Home Newyddion Gweithdai STEM rhad ac am ddim ar gyfer Ysgolion Uwchradd\nMegan Chick 24th Tachwedd 2021 Newyddion, Newyddion a Digwyddiadau\nMae ein gweithdai STEM a Chyfrifiadureg ysgolion poblogaidd iawn yn cefnogi'r cwricwlwm digidol a gellir eu haddasu yn seiliedig ar anghenion eich ysgol. Mae gweithdai'n amrywio o ran hyd rhwng 1 awr a hanner diwrnod. Mae'r holl weithdai yn rhad ac am ddim diolch i gefnogaeth ariannol gan Lwyodraeth Cymru.\nDatblygu'r We gyda Dreamweaver\nDatblygu Gemau gyda Gamemaker\nAnimeiddio gydag Adobe Animate\nDal y Dihirod\nMoesau, Technoleg a'r Dyfodol\nYdych chi erioed wedi meddwl beth fyddai'n digwydd pe bai firws Zombie yn dechrau lledaenu ledled y wlad? A yw'n bosibl atal y lledaeniad, sut fyddech chi'n rhagweld faint o bobl a allai gael eu heintio a pha fesurau y gallech eu rhoi ar waith i arafu'r ymlediad? Fel rhan o'r gweithdy hwn byddwch yn dysgu am y cysyniad o fodelu afiechydon trwy amrywiaeth o weithgareddau ac yn archwilio eu cysylltiadau â'r achos pandemig byd-eang parhaus gan COVID-19.\nBydd disgyblion yn dysgu am rannau cyfansoddol pensaernïaeth gyfrifiadurol a sut mae'r rhain yn gweithio gyda'i gilydd i gwblhau rhaglen syml wrth ysgrifennu cod iaith yn Little Man Computer.\nYn y gweithdy hwn bydd disgyblion yn dysgu 4 llinyn Meddwl Cyfrifiadurol trwy weithgareddau hwyliog a gafaelgar a pham eu bod yn chwarae rhan bwysig ym mywyd beunyddiol, trwy weithgareddau hwyliog a gafaelgar.\nDylai'r gyfres o weithdai arfogi disgyblion i fynd i'r afael ag elfen Menter a Chyflogadwyedd Bagloriaeth Cymru. Bydd y gweithdai yn rhoi ystod o'r sgiliau craidd sydd eu hangen ar ddisgyblion i fynd i'r afael â'r Her Menter a Chyflogadwyedd yn effeithiol, gan gynnwys pynciau busnes craidd fel SWOT, marchnata a'r 5P; myfyrio; archwilio; Targedau SMART a logiau myfyriol. Bydd disgyblion hefyd yn cael eu cyflwyno i MIT App Inventor, offeryn datblygu apiau ar-lein, ac yn cael eu tywys trwy greu ap syml ac ychwanegu nodweddion a fformatio. Bydd hyn yn rhoi cyfle i fyfyrwyr ymgorffori sgiliau digidol yn eu prosiectau. Bydd dadansoddiad data, fframiau gwifren a delweddu hefyd yn cael sylw, a fydd yn rhoi seiliau ychwanegol i fyfyrwyr ymgysylltu â thechnolegau digidol yn eu prosiect a chynhyrchu arddangosfeydd gweledol a chaeau sy'n ymgorffori sgiliau proffesiynol ymarferol a throsglwyddadwy.\nBydd disgyblion yn dylunio ac yn adeiladu dyfais glyfar gan ddefnyddio microbrosesydd Arduino. I ddechrau, byddant yn defnyddio amgylchedd rhithwir o'r enw tinkerCAD cyn gweithredu'r un cylchedau gan ddefnyddio cydrannau go iawn a phrofi'r ddyfais yn eu hystafell ddosbarth.\nCyflwyniad i raglennu Scratch trwy amryw o brosiectau fel gemau, cwisiau, animeiddiadau a phrosiectau ar sail pynciau. Gellir addasu pob yn ar gyfer disgyblion CA3 a CA4 ac at eich anghenion.\nCyflwyniad i raglennu Python a sgiliau Python - datganiadau OS, ailadroddiadau, darllen/ysgrifennu ffeiliau ac ati. Mae pob prosiect Python yn paratoi disgyblion a waith cwrs. Gellir addasu pob yn ar gyfer disgyblion CA3 a CA4 ac at eich anghenion.\nCyflwyniad i Greenfoot, prosiectau Python i baratoi disgyblion at waith cwrs.\nCyflwyniad i raglennu Microbits a Bitbuggy.\nCyflwyniad i HTML a datblygu sgiliau.\nCyflwyniad i raglennu Roboteg Lego. Gellir addasu prosiectau ar gyfer CA3 a CA4 ac at eich anghenion.\nGweithdai heb yr angen am gyfrifiadur, fel Meddwl Cyfrifiadurol, Gemau'r Ymenydd, Algorithmau a Thorri Codau.\nSgiliau allweddol sydd eu hangen ar gyfer y TGAU Technoleg Ddigidol, fel Adobe Animate a Dreamweaver.\nNod y gweithdy hwn yw cyflwyno neu atgyfnerthu meddwl cyfrifiadurol ar gyfer dysgwyr sydd ag ychydig neu ddim profiad o raglennu. Bydd disgyblion yn ennill gwell dealltwriaeth o Ddadelfennu, darganfod patrymau ac algorithmau, yn ogystal â gwell sgiliau datrys problemau a gwell sgiliau rhaglennu yn Scratch.\nMae’r gweithdy hwn yn annog dysgwyr i ddefnyddio eu sgiliau meddwl a atrys problemau i gwblhau nifer o sialensiau cydweithredol mewn timau. Bydd disgyblion yn ennill gwell sgiliau cyfathrebu, cydweithio\na datrys problemau.\nMae’r gweithdy hwn yn cyflwyno’r cysyniadau y tu ôl i dorri cod a cryptograffeg. Bydd disgyblion yn deall sut a ble y defnyddir cryptograffeg, sut i amgryptio a dadgryptio negeseuon gan ddefnyddio seiffr Caesar/Pigpen, a gwella'u sgiliau cyfathrebu a datrys problemau.\nMae’r gweithdy hwn yn dangos sut y gellir defnyddio dyfeisiau cyfrifiadurol corfforol i gasglu data mewn arbrawf. Mae hefyd yn dangos sut y gellir dadansoddi a dehongli’r data hwn i dod I gasgliadau a phrofi damcaniaethau. Bydd disgyblion yn ennill gwell ddealltwriaeth o’r broses wyddonol, e.e. Cwestiynau, Rhagdybiaethau, Dulliau, Data a Chanlyniadau.\nTŷ Gwydr Clyfar\nMae'r gweithdy hwn yn dangos sut y gellir defnyddio dyfeisiau clyfar wrth dyfu planhigion. Mae hefyd yn ymchwilio i effaith newid amodau amgylcheddol ar dwf planhigion. Bydd disgyblion yn defnyddio synwyryddion ac actiwadyddion lluosog sy'n caniatáu i systemau cyfrifiadurol ryngweithio â'r byd o'u cwmpas. Bydd disgyblion yn ennill dealltwriaeth o sut y gellir defnyddio technoleg ddigidol i effeithio ar ein hamgylchedd.\nMae'r gweithdy hwn yn cyflwyno Python ar gyfer myfyrwyr CA3 mewn ffordd sy'n dangos sut y gellir cymhwyso codio i ganlyniad\ncreadigol. Bydd disgyblion yn dysgu sut i ysgrifennu rhaglenni Python syml gan ddefnyddio Python Turtle, sut i ddefnyddio newidynnau, ffwythiannau a\na parametrau, a sut y gellir rheoli dyfeisiadau i greu celf.\nMae’r gweithdy hwn yn cyflwyno rhai cysyniadau gwyddonol a pheirianyddol y tu ol i ynni adnewyddadwy – tyrbinau gwynt yn benodol. Bydd disgyblion yn deall pa mor bwysig yw dylunio i brosiect a’r ffactorau sy’n dylanwadu arno, yn ennill dealltwriaeth o gysyniadau rhaglennu a gweithio fel rhan o dîm a gwerthuso ac adborth yn effeithiol.\nMae’r gweithdy hwn yn cyflwyno’r syniad y gellir defnyddio rhaglennu mewn cymwysiadau mwy creadigol fel cerddoriaeth. Cyflwynir y gweithdy hwn mewn 2 fodiwl – (1) creu offerynnau gyda BBC micro:bits a (2) gwneud cerddoriaeth gyda Sonic Pi. Bydd disgyblion yn dysgu sut all synwyryddion gael eu defnyddio ar gyfer mewnbwn, gallu cysylltu dyfeisiau allannol i'r\nBBC micro:bit ar gyfer allbwn a dechrau deall sut y gellir defnyddio iaith raglennu i greu cerddoriaeth.\nMae'r gweithdy hwn yn cyflwyno codio sylfaenol gan ddefnyddio micro: bit y BBC ac yn dangos sut y gellir defnyddio'r ddyfais i wneud cynnyrch i ddatrys problem benodol. Bydd disgyblion yn dysgu am y gwahanol rannau o BBC micro:bit a beth maen nhw'n ei wneud, cymhwyso gwybodaeth flaenorol o godio ar sail bloc i BBC micro:bit a dysgu sut y gellir defnyddio mewnbwn allanol i reoli dyfais.\nAdeiladwr Sgiliau Bagloriaeth Cymru\nMae'r gweithdy hwn yn cyflwyno ac yn gwella'r sgiliau sydd eu hangen i gwblhau gwahanol agweddau ar Fagloriaeth Cymru, yn enwedig yr Her Menter a Chyflogadwyedd. Gall hefyd gynnwys sesiynau pellach yn cyflwyno datblygu apiau. Bydd disgyblion yn dysgu sut i ddefnyddio dadansoddiad SWOT, sut i ddeall marchnadoedd, ymchwil marchnad a marchnata cyfryngau cymdeithasol, y 4P, a'r sgiliau sydd eu hangen i fyfyrio dylunio apiau sylfaenol.\nSialens First LEGO League\nNod y gyfres hon o weithdai yw cyflwyno myfyrwyr i Her First Lego League. Bydd disgyblion yn ennill gwell sgiliau datrys problemau, cydweithio i greu datrysiad llwyddiannus i broblem, dysgu am yr heriau sy'n gysylltiedig â Chynghrair First Lego a deall sut mae dilyn llinell yn ddefnyddiol mewn roboteg.\nAdeiladwr Sgiliau Technoleg Ddigidol\nMae’r gweithdy hwn yn ymdrin â’r sgiliau sydd eu hangen i gwblhau agwedd ymarferol Uned 2 ‘Arferion Digidol’ TGAU Technoleg Ddigidol WJEC. Bydd y sesiwn yn ymdrin ag un o'r ceisiadau canlynol: Adobe Animate, Adobe Dreamweaver, Game Maker. Bydd disgyblion yn dysgu am yr hyn sy'n ofynnol ar gyfer Uned 2 - 'Arferion Digidol,' ennill hyder yn y defnydd sylfaenol o'r ap a dechrau creu syniadau am gynnyrch sy'n\ncwrdd ag anghenion yr uned.\nScratch yw'r gymuned godio am ddim fwyaf i blant ar gyfer creu straeon, gemau ac animeiddiadau. Mae'r gweithdy hwn yn dysgu sut i ddechrau codio mewn iaith raglennu bloc Scratch sy'n agor y drws ar gyfer codio ar draws pob platfform.\nRhaglennu Scratch Pellach\nMynd â sgiliau rhaglennu i'r lefel nesaf gan ddefnyddio'r iaith raglennu gweledol wedi'i seiliedig ar flociau. Yn y gweithdy hwn, bydd dysgwyr yn archwilio'r ffiseg y tu ôl i fformatau gemau poblogaidd wrth ehangu eu sgiliau codio gyda swyddogaethau, newidynnau a dolenni.\nCreu gêm Pac-Man yn Scratch sy'n dysgu Pac-Man i osgoi'r ysbryd. Mae'r gweithdy hwn yn ddefnyddiol ar gyfer cyflwyno dysgwyr sut mae systemau dysgu peiriant yn cael eu hyfforddi, sut maen nhw'n cael eu defnyddio, a rhai o oblygiadau'r byd go iawn o gymwysiadau AI.\nTrafnidiaeth sydd ddim yn Costio'r Blaned\nFaint o effaith amgylcheddol ac arbed costau y gall ail-ddylunio lorïau aerodynamig ar ein ffyrdd ei gael? Mae'r gweithdy hwn yn cyflwyno aerodynameg a CAD. Bydd dysgwyr yn cyfnewid lori blwch-ar-olwyn gyda'u dyluniad dyfodolaidd a'i redeg trwy dwnnel gwynt rhithwir.\nMae BBC Micro:bit yn ficro-gyfrifiadur rhaglenadwy â llaw y gellir ei ddefnyddio ar gyfer nifer diddiwedd o greadigaethau. Bydd dysgwyr yn defnyddio codio ar sail bloc i greu rhaglenni a rhaglenni fflach ar y Micro:bit ac yna adeiladu a rheoli cylchedau electronig yn gorfforol.\nDewch i mewn i'r byd roboteg gan adeiladu robot micro:bit y gellir ei godio gyda Golygydd Microsoft MakeCode. Mae'r robotiaid yn defnyddio BBC micro:bit a bwrdd gyrwr modur y gellir eu clipio, i'w ganiatáu i guro, nyddu a llawer o driciau eraill. Cerbyd cwbl addasadwy.\nGadewch i ni greu cerddoriaeth ddigidol trwy raglennu Micro:bits. Yn gyntaf, mae taith o gwmpas sut mae cyfrifiaduron wedi cael eu defnyddio ar gyfer cerddoriaeth arloesol. Byddwn yn defnyddio Golygydd MakeCode Microsoft ar gyfer codio ar sail bloc ac yna'n mynd â phethau i'r lefel nesaf trwy godio yn Python.\nMae'r gweithdy hwn yn defnyddio pecyn dyfeiswyr a phecyn sŵn Micro:bit. Yn gyntaf, byddwn yn efelychu ein cylchedwaith ar gyfer gitâr Micro:bit ac yna'n gweithio'n ymarferol gyda bwrdd bara, gwifrau, gwrthyddion, cynwysorau ac ymhelaethiad ar gyfer y peth go iawn i ddod ag electroneg a chod at ei gilydd i wneud sŵn!\nGadewch i ni edrych y tu mewn i beiriant rydyn ni'n ei gymryd yn ganiataol ac archwilio beth mae pob cydran yn ei wneud a pham eu bod yn bwysig. Gan ddechrau o'r dechrau, byddwn yn dysgu sut i adeiladu cyfrifiadur personol, cydosod cydrannau corfforol a chwarae efelychydd rhithwir i wneud uwch gyfrifiadur.\nDysgu am rocedi a gwneud roced a fydd yn lansio i uchder o hyd at 100m heb gost. Dysgu am sut mae technoleg roced wedi'i datblygu i yrru'r car Bloodhound ac yna gwneud a lansio'ch car roced eich hun.\nCelf Python Turtle\nByddwn yn dysgu gorchmynion cychwynnol ac yn gwella sgiliau meddwl cyfrifiadurol wrth ddatblygu ein gallu i raglennu yn Python trwy ddefnyddio llyfrgell Python Turtle sydd wedi'i gosod ymlaen llaw. Byddwn yn creu gwaith celf cymhleth gyda gorchmynion syml trwy ddarparu cynfas rhithwir.\nPlotiwr Pen Robotiaid Edison\nGwnewch argraffydd eich hun gan ddefnyddio Roboteg Edison a beiro ffelt. Gellir rhaglennu’r plotiwr pen hwn i dynnu gwahanol siapiau gan ddefnyddio EdPy, iaith raglennu Python Edison. Byddwch yn rhaglennu robot sy'n rheoli'r papur a robot ar wahân ar gyfer y pen.\nCrafanc Robot Edison\nByddwn yn defnyddio roboteg Edison i greu crafanc robotig y gellir ei raglennu gan ddefnyddio'r codau bar a grëwyd o iaith godio bloc EdScratch a sy'n cael ei reoli gyda theclyn rheoli teledu safonol i'w gyrru ymlaen, yn ôl, troelli ac agor/cau i godi gwrthrychau.\nRobot Diogelwch Crumble\nYn y gweithdy hwn bydd dysgwyr yn adeiladu robotiaid diogelwch gan ddefnyddio roboteg Crumble. Byddant yn defnyddio cyfrifiadur ac yn ysgrifennu cod i ganiatáu i'w robotiaid ganfod symudiad gan ddefnyddio synwyryddion pellter ultrasonic ac ymateb gydag ên agoriadol, goleuadau sy'n fflachio a swnyn.\nF1 mewn CAD Ysgolion\nCyfres o sesiynau tiwtorial llawn a fydd yn caniatáu i'r dysgwyr yn nhîm F1 yr ysgol ddefnyddio'r pecynnau 3D a argymhellir F1 mewn Ysgolion: Dyfeisiwr Autodesk a Fusion 360 a meddalwedd rendro i ddylunio car F1 y dyfodol i'r manylebau rheoleiddio.\nRealiti Estynedig TinkerCAD\nRydym yn symud yn gyflym i amseroedd mwy cysylltiedig yn ddigidol lle gallwn weld y byd mewn amcanestyniadau realiti 3D Estynedig i'n hystafelloedd ein hunain. Yn y gweithdy hwn byddwn yn creu modelau 3D yn TinkerCAD ac yn eu paratoi i ddod yn fyw yn yr ystafell ddosbarth.\nModeli a Rendro 3D\nBydd dysgwyr yn creu'r pethau sylfaenol ar gyfer model 3D ar gyfer cymeriad newydd yn TinkerCAD ac yna'n mewnforio'r model hwn i beiriant cerflunio 3D, er mwyn proffilio'n fanwl. Yna byddwn yn mewnforio hwn i ap rendro i wneud gweledol cysgodol cydraniad uchel. Bydd modelau dethol yn cael eu hargraffu yn 3D.\nTyrbinau Gwynt LEGO Mindstorms\nYn y sesiwn hon, bydd disgyblion yn darganfod sut i ddefnyddio ynni cinetig gwynt a sut i ddatblygu model cyfrifiadol o'r ymadwaith hwn. Bydd y disgyblion yn dysgu am hanfodion codio a sut i weithio fel tîm o beirianwyr i ddatblygu tyrbin gwynt LEGO eu hunain.\nPlanedau ac Orbitau\nMae'r haul yn troi o gwmpas y ddaear? Mae'r planedau'n troi mewn cylchoedd? Mae'r ddaear yn arnofio yn nŵr y nefoedd? Mae modelau hanesyddol o'e system solar yn niferus ac y rhan fwyaf o'r amser yn anghywir. Ewch ar daith trwy hanes i archwilio sut y bu i arsylwadau a mathemateg ein harwain at y modelau cyfredol o gysawd yr haul, ac wedyn bydd y disgyblion yn llunio eu modelau eu hunain ar-lein. Mae'r sesiwn gyntaf yn canolbwyntio ar y wyddoniaeth, a'r ail yn defnyddio offeryn rhaglennu Geogebra i fodelu'r system solar.\nGêm Gwneud Platfform MakeCode Arcade\nYn y sesiynau hyn, byddwn yn defnyddio Arcade MakeCode i greu gêm blatfform yn seiliedig ar gêm retro yn cynnwys plymwr Eidalaidd-Americanaidd a'i frawd. Sonig? Na. Byddwn yn dechrau gyda'r gelf picsel i greu cymeriadau ac yn gweithio trwy'r codio i greu gêm sy'n gweithio.\nGweithdy am amrywiol dechnegau cryptograffig a phwysigrwydd gallu amgryptio a dadgryptio negeseuon ar gyfer cyfathrebu diogel. Bydd disgyblion yn cael eu herio i ddefnyddio eu sgiliau torri cod i gracio codau mewn gweithgaredd Torri Mewn i'r Bocs.\nDatblygu Pen Blaen y We\nRheolwyr Gemau TinkerCAD\nYn ystafell ddosbarth TinkerCAD, byddwn yn canolbwyntio ar greu electroneg ar gyfer rheolwr gêm gyfrifiadurol ac efelychu ei ddefnydd ar ôl ymchwilio i hanes rheolwyr. Bydd yr ail ran yn cynnwys Modelu 3D yn Tinker CAD i ddylunio'r rheolydd perffaith i gartrefu'r cylchedwaith.\nCreu Gwefannau gan ddefnyddio Adobe Dreamweaver\nYn y gweithdy hwn, bydd disgyblion yn dysgu am sut i ddefnyddio'r pecyn meddalwedd Adobe Dreamweaver i greu, dylunio, codio a golygu gwefannau gyda nodweddion hawdd eu defnyddio fel delweddau, testun a dolenni. Yn gyntaf, rydym yn cloddio i mewn i ddatblygiad gwe pen blaen ac yn dysgu am HTML, CSS a JS.\nCreu Prototeipiau gan ddefnyddi Adobe XD\nDysgu creu apiau a phrosiectau gwe. Datblygwyd Adobe XD ar gyfer dylunio rhyngwynebau defnyddwyr a phrofiadau defnyddwyr. Gall dysgwyr greu prototeipiau yn yr ap trwy ddefnyddio byrddau celf i ddylunio cynlluniau gwe yn effeithlon ar gyfer ffonau symudol, tabledi a chyfrifiaduron.\nCreu Celfwaith gan ddefnyddio Adobe Photoshop\nAdobe Photoshop yw cymhwysiad golygu delwedd safonol y diwydiant a sefydlodd enw da Adobe. Mae'r gweithdy hwn yn nodi nodweddion allweddol y feddalwedd ac yn rhoi hyder i ddysgwyr ddefnyddio'r feddalwedd a'i harchwilio ymhellach yn annibynnol.\nGolygu Fideos gan ddefnyddio Adobe Premiere\nAdobe Premiere yw'r meddalwedd fideo o ddewis ar gyfer y mwyafrif o weithwyr fideo proffesiynol. Mae'r gweithdy hwn yn dangos dysgwyr y rhyngwyneb hawdd ei ddefnyddio a sut i fewnforio clipiau, golygu fideos, creu graffeg symud, cymhwyso trawsnewidiadau ac effeithiau a chyhoeddi mewn sawl fformat.\nGraffeg Fector gydag Adobe Illustrator\nMae'r cwrs hwn wedi'i anelu at ddysgwyr sy'n newydd i Adobe Illustrator. Byddwn yn cychwyn o'r dechrau ac yn gweithio trwyddo gam wrth gam. Byddwn yn dechrau gyda'r technegau y bydd angen i greu bron popeth yn Illustrator. Gan gynnwys eiconau, logos a lluniau wedi'u tynnu â llaw.\nYn y gweithdy rhyngweithiol hwn, bydd disgyblion yn dysgu hanfodion Adobe Animate, gan edrych ar wahanol fathau o symbolau, trafod y gwahanol fathau o 'tweens' (clasurol, mudiant a siâp), defnyddio dulliau arbennig i gynorthwyo animeiddio, mewnforio sain ac allforio animeiddiadau.\nMae GameMaker yn beiriant gêm sy'n darparu rhyngwyneb codio y gellir ei ddarllen gan bobl i lunio gemau ar gyfer gwahanol ddyfeisiau. Bydd y gweithdy hwn yn rhoi cyflwyniad i ddysgwyr i ddylunio a rhaglennu eu gemau eu hunain gan ddefnyddio GameMaker Studio 2. Mae'r sgiliau a'r cysyniadau a gwmpesir yn adlewyrchu'r hyn a ddefnyddir yn y diwydiant gemau wrth ddylunio gemau a gweithredu nodweddion cyffredin mewn gemau platfform/arcêd sylfaenol (ar raddfa lai wrth gwrs!)\nMae’r gweithdy hwn yn datblygu gallu disgyblion i ddadelfennu prosesau cymhleth trwy ddefnyddio siartiau llif a chyfarwyddiadau cam wrth gam. Yn y gweithdy hwn, byddwn yn edrych ar beth yw algorithmau a sut y gellir eu defnyddio i ddatrys problemau amrywiol o ddydd i ddydd.\nMae'r sesiynau hyn ar gyfer caniatáu archwilio llwyfannau prototeipio electronig ffynhonnell agored sy'n galluogi dysgwyr i greu gwrthrychau electronig rhyngweithiol. Byddwn yn gwneud y cylchedau electronig a'r cod ysgrifennu i wneud iddo weithio ac archwilio pam ei fod yn gweithio.\nMae Graffiau a Rhwydweithiau yn gysyniadau pwysig iawn mewn cyfrifiadureg ac mae'r gweithdy hwn yn cyflwyno cysyniadau fel theori graff. Rydym yn gweithredu gweithgaredd ymreolaethol meidrol yn yr ystafell ddosbarth i arddangos rhwydweithiau a chreu parth diogel yn y gêm gyfrifiadurol Fortnite.\nMae'r gweithdy hwn yn dysgu pob algorithm Chwilio Llinol a Deuaidd sy'n ymgorffori cymysgedd cyfunol o weithgareddau a gwybodaeth am fyd didoli a didoli cyfrifiadurol. Rydym yn defnyddio BBC Micro:bits i ddefnyddio'r dulliau hyn i ddod o hyd i TARDIS Dr. Who.\nRhaglennu Python PyShop\nMae'r rhaglen PyShop yn helpu disgyblion i ddatblygu'r gallu i raglennu yn Python. Trwy gydol y gweithdy, bydd disgyblion yn datblygu system siop gyflawn ac yn gweithio ar brosiectau allweddol fel rhwydweithiau. Yr amcan yw gwneud siop Micro:bits sy'n gweithio yn Python.\nTebygolrwydd Efelychiasau Monte Carlo\nMae Tebygolrwydd ac Ystadegau yn llawer mwy na thynnu peli o fag neu dynnu cardiau o ddec. Bydd disgyblion yn cael eu harwain trwy arbrofion diddorol lle maen nhw'n defnyddio data a gynhyrchir ar hap i wneud darganfyddiadau fel taflu dartiau i ragfynegi Pi a pham mae casinos bob amser yn ennill.\nRhaglenni Java Greenfoot\nPensaernïaeth Gyfrifiadurol ac Iaith Gydosod\nMae'r sesiynau hyn yn ymdrin â phensaernïaeth gyfrifiadurol a chaledwedd a rhaglennu lefel isel gan ddefnyddio'r efelychydd LMC a chyfarwyddiadau iaith gydosod fel mewnbwn ac allbwn, storio a llwytho, ychwanegu a thynnu ynghyd â'r gwahanol fathau o ganghennau.\nMae'r gweithdy hwn yn ymwneud ag Algebra Boole a sut mae'n sail i gyfrifiadureg. Rydym yn edrych ar 4 prif weithredwr Algebra Boole NEU, AC, NID ac XOR ac yn delweddu'r rhain mewn efelychydd cylched syml. Bydd disgyblion yn dysgu am y deddfau niferus a ddefnyddir i symleiddio mynegiadau Boole.\nGwyddonwr Fforensig: Safle Trosedd\nMae Gwyddoniaeth Fforensig: Safle Trosedd yn weithdy 'CSI' sy'n cyflwyno fforensig ymchwilio i heist banc, dadansoddi cliwiau fel DNA, cronfeydd data a derbynebau siopau, datrys seiffrau a dod a'r cyfan at ei gilydd i arestio'r troseddwr!\nGwyddonwr Fforensig: Steganograffeg\nSteganograffeg yw'r arfer o guddio negeseuon cyfrinachol mewn rhywbeth nad yw'n gyfrinachol. Bydd y gweithdy hwn yn gwella dealltwriaeth dysgwyr o'r pwnc gan y byddant yn gweithio fel dadansoddwyr fforensig cyfrifiadurol i ymchwilio i dechnegau cuddio gwybodaeth a datgelu cynllun troseddol.


Addysg Shelter Cymru\nWedi’i gyllido gan Lywodraeth Cymru, nod Gwasanaeth Addysg Shelter Cymru yw sicrhau bod gan bobl ifanc y cyfle drwy sianeli addysg a gwaith ieuenctid i fod yn fwy gwybodus a pharod i wneud y trawsnewidiad i fywyd fel oedolyn, ac felly’n atal digartrefedd a hyrwyddo annibyniaeth.\nDrwy ein gwasanaeth addysg, rydym yn datblygu ac yn diweddaru’n gyson ein hadnoddau a deunyddiau dysgu dwyieithog i addysgwyr o fewn addysg gynradd, uwchradd ac addysg bellach er mwyn addysgu eu disgyblion am faterion yn ymwneud â thai, digartrefedd a byw’n annibynnol.\nMae Shelter Cymru yn darparu adran benodol ‘Cyngor i Bobl Ifanc’ sy’n ymdrin â rhai o’r heriau mwyaf cyffredin sy’n wynebu pobl ifanc. Cliciwch yma am gyngor ar amrywiaeth o destunau penodol.\nOs hoffech fwy o wybodaeth am ein gwasanaeth addysg, neu os hoffech drafod ymweliad addysg, yna cysylltwch â’r Swyddog Datblygu Addysg ar:\nTudalennau eraill ar Addysg


Lle - Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (ACA)\nMae'r set ddata gofodol hon yn cynnwys ffiniau Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (ACA) a ddynodwyd yng Nghymru. Daeth Cyfarwyddeb Cynefinoedd a Rhywogaethau'r Gymuned Ewropeaidd i rym yn1992 gyda'r nod o warchod bioamrywiaeth trwy ddiogelu ystod eang o gynefinoedd a rhywogaethau o anifeiliaid a phlanhigion. Mae pob ACA, ynghyd ag Ardaloedd Gwarchodaeth Arbennig (AGA) a ddynodwyd o dan Gyfarwyddeb Adar Gwyllt y Gymuned Ewropeaidd i ddiogelu rhywogaethau prin a mudol o adar, yn cynnwys rhwydwaith o safleoedd ar draws yr UE a elwir yn 'Natura 2000'. Cynigiwyd y rhan fwyaf o ACA yng Nghymru yng nghanol y 1990au ac fe'u dynodwyd yn ffurfiol yn 2004. Cafodd ACA eu mapio yn wreiddiol ar bapur ond ers tua 2000 mae data’r ffiniau wedi ei gipio yn ddigidol. Mae’r safleoedd ACA a ddangosir yn y set ddata yma wedi cwblhau'r broses gyfreithiol lawn o ddynodi.\nGweler cofnod set ddata ar wahân “Ymgeiswyr am Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (yACA)”er mwyn gweld safleoedd sydd yn parhau i symud ymlaen drwy’r broses o ddynodi ACA.Cliciwch yma\nRendered at Gorffennaf 08, 2020 - 11:28:36 ()


Hafan > Pynciau > Twristiaeth > Prosiect fframwaith busnes twristiaeth ddigidol (DTBF) > Cyfleoedd cymorth cystadleuol i gymunedau digidol / cynlluniau peilot arloesol Cyfleoedd cymorth cystadleuol i gymunedau digidol / cynlluniau peilot arloesol\nMae gofyn bod gennych y feddalwedd gywir i weld gwybodaeth benodol ar y wefan hon. Mae'r dudalen hon yn cynnig cysylltiadau i raglenni gweld a darllen sydd ar gael am ddim.\tCynllyn buddsoddi ar gyfer busnesau twristiaeth yng Nghymru yw’r prosiect fframwaith busnes twristiaeth ddigidol.\nMae’r rhaglen prosiect fframwaith busnes twristiaeth ddigidol nawr yn gwahodd ceisiadau. Y cam cyntaf yw cwblhau ffurflen datgan ddiddordeb, ar gael ar waelod y dudalen\nGweledigaeth Prosiect Fframwaith Busnes Twristiaeth Ddigidol yw y bydd diwydiant twristiaeth ddigidol Cymru wedi trosglwyddo o fod yn weddol anaeddfed o ran E-fusnes i fedru sefyll yn gadarn yn yr oes ddigidol a hynny erbyn diwedd 2014 er mwyn diwallu anghenion ymwelwyr o ran eu disgwyliadau a mynd y tu hwnt i’r disgwyliadau hynny.\nYn y Prosiect Fframwaith Busnes Twristiaeth Ddigidol, mae’r rhaglen yn cynnig:\nArian ar gyfer creu cymunedau digidol a cynlluniau peilot technoleg arloesol.\nBydd cyllid angen cyfateb ar sail 53/47% (53% - Prosiect Fframwaith Busnes Twristiaeth / 47% - Ymgeisydd).\nY cynigion a’r broses\nUnwaith y cyflwynir ffurflen datgan diddordeb gallwn wahodd yr ymgeiswyr i lenwi cais llawn ar gyfer cyllid i greu cymuned ddigidol neu brosiect peilot arloesol\nMae rhaglen y Prosiect Fframwaith Busnes Twristiaeth Ddigidol bellach yn gwahodd ceisiadau ar gyfer cymunedau digidol a chynlluniau peilot arloesol. I ymgeisio, llenwch y ffurflen datgan diddordeb isod. Rhagwelir y daw’r cylch ceisiadau i ben ar ddiwedd 2013 ac mae’n rhaid i’r holl brosiectau fod wedi’u cwblhau erbyn haf 2014\nEr mwyn cysylltu â’r Prosiect Twristiaeth Ddigidol, anfonwch eich ymholiadau at: digitaltourismprojects@wales.gsi.gov.uk\nCanllawiau ar gyfer yr adroddiad dichonoldeb technegol a masnachol\nMeini Prawf Cymhwysedd ac Amodau‟r Cynllun Cymunedau Digidol a Chynlluniau Peilot Arloesol\nCynlluniau peilot arloesol Maint Ffeil: (146.5 KB)\nCynlluniau Peilot Arloesol – Cwestiynau Cyffredin Maint Ffeil: (146.5 KB)\nFfurflen datgan diddordeb ar gyfer cynlluniau peilot arloesol/cymunedau digidol


Cyhoeddwyd 19/10/2018 | Amser darllen munudau\nSystem brawf sy'n gweithio i Gymru\nDiwygiadau i'r Gwasanaeth Prawf yng Nghymru a Lloegr\nCafodd diwygiadau i'r ffordd y caiff gwasanaethau prawf eu darparu yng Nghymru a Lloegr eu hamlinellu yn nogfen ymgynghori y Weinyddiaeth Gyfiawnder, 'Cryfhau'r gwasanaeth prawf, meithrin hyder', ym mis Gorffennaf 2018, i gryfhau'r gwaith o oruchwylio troseddwyr a chynyddu hyder mewn dedfrydau cymunedol. Daeth yr ymgynghoriad i ben ar 21 Medi 2018.\nYng Nghymru, caiff carchardai a gwasanaethau prawf eu goruchwylio ar hyn o bryd gan Wasanaeth Carchardai a Phrawf Ei Mawrhydi Cymru. Un Cwmni Adsefydlu Cymunedol sydd yng Nghymru, ac un rhanbarth NPS. O dan y cynigion newydd, NPS fydd yn rheoli pob troseddwr, gan ddod â'r model presennol i ben lle mae NPS yn rheoli troseddwyr risg uwch, a'r Cwmni Adsefydlu Cymunedol yn rheoli troseddwyr risg isel a chanolig. Mae'n golygu terfynu contract cyfredol y Cwmni Adsefydlu Cymunedol ddwy flynedd yn gynnar, yn 2020.\n'Gweddnewid Ailsefydlu: Strategaeth ar gyfer diwygio'\nErs 2010, mae'r gwasanaeth prawf wedi cael ei ddiwygio ar raddfa ddigynsail a dadleuol, gan ddenu cryn feirniadaeth o'r cychwyn cyntaf. Mae Cymdeithas Genedlaethol y Swyddogion Prawf (Napo) wedi dweud yn y gorffennol bod y newidiadau a gyflwynwyd yn dilyn cyhoeddi dogfen strategaeth Llywodraeth y DU 'Gweddnewid Ailsefydlu: Strategaeth ar gyfer diwygio' ym mis Mai 2013 wedi rhoi'r cyhoedd a staff gwasanaethau prawf mewn perygl, gyda diffyg goruchwyliaeth briodol i droseddwyr a llwythi gwaith cynyddol fyth.\nUn o'r prif newidiadau a gyflwynwyd gan Lywodraeth y DU yn 2014 oedd cyflwyno darparwyr annibynnol i reoli troseddwyr risg isel a chanolig. Roedd hyn yn golygu rhannu'r gwasanaeth prawf yn ddau, gyda'r sector cyhoeddus yn rheoli troseddwyr risg uchel ac yn darparu gwasanaethau i'r llysoedd, a'r cwmnïau adsefydlu cymunedol newydd yn rheoli troseddwyr risg isel a chanolig.\nWorking Links sy'n gweithredu Cwmni Adsefydlu Cymunedol Cymru.\nO dan y contractau, mae cyfran sylweddol o incwm cwmnïau adsefydlu cymunedol yn parhau i fod yn amodol ar sicrhau gostyngiadau mewn achosion o aildroseddu. Mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr leihau nifer y bobl sy'n aildroseddu a nifer yr aildroseddau sy'n cael eu cyflawni gan y rheini sy'n aildroseddu.\nCyhoeddodd Llyfrgell Tŷ'r Cyffredin bapur briffio ym mis Gorffennaf 2018, sy'n olrhain cynnydd y diwygiadau diweddar i'r gwasanaeth prawf yng Nghymru a Lloegr.\nCyflwyno rhaglen ddiwygio 'Gweddnewid Ailsefydlu'\nMae darparwyr gwasanaethau prawf preifat wedi wynebu heriau sylweddol. Mae perfformiad cwmnïau adsefydlu cymunedol, gan gynnwys y gwasanaethau ailsefydlu a ddarperir i droseddwyr a darparu gwasanaethau drwy'r giât, yn is na'r disgwyliadau ac wedi cael ei feirniadu gan Arolygiaeth Prawf Ei Mawrhydi (HMIP).\nMae Llywodraeth y DU wedi derbyn y bu problemau o ran cyflwyno'r rhaglen ddiwygio, ond mae'n mynnu bod cwmnïau adsefydlu cymunedol wedi bod yn effeithiol wrth leihau cyfanswm nifer y bobl sy'n aildroseddu. Mae Llywodraeth y DU wedi beio newidiadau annisgwyl ym mathau'r troseddwyr sy'n dod i'r llysoedd, a'r dedfrydau y maent yn eu cael, gan ddweud bod hyn wedi lleihau incwm cwmnïau adsefydlu cymunedol yn sylweddol ac wedi effeithio ar ansawdd gwasanaethau rheng flaen. Yn gyffredinol, mae’r baich achosion wedi cynyddu yn sgil estyn goruchwyliaeth i droseddwyr ar ôl eu rhyddhau i droseddwyr a ddedfrydwyd i lai na 12 mis yn y ddalfa.\nMae newidiadau yn y galw am wasanaethau prawf hefyd wedi rhoi pwysau ychwanegol ar NPS, ac mae'r staff wedi bod yn ysgwyddo llwythi achosion uchel. Bu hyn yn arbennig o nodedig yng Nghymru, lle bu cynnydd o 27% yn eu llwythi achosion rhwng 2014 a 2017.\nYn 2017, dywedodd Prif Weithredwr y Gwasanaeth Rheoli Troseddwyr Cenedlaethol a'r Prif Arolygydd Prawf nad yw'r system newydd yn gweithio'n dda.\nMae adroddiad Pwyllgor Cyfiawnder Tŷ'r Cyffredin 'Transforming Rehabilitation', a gyhoeddwyd ym mis Mehefin 2018, yn nodi materion difrifol ynglŷn â'r diwygiadau, gan nodi nad yw gwasanaethau prawf yn perfformio'n ddigon da o gwbl, a bod amheuaeth ddifrifol ynghylch effeithiolrwydd y rhaglen Gweddnewid Ailsefydlu. Daeth y Pwyllgor i'r casgliad nad oedd wedi'i argyhoeddi y gall y model Gweddnewid Ailsefydlu fyth gyflwyno gwasanaeth prawf effeithiol na hyfyw.\nMae'n wir fod partneriaid eisoes yn dod ynghyd yng Nghymru i gydgysylltu'r gwaith o ddarparu gwasanaethau adsefydlu ac ailsefydlu, gan gynnwys HMPPS Cymru, Llywodraeth Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru, sefydliadau'r trydydd sector a phartneriaid eraill. Mae'r 'Fframwaith i gefnogi newid positif ar gyfer y rheini sydd mewn risg o droseddu yng Nghymru' yn enghraifft o gydweithio effeithiol rhwng HMPPS Cymru, Llywodraeth Cymru a phartneriaid allweddol, ac mae'n nodi'r blaenoriaethau sy'n cael eu cyflwyno ledled Cymru ar gyfer lleihau achosion o aildroseddu. Fodd bynnag, bydd y diwygiadau arfaethedig i wasanaethau prawf yn cynnig model amgen yng Nghymru, ac felly bydd rhai yn dadlau y dylai'r atebolrwydd gwleidyddol am wasanaethau prawf yng Nghymru gael ei ddatganoli hefyd. Efallai y bydd gan y Comisiwn ar Gyfiawnder farn am hyn pan fydd yn adrodd y flwyddyn nesaf.\nYn y cyfamser, blaenoriaeth Llywodraeth y DU yw sicrhau, yn ogystal â chadw'r cyhoedd yn ddiogel, y bydd y diwygiadau diweddaraf hyn yn helpu i leihau achosion o aildroseddu. Mae angen bod y llysoedd yn hyderus yn y gwasanaeth prawf yng Nghymru os yw Llywodraeth y DU am gael unrhyw obaith o leihau'r niferoedd mewn carchardai yng Nghymru a Lloegr, a mynd i'r afael â'r problemau sylweddol yn ein carchardai. Er mwyn gallu bod yn llai dibynnol ar ddedfrydau byr yn y ddalfa, mae angen dedfrydau cymunedol effeithiol. At hynny, os bydd troseddwyr yn cael y cymorth y mae ei angen arnynt i gyfrannu'n gadarnhaol i'r gymuned a gweddnewid eu bywydau, mae angen i'r gwasanaeth prawf yng Nghymru fod yn effeithiol – ac yn sefydlog.\nBydd Aelodau'r Cynulliad yn trafod y mater hwn yn y Cyfarfod Llawn ddydd Mawrth 23 Hydref 2018.


Alun Wyn Jones yw ‘Chwaraewr y Bencampwriaeth’ 2019 – Golwg360\nAlun Wyn Jones yw ‘Chwaraewr y Bencampwriaeth’ 2019\n22 Mawrth 2019 am 10:13 Diweddarwyd 23 Mawrth 2019 am 11:04\nCapten Cymru, Alun Wyn Jones, sydd wedi ei enwi’n Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad ar gyfer 2019, ar ôl arwain y crysau cochion at y Gamp Lawn.\nFe lwyddodd y blaenwr i gyrraedd y blaen ar ei gyd-chwaraewyr, Hadleigh Parkes, Josh Adams a Liam Williams, yn ystod y bleidlais gyhoeddus.\nRoedd Jonny May a Tom Curry o Loegr yn agos at y brig hefyd.\n“Wrth fy modd”\nDyma’r trydydd tro i Alun Wyn Jones brofi’r wefr o ennill y Gamp Lawn, gan iddo hefyd fod yn aelod o garfannau llwyddiannus Cymru yn 2008 a 2012.\n“Dw i wrth fy modd,” meddai Alun Wyn Jones wrth dderbyn yr anrhydedd.\n“I fi, fel capten Cymru, mae’n gadarnhad o’r hyn rydyn ni wedi ei wneud fel carfan yn ystod yr ymgyrch.”


“Codwch eich lleisiau i ddiogelu preswylwyr cartrefi gofal”, meddai AS | Janet Finch-Saunders\n“Codwch eich lleisiau i ddiogelu preswylwyr cartrefi gofal”, meddai AS\nHeddiw (2 Mehefin), erfyniodd Janet Finch-Saunders AS - Gweinidog Gofal Cymdeithasol yr Wrthblaid y Ceidwadwyr Cymreig - ar aelodau’r cyhoedd ac aelodau staff gofal cymdeithasol rheng flaen i ddweud eu dweud ar sut gall cartrefi gofal alluogi teuluoedd i ymweld yn ddiogel.\nMae Arolygiaeth Gofal Cymru wedi cyhoeddi eu bod yn cydweithio gyda Llywodraeth Cymru i ddrafftio canllawiau newydd i helpu i gefnogi cartrefi gofal er mwyn galluogi mynediad mor ddiogel â phosibl i’w preswylwyr. Maen nhw wedi agor ffurflen gyswllt ddigidol i glywed gan ddarparwyr gofal ac aelodau’r cyhoedd am y ffordd orau o lacio cyfyngiadau mewn lleoliadau gofal cymdeithasol.\nYn siarad am yr alwad am syniadau, dywedodd Janet:\n“Wrth i’r sylw symud yn anochel nawr at lacio cyfyngiadau wrth i ni droedio’r llwybr at adfer pethau, mae’n hanfodol bod diogelu staff gofal cymdeithasol a phreswylwyr cartrefi gofal yn parhau’n ganolog mewn unrhyw newidiadau sydd ar y gweill.\n“Felly, rwy’n croesawu’r camau y mae Arolygiaeth Gofal Cymru wedi’u cymryd i sicrhau bod lleisiau’r cyhoedd a staff rheng flaen yn cael eu clywed wrth ddrafftio’r canllawiau newydd.\n“Gydol y pandemig hwn, rydw i wedi tynnu sylw’n gyson at bryderon y cyhoedd drwy annog Llywodraeth Cymru i wneud mwy i gefnogi ein cartrefi gofal. Rydw i wedi erfyn ar Weinidogion Cymru i gyflwyno profion mwy eang i bob preswylydd ac wedi gofyn am gymorth ariannol i helpu cartrefi sydd mewn trafferthion.\n“Dyma gyfle heb ei ail i’r cyhoedd sicrhau eu bod yn cael eu clywed unwaith eto. Rwy’n galw ar bwy bynnag sydd â buddiant yn system ofal Cymru - boed yn staff neu’n deulu neu’n breswylwyr, i roi munud neu ddau i leisio eu barn a rhannu eu syniadau ag Arolygiaeth Gofal Cymru.”\nGall pobl gofrestru eu safbwyntiau yn: https://arolygiaethgofal.cymru/200529-rydym-yn-croesawu-eich-syniadau-a…


Ymgysylltiad ac Allgymorth BAME - Bwrdd lechyd Prifysgol Bae Abertawe\n› Ymgysylltiad ac Allgymorth BAME\nYmgysylltiad ac Allgymorth BAME\nRhaglen Allgymorth Pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig ar draws Abertawe a Chastell-nedd Port Talbot\nMae coronafeirws wedi cael effaith aruthrol ac andwyol ar bobl, tra nad yw negeseuon iechyd a gofal cymdeithasol wedi'u lledaenu'n effeithiol i Ddu, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig (BAME) Mae hyn yn cynnwys negeseuon iechyd cyhoeddus allweddol fel cadw pellter cymdeithasol a phrofi a mesurau olrhain contractau.\nMae ein rhaglen allgymorth yn ceisio chwalu’r rhwystrau sy’n atal pobl rhag defnyddio gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru yn ogystal â gwella cyfathrebu rhwng sefydliadau a chymunedau. Bydd y prosiect yn helpu i gyfleu negeseuon iechyd allweddol a chwalu unrhyw fythau a gwybodaeth ffug.\nMae'r rhaglen yn cefnogi cymunedau BAME i herio'r ystod ehangach o fynediad at faterion gofal iechyd a gwella sut y gellir darparu gwasanaethau'n fwy effeithiol.\nArweinir y rhaglen gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe mewn partneriaeth ag Abertawe, a Chastell-nedd Port Talbot, Cyngor Gwasanaethau Gwirfoddol (CGGA a NPTCVS). Mae'r tîm yn gweithio gyda phartneriaid a rhanddeiliaid eraill, gan ymgysylltu ag unigolion, grwpiau a sefydliadau BAME gyda'r nod o sicrhau bod mynediad cyfartal at gyngor a gwasanaethau iechyd a lles ar gael.\nMae Prosiect Allgymorth BAME yn cefnogi cymunedau i gael gwell dealltwriaeth o’u hawliau a mynediad at ofal iechyd, yn ogystal â chwarae rhan bwysig wrth nodi cyfryngwyr cymunedol y gellir ymddiried ynddynt a sefydlu mecanweithiau i gynnal ymgysylltiad yn y dyfodol.\nBydd y prosiect yn cefnogi’r ymateb i achosion o COVID-19 mewn ardaloedd lleol gan ddefnyddio rhwydweithiau, sgiliau a gwasanaethau presennol o fewn y cymunedau BAME a sefydliadau trydydd sector, gan ddefnyddio gwybodaeth o’r ardal leol, ac ysgogi eraill (gwirfoddolwyr, cyfryngwyr, cyfieithwyr ac ati).\nBydd yn cefnogi cymunedau i gael eu galluogi, i ddeall eu hawliau a’u cyfrifoldebau mewn perthynas â diogelu eu hunain a chadw’n iach gan gynnwys cefnogi cymunedau i ddeall sut y gallant gael mynediad at wasanaethau gofal iechyd.\nBydd y tîm hefyd yn casglu profiad a dysg o redeg rhaglen allgymorth datblygu cymunedol i lywio darpariaeth tymor hwy ar gyfer BAME a grwpiau gwarchodedig eraill mewn perthynas ag iechyd.\nBydd y rhaglen yn cyflawni ei nodau drwy 4 strategaeth:\nYmgysylltu ac Allgymorth\nPolisi cynhwysol a gwneud penderfyniadau\nHyfforddiant a Meithrin gallu\nSut gallwch chi neu'ch sefydliad gefnogi'r rhaglen hon:\nYmunwch â sesiynau iechyd gwybodaeth leol\nCwblhewch ein prif astudiaeth arolwg iechyd\nRhowch wybod i ni am faterion a rhwystrau a glywch gan y gymuned yr ydych yn ei chefnogi\nArgymell unigolion i siarad â'r tîm trwy ein grwpiau ffocws, chai a sesiynau sgwrsio; cymryd rhan mewn rhwydweithiau gwybodaeth cyfryngau cymdeithasol hy WhatsApp, ac ati.\nTynnwch sylw'r tîm at unrhyw feysydd eraill sydd angen gweithredu strategol yn eich barn chi.\nRhannwch ein cysylltiadau â'r rhai y credwch y gallent elwa o'r gwasanaeth.\nMae'r tîm yn hapus i bontio'r bwlch hwnnw.\nI gael gwybod mwy, cysylltwch â:\nShaz Abedean: Shaz.abedean@wales.nhs.uk / 07584140826\nHannah Sabatia: Hannah_sabatia@scvs.org.uk / 07538105650\nShadan Roghani: Shadanr@nptcvs.org.uk / 07542275368\nMae Rhaglen Allgymorth pobl duon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig (BAME) yn gweithio ar draws Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe i gefnogi cyfathrebu ac ymgysylltu â chymunedau BAME. Mae coronafeirws wedi cael effaith andwyol ar bobl o gymunedau BAME. Nid yw negeseuon iechyd a gofal cymdeithasol wedi'u lledaenu'n effeithiol i gymunedau BAME gan gynnwys negeseuon iechyd cyhoeddus allweddol.\nY prif nod yw mynd i’r afael â rhwystrau sy’n atal pobl rhag defnyddio gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru a chefnogi cyfathrebu rhwng sefydliadau a chymunedau. Mae'r prosiect yn cyfleu negeseuon allweddol ac yn chwalu unrhyw fythau a gwybodaeth ffug.\nY tu hwnt i TTP (test, Trace and Protect) mae'r tîm hefyd yn gweithio gyda chymunedau BAME ar yr ystod ehangach o fynediad at faterion gofal iechyd a gwella sut y gellir darparu gwasanaethau'n fwy effeithiol i'r cymunedau hyn. Gan weithio gyda phartneriaid a rhanddeiliaid eraill, mae’r rhaglen yn ymgysylltu ag unigolion, grwpiau a sefydliadau BAME gyda’r nod o sicrhau mynediad teg at gyngor a gwasanaethau iechyd a lles.\nBydd y tîm allgymorth yn helpu i gynghori llunwyr polisi a’r Bwrdd Iechyd ar arferion gorau i gyrraedd cymunedau a meithrin perthnasoedd â chyfryngwyr dibynadwy a sefydliadau trydydd sector fel rhan o’i waith ar bartneriaethau strategol ac ymgysylltu, gan sicrhau bod gwasanaethau’n cael eu dylunio a’u datblygu i ymateb i wahanol unigolion. ac anghenion cymunedau.\nBydd strategaethau cyfathrebu aml-sianel yn cael eu datblygu gydag awdurdodau lleol, y Trydydd Sector, sefydliadau cymunedol BAME ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i godi ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o Test Trace Protect (TTP). Byddant yn hyrwyddo cydweithio i gefnogi negeseuon iechyd ehangach ar wasanaethau ataliol megis sgrinio a hybu iechyd a mynediad at wasanaethau.\nBydd tîm Allgymorth BAME hefyd yn cefnogi cymunedau i gael gwell dealltwriaeth o’u hawliau a mynediad at ofal iechyd, yn ogystal â chwarae rhan bwysig wrth nodi cyfryngwyr cymunedol y gellir ymddiried ynddynt a sefydlu mecanweithiau i gynnal ymgysylltiad yn y dyfodol.


Bargen Brexit yn hollti barn aelodau seneddol Cymreig – Golwg360\nBargen Brexit yn hollti barn aelodau seneddol Cymreig\nPlaid Cymru a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn gwrthwynebu, ond yn gofidio y gallai Llafur ei chefnogi\n19 Hydref 2019\nWrth i aelodau seneddol ymgynnull yn San Steffan ar ddydd Sadwrn am y tro cyntaf heddiw ers 37 o flynyddoedd, mae bargen Boris Johnson, prif weinidog Prydain, yn hollti barn y pleidiau gwleidyddol yma yng Nghymru.\nMae Jane Dodds, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol yng Nghymru a Jonathan Edwards, aelod seneddol Plaid Cymru, yn wfftio’r fargen.\nOnd mae pryder y gallai aelodau seneddol Cymreig y Blaid Lafur gefnogi’r fargen tra bydd y rhan fwyaf, os nad pob un o aelodau seneddol Ceidwadol hefyd yn cefnogi’r fargen.\nWrth alw ar aelodau seneddol Cymreig i wrthod y fargen, mae Jane Dodds yn parhau i alw am ail refferendwm ar Brexit yn unol â safbwynt y blaid.\nMae’n dweud bod y fargen yn “gytundeb gwael i Gymru” gan y byddai’n gadael y wlad “yn dlotach, yn llai rhydd ac yn llai dylanwadol ar lwyfan y byd”.\nMae hefyd yn dweud y byddai’n gadael ffermwyr a gweithgynhyrchwyr heb farchnadoedd allweddol, a’r Gwasanaeth Iechyd mewn perygl o fethu â recriwtio staff allweddol.\n“Heddiw, byddaf i a fy nghydweithwyr yn y Democratiaid Rhyddfrydol yn falch o bleidleisio i wrthod Bargen Brexit Boris Johnson ac i gefnogi gwelliannau i roi’r gair olaf i’r bobol drwy Bleidlais y Bobol,” meddai mewn datganiad.\n“Peidiwch â chamddeall, mae cytundeb Boris Johnson yn gytundeb gwael i Gymru ac i’r Deyrnas Unedig gyfan.\n“Ddylai’r un aelod seneddol Cymreig ei chefnogi.”\nMae Plaid Cymru hefyd yn gwrthwynebu’r fargen sy’n cael ei disgrifio gan Jonathan Edwards, aelod seneddol Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr, fel “Thatcheriaeth ar steroidau”.\nAc mae’n dweud y dylai unrhyw aelod seneddol Llafur sy’n cefnogi’r fargen gael eu “troi allan” o’r blaid.\nMae Plaid Cymru wedi gwrthod sawl bargen arall ar Brexit ac maen nhw’n gryf yn erbyn ymadawiad heb gytundeb.\n“Fyddai’r un aelod seneddol yn ei iawn bwyll yn pleidleisio i wneud ei etholwyr yn dlotach: dyna fyddai effaith pleidleisio dros y cytundeb hwn,” meddai Jonathan Edwards.\nMae’n dweud bod y fargen newydd “hyd yn oed yn wannach na’r cytundeb diwethaf” o safbwynt safonau bwyd, yr amgylchedd a gwarchod hawliau gweithwyr.\nMae’n dweud y byddai cefnogi’r fargen “fel pleidleisio dros Thatcheriaeth ar steroidau”, ac y byddai Llafur, o’i chefnogi, yr un “mor euog â’r Ceidwadwyr”.\nYn ôl y disgwyl, fe fydd y rhan fwyaf o aelodau seneddol Ceidwadol Cymru’n cefnogi’r fargen ond dydy Boris Johnson ddim yn sicr o gael cefnogaeth pawb.\nMae disgwyl i Alun Cairns a Simon Hart, y ddau o Gymru sydd yn y Llywodraeth, gefnogi’r fargen, er bod Simon Hart o blaid aros yn yr Undeb Ewropeaidd.\nMae ansicrwydd o hyd ynghylch David Jones, cyn-Ysgrifennydd Cymru ac Aelod Seneddol Gorllewin Clwyd.\nMae Guto Bebb, a gollodd chwip y blaid ac sydd bellach yn annibynnol, yn barod i gefnogi’r cytundeb yn ôl y sôn, ond mae’n galw am gynnwys ail refferendwm fel rhan o’r fargen hefyd os na fydd yn llwyddo.\nY disgwyl yw y bydd Llafur yn gwrthwynebu’r fargen, ond fod un aelod senddol yn barod i’w chefnogi.\nMae Stephen Kinnock, aelod seneddol Aberafan, yn awyddus i gau pen y mwdwl ar Brexit, ac mae’n ymddangos ei fod yn fodlon cefnogi’r fargen er mwyn gwneud hynny.\nDiwrnod hanesyddol wrth i San Steffan gwrdd i drafod Brexit\nCael a chael wrth i'r Senedd gwrdd ar ddydd Sadwrn am y tro cyntaf ers 37 o flynyddoedd


This is the complete Merionethshire section of Volume 1, in Welsh - any existing translations will be itemised on the above page.\nMERIONETHSHIRE section (Vol 1, pages 400 - 518)\nPages 400 - 413 (below)\nMae yn ymddangos mai dyma yr achos hynaf yn sir Feirionydd y gellir ei ddilyn yn ddigoll hyd ein dyddiau ni. Nid oes sicrwydd pwy a bregethodd yma gyntaf, ond y mae yn ymddangos yn lled sicr fod Mr. Morgan Llwyd o Wynedd, wedi pregethu yma wrth fyned i neu ddychwelyd o Wrecsam, i'w gartref yn Nghynfal, Maentwrog. Bu Mr. M. Llwyd farw yn Mehefin, 1659, ac os pregethodd ef yn y Bala, fel y mae pob tebygolrwydd ddarfod iddo wneyd, rhaid fod Ymneillduaeth wedi cychwyn yma yn foreu. Pan y sefydlodd Mr. Hugh Owen yn nhreftadaeth ei henafiaid yn Mronyclydwr, yn fuan wedi cyhoeddiad Deddf Unffurfiaeth, dechreuodd ei ymweliadau trimisol a ryw haner dwsin o leoedd yn sir Drefaldwyn, a thua yr un nifer o leoedd yn sir Feirionydd; ac yr oedd y Bala yn un o honynt. Parhaodd i ddyfod yma yn gyson er holl rym yr erledigaethau, a phregethai pa le bynag y rhoddid iddo ddrws agored, hyd nes y rhoddwyd terfyn ar ei fywyd llafurus, yn y flwyddyn 1699. Dilynwyd Mr. Owen gan Mr. Edward Kenrick, yr hwn a briododd ei ferch, ac a aeth i fyw i Fronyclydwr. Ymwelai Mr. Kenrick a'r lleoedd lle yr ymwelai ei dad-yn-nghyfraith a hwy, gan wneyd ei oreu i lenwi yr adwy oedd angau wedi ei wneyd. Urddwyd ef Awst 17eg, 1702, gan Meistri James Owen, Mathew Henry, ac eraill, a mwynhaodd. y gangen yn y Bala ran o'i weinidogaeth.* Nid oedd Mr. Kenrick yn meddu ar dalentau a chymwysderau gwenidogaethol ei dad-yn-nghyfraith, ond bu yn nodedig o ffyddlon, ac ni bu ei lafur yn gwbl ddilwydd. Wedi urddo Mr.\n* MSS Josiah Thompson, Ysw.\nThomas Baddy yn Ninbych, yn 1693, deuai ef yn fisol i'r Bala. Dywedir y byddai yn nyddiau byrion y gauaf yn cadw y moddion ar hyd y dydd, a rhag ofn cynddaredd yr erlidwyr, elai i gysgu i le o'r enw Bodweni, rai milldiroedd o'r dref.* Mewn tai anedd yr arferent ymgynnull, a chan amlaf mewn ty a elwid y Store-house, wrth gefn Plasyndre. Pan ddaeth Mr. John Evans - hen bregethwr parchus gyda'r Methodistiaid - i'r Bala, yn 1742, at un Edward Williams, Gwehydd, un o hen Ymneillduwyr y Bala, y daeth i weithio, a llefara yn uchel am grefydd ei feistr - yr arferai addoli Duw yn ei deulu hwyr a boreu. Merch Morris ap Robert, un o hen aelodau yr Eglwys Ymneillduol yn y Bala, oedd Margaret, gwraig John Evans, wedi hyny. Saer coed wrth ei alwedigaeth oedd Morris ap Robert, ac yr oedd yn fardd o gryn enwogrwydd. Ceir nifer o'i ganiadau yn Mlodeugerdd Cymru ; a chyfansoddodd gywydd i Lyn Tegid, yn yr hwn y cyffelyba donau'r llyn i dragwyddoldeb.+ Nid oedd yr hen brydydd ond isel ei amgylchiadau, a byddai yn aml yn dywyll arno am angenrheidiau bywyd. Dywedir ei fod un boreu heb damaid o fwyd yn y ty, na modd i'w gael, ac yr oedd yr hen wraig wedi disgyn yn isel iawn ei meddwl ; ond dywedai ef wrthi wrth gychwyn allan o'i dy i'w waith, " O paid ti a gofidio, fe ddaw." Ond nid oedd ei wraig yn gweled yr un sail i'w ffydd bwyso arni i gredu y deuai. Ond erbyn fod Morris ap Robert wedi dychwelyd yr hwyr, dyma yr hen wraig yn y drws yn ei gyfarch yn llawen, gan waeddi, "fe ddaeth, fe ddaeth." "Fe ddaeth pwy ?" meddai yntau, heb gofio, mewn munyd, at ba beth y cyfeiriai. "Ond yr angel - fe ddaeth ar gefn ceffyl gwyn, ac a roddodd i mi gini ;" ac ni fynai hi ei hargyhoeddi nad yr Arglwydd a anfonasai ei angel a'r ymwared prydlawn yma iddi. Erbyn holi, cafodd yr hen brydydd allan mai Mr. Lewis Morris, o Fon, oedd wedi galw heibio, yr hwn oedd ar y pryd yn golygu y Tolldy yn Aberteifi, ac wedi clywed, ond odid, am galedi yr hen fardd. Un o'r hen Ymneillduwyr a feddyliodd gyntaf am gael oedfa yn Tynant yn agos i'r Rhiwlas, i wrthweithio dylanwad y noson ganu, fel ei gelwid, yn yr hon y dywedir fod Mr. Jenkin Morgan wedi pregethu dan arddeliad neillduol. Yr oedd Mr. Jenkin Morgan yn aelod yn Watford, gerllaw Caerdydd. Aeth i gadw un o ysgolion cylchredol Madam Bevan, o dan arolygiad Mr. Griffith Jones, Llanddowror ; pregethodd lawer o fan i fan y Gogledd, nes yr urddwyd ef yn Rhosymeirch, lle y llafuriodd am ugain mlynedd. Ond am yr oedfa y cyfeiriasom ati, dyma fel yr adroddir ei hanes gan Mr. John Evans, Bala. Yr oedd noswaith ganu, neu noswaith lawen yn cael ei chynal bob nos Sadwrn yn ysgubor Tynant. Gofidiai un o'r hen Ymneillduwyr yn fawr oblegid dylanwad drwg y fath lygredigaeth, a gwnaeth gais at wr y ty am genad i Mr. Jenkin Morgan gael pregethu yn y ty, ar yr un pryd ag y byddai y bobl ieuaingc yn yr ysgubor yn canu ac yn dawnsio. Cafwyd cenad, ac aeth Mr. Jenkin Morgan a'r hen Ymneillduwr tuag yno, ond yr oeddy bobl ieuaingc yno yn barod yn yr ysgubor, ac yn benderfynol i wneyd noson o honi, er llwyr foddi a dyrysu swn yr addoli. Ond rywfodd, nid oedd dim hwyl ar y chwareu y noson hono fel arfer, a daeth i feddwl un o honynt am fyned i'r ty, yr hwn oedd o dan yr un tô a'r ysgubor, i weled pa hwyl oedd ar bethau yno, ac erbyn hyny yr oedd y pregethwr wrthi a'i holl egni, a'i Dduw yn ei gynorthwyo yn amlwg iawn. Wrth weled y cyntaf yn aros\n*Llyfr Eglwys y Bala . + Llyfryddiaeth y Cymry. Tu dal. 674.\nyn y ty heb ddychwelyd, aeth eraill i weled pa beth oedd yn myned yn mlaen, ond swynwyd hwythau hefyd gan y pregethwr. Yn mhen ychydig, aeth eraill drachefn, ond nid oedd neb a âi yn dychwelyd, ac yr oeddynt wedi myned o un i un o'r diwedd nes nad oedd neb ar ol ond y telynwr ; ac wrth weled hyny, barnodd hwnw mai cystal fuasai iddo yntau fyned hefyd, ac felly fu, a darfu am noson lawen yn ysgubor Tynant o hyny allan. Dychwelai llawer adref o'r oedfa dan lefain am drugaredd i'w heneidiau, a dywedai John Evans yr adwaenai efe bump o bersonau y rhai a ddangosasant arwyddion amlwg eu bod wedi eu hargyhoeddi i fywyd yn yr oedfa hono.* Wedi dechreu pregethu yn Weirglawdd-y-gilfach, arferai Ymneillduwyr y Bala gyrchu yno i addoli, canys dywed John Evans iddo ef fyned yno gydag Edward Williams, ei feistr, a'i fod yn synu wrth glywed y pregethwr yn gallu myned trwy yr holl wasanaeth heb un llyfr. Nid oes genym sicrwydd pwy a bregethai yn benaf i'r gynnulleidfa yn y Bala wedi marwolaeth Mr. Baddy, yn 1729 - a Mr. Kenrick, yn 1742, ond cawn fod Mr. Jervice, Llanfyllin, a Mr. Lewis Rees, Llanbrynmair, yn ymweled yn aml a hwy, ac mae yn debyg fod gweinidogion Llanuwchllyn yn gofalu am y lle, o leiaf, y mae agos yn sicr fod Mr. Evan Williams yn gofalu am y gangen fechan yma o'i sefydliad yn Llanuwchllyn, yn 1759, hyd ei ymadawiad yn 1765. Yr oedd yr eglwys yn Llanuwchllyn erbyn hyn wedi dyfod yn llawer cryfach na'r eglwys yn y Bala; ac edrychid ar yr olaf fel cangen o'r flaenaf, a mynych y cyrchid o'r Bala i Lanuwchllyn, gan fod yno le cyfleus wedi ei godi i addoli. Yn y flwyddyn 1770, ymsefydlodd Mr. Daniel Gronow yn weinidog ar yr eglwys yma, a thrwy ei lafur ef yn benaf y codwyd y capel. Trosglwyddwyd y tir iddo ef trwy weithred, dyddiedig Mawrth 22ain, 1774 ; ac yn ei enw ef yr oedd hyd nes y trosglwyddwyd ef i ymddiriedolwyr, yn 1779. Yr oedd y capel wedi ei adeiladu rywbryd rhwng 1774 a 1779, ond nid oedd wedi ei wneyd drosodd yn feddiant i'r eglwys. Gallwn gasglu fod tipyn o gamddealldwriaeth wedi bod rhwng yr eglwys a Mr. Gronow, gyda golwg ar drosglwyddiad y capel, oblegid mewn llythyr sydd yn awr ger ein bron oddiwrth eglwys y Bala at reolwyr y Trysorfwrdd Cynnulleidfaol, dywedir mai y rheswm na buasent yn gwneyd cais yn gynt am gynorthwy ydoedd, " nad oedd y capel wedi ei roddi i fyny yn briodol gan en diweddar weinidog, Mr. Gronow." Ymddengys Mr. Gronow ymadael yr un flwyddyn ag y gwnaed y capel drosodd yn feddiant i'r eglwys, oblegid yn Hydref, 1779, daeth Mr. Evan Williams yma o Benybontarogwy. Yr oedd Mr. Williams wedi bod yn gofalu am yr eglwys yma flynyddau cyn hyny mewn cysylltiad a Llanuwchllyn, a dychwelodd yma yr amser a nodir uched. Dywed Benjamin Chidlaw, dicaon, a Robert Owen, Ellis Roberts, John Evans, ac Ellis Jones, henuriaid, gyda saith eraill o aelodau yr eglwys, wrth wneyd apeliad am gynorthwy y Bwrdd Cynnulleidfaol, " ei fod nid yn unig yn llafurus, ond hefyd yn llwyddianus iawn, a bod crefydd wedi ennill tir yn fawr trwy ei sefydliad yn y lle," ac ychwanegent mai 24p. y flwyddyn, oedd y cwbl a allent wneyd er ei gynhaliaeth. Bu Mr. Williams yma yn gymeradwy hyd ei farwolaeth, yr hyn a gymerodd le ryw bryd yn y flwyddyn 1786, canys Mawrth 9fed, y flwyddyn hono, ydyw y bedyddiad olaf a gofrestrodd yn llyfr yr eglwys. Derbyniodd Mr. William Thomas, Hanover, alwad gan\n*Drysorfa Ysbrydol. Cyf I. Tu dal 30 a 31.\nyr eglwys yma, a dechreuodd ei weinidogaeth yn Mai, 1787. Bu yma yn llafurio am ddwy-flynedd-ar-hugain. Nid ydym mewn cyfle i wybod dim am sefyllfa fewnol yr eglwys yn nhymor ei weinidogaeth. Mewn llythyr at y Trysorfwrdd Cynnulleidfaol, yn 1797, dywed Mr. Thomas mai pedwar ugain oedd nifer y cymunwyr, a bod mwy na'u haner yn rhy dlawd i allu cyfranu dim at ei gynhaliaeth. Yn ol cofrestiad y bedyddiadau, Ionawr, 1809, yw y cofnodiad olaf o'i eiddo, a bu farw yn mis Mai y flwyddyn hono. Cyfododd anghydfod rhwng Mr. Thomas a rhan o'r eglwys tua'r flwyddyn 1800, yr hwn a derfynodd mewn ymraniad. Aeth plaid allan, a buont am rai blynyddoedd yn addoli ar wahan, mewn tý a elwid y Cross-keys. Mae yn anhawdd dweyd yn bendant beth oedd gwir achos y cweryl, a dichon i gydgyfarfyddiad o wahanol bethau ei achosi. Ymddengys ddarfod i Mr. Thomas brynu y tir gwag oedd rhwng y capel a'r heol, ac adeiladu tai arno. Yr oedd pump yn y lle, o'r hwn y byddai y cymydogion yn cael dwfr, a symudodd Mr. Thomas hwnw o'i le er mwyn ei gyfleustra ei hun, a thynodd wg llawer trwy hyny, oblegid cyhuddid ef o sathru ar hawliau ei gymydogion. O gylch yr un amser bu farw un Robert Jones, Coedyfoel, yr hwn oedd yn wr hynaws a charedig i'r achos, er nad oedd yn aelod eglwysig; ac y mae yn debyg i Mr. Thomas ddyweyd yn ei gladdedigaeth y gallasai ei fod yn ddyn duwiol er nad oedd yn proffesu crefydd. Anfoddlonodd llawer o'r aelodau yn fawr wrtho am gyhoeddi y fath syniad, a thrwy nad oedd pethau yn rhy gysurus o'r blaen, aethant rhagddynt waethwaeth. Tueddir ni hefyd i feddwl fod Mr. Thomas yn ddyn o ysbryd anhyblyg, ac heb feddu y dawn angenrheidiol I drin dynion yn y ffordd oreu. Gwelsom yn nglyn a'i hanes yn Hanover, sir Fynwy, i weinidogion dyeithr fod yno fwy nag unwaith yn ceisio heddychu rhwng yr eglwys ag yntau, yn nhymor byr ei arosiad yn y lle hwnw. Pa fodd bynag, torodd rhwygiad allan, ac yr ydym yn cael fod Dr. Lewis, Llanuwchllyn, ac amryw eraill o brif weinidogion y Gogledd yn cynorthwyo y blaid oedd wedi ymneillduo, fel y mae yn rhaid eu bod hwy yn tybio nad oedd Mr. Thomas yn ddifai yn yr amgylchiadau. Dilynwyd Mr. Thomas, gan Mr. John Lewis, myfyriwr o athrofa Gwrecsam. Yr ydym yma yn cyfarfod a gradd o anhawsder i gysoni y gwahanol adroddiadau a'r cofnodion sydd genym. Crybwyllasom eisioes mai yn Mai, 1809, y bu farw Mr. Thomas. Yn ol yr hyn a ddywedir gan y diweddar Mr. Cadwaladr Jones, Dolgellau, yn Nghofiant Mr. John Lewis, yr hwn a gyhoeddwyd ganddo yn yr Annibynwr, am 1862, tu dal. 245, urddwyd Mr. Lewis yn y Bala, yn y flwyddyn 1807, ac yr oedd Dr. Lewis, Llanuwchllyn ; Meistri J. Griffith, Caernarfon ; W. Hughes, Dinas; J. Roberts, Llanbrynmair; W. Jones, Trawsfynydd ; Jenkin Lewis, Wrecsam, a B. Jones, Pwllheli, yn cymeryd rhan yn y gwasanaeth. Nid yw Mr. Jones yn gwbl sicr am y ddau olaf, er y tybiai eu bod yn bresenol. Yr oedd Mr. Jones mewn cyfle i wybod yn gywir amser yr urddiad, canys yr oedd efe a Mr. John Lewis wedi eu magu yn yr un ardal, ac erbyn hyn yr oedd Mr. Jones wedi dechreu pregethu ei hun. Yn ol hyn, yr oedd Mr. Lewis wedi ei urddo ddwy flynedd cyn marwolaeth Mr. Thomas. Mae genym brawf arall fod Mr. Lewis wedi ei urddo cyn marwolaeth Mr. Thomas, canys yr ydym yn cael yn llyfr eglwys y Bala, dan law Mr. Lewis ei hun, gofrestriad bedydd a weinyddodd Ionawr 13eg, 1809, ac yr ydym yn cael cofrestriad o fedyddiad gan Mr. Thomas, ar ol y dyddiad yma. Y mae yn sicr gan hyny fod Mr. Thomas a Mr. Lewis yn weinidogion yn y Bala yr\nun pryd, dros ryw gymaiut. Coffeir yn arbenig mai Mr. Lewis a fu yn foddion i gyfanu y rhwyg, ac yr oedd un hen frawd ffraeth yn y lle yn arfer dweyd, " mai adfer heddwch i'r eglwys oedd yr unig beth, gwerth son am dano, wnaeth John Lewis yn ei oes." Yr ydym ni yn gogwyddo i feddwl i Mr. John Lewis gael ei urddo yn weinidog blaid oedd allan. Fel y gwelsom, yr oedd cydymdeimlad Dr. Lewis a hwy, ac yr oedd hyny yn ei gwneyd yn bur naturiol i Mr. John Lewis, yr hwn oedd yn ddysgybl ffyddlon i'r Doctor, ymsefydlu yn eu plith; ac fel yr oedd iechyd Mr. Thomas yn gwaelu, a Mr. John Lewis yn nodedig am ei bwyll a'i fedr i hwylio yn mlaen rhwng pleidiau rhanedig, llwyddodd i gyfanu y rhwyg ac adfer heddwch, a dychwelodd ef a'i bobl i'r capel cyn marwolaeth Mr. Thomas, fel yr ymddengys, a llwyddodd trwy ddoethineb i lywodraethu yn foddhaol i'r ddwy blaid unedig. Yn y flwyddyn 1813, ailadeiladwyd y capel, yr hwn a dynwyd i lawr yn ddiweddar. Bu Mr. Lewis yn Llundain yn casglu at y capel, a llwyddodd i gasglu 100p. Anfonodd masnachwr o'r Bala ato i ofyn iddo, gan ei fod yn Llundain, i dalu swm o arian drosto, yr arbedasai hyny ef i anfon arian i fyny, ac y telid ef yn ol ar ei ddychweliad. Gan wybod ei fod yn fasnachwr cyfrifol, gwnaeth Mr. Lewis yn ol ei gais, ond erbyn ei ddychweliad cafodd fod y masnachwr wedi tori, a swm mawr o'r arian a gasglwyd trwy lafur caled, oblegid hyny, wedi eu colli. Tua'r flwyddyn 1823, o herwydd fod rhyw gamddealldwriaeth rhyngddo a'i ail wraig, yr hyn a brofai yn anffafriol i'w weinidogaeth, rhoddodd Mr. Lewis i fyny ofal yr eglwys yn y Bala, a symudodd i fyw at ei ferch i Hafod-yr-haidd, Llanuwchllyn, lle y bu dros weddill ei oes.\nYn nechreu y flwyddyn 1824, derbyniodd Mr. John Ridge, Penygroes, alwad gan yr eglwys yma, a chydsyniodd a hi, a bu yn boblogaidd a pharchus gan bob enwad yn y dref a'r amgylchoedd, hyd nes y symudodd i Cendl, sir Fynwy, yn niwedd y flwyddyn 1829. Wedi bod am dymor heb weinidog, yn niwedd y flwyddyn 1831, rhoddwyd galwad i Mr. Richard Jones, myfyriwr o athrofa y Drefnewydd; ac urddwyd ef Mai 3ydd a'r 4ydd, 1832. Ar yr achlysur pregethwyd ar natur eglwys gan Mr. M. Jones, Llanuwchllyn ; holwyd y gofyniadau gan Mr. C. Jones, Dolgellau ; dyrchafwyd yr urdd-weddi gan Mr. J. Roberts, Capel-garmon ; pregethwyd i'r gweinidog gan Mr. T. Lewis, Llanfairmuallt, ac i'r eglwys gan Mr. W. Williams, Wern. Gweinyddwyd hefyd yn y gwahanol gyfarfodydd gan Meistri J. Williams, Dinas ; R. Rowlands, Henryd ; T. Jones, Llangollen ; E. Davies, Trawsfynydd ; T. Ellis, Llangwm; H. Pugh, Llandrillo ; E. Davies, Llanrwst ; Ll. Samuel, Bethesda ; W. Morris, Llanfyllin; D. Price, Penybontfawr; S. Roberts, Llanbrynmair ; J. Jones, Llanidloes ; T. Morgan, Trallwm, a J. Davies, Llanfair.* Ychydig gyda thair blynedd y bu Mr. Jones yma, canys ymadawodd cyn diwedd y flwyddyn 1835. Curodd tymestloedd cryfion ar yr achos yn y cyfnod yma, ond er " ei fwrw i lawr ni lwyr ddifethwyd ef," ac ni chaniataodd yr Arglwydd i'r rhai a geisient ei einioes i gael eu hewyllys arno. Bu yr eglwys am rai blynyddoedd ar ol hyny heb weinidog sefydlog, ond oblegid fod yr Athrofa Ogleddol wedi ei sefydlu yn y Bala, dan ofal Mr. Michael Jones, Llanuwchllyn ; penderfynodd Mr. Jones roddi yr eglwys yn Llanuwchllyn, lle y llafuriasai am wyth mlynedd-ar-hugain, i fyny, a\n*Dysgedydd, Mai, 1832.\nderbyniodd alwad gan yr eglwys yn y Bala, a llafuriodd yma mewn cysylltiad a'r eglwysi eraill dan ei ofal, hyd nes y rhoddodd angau derfyn ar ei holl lafur, Hydref 27ain, 1853. Nid oedd Mr. Jones yn gallu bod yma ond dau Sabboth o bob mis, a phregethai y myfyrwyr ar y Sabbothau eraill. Yn niwedd 1854, rhoddwyd galwad i Mr. Michael Daniel Jones, Bwlchnewydd, (mab y diweddar weinidog,) i fod yn weinidog yma. Yr oedd Pwyllgor yr athrofa hefyd wedi ei ddewis i fod yn olynydd ei dad fel athraw. Bu gofal yr eglwys ar Mr. Jones am fwy na phedair blynedd, ond oblegid fod maes ei lafur mor eang, rhoddodd yr eglwysi yn y Bala a Thy'nybont i fyny, gan eu hanog i edrych am ryw un cymwys i fwrw golwg drostynt, a dewiswyd Mr. John Peter, un o aeladau yr eglwys yn y Bala, ac a ddechreuodd bregethu ynddi, ac a addysgwyd yn yr athrofa. Urddwyd ef Mawrth 30ain, 1859. Ar yr achlysur pregethwyd ar natur eglwys gan Mr. R. Ellis, Brithdir ; holwyd y gofyniadau gan Mr. J. Jones, Abermaw; gweddiodd Mr. M. D. Jones, Bala ; pregethodd Mr. C. Jones, Dolgellau, i'r gweinidog, a Mr. D. Roberts, Caernarfon, i'r eglwys ; a chymerwyd rhan yn ngwaith y dydd gan nifer luosog o weinidogion eraill. Bu adfywiad pur rymus ar grefydd yn y wlad yn fuan wedi sefydliad Mr. Peter yn weinidog yma, a chwanegwyd llawer at rifedi yr eglwys hon.\nDewiswyd Mr. Peter yn fuan gan y Pwyllgor yn gydathraw yn yr athrofa, yr hon swydd a lenwir ganddo hyd yr awr hon. Yr oedd yr hen gapel, yr hwn a adeiladesid yn y flwyddyn 1813, wedi myned yn adfeiliedig, heblaw ei fod yn gwbl anheilwng o'r lle a'r gynnulleidfa, ac yn 1867, penderfynwyd codi capel newydd hardd. Cafwyd tir agos ar gyfer yr hen gapel, mewn man tra chyfleus, ar brydles o gan' mlynedd. Costiodd y capel newydd tua 1200p., ond y mae tua haner y ddyled eisioes wedi ei thalu. Fel y gwelir oddiwrth ei hanes, y mae yr eglwys yma o bryd i bryd wedi myned trwy amgylchiadau helbulus, ac nid aeth drwyddynt heb iddynt adael eu heffeithiau arni. Nid yw ei dylanwad er daioni, wedi bod y peth y dylasai, ac er nad oes dim a fyno y genhedlaeth bresenol a hyny, etto, y maent hwy yn gorfod dyoddef anfantais oddiwrth annoethineb y rhai a fu o'u blaen. Bu yma lawer o bobl yn perthyn i'r achos o bryd i bryd, a choffeir yn barchus am enwau rhai gwragedd rhagorol a fu yma, ond nid ydym wedi cael hysbysiaeth ddigonol yn eu cylch i wneyd cofnodiad o honynt.\nCodwyd yma amryw bregethwyr yn yr eglwys, heblaw y rhai fagwyd yma, ac a ddechreuodd bregethu mewn eglwysi eraill, ond yr ydym yn lled sicr i'r rhai a ganlyn ddechreu pregethu yn yr eglwys hon.\nWilliam Jones. Addysgwyd ef yn athrofa Wrecsam ; urddwyd ef yn Mhenybontarogwy, lle y daw ei hanes dan ein sylw.\nSamuel Rowlands. Aeth i Loegr, ac ni chlywsom ychwaneg o'i hanes.\nSamuel Evans. Bu yn athrofa Hackney, ac y mae yn awr yn weinidog yn Ironside, yn agos i Wellington. Mab ydyw ef i Mr. Enoc Evans, o'r Bala, hen bregethwr perthynol i'r Methodistiaid.\nRichard Jones. Addysgwyd ef yn athrofa y Drefnewydd; urddwyd ef yn Aberhosan. Symudodd i Ruthin lle y bu farw yn mlodeu ei ddyddiau. Ceir ei hanes ef yn nglyn ag eglwys Ruthin.\nRobert Thomas. Addysgwyd ef yn athrofa y Bala ; urddwyd ef yn Jerusalem, swydd Fflint, a symudodd i Rhosymedre.\nJohn Peter. Addysgwyd ef yn athrofa y Bala, urddwyd ef, fel y gwelsom, yn weinidog yr eglwys yma, ac y mae yn awr yn athraw clasurol yr athrofa.\nWilliam Solomon Roberts. Addysgwyd ef yn athrofa Caerfyrddin, ac urddwyd ef yn Fflint.\nRobert Jones. Yn awr yn fyfyriwr yn yr athrofa.\nMae yr eglwys hon yn hawlio William Evans, Stockport; David Jones, Treffynon ; William Thomas, Beaumaris ; Hugh Evan Thomas, Pittsburgh, (Birkenhead gynt,) ac eraill, fel ei phlant, oblegid iddynt gael rhan helaeth o'u haddysg grefyddol ganddi, ond gan mai mewn cysylltiad ag eglwysi eraill yr oeddynt, pan y dechreuasant bregethu, nis gallwn eu rhoddi i mewn yma.\nEDWARD KENRICK. Nid oes genym ond ychydig o'i hanes. Priododd ferch yr hyglod Hugh Owen, Bronyclydwr, ac wedi marw Mr. John Owen, ei frawd-yn-nghyfraith, daeth Bronyclydwr yn feddiant iddo gyda'i wraig. Yr oedd yn ddyn da, ond nid ymddengys ei fod yn meddu ar ddoniau a phoblogrwydd ei dad-yn-nghyfraith a'i frawd-yn-nghyfraith, fel y gwanychodd yr achosion a gasglwyd gan ei ragflaenoriaid gryn lawer yn ei amser ef. Cafodd fyw hyd y flwyddyn 1742, pan y gwelodd adfywiad mawr ar yr achos trwy offerynoliaeth Meistri Lewis Rees a Jenkin Morgan, ac eraill o ddiwygwyr y ddeunawfed ganrif.*\nDANIEL GRONOW. Aelod gwreiddiol o'r Mynyddbach, ger Abertawy, ydoedd. Derbyniwyd ef i athrofa Caerfyrddin yn y flwyddyn 1757, a bu yno dair blynedd. Ymddengys mai yn sir Aberteifi yr ymsefydlodd ar ei ymadawiad a'r athrofa, yn rhan o esgobaeth Mr. Phillip Pugh, ac mai yno yr urddwyd ef. Yr oedd cylch gweinidogaeth Mr. Pugh yn eang iawn, ac yn y rhanau o honi o gylch Ciliauaeron a Neuaddlwyd y llafuriodd Mr. Gronow hyd ddiwedd 1769, pan y symudodd i'r Bala. Bu yma yn agos i ddeng mlynedd, a thrwy ei lafur ef y codwyd y capel Annibynol cyntaf yn y dref. Yr oedd ganddo gynnulleidfa gref, ac yr ydym yn cael enwau llawer o bersonau oeddynt yn byw yn mhlwyf Llangwm ar lyfr yr eglwys. Trwy ei lafur ef y sefydlwyd yr achos yn Nhynybont, ac yr oedd ganddo gynnulleidfa yn Llandderfel. Pregethai yn Llanfor y boreu, ac yn y Bala yn y prydnhawn, ac yn Llandderfel yn yr hwyr.+ Yn ol y y cyfrif a anfonwyd gan Mr. Job Orton i Mr. Josiah Thompson, yn 1773, yr oedd y gynnulleidfa yn y Bala yn rhifo 300, Talgarth (Ty'nybont,) 260, a Llandderfel 220. Dichon fod y cyfrif yn uchel, ond cymerai i fewn o bosibl, bawb o'r rhai a ddeuai yn nghyd i'r cyfarfodydd. Bu Mr. Gronow, yn myned unwaith yn y mis, am dymor, i Lanfyllin a'r Pantmawr. Nid oes unrhyw wybodaeth wedi ei adael ar ol i ni am dano fel pregethwr, ond y mae yn eglur iddo fod yn ddefnyddiol a llwyddianus yn y Bala dros y blynyddoedd y bu yma. Wedi ymadael a'r Bala, yr ydym yn ei gael yn Mixendem, yn swydd Caerefrog, a thebygol mai yno y bu farw. Mab iddo ef oedd Joseph Gronow, a addysgwyd yn yr athrofa yn Ngwrecsam, a urddwyd yn Weedon, yn swydd Northampton, yn Ebrill, 1797, ac a fu farw yn dra ieuangc.\nEVAN WILLIAMS. Nis gwyddom un o ba le ydoedd, na pha le yr add-\n*MSS Mr. Josiah Thompson. + MSS Mr. Josiah Thompson.\nysgwyd ef. Urddwyd ef yn y Brychgoed, Medi 28ain, 1752. Symudodd i Lanuwchllyn yn 1759, a bu yno hyd 1765, pryd y symudodd i Benybontarogwy. Bu yno bymtheng mlynedd, ac yn 1780, dychwelodd i'r Bala, lle y treuliodd weddill byr ei oes. Bu farw yn 1786, a chladdwyd ef yn Llanuwchllyn, lle yr oedd ei wraig wedi ei chladdu, yn Hydref, 1762, cyn ei symudiad i Benybontarogwy. Cyfansoddwyd " Cerdd o Alarnad" ar ol ei wraig, Mrs. Gwen Williams, gan un William Jones, ac argraffwyd hi yn y Bala gan un John Rowlands.* Derbyniwyd mab iddo, o'r enw David Williams, i athrofa Abergavenny, yn 1775, ac ymsefydlodd yn weinidog yn rhywle yn sir Gaerefrog. Dywedai y diweddar Mr. H. Lloyd, Towyn, rai blynyddau yn ol, wrth Mr. Simon Jones, Bala, iddo, pan yn casglu at gapel y Towyn yn y sir hono, tua'r flwyddyn 1820, weled mab i Mr. Evan Williams yn weinidog yn rhywle yn agos i Hull. Merch i Mr. E. Williams, hefyd, oedd ail wraig Mr. John Roberts, Llangwm, hen weinidog i'r Methodistiaid. Nid oes genym ddim yn ychwaneg o'i hanes, ond gallwn gasglu oddiwrth ei lythyrau ei fod wedi cael addysg dda, ac o olygiadau efengylaidd.\nWILLIAM THOMAS. Ganwyd ef yn Awst, 1749. Amaethwyr cyfrifol oedd ei rieni. Yr oedd ei dad yn enedigol o sir Forganwg, a'i fam o sir Gaerfyrddin. Claddodd ei dad cyn ei fod yn ddeuddeg oed, ac ar ol hyny, symudodd ei fam i'w chymydogaeth ei hun, heb fod yn mhell o Lanymddyfri. Derbyniodd Mr. Thomas addysg dda pan yn fachgen, ac aeth i Lundain, lle yr oedd ganddo berthynasau, a chafodd le gyda masnachwr yn Longacre, a bu yno mewn parch ac ymddiried dros rai blynyddoedd. Er ei fod y pryd hwnw o ymarweddiad moesol diargyhoedd, etto, yr oedd yn gwbl ddyeithr i grefydd. Pan tua thair-ar-hugain oed, cafodd glefyd trwm yn Llundain, ac wedi gwella i raddau, aeth adref at ei fam. Eglwyswraig selog oedd ei fam' ond yr oedd adfywiad grymus ar y pryd mewn amryw o gynnulleidfaoedd Ymneillduol, a denwyd Mr. Thomas, o gywreinrwydd, i fyned i Grygybar i wrando Mr. Isaac Price, a bu yr oedfa hono yn oedfa i'w chofio iddo. Newidiwyd holl gynlluniau ei fywyd ar unwaith. Unodd a'r eglwys, ac aeth i Ty'nycoed, Cwmtawe, ac yno fel yr ymddengys y dechruodd bregethu. Aeth i'r athrofa yn Abergavenny, lle yr arhosodd ddwy flynedd. Urddwyd ef yn Hanover, Hydref 2i1, 1782. Nid arhosodd yno ond llai na phum' mlynedd, ac nid rhyw gysurus iawn y bu yno yn yr yspaid hwnw. Symudodd i'r Bala yn 1787, a llafuriodd yno am ddwy-flynedd-ar-hugain. Yr oedd yn ddyn o ddeall cryf, ac ysbryd penderfynol, a chyhuddid ef o fod yn rhy awyddus am y byd. Nis gwyddom a oedd sail i'r fath awgrymau. Yr oedd ei ofal am ei amgylchiadau, a'i ymdrech i gyfieithu a chyhoeddi llyfrau, yn ddigon o achlysur i ryw ddosbarth achwyn felly arno. Bu ganddo ddeg o blant, ac yr oedd yn ofynol wrth gynnildeb mawr i ddarpar cynhaliaeth i deulu mor lluosog. Cyhoeddodd lawer o lyfrau, a gwnaeth yn dda, fel y tybir, ar amryw o honynt. Ond y gwaith mwyaf yr ymgymerodd ag ef oedd, cyfieithu a chyhoeddi Esboniad Dr. Guyse ar y Testament Newydd ; ac oddiwrth hwnw y collodd fwyaf. Yn Nhrefecca byddai yn argraffu ei holl lyfrau, ac yno y dechreuwyd argraffu Esboniad Dr. Guyse. Arferai Mr. Thomas brynu y papur ei hun, a'i anfon i Drefecca i'w weithio. Llawer o drafferth a gafodd gydag argraffwyr\n*Llyfryddiaeth y Cymry. Tu dal. 465.\nTrefecca. Byddai yn methu cael y rhanau allan mewn pryd. Anfonai ei fab, John, i Drefecca i ymofyn y rhanau, ac yna cymerai y llangc hwy yn bynau ar gefn caseg fechan, o eiddo ei dad, i'r prif ddosbarthwyr ar hyd y wlad. Ond yn aml iawn, erbyn ei fyned i Drefecca, ni byddai y rhanau yn barod, a byddai raid iddo aros yno am danynt weithiau am wythnosau, yr hyn oedd yn anghyfleustra ac yn golled fawr. Symudodd ef, wedi hir flino, at Mr. John Evans, yn Nghaerfyrddin, i'w argraffu, ac wedi hyny at Mr. R. Saunderson, i'r Bala. Yr oedd wyth rhan heb eu parotoi i'r wasg, pan fu farw Mr. Thomas, a chafodd ei fab gan Mr. Ebenezer Jones, Pontypool, gwblhau y gwaith. Parodd y maith flynyddoedd y bu y rhanau yn dyfod allan golled dirfawr. Yr oedd 1800 o dderbynwyr i'r rhanau cyntaf ; yr oedd cynnulleidfa Henllan, sir Gaerfyrddin, yn derbyn 102, ond cyn y diwedd, nid oedd ond 800 yn myned, fel yr oedd 1000 o gopiau ar hyd y wlad yn anorphenol. Dywedai ei fab i Mr. Thomas golli 300p. yn yr anturiaeth.* Dichon fod y llafur llenyddol yma o eiddo Mr. Thomas yn peri nad oedd yn gallu rhoddi cymaint o'i amser at ei ddyled-swyddau gweinidogaethol ag a ddylasai, yn ol fel y syniai ei ofal; ond gwnaeth, er hyny, wasanaeth dirfawr i'w genhedlaeth. Cafodd ei ran o drallodion teuluol. Gwelodd gladdu y rhan fwyaf o'i blant, a dyrysodd ei wraig yn ei synhwyrau, a daeth i ddiwedd gofidus iawn. Adwaenem ddau o'i blant, sef ei fab John Thomas, yr hwn a fu fyw am flynyddoedd yn Mhenycae, Mynwy, a'i ferch, Mary, gwraig Mr. David Johns, y Cenhadwr llafurus yn Madagascar ; ond y maent hwythau bellach er's blynyddau wedi en casglu at eu pobl. Bu farw Mr. Thomas yn mis Mai, 1809, ym 60 oed, a chladdwyd ef yn neu wrth gapel y Bala, ac y mae etto rai yn fyw sydd yn cofio dydd ei angladd.\nJOHN LEWIS. Ganwyd ef yn Caerhys, plwyf Llanuwchllyn, yn y flwyddyn 1761. Enwau ei rieni oeddynt Lewis a Gainor Jones; ac aeth ef yn Lewis yn ol enw ei dad. Symudodd ei rieni i Hafodyrhaidd, pan nad oedd ef ond plentyn, ac fel John Lewis, Hafodyrhaidd, yr adnabyddid ef drwy ei oes yn y rhan fwyaf o sir Feirionydd. Derbyniwyd ef yn aelod yn hen gapel Llanuwchllyn, gan Mr. Abraham Tibbot, pan nad oedd ond llangc ieuangc, a derbyniwyd amryw yr un pryd ag ef, ond edrychid ar John Lewis yn fwy deallgar na hwynt oll. Priododd yn mhen rhai blynyddoedd ag un Mary Jones, o'r Ddolfach, Llanuwchllyn, a ganwyd iddynt ddwy fetch. Ni bu yn briod ond tua chwe' blynedd, ac yn y tymor hwn y dechreuodd bregethu, ac nid oedd yn meddwl mwy na bod yn bregethwr achlysurol. Wedi claddu ei wraig, anogwyd ef i fyned i'r athrofa i Wrecsam, er ei fod y pryd hwnw yn ddeugain oed. Bu yn yr athrofa bedair blynedd, ac er nas gallesid disgwyl iddo ddyfod yn ysgolhaig gwych, etto, profodd yr addysg a gafodd o help iddo drwy ei oes. Cafodd wahoddiad i Lanfyllin a'r Capel-bach, Penybontfawr, ar brawf, ond nid oedd eglwys Llanfyllin yn unol i roddi galwad iddo. Sefydlodd yn y Bala, ac urddwyd ef yn y flwyddyn 1807, ac ar ol ei urddo yno, bu yn gofalu am Benybontfawr am ddwy flynedd, hyd nes yr urddwyd Mr. Morris Hughes yno. Gwnaeth les mawr yn y Bala, yn enwedig mlynyddoedd cyntaf ei weinidogaeth, pan yr oedd teimladau yr eglwys yn rhanedig. Priododd a gwraig weddw, yr hon a fuasai ddwywaith yn weddw, ac ni bu y briodas yn un gysurus mewn un modd. Mynai hi aros\n*Llyfryddiaeth y Cymry. Tu dal 604\nyn y Bala, a barnai yntau mai yn eu hen gartref, yn Hafodyrhaidd, y dylasent fyw, ac aeth pethau mor ddiflas fel yr aeth ef yn rhy ddigalon i bregethu. Rhoddodd y weinidogaeth yn y Bala i fyny, ac aeth i fyw at ei ferch yn Hafodyrhaidd, ond ymwelai a'i wraig yn y Bala yn achlysurol. Cymhellwyd ef i bregethu drachefn, yn mhen amser, yr hyn a wnaeth tra y gallodd, yn mha le bynag y gelwid am ei wasanaeth. Daliwyd ef gan fusgrellni a methiant hen ddyddiau, yr hyn a'i hanalluogodd i fyned allan o'i gymydogaeth, ond cyrchai i'r hen gapel tra y gallodd, hyd ei ddiwedd, a bu farw, Ionawr 23ain, 1850, yn 89 oed.* Dyn byr, crwn, o ran corpholaeth, ydoedd, ac o dymer siriol a charedig. Ni byddai byth mewn brys, a phan y dechreuai aros ar y ffordd i siarad, ni feddyliai am droi pen ar yr ymddyddan. Yr oedd yn deall duwinyddiaeth yn dda, ac anhawdd fuasai ei orchfygu mewn dadl, ond nid oedd erioed wedi dysgu dyweyd ei feddwl yn fyr a chynhwysfawr. Calfiniad cymhedrol ydoedd o ran ei olygiadau duwinyddol, ac yr oedd yn deall y pynciau y dadleuid yn eu cylch y dyddiau hyny yn well na'r rhan fwyaf. Nid oedd dim yn boblogaidd yn ei ddawn, er yr ymadroddai yn rhwydd, ac yr oedd yn wastad yn ddifrifol a digellwair, ond yr oedd yn amddifad o wres ac angerddoldeb. Gwnaeth " waith efengylwr," ac y mae wedi derbyn gwobr " y gwas da a ffyddlon."\nMICHAEL JONES. Ganwyd ef yn y flwyddyn 1785, yn agos i Neuaddlwyd, sir Aberteifi. Enwau ei rieni oeddynt Daniel a Mary Jones, ac yr oeddynt ill dau yn nodedig am eu cryfder corphorol a meddyliol. Yn fuan wedi geni Michael Jones, symudodd ei rieni i Ffos-y-bont-bren, ac yno y treuliodd efe y rhan fwyaf o'i ddyddiau boreuol. Er nad oedd ei rieni yn proffesu crefydd, etto, dygasant eu plant i fyny mewn moesoldeb cyffredin, a chyn diwedd eu hoes ymunodd ei dad a'r Wesleyaid, a'i fam a'r Methodistiaid; ond i'r Neuaddlwyd i fwynhau gweinidogaeth Dr. Phillips, y cyrchai Michael Jones. O herwydd fod tyddyn Ffos-y-bont-bren yn rhy fychan i gynal teulu Daniel Jones, trodd Michael Jones allan i wasanaethu, ac ar of bod felly yn gwasanaethu dros ychydig, drwy gynorthwy ei frawd Evan Jones, yr hwn oedd hynach nag ef, ac wedi casglu tipyn o arian, aeth i'r ysgol, a gwnaeth gynydd buan mewn dysgeidiaeth. Derbyniwyd ef yn aelod eglwysig yn y Neuaddlwyd, yn mis Medi, 1807, ac yn fuan anogwyd ef i ddechreu pregethu. Pregethodd ei bregeth gyntaf mewn lle a elwir Penrhiw. Aeth i'r ysgol drachefn at Mr. D. Davies, Castell-howell, ac yr oedd ganddo trwy ei oes feddwl uchel am Mr. Davies, fel athraw. Treuliodd dair blynedd, weithiau yn yr ysgol, a phryd arall yn gweithio, er ennill arian i'w gynal yn yr ysgol; hyd y flwyddyn 1810, pryd y derbyniwyd ef yn fyfyriwr i'r athrofa yn Wrecsam. Rhagorodd ar y rhan fwyaf o'i gydfyfyrwyr fel ysgolhaig, ac fel ysgolhaig cywir a manwl yr hynododd ei hun, yn fwy nag fel pregethwr, er fod ei bregethau, hyd yn nod yn y cyfnod hwnw, yn sylweddol, ac yn cynwys hanfod yr efengyl. Wedi gorphen ei dymor yn yr athrofa, derbyniodd alwad gan hen eglwys barchus Llanuwchllyn, yr hon a adawsid yn amddifad o fugail trwy symudiad Dr. Lewis i gymeryd gofal yr athrofa yn Wrecsam. Urddwyd Mr. Jones Hydref 10fed, 1814, ond er fod yr eglwys yn lluosog a chyfoethog, nid oedd yr hyn a addawent at ei gynhaliaeth ond ychydig. Yn y flwyddyn 1816, priododd a Miss Mary Hughes, merch Mr Edward\n*Gwel ei Gofiant, Annibynwr, 1862, tu dal. 245, gan Mr. C. Jones.\nHughes, Cwmcarnedd, Llanbrynmair, a bu iddynt bump o blant, dau fab a. thair merch. Claddwyd y mab ieuengaf o flaen ei dad, ond y mae y tair merch a'r mab hynaf - Mr. M. D. Jones, athraw yr athrofa yn y Bala - etto yn fyw. Cyfarfyddodd Mr. Jones ag ystormydd blinion yn Llanuwchllyn, ystormydd na chyfarfu yr un gweinidog yn Nghymru erioed a'u chwerwach, a pharhasant yn hir iawn. Dyoddefodd drwyddynt golledion mawrion yn ei amgylchiadau, ac y mae yn rhaid ddarfod iddynt effeithio ar ei gyfansoddiad, er cryfed ydoedd. Nid awn i mewn i'r amgylchiadau hyny yma, gan y deuant i'n ffordd yn nglyn a hanes Llanuwchllyn, a chan fod nodwedd a chymeriad Mr. Jones, yn rhwym o ddyfod dan ein sylw yno, nid rhaid i ni aros llawer ar hyny yma. Cafodd Mr. Jones fyw i weled yr ystorm wedi myned heibio - y rhwyg wedi ei gyfanu - heddwch wedi ei adfer- a theimladau i raddau dymunol wedi eu heddychu.\nAr sefydliad yr Athrofa Ogleddol, dewiswyd Mr. Jones yn athraw, a sefydlwyd ar y Bala, fel y lle cymhwysaf i'w chynal, a derbyniodd yntau yr apwyntiad. Yn mhen amser, gwelodd Mr. Jones yn angenrheidiol i ddatod ei gysylltiad gweinidogaethol a Llanuwchllyn, lle y bu am wyth-mlynedd-ar-hugain, a symudodd i'r Bala, lle y treuliodd weddill ei oes. Cyflawnodd ddyledswyddau ei swydd fel athraw gyda'r gofal manylaf, ac ni bu neb erioed yn fwy cydwybodol yn cyflawni yr ymddiriedaeth a roddwyd iddo. Dysgai y myfyrwyr yn yr hyn a dybiai yn fwyaf angenrheidiol arnynt, a'r hyn a'u gwnai, ar ol gadael yr athrofa, yn ddefnyddiol yn y weinidogaeth. Arolygai yn fanwl dros eu holl arferion. Dichon y tybiai rhai ef yn rhy lym mewn pethau bychain, ond credai ef fod blysiau a chwantau o bob math i gael eu darostwng dan lywodraeth deall a rheswm. Yr oedd arfer myglys, neu ymwneyd a diodydd meddwol, yn arferion nas gallasai eu harbed, ac edrychai arnynt yn rhy beryglus i gellwair a hwy. Nid oedd profedigaeth iddo ef mewn dim o'r fath, a gallasai yn anad neb ddyweyd gyda Paul, " ni'm dygir i dan awdurdod gan ddim." Yr oedd yn feistr perffaith ar holl flysiau y cnawd, ac nis gallasai oddef gweled dynion ieuaingc oedd a'u gwynebau ar waith cysegredig y weinidogaeth, yn cellwair ag arferion oedd yn peryglu eu dwyn yn gaethion iddynt. Ystyriai ef mai rhan hanfodol o grefydd oedd " croeshoelio y cnawd, ei wyniau, a'i chwantau." Nerth a chywirdeb oeddynt linellau amlycaf ei gymeriad, ac yr oedd mor ffyddlawn i argyhoeddiadau ei gydwybod, fel nad oedd perygl iddo fradychu yr hyn a gredai oedd wirionedd. Buasai ychydig yn ychwaneg o dynerwch ac ystwythder yn ei wneyd aelod hapusach o gymdeithas ac arbedasai iddo ei hun, drwy hyny, lawer o'i ofidiau, ond yr oedd wedi tybied fod pob cyfrwyddiant felly yn fradychiad ar y gwirionedd, ac yn anffyddlondeb i gydwybod, a'i bwngc mawr ef wastad oedd "ymarfer i gael cydwybod ddirwystr tuag at Dduw a dynion." Dilynodd yr hyn a farnai yn ddyledswydd, hyd yr nod i'w anfantais ei hun, a gwnaeth fwy nag a allasai ei natur, er cryfed oedd, ymgynal dano, rhag i neb gael achlysur i ddyweyd ei fod yn anffyddlon i'r ymddiriedaeth a roddwyd ynddo. Ni dderbyniai ond 30p. y flwyddyn fel athraw yr athrofa, ond gwnai, yr holl waith mor onest a phe talesid iddo 300p. y flwyddyn. Anonestrwydd y cyfrifasai ef dderbyn yr arian, er lleied y swm, heb wneyd y gwaith.\nYr oedd cylch weinidogaeth yn eang, oblegid heblaw y Bala a Thy'nybont, yr oedd Bethel, Llandderfel, a Soar, dan ei ofal, yr hyn yn nghyda'i\nddyledswyddau fel athraw, oedd yn ormod i'r dyn cryfaf. Teimlai yn achlysurol oddiwrth boen ac anhwyldeb am y ddwy flynedd olaf o'i oes, ond daeth y diwedd yn gynt nag yr oedd neb yn ddisgwyl. Bu farw Hydref 27ain, 1853, yn 68 oed, ac wedi bod yn agos i ddeugain mlynedd yn y weinidogaeth. " Daliodd gyffes ei obaith yn ddisigl hyd y diwedd," a bu farw fel y bu fyw, gan bwyso ar y gwirionedd. Nid oedd gan benillion fawr o ddylanwad arno wrth fyw, ac ni fynai bwyso arnynt wrth farw. Wrth ei weled yn ei boenau olaf yn cael ei arteithio, dywedai Mrs. Jones, "Wel fy anwylyd, y mae yn galed iawn," "nag ydyw," ebe yntau, yn ei ddull pwyllus, " byr ysgafn gystudd, yn odidog ragorol, yn gweithredu tragwyddol bwys gogoniant." Adroddodd Mrs. Jones yn ei glyw, y penill adnabyddus :-\n" Ar lan'r Iorddonen ddofn, 'rwyn oedi'n nychlyd, Mewn blys myn'd trwy ac ofn, ei 'stormydd enbyd."\n"Na, na, dim ofn - Ysgrythyr, fy anwylyd - Ysgrythyr." Darllenwyd iddo y drydedd Salm ar hugain, a phan ar ganol y geiriau, "Ie pe rhodiwn ar hyd glyn cysgod angau, nid ofnaf niwed," dywedodd yn orfoleddus, " Dyna, dyna, fy anwylyd, dyna graig yn awr," a bu farw gan bwyso ar y graig. Claddwyd ef Hydref 31ain, 1853, yn mynwent Hen Gapel, Llanuwchllyn, ac yr oedd mwy na deg-ar-hugain o weinidogion y gwahanol enwadau, gyda thorf alarus, yn ei ddwyn i'w gladdu, ac yr oedd y galar a amlygid y fath, fel yr oedd yn amlwg i bawb fod "tywysog a gwr mawr yn Israel wedi syrthio."\nMae y lle hwn yn nhref-ddegwm Cil Talgarth, o fewn pedair milldir i'r Bala. Ymddengys fod yr achos yma yn hen, a bod y capel wedi ei godi mor foreu, os nad yn foreuach, na chapel y Bala. Fel y crybwyllasom, y mae y cyfrifiad a roddodd Mr. Job Orton i Mr. Josiah Thompson yn gwneyd rhif y rhai a ymgynnullent yma yn 260, er fod yn anhawdd genym gredu eu bod mor lluosog. Mr. Daniel Gronow oedd y gweinidog pan godwyd y capel. Eiddo un Thomas Jones oedd tir Tynybont, ac efe a roddodd le i adeiladu y capel arno. Gwerthwyd tyddyn Tynybont gan Thomas Jones, i Mr. Price, Rhiwlas, a chan nad oedd Thomas Jones wedi trosglwyddo y capel trwy weithred i ymddiriedolwyr, aeth yn eiddo i Mr. Price gyda'r tyddyn. Buwyd yn talu 3p. y flwyddyn o ardreth i Simon Jones, mab y dywededig Thomas Jones, oblegid mai efe oedd tenant Mr. Price yn Nhynybont ; ond oblegid i Simon Jones dori rhyw bren ar y tir, digiodd Mr. Price wrtho, a rhoddodd brydles i'r eglwys ar y capel, a dyna y, pryd y daeth yn feddiant i'r eglwys. Gadawodd Robert Griffith, o'r Garneddlwyd, 2p. at yr achos ei ewyllys, ac o log y rhai hyny y mae Edward Jones, mab-yn-nghyfraith Robert Griffith, yn talu swllt y flwyddyn o gydnabyddiaeth i Mr. Price, Rhiwlas. Nid oedd y capel cyntaf ond un syml a diaddurn iawn ; ond ad-drefnwyd ef tua'r flwyddyn 1857. Tynwyd ymaith yr hen oriel, fel y mae yn awr yn gapel bychan cyfleus. Costiodd y cwbl tua 40p., a thalwyd yr holl ddyled. Mae y lle yma wedi bod o'r dechreuad mewn cysylltiad gweinidogaethol a'r Bala ; ac felly y mae yn parhau. Ni bu yr achos yma erioed yn gryf, ond y mae\nyma ffyddloniaid wedi bod " yn sefyll yn nhy yr Arglwydd y nos." Bu teulu Coedyfoel o gryn swcr i'r achos, a choffeir yn arbenig am Dorothy. Jones, Coedyfoel, fel gwraig ragorol. Yr oedd yn un o'r rhai a gymerai ddyddordeb mawr yn nadleuon duwinyddol dechreuad y ganrif hon, a gwrandawai yn graff ar bob dyn dyeithr a ddenai heibio, er deall beth ydoedd. Daeth Mr. Arthur Jones, o Fangor, (Dr. Jones wedi hyny,) heibio unwaith, ond er gwrando yn astud, methodd hen dduwinyddes Coedyfoel, a gwneyd allan pa beth ydoedd ef, na'r dyn ieuangc a bregethai o'i flaen. Wedi myned i'r ty, gofynai yn bur siomedig, "Wel, ddynion, pa'm bregethwch chi be' ydach chi ?" " Well i mi bregethu Crist i chwi, na phregethu beth ydwyf fi," ebe Dr. Jones, gyda'r parodrwydd ymadrodd oedd mor nodedig ynddo ; a gwelodd Dorothy Jones nad gwr i wneyd yn hyf arno oedd y pregethwr o Fangor. Codwyd capel bychan tua diwedd y ganrif ddiweddaf, mewn cysylltiad a Thynybont, ar dir Mr. Price, Rhiwlas, yn Tynant, yn Nghwmtirmynach. Ni chafwyd prydles ar y tir, ac yr oedd yn rhaid codi y ty a chorn simdde arno, fel na feddyliai neb wrth fyned heibio nad ty anedd oedd ; ac nid oedd pulpud i gael ei roddi ynddo, oblegid mai yn dy ysgol, ac yn lle i gynal cyfarfodydd achlysurol yn nglyn a Thynybont, y bwriadwyd ef. Ond rhoddwyd pulpud bychan ynddo, ac aeth rhyw rai prysur i Rhiwlas i hysbysu hyny, a'r diwedd fu cloi y lle, a throi yr addolwyr allan.*\nHugh Hughes. Yr hwn a ymfudodd i America.\nDavid Roberts. Bu yn athrofa y Bala, ac y mae yn awr yn fyfyriwr yn Glasgow.\nYn y flwyddyn 1737, yr ydym yn cael Meurig Dafydd, Weirglawdd-y- gilfach, yn y Bala, yn gwrando Mr. Lewis Rees, o Lanbrynmair, pregethu. Nis gwyddom pa beth harweiniodd yno. A oedd yn digwydd bod yn y dref eisioes, ac iddo yn ddamweiniol droi i mewn i wrando beth oedd gan y pregethwr i ddyweyd, ai ynte a aeth efe yno yn ei unswydd, gan ewyllysio clywed y dyn. Nid oes neb a all ateb yr ymholion hyn, a gwaith ofer yw i ninau geisio dyfalu. Beth bynag, yr ydym yn cael Meurig Dafydd yn yr oedfa, ac oedfa nodedig iddo ef ydoedd, canys dygwyd ef ynddi i adnabod ei gyflwr, a'r drefn i'w gadw trwy y Gwaredwr. Ar y diwedd, gwahoddodd Mr. Rees i bregethu i'r Weirglawdd-y-gilfach, a'r hyn y cydsyniodd, ac ar yr amser apwyntiedig, daeth yn ol ei addewid. Yr oedd Meurig Dafydd, fel Cornelius, o'r blaen wedi bod yn ddiwyd yn gwahodd ei gymydogion a'i geraint i'w dy erbyn oedfa, a phan ddaeth Mr. Rees yno, cafodd gynnulleidfa luosog yn ei ddisgwyl. Ond y mae yr olwg arnynt yn ddyeithr iddo. Mae pob un, gwryw a benyw, a'i hosan yn ei law, ac yn brysur yn gwau, yn ol arfer y wlad. Eisteddai Mr. Rees wrth y tân i ddisgwyl amser dechreu, a thaflai ei lygaid ar ei ddarpar wrandawyr yn awr ac eilwaith, er gweled a oedd dim tebyg iddynt i roddi heibio, ond ni welai un arwydd. O'r diwedd, cododd i fyny, ac agorodd y Bibl yn araf, gan ddisgwyl y buasai hyny arwydd iddynt i roddi heibio, ond nid oedd dim yn tycio. Dechreuodd\n*Llythyr Mr. J. Peter, Bala.\nddarllen, a thaflai gil ei lygaid arnynt, ond yr oedd eu dwylaw yn brysur gyda'r gweill. Gwnaeth rai nodiadau, gan dybied y buasai hyny yn galw eu sylw, ond pa faint bynag o sylw a dalai eu llygaid a'u clustiau, ni lonyddai eu dwylaw. Penderfynodd droi at Dduw mewn gweddi, a'r olwg ddiweddaf a gafodd cyn cau ei lygaid oedd, pob un yn ddiwyd yn gwau ei hosan. Ond wedi dechreu gweddio, cafodd nerth gyda Duw, fel yr anghofiodd hwy yn fuan. Deallodd wrth yr ocheneidiau a glywai fod Duw yn wir yn y lle, a phan yr agorodd ei lygaid ar ddiwedd y weddi, gwelai bob hosan a gweill wedi syrthio i'r llawr fel " taenfa rhwydau," a phob gwyneb wedi ei wlychu gan ddagrau. Dyna yr oedfa gyntaf erioed, hyd y mae genym sicrwydd, gan yr Ymneiliduwyr yn mhlwyf Llanuwchllyn. Wedi bod yno drachefn ar Sabboth, ar gais Meurig Dafydd a'r bobl, anogodd Mr. Rees, Meurig Dafydd i gofrestru ei dy i bregethu, fel y byddai yn ddiogel dan nawdd y gyfraith rhag pob ymosodiad. Ond teimlai Meurig Dafydd yn ddigalon i wneyd hyny, rhag na chawsai bregethwr iddo ar ol ei drwyddedu, a dywedai "pe gwyddwn y cawn i bregeth unwaith yn y flwyddyn mi wnawn." Addawodd Mr. Rees y rhoddai fwy na hyny - y deuai yno unwaith bob tri mis. Llonodd Meurig Dafydd yn fawr pan glywodd hyny, a thrwyddedodd ei dy, a chafwyd addoliad rheolaidd yno o hyny allan, a ffurfiwyd yno eglwys yn fuan. Mae Weirglawdd-y-gilfach mewn cwm anghysbell, rhwng Llanuwchllyn a chyfeiriad Dinasmawddwy, yn nghesail Aran Benllyn, ac yma yn benaf y cyfarfyddai y gynnulleidfa, hyd nes yr adeiladwyd y capel. Buwyd yn addoli hefyd yn Nantydeiliau, lle yr oedd un o'r aelodau, o'r enw Dafydd Stephen, yn byw ; ac am ddwy neu dair blynedd cyn codi y capel, addolid yno bob yn ail a Gweirglawdd-y-gilfach. Rhoddwyd galwad gan yr eglwys, pan yn Weirglawdd-y-gilfach, i un Mr. Thomas Evans, i fod yn weinidog. Gwr o'r Deheudir ydoedd. Gelwid ef Mr. Evans, Talardd, oblegid iddo briodi a chwaer Mr. Thomas Owen, Talardd, amaethwr, a thirfeddianwr cyfrifol oedd yn byw yn ymyl Weirglawdd-y-gilfach, ac ymddengys i Mr. Evans fod yn byw ac yn cadw ysgol yn Talardd. Nid oes genym sicrwydd pa bryd y daeth Mr. Evans yma, ond yr oedd yma yn 1744, canys yr oedd y flwyddyn hono yn derbyn arian o drysorfa y Presbyteriaid, a bu yma beth bynag hyd 1757, canys yr ydym yn cael ei enw y flwyddyn hono hefyd, yn derbyn o'r un drysorfa, fel gweinidog Llanuwchllyn. Y mae yn eglur, gan hyny, ei fod ef yma cyn codi y capel, ac mai yn yspaid ei weinidogaeth ef y bu hyny Wedi i'r eglwys gynyddu yn Weirglawdd-y-gllfach, a bod llawer o'r aelodau yn byw i lawr yn ngwaelod y plwyf, penderfynwyd fod yn well cael capel mewn rhyw le canolog, fel y gallai yr holl frawdoliaeth gydymgynnull i fwynhau cymdeithas eu gilydd. Gosodwyd ar Meurig Dafydd, Weirglawdd-y-gilfach, a Thomas Cadwaladr, i fyned at Dafydd Stephen, Nantydeiliau, i geisio lle i'w godi ar ei dir ef. Llwyddasant yn eu hamcan, a chodwyd yno gapel cyfleus i'r gynnulleidfa.* Dyddiad weithred gyntaf ydyw 1745, ond y flwyddyn ganlynol, fel yr ymddengys, y codwyd y capel. Arferai boneddwr o Loegr, Mr. Twanley, gwr duwiol, selog, a haelfrydig o Kidderminster, ymweled a Llanuwchllyn a'r amgylchoedd, ar adeg ffeiriau i brynu anifeiliaid. Wrth weled amddifadrwydd yr ardal o le addoliad, rhoddodd bob cefnogaeth i'r cyfeillion yn y lle i godi capel. Cyfranodd ei hun, a chasglodd oddiar eraill\n*Ysgrifiau Rhys Mynwy ; Y Dydd, Awst 28ain, 1868.


Hafan > Cyngor > Anabledd\nMae’r Cyngor wedi ymrwymo i hyrwyddo cyfleoedd cyfartal a chynnig cydraddoldeb mewn cyfleoedd cyflogaeth, yn ein gwasanaethau ac yn ein hadnoddau i bawb yn y gymuned.\nRydyn ni wedi mabwysiadu model gymdeithasol anabledd yn swyddogol. Mae hon yn datgan nad yw’r gwaharddiad cymdeithasol sy’n rhan o brofiad llawer o bobl ag anabledd yn ganlyniad anochel o’u hamhariadau na’u cyflwr meddygol, ond ei fod yn tarddu o rwystrau agwedd neu’r byd o’u cwmpas.\nRydyn ni’n cydnabod bod anabledd yn bodoli oherwydd bod rhwystrau’n atal pobl ag amhariad rhag chwarae rhan gyflawn yn y gymuned.\nMae llawer o adnoddau ar gael eisoes, megis:\nCylched clyw yn ein derbynfeydd\nFformatiau amgen o’n dogfennau ar gael ar alw\nCylchedau symudol ar gyfer cyfarfodydd\nOs oes angen help arnoch i fanteisio ar ein gwasanaethau e.e. Dehonglydd Iaith Arwyddion Prydain, cysylltwch â ni ac fe wnawn ein gorau i’ch helpu.\nOs ydych chi wedi profi trafferth cael mynediad i’n hadeiladau neu’n gwasanaethau, cysylltwch â ni drwy C1V:\nEin nod yw gwneud canolfannau hamdden y Fro mor hygyrch â phosibl i bobl sy’n dymuno eu defnyddio\nPennwyd gwella mynediad i’n canolfannau hamdden i bobl ag anabledd yn brif flaenoriaeth yn ein cynllun gwella hygyrchedd.\nMynediad i Bobl ag Anabledd mewn Canolfannau Hamdden\nMae mynediad lefel is a chylchedau clyw ar gael ym mhob derbynfa\nMae gennym ystod o gyfarpar a chynlluniau i sicrhau bod ein llyfrgelloedd yn hygyrch i bawb:\nMae cyfarpar chwyddo yn llyfrgelloedd y Barri, Penarth, y Bont-faen a Llanilltud Fawr.\nMeddalwedd closio at y testun, sydd ar gael i’r cyhoedd ei defnyddio yn ein holl lyfrgelloedd\nMae llyfrau print bras a llyfrau llafar ar gael yn ein holl lyfrgelloedd\nMae sganwyr sy’n darllen testun yn glywadwy yn llyfrgelloedd y Barri, y Bont-faen a Llanilltud Fawr\nCynllun bibliotherapi - llyfrau ar bresgripsiwn gan eich meddyg teulu neu weithwyr iechyd proffesiynol eraill\nDVD ag is-deitlau a sain-ddisgrifiad\nDiwrnodau mewn cydweithrediad â Sefydliad y Deillion Caerdydd (gwefan Saesneg) yn ein llyfrgelloedd\nCasgliad ymwybyddiaeth o fyddardod yn llyfrgelloedd y Barri, Penarth, y Bont-faen, Llanilltud Fawr a Dinas Powys\nGostyngiadau ar lyfrau llafar i bobl sydd â phroblem sylweddol â’u golwg, dyslecsia neu anabledd corfforol sy’n golygu na allan nhw ddal llyfrau.\nGwybodaeth a chanllawiau am ostyngiadau teithio a thrafnidiaeth hygyrch\nMae’r Cynllun Teithiau Bws Lleol yn cynnig tocynnau mantais ar gyfer teithiau yn rhad ac am ddim o fewn Cymru i bobl hŷn a phobl ag anabledd sy’n byw ym Mro Morgannwg.\nTrafnidiaeth Gymunedol Greenlinks Tocynnau Mantais\nRydyn ni wedi ymrwymo i greu gweithlu sy’n cynrychioli’r gymuned rydyn ni’n ei gwasanaethu drwy gynyddu a datblygu nifer y bobl ag anabledd rydyn ni’n eu cyflogi, a’u cynorthwyo i gadw eu swyddi


Camden County, Gogledd Carolina - Wicipedia\nCamden, Gogledd Carolina\nChesapeake, Virginia, Currituck County, Tyrrell County, Pasquotank County, Gates County, Suffolk\nSir yn nhalaith Gogledd Carolina, Unol Daleithiau America yw Camden County. Cafodd ei henwi ar ôl Charles Pratt, Iarll Camden 1af. Sefydlwyd Camden County, Gogledd Carolina ym 1777 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Camden, Gogledd Carolina.\nMae ganddi arwynebedd o 792 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 22% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 10,187 (1 Gorffennaf 2013). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.\nMae'n ffinio gyda Chesapeake, Virginia, Currituck County, Tyrrell County, Pasquotank County, Gates County, Suffolk. Cedwir rhestr swyddogol o henebion ac adeiladau cofrestredig y sir yn: National Register of Historic Places listings in Camden County, North Carolina.\nMae gan y sir yma boblogaeth o tua 10,187 (1 Gorffennaf 2013). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:\nElizabeth City, Gogledd Carolina 18683\nCamden, Gogledd Carolina 599\nSouth Mills, Gogledd Carolina 454\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Camden_County,_Gogledd_Carolina&oldid=11057311"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 4 Mehefin 2022, am 21:27.