެވެ. ފަހެ، (قيامة ދުވަހުން) އެ أمّة އެއްގެ رسول އަކު ވަޑައިގަތުމުން، އެއުރެންގެ މެދުގައި عدل އަށް حكم ކުރައްވާނެތެވެ. އަދި އެއުރަންނަކަށް ބޭއިންސާފެއް ނުކުރައްވާހުށްޓެވެ.\n﴿٤٨﴾ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ އަދި އެއުރެން ބުނެތެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނީ ތެދުބުނާ ބަޔަކު ކަމުގައިވާނަމަ، ތިޔަ (ބުނާ عذاب ގެ) وعد އަންނާނީ ކޮންއިރަކުން ހެއްޔެވެ؟\n﴿٤٩﴾ قُل لَّا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَلَا نَفْعًا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ ۗ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ۚ إِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ نفس އަށް ގެއްލުމެއް ދިނުމަކީވެސް، އަދި މަންފާއެއް ދިނުމަކީވެސް، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ކަމެއްނޫނެވެ. اللَّه އިރާދަކުރެއްވިކަމެއް މެނުވީއެވެ. ކޮންމެ أمّة އަކަށްވެސް أجل އެއްވެއެވެ. އެއުރެންގެ أجل އަތުވެއްޖެނަމަ، އެންމެ ساعة އެއްގެ އިރުވެސް އެއުރެންނަކަށް ލަހެއްނުކުރައްވާނެތެވެ. އަދި އަވަހެއްވެސް ނުމެކުރައްވާނޭމެއެވެ.\n﴿٥٠﴾ قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُهُ بَيَاتًا أَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން ނިކަން ބުނެބަލާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް އެކަލާނގެ عذاب، ރޭގަނޑު (ނިދާފައި ތިއްބައި) ނުވަތަ ދުވާލު (މަސައްކަތުގައި ތިއްބައި) އަޔަސް (ތިޔަބައިމީހުންނަށް އޮތީ ކޮންފައިދާއެއް ހެއްޔެވެ؟) ކުށްވެރިން (ލަސްވެގެން) އަވަސްވުންއެދި އެއުޅެނީ އެ عذاب ގެ ތެރެއިން ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟\n﴿٥١﴾ أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آمَنتُم بِهِ ۚ آلْآنَ وَقَدْ كُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ އެ عذاب އައިސްޖެހުނީމާ، ދެން ތިޔަބައިމީހުން އެކަލާނގެއަށް إيمان ވީހެއްޔެވެ؟ (އަދި އަންގަވާނެތެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ إيمان ވަނީ) މިހާރު ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުން (ފުރައްސާރައިގެ ގޮތުން) އެ عذاب (ނައިސް ލަސްވެގެން) އަވަސްވުންއެދި އުޅުނީމުއެވެ.\n﴿٥٢﴾ ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا بِمَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ ދެން އަނިޔާވެރިވި މީހުންނަށް އަންގަވާނެތެވެ. ދެމިހުންނަނިވި عذاب ގެ ރަހަ ތިޔަބައިމީހުން ލިބިގަންނާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން ހޯދައިއުޅުނު عمل ތަކުގެ ސަބަބުން މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޖަޒާ ލިބޭހެއްޔެވެ؟\n﴿٥٣﴾ ۞ وَيَسْتَنبِئُونَكَ أَحَقٌّ هُوَ ۖ قُلْ إِي وَرَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ ۖ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ އެއީ، ހަމަ حق ތެދުތޯ خبر ދެއްވުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން އެއުރެން އެދޭނެތެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އާނއެކެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ގަންދެއްވައި ވިދާޅުވަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއީ، ހަމަ حق ތެދެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަކީ، އެކަލާނގެ ނުކުޅައްދައި ރެކިގެންދާނޭ ބަޔަކު ކަމުގައި ނުވެތެވެ.\n﴿٥٤﴾ وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ ۗ وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ ۖ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ ۚ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ އަނިޔާވެރި ކޮންމެ نفس އަކަށް، ބިމުގައިވާހާ ތަކެތި ލިބުނުނަމަ، (عذاب ން މިންޖުވުމަށް) އެތަކެތިން فدية ދިނީހެވެ. އަދި އެއުރެން عذاب ދެކޭހިނދު، ހިތާމަވެރިކަން ހިތުތެރޭގައި إحساس ކުރާނެތެވެ. އަދި އެއުރެންގެ މެދުގައި عدل އަށް ނިޔާކުރައްވާ ހުށްޓެވެ. އަދި އެއުރެންނަކަށް ބޭއިންސާފެއް ނުކުރައްވާ ހުށްޓެވެ.\n﴿٥٥﴾ أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ أَلَا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ދަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އުޑުތަކާއި، ބިމުގައިވާހާ ތަކެތި ملك ވެގެންވަނީ اللَّه އަށެވެ. ދަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه ގެ وعد ފުޅަކީ حق ތެދެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އެއުރެންކުރެ ގިނަމީހުން (އެކަމެއް) ނުދަނެތެވެ.\n﴿٥٦﴾ هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ދިރުއްވަނީވެސް، އަދި މަރުގަންނަވަނީވެސް އެކަލާނގެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން رجوع ކުރައްވާހުށީ، ހަމަ، އެކަލާނގެ حضرة އަށެވެ.\n﴿٥٧﴾ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ން ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް وعظ އަކާއި، ހިތްތަކުގައިވާ ބަލިތަކަށް شفاء އަކާއި، مؤمن ތަކުންނަށް ތެދުމަގަކާއި، رحمة އެއް އަތުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٥٨﴾ قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! اللَّه ގެ فضل ވަންތަ ކަމާއި، އެކަލާނގެ رحمة އަށްޓަކައި (އެބަހީ: إسلام دين އާއި قرآن އަށްޓަކައި) ފަހެ، އެއުރެން އުފާކުރާހުށިކަމެވެ! އެއުރެން (ދުނިޔެމަތީގައި) އެއްކުރާ ތަކެއްޗަށްވުރެ، އެކަން ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ.\n﴿٥٩﴾ قُلْ أَرَأَيْتُم مَّا أَنزَلَ اللَّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًا وَحَلَالًا قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ ۖ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! اللَّه ތިޔަބައިމީހުންނަށް ބާވައިލެއްވި رزق އާމެދު، ތިޔަބައިމީހުން ނިކަން خبر ދީބަލާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން އޭގެ ބައެއް ތަކެތި حرام ތަކެއްޗަށް އަނެއްބައި ތަކެތި حلال ތަކެއްޗަށް ހެދީމުއެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! اللَّه ތިޔަބައިމީހުންނަށް (އެކަމަށް) إذن ދެއްވީހެއްޔެވެ؟ އަދި ކިއެއްތަ! اللَّه އާމެދު ތިޔަބައިމީހުން ހަދައިގެން ދޮގެއް ބުނަނީއެވެ.\n﴿٦٠﴾ وَمَا ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ اللَّه އާމެދު ހަދައިގެން ދޮގުބުނާ މީހުން، قيامة ދުވަހު، ހީކުރަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް فضل ވަންތަވެރި ރަސްކަލާނގެކަން ކަށަވަރެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އެއުރެންކުރެ ގިނަމީހުން شكر އެއް ނުކުރެތެވެ.\n﴿٦١﴾ وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِن قُرْآنٍ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ ۚ وَمَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَلَا أَصْغَرَ مِن ذَٰلِكَ وَلَا أَكْبَرَ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ ކަލޭގެފާނު ކޮންމެ ކަމެއްގައި އުޅުއްވިޔަސް، އަދި ކަލޭގެފާނު قرآن ން ކޮންމެ އެއްޗެއް ކިޔަވައިވިދާޅުވިޔަސް، އަދި ތިޔަބައިމީހުން ކޮންމެ عمل އެއް ކުރިޔަސް، އެ عمل ގެ ތެރޭގައި ތިޔަބައިމީހުން އުޅޭހިނދު، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހެކިވެވޮޑިގެންވާ ކަމުގައި މެނުވީ ނުވަމެވެ. އަދި އުޑާއި، ބިމުގައިވާ ذرّ އެއްގެ މިންވަރުވެސް، އަދި އެއަށްވުރެ ކުޑަޔަސް، އަދި އެއަށްވުރެ ބޮޑަސް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ވަންހަނާވެގެނެއްނުވެތެވެ. ބަޔާންވެގެންވާ ފޮތެއްގައި އެތަކެތި ލިޔުއްވާފައިމެނުވީ ނުވެތެވެ.\n﴿٦٢﴾ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ދަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه ގެ ولىّ ންގެ މައްޗަކަށް އެއްވެސް ބިރެއްނެތެވެ. އަދި އެއުރެންނީ ހިތާމަކުރާނޭ ބަޔަކު ކަމުގައިވެސް ނުމެވޭމެއެވެ.\n﴿٦٣﴾ الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ އެއުރެންނަކީ إيمان ވެ، تقوى ވެރިވެ އުޅުނު މީހުންނެވެ.\n﴿٦٤﴾ لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ۚ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ދުނިޔޭގެ حياة ގައްޔާއި، آخرة ގައި އެއުރެންނަށް އުފާވެރިކަމުގެ خبر ހުށްޓެވެ. اللَّه ގެ كلمة ފުޅުތަކަށް ބަދަލުވުމެއް ނާންނަހުށްޓެވެ. ބޮޑުވެގެންވާ نصيب ލިބުމަކީ ހަމަ އެއީއެވެ.\n﴿٦٥﴾ وَلَا يَحْزُنكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا ۚ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ އެއުރެންގެ (ދޮގު) ވާހަކަތައް ކަލޭގެފާނު ހިތާމަވެރިކުރުވިޔަ ނުދެއްވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ހުރިހާ عزّة އެއް ملك ވެގެންވަނީ اللَّه އަށެވެ. އެކަލާނގެއީ، މޮޅަށް އައްސަވާވޮޑިގެންވާ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\n﴿٦٦﴾ أَلَا إِنَّ لِلَّهِ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ ۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ شُرَكَاءَ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ ދަންނާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އުޑުތަކުގައިވާހާ ބަޔަކާއި، ބިމުގައިވާހާ ބަޔެއް ملك ވެގެންވަނީ، اللَّه އަށެވެ. اللَّه ނޫންފަރާތަކަށް، އަޅުކަންކުރާ މީހުން (حقيقة ގައި) شريك ންނަކާ تبع އެއް ނުވެތެވެ. އެއުރެން އެ تبع ވަނީ، ހީއަކަށް ކަމުގައިނޫނީ ނުވެތެވެ. އަދި ދޮގުހަދާ ބަޔަކު ކަމުގައި ނޫނީ އެއުރެން ނުވެތެވެ.\n﴿٦٧﴾ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَسْمَعُونَ އެކަލާނގެއީ، ތިޔަބައިމީހުން (އަރާމުކޮށް) ހަމަހިމޭންވުމަށް ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި، ރޭގަނޑު ލެއްވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި (ތިޔަބައިމީހުން ދިރިއުޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް) ދުވާލު އަލިކޮށްދެއްވި ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަންތައްތަކުގައި، އަޑުއަހާ ބަޔަކަށް ހެކިތަކެއްވާކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٦٨﴾ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا ۗ سُبْحَانَهُ ۖ هُوَ الْغَنِيُّ ۖ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ إِنْ عِندَكُم مِّن سُلْطَانٍ بِهَٰذَا ۚ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ اللَّه ދަރިކަލަކު ހިއްޕެވިކަމަށް އެއުރެން ބުނެފޫއެވެ. އެކަލާނގެ ހުސްطاهر ވަންތަކަމާއެވެ! އެކަލާނގެއީ، ފުދިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އުޑުތަކުގައިވާހާ ތަކެއްޗާއި ބިމުގައިވާހާ ތަކެތި ملك ވެގެންވަނީ އެކަލާނގެއަށެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަބުނާ ބަހުގެ މައްޗަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތުގައި އެއްވެސް دليل އެއް ނެތެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަށް، އެނގިގެންނުވާ އެއްޗެއް اللَّه އާމެދު ތިޔަބައިމީހުން ބުނަނީހެއްޔެވެ؟\n﴿٦٩﴾ قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އާމެދު ހަދައިގެން ދޮގުބުނާ މީހުން ނުދިނޭނެތެވެ.\n﴿٧٠﴾ مَتَاعٌ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ ދުނިޔޭގައި (ލިބޭ) ވަގުތީ އުފަލެކެވެ. ދެން އެއުރެން رجوع ވުން ވަނީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة އަށެވެ. ދެން އެއުރެން كافر ވެ އުޅުނުކަމުގެ ސަބަބުން، ގަދަފަދަވެގެންވާ عذاب ގެ ރަހަ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންނަށް ދައްކަވާހުށީމެވެ.\n﴿٧١﴾ ۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُم مَّقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنظِرُونِ نوح ގެފާނުގެ ވާހަކަ އެއުރެންނަށް ކަލޭގެފާނު ކިޔައިދެއްވާށެވެ! އެކަލޭގެފާނުގެ قوم ގެމީހުންނަށް ވިދާޅުވި ހިނދުގައެވެ. އޭ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ قوم ގެމީހުންނޭވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނު ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި ހުންނެވުމާއި، اللَّه ގެ آية ތަކުން ތިމަންކަލޭގެފާނު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހަނދާންކޮށް ދެއްވުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ބޮޑުކަމަކަށް ވެއްޖެނަމަ، ފަހެ، ތިމަންކަލޭގެފާނު، اللَّه އަށް وكيل ކުރައްވައިފީމެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ބައިވެރިންނާއެކު، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަންތަކާމެދު އެއްބަސްވާށެވެ! ދެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަންތައް (ނިންމިގޮތް) ތިޔަބައިމީހުންނަށް އޮޅޭގޮތެއްގައި، ވަންހަނާވެފައި އޮވެގެނެއް ނުވާނެއެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުން ނިންމިގޮތް، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ހިންގާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް مهلة ނުދޭށެވެ!\n﴿٧٢﴾ فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُم مِّنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ފުރަގަސްދީފިނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކިބަޔަކުން އުޖޫރައަކަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައެއް ނުގަންނަވަމެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުޖޫރަ، اللَّه ގެ حضرة ގައި މެނުވީ ނުވެތެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަށް أمر ކުރައްވާފައިވަނީ، ތިމަންކަލޭގެފާނު مسلم ންގެ ތެރެއިން ވުމަށެވެ.\n﴿٧٣﴾ فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ فِي الْفُلْكِ وَجَعَلْنَاهُمْ خَلَائِفَ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا ۖ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ފަހެ، އެއުރެން އެކަލޭގެފާނު ދޮގުކުރޫއެވެ. ދެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި ނާކޮޅުގައިވާ އެންމެން ސަލާމަތް ކުރެއްވީމެވެ. އަދި އޭގެފަހުން (ބިމުގައި) އުޅޭނެ ބަޔަކު ކަމުގައި އެއުރެން ލެއްވީމެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތައް ދޮގުކުރިމީހުން غرق ކުރެއްވީމެވެ. ފަހެ، إنذار ވެވުނު މީހުންގެ ނިމުންހުރީ، ކޮންފަދައަކުންކަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާށެވެ!\n﴿٧٤﴾ ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِ رُسُلًا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ فَجَاءُوهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا بِهِ مِن قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ نَطْبَعُ عَلَىٰ قُلُوبِ الْمُعْتَدِينَ ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ފަހުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ رسول ންތަކެއް އެބޭކަލުންގެ قوم ގެމީހުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވީމެވެ. ފަހެ، بيان ވެގެންވާ ހެކިތައް އެއުރެންނަށް އެބޭކަލުން ގެނެސްދެއްވޫއެވެ. (ނަމަވެސް) ކުރިން އެއުރެން ދޮގުކުރި ކަންތަކަށް إيمان ވާ ބަޔަކު ކަމުގައި އެއުރެން ނުވިއެވެ. ހަމައެފަދައިން ދެކޮޅުވެރިވެ ހައްދުފަހަނަޅައިދާ މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ސިއްކަގައްސަވާހުށީމެވެ.\n﴿٧٥﴾ ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِم مُّوسَىٰ وَهَارُونَ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ بِآيَاتِنَا فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْمًا مُّجْرِمِينَ ދެން އެބޭކަލުންނަށް ފަހުގައި، فرعون އާއި، އޭނާގެ ބޮޑުންގެ ގާތަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތަކާއިގެން موسى ގެފާނާއި، هارون ގެފާނު ފޮނުއްވީމެވެ. ދެން އެއުރެން كبر ވެރިވެގަތޫއެވެ. އަދި ކުށްވެރި ބަޔަކު ކަމުގައި އެއުރެންވިއެވެ.\n﴿٧٦﴾ فَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِندِنَا قَالُوا إِنَّ هَٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِينٌ ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة ން އެއުރެންގެ ގާތަށް حق އައުުމުން، އެއުރެން ބުނެފޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، މިއީ ބަޔާންވެގެންވާ ޖާދޫއެއްކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٧٧﴾ قَالَ مُوسَىٰ أَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَكُمْ ۖ أَسِحْرٌ هَٰذَا وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ موسى ގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް حق އައިހިނދު، އެ حق އަށް މިއީ ޖާދޫއެއްހޭ ތިޔަބައިމީހުން ބުނަނީހެއްޔެވެ؟ އަދި ޖާދޫހަދާ މީހުން ނުދިނޭހުށްޓެވެ.\n﴿٧٨﴾ قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاءُ فِي الْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ އެއުރެން ދެންނެވޫއެވެ. ކަލޭގެފާނު ތިޔަވަޑައިގަތީ، ތިމަންމެންގެ ކާބަފައިން އުޅޭތީ ތިމަންމެންނަށް ފެނުނުގޮތުން ތިމަންމެން އެއްކިބާކުރައްވައި ތިޔަ ދެބޭކަލުންނަށް ބިމުގައި ވެރިކަން ހޯއްދެވުމަށްތޯއެވެ؟ ތިޔަ ދެބޭކަލުންނަށް إيمان ވާ ބަޔަކު ކަމުގައި ތިމަންމެން ނުވަމުއެވެ.\n﴿٧٩﴾ وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُونِي بِكُلِّ سَاحِرٍ عَلِيمٍ فرعون ބުންޏެވެ. މޮޅަށް ދަންނަ ހުރިހާ ޖާދޫގަރުން ތިމަންގެ ގާތަށް ގެނެސްދޭށެވެ!\n﴿٨٠﴾ فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُم مُّوسَىٰ أَلْقُوا مَا أَنتُم مُّلْقُونَ ފަހެ، އެ ޖާދޫގަރުން އައިހިނދު އެއުރެންނަށް موسى ގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން (ޖާދޫގެގޮތުން) އުކަންހުރި ތަކެތި އުކާށެވެ!\n﴿٨١﴾ فَلَمَّا أَلْقَوْا قَالَ مُوسَىٰ مَا جِئْتُم بِهِ السِّحْرُ ۖ إِنَّ اللَّهَ سَيُبْطِلُهُ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِينَ ފަހެ، އެއުރެން (އެތަކެތި) އުކިހިނދު، موسى ގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ ގެނައީ ޖާދޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه، އެ ޖާދޫ باطل ކުރައްވާނެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، فساد ކުރާ މީހުންގެ عمل، اللَّه إصلاح އެއް ނުކުރައްވާހުށްޓެވެ.\n﴿٨٢﴾ وَيُحِقُّ اللَّهُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ އަދި ކުށްވެރިން ނުރުހުނަސް، اللَّه އެކަލާނގެ كلمة ފުޅުތަކުން حق ސާބިތުކުރައްވައި ފާޅުކުރައްވާނެތެވެ.\n﴿٨٣﴾ فَمَا آمَنَ لِمُوسَىٰ إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّن قَوْمِهِ عَلَىٰ خَوْفٍ مِّن فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ ۚ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ ފަހެ، موسى ގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ قوم ގެ ބައެއް ދަރިކޮޅު މެނުވީ إيمان އެއް ނުވެތެވެ. (އެއީ) فرعون އާއި، އޭނާގެ ބޮޑުންނަށް ބިރުންނެވެ. އެއުރެންނަށް އަނިޔާކޮށް، دين ން އެއްކިބާކޮށްފާނެ ކަމަށްޓަކައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، فرعون އަކީ، ބިމުގައި ވަރަށް ބޮޑާވެގެން އުޅުނު މީހެކެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އޭނާވަނީ (އަނިޔާވެރިކަމާއި فساد ވެރިކަމުގައި) ހައްދުފަހަނަޅައިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿٨٤﴾ وَقَالَ مُوسَىٰ يَا قَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ އަދި موسى ގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ އަހުރެންގެ قوم ގެމީހުންނެވެ! ތިޔަބައިމީހުން اللَّه އަށް إيمان ވެގެންވާނަމަ، ފަހެ، އެކަލާނގެއަށް وكيل ކުރާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުންނީ مسلم ން ކަމުގައި ވާނަމައެވެ.\n﴿٨٥﴾ فَقَالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ފަހެ، އެއުރެން ދެންނެވޫއެވެ. اللَّه އަށް އަޅަމެން وكيل ކޮށްފީމެވެ. އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! އަނިޔާވެރިވީ މީހުންނަށް ފިތުނައެއްކަމުގައި (އެބަހީ: އެއުރެންގެ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ދަށުގައި) އަޅަމެން ނުލައްވާނދޭވެ!\n﴿٨٦﴾ وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ އަދި كافر ވި މީހުންގެ ކިބައިން، އިބަރަސްކަލާނގެ رحمة ފުޅާލައިގެން އަޅަމެން ސަލާމަތް ކުރައްވާނދޭވެ!\n﴿٨٧﴾ وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّآ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًا وَاجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ތިމަންރަސްކަލާނގެ موسى ގެފާނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ أخ (هارون ގެފާނު) އަށް وحى ކުރެއްވީމެވެ. ތިޔަ ދެބޭކަލުންގެ قوم ގެމީހުންނަށް مصر ގައި ގޭގެ ހައްދަވާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ގޭގެ، قبلة އަށް ބަހައްޓައި، ނަމާދު قائم ކުރާށެވެ! އަދި ކަލޭގެފާނު مؤمن ތަކުންނަށް (نصر ލިބޭނެކަމުގެ) އުފާވެރި خبر ދެއްވާށެވެ!\n﴿٨٨﴾ وَقَالَ مُوسَىٰ رَبَّنَا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُ زِينَةً وَأَمْوَالًا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّوا عَن سَبِيلِكَ ۖ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَىٰ أَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا حَتَّىٰ يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ موسى ގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، އިބަރަސްކަލާނގެ فرعون އަށާއި، އޭނާގެ ބޮޑުންނަށް ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމުގައި ޒީނަތްތެރިކަމާއި، މުދާތައް ދެއްވީމުއެވެ. އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! (އެތަކެތިން) އެއުރެން އިބަރަސްކަލާނގެ ތެދުމަގުން (މީސްތަކުން) އެއްކިބާކުރެތެވެ. އަޅަމެންގެ ވެރިރަސްކަލާކޯއެވެ! އެއުރެންގެ މުދާތައް ހަލާކު ކުރައްވައި، ނެތިކުރައްވާނދޭވެ! އަދި އެއުރެންގެ ހިތްތައް ހަރުކަށިކުރައްވައި، ސިއްކަގައްސަވާނދޭވެ! ފަހެ، އެއުރެންނަށް ވޭންދެނިވި عذاب ފެނިއްޖައުމަށް ދާނދެން، އެއުރެން إيمان އެއް ނުވާނެތެވެ.\n﴿٨٩﴾ قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيمَا وَلَا تَتَّبِعَانِّ سَبِيلَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ އެކަލާނގެ وحى ކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަ ދެބޭކަލުންގެ دعاء އިޖާބަކުރައްވައިފީމެވެ. ފަހެ، ތިޔަ ދެބޭކަލުން ސީދާގޮތުގައި ތިއްބަވާށެވެ! ނުދަންނަ މީހުންގެ މަގަށް ތިޔަ ދެބޭކަލުން تبع ވެވަޑައި ނުގަންނަވާހުށިކަމެވެ!\n﴿٩٠﴾ ۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُ بَغْيًا وَعَدْوًا ۖ حَتَّىٰ إِذَا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ ކަނޑުހުރަސް ކުރައްވައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ إسـرآءيـل ގެދަރިން ގެންދެވީމެވެ. ފަހެ، فرعون އާއި، އޭނާގެ لشكر ދެކޮޅުވެރިކަމާއި، عداوة ތެރިކަމުގެ ގޮތުގައި އެއުރެންގެ ފަހަތުން ދިޔައޫއެވެ. ދެން އެ فرعون، غرق ވީހިނދު އޭނާ ބުންޏެވެ. إسـرآءيـل ގެދަރިން إيمان ވީ ކަލާނގެ މެނުވީ، އެހެންކަލަކު ނެތްކަމަށް އަހުރެން إيمان ވެއްޖައީމެވެ. އަދި އަހުރެން ވަނީ مسلم ންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿٩١﴾ آلْآنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ (އެވަގުތު فرعون އަށް އެންގެވިއެވެ. ކަލޭ ތިޔަ إيمان ވީ) މިހާރު ހެއްޔެވެ؟ ކަލޭ މީގެކުރިންވަނީ އުރެދިފައެވެ. އަދި ކަލޭވީ، ފަސާދަކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿٩٢﴾ فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً ۚ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ، މިއަދު ކަލޭގެ (ފުރާނަނެތް) ހަށިގަނޑު ސަލާމަތްކުރައްވާހުށީމެވެ. އެއީ، ކަލޭގެފަހުން އަންނަބަޔަކަށް، عبرة އެއް ކަމުގައި ކަލޭ ވުމަށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ގިނަމީހުންވަނީ ތިމަންރަސްކަލާނގެ آية ތަކާމެދު (އެބަހީ: ތިމަންރަސްކަލާނގެ قدرة ތެރިކަމުގެ މައްޗަށް دليل ކުރާ ހެކިތަކާމެދު) غافل ވެގެންކަން ކަށަވަރެވެ.\n﴿٩٣﴾ وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ فَمَا اخْتَلَفُوا حَتَّىٰ جَاءَهُمُ الْعِلْمُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ހަމަކަށަވަރުން، إسـرآءيـل ގެދަރިންނަށް ރަނގަޅު މޮޅު منـزل އެއް (އެބަހީ: مصر އާއި شام) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ދެއްކެވީމެވެ. އަދި ރަނގަޅު ތަކެތިން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންނަށް رزق ދެއްވީމެވެ. ދެން އެއުރެންނާ ހަމަޔަށް علم އަތުވެއްޖެއުމަށް ދާނދެން، އެއުރެން خلاف އެއް ނުވެތެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެން خلاف ވެ އުޅުނު ކަންތަކާމެދު، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ قيامة ދުވަހުން އެއުރެންގެ މެދުގައި ނިޔާކުރައްވާނެތެވެ.\n﴿٩٤﴾ فَإِن كُنتَ فِي شَكٍّ مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ފަހެ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ބާވައިލެއްވި ތަކެއްޗާމެދު، ކަލޭގެފާނު شك އެއްގައިވާނަމަ، ކަލޭގެފާނުގެ ކުރިން ފޮތްކިޔައިއުޅުނު މީހުންނާ سؤال ކުރައްވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ން ކަލޭގެފާނަށް حق ތެދު އަތުވެއްޖެއެވެ. ފަހެ، شك ކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން، ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައި ނުގަންނަވާ ހުށިކަމެވެ!\n﴿٩٥﴾ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ فَتَكُونَ مِنَ الْخَاسِرِينَ އަދި اللَّه ގެ آية ތައް ދޮގުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައި ނުގަންނަވާހުށިކަމެވެ! ފަހެ، އޭރުން ކަލޭގެފާނު ވާހުށީ، ގެއްލި ހަލާކުވެގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿٩٦﴾ إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ އަދި اللَّه ގެ آية ތައް ދޮގުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައި ނުގަންނަވާހުށިކަމެވެ! ފަހެ، އޭރުން ކަލޭގެފާނު ވާހުށީ، ގެއްލި ހަލާކުވެގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿٩٧﴾ وَلَوْ جَاءَتْهُمْ كُلُّ آيَةٍ حَتَّىٰ يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެންގެ މައްޗަށް (عذاب ހުރިކަމަށް) ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ބަސްފުޅު حق ވެގެންވާ މީހުން، އެއުރެންގެ ގާތަށް ކޮންމެ آية އެއް އަޔަސް، އެއުރެންނަށް ވޭންދެނިވި عذاب ފެނިއްޖައުމަށް ދާނދެން، إيمان އެއް ނުވާނެތެވެ.\n﴿٩٨﴾ فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَىٰ حِينٍ ފަހެ، ރަށެއްގެ މީހުން، އެއުރެންގެ إيمان ކަމުން މަންފާކުރާނޭ ގޮތުގައި، إيمان ވީނަމަ ކިހާރަނގަޅުހޭ! އެހެނެއްކަމަކު، يونس ގެފާނުގެ قوم ގެމީހުން إيمان ވުމުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންގެ ކިބައިން ދުނިޔޭގެ حياة ގައި ނިކަމެތިކަމުގެ عذاب ދުރުކުރެއްވީމެވެ. އަދި އެއުރެންގެ އަޖަލު ޖެހިއްޖައުމަށް ދާނދެން، އެއުރެން އަރާމުގައި އުޅުމަށް ލެހެއްޓެވީމެވެ.\n﴿٩٩﴾ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَن فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا ۚ أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވައިފިނަމަ، ބިމުގައި ވާހާ އެންމެން إيمان ވެއްޖައީހެވެ. ފަހެ، ކަލޭގެފާނު މީސްތަކުންނަށް އެއުރެން مؤمن ން ކަމުގައިވުމަށް مجبور ކުރައްވަނީތޯއެވެ؟\n﴿١٠٠﴾ وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ އަދި اللَّه ގެ إذن ފުޅަށް މެނުވީ، إيمان ވުމެއް އެއްވެސް نفس އަކަށް ނެތެވެ. އަދި ނުވިސްނާ މީހުންނަށް، އެކަލާނގެ عذاب ދެއްވާހުށްޓެވެ.\n﴿١٠١﴾ قُلِ انظُرُوا مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَمَا تُغْنِي الْآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އުޑުތަކާއި، ބިމުގައިވަނީ ކޮންއެއްޗެއްތޯ ތިޔަބައިމީހުން ބަލާށެވެ! އަދި إيمان ނުވާ ބަޔަކަށް آية ތަކުންނާއި، إنذار ކުރައްވާ رسول ންގެ ކިބަޔަކުން ކަމެއް ފުއްދައެއް ނުދެވޭނެތެވެ.\n﴿١٠٢﴾ فَهَلْ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَيَّامِ الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلِهِمْ ۚ قُلْ فَانتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُم مِّنَ الْمُنتَظِرِينَ ފަހެ، އެއުރެންގެ ކުރިން އިސްވެދިޔަ أمّة ތަކަށް ޖެހުނުފަދަ ކަންތައްތަކެއް ޖެހުމަށްމެނުވީ، އެއުރެން انتظار ކުރޭހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން انتظار ކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނުވެސް، ތިޔަބައިމީހުންނާއެކު انتظار ކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިންވަމެވެ.\n﴿١٠٣﴾ ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا ۚ كَذَٰلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنجِ الْمُؤْمِنِينَ ދެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ رسول ންނާއި، إيمان ވި މީހުން ސަލާމަތް ކުރައްވަމެވެ. ހަމައެފަދައިން، مؤمن ން ދިންނަވައި ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަކީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އޮތް حق އެކެވެ.\n﴿١٠٤﴾ قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي شَكٍّ مِّن دِينِي فَلَا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَلَٰكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ دين އާމެދު شك އެއްގައި ވާނަމަވެސް، اللَّه ފިޔަވައި ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަންކުރާ ތަކެއްޗަކަށް، ތިމަންކަލޭގެފާނު އަޅުކަމެއް ނުކުރައްވާހުށީމެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، ތިމަންކަލޭގެފާނު އަޅުކަންކުރައްވާހުށީ، اللَّه އަށެވެ. އެކަލާނގެއީ، ތިޔަބައިމީހުން މަރުގަންނަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަށް أمر ކުރައްވާފައިވަނީ، مؤمن ންގެ ތެރެއިން ވުމަށެވެ.\n﴿١٠٥﴾ وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ އަދި باطل މަގުން އެއްކިބާވެ، حق ގެ މަގަށް تبع ވެގެންވާ حال، ކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅު إسلام دين އާ ކުރިމަތިކުރައްވާށެވެ! އަދި ކަލޭގެފާނު مشرك ންގެ ތެރެއިން ވެވަޑައި ނުގަންނަވާހުށިކަމެވެ!\n﴿١٠٦﴾ وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۖ فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًا مِّنَ الظَّالِمِينَ އަދި اللَّه ފިޔަވައި ކަލޭގެފާނަށް މަންފާއެއް ނުދެވޭ، އަދި ކަލޭގެފާނަށް ގެއްލުމެއްވެސް ނުދެވޭ ތަކެއްޗަށް، ކަލޭގެފާނު އަޅުކަން ނުކުރައްވާށެވެ! ފަހެ، ކަލޭގެފާނު އެކަންކުރައްވައިފިނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން، އޭރުން ކަލޭގެފާނު ވާނީ އަނިޔާވެރިވި މީހުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\n﴿١٠٧﴾ وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ۖ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ ۚ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۚ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ އަދި اللَّه ތިބާއަށް ގެއްލުމެއް މެދުވެރިކުރައްވާނަމަ، އެކަލާނގެ މެނުވީ، އެކަން ފިއްލަވާނޭ އެހެންފަރާތެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮކަމަކަށް އިރާދަކުރައްވައިފިނަމަ، އެކަލާނގެ فضل ވަންތަކަން އަނބުރާ ރައްދުކުރެވޭނެ ފަރާތެއް ނުވެތެވެ. އެ فضل ވަންތަކަން އެކަލާނގެ ދެއްވަނީ، އެކަލާނގެ އަޅުންގެ ތެރެއިން، އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ رحيم ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\n﴿١٠٨﴾ قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۖ وَمَا أَنَا عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ حضرة ން، ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް حق އަތުވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. ފަހެ، ތެދުމަގު ލިބިގެންފި މީހަކު ތެދުމަގު ލިބިގަންނަކަން ކަށަވަރީ، އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ نفس އަށެވެ. އަދި މަގުފުރެދިއްޖެ މީހަކު މަގުފުރެދޭކަން ކަށަވަރީ، އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ نفس ގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ކަންތައްތައް حوال ކުރައްވާފައިވާ وكيل އަކު ކަމުގައި، ތިމަންކަލޭގެފާނު ނުވަމެވެ.\n﴿١٠٩﴾ وَاتَّبِعْ مَا يُوحَىٰ إِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتَّىٰ يَحْكُمَ اللَّهُ ۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ އަދި ކަލޭގެފާނަށް وحى ކުރައްވާ އެއްޗަކަށް، ކަލޭގެފާނު تبع ވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ! އަދި (އެއުރެންނާމެދު) اللَّه حكم ކުރައްވައިފުމަށް ދާނދެން (دين އަށް ގޮވައިލެއްވުމުގައި) ކެތްކުރައްވައިގެން ހުންނަވާށެވެ! އެކަލާނގެއީ، حكم ކުރައްވާ އެންމެ ހެޔޮ ރަސްކަލާނގެއެވެ.


SunOnline: Badhige andhaigen dhiyaee namaadhah eri vaguthu\nފާޠިމަތު ނަޒީފާ އަޙްމަދު 29 Nov 2021, 12:33\nމ. މުލީ މާފަހިގޭ ދަރުބަދިގޭގައި ރޯވެފައި-- ފޮޓޯ/\nއިއްޔެ އިރުއޮއްސިގެން ދިޔައިރު، މ. މުލީ މާފަހިގޭ ޝީރީނާ އަބްދުއްލަތީފް، 35، މިފަދަ ހާދިސާއެއް ދިމާވެދާނެ ކަމަށް ހީވެފައެއް ވެސް ނެތެވެ.\nބައްޕައާއި ފިރިމީހާ ރަށުން ބޭރުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރާއިރު، ޝީރީނާ އުޅެމުން ދިޔައީ ދެ ދަރިންނާ މަންމައާއެކުގައެވެ. ތިން ކޮޓަރިއާ ސިޓިންރޫމެއް ހުންނަ ގެއާ 20 ވަރަކަށް ފޫޓު ދުރުގައި ގުދަނަކާ، ބަދިގެއާ، ކާގެއާ، ކޮޓަރިއެއް ހިމެނެއެވެ. ގޭގެ ދޮރުން ވަންނަތާ ކައިރީގައި ދަރުން ކައްކާ ބަދިގެއެއް ހުރެއެވެ. މާފަހިގޭގައި މަސް ކައްކައި، ކެޔޮ ތެލުލުން ފަދަ ކަންތައް ކުރަނީ އެތާނގައެވެ.\nރޭ އިރާކޮޅު ޝީރީނާ އޭނާގެ އަށް އަހަރުގެ ދަރިފުޅަށް ކާންދީފައި ބަދިގެއިން ގެއަށް ދިޔައީ އިޝާ ނަމާދު ވަގުތު ކައިރިވާތީ އަވަހަށް މަޣްރިބް ނަމާދު ކޮށްލާށެވެ. އޭރު ދަރު ބަދިގޭގައި ހުރީ މަސް ކައްކަން އުދާފައެވެ.\nމާލޭގައި ހުރި ކޮއްކޮ އަކާ ފޯނުން ވާހަކަ ދައްކަމުން ގެއަށް ވަދެ، 13 އަހަރުގެ ދަރިފުޅު އަތަށް ފޯނު ދީފައި ޝީރީނާ ފާހާނާއަށް ވަނީ ވުޟޫ ކުރާށެވެ.\nއެވަގުތު ގެއިން ކަރަންޓު ދިޔަ ނަމަވެސް، މީގެކުރިން ވެސް ދެރެއަކު އެގަޑީ ކަރަންޓު ގޮސްފައި ވުމާއެކު، ވީގޮތެއް ބަލަން ޝީރީނާ ނުކުތެވެ.\nމ. މުލީ މާފަހިގޭ ދަރުބަދިގޭގައި ރޯވެފައި-- ފޮޓޯ/ ޝީރީނާ އަބްދުއްލަތީފް\n"ނުކުތްއިރު ބަދިގެއާ ވީކޮޅުން، އޮރެންޖުކޮށް ފެންނަނީ ދުންގަނޑު. ދެން ވެގެން އުޅޭގޮތެއް ބަލަން އަޅުގަނޑު ދުވެފަ ނުކުތީ ބޭރަށް. ނުކުތް އިރު މުޅި [ދަރު] ބަދިގޭގަ ރޯވެފަ އޭރު ހުރީ،" ޝީރީނާ ކިޔައިދިނެވެ.\n" ދެން އަޅުގަނޑު ނުކުތީ މަގުމައްޗަށް. އެވަގުތު އަޅުގަނޑުމެން ގޭގަ ނެތް ފިރިހެނަކުވެސް. ދެން ބޭރަށް ނުކުމެފަ [ބެލީ] މީހަކު ފެނޭތޯ. ދެން އަލިފާން ރޯވެއްޖޭ، މީހެކޭ، އެގޮތަށް ގޮވަން ބޭރަށް ނުކުތީ،"\nޝީރީނާއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އެހީވީ އަވައްޓެރިންނެވެ. އެވަގުތު ޝީރީނާގެ އަތުގައި ފޯނު އޮތް ނަމަވެސް، ލިބުނު ކުއްލި ސިހުމާއެކު ފުލުހުންނަށް ގުޅުމުގެ ބަދަލުގައި، ފުލުހުންނަށް ގުޅާދިނުމަށް ކައިރީގައި ހުރި އަވައްޓެރިޔާގެ ކައިރިން އެދެވުނެވެ.\nއެ ވަގުތު ޝީރީނާގެ އަވައްޓެރިއަކު އައިސް މަންމައާއި ދެ ދަރިން، އަވައްޓެރިޔާގެ ގެއަށް ގެންދިޔައެވެ. ޝީރީނާ މަޑުކުރީ ވަމުންދާ ގޮތް ބެލުމަށެވެ.\nއަވައްޓެރިއެއްގެ އެހީގައި ފުލުހުންނަށް ގުޅިތާ ދެ މިނެޓް ވެސް ނުވަވީސް ފުލުހުން އެތަނަށް ހާޒިރުވި ނަމަވެސް ގެއިން ކަރަންޓު ގޮސްފައި ވުމުގެ ސަބަބުން ފެން ނަގަން ދަތިވި ކަމަށް ޝީރީނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nއޭގެ ފަހުން ފެނަކައިން ވެސް އައެވެ. އަލިފާން ނިއްވާ ފުޅިއެއް ބޭނުންކޮށްގެން އަލިފާންގަނޑު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭތޯ ބެލިއެވެ. ނަމަވެސް ރޯވެފައިވާވަރު ބޮޑު ކަމުން އެކަމެއް ނުވިއެވެ.\n"އެހާ ބޮޑު އަލިފާންގަނޑެއް، އެއް ފުޅި ދެފުޅި ޖަހައިގެން ނުނިވޭނެ ދެއްތޯ؟ ދެން ފެން ޖަހަމުން ދަނިކޮށް ވީގޮތަކީ އަޅުގަނޑުމެން ފެންބޯން ބޭނުންކުރާ ދެތާނގިފަޅައިގެން ގޮސް ބޮޑަށް އަލިފާންގަނޑު ކޮންޓްރޯލް ވީ،"\n"މިތާ ކައިރީގަ އިންނާނެ ލޯންޑްރީ ގޮތަށް ބޭނުންކުރާ ވަޅެއް. އެވަޅުން ޓައްޕުތައް ޖަހައިގެން ފެން ބޭނުންކުރަން ފެށީ،" އަލިފާން ނިއްވާލެވުނުގޮތް އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nޝީރީނާގެ ގޭގެ ދަރުބަދިގޭގައި ރޯވުމުގެ ސަބަބުން ޖެހިގެން ހުރިގޭ، ހޮޓަލަކަށް ހަދަން މިހާރު ތައްޔާރު ކުރަމުންދާ ތަނުގެ ސީލިންގަށް އަސަރު ކުރިއެވެ. ޖެހިގެން ހުރި ގޭ ބަދިގެއަށް ވެސް އަލިފާންގެ އަސަރު ކުރިއެވެ.\nއަލިފާނުގެ ސަބަބުން މާފަހިގެއަށް އެކިވަރުގެ ގެއްލުންތައް ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ އަގު ބުނަން ނޭނގޭކަމަށް ޝީރީނާ ބުންޏެވެ.\n"ވިރިގެން އެއްކޮށް ފައިބައިގެން ދިޔައީ ދެތާނގި، ދެތާނގީގެ ހަމަ އެންމެ އެތިކޮޅެއްވެސް ފެންނާކަށް ނެތް، އެވަރަށް ރޯވެގެން ގޮސްފަހުރީ"\nދަރުބަދިގެއާ އެންމެ ކައިރިއަށް އިނީ ކޮޓަރި ކަމަށާއި ކޮޓަރީގެ ދެފާރު ރަނދުލައިގެން ގޮސް، މިހާރު ސިމެންތިތައް ފޮޅިގެއް ނެއްޓެން ފަށާފައިވާކަމަށް ޝީރީނާ ބުންޏެވެ.\n"އެދިމާލުން މަތީގަ ހިޔާކޮށްފަ ހުރި ފަތިތަކުގަވެސް ރޯވެފަ ހުރީ، ޓިނުތައްވެސް ފޮޅިގެން މައްޗަށް ގުދުވެފަ ހުރީ،" ރޯވި ދަރުބަދިގޭގެ މިހާރުގެ ހާލަތު އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ފެންބޯން ބޭނުންކުރާ ވާރޭފެން ދެތާނގިއާ، ވަށާފާރު ދޮރާއްޓާއެކު، ހަމަ ދޮރާށި ދޮރުފަތާ ފާރާއެކު އެއްކޮށް އަނދައި ފުނޑުފުނޑުވެފަ ހުރީ،" ޝީރީނާ ބުންޏެވެ.\n"އެތަނަކީ އަޅުގަނޑުމެން ކުނިއުކާލަން ބޭނުންކުރާ ޑަސްބިންތަކާ އަޅުގަނޑުމެން ކުނިކަހަން ބޭނުންކުރާ އިލޮށިފަތި، ކުނިއަޅާ ގޯނި ދެން އެތާ އެތެރޭގަ ހުންނާނެ ކަބަޑަކާ މޭޒަކާއެއްޗެހި،"\nލިބުނު ގެއްލުމާ ގުޅިގެން މާފަހިގޭގެ ގުދަނަކާ، ބަދިގެއާ، ކާގެއާ، ކޮޓަރި ހުންނަ އިމާރާތުގައި ކަރަންޓު ނެތުމުން މިވަގުތު އަވައްޓެރި ގެއަކުން ކާން ގެންނަނީ ކަމަށާއި، މިއަދުގެ ވަގުތެއްގައި އެބަޔަށް ކަރަންޓު ލިބޭނެގޮތް ހަދައިދޭނެކަމަށް ފެނަކައާ ހަވާލާދީ ޝީރީނާ ބުންޏެވެ.\n"ފެނަކައިން މަސައްކަތް ކުރިއަށް އެބަ ގެންދޭ އެތާނގެ ކަރަންޓު ވަކިކޮށްލަން. ގެއްލުން ލިބިފަ ހުރި ދިމަދިމާލުން ކަރަންޓު ވަކިކޮށްލާފަ ބަދިގެއާ ކާގެއާ ގުދަނާ ލޯންޑްރިއާއެކު ކަރަންޓު ދެވޭތޯ. އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މިރޭ އިރުއޮއްސޭތަނުން އެބޭފުޅުން ކަރަންޓުގެ މަސައްކަތް ނިންމަވާ ދެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރައްވާހެން،" ޝީރީނާ ބުންޏެވެ.\nޝީރީނާ ބުނީ އާނާގެ އަވައްޓެރިންނާ އަދި އެމްއެންޑީއެފް ފަޔާ އެންޑް ރެސްކިއު ސާވިސްގެ އިތުރުން ޕޮލިހާއި ފެނަކައިން ވެދިން އެހީތެރިކަން ފާހަގަ ކުރާ ކަމަށެވެ.\nއެ އެންމެން އެހީ ނުވި ނަމަ ކައިރީގައި ހުރި ގެތަކަށްވެސް ގެއްލުންވެ، އަލިފާންގަނޑުގެ ސަބަބުން އެތައް ގެއަކަށް އޭގެ އަސަރު ކުރީސް ކަމަށެވެ. ސަބަބަކީ ޖެހިގެން ހުރި ހަތަރު ގޭގެ ބަދިގެވެސް ހުންނަނީ ޖެހިޖެހިކަން ކަމަށް ވާތިއެވެ.\nމުދަލަށް ކުދިބޮޑު ގެއްލުން ލިބުނު ނަމަވެސް އާއިލާގެ މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބި ސަލާމަތް ވުމަކީ ހާދިސާއިން ޝީރީނާގެ ހިތަށް އެންމެ ފިނިކަން ލިބުނު ސަބަބެވެ.\nރުމާލު2ޖަގަހައިގައި ރޯވެ އަނދާ ހުލިވެއްޖެ\nހަނިމާދޫ އެއާޕޯޓުގައި އޮތް މަތިންދާބޯޓެއްގައި ރޯވެއްޖެ


Gaidhee ge maruge massalla Majileehah\nގައިދީގެ މަރުގެ މައްސަލަ މަޖިލީހަށް\nހުޅުމާލޭ ޖަލުގައި ޖަލު ހުކުމެއް ތަންފީޒު ކުރަމުން ދިޔަ މީހަކު ރޭ މަރުވި މައްސަލަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.\nމަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އާދަމް ޝަރީފް މިއަދު ހުށަހެޅުއްވި ކުއްލި މައްސަލަ މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުން ބަލައިގަތީ 24 މެމްބަރުންގެ ވޯޓާއެކު އެވެ. ނުފެންނަ ކަަމަށް އެއްވެސް މެމްބަރަކު ވޯޓެއް ނުދެއްވަ އެވެ.\nރޭ މަރުވީ ގދ. ވާދޫ / ޖަނަވަރީގޭ، މުހައްމަދު އަސްލަމް 40، އެވެ. އޭނާ މަރުވީ އިއްޔެ ޖަލުގެ ޔާޑު ސަރަހައްދުގައި އިށީދެގެން އިންދާ ވެއްޓުމާ ގުޅިގެން އެމަޖެންސީ ހާލަތުގައި ހުޅުމާލޭ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސް ފަރުވާ ދެމުން ދަނިކޮށެވެ. އޭނާއަކީ ތިން އަަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއްގައި ހުރި މީހެކެވެ.\nމަޖިލީހަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅުއްވަމުން އާދަމް ޝަރީފް ވިދާޅުވީ އަސްލަމްގެ މަރުގެ މައްސަލައިގައި އިހުމާލު ވެފައިވާ ކަަމަށް ބެެލެވޭ ކަމަށެވެ. އޭނާ މަރުވިކަން ސިއްރު ކުރި ކަމަށް އާއިލާއިން ބުނާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.\nއާއިލާއާ ހަވާލާދީ އާދަމް ޝަރީފް ވިދާޅުވީ އަސްލަމް އިއްޔެ ހަވީރު 5:00 ޖެހިއިރު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަ ކަމަށާއި އަދި ގައިދީއަކަށް އިމެެޖެންސީ ހާލަތެއް ދިމާވާ ހާލަތުގައި ގުޅާނެ ނަންބަރެއް ހިއްސާ ކޮށްފައި އޮންނައިރު ވެސް އާއިލާއަށް އަންގާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި އަސްލަމަށް ކަމެއް ވެގެން އުޅޭކަން އާއިލާއަށް އެނގުނީ ވެސްް ރޭ 7:00 ޖެހި އިރު އާންމު މީހަކު ދިން މައުލޫމާތުތަކުން ކަމަށެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލަށް ގޮސް ކަރެކްޝަން އޮފިސަރުންގެ ކިބައިން މައުލޫމާތަށް އެދުމުން ހަމައެކަނި ބުނީ ފަރުވާ ދެމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އެހެން މައުލޫމާތެއް ނުލިބުނު ކަމަށެވެ.\nއަސްލަމްގެ އާއިލާއިން ބުނާ ގޮތުގައިި އަސްލަމް މަރުވިކަން އެނގުނީ ގަދަ ކަމުން އޭނާ އޮތް ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުން ކަމަށާއި އޭރު އަސްލަމް މަރުވިތާ އެތައް އިރެއްވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއާދަމް ޝަރީފް ވިދާޅުވީ މިއީ އިމެޖެންސީ ހަލާތުގައި އަމަލު ކުރަން ޖެގޭ ގޮތް ނޫން ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަސްލަމްގެ މަރުގެ މިނިވަން ތަހުގީގެއް ހިންގައި އިހުމާލުވެފައިވާ ފަރާތްތަކާ މެދު ފިޔަވަޅު އަޅަން އެދި ވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nމޯލްޑިވްސް ކަރެކްޝަނަލް ސާވިސް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އާދަމް ޝަރީފު އުމަރު + މަރު\nލަައިފް ޖެކެޓް އެޅުން ލާޒިމް ކުރަން މަޖިލީހަށް ގަރާރެއް\nހޯމް މިނިސްޓްރީއަށް ގެނައި ބަދަލަށް ފާޑު ކިޔައިފި


Noorul-islam.NET :: ދީނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް ޙުކުމަކަށް އިންކާރުކުރުމާމެދު މި ވަގުތު ދުނިޔޭގަ ހުންނެވި އަލްއަޒްހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު ޢިލްމުވެރިޔާ ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލްއައްލާމާ ޔޫސުފުލްޤަރަޟާވީ ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާ\nދީނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް ޙުކުމަކަށް އިންކާރުކުރުމާމެދު މި ވަގުތު ދުނިޔޭގަ ހުންނެވި އަލްއަޒްހަރުގެ އެންމެ ބޮޑު ޢިލްމުވެރިޔާ ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލްއައްލާމާ ޔޫސުފުލްޤަރަޟާވީ ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާ\nތާރީޚް: 10 ސެޕްޓެމްބަރ 2013\n: ފަޟީލަތުއްޝައިޚުލްއައްލާމާ ޔޫސުފުލްޤަރަޟާވީ\nالحمد لله رب العالمين، والعاقبة للمتقين، ولاعدوان إلاعلى الظالمين، والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين، وبعد :\nއިންސާނާ ޝަހާދަތުގެ ދެކަލިމަ ކިޔައި އެއަށް އިޤްރާރުވެ އިސްލާމްދީނަށް ވަނުމުން އޭނާގެ އެ އިސްލާމްކަމުގެ ސަބަބުން ދީނުގެ އެންމެހައި ޙުކުމްތަކަށް ތަބާވުމަކީ އޭނާގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އެ ޙުކުމްތަކަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ އެ ޙުކުމްތަކުގެ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އޭގެ މާތްކަން ހިތުގެ އަޑިން ޤަބޫލުކޮށް އީމާންވެ އެއަށް ޢަމަލުކުރުމެވެ. އަދި އެއަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންގަތުމަކީ ވާޖިބުކަމެއްކަމުގައި ދުށުމެވެ. މިދެންނެވީ ޞަރީޙަކޮށް ޤުރްއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ޙުކުމްތަކުގެ ވާހަކައެވެ.\nމިފަދަ އެއްވެސް ޙުކުމެއް ދޫކޮށްލުމަކީ ނުވަތަ ބަލައިނުގަތުމަކީ އެއްގޮތަކަސް ވެސް ހުއްދަވެގެންވާނެ ކަމެއްނޫނެވެ. ކިއެއްހެއްޔެވެ؟ މުސްލިމު އިންސާނާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ ހިތުންރުހުމުން އެޙުކުމްތަކަށް ތަބާވުމެވެ. ޙަލާލު ކަންތައްތައް ޙަލާލު ކުރާ ޙާލުގައެވެ. ޙަރާމްކަންތައްތައް ޙަރާމްކުރާ ޙާލުގައެވެ. ވާޖިބުކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް ވާޖިބު ކަމަށް ދެކިހުރެއެވެ. މުސްތަޙައްބުކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް މުސްތަޙައްބުކަމަށް ދެކިހުރެއެވެ.\nوَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالا مُّبِينًا ) الأحزاب : 36\n"ﷲ އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ކަމަކާމެދު ވަކި ގޮތެއް ނިޔާކުރައްވާފައި ވަނިކޮށް، އެބައިމީހުންގެ އެކަންތަކުގައި އެނޫންގޮތެއް ޚިޔާރުކުރުމަކީ މުއުމިން ފިރިހެނަކަށްވެސް އަދި މުއުމިން އަންހެނަކަށް ވެސް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. ﷲ އަށާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް އުރެދިއްޖެ މީހާ ހަމަކަށަވަރުން ބަޔާންވެ ފާޅުވެގެންވާ މަގުފުރެދުމަކުން އެމީހަކު މަގުފުރެދިއްޖެއެވެ.”\n(إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ). النور 51\n” އެބައިމީހުންގެ މެދުގައި ޙުކުމެއްކުރައްވައި އިންޞާފެއް ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ﷲއާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް\n( ސުންނަތަށް) އެބައިމީހުންނަށް ގޮވާލެވޭ ހިނދު މުއުމިނުންގެ ބަހެއްކަމުގައި ވާކަން ކަށަވަރީ ތިމަންމެން އަހައިފީމުއޭ އަދި، ތިމަންމެން ކިޔަމަންވެއްޖައީމުއޭ ބުނުމެވެ. ދިންނަވައި ނަޞީބު ލިބޭ މީހުންނަކީ ހަމަ އެބައިމީހުންނެވެ. ”\n( فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا). النساء : 65\nހަމަކަށަވަރުން ވެސް އެހެނެއްނޫނެވެ. ކަލޭގެފާނު ހައްދަވާބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާނގެ ގަންދެއްވައި ވަޙީކުރައްވަމެވެ. އެމީހުންގެ މެދުގައި އުފެދޭ ދެކޮޅުވެރިކަމުގައި ކަލޭގެފާނުގެ ޙުކުމް ވެރިކޮށްފުމަށް ދާންދޭން އެބައިމީހުން އީމާނެއް ނުވާނެއެވެ. އެހިނދު ކަލޭގެފާނު ނިޔާކުރެއްވި ގޮތާމެދު އެމީހުން ހިތްތަކުގައި ކުޑަވެސް ދަތިކަމެއް އެބައިމީހުން ނުދެކޭނެއެވެ. އެހިނދު އެބައިމީހުން އެނިޔާއަށް ފުރިހަމަވެގެންވާ ކިޔަމަންވުމަކުން ކިޔަމަންވާނެއެވެ. “\nމިތަނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ދަނެގަތުން މުހިންމު ކަމަކީ، ދީނުގެ ޙުކުމްތަކުގެ ތެރޭގައި ވާޖިބުކަންކަމާއި ޙަރާމްކަންކަމާއި ޢުޤޫބާތްތަކާ މި ނޫންވެސް ޝަރުޢީ އެހެން ޙުކުމްތަކުގެ ތެރޭގައި ޤަޠުޢީ ގޮތުން ޘާބިތުވެފައިވާ ޙުކުމްތައް ވާކަމެވެ. އެޙުކުމްތަކަކީ އެއާމެދު އެއްވެސް ޝައްކެއްނުވާ ޔަޤީނީ ޙުކުމްތަކެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ﷲގެ ދީނާއި ޝަރީޢަތެވެ. މި ފަދަ ޙުކުމްތަކަށް ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ‘ ދީނުގެ ޙުކުމްތަކުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭ ޙުކުމްތަކެވެ. “\nމިފަދަ ޙުކުމްތަކުގެ ޢަލާމާތަކީ ޢިލްމުވެރީންނާއި ޢާއްމު މުސްލިމުންނަށް އެޙުކުމްތަށް އެނގުމެވެ. އެޙުކުމްތައް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ނަޡަރީ އިޖުތިހާދެއް އިސްތިންބާޠުކުރުމެއް ބޭނުމެއްނުވާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ނަމާދާއި ޒަކާތާއި އެނޫންވެސް ދީނުގެ ރުކުންތަކުގެ ފަރުޟުވަންތަކަމުގެ ޙުމުކާއި ނުޙައްޤުން މީހުން ޤަތުލުކުރުމުގެ ޙުކުމާއި ޒިނޭގެ ޙުކުމްކަމުގައިވާ އޭގެ ޙައްދާއި ރިބާނެގުމުގެ ޙުކުމާއި ރާބުއިމުގެ ޙުކުމާއި މިނޫނަސް ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ޙުކުމްތަކެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ކައިވެންޏާއި ވަރިޔާއި ވާރުތަމުދަލާއި ޙައްދުތަކާއި ޤިޞާޞް ފަދަ ކަންކަމުގެ ޤަޠުޢީ ޙުކުމްތަކެވެ.\nމިގޮތުން ‘ ދީނުގެ ޙުކުމްތަކުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅިގެން އެނގޭ ޙުކުމްތަކެވެ. ” މިފަދަ ޙުކުމަކަށް އިންކާރު ކުރާ މީހާ ނުވަތަ އެޙުކުމެއްގެ ޤަދަރުކުޑަކޮށްލާމީހާ ނުވަތަ އެޙުކުމަކަށް މަލާމާތްކުރާ މީހާ ހަމަކަށަވަރުން ވެސް ޞަރީޙަ ކާފިރުވުމަކުން ކާފިރު ވެއްޖެއެވެ. އެހެނީ މިފަދަ ޙުކުމްތަކަކީ އާޔަތްތަކުން ޞަރީޙަކޮށް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ޙުކުމްތަކެކެވެ. އަދި އެޙުކުމްތަކާމެދު އުންމަތުގެ ޖީލަކަށް ފަހު ޖީލެއްވަނީ އިޖުމާޢުވެފައެވެ. އެއިން ޙުކުމެއް ދޮގުކުރުމަކީ ޤުރްއާނާއި ސުންނަތުގެ ނައްޞު ދޮގުކުރުމެކެވެ. އެއީ ކުފުރެކެވެ.\nމީގެން އިސްތިޘްނާވެގެންވަނީ އަލަށް އިސްލާމްވާ މީހުންނާއި މުސްލިމުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކާ ދުރު ތަންތަނާ ދިރިއުޅޭ މީހުންނާއި ރަނގަޅަށް ޢިލްމު ލިބިފައި ނުވާ މީހުންނެވެ. މިފަދަ ބަޔަކު ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޙުކުމަކަށް އިންކާރުކުރުމަކުން ފަހެ ކާފިރު ނުވާނެއެވެ. އެމީހުން ބެލެވޭނީ ޢުޒުރުވެރީން ކަމުގައެވެ. އެއީ ދީނުގެ ކަންކަމުގެ މަޢްލޫމާތާއި ޢިލްމު އެބައިމީހުންނަށް ލިބިއްޖައުމަށް ދާންދެންނެވެ. އެއަށް ފަހު އެންމެހައި މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ހިނގާ ޙުކުމް އެމީހުންގެ މައްޗަށް ވެސް ހިނގާނެއެވެ…..\n(ފަތުވާގެ ތަރުޖަމާ ނިމުނީ)\nނޯޓް: މިއީ 22 ސެޕްޓެމްބަރ 2008 ގައި ޢަދާލަތު ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިޢު ކުރެވިފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.


5 kulhuntherin ge badhalun Barca ah gehllun\nބާސާގެ ކޯޗް ކީކޭ ސެޓިއެން\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއާ ގުޅިގެން ނިއު ނޯމަލް ހާލަތުގައި ފުޓްބޯޅައިގެ ގަވާއިދަށް އިތުރު ކޮށްފައިވާ، ފަސް ކުޅުންތެރިންގެ ބަދަލުން އެފްސީ ބާސެލޯނާ އަށް ގެއްލުން ވާނެ ކަމަށް އެ ޓީމުގެ ކޯޗް ކީކޭ ސެޓިއެން ބުނެފި އެވެ.\nކޮރޯނާ ވައިރަހަށް ފަހު އަލުން ފުޓްބޯޅަ ފަށާއިރު ކައިރިކައިރީގައި މެޗުތައް ކުޅެން ޖެހެތީ ކުޅުންތެރިންނަށް ކުރިމަތި ވެދާނެ އަނިޔާ ކުޑަ ކުރުމަށް، ވަގުތީ ގޮތުން ފަސް ކުޅުންތެރިންގެ ގަވާއިދެއް ވަނީ އެކުލަވާލާފަ އެވެ. ސެޓިއެން ބުނީ، އޭގެ ސަބަބުން ބާސާއަށް ގެއްލުން ވާނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނީ ގިނަ މެޗުތަކުގައި ބާސާ މޮޅުވެފައި ވަނީ މެޗުގެ ފަހު ވަގުތު ކަމަށެވެ.\n"އަހަންނަކަށް ނޭންގެ އެކަމުން އަހަރެމެންނަށް ވާނީ ފައިދާ ކަމެއް ނުވަތަ ގެއްލުން ކަމެއް، އަހަންނަށް ހީ ވަނީ އެކަމުން އަހަރެމެންނަށް ވާނީ ގެއްލުން ހެން،" ލަސް ޕަލަމްސްގެ ސަރަހައްދީ ފުޓްބޯލް ފެޑްރޭޝަނުން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ކޯޗުންގެ އޮންލައިން ކޮންފަރެންސެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ސެޓިއެން ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެންނަށް އެނގޭ ވަރަށް ގިނަ މެޗުތަކެއްގައި އަހަރެމެން މޮޅު ވެފައި ހުންނާނީ މެޗުގެ އެންމެ ފަހު ވަގުތު، އިދިކޮޅު ޓީމަށް ފްރެޝްކޮށް ތިބި ފަސް ކުޅުންތެރިން ބޭނުން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމުން، އެ ޓީމުގައި ވަރުބަލި ވެފައިވާ ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ކިބައިން އަނެއް ޓީމަށް ނެގެން އޮންނަ އެޑްވާންޓޭޖެއް ނުނެގޭނެ."\nއޭނާ ބުނީ، އެކަމުން ބައެއް ހާލަތުގައި ފައިދާތަކެއްވެސް ކުރާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މެޗެއްގައި އެ ހާލަތަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަނެ ވޭނެ ގޮތެއް ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ.\nފީފާއިން ވަނީ، ފަސް ބަދަލު ގަވާއިދަށް އަމަލު ކުރުމުގައި ގައުމުތަކަށް އިހްތިޔާރު ދީފަ އެވެ. އެ ގަވާއިދަށް އަމަލު ކުރާނެ ތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ނިންމާނީ، އެ ގައުމުތަކުގެ ލީގް ތަކުންނެވެ. މި އަންނަ މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަހު ފަށަން ތައްޔާރު ވެފައިވާ ލަލީގާ ގައި ފަސް ކުޅުންތެރިން ބަދަލަށް އަމަލު ކުރާ ގޮތަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.\nބާސެލޯނާ ކީކޭ ސެޓިއެން\nމެސީއަށް ކޯޗް ކޮށްދޭން އުނދަގޫ: ސެޓިއެން


Thiya Huri Gut'ehgge Hafuh Nikan Saafukoh Fenihjje\nރިޕޯޓު - މަސީޙުގެ ވޯޓު\nތިޔަ ހުރި ގަޓެއްގެ ހަފުށް ނިކަން ސާފުކޮށް ފެނިއްޖެ\nވޯޓުން ފެނިގެން ދިޔައީ މެންބަރުންގެ އިޚުލާސްތެރިކަމެއް ނެތްކަން\nރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ފެށިގެން އަންނަ ކަމަށް ބުނާ ބާރުގައި މާނައެއް ނެތް\nމަޤާމުގެ ބާރުގައި ތިބެ ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތަކަށް ދަނި އަރައިގަންނަމުން\nކ. މާލެ 29 މާރޗް 2017 | ބުދަ 15:55 18,513\nހޯމަ ދުވަހުގެ ވޯޓުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ޢަބްދުﷲ މަސީޙު މުޙައްމަދަށް އިތުބާރު އޮތްކަމަށް ވޯޓުލީ މެންބަރުން - ޓްވިޓަރ\nމުސްކުޅިން ބުނެ އުޅެތެވެ. ދައްކަވާން ހުރިތަނެއް ދައްކަވާފައި މެނުވީ ނުގެންދަވާނެތެވެ. ތެދެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން، ކޮންމެ އިންސާނަކުވެސް މި ފަނާކުރަނިވި ދުނިޔެއަށް ފަހު ނޭވާ ލާހުށީ އެމީހެއްގެ އަޖަލުގައި، އެމީހަކަށް ދައްކަވާން ހުރި ތަނެއް ދައްކަވާ، ދެއްވާން ހުރި ފިލާވަޅެއް ދެއްވާފައެވެ. ދުނިޔެ ފެނި، ތަޖުރިބާ ލިބުމަށް ދުނިޔޭގައި އުޅެ މުސްކުޅިވެ، ބޮލުގައި ނުރަ ޖެހުން ލާޒިމެއް ނުމެ ނޫނެވެ.\nޒުވާނަކަސް، އުމުރުން މިވީ 25 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނިކަމެތި އަޅުގަނޑުވެސް ނިކަން މަންޒަރު ދެކެފީމުއެވެ. ބޮލަށް އަދި ހަމަވީ ދެ ނުރަ ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ނިކަން ތަޖުރިބާތަށްވެސް ކުރެވިއްޖެއެވެ. ނޫސްވެރިކަމުގައި 8 އަހަރު ހޭދަވީއިރު، އާންމު ރައްޔިތު މީހާއަށް ނުއިވޭ އެތައް އަޑެއް އިވި، އެފަދަ އެތައް އެތައް މަންޒަރެއް ފެނި، އަޅުގަނޑުގެވެސް ލޯ މިވަނީ ނިކަން ރަނގަޅަށް ހުޅުވިފައެވެ. އިޖުތިމާޢީ މައްސަލަތަކާއި، ނިކަމެތިންގެ އިޙުސާސްތައް މިހާރު ހިތުދަހެވެ. ސިޔާސީ ވެރިން ކަނޑާ ފޮންޏާއި، ޖަހާ މަޅިތަކަށް ނިކަން ފަރިތަވެއްޖެއެވެ.\nނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޮބުވެތި މި ބިމުން، މިއަދު މި ފެންނަ މަންޒަރުތަކަކީ އަޅުގަނޑަށް ޤަބޫލުކުރަން ދަތި މަންޒަރުތަކެކެވެ. ޙަޖަމުވެސް، ފަހުމުވެސް ނުވަނީއެވެ. އިންސާނަކަށް ވީތީ ނިކަމެތި އަޅުގަނޑުގެ ޟަމީރު ޤަބޫލޫކުރާ އިންސާނީވަންތަކަމާއި، މިއަދު ފެންނަ މަންޒަރުތައް މާ ބޮޑުތަނުން ފެއީއެވެ. ސަލާމަތް ބުއްދިއާއި ލަދުހަޔާތުގެ ކަންފުޅެއް ހުރީތީ، މި ފެންނަ މަންޒަރުތައް އަޅުގަނޑަށް ބަލައިގަންނާން ދަތީއެވެ. ދޭދޭ ފަރުދުންނާއި ހިސާބުން ފެށިގެންގޮސް، ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންނާއި، ސައުކާރުގެ އިއްޒަތްތެރިންނާއި، ދައުލަތުގެ ވަލިއްޔުލް އަމްރާއި ހަމައަށްވެސް، އެ ދައްކަވާ މަންޒަރުތައް ހަމަ ހުތުރީއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ4ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ގޮތުން، ދިވެހި ދައުލަތުގެ އެންމެހައި ބާރުތައް ފެށިގެން އަންނަނީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިންނެވެ. އަދި މި ބާރުތައް ދެމި އޮންނާނީވެސް އެ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިގައެވެ.\nމި މާއްދާ އާއި މިއަދުގެ ހާލަތާއި އަޅައި ކިޔޭނެ ޖާގައެއް ނެތެވެ. ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ފެށިގެން އަންނަ ބާރެއް، އެ ރައްޔިތުންނާއި ހިސާބުން ނިމޭ ބާރެއް ހަމަ ހިލާ ނެތެވެ. ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ފެށޭ ބާރޭ އެ ބުނަނީ، ވަލިއްޔުލް އަމްރާއި، ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގައި ރައްޔިތުން ތަމްޞީލުކުރާނެ މެންބަރުން އިންތިޚާބު ކުރުމަށް ގަނޑުކޮޅެއްގައި ފާހަގައެއް ޖަހާލުމަށް ކަމަށް ވާނަމަ، އެއީ މާނައެއް ނެތް ބާރެކެވެ. އެހެނީ އެ ކަރުދާސްކޮޅުގައި ފާހަގަ ޖަހާ ހިސާބުން ރައްޔިތު މީހާގެ ބާރު ނިމިގެންދެއެވެ.\nޤާނޫނު އަސާސީގައި އެންމެހާ ބާރެއް ދެމި އޮންނާނީވެސް ރައްޔިތުންގެ ކިބައިގައި ކަމަށް ލިޔެފައި ވީނަމަވެސް، މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވާ މީހާ، މަޤާމަށް އިންތިޚާބު ވުމުން، ދެން އަމަލުކުރާ ގޮތުން، އޭނާ ޒިންމާދާރު ކުރުމާއި، މަޤާމަށް ނާޤާބިލުކަން ހާމަވެއްޖެ ހިނދު، އޭނާ މަޤާމުން އަޒުލު ކުރުމުގެ ބާރު ރައްޔިތުންގެ އަތުގައި ނެތްނަމަ، އެ ބާރު ދެމިއޮންނަ ވާހަކަ މިއީ ހަމައެކަނި ކަޅާ ހުދުގެ ފޮޅުވަތްތަކަކަށް ވީއެވެ.\nމި ދެންނެވުނު ބާރު، ރައްޔިތުންގެ އިނގިލިކުރީގައި ނެތުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވަނީ، އިންތިޚާބުވާ މީހާ ހިތު ހުރި މަގަކުން ކަންކުރުމަށް ފުރުޞަތު ލިބުމެވެ. ރައްޔިތުންގެ ޚާދިމުންގެ ގޮތުގައި އިންތިޚާބުކުރާ މީހާ، މަޤާމުގެ އާރާއި ބާރުގައި ހުރެ، ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގައި ގަދަބަސްބުނެ، ކުފުރުވާ ހިސާބަށް ދިއުމެވެ.\nވޯޓާއި ކޯޓުގެ އެހީގައި ނަމަވެސް، މަޤާމު ލިބުމުން، ތިމާގެ ހުރި ގަޓު ދެއްކުމަށްޓަކާ، ރައްޖޭގެ ތާރީޚުގައިވެސް ތިމާގެ ވެރިކަމުގައި ކުރިވަރުގެ ވައްކަމެއް ނުކުރާކަމަށް އިޢުތިރާފު ވެއްޖެތެވެ. ދެވަނަ ދަރިންނޭ ކިޔައިގެން ދީނަށްވެސް ހަޖޫ ޖައްސަތެވެ. ބެންކޮކު އަންހެނުންގެ ހަށިގަތުމީ މައްސަލައެއް ނޫންކަން ދޭހަވާގޮތަށްވެސް ވާހަކަ ދައްކަތެވެ. ފައިސާ އާއި މުދާ ހޯދާގޮތާއި މެދު ސުވާލު ނުއުފައްދަން މިސާލު ޖެހީތީ އިވުނީ ތިމާގެ ވަތުކިބަޔަށެވެ. ތިންބާރު އެއްކޮށް، ވަރުގަދަ މަސްހުނިގަނޑެއް މޮޑެލައިފިއެވެ. ޤާނޫނާއި، ޤަވާއިދާއި، އުސޫލާއި، އިންސާފަކީ ވަލިއްޔުލްއަމުރުގެ އިނގިލިކުރީގައި އަނބުރާ، މާނައެއްނެތް އެއްޗަކަށް ހަދައިފިއެވެ. ރައްޔިތުން ބަނޑަށް ޖައްސައި، ޤައުމު ވިއްކަން ޑީލްވެސް ހަދައިފިއެވެ.\nމި ހުރިހާ ކަމެއް ފަހިކޮށްދޭން، ޔޭސް ސަރ، ޔޭސް ސަރ ގޮވާލަ ގޮވާލައިތިބީ، ރައްޔިތުން ތަމްޞީލު ކުރުމަށް، ރައްޔިތުންގެ ޚާދިމުންގެ ގޮތުގައި ހޮވައި، އިއްޒަތްތެރިކަމުގެ ލަޤަބު އެރުވިފައިވާ މަންދޫބުންގެ ތެރެއިން ބައެކެވެ. ވަލިއްޔުލް އަމުރުގެ ކޮންމެ އެންގުމަކަށް، ޕްރޮގްރާމްކޮށްފައިވާ ރޮބަޓުތަކެއްގެ އުސޫލުން، އާނބަސް ބުނަން އެ ތިބި މެންބަރުންގެ އިޚުލާސްތެރިކަމެއް ނެތް ކަމީ ރައްޔިތުން މާ ކުރީއްސުރެ ދަންނަ ކަމެކެވެ.\nކަންމިހެން އޮއްވައި، ވޭތުވެ ދިޔަ ދެތިން ހަފުތާގެ ތެރޭގައި އިވިގެންދިޔަ ވާހަކަތަކާއި، ފެނިގެންދިޔަ މަންޒަރުތަކުން، މި މަންދޫބުންގެ ނެތީ ހަމައެކަނި އިޚުލާސްތެރިކަން ނޫންކަން، ވަރަށްވެސް ސާފުވެއްޖެތެވެ. އިޚުލާސްތެރިކަން ނެތްތާ، ލަދުހަޔާތުގެ ކަންފުޅެއްވެސް ނެތީއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި، ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން މުސާރަ ނަގައިގެން، ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ނަމުގައި، ރައްޔިތުންގެ ބޮލަށް ފައިން އަރަނީއެވެ. ރައްޔިތު މީހާގެ އެންމެ އަސާސީ ޙައްޤުތައް ނިގުޅައިގަތީއެވެ. އެވަރުން ނުވެގެން، ސައުދީންގެ އަންބޮނޑިއަށްވަދެ، ޤައުމުގެ ބިންކޮޅުވެސް ވިއްކަން ޑީލް ހެދީއެވެ. އެކަމާ ފޮނިވެ، ފަޚުރުވެރިވެ ވާހަކަވެސް ދެއްކީއެވެ.\nހޯމަ ދުވަހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ވޯޓެއް ނަގާށޭ ކިޔާފައި އެ ހޭވި ހަޑިއެކެވެ. ހަފުށްފެންނަ ވޯޓެކޭ ކިޔާފައި އެ ނެގި ވޯޓު ނެގި ގޮތުން ފެނިގެންދިޔައީ ޚުދުމުޚުތާރު ކަމެވެ. އިދިކޮޅަށް ކުޅޭން ތިބި އެންމެން ދަނޑުން ބާލާފައި ކިތަންމެ ގޯލެއް ޖެހިޔަސް އެޔަކު މާނައެއް ނެތެވެ. ތިޔަ ނެގި ވޯޓުން ފެނިގެން ދިޔައީ ހަފުށެއް ނޫނެވެ. ގަޓެއްވެސް ނޫނެވެ. ފެނިގެން ދިޔައީ ލަދު ހަޔާތެއް ނެތްކަމެވެ. ފެނިގެން ދިޔައީ ތިޔަ 48 މެންބަރުން، ރައްޔިތުންނަށް ޤައްދާރުވީ މަންޒަރެވެ.\nބިރު ދެއްކީއޭ، އެހެން ގޮތެއް ނެތީއޭ ނުބުނައްޗެވެ. ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތައް ތިޔަ ނިގުޅައިގަތީ ބިރަށް ކަމަށްވާނަމަ، ތިޔަ ފިނޑިން، ތިޔަ މަޖިލީހުގައި، ރައްޔިތުންގެ މަންދޫބުންގެ ގޮތުގައި ތިބުމަށް ކުފޫ ހަމައެއް ނުވެއެވެ. 48 މެންބަރުން އެކުގައި ތިޔަ ދައްކައިދިނީ، ތިޔައީ ނުފޫޒުގެ އަޅުންކަމެވެ. ހަފުށް ސާފުކޮށް ތިޔަ ދައްކައިދިނީ ގަޓެއް ނެތްކަމެވެ.


އޭދަފުށި ބަލިކުރާކަށް ޔަގީނުންވެސް ފަސޭހައެއް ނުވާނެ: މޯހަން\nއޭދަފުށީ ޓީމަށް މޯހަން އިރުޝާދު ދެނީ. - ފަހުމިނެޓް ފޮޓޯ: އަހުމަދު މިސްކީން\nބ. އޭދަފުށީގައި ތަރައްގީކޮށްފައިވާ މަތީ ފެންވަރުގެ ފުޓްބޯޅަ ދަނޑު ރަސްމީކޮށް ހުޅުވުމުގެ ގޮތުން މާދަމާ ހަވީރު އެރަށުގައި ކުޅޭ މެޗުގައި އެފްއޭއެމްގެ ޓީމަށް އެރަށު ޓީމު ބަލިކުރަން ފަސޭހަ ނުވާނެކަމަށް އޭދަފުށީ ޓީމު މެޗަށް ތައްޔާރު ކުރަމުން އަންނަ ތަޖުރިބާކާރު ކޯޗު މުހައްމަދު ޝިޔާޒް (މޯހަން) ބުނެފިއެވެ. ގައުމީ ޓީމުގެ ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް ހިމެނޭ އެފްއޭއެމް ޓީމާ ދެކޮޅަށް ނުކުތުމުގެ ކުރިން “ފަހުމިނެޓް” އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި މޯހަން ބުނީ މެޗަށް ނުކުންނަ އޭދަފުށީ ޓީމުގައިވެސް ގައުމީ ޓީމާއި ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނުގެ ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް ހިމެނޭތީ މާދަމާ ފެންނާނީ ވަރަށް ފޯރިގަދަ އަދި ވާދަވެރި މެޗެއް ކަމަށެވެ.\nއޭދަފުއްޓަށް އުފަން މަހުޖަނު އަދި ކްރައުން ކޮމްޕެނީގެ އެއް ހިއްސާދާރު އަހުމަދު ނަޒީރުގެ އަމިއްލަ ހަރަދުގައި އެރަށުގައި އަޅާފައިވާ ޓާފް ދަނޑު ހުޅުވުމުގެ ގޮތުން މާދަމާ ގިނަ ހަރަކާތްތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން މާދަމާ އެންމެ ހާއްސަވާނީ އެފްއޭއެމް އިން އެކުލަވާލި ޓީމާ އޭދަފުށީ ޓީމާ ދެމެދު ކުޅެވޭ ފުޓްބޯޅަ މެޗެވެ.\n“ހަމަ ޔަގީނުންވެސް ވާދަކުރެވޭވަރުގެ ވަރުގަދަ ޓީމެއް އޮންނާނެ. ފަސޭހައިން މެޗު ދޫކޮށްލާފަ ނޫނީ މެޗުން ބަލިވެގެން ފައިބާވަރުގެ ޓީމެއް ނޫން. މޮޅުވެސް ވެވޭވަރުގެ ޓީމެއް މިތާ މިއޮތީ. އެއީ މީގެ ތެރޭގަވެސް ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅޭ ނޫނީ ކުޅެފަ ތިބި ހަތަރު ފަސް ވަރަކަށް ކުޅުންތެރިއެއް އޭދަފުށީ އެގާރައިގަ ކުޅެމުންދާނެ. އަނެއްކޮޅުން އަންނަ އެފްއޭއެމް ޓީމަކީ ވަރަށް ގަދައަށް ނެގިގެން އަންނަ ޓީމެއް. އެހެންވީމަ ވަރަށް ބަލާހިތްވާ ކަހަލަ ވަރަށް ރަނގަޅު ފޯރިގަދަ މެޗެއް ފެނިގެންދާނެ ކަމަށް އުއްމީދު މި ކުރަނީ” މެޗާ ގުޅޭގޮތުން “ފަހުމިނެޓް” އާ ވާހަކަ ދައްކަމުން މޯހަން ބުންޏެވެ.\nއޭދަފުށީގައި އަޅާފައިވާ ފެންވަރު ރަނގަޅު ޓާފް ދަނޑުގައި ކުޑަކުދިންތަކެއް ކުޅެނީ. – ފޮޓޯ: އޭދަފުށި ޓައިމްސް\nމެޗަށް ތައްޔާރުވާ އޭދަފުށީ ޓީމުގައި އެރަށަށް އުފަން އަލީ ފާސިރު (ސެންޓޭ) އާއި ހަމްޒާ މުހައްމަދު (ހަމްޕު) އަދި މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބުގައި މޮޅު ކުޅުމެއް ދެއްކި އިޝާން އިބްރާހީމް (ސައްޓު) ހިމެނެއެވެ. ސެންޓޭ ރާއްޖޭގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ދެ ފަހަރު ހޯދާފައިވާއިރު ހަމްޕު އަކީ މިހާރު ގަލޮޅު ދަނޑުގައި ކުޅޭ އެންމެ ހުނަރުވެރި އެއް ކުޅުންތެރިޔާއެވެ. މި ކުޅުންތެރިންގެ އިތުރުން ކުރިން ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅުނު އެރަށުގެ ކުޅުންތެރިންނާއި މިހާރު އެއް ވަނަ ޑިވިޝަނުގައި ކުޅޭ ކުޅުންތެރިން އަދި ޒުވާން ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް އޭދަފުށީ ޓީމުގައި ހިމެނެއެވެ.\nއެފްއޭއެމް ޓީމު މާދަމާގެ މެޗަށް ނުކުންނާނީ ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޓީމުގެ ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކަކާ އެކުއެވެ. އެ ޓީމުގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާ އަލީ އަޝްފާގް (ދަގަނޑޭ) އާއި ސާފް މުބާރާތް ކާމިޔާބުކުރި ޓީމުގެ ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް ވަނީ ހިމަނައިފައެވެ.\nމޯހަން ބުނީ މެޗަށް ތައްޔާރުވާން އޭނާއަށް ލިބުނީ ހަފްތާއެއް ކަމަށާއި އެހެންވެ ޓީމުގެ ހާލަތު އެންމެ ރަނގަޅު ނޫންކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭދަފުށީގައި ހުނަރުވެރި ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް ތިބުމުން ޓީމު އެކުލަވާލަން އޭނާއަށް އުނދަގޫ ނުވިކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.\n“އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާހިތްއޮތީ ވަރަށް ރަނގަޅު ވަރަށް ފޯރިގަދަ ވަރަށް ކޮމްޕެޓިޓިވް މެޗެއް ފެނިގެންދާނޭ” 1997 އިން 2008 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ގައުމީ ޓީމުގެ އެސިސްޓެން ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރި މޯހަން ބުންޏެވެ.\nމޯހަން ބުނީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ދަނޑެއްގެ އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ ބެލެހެއްޓުން ކަމަށާއި، މާލޭގައި އެ މައްސަލަ ބައެއް ފަހަރު ދިމާވާކަމަށެވެ. އަދި، އޭދަފުށީ ދަނޑުގައި ބާކީ ކުރަން ހުރި މަސައްކަތް ވީހާވެސް އަވަަހަށް ނިންމާލުމަކީ ޓާފް ބަލަހައްޓަން ފަސޭހަ ކަމަކަށް ވާނެކަމަށް މޯހަން ބުންޏެވެ. އޭދަފުށީ ގައި އެޅި ޓާފް ދަނޑަކީ މޯހަން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފައިދާކުރާނެ ދަނޑެކެވެ.\n“މުސްތަގްބަލަށް މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމެއް. ހަމަގައިމުވެސް ކުރިން ބޯޅަ ކުޅެމުންދިޔަ ދަނޑަކީ ވަރަށް ކުރިންސުރެ އަޅުގަނޑު ހަމަ ދެކެ ފަރިތަ ދަނޑެއް. ވަރަށް ގިނައިން އާދެވިފަ ހުރި އެއް ރަށް އޭދަފުށްޓަކީ. އެހެންވީމަ އެ ދަނޑުގެ ހާލަތަކީ އަނެންހެން ބުނަންޏާ މި ދަނޑާ އަޅާ ބަލާފަ ހަމަ ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތެކޭ ދަންނަވަން ޖެހެނީ. އެއީ ކޮންޓްރޯލް ކުރަންވެސް ތިން ހަތަރު ފަހަރު ޖައްސައިގެން ނޫނީޔާ އެތާނގަ ބޯޅައެއް ކޮންޓްރޯލެއް ނުވާނެ. އެއާ ހިލާފަށް މި ދަނޑުގަ ކޮންޓްރޯލް ނުކޮށް ވަން ޓަޗުން ކުޅެލެވޭވަރު ވާނެ. އެހެންވީމަ ޕްރެކްޓިސް ކުރަން ފެށީމަ އަންނަ ޖެނެރޭޝަން އަށް ވަރަށް ބޮޑު ފަސޭހަކަށް އަދި ވަރަށް ބޮޑު ކުރި އެރުމަކަށް ވެގެންދާނެ” އޭދަފުށީގައި ހުރެގެން “ފަހުމިނެޓް” އާ ވާހަކަ ދައްކަމުން މޯހަން ބުންޏެވެ.\nއެފްއޭއެމް ޓީމާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަ އޭދަފުށީ ޓީމަށް މޯހަން އިރުޝާދު ދެނީ. – ފަހުމިނެޓް ފޮޓޯ: އަހުމަދު މިސްކީން\nއޭދަފުށްޓަކީ އެއް ވަނަ ޑިވިޝަނުގައި ކުރިން ވާދަކޮށް އަބަދުވެސް ގައުމީ ފެންވަރުގެ ކުޅުންތެރިން އުފައްދަމުން އަންނަ ރަށެކެވެ. މޯހަން ބުނީ ރަނގަޅު ފެންވަރެއް ދަނޑެއް ނެތްއިރުވެސް އޭދަފުށިން ދިޔައީ ކުޅުންތެރިން އުފައްދަމުން ކަމަށާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ހޯމް އެންޑް އަވޭ އުސޫލަށް ފުޓްބޯޅަ ބަދަލުވެގެންދާއިރު އޭދަފުށި ވެގެންދާނީ މެޗުތައް ކުޅޭނެ ރަށަކަށް ކަމަށެވެ.\n“އޭދަފުށިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ މި ހާލަތުގައިވެސް ވަރަށް ހުނަރުވެރި ކުޅުންތެރިންތަކެއް ނުކުމެގެން އަންނަތަން. އަބަދުވެސް. ހަމަ އެކަނި ދުވަސްކޮޅެއްގައެއް ނޫން. ގަވާއިދުން ހަމަ އެންމެ ކުރިން ފެށިގެން ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅެމުން އަންނަތަން މި ފެންނަނީ. ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑުގެ ހަނދާނަކަށް ނާދޭ އޭދަފުށި ކުޅުންތެރިއަކު ގައުމީ ޓީމުގައި ނެތް އިރެއް. އެހެންވީމަ އޭގެ މާނައަކީ ހުނަރު އެބަހުއްޓޭ ހުނަރަށް އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ ރަނގަޅަށް ކުޅޭނެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެހުން. އެގޮތުން އެއް ކަންތައް މިއޮތީވެފަ އަނެއް ކަމަކީ ކޯޗުންނާ އެކީގަ ރަނގަޅަށް ޕްރެކްޓިސް ކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް މިތާ ގާއިމްކުރުން” ހުނަރުވެރި ގިނަ ކުޅުންތެރިންތަކެއް އުފައްދަމުން އަންނަ އޭދަފުށްޓާ ގުޅޭގޮތުން މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ކްލަބް އީގަލްސްގެ ކޯޗަކަށް ހުރި މޯހަން ބުންޏެވެ.\n“އަޅުގަނޑުގެ އަބަދުވެސް އެއް ހުވަފެނެއް އެއީ ހޯމް އެންޑް އަވޭ އުސޫލުން ފުޓްބޯޅަ ކުޅޭތަން ދެކުން. އެހެންވެއްޖެނަމަ މިއީ އެއް ތަން ނޫނީ އެއް ރަށް ކަމަށް އަޅުގަނޑު ހަމަ ގަބޫލުކުރާނީ. އެ އުސޫލަށް ދާއިރުގަ އޭދަފުށްޓަކީ ދުރު މުސްތަގްބަލަށް ވިސްނާނަމަ ތައްޓަށް ވާދަކުރާނެ ނޫނިއްޔާމު ހަމަ ގަވައިދުން ކުޅެމުންދާނެ ރަށެއް” ނިއު ރޭޑިއަންޓަށް ގިނަ ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދައިދިނުމަށްފަހު އަދި ފަހުން އދ. މަހިބަދޫ އަދި ދ. ކުޑަހުވަދޫގެ ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ މޯހަންގެ ވާހަކައިގައި ފާހަަގަކުރި އެވެ.\nއޭދަފުށީގައި އެޅި ޓާފަކީ ފީފާއިން ގަބޫލުކުރާ ފެންވަރަށް ދުނިޔޭގައި ޓާފް އުފައްދާ ހަތް ކުންފުނީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ލިމޮންޓާ ސްޕޯޓްސް އެސްޕީއޭ އިން އުފައްދާފައިވާ އެސްޕީމެކްސް 45 ގެ ޓާފެކެވެ. ދަނޑު އެޅުމަށް ބިން ފުނަށް ކޮނުމަށްފަހު އޭގެ މައްޗަށް 3000 ޓަނުގެ ފުނޑުކުރި ހިލަވެލިއަޅައި ބިން ވަނީ ވަނީ އެއްވަރުކޮށްފައެވެ. އަދި، އޭގެފަހުން މަތީގައި ދަނޑުގެ އަޑިއަށް ފެން ނުދާނެހެން ވޯޓާ ޕްރޫފް މެމްބްރޭން އެއް އަޅައި އޭގެ މަތީގައި ޝޮކްޑްރެއިން ނިޒާމުވެސް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ. މި ނިޒާމަކީ އާއްމުކޮށް ބިމުގެ ފަސް ހަރުކޮށްގެން އަޅާ ދަނޑުތަކާއި ބަލާފައި ކުޅުންތެރިންނަށް ލިބޭ އަނިޔާ ކުޑަކޮށްދޭ ނިޒާމެކެވެ. މި ދަނޑުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތް ނިމޭއިރު އެންމެ ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ލައިޓިން ސިސްޓަމެއް ހަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް މިހާރު އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nއޭދަފުށްޓާއި އެފްއޭއެމްގެ ޓީމު މާދަމާ ހަވީރު އެރަށު ދަނޑުގައި ވާދަކުރާ މެޗު ޓީވީއެމް އަދި ވީޓީވީ އިން ވަގުތުން ގެނެސްދޭގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nއޭދަފުށްޓާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަ އެފްއޭއެމް ޓީމު:\nއަލީ އަޝްފާގް (ދަގަނޑޭ)، މުހައްމަދު އާރިފް (ބަކާ)، އިސްމާއީލް އީސާ (މެސީ)، އަހުމަދު ފައްރާހް (ފައްރަ)، އަކްރަމް އަބްދުލްގަނީ (އަކޫ)، އަހުމަދު އަބްދުﷲ (ލިލީ)،ހުސައިން ނިހާން (ނިހާޓް)، އިބްރާހީމް ވަހީދު ހަސަން (އިއްބެ)، އިބްރާހީމް މަހުދީ ހުސައިން (ފޭދޫ އިއްބެ)، މުހައްމަދު އައްޒާމް، މުހައްމަދު އުމެއިރު، ޔަސްފާދު ހަބީބު (މުލަކޭ)، އިމްރާން ނަޝީދު، މުހައްމަދު ސާމިރު، ހުސައިން ސިފާއު ޔޫސުފް (ކުރޯ)، މުުހައްމަދު ރަޝީދު (ހޮކޭ)، މުހައްމަދު އިމްރާން (ގކ)، އައްސަދު އަލީ (އަޑުބަރޭ)، އަހުމަދު އިމާޒް (އާއްކޮ)\nބ. އޭދަފުށި, މުހައްމަދު ޝިޔާޒް (މޯހަން)\nމަޝްހޫރު އޭދަފުށި ކަޓުވާލައި އަތޮޅު ޗެމްޕިއަންކަން ފެހެންދޫ ހޯދައިފި އެންމެ އަގުބޮޑު މުބާރާތް އަލުން ކާމިޔާބުކުރަން ހޮޅުދޫ އެކަތިގަނޑަކަށް 21 އަހަރުން ދަށުގެ ފުޓްސަލް މުބާރާތް މިއަހަރުވެސް އޭދަފުށީގައި ބާއްވަނީ


STO Supermart in estore ge hidhumai, mudhaa geyah delivery ves kohdheyne, balaives dhevidhaane! - One Online\nއެސްޓީއޯ ސުޕަމާޓުން ތަކެތި ގަތުމަށް ހަދަންޖެހޭ ގޮތް ބުނެދޭ ޕޯސްޓަރެއް -- ފޮޓޯ/ އެސްޓީއޯ\nދުނިޔޭގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް 19އާ ގުޅިގެން އިޖްތިމާއީ ގައިދުރުކުރުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދު ދެމުންދާތީ އެސްޓީއޯ ސުޕަމާޓަށް ނުގޮސް އޮންލައިންކޮށް އެއްޗެހި ގަތުމުން، ޑެލިވަރީ ނުވަތަ އޮންލައިންކޮށް ގަތް އެއްޗެހި ބަލާ ދެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖައްސައިފިއެވެ.\nއެސްޓީއޯ ސުޕަމާޓުން އޮންލައިންކޮށް ވިޔަފާރިކުރުމަށް ޖެހޭނީ އެކަމަށް ހާއްސަ ލިންކަށް ވަދެ ބޭނުންވާ މުދަލެއް އިހްތިޔާރު ކުރާށެވެ. އަދި ތަކެއްޗަށް ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ކުރިން އިހްތިޔާރު ކުރި ތަކެތި ދެވަނަ ފަހަރަށް ބަލައި ކަށަވަރު ކޮށްލަންވާނެއެވެ.\nފައިސާ ދެއްކުމުގެ ކުރިން ކަސްޓަމަރުގެ މައުލޫމާތާއި ޑެލިވަރީ ކުރަން ބޭނުންވާނަމަ އެ މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރަންޖެހެއެވެ. އެއަށްފަހު ބީއެމްއެލް ޕޭމަންޓް ގޭޓްވޭ މެދުވެރިކޮށް ގަންނަން ނެގި ތަކެއްޗަށް ފައިސާ ދެއްކޭނެއެވެ.\nއެސްޓީއޯ އިން ބުނީ، ވިޔަފާރި ކުރުމަށްފަހު ކަސްޓަމަރު ބޭނުންވާނަމަ ގެއަށް ޑެލިވަރީ ވެސް ކޮށްދޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސްޓޯރަށް އެތަކެތި ބަލައިވެސް ދެވޭނެ ކަމަށެވެ. ސުޕަމާޓަށް ގަތް ތަކެތި ބަލައި ދާން ޖެހޭނީ ސުޕަމާޓްގެ ފަހަތުގައި އޮންނަ އިބްރާހިމް ހަސަން ދީދީ މަގު ނުވަތަ އެމްޔޫ ސްޓޯރު ހުންނަ މަގުން ސުޕަމާޓަށް ވަދެވޭ ގޮތަށް ހުންނަ ދޮރާއްޓަށެވެ.\nކޮވިޑް 19އާ ގުޅިގެން ސަރުކާރުން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތަކާ ގުޅިގެން އެސްޓީއޯ އިން ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ ފިހާރަތަކުން ހިދުމަތްދޭ ވަގުތުތަކަށް ވެސް ބަދަލު ގެނެސްފައެވެ.\nއެގޮތުން އިއްޔެ އިން ފެށިގެން ސްޓޭޕަލް ފުޑްސް ހުޅުވާފައި ހުންނާނީ ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 8:00 އިން ހަވީރު 4:00 އަކަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހު އެތަން ބަންދުވާނެއެވެ.\nސުޕަމާޓް ހުޅުވާފައި ހުންނަނީ ހޮނިހިރު ދުވަހުން ފެށިގެން ބުރާސްފަތި ދުވަހާ ހަމައަށް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 8:30 އިން މެންދުރު 3:15 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 8:30 އިން 10:30 އަށެވެ. އަދި ހުކުރު ދުވަހު ސުޕަމާޓް ހުޅުވާފައި ހުންނާނީ ހެނދުނު 8:30 އިން 10:30 އަދި ރޭގަނޑު 8:30 އިން 10:30 އަށެވެ.\nއެސްޓީއޯ ހޯމް އިމްޕުރޫވްމަންޓާއި ހޯމް އިމްޕުރޫވްމަންޓް ވެއާހައުސް ހުޅުވާފައި ހުންނާނީ ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 10:00 އިން މެންދުރު 12:00 އަށް އަދި ހަވީރު 3:00 އިން 4:00 އަކަށެވެ.\nއެސްޓީއޯ ހުޅުމާލެ ފިހާރަ ވެސް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ހެނދުނު 8:30 އިން މެންދުރު 3:15 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 8:30 އިން 10:30 އަށް ހުޅުވާފައި ހުންނައިރު ވިލިމާލެ ފިހާރަ ހަމައެކަނި ހުޅުވާނީ ހެނދުނުއެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އެސްޓީއޯ ކޮވިޑް 19


Addugai Fuluhehge Saikalugai Hulhujahaifi - Vaguthu\nކޮވިޑްގެ ފައްސި ކުއްލިއަކަށް ބޮޑުތަނުން މައްޗަށް! - 21 ގަޑިއިރު ކުރިން\n3 މަސް ކުރިން ( ޖެނުއަރީ 14, 2021 )\nއައްޑޫ ސިޓީގައި ފުުލުހެއްގެ ސައިކަލުގައި ރޯކޮށް އަންދާލައިފިއެވެ.\nފުލުހުން "ވަގުތު" އަށް ވިދާޅުވީ، ހުޅު ޖަހާފައި ވަނީ ފްލެޓު ސަރަހައްދުގައި ހުރި ސައިކަލެއްގައި ކަމަށެވެ. އެކަން ހިނގާފައި ވަނީ އިއްޔެެ ރޭ ދަންވަރު ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ރިޕޯޓު ފުލުހުންނަށް ކޮށްފައި ވަނީ ދަންވަރު 3:30 ހާއއިރު ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ވިދާޅުވެެފައެވެ.\nފުލުހުން ވިދާޅުވީ އަލިފާން ރޯކޮށްލި ސައިކަލު ވަނީ ބޭނުން ނުކުރެވޭ ވަރަށް އަނދާފައި ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެެހެން ސައިކަލެެއް އަދި ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ބޯޑަކަށް ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ވިދާޅުވެެފައެވެ.\nމި މައްސަލަ ފުލުހުން އަންނަނީ ތަހުގީގު ކުރަމުންނެވެ.\nފުލުހެއްގެ ސައިކަލެއްގައި އަލިފާން ރޯކޮށްލީ ކޮންކަމަކާ ގުޅިގެން ކަމެއް އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.\nދާދި ފަހުން މ. މުލީގައި ވެސް ވަނީ ފުލުހެެއްގެ ސައިކަލުގައި ހުޅުޖަހާފައެވެ. އެ ހާދިސާގައިވެސް ސައިކަލު ވަނީ އެއްކޮށް އަނދާ ހުލިވެފައެވެ.\nއެތައް ދުވަހަކުން ކުރި ބުރަ މަސައްކަތް ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އަންދާ އަޅިއަށް!\nޖެނުއަރީ 14, 2021 10:26\nތިޔައީ ވަރަށް ދެރަކަމެއް. ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ އޭގެ ޒާތުގަ އެންމެރަންގަޅައް މަސައްކަތްކުރަމުން ނުދިޔަނަމަވެސް ވަކިވަކި ފުލުހުންނައް އަމާޒުކޮށް ތިޒާތުގެ ކަންކަން ކުރުމަކީ ނޭދެވޭ ފިނޑިއަމަލެއް. އަދިހިތާމަ ކުރާކަމެއް. ސަބަބަކީ ކޮންމެދަތިއުނދަގޫ ވަގުތެއްްގަވެސް އެދެންޖެހެނީ ފުހުންގެ އެހީއަށް ކަމައްވަތީ.\nޖެނުއަރީ 14, 2021 11:33\n2012 ގަ ހުޅުޖެހި ގްރޫޕްގަނޑު ދުނިޔެއަށް އައްޑޫ ހުޅުވާލަނީނު. ބާރަށް އަތް ޖަހާ!\nއައްޑޫގައި ގިނަވާނީ ހުޅުޖަހާ ޕާޓީގެ ކުދިންނެވެ. އެހެންވީމާ ތިޔައީ އާކަމެއް ނޫނެނެވެ. އެބަޔަކު ކުރާކަން ކަމަށް ތާއީދުކުރާ ބަޔަކާ ގުޅިގެން އުޅޭނީވެސް އޭގެ މީހުންނެވެ.


Story: Kunhy by yummy – Iru\nވާހަކަ: ކުށް ހީ\nސަމާ· 10 މޭ 2020\nނީނާގެ ހަނދާންތަށް މިއަދު އަހަރެންގެ ހިތަށް ހާދައެބަ އުނދަގޫކުރެއެވެ. އެރީތި ހިނިތުންވުން ސިފަވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ލޯބިން ކޮއްޓާލާ ހެއްވާލަން ބޭނުންވެއެވެ. އޮމާން ސާފުމޫނު ހިތަށް ތަސްވީރުކުރެވޭ ހިނދު އެމޫނުގައި ބޮސްދިނުމަށް ކެތްމަދުވެއެވެ. އެބޮޑު ދެލޮލުގެ ފުންކަމުގެ ތެރެއަށް ފީނާލުމަށް ބޭނުންވެފައި ހުންނަތާ ކިތަންމެ ދުވަހެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދުވަހަކުވެސް ބައްދަލުވެފައި ނުވާ ކުއްޖަކަށް މިހިތުން އެހާބޮޑު ޖާގައެއް ދެވުނީ ކީއްވެބާއޭ އަބަދުވެސް ސުވާލުކުރެވެއެވެ.\nއަހަރެންނާއި ނީނާގެ ގުޅުން ފެށިގެން އައީ މީގެ ހައެއްކަ މަސް ކުރިންނެވެ. އެރޭ އެތެރެގޭގައިހުރި ފަންކާ ހަލާކުވެފައި ހުރުމުން ހޫނުވާތީ ނުނިދިގެން ނިކުމެ އަހަރެން އޮތީ ގޯތިތެރޭގައި ހުރި އުދޯލީގައެވެ. ހެއްލާލަ ހެއްލާލާ އޮތްނަމަވެސް ލޮލަށް ނިދި އަންނަގޮތެއްނުވެއެވެ. އަހަރެންގެ އުމުރުން4އަހަރުގައި ބައްޕަ ނިޔާވިފަހުން ދިރިއުޅެންޖެހުނު ނިކަމެތި ކަމާދޭތެރޭގައި ފިކުރު ބޮޑުވެފައި އޮވެވުނީއެވެ. މިއަދާ ހަމައަށް ހޭދަމިވީ 23 އަހަރު މަންމަ ހޭދަކުރި ހިތްދަތިކަން އަހަރެންނަށް ހަނދާނަށް އަންނަ ކޮންމެ ވަގުތަކު ރޮވެއެވެ. ކިރުސައި ނޫނީ ނުބޯން އަހަރެން ކުޑައިރު ބޮޑާހާކާ ހަނދާން އަހަރެންވެއެވެ. މަންމަ ނިކަން ލޯބިން އަހަރެންނަށް ވިސްނާދީފައިގޮސް ބަދިގޭގައި ހުރެ ރޯތަން އަހަރެން ކިތަންމެ ފަހަރަކު ދުށީމެވެ.އަހަރެން ފެނުމުން ބުރުގައިން ލޯފެހާ ހިނިތުންވެލާ މަނޒަރު މިހާރުވެސް ކުރިމަތީގައި ތަސްވީރުވެއެވެ. ހޫނުވެގެން ނުނިދިފާ އޮތިއްޔާ އަތުފަންކާއިން ވިއްސާލަދީދީ އިންނަ ހަނދާން އާވުމުން ހިތަށް މިހާރުވެސް އަސަރުކުރެއެވެ.\nރަށުގެ މީސްމީހުންނަށް މަސައްކަތްކޮއްލައިދީގެން މިރަށުން ކިޔަވައިދެވޭނެ އެންމެ ރަގަނޅަކަށް އަހަރެންނަށް މަންމަ ކިޔަވައިދިނެވެ. ފަން ޖިފުޓި، ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރާނާ އެތެރެގޭ ހަދާލެވުނީ އަހަރެން ސުކޫލުނިމި މަންމަ ފަދައިން މީސްމީހުނަށް މަސައްކަތް ކޮއްލައި ދީގެން އާމްދަނީ ހޯދަން ފެށުމުންނެވެ.\nމީރު ކާތަކެއްޗާއި ރީތި އަންނައުނާ ނުލިބުނަސް މަންމަގެ ލޯބިން އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ތަނަވަސްކޮއްދެއެވެ. އަހަރެން ނޫން މީހަކު މަންމަގެ މިދުނިޔެގައި ނެތެވެ. އަހަރެން ވަޒީފާއަށް ރަށުން ބޭރަށް ދިއުމަށް މަންމަ ކިތަންމެ އެދުނަސް މަންމައާއި ވަކިން އެއްވެސް ތާކަށް އަހަރެން ދާކަށް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. މަންމަގެ ގާތުގައި މަންމަ އަށް ޙިދުމަތް ކޮއްދިނުމަށް އަހަރެން ބޭނުމީ ރަށުގައި ހުންނާށެވެ. ކިތަންމެ ކުޑަ މުސާރައެއް ލިބުނަސް އަމިއްލަ މީހެއްގެ އޮފީހުގައި ޕިއޯނެއްގެ ވަޒީފާ އަދާމިކުރަނީވެސް އެ ސަބަބަށްޓަކައެވެ. އެރޭ އެފަދަ ހިޔާލުތަކެއްގައި އަހރެން ވަނިކޮށް ސިއްސުވާލީ ފޯނަށް އައި މެސެޖަކުންނެވެ.\nމެސެޖުގައި ވަރަށް ސާފުބަހުން ކޮފީއަކަށް ދިއުމަށް ދައުވަތު ދީފައިއޮތެވެ؟ މެސެޖު ކިޔާލުމުން އެއީ އޮޅިގެން އަހަރެންނަށް ލިބުނު މެސެޖެއްކަން ވަރަށް ރަގަނޅަށް ފަހުމުވިއެވެ.\n” ގުޑް ނައިޓް އަޔާން” މިހެން ލިޔެފައި އޮތުމުން އެއީ މި ނިޔާޒުއަށް އައި މެސެޖެއް ނޫންކަން އެގުނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ނިދި ނައިސް އޮތުމުން ސަކަރާތް ޖަހާލުމުގެ ނިޔަތުގައި މެސެޖަށް ޖަވާބުދިނީމެވެ. މި ސަކަރާތް މިހާބޮޑު ގުޅުމަކަށް ބަދަލުވެދާނެކަން އެދުވަހު ކުޑަކޮއްވެސް ހިތަކަށް ނާރައެވެ. ކޮފީއަށްދާ މަޤުޞަދު ބުނުމަށްއެދި އަޔާންގެ ނަމުގައި އަހަރެން މެސެޖު ކޮއްލީމެވެ. ލިބުނު ޖަވާބުން އިތުރަށް މަޖާކޮއްލުމުގެ ފޯރި އާލާވިއެވެ. ބޮޑު ވާހަކައެއް ބުނަންވެގެނޭ ބުނީތީ ކޮން ވާހަކައެއްތޯ ސުވާލުކުރީމެވެ. ބައްދަލުވުމުން ނޫނީ ނުބުނެވޭނެކަމަށް ބުނެ އޭނާ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. އަހަރެންވެސް ހުރީ ގޮތްދޫކުރާ މޫޑަކު ނޫނެވެ. މެސެޖުކުރުމަކީ އާއްމުކޮށް އަހަރެން ކޮށްއުޅޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއީ މަޖާކަމެއްކަން އަހަރެންނަށް އިޙްސާސްވިއެވެ. މޫނުމަތީގެ ހަރަކާތްތަކާތްތަށް ނުފެނުނަސް އަޑަށްއަންނަ ބަދަލުތަށް ނީވުނަސް އިންސާނެއްގެ ހިތާ ސިކުނޑިއާއި ކުޅެލެވިދާނެކަން އަހަރެންނަން ޤަބޫލުކުރެވުނެވެ. މިގޮތަށް އެތަށް ވަހަކައަކަށް ފަހު ނީނާ އެބުނަން އުޅުނު ބޮޑުވާހަކަ އޭނަ ލައްވާ ބުނުވީމެވެ.\nއެއްވެސް ޖެހިލުމެއްނެތި އަންހެންކުއްޖަކު ލޯބިހުށައެޅީތީ އަހަރެން ވަރަށް ހައިރާންވިއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކަންކަމާ ކުރިމަތިލާންކެރޭ ހިއްވަރުހުރި ކުއްޖެއްކަން އެގުނެވެ. ހަމަވިސްނުމަށް އައީ އެހިސާބުންނެވެ. އެހާ ހިއްވަރުކޮއްފާ ނީނާ އެ ލޯބި ހުށައެޅީ އޭނާ އެންމެ ލޯބިވާ އަޔާނަށެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންނަކީ އަޔާން ނޫންކަން އެގުމުން ނީނާގެ ހިތަށް ކޮއްފާނެ އަސަރު އިޙްސާސްކުރެވުނީ ދެނެވެ. އަހަރެން ގަނޑުވި ކަހަލައެވެ. ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭގި ފޯނު ނިންވާލާފައި އެތެރެއަށްވަނީމެވެ. ވިސްނުމެއްގައި އޮއްވާ އެރޭ ނިދުނު އިރެއްވެސް ނޭގުނެވެ.\nއަހަރެންނަށް ހޭލެވުނީ މެންދުރު 1 ޖަހަނިކޮން މަންމަ ގޮވީމައެވެ. އަހަރެން ތެދުވެ ފުރަތަމަވެސް ފޯނު ހުޅުވާލީމެވެ. އެތަށް މެސެޖެއް އައިސް ހުއްޓެވެ. ޖަވާބެއްގެ އިންތިޒާރުގައި އޮވެ ނީނާ ކޮއްފައިވާ މެސެޖުތަކެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ހާސްވާ ގޮތްވިއެވެ. ތެދުވާހިތްވެސް ނުވެފައި އަހަރެންނަން އެދުމަތީ ފޮރޮޅިލަ ފުރޮޅިލާ އޮވެވުނީއެވެ. ފޯނު ރިންގުވާން ފެށިއެވެ. ގުޅީ ނީނާއެވެ.\nހަޤީގަތާ ކުރިމަތިލާ، ތެދުބުނުމަށްޓަކައި ފޯނަށް ޖަވާބުދިނީމެވެ. އަހަރެންނަށް އެއްޗެއް ނުބުނެވިގެން އުޅެނިކޮން އެކޮޅުން އައީ ހިތްދަތިކަމާއި ރުޅިވެރިކަމުން ފުރިގެންވާ ބަސްތަކެކެވެ. އެބަސްތަށް އަޑުއަހަމުން ދިޔައިރު އަހަރެންނަށް އިޙްސާސް ކުރެވެމުންދިޔައީ ސީދާ ހިތަށް ހެރެމުންދާ ކަށިތަކެއްހެނެވެ. އަހަރެންނަން އެއްޗެއް ބުނާނެ ފުރުސަތެއްވެސް ނުދީ އޭނާގެ ހިތުގެ އުދާސްތަށް ބަންޑުން ކޮއްލުމަށްފަހު ފޯނުކަޑާލިއެވެ. އަހަރެންމީ އަޔާންނޫންކަން އޭނައަށް ރަގަނޅަށް އެގިއްޖެއެވެ. އަދި އެބުނާ އަޔާންއެއްގެ ނުރުހުމާއި ކުރިމަތިލާ، އޭނާ ލަދުގަންނަން ޖެހުނުކަންވެސް ވަރަށް ރަގަނޅަށް ހާމަވެއްޖެއެވެ.\nއެއީ ރީތި އަޑެކެވެ. ރުޅިއައިސްގެން ވާހަކަދެއްކި ނަމަވެސް ބަސްމަގު ރީތިވެފައި ސާދާކަމުން ރަގަނޅު އަޙްލާޤެއްގެ ކުއްޖެއްކަން އަހަރެންނަށް ޤަބޫލުކުރެވުނެވެ.\nއޭނާގެ ނުރުހުން ރުހުމަށް ބަދަލުކުރުމަށް އަހަރެން އިންތިހާއަށް ބޭނުންވިއެވެ. ނޭގިނަމަވެސް އޭނައަށް ހާއްސަކަމެއް ދެވިއްޖެއެވެ.ހިތުގެ ކަނަކުން ޖާގަދެވިއްޖެއެވެ. ހަމްދަރުދީވެވިއްޖެއެވެ. ކަންވީގޮތް އޮޅުން ފިލުވައިދީ މާފަށްއެދިފައި އަހަރެން މެސެޖުކޮއްލީމެވެ. ޖަވާބެއް ނައެވެ. އަހަރެން ހިއްވަރު އެލުވައެއްނުލަމެވެ. ދުވާލަކު އެތަށް ފަހަރަކު މެސެޖުކުރަމެވެ. މާއާފް ކޮއްދިނުމަށްއެދި އާދޭސް ކުރީމެވެ. އެކަމަކު ގުޅާނެ ހިތްވަރެއް ނުލިބުނެވެ.\nއެއްރެއެއްގެ އިރާކޮޅެވެ. އަހަރެން ކައިގެން ނިކުމެ ގޭގެ ގޯތިތެރޭގައި އިންޖޯލީގައި ޖައްސާލީމެވެ. ވިސްނެނީ އެ ރީތި އަޑުގެ ސާދާކަމާދޭތެރޭގައެވެ. އަހަރެންނަށް މައާފު ކުރާނެ ނަމައޭ ހިތަށް އަރަނީއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފޯނުރިންގުވާންފެށިއެވެ. އެއީ އެފޯނަކަށް ފާއިތުވި އެއް ހަފްތާ އަހަރެން އިންތިޒާރުކުރި ކޯލެވެ. ނީނާގެ ކޯލެކެވެ.\n“ހަ..ހަލޯ” އަހަރެން މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ޖަވާބުދިނީމެވެ.\n“ސޮރީ!!! އަހަރެން ރުޅިއައިސް ހުރީމަ އެހެންވާހަކަ ދެއްކުނީ..އައިސްހުރި ރުޅީގަ އެހެން ކަންތަށް ކުރެވުނީ…އަސްލު އެހެންވީ އަހަރެންގެވެސް ކުށުން ދޯ…” އޭނަގެ ވާހަކަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ހިތްހަމަޖެހުން ލިބި ބޮލަށް ލުއިވިއެވެ. އެރޭ އަހަރެމެން ދެމީހުން އެތަށްވާހަކައެއް ދެއްކީމެވެ. އަސްލު ހަޤީޤަތުގައި މިގުޅުން ފެށުނު ހިސާބަކީ އެއީއެވެ.\nއޭގެފަހުން މިއަދަށް4މަސްވީއިރު ސޮރީއަކުން ފެށުނު މިގުޅުން މިވަނީ ވަކިނުވެވޭނެ ބަދަހި ލޯއްބަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. ނީނާގެ އެތަށް ފޮޓޯއެއް އަހަރެންގެ އަތުގައި އެބަހުއްޓެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތަށް ފަހަރަކު އެހަނދާނުގައި އެފޮޓޯތަކަށް ބަލާލަބަލާލާ އޮންނަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންނަށް ބައްދަލުކޮއްލުމުގެ ފުރުސަތެއް އަދި ނުލިބެއެވެ. މިއަދު އެހާވަރަށް ނީނާމަތިން މިހަނދާންވަނީ އެއިންތިޒާރުގެ ނިމުން އަންނާތީ ކަންނޭގެއެވެ.\nއޮފީސްދަތުރެއްގައި އަންނަމަހު މިއަތޮޅަށް އަންނަން ޖެހޭވާހަކަ ނީނާ ބުނީންސުރެން އަހަރެންގެ ހިތް އެދުވަހަށް އިންތިޒާރުކުރެއެވެ. ބައްދަލުކޮއްލާ އެއޮމާން މޫނު ކައިރިން ދެކިލުމަށްއެދި ހިތްރޮނީއެވެ. ނީނާ އަންނަ ދުވަހަށް އެރަށަށް ދެވޭނެ ހުރިހާ އިންތިޒާމެއްވެސް އަހަރެން މިހާރު ހަމަޖައްސައިފީމެވެ. އަންނަނީ އެންމެ ދުވަހަށްވީތީ މަސައްކަތުން އަވަދިވެ ލިބޭހުސްވަގުތުތަށް ހޭދަކުރާނީ އަހަރެންނާއެކު ކަމަށް އޭނާވެސް ވައުދުވިއެވެ. އެއުފާވެރި ކަމުގެ ފޮނި އިންތިޒާރުގައި އަހަރެން ދުވަސްތަށް ގުނީމެވެ.\nނީނާ އައުމުގެ 1ދުވަސްކުރިން އަހަރެން އެރަށަށް ދާން ނިންމީމެވެ. އެއީ ނީނާއަށް އެރަށުން މަރުޙަބާ ކިޔާ ފުރަތަމަ މީހާއަށް އަހަރެން ވާން ބޭނުންވާތީއެވެ. އަހަރެން ރަށުން ފުރައިގެން ދިޔައީ ރަޙްމަތްތެރިއެއްގެ ކައިވެނި ޕާރޓީއަށްކަމަށްބުނެ މަންމައަށް އޮޅުވާލާފައެވެ. މަންމައަށް ދޮގުހަދަންޖެހުމުން ވަރަށް ދެރަވިއެވެ. މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް ކަމެއް މަންމައަށް އޮޅުވާލާފައެއް ނޯންނާނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިފަދަކަމަކަށް ރަށުން ބެރަށް ދިއުމަށް މަންމަގެ ރުހުން ނުލިބިދާނެތީ ބިރުގަންނަނީއެވެ. އެހެން ނޫނަސް ނީނާގެ އާއިލާ އާއި ދިރިއުޅުން އޮންނަ ގޮތެއް ކީއްކުރަން ރަޙްމަތްތެރިއެއްގެ މައުލޫމާތެއްވެސް އަހަރެންނަކަށް ނޭގެއެވެ. ކޮންމެ ހާލެއްގައިވެސް ނީނާއާއި ބައްދަލުވުމަކީ މިއަދުކުރެވޭ އެންމެބޮޑު އިންތިޒާރެވެ. ބައްދަލުވުމުން ގިނަ އެއްޗެހިތަކެއް އެގިގެންދާނެކަމަށް އަހަރެން ގަބޫލުކުރަމެވެ. ހަމަގައިމުވެސް މިޒާޖުން ކޮންމެސް ވަރެއް އެގޭނެއެވެ. މިބައްދަލުވުމަށްފަހު މަންމައަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް ސާފުކޮއްދޭނަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިވަގުތު މިކަން އެންގުން އެންމެ ރަގަނޅުނުވެދާނެއެވެ.\nއަހަރެންނާ ނީނާގެ އިތުރުން މިކަމުގެ ހަޤީޤަތް އެނގޭ ހުންނާނީ އެންމެމީހެކެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ޒިއާންއެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވި ކޮންމެ ކަމެއްގައި އަބަދުވެސް އެންމެ ގާތުގައި ހުރިމީހަކީ އެއީއެވެ. މި ދަތުރުގެ ޙަރަދާ މިކަމުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި އަހަރެންނަށް އެހީތެރިވެދޭ ބައިވެރިއަކީވެސް އެއީއެވެ.\nދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައްތަށް ހުންނަގޮތުން މާގިނަ ރަޙްމަތްތެރިން ތަކެއް ނެތަސް ޒިޔާނުއެކަނި ހުރުމުންވެސް އަހަރެނަން ފުދެއެވެ.\nދުވަހަކީ ރީތި ދުވަހެކެވެ. ދަތުރުމަތީގައި މާގިނަ ވަގުތެއް ނުވިއެވެ. އެރަށުގެ ޖެޓީއަށް ކައިރިކޮއްލުމާއެކު އަހަރެން ދަބަސް ހިފައިގެން ފުއްމާލީމެވެ. މިރަށަކީ އަހަރެން އުފަންރަށާ ކިތަންމެ ގާތު ގައި އޮތް ރަށަކަށް ވީނަމަވެސް އަހަރެން ދަންނަ މީހަކުވެސް އުޅޭ ރަށެއްނޫނެވެ.\n“މިރަށުން އެކޮމަޑޭޝަން ހަމަޖެއްސޭނެގޮތެއް އޮންނާނެތަ؟” އަހަރެން ސުވާލުކުރީ ލޯންޗުގެ ކައްޕިއާއެވެ. އޭނައަކީ މިރަށުމީހެއް ކަމުން ރަށުގެ ކަންތަށްތަށް އެގޭނެ ކަމަށް ބަލާފައެވެ.\nއެނާ ދިނީ ފޯނު ނަންބަރެކެވެ. އަހަރެން ޖެޓީ މަތީގައިހުރެ އެނަންބަރަށްގުޅާ ނިދުމާއި ކެއުމުގެ ކަނތަށް ހަމަޖައްސާލީމެވެ. އެކޮޅުން ދިން އެޑުރެހަށް ދިއުމަށްޓަކައި ފޯނު ކަނޑާލާފައި ޖީބައްލުމަށް ފޯނު ތިރިކޮއްލި ވަގުތު އަތުން ދޫވެގެން ފޯނު ވެއްޓުނީ މޫދަށެވެ.\n“މަގޭ ފޯނު” އަހަރެންނަށް ހަޅޭއްލަވައިގަނެވުނެވެ.\nވަގުތަކީ އިރުއޮއްސި އަދިރިވަމުން އައިވަގުތު ކަމަށްވީތީ ލޮނުގަނޑުގެ ތެރެއިން ފޯނުހޯދުމަށް އުދަގޫވާނެކަމަށް ކައްޕިބުނުމުން އަހަރެންނަށް ޖެހުނީ ކެއްކުރާށެވެ. ފޯނު ނެގިޔަސް އޭގެބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެތީ އަހަރެންނަން ޖެހުނީ ފޯނު ދޫކޮއްލާފައި އެތަނުންދާށެވެ.


ވާހަކަ Archives | Page3of6| Landhooinfo\nއިރު އިރު ކޮޅާ ބަލާލެވެނީ ހުޅުވެމުން ލެއްޕެމުން ދިޔަ ދޮރާއި ދިމާއަށެވެ. ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ކޮންމެ ސިކުންތު ކޮޅެއްވެސް އާއިދަށް ދިޔައީ ގަޑިއިރަކަށް ބަދަލުވަމުންނެވެ. ފަހަރަކު މީހަކު އައިސް އޭނާއަށް ހިތްވަރުދީ ހަދައެވެ. އެއަޑުތައް އޭނާއަށް އިވޭ ފަހަރަށް ވުރެ ނީވޭ ފަހަރު ގިނައެވެ. ހިތުގައި އަތްއަޅުވަޅުލައިގެން އިންތިޒާރު ކުރެވެމުން ދިޔައީ ޑޮކްޓަރ ދޭނެ މެސެޖަކާއި މެދުގައެވެ. ހޮސްޕިޓަލް ތެރޭގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔަ ނަރުހުންނާއި ޑޮކްޓަރުންގެ އިޝާރާތްތަކަށް ބަލަމުން ދެލޯ …\nއިންތިޒާރަށް ނިންމުމެއް އައީ ހާދަ ދުވަހަކަށް ފަހުގައެވެ.!!\nލިޔުނީ: އައިމިނަތު ނިހާމާ ( ދެވަނަބައި ) ޔުމީ އާއި އައިނީ ގޮސް އިއްތާލީ އެތާއޮތް ރުއްގުޅިއެއްގެ މަތީގައިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އައިނީ ތެދުވެއްޖެއެވެ. ޔުމީވެސް އެނާގެ ފަހަތުން ތެދުވެއްޖެއެވެ. ” ޔުމީ އަސްލުވެސް ތިއުޅެނީ ނާއިޝް އާއި މެރީ ކުރަންތަ؟” އައިނީ ޔުމީގެ މޫނަށް ބަލައިލަމުން ބުންޏެވެ. ” އަހަނަށް އިތުރުގޮތެއް އެބައޮތްތަ؟” ޔުމީގެ ދެ ލޮލަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވަމުން ދިޔައެވެ. ” ޔުމީ މަންމަމެން ކައިރީގައި ބުނަންވީނޫންތަ؟” “އޭރުން …\nއަހަރެންގެ ޙަޔާތުން ޞަފްހާއެއް\nލިޔުނީ: ފާތުމަތު އިޒްލީނާ – އައްސޭރި / ނ.ލަންދޫ އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި ދޮންކުލައިގެ މުގުރިހަތައްޓަށާއި ރޮށިތައްޓައް ބަލަހައްޓައިގެން އިނދެ ވިސްނަމުން މިގެންދަނީ އަހަރެންގެ މާޒީއާއި މެދުގައެވެ. ވޭތުކުރެވުނު ބޭކާރު ވަގުތުތަކާއި މެދުގައެވެ. ކުރެވުނު ގޯސް އަމަލުތަކާއި މެދުގައެވެ. އަހަރެންގެ ރައްޓެހިންނާއި އެކީ ކުރެވުނު ކަންތައް ކުރިމަތިންފެންނަކަހަލައެވެ. މީގެ ދިހަ އަހަރުކުރިއެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް ރައްޓެހިންނާ އެކު އަހަރެން ގޭން ނިކުތީ މީގެއިން އެއްވެސްކަމެއް ކުރިމަތި ވޭދާނެކަމުގެ އުންމީދެއްގައެއް …\nލިޔުނީ : ފާތުމަތު މަލޫޝާ ދުވަހަކީ އުޑުމަތި ސާފު، ކަނޑު މަޑު ވައިމަޑު ދުވަހެކެވެ. ދޫނިތައް އެ ދޫނިތަކުގެއަމިއްލަ ރާގު ޖަހަމުން ވައިގެ ތެރޭގައި ނަށަމުންދަނީއެވެ. ފޯރިނަގަމުންނެވެ. ރުއްތައްވެސް އެ ނަލަރީތި އިސްތަށިގަނޑުތައް ހޫރަމުންދެއެވެ. އެހެން ގަސްގަހަށް ނަލަ ދައްކަމުންނެވެ. މޫދުގައި އުޅޭ މަސްތައްވެސް މައްޗަށްފުމެ ފޯރިނަގަމުން ދަނީ އެ އޮމާންތަރުފާލެއް ފަދަ މޫދުގައެވެ. އެވަގުތު އެތަން ބަލަން އަތިރިމަތީގައި ހޮޅުއައްޓެއްގައި އިން އޮފީހުގެ ސަރުދާރު ނައީމް އިނީ ފުންޚިޔާލެއްގެ …\nލިޔުނީ: މަރިޔަމް އިފާޝާ އޮއްސެމުން ދިޔަ އިރާއި ދިމާލަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ ޖުނައިދު އެދަނީ ފުންހިޔާލެއްގައި ހުރެއެވެ. އެކަން އެނގެނީ މޫދުގައި ޖެހެމުން އެދާ ރީތި އަލިފާން ފަދަ އޮރެންޖު ބޯޅައާއި، މޫދުން މަސްހިފަންއައިސް އުޅޭ ރީތި ލަވަކިޔާ ދޫނިތަކަށް އޭނާގެ ފަރުވާލެއް ނެތުމުންނެވެ. ގުދުރަތުގެ އެރީތި މަންޒަރު ބަލާހިތް ނުވާނީ ކާކުހެއްޔެވެ؟ ނަމަވެސް އޭނާ އެކަމަކަށް ފަރުވާލެއް ނެތެވެ. އޭނާ ވިސްނަމުން އެދަނީ އޭނާގެ މަންމަ އޭނާ މާލެފޮނުވާލަން …\nލިޔުނީ: އައިޝަތު އަލްމާ އިރު އޭގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށްފަހު އުދަރެހުން ތިރިވަމުން އެދަނީ ސާދަ ފަނަރައިގެ ފުރިހަމަ ހަނދަށް ރަނިކަން ހަވާލުކޮށްފައެވެ. އަދި އެވަގުތު ހަނދާއި ތަރިތަކުގެ އަލިކަން ދުނިޔެ މައްޗަށް އަތްގަދަ ކުރަން ފަށައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ސަމާލުކަން ވަނީ މިކަންތަކާ އެތަށް ހާސް މޭލު ދުރުގައެވެ. މާޒީގެ ފުންކަނޑަށް ގެނބިފައެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ! މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރިން އަހަންނަށް ކުރެވުނު ކުށުގެ ހިތި ނަތީޖާ މިއަދު …\nލިޔުނީ: އައިމިނަތު ނިހާމާ ދުވަހުގެ މެންދުރުގެ ވަގުތެވެ. ޔުމީ އިނީ އަތިރިމަތީގައި ހުރި ގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި ފުން ވިސްނުމަކަށް ގެއްލިފައެވެ. ކުއްލިޔަކަށް އެނާގެ ލޮލުން ވެއްޓުނު ކަރުނަތިކި މީގެ5އަހަރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. އެއީވެސް ދުވަހުގެ މެންދުރުގެ ވަގުތެވެ. ޔުމީ އިނީ އަތިރިމަތީގައި ހުރި ގަހެއްގެ ހިޔަލުގެ ދަށުގައި އެނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ޔަނީޝްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. މިހާރު އެނާ އެހެން ހުންނަތާ ބައި ގަޑި އިރުވީއެވެ. އަދިވެސް ޔަނީޝްގެ އެއްވެސް …\nހަޤީޤީ ރީތިކަން މިންކުރާ ތަރާދަކީ ބުރުސޫރަ އެއްނޫނެވެ!!\nލިޔުނީ: ފާތިމަތު މިރުޝާ އަހަރެންނަކީ މީހުންނަށް ހިތްހެޔޮ ނަމަވެސް އެހެން މީހުން އަހަރެންދެކެ އިންތިހާއަށް ނަފުރަތު ކުރާ ކުއްޖެކެވެ. އެއީ އަހަރެންނަށް ލިބިފައިވާ ހުތުރު ސިފައިގެ ސަބަބުންނެވެ. އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑު ބުޅިއެވެ. ހަމުން ކަޅެވެ. މޫނުމަތީގައި ބިއްސާއި ކަޅުލައްލައް ގިނައެވެ. މިސަބަބުތަކަށް ޓަކައި އެންމެންވެސް އަހަރެންދެކެ ރުޅި އާދެއެވެ. ރުހުމުގެ ލޮލަކުން އަހަރެންނާއި ދިމާލަށް ބަލައިލާވެސް ހުންނާނީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ މަންމައެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ އުމުރުން7އަހަރުގައި އަހަރެންގެ …\nލޯތްބަކީ ކަނު އެއްޗެކެވެ!!!!……\nލިޔުނީ: ފާތިމަތު މިރުޝާ ފަޒީލާ އަށް ހޭލެވުނީ އިވުނު ބާރު އަޑުފަށް ގަޑެއްގެ ސަބަބުން ނެވެ. ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ފުންމައިގެން ތެދުވެވުމާއެކު ބޭރުން އެ އިވުނީ އޭނާ މި ފާއިތު ވި 10 އަހަރު ތެރޭގައި ވެސް އެންމެ އަޑުއަހަން ބޭނުން ވާ އަޑުކަން އޭނާއަށް އިނގުނެވެ. އެއީ އެ އަޑެއް އަހާލުމަށް ޓަކައި އޭނާގެ ހިތް އަބަދުވެސް ރޮމުން ދާ އަޑެކެވެ. އަވަސް އަވަހަށް އޭނާ ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުޅުވައިލީ …\nލިޔުނީ: ފާތިމަތު މިރުޝާ އަހަރެންނަކީ ދުނިޔެއަށް އުފަންވީން ސުރެ ބައްޕައެއްގެ ލޯތްބާއި އެހީއަކާއި ނުލައި ހަމައެކަނި ނިކަމެތި މަންމައެއްގެ ލޯތްބާއި އަޅާލުމުން ބޮޑުވެގެން އަންނަ ކުއްޖެކެވެ. އަހަރެންގެ ލޯބިވާ މަންމަ އަހަރެން އެންމެ ތުއްތު އިރުން ފެށިގެން މިއަދާއި ޖެހެންދެން ވެސް އަހަރެންގެ ކުދި ކުދި އަދި ބޮޑެތި ބޭނުންތަކާއި އެދޭ އެދުންތައް ފުއްދައި ދިނުމަށް އެ ކޮށްދެއްވި ބުރަ މަސައްކަތުގެ އަގު އަހަރެންގެ މުޅި އުމުރު އެކަމެއްގައި ހޭދަ …\nހިތަކުން ހަމަ ނުފިލާނޭ……. ( ކުރުވާހަކަ )\n( އައިޝަތު ޝައުފާ މުޙައްމަދު ) ވިއްސާރައިގެ ބޯ ވިލާތައް އުދަރެސް ވަށައި ބަނަކޮށްފިއެވެ. ޖެހެމުން ދިޔ ބާރު ވައިރޯޅިން ހީވަނީ ދެންމެ ދެންމެ ވާރޭ އޮއްސައިގެންފާނެ ހެންނެވެ. އިވެމުން ދިޔަ ބާރު ގުގުރީގެ އަޑާއެކު، ވިދަމުންދިޔަ އަލިގަދަ ވިދުވަރުން ހީވަނީ ދެންމެ ދެންމެ ތޫފާނަކާއި ކުރިމަތި ވެދާނެހެންނެވެ. ބިރުވެރި މޫސުންގޯސް މިދުވަހުގައި ނާމާން ގަބުރުސްތާން ފުރިފައިވަނީ ލަމްޔާގެ މަންމަ ވަޅުލުމަށްޓަކައި ހާޒިރުވެ ތިބި މީހުންތަކުންނެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް …\nމަސަންދު ( ކުރުވާހަކަ، 18 އަހަރުން މައްޗަށް)\nޢައްބާސް ޢަބްދުﷲ، ނޫރު، ނ.ކެނދިކުޅުދޫ އަހަރެން މޭކަޕްކުރަމުން ގެންދިޔައީމެވެ. އެއީ މިރެއަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތް ނުތަނަވަސްވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ތުންފަތުގައި ހަރަކާތްތެރުވަމުންދިޔަ ލިޕްސްޓިކްގެ ހަރަކާތް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. އަހަރެން ވިސްނާލީމެވެ. މިވަރަށް މޭކަޕްކުރާ ސަބަބަކާ މެދުއެވެ. ލޯގަނޑު ކުރިމަތީގައި އަހަރެން އިން އިރު، އަހަރެންގެ ސޫރަ އަހަރެންނާ މުޚާތަބުކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. “އޭ މީނަ ސާދަވިލޭރޭގެ ހަނދެއްފަދަ ޝާއްބަ ޒުވާނާއެވެ. ތިޔަ ވިސްނަނީ ކޮންއެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ބޭކާރު ވިސްނުންތަކެއްގެ ބޭނުމެއް …\nއަހަރެންގެ އިސްލާމް މުދައްރިސް (ވާހަކަ)\nއަހަރެންވެސް ދުނިޔޭގައި ހުރީތީވެ ރީތިނަލަ ދުވަސްތަކާއި ބައްދަލުވެއެވެ. ތަފާތު މިޖާޒުގެ މީހުންނާއި ބައްދަލުވެ އެކިއެކި ރާގުރާގަށް ވާހަކަތައް އަޑުއަހާ ހަދަމެވެ. ހީސަމާސާކުރުމާއި މަޖާކުރުމަކީ އެގޮތުން ކޮށްއުޅޭކަމެކެވެ. އެކުވެރިންނާއިއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުމަކީ އަހަރެންގެ އުފަލެއްކަމުގައި އަބަދުވެސް ދެކެމެވެ. އެހެނަސް ދުވަސްވަރަކީ އަހަރެންގެ ސްކޫލުދުވަސްވަރުކަމުން ކޮންމެވެސްވަރަކަށް ފިލާވަޅު ހެދުމުގައްޔާއި ފޮތްކިޔުމުގައި ޝާމިލްވެ އުޅެމެވެ. ރައްޓެހިގެން ކައިރިއަށްގޮސް ފިލާވަޅުތައްބަލާ ދަސްކުރަންޖެހޭއެއްޗެހި ދަސްކޮށްހަދަމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިސްލާމް މާއްދާއިން ފިލާވަޅެއް ދީފައިވޭތޯ ބަލާހަދަމެވެ. ކުލާހުގެ ލީޑަރަކީ އަހަރެންކަމުން …\nފިރުކެމުން ދިޔަ ވިލާ ތަކުން އުޑުމަތީގެ ސާފުކަން ބަނަކުރުމަށް ތައްޔާރުވާ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެމުންދިޔައެވެ. އިރުގެ އަލިކަން ފަޑުކުރަމުން ދިޔަ ވަގުތުކަމަށް ވީތީޔާއިއެކު އެ އަނދިރިކަމަށް އިތުރުވީ ވިއްރާސާގެ ކަޅުވިލާތަކެވެ. އާދައިގެ މަތިން ޒިދުނާ ނިކަން ޒީނަތްތެރިވެގެން އެނާގެ ލޯބިވެރިޔާގެ އިންތިޒާރުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރީ ބޮޑުމަގު މެދުގައެވެ. ވިލުނޫ ކުލައިގެ އަރިފެޅިހެދުމަކާއި ކަޅު ހަރުވާޅެއް ލައިގެން ފަށުވި ދޯޕައްޓާއެއް ކަރަށް މަހާލައިގެން އޭގެ އެއް ކޮޅުގެ ކަން، އޭނާގެ ބޯކިރު …\nކެހި ( ކުރުވާހަކަ )\nމިއީ ވީނިއުސްގައި އަލީ ސުލައިމާން ލިޔުއްވާފައިވާ ކުރުވާހަކަ އެކެވެ. މިވާހަކަ ނަކަލު ކޮށްފައި އެވަނީ އެއްވެސް އުނިއިތުރެއް ނުގެނެހެވެ.\nއެހަނދާންތައް ( ކުރުވާހަކަ)\nމަންމާއޭ މިހިތުގައި ތިޔަނަމާ ތިޔަސޫރަވޭ – 12\n[ 11 ވަނަބަޔާގުޅޭ……] ރީޝް އަދިވެސް ހުރީ އާގަމަވެފައެވެ. ދެލޯ ބޮޑުކޮށްގެން ހުރެ މާއިޝްއާ ދިމަ ބަލަނީއެވެ. އެއްޗެކޭ ބުނަންއުޅޭހެންވެސް ހީވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެއްވެސް އަޑެއް ނުނިކުމެއެވެ. މާއިޝް، ރީޝް ހަމައަކަށް އެޅުވޭތޯ ބަލަމުން ގެންދިޔައެވެ. އެގޮތަށް އެތައް އިރެއް ވޭތުވީފަހުން ރީޝްއަށް ވާހަކަ ދެއްކޭވަރު ވެއްޖެއެވެ. “އަހަ.. އަހަރެންނަށް ބުނެދީފާނަންތަ މާއިޝްތީ ކާކުކަން؟” ރީޝް އަޅައަޅައިގަންނަމުން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. “ރީޝް އެންމެފުރަތަމަ ހަމައަކަށް އެޅިބަލަ! އޭރުންނެއްނު އަހަރެން ދައްކާ …\nލިޔުނީ: އިބުރާހިމް ޝާމިލް، މޫރިތި، ނ. ލަންދޫ “އަހަރެންގެ ހިތްދަތިވާ ކޮންމެ ފަހަރަކުމެ ދެލޯ ކަރުނައިން ތެއްމާލައެވެ. މަޒީގެ ދުވަސްތައް ހަނދާންވުމުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ރިހުން އިހުސާސްވަނީ އޭގެ އިންތިހާއަށެވެ. އުފަލާއި މަޖަލުގައި ހޭދަކުރެވުނު ދުވަސްތަކެކެވެ. ދުވަހަކުވެސް އަހަރެމެން ވަކިނުވާނެއޭ މީހުންގެ ދުލުން ބުނާ ވަރަށް އަހަރެމެންގެ އެކުވެރިކަންވީ ގުޅިލާމެހިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އުފަލާއި ހިތާމައަކީ ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ކަމަކަށްވުމުން، އަހަރެންވެސް އެކަމުން އިސްތިސްނާއެއް ނުވިއެވެ”… މި ހުރިހާ …\nއިބްރާހިމް ޝާމިލް ގޮވާލި ބަންގީގެ އަޑާއެކު މީހުންތައް ރޯދަވީއްލުމަށް އަވަސްވެލިއެވެ. އުދަރެސްމައްޗަށް ވެރިކޮށްލައިފާވާ ރަތްދަޅަތަކުން މައުހައުލުގެ ރީތިކަން ޤުދުރަތުން ފުރިހަމަކޮށްދެއެވެ. ކަރާފަނިތަށިތަކާއި ކަދުރުތަކުން ރޯދަވެރިންނަށް ރޯދަ ވީއްލުމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބިގެންދެއެވެ. ގެއިން ނިމުގެން ތަންކޮޅަކަށް ހިނގާލުމުން އަލަށް މި ބަރަކާތްތެރި މަހަށް ހުޅުވި މިސްކިތާއި ހަމައަށް އަޅުގަނޑަށް ދެވެއެވެ. މިހެން ގޮސްއުޅުމުގައި ކޮންމެ ރެއަކު އިޝާނަމާދަށްފަހު މިސްކިތުގައި އެނބުރޭ ކުޑަކުއްޖެއް އަޅުގަނޑުގެ ލޮލުގައި އަޅަގަނެއެވެ. އެންމެ ފަހުންގޮސް ލޮލުން ނުނެއްޓި …\nއިބްރާހިމް ޝާމިލް އަހަރެންނަކީ ރަޙްމަތްތެރިންގެ ރަސްކަލެއް ފަދަ މީހެކެވެ. އެމީހުންނަށްޓަކައި ޙިދުމަތް ކޮށްދެން ތައްޔާރަށްހުރި ހިތްހެޔޮ މަދަދުގާރެކެވެ. ކަމަކަށް ޖެހިލުމެއްވެ ނުވަތަ އުނދަގުލެއްވާ ހިނދު އަހަރެންގެ މަތިން ހަނދާންވާ ކަމަކީ، އަހަރެން އެމަކާ އަޖައިބުވާ ކަންތައްތަކެއް ނޫނެވެ. އެކުވެރިންގެ ނަމުންނަމަ އަހަރެންނަކީ” ކޫލް” މީހެކެވެ. ކަންތައް ތަކަކާއި މާބޮޑަށް ހާސްވެގެން ހަދާނެ ގޮތެއް ނޭނގިގެން މިސްރާބު އޮޅި ހަތަރުއުދަރެސް ފެނުޖައްސައިގެން ހުންނަށް ހިތްރުހޭ މީހެއް ނުމެނޫންމެވެ. އަހަރެން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި …