kimkat1381k Y Cyfaill o’r Hen Wlad yn America (Ebrill 1840) - Detholiad o'r Cylchgrawn Hwn\nY Cyfaill o’r Hen Wlad yn America 1840. Adgofion o Daith Trwy Ohio, &c Ymadawsom oddiyno ddydd Mawrth. Lletyasom yn Galipolis y noson hono. Cychwynasom drachefn dranoeth mewn agerddfad, â’n gwynebau tua Phittsburg, taith o 300 o filltiroedd. Cymerwyd Mr. Parry yn glaf o herwydd y gwrês mawr, gan y bilious fever. 1381k Gwefan Cymru-Catalonia.\n...............................................2477k Y Gyfeirddalen i’r Cyfaill o’r Hen Wlad yn America\nDetholion o’r cylchgrawn\n(1) Cofiant Mr. Thomas Jefferson\n(2) Sylwedd Pregeth\n(3) Adgofion o Daith Trwy Ohio, &c\n(2) Hanesiaeth Bellenig. Prydain Fawr &c. DYGWYDDIADAU, &c.\n(x97) Y Cyfaill\nRhif. XXVIII. EBRILL 1840.\nCOFIANT MR. THOS. JEFFERSON\nCynlluniwr Datganiad Annibynawl y Taleithau Unawl; un o arwyddwyr yr unrhyw; ail Is-lywydd a thrydydd Llywydd y Gyffrediniaeth (Republic) Americanaidd.\nEFALLAI yr ystyrir rhyw ymesgusodiad yn anghenreidiol wrth osod Buchdraelh y gŵr uchod o flaen enwogion eraill, brodorion Cymreig, gan nad ydym yn hòni iddo ef yr hawl o fod yn Gymro cyflawn-waed. Y rheswm yw, am mai efe a gyrhaeddodd y radd wladwriaethol uchelaf ac nad ydyw ond yn ail i GEORGE WASHINGTON ei hun mewn enwogrwydd yn America; ac y mae clod ei gynneddfau uchel-ryw yn daenedig drwy yr holl fyd adnabyddus. Nid oes nemawr ag a glywsant son am America, na chlywsant hefyd am Jefferson enwog.\nO barthed ei haniad Cymreig, y mae genym y sicrwydd goreu, sef ei dystiolaeth ef ei hun; a chan mai at hyny y tynnir sylw darllenwyr y Cyfaill, efallai, yn benaf, rhagflaenaf ei gofiant a phrawf o hyny, wedi ei dynu allan o’i ‘Ddyddlyfr,’ yr hwn a ysgrifenwyd ganddo Ion. 6fed, 1821, pryd yr oedd Mr. Jefferson yn 77 mlwydd oed:\n‘Mae y traddodiad yn nheulu fy nhad idd eu hynafiad ddyfod i’r wlad yma o Gymru, ac o ardal yr Wyddfa, y mynydd uchaf yn Mhrydain Fawr. Gwelais unwaith mewn achos o Gymru, yn yr adroddion brawdlysawl, ein henw ni ar un o’r personau, naill ai yr erlynydd neu y diffynydd; ac yr oedd un o’r enw yn ysgrifenydd i Gydfasgnachyddion Virginia. Y rhai hyn oeddent yr unig engrheifftiau a gyfarfyddais o’r enw yn y wlad hono.’\nRhaid cyfaddef nad yw y dystiolaeth hon ond bèr, ond y mae yn ddigonol i brofi hawl y Cymry yn ngwrthddrych y cofiant hwn; a chan nad oedd y gwr ei hun yn cywilyddiaw arddel ein cenedl, oni ddylem ninau ei arddel ef yn frwdfrydig ac yn eofn?\nGanwyd Thomas Jefferson ar yr 2il dydd o Ebrill, 1743, mewn lle a elwir Shadwell, yn swydd Albemarle, Virginia. Yr oedd ei deulu yn anrhydeddus yn y wladwriaeth, ac yn byw mewn amgylchiadau goludawg. Enw ei dad oedd Peter Jefferson. Yr oedd yn dra adnabyddus fel gwr o gynneddfau celfyddgar uchel. Ar farwolaeth ei dad daeth y mab hwn i feddiant o’i etifeddiaeth.\nNid oes ar glawr nemawr o hysbysiaeth am dymhor boreuawl Mr. J., ond yr ydwyf yn deall iddo gael ei dderbyn i Ysgoldy Gwilym a Mari, yn Williamsburgh, Va., pan yn ieuangc. Wedi hyny aeth i astudio y gyfraith dan gyfarwyddyd yr enwog Wythe, lle y’i cynnysgaeddwyd a’r destlusrwydd digydradd, a threfn ragorol mewn trafodaeth hyny a roddodd iddo, trwy ystod ei fywyd, yr hwylusdra a’r dylanwad a nodweddent ei holl weithredoedd swyddogawl.\nGalwyd ef i ymarferu yn y brawdlysoedd, ond nid hir y bu yno cyn i’r wladwriaeth alw am ei ddoniau; a phan yn yr oedran ieuangc o 25, anfonwyd ef i Dŷ Bwrdeisiawl Virginia; ac yno yr ardystiodd ei hun gyntaf o blaid iawnderau y trefedigaethau. Rhoddir ganddo mewn ychydig eiriau ei resymau dros ymuno ag eraill o wladgarwyr Americanaidd yn erbyn Llywodraeth Prydain Fawr:\n‘Yr oedd y trefedigaethau,’ meddai, ‘wedi eu trethu yn dufewnol ac yn allanol: eu breinniau hanfodol wedi eu haberthu i unigolion yn Mhrydain Fawr; eu llygoedd deddfïawl wedi eu dirymu; eu breinnleni wedi eu dileu; eu personau yn ddarostyngedig i gael eu trawsfudo dros y Mo^r Werydd i’w profi mewn llysoedd pellenig; eu herfyniadau am esmwythad yn cael eu hystyried islaw ateb iddynt; hwy eu hunain yn cael eu cyhoeddi megys llwfr-gŵn yn nghynghorfâau eu mam-wlad, a llysoedd Ewrop; byddinoedd arfogion yn cael eu gyrru i’w mysg er gorfodi ymostyngiad i’r creulonderau hyn; a rhyfel weithredol wedi dechreu yn eu herbyn. Nid oedd dim i’w wneyd ond naill ai gwrthwynebu neu ymostwng yn ddiammodol. Rhwng y ddau beth hyn nis gallai fod petrusder. — Terfynodd mewn apeliad at arfau.’\nYsgrifenodd hefyd lyfr o’r un natur, yn cael ei gyfeirio at Frenhin Lloegr, am yr hyn y’i bygythiwyd a chŵyn am deyrn-fradwriaeth.\n(x98) Yn y flwyddyn 1775, cymerodd ei Ie yn yr Eisteddfod Gyfandirawl, (Continental Congress,) fel Cenhadwr dros Virginia. Yn y cynnulliad hwn daeth yn fuan yn arnlwg yn mhlith y rhai mwyaf hynod am eu cynneddfau a’u gwladgarwch. Yr oedd rhyddid America yn beth agos iawn at ei galon, ac ni phetrusai anturio ar unrhyw enbydrwydd anghenreidiol er ei gefnogi a’l amddiffyn.\nWedi penderfynu nad oedd un gobaith am gymmod boddlonawl i’r Hen Wlad, galwyd sylw yr Eisteddfod at y peth trwy gynhygiad o eiddo Mr. Richard Henry Lee, Cymro arall, i gyhoeddi America yn Rhydd ac Annibynol. Tra yr oedd yr achos mewn dadl dewiswyd cyfeisteddfod o bump i barotoi cynllun datganiad o annibyniaeth. Wrth ben y Gyfeisteddfod yma y gosodwyd Jefferson, yr hwn nid oedd y pryd hyny ond 32 mlwydd oed, ac mai yn debygol, yr aelod ieuangaf o’r Eisteddfod; ac efelly dengys y neillduad hyn farn uchel am ei ddoniau.\nGan mai gwrthddrych ein cofiant a osodwyd yn Gadeirydd y Gyteisteddfod, gorphwysai arno ef y ddyledswydd bwysig o barotoi rhagolygawd o’r ysgrifen. Nid gorchwyl cyffredin oedd hwn. Wrth y weithred hon yr oedd gwladwriaeth i sefyll neu syrthio.\nNid tasg bychan oedd ffurfio ysgrif i ateb i holl amgylchiadau yr achos — yr hon a osodai allan seiliau yr achwynion, yn ol y gwirionedd — yr hon a ddaliai fanwl-chwiliad gelynion cartrefol a thramoraidd — yr hon a safai brawf amser — yn enwedig mewn amser dyfodol pryd y byddai cynhyrfiad yr amser hwnw wedi myned heibio. Ac yn wir nid oedd ond ychydig o’r gwroniaid a arwyddent y Dadganiad a allent ymdeimlo yn ddigonol i ymaflyd yn y gorchwyl.\nO’i lyfr-ystafell, yn mhen ennyd, Mr. J. a gyflwynodd i’w gydswyddogion y cynllun gwreiddiawl. Cymhellwyd ychydig o gyfnewidiadau yn yr ysgrifen yn unig gan ddau o honynt, y Dr. Ffranklin a Mr. Adams. Yr oedd yr holl anrhydedd o’r cynllun yn perthynu i wrthddrych ein cofiant. Wedi ei ddangos i’r Eisteddfod gwnawd ychydig o gyfnewiadau bychain eraill ynddo; pa fodd bynag ni wnawd o’r dechreu unrhyw gyfnewidiadau a newidient yspryd, ffurf a threfn neu nodweddiad cyffredinol yr ysgrif-brawf. Gwelais ad-ysgrif o’r llaw-ysgrifen, (fac simile), yn nghyda’r holl gyfnewidiadau a wnawd ynddo.\nYn 1779, dewiswyd ef yn Llywiawdwr ei dalaith frodorawl, Virginia, ac ail-ddewiswyd ef i’r un swydd y flwyddyn ganlynol. Yn 1782, neillduwyd ef i fod yn gennad lawn-awdurdodedig (‘plenipotentiary’) i ymuno a dirprwywyr eraill oeddent eisoes yn Ewrop er penderfynu ammodau o heddwch rhwng Taleithau Unawl a Phrydain Fawr. Cyn iddo gychwyn cyrhaeddodd y newyddion fod ammodau rhagflaenorawl i heddwch wedi eu harwyddo. Ond anfonwyd ef yn yr un swydd yn fuan wedi’n i Ffraingc, LIoegr, a manau eraill, er trefnu ammodau masgnachol a’r galluoedd tramor.\nPan ddychwelodd i’w wlad gynnwynol yr oedd WASHINGTON yn Llywydd y Taleithau, yr hwn yn ddioed a gyflwynodd iddo y swydd uchaf yn ei feddiant ef, ac ar ymadawiad yr anfarwol hwnw o’r Llywodraeth cynhygiwyd ef i’r swydd uchaf yn y wladwriaeth. Ond erbyn hyn yr oedd yr Eisteddfod wedi ymranu o ran eu golygiadau yn ddwy blaid; a’r blaid wrthwynebol i Mr. Jefferson a ennillodd yr oruchafiaeth yn yr etholiad, o ganlyniad Mr. Adams a gafodd ei ddyrchafu y tro hwn i’r Llywyddiaeth, a Mr. Jefferson i’r Is-lywyddiaeth. Wedi i’w gydymgeisydd wasanaethu un tymhor, dewiswyd Mr. Jefferson yn Llywydd i’r Taleithau Unawl am ddau dymhor yn olynol — a chyda llawer mwy o bleidleisiau yr ail waith na’r tro cyntaf.\nWedi ymneillduo o lafur a phryder bywyd cyhoeddus, aeth i fyw i Monticello, Va., lle y treuliodd weddill ei oes, yn cael ei amgylchynu gan gyfeillion serchog. Parhëai i ddyfeisio moddion er llwyddiant y wladwriaeth — ac astudiai anianyddiaeth gyda’i wresogrwydd boreuol. I’r anghenus yr oedd ei haelioni bob amser yn barod, ond trist yw adrodd fod ei amgylchiadau bydol yn mhell oddiwrth fod yn helaeth iddo ei hun, yn niwedd ei oes. Esgeulusodd ei hun yn ei ymdrechion dros ei wlad.\nYsgrifenodd lawer o lyfrau, a bu yn brif-offeryn i sefydlu y rhan fwyaf o drefniadau y Llywodraeth, yn nghyda sylfaenu Prif-Ysgol, a llawer o bethau eraill nas gellir eu henwi yma. O’r diwedd, daeth y dydd ar ba un yr oedd y gŵr hyglod hwn i derfynu ei yrfa faith a llafurus. Y dydd hwnw, trwy drefniad y Nefoedd, oedd GORPHENAF Y 4YDD, 1826, yn mhen 50 mlynedd i’r diwrnod a’r pryd yr arwyddodd ei law wrth Ddadganiad yr Annibyniaeth. Ei oed pan y bu farw oedd 83 ml. dau fis ac un-diwrnod-ar-hugain. Yr oedd yn ddyn o gorpholaeth hardd, yn chwe’ troedfedd a dwy fodfedd o uchder, yn o deneu, a llygaid goleu ond dysglaer.\nNid ydwyf yn bwriadu desgrifio gweddnodion Mr. Jefferson yn fanylaidd. Gellir sylwi bod ei ddull, tra yn eithaf dirodres, yn meddu gradd fawr o urddasolrwydd. O ran\n(x99) ei ysbryd yr oedd yn hynod o rydd ac haelionus. Mewn amgylchiadau dyryslyd a pheryglus amlygai gryfder meddwl a gwroldeb nid cyffredin. Ffurfiai ei farn ar wahanol bethau yn araf a phwyllog, ond wedi ei ffurfio unwaith ni chyfnewidiai yn hawdd. Yr oedd yn fwy hynod am ddyfnder ei ymresymiadau a threiddgarwch deall, nag am hyawdledd a ffraethineb ymadrodd. Anfantais neillduol iddo wrth areithio oedd, pan y byddai ei ysbryd yn gwresogi byddai ei lais yn gwanhau nes bod agos yn annealladwy.\nO barthed ei farn ar byngciau crefyddol nid ydwyf yn dewis dywedyd dim; y mae ei gyfeillion agosaf ac anwylaf yn annghytuno mewn perthynas i hyn.\nMewn coflyfr o’i eiddo, cafwyd ar ol ei farwolaeth sylw yn crybwyll, os dewisai neb wneuthur Cofadail iddo, am iddynt roddi yr argraff ganlynol arni:\n...................’YMA Y CLADDWYD\n.....Awdwr y DADGANIAD O ANNIBYNIAETH,\n.......Deddfau Virginia, er Rhyddid Crefyddol, a\n............Thad y Brif-Ysgol yn Virginia.’\nC. N. ...............................................................D. L. JONES.\nGan y Parch. EDWARD JONES, Cincinnati\nZECH. XIII. 7. — ‘ Deffro, gleddyf, yn erbyn fy mugail, ac yn erbyn y gwr sydd gyfaill i mi, medd ARGLWYDD y Iluoedd: taro y bugail, a’r praidd a wasgerir; a dychwelaf fy llaw ar y rhai bychain.’\nRHYFEDDOD mawr oedd i Dduw greu dyn ar ei ddelw, a rhyfeddod mawr iawn oedd i ddyn wrthryfela yn erbyn Duw mor dda, ond y rhyfeddod mwyaf o gwbl — ïe, rhyfeddod y rhyfeddodau, i Dduw garu dyn wedi iddo fyned yn elyn, a gosod ei feddwl arno er ei achub, a datguddio hyny i’r dyn trwy yr ymadroddion hawddaf eu deall yn ei Air Sanctaidd.\nWrth y gŵr oedd yn myned dan yr ergyd, yn y testun, y deallir, nid y pab o Rufain, ond yn llythyrenol, blaenor y genedl Iuddewig, ac yn brophwydoliaethol ein Harglwydd Iesu Grist.\nNid oes i ni feddwl wrth y geiriau hyn fod un annghydfod neu annghariad wedi nac i gymeryd lle rhwng y Tad a’r Mab, ond trwy drefniad doethineb dwyfol, y Mab yn sefyll yn neddfle pechaduriaid, a’r Tad yn gweinyddu arno, yn y sefyllfa hono, eu cyfiawn gospedigaeth hwy i’r llymdra eithaf. Yr oedd y Mab yn ‘gyfaill’ dan yr ergyd.\nOddiwrth y geiriau hyn sylwaf ar y pethau canlynol:\nI. Y PERSON RHYFEDDOL A NODIR I’R CLEDDYF — ‘Fy mugail — y gwr sydd gyfaill i mi.’\n1. CYFAILL, (Saes. my fellow.) Y mae Iesu Grist yn gyfaill addas i’r Tad — o blegid\n(1.) Ei fod yn ogyfuwch ag ef mewn natur a bod, (loan i. 1; Deut. vi. 4 ,) o blegid hyny gorchymynodd ei addoli. Heb. i. 6.\n(2.) Yn meddu yr un priodoliaethau a’i Dad a’r Ysbryd Glan — Tragywyddoldeb, Esa. ix. 6. Hefyd Mica v. 2; Heb. i. 8, &c. — Anghyfnewidioldeb, Heb. xiii. 8. — Hollalluawgrwydd, Dat. i. 8. — Hollwybodaeth, loan xxi. 17. — Hollbresennoldeb, Jer. xxiii. 24; Math. xviii. 20, a xxviii. 20.\n(3.) Yn cyflawni yr un gweithredoedd dwyfol — Creu, loan i. 3. — Cynnal, Heb. i. 3. — Gwyrthiau, Luc iv. 36. — 44: Marc iv. 39. — Gwaith yr lechydwriaeth, Act. iv. 12. — Cyfodi y meirw a barnu y byd, Math. xxv. 31 — 46.\n2.’ Gẁn.’ — Arwydda y gair hyn dynoliaeth ŵrol, hardd, a sanctaidd y Cyfryngwr, Heb. ii. 16; Luc i. 37; loan i. 14. — ‘Ac yn ddiddadl mawr yw dirgelwch duwioldeb; Duw a ymddangosodd yn y cnawd, a gyfiawnhawyd yn yr Ysbryd, a welwyd gan angylion, a bregethwyd i’r cenedloedd, a gredwyd iddo yn y byd, a gymerwyd i fyny mewn gogoniant.’ 1 Tim. iii. 16.\nOfer ymdaeru mai Duw yn ymddangos yn nghnawd pob dyn a olygir yn y geiriau, o blegid, Pa bryd y cyfiawnhawyd cnawd pob dyn yn yr Ysbryd? Pa bryd, ac i ba ddyben, y’i pregethwyd i’r cenedloedd? &c. Yr oedd y gŵr a nodir yn y testun yn wir a pherffaith Dduw, ac yn wir a pherffaith ddyn. Pa buasai ond Duw yn unig, nis gallesid ei wisgo mewn cadachau — ei hoelio ar groes — ei ddodi mewn bedd — ac nis gallasai wylo — chwysu — dyoddef — marw, &c.; a phe na buasai ond dyn yn unig ni ddaethai angylion i’w addoli, ac nis gallasai iachau pob clefyd — codi y meirw — rhodio ar y môr — tawelu y dymhestl a gair — dal dan yr holl ddyoddefiadau, ac adgyfodi o’r bedd.\nPe na buasai ond Duw, buasai yn rhy uchel i gyfathrach dynion — a phe na buasai ond lyn, buasai yn rhy isel i gyfrinach Duw; ond gan ei fod yn Dduw ac yn ddyn, geill osod ei law arnom ein dau — gwneyd ammodau a’i Dad, a chydymdeimlo a’i holl frodyr gweiniaid.\n(x100) 3. ‘ BUGAIL.’ — Dangosir ef yn aml yn yr Ysgrythyrau yn nrych yr enwad yma — Bugail Israel, Salm lxxx. 1, Bugail eneidiau, 1 Pedr ii. 35; Bugail mawr, Heb. xiii. 20; Pen-bugail, 1 Pedr v. 4. Rhoddir yr enwad yna arno mewn cyfeiriad at ei holl swyddau cyfryngol. Fel Prophwyd y mae yn fugail i arwain a dysgu ei braidd. Fel Offeiriad y mae yn ‘fugail da i roddi ei einioes dros y defaid.’ Ac fel Brenhin y mae yn fugail i borthi ei braidd, gofalu am danynt, a’u hamddiffyn rhag bleiddiaid uffern. — Mae lluaws o enwadau ar Grist, eithr nid oes un nad ydyw efe yn ei lanw, ac nad oes ar ei bobl ef ei eisiau.\n4. ‘Fy mugail.’ — I ddangos cariad y Tad ato — ‘anwyl Fab;’ perthynas, ‘Priod Fab;’ neilltuad, Mic. v. 2; etholiad, Salm lxxxix. 3; eneinniad, Diar. viii. 23, &c.\nII. Y GALWAD RHYFEDDOL AR Y CLEDDYF YN\nERBYN Y PERSON A NODIR — ‘Deffro gleddyf — taro y Bugail,’ &c. Ni bu erioed y fath daro a’r fath ddyoddef ag oedd yma, a’r cwbl yn tarddu oddiar yr un cymhelliad, sef cariad at anrhydedd y priodoliaethau, ac at bechaduriaid. Hyn wnaeth i’r Tad waeddi, ‘Deffro, gleddyf, yn erbyn fy mugail:’ &c., a hyn a wnaeth i’r Mab ateb, ‘Y cwpan a roddes y Tad i mi, onid yfaf ef.’ — Gwelir yma\n1. Cospedigaeth — cleddyf — offeryn cosbedigaethawl.\n2. Yr alwad — Deffro — Dinystriodd yr hen fyd, dinasoedd y gwastadedd, brenhin a byddinoedd yr Aipht, &c., a’r cleddyf megys yn y wain, ac mewn cwsg; ond pan aeth i gosbi pechod — pechod ar ei anwyl Fab yn neddfle yr euog, rhaid oedd galw y cleddyf i ddeffro nes cyffroi llu y nefoedd, ac ysbrydoedd damniedig yr uffernolion.\n3. Y gweinyddwr — Medd ARGLWYDD y lluoedd. Yr oedd digon o lid ato yn yr Iuddewon ac yn uffern; ond ni allasai neb ei gyffwrdd, oni buasai i’r ‘Arglwydd fynu ei ddryllio,’ a hyny o herwydd iddo osod ei enaid yn aberth dros bechod.\n4. Y tarawedig — Y bugail, fel bugail, ac nid fel cyfaill, yr oedd yn cael ei daro.\n5. Y tarawiad — Taro y bugail. O, pwy all ddirnad trymder yr ergid gan na ŵyr neb fawredd drwg pechodau y praidd a wnawd i gyd-gyfarfod arno ef, na nerth y fraich oedd yn ymaflyd yn y cleddyf ac yn gweinyddu y gosp. Llai ergyd fuasai yn ddigon i daro holl greadigaeth Duw i ddyddimdra mewn mynydyn. Nis gwnaeth ond cyffwrdd a’r hen fyd, boddodd yn y fan. Rhyfedd gariad a nerth y Bugail i ddàl dano! Y dyben oedd i offrymu aberth difai i Dduw, (Heb. ix. 14 yn lle a thros bechaduriaid, (Rhuf. v. 19,) ‘fe y dygai hwynt at Dduw,’ (1 Pedr iii. 18,) fy diogelai ei holl wir braidd, Col. iii. 3, 4.\n6. Effaith y tarawiad — y praidd a wasgerir — yr Iuddewon fel cenedl a olygir yn yr ystyr helaethaf — ei ddysgyblion yn yr ystyr gyfyngaf.\nIII. Y CANLYNIADAU GOGONEDDUS A DDAETH O’R TARAWIAD RHYFEDDOL. — ‘A dychwelaf fy llais ar y rhai bychain’\nEr llid Iuddewon, uffern, a holl allu y tywyllwch, Efe a oruch-lywodraetha y cwbl i gadw yn fyw bobl lawer.\n1. Y personau — y rhai bychain, sef ei braidd neillduedig Ef, Luc xii. 32.\n2. Yr addewid — Dychwelaf, 1 Cor. xv. 3, 4. Er eu gwasgaru yn awr cyfyngder ei enaid ef, eto cyfododd yn foreu y trydydd dydd i’w dychwelyd ato ei hun ac at eu gilydd. Dychwelyd ei law arnynt er eu hamddiffyn,\n3. Y dull — a’i law — Fy llaw. Wrth y llaw y mae i ni ddeall ei allu yn ngorochwyliaethau ei Ysbryd Sanctaidd.\nSylwn. Llaw heb un cleddyf ynddi sydd yn dychwelyd y rhai bychain, ond llaw â chleddyf, a braich anfeidrol, a darawodd ei Bugail anwyl. Gyda llaw gadarn y symud ef ei bobl o farwolaeth i fywyd. Yn ei law y mae ei holl saint ef, ac yno y maent yn ddiogel byth.\n1. Gwelwn mai mawr yw dirgelwch duwioldeb — Duw yn y cnawd!\n2. Gwelwn fawr gariad Duw — Y Tad yn rhoddi ei Fab, a’r Mab yn offrymu ei hun. Pan ddisgynodd y cleddyf ar Hwn, yr oedd yr holl grëadigaeth fel yn galaru — yr haul heb dywynu — y ddaear yn crynu — creigiau yn hollti — y meirw yn methu cysgu yn eu beddau, Esay, xiv, O! galedrwydd calon pechadur yn gallael gwawdio er hyn oll a’r cordyn damniol am ei wddf!\n3. Gwelwn mai y peth sydd o wir werth yw bod yn llaw achubol Duw. Ni fyddai bod yn Ddemosthenes yn y Seneddr, yn Alexander ar faes y frwydr, yn Newton mewn Seryddiaeth, yn Aristotle mewn anianyddiaeth neu yn Filton mewn barddoniaeth, ac heb fod yn Gristion mewn gwirionedd, ond bod yn adyn tiawd wedi y cwbl, ‘Gwell fuasai i’r dyn hwnw pe nas ganesid ef.’\nO! am fod yn ei law anwyl ef. Amen.\n(x101) LLEWYRCH DWYREINIOL\n(llun) IEUO ANNGHYMARUS\nEs fod rhanau mawrion o’r Alpht yn amaldir diffrwyth, eto y mae parthau ar lenydd yr afon Nilus (yr hon yn y Beibl a elwir afon yr Alpht) môr ffrythlawn ag unrhyw wlad yn y byd. Y mae gorlifiant blynyddol glenydd yr afon hon, a achosir gan y gwlawogydd trymion, yn nghyda dadleithiad yr iâ ar Fynyddoedd y Lloer o ba rai y tardda, yn dwyn i’r tir lawer lawn o wrtaith bras, yr hyn a’o gwna yn ffrwythlawn i’r graddau uchaf. Tua diwedd Mai a dechreu Mehefin, pan beidio y llifeiriant, y trigolion a ddechreuant eu gorchwylion amaethyddawl, y rhai nid ydynt, mewn un modd, yn galed. O herwydd brasder naturiol y tir, nid oes eisiau ond ychydig ddarpariaeth arno er derbyn yr had. Mae y ddaear mor feddal fel nad yw aredig ond gwaith ysgafn iawn, a’r offeryn a ddefnyddir i’r diben nid yw ond annghelfydd ac ysgafn, fel y gellir gweled oddiwrth y darlun uchod. Ychain ac asynod ydynt yr unig anifeiliaid a ddefnyddir at y gorchwyl hwn, gan fod ceffylau yn cael eu cadw i farchogaeth a rhyfela. Weithiau yn mhlith y graddau tlottaf o arddwyr gwelir ŷch ac asyn wedi eu hïuo yn nghyd er llusgo yr aradr, ond nid yw y fath gyssylltiad annghydradd i’w weled yn aml, oblegid y mae y gwahaniaetlh mawr sydd rhwng y creaduriaid hyn o ran eu maintioli, yn gystal a thueddiadau, yn ei gwneuthur yn boenus lawn iddynt gydlafurio dan y un iau, fel y gwelir uchod. Bod y cyfryw arferiad yn mhlith yr Iuddewon boreuol, sydd amlwg oddiar fod deddf wedi ei phasio i’w wahardd ‘Nac ardd âg ych ag âg asyn.’ Deut. xxii. 10.\nYr oedd y gwaharddiad yma, meddai yr enwog Poole, “Naill ai, yn laf, o blegid fod y naill yn greadur glan a’r Hall yn aflan (dan y ddeddf gysgodawl,) trwy yr hyn y mynai Duw addysgu dynion i ochelyd halogi eu hunain, trwy gyffwrdd a phersonau neu bethau aflan, ‘Na iauer chwi yn annghymarus gyda’r rhai digred: canys pa gyfeillach sydd rhwng cyfiawnder ac annghyfiawnder? a pha gymmundeb rhwng goleuni a thywyllwch? &c 2 Cor. vi. 14, neu, yn 2il, o blegid y gwahaniaeth mawr oedd rhyngddynt mewn grym, trwy yr hyn y byddai i’r gwanaf, sef yr asyn, gael ei orthrymu neu ei weithio yn ormodol — neu, yn 3ydd, oddiar resymau dirgeledig, fel yn yr adnod flaenorol,’ — yn yr hon y dywedir ‘Na haua dy winllan ag amryw had,’ &c., lle y’n rhybuddir rhag cymysgu gosodiadau Duw a’n dyfeisiad ein hunain mewn athrawiaeth neu addoliad.\nMeddyliem mai darlun addas iawn fyddai yr un uchod i’w roddi yn llaw darllenwyr ieuaingc y Cyfaill, ag sydd yn bwriadu myned i’r ystad briodasol. Edrychwch arno yn fanwl. A welwch chwi fel y mae yr ŷch yn\n(x102) tynu yn mlaen, tra mae yr asyn yn tynu yn ol? Onid yw yn rhaid fod yr iau yn eu briwio ill dau? Ni fedr y naill gyd-gamu a’r llall, eto rhaid cyd-fyned; onid yw hyn yn annghysurus i’r eithaf? Oni welir yn mwyneidd-dra ymddangosiadol yr ŷch ac ystyfnigrwydd yr asyn ddarlun cywir o lawer pâr yn y byd. Ymofynwch am gymharon o’r un egwyddorion, tueddiadau ac arferion a chwi eich hunain, onide, nid yn unig ni ellwch dynu y gŵys wrth fodd y Prif Arddwr Goruchel, eithr hefyd bydd yr iau yn boen, trallod, a gofid i chwi hyd y dalar, sef angeu, i’r naill neu y llall.\nGAU-OBAITH Y RHAGRITHIWR.\nO! Ragrithiwr! O! dy obaith gau ! A ai di i mewn i’r nefoedd? A esgyni di i’w fynydd sanctaidd ef? A etifeddi di wlad yr addewid! A ai di drwy byrth Paradwys? yr hwn wyt annghyfiawn — yr hwn y mae natur yr Aifft ynot — yr hwn wyt yn blysio ei garlleg a’i wynwyn — yr hwn nad yw dy ddwylaw yn lân; yr hwn wyt ddyeithr i fywyd Duw; yr hwn wyt yn ymdrochi yn dy chwantau; yr hwn wyt o’r groth yn ymddyeithro; yr hwn a ddywedi wrth Dduw, ‘Cilia oddiwrthyf!’ yr hwn y mae dy syniad yn elyniaeth yn erbyn Duw; yr hwn na luniwyd di iddo ef ei hun; yr hwn ni wnaethpwyd yn gymhwys trwy gyfiawnhad, ailenedigaeth a sancteiddhad! Pa fodd yr ai di yno? Dos, cais baradwys Mahomet, nid yw Cristionogaeth yn addaw nefoedd i ti fel yr wyt; bydd trigfanau pur gogoniant yn dragywyddol gauedig rhagot. O feibion daear! ni fuoch erioed ond dyeithriaid yma. Cofleidiaist y domen fel dy ran, pa fodd na fydd yn gywilydd gan Dduw alw ei hun yn Dduw i ti? Pa fodd y gwnaiff ef i ti ‘lynu wrtho fel gwregys wrth lwynau gŵr?’ Pa fodd y bydd ei galon atat ti? A elli di gymodi goleuni a thywyllwch? A elli di heddychu tân a dwfr? Os gelli, yna ti a elli gael cyfiawnder ac annghyfiawnder i gymdeithas. Pa beth! a wna Arglwydd y wlad newid ei gynghor — a wna efe ei hun yn anwir? a dynn efe ei fygythiad yn ol? a egyr efe byrth paradwys i ti? Pe gwnai efe y peth anmhosibl hyn, pa le y ffoit oddiwrth dy gydwybod a rhag cnawdolrwydd dy galon? oddiwrth euogrwydd dy gydwybod, meddaf, — ai i’r nefoedd? Bydd hithau yno, yr un fath a phe cyweirit dy wely yn uffern. Pa fodd y gelli sefyll yn ngwyneb y Tân Ysol? Saetha fellt trwot mor gynted ag y cyffyrddi â’i Fynydd Sanctaidd ef, a phe b’ai dy gydwybod yn dawel yno fel y mae yma, eto byddi yn mhell oddiwrth ddedwyddwch. Pwy all gymmodi cnawdolrwydd dy galon ag ysbrydolrwydd y y nef? O hyfryd drigfanau! — O! fel y derfydd dy lawenydd yno — yr hwn y mae dy enaid yn llawn pechod. Pa ddedwyddwch elli di gael yn mhlith y preswylwyr yno? Yno y mae ysbrydoedd y cyfiawn y rhai a berffeithiwyd, wedi diangc ar y byd pechadurus hwn. Yno y mae cynnulleidfa y rhai cyntafanedig, y rhai ni cheraist di erioed. Yr oedd eu sancteiddrwydd anmherffaith yn wrthddrych dy elyniaeth di, pa fodd y gelli fod yn ddedwydd yn eu plith wedi eu perffeithio.\nGwaith y Nef ni chwanega un iot at dy ddedwyddwch di. O! enaid ansanctaidd, pa hyfrydwch elli di gael i edrych yn ngwyneb Duw, yr hwn na bu yn dy holl feddyliau? Pa hyfrydwch fydd i ti weled y Duw-dyn, yr hwn a wrthodaist ac a ddiystyraist yma? Pa hyfrydwch elli di gael wrth edrych ar holl briodoliaethau y Duwdod yn dysgleirio gyda digyffelyb ogoniant, yn ngwyneb cyfryngdod y Meichiau, na lewyrchasant i’th galon yma er dy gyfnewid. Pa fodd y gelli ganu yno — na chlywodd y Nefoedd un gân yn dy babell, na mawl dros dy wefusau yma.\nChwilia yn fanwl seiliau dy obaith, cyn y delo angeu a’i ysgubell i ddryllio dy holl sylfaeni, a Duw o’i râs a’m gwnelo i a thithau yn gymhwys i gael rhan o etifeddiaeth y saint yn y goleuni.\nUtica. D. DAVIES.\n“Cesglwch y briwfwyd gweddill, fel na choller dim.”\nGWIRIONEDD — ydyw yr unig had oddiwrth ba un y tŷf gwir sancteiddrwydd neu ddedwydwch; ac oddieithr hau had, nis gallwn ddysgwyl cnŵd. — Toplady.\nCREFYDD. — Ymrysona dynion dros grefydd; ysgrifenant drosti; ymladdant drosti; byddant feirw drosti, gwnant bob peth ond — byw drosti. — Lacon.\nHUNAN-GAIS. — Dyn hunan-geisiawl yw y gelyn mwyaf iddo ei hun. Y mae yn poeni ei hunan a gobeithion, dymuniadau, a gofalon, y rhai y gellai eu gochelyd a byw yn dawel. — Hall.\nHEDDWCH EGLWYSIG. — Pan y mae heddwch a chyfiawnder yn ymgusanu mae yr Eglwys\n(x103) yn fwyaf cysurus; ac yn fwyaf truenus pan na chyfarfyddont, neu er cyfarfod, nad ymgusanant. Y mae yn dda genyf heddwch, ond gwell genyf gyfiawnder; eto byddai yn well genyf beidio ymryson am wirionedd dibwys, na therfysgu yr heddwch cyffredin. —\nHAU MEWN DEIGRAU. — Y mae y duwiol yn hau mewn deigrau ac yn medi mewn gorfoledd. Mae tymhor hau yn gyffredin yn wlyb a thywyll; ond ymfoddlonaf ar Wanwyn gwlyb os gallaf fedi mewn tymhor gorfoleddus. — Yr un.\nGOBAITH DA. — Rhaid i ni sylfaenu ein gobaith am nefoedd ar ddignolrwydd haeddiant Crist er maddeuant pechod, gallu ei Ysbryder sancteiddio ein natur, a llwyddiant ei eiriolaeth er cael i ni bob da. — Matthew Henry.\nYMDDIBYNIAD AR RAS. — Y mae ymddibyniad parhaus ar râs y Cyfryngwr er byw yn dduwiol, mor anghenreidiol ag ydyw ymddibyniad ar ei ragluniaeth er byw yn naturiol. — Yr un.\nCALON OER. — Os yw y galon yn oer gweddïwch nes y cynheso. Esgeuluso gweddi am fod y galon yn anaddas, yw gochelyd y tân am eich bod yn oer. — Hervey.\nDYFAL BARHAD. — Pan ddeisyfwyd ar John Calvin roddi heibio ei lafur gweinidogaethol — ‘Beth!’ eb efe, ‘a ddymunech chwi i’m Meistr fy nghael yn segur?’\nSIOMEDIGAETHAU. — ‘Bendigedig fyddo Duw,’ ebe Whitefield, ‘am yr holl siomedigaethau a gefais. Da i mi yw im’ gael fy nisodli, fy nirmygu, fy ngwaradwyddo, fy enllibio, fy marnu gan a’m hysgaru oddiwrth fy nghyfeillion agosaf ac anwylaf. Trwy hyny y profais ei ffyddlondeb Ef yr hwn yw y goreu o gyfeillion.’\nADGOFION O DAITH TRWY OHIO, &C\n(1) (Rhif 28, Cyfrol 3, Ebrill 1840, tudalennau 103-105)\nBARCH. OLYGYDD, - Ar gais llawer o’m cyfeillion mewn amrywiol fanau, anfonais atoch yr ychydig linellau canlynol, pa rai a gynnwysant ychydig o hanes fy nhaith yr haf diweddaf trwy Ohio, Pennsylvania,.&c., yn nghwmnïaeth y Parchedigion Henry Rees a Moses Parry; ac er nad oes unrhyw beth hynodawl yn yr hanes, eto gwn yn sicr fod ugeiniau o dderbynwyr a phleidwyr gwresocaf y Cyfaill a garant eu gweled fel y maent; ac os cydwelwch chwithau, wele hwynt at eich gwasanaeth.\nCYCHWYNAIS o Remsen Mehefin y 9fed, am 9 yn yr hwyr; a daethum i Utica erbyn 3 yn y boreu. Pan oleuodd y dydd, cefais afael ar fy nghyfeillion yn nhŷ Mr. Evan Roberts. Brysiwyd i wneyd pob peth yn barod. Priodwyd dau yno y boreu hwnw, gan y Parch. M. Parry. Cymerwyd boreufwyd, a chadwyd dyledswydd; yna ffarweliwyd â chyfeillion Utica ar lân y gamlas, a phrysurwyd i’r cŵch; ac ymaith a ni yn ddioed am hanner awr wedi saith boreu ddydd Llun, y 10fed o Fehefin. Cawsom ddiwrnod hynod gysurus o ran yr hin, a’r cwch yn teithio yn gyflym er ei fod yn dra llawn o deithwyr. Yn eu mysg yr oedd llawer math o ymddyddanion gwag a choeg-ddigrifwch. Er fod pob peth yn hollol foneddigaidd, eto meddyliyn fod arnom angen am ymddidoli, a dyfod allan o’u canol hwynt; a chawsom y fraint o dreulio y diwrnod mewn modd difyr a buddiol trwy adrodd ein profiadau wrth ein gilydd, a’n golygiadau ar amrywiol ranau o’r gwirionedd. Y gair cyntaf a fu dan sylw oedd, ‘Yn dy holl ffyrdd cydnebydd ef.’ Gwnaeth Mr. Rees amryw sylwadau dyddan a elus oddiwrth y geiriau. Dangosodd yr anghenreidrwydd oedd arnom i’w gydnabod yn ffordd ei ragluniaeth, ac yn ffordd ei râs, &c. Yna gofynwyd pa fodd y gall dyn wybod fod yr Arglwydd yn ei anfon i wneyd dim gyda’i waith, yn enwedig pregethu yr Efengyl? Ar hyn adroddodd y brodyr yr ymrysoniadau a’r cymhelliadau a fu ar eu meddyliau o barthed dyfod i’r America. Palla amgylchiadau y lle hwn i mi adrodd eu dywediadau yn gyflawn. Addefent fod ein hachos wedi bod môr bwysig ar eu meddwl, fel y bu yn brif fater gweddi ganddynt, ‘Os nad oedd yr Arglwydd yn foddlon iddynt ddyfod, am iddo ddangos hyny trwy ryw foddion; ond ni welsant un arwydd o’i anfoddlonrwydd, ond pob peth i’r gwrthwyneb.’ Adroddasom hefyd amryw bennillion crefyddol wrth ein gilydd, un o ba rai a gyfansoddodd Mr. Rees i’w ferch fechan, ac un arall pan syrthiodd ei wraig i blith lladron Llynlleifiad, pryd yr yspeiliwyd hi o 30p. Yr oedd ei\n(x104) brydyddiaeth fel ei bregethau yn hynod o ysgrythyrol, plethedig, manylaidd, a medrus; ond yng nghanol y difyrwch hwn wele ni mewn profedigaeth fechan – dychwelodd y Cadben fil pum’ dolar yn ol i mi gan ddywedyd mai un drwg ydoedd. Yr addysg a dynnwyd oddiwrth hyn oedd, mai gwell oedd fod gennym $5 drwg na chrefydd ddrwg. Daethom i Chittiningo erbyn 5 y prydnhawn, Syracuse erbyn 9, Clyde erbyn 5 boreu ddydd Mawrth, a Lyons erbyn 9, lle hynod o ddymunol, i’r olwg. Penderfynai y brodyr, pan aent adref i annog pawb a glywai ar ei galon ddyfod i’r wlad hon i fyw, ddyfod â phregethwyr gyda hwynt, na phreswylio yn agos at eu gilydd er mwyn cymydeithasu â’u gilydd mewn modd crefyddol.\nRhyfeddent lawer weled cymmaint o waith wedi ei wneyd yn America, a hithau yn wlad mór newydd. Dywedodd Mr. Parry ei fod yn ofni fod ein gweddïau yn cael eu cyfyngu i gylch rhy fychan. Addefem fod yr Arglwydd yn hyn, fel mewn pethau eraill, yn gwneuthur yn dra rhagorol, y tu hwnt i ddim yr ydym ni yn ei feddwl na’i ddymuno. Gwelem ein hunain hefyd yn rhy fyr yn ein hymddyddanion crefydddol a’n cyd-deithyddion. Ar hyn daeth y gair hwnw dan sylw ‘Na roddwch y peth sydd sanctaidd i’r cŵn, ac na theflwch eich gemau o flaen y moch.’ - Dywed Mr. Rees y byddai Mr. Whitefield yn ymhysbysu ei hun yn mhob lle, ac yn dyweyd gair am Iesu Grist hyd yn od yn mysg y mòrwyr, a’r bobl fwyaf annuwiol; a chyda’r gair, wele ŵr bonheddig yn gofyn i ni ai yn achos yr Efengyl yr oeddem yn trafeilio, i’r hyn yr atebwyd yn gadarnhaol. Gofynodd o ba le yr oeddym, ac am ein gwahanol swyddau gyda’r gwaith – pa mor belled yr oeddem am fyned, a pha beth oedd dyben ein mynediad, i’r hyn y rhoddasom atebiad llawn a boddhaol. Ar hyn cynhesodd ei galon yntau atom, a dywedai nas gallai ymattal yn hwy heb hysbysu i ni mai yn achos yr Efengyl yr oedd yntau yn teithio, a’i fod wedi ymweled â gwahanol ganhenau o eglwysi yn mhlith y Saeson. Taer ddymunai ar y brodyr, Rees a Parry, pan aent adref, anfon gweinidogion o Gymru i’w cynnorthwyo y y wlad hon. Anrhegodd ni am amryw draethodau. Erbyn hyn meddyliai y brodyr y byddai teithio cyffredinol ar y gamlas yn achos yr Efengyl yn dda, ac yr atebai trwy hyny radd fawr o ddyben ei wneuthuriad. Daethom i Palmyra erbyn 1, (ond nid Palmyra, Ohio.) Y prydnhawn hwn bu genym sylwadau dyddan oddiwrth waith Mr. Charles, yn ysgrifenu ar ddefnyddioldeb llygad wedi ei oleuo gan yr Ysbryd Glan; ond cael hyny bydd yr holl ddybenion wedi eu hunioni ar unwaith. Yna aeth yn ymholi yn ein plith pa bath oedd ein dyben ninau wrth fyned i Ohio. Meddyliwm yn gydwybodol fod ein dyben yn onest, ac annogem ein gilydd i ymddiried yn addewidion yr Arglwydd i’w bobl, megys y geiriau hyny, ‘Wele yr wyf fi gyda chwi bob anser hyd ddiwedd y byd.’ Pa cyn lleied y mae y gorau o honom yn ei ymddiried i addewid noeth yr Arglwydd, os na welwn ryw arwydd o’i chyflawniad. Ac os na ddaw hyny i ben yn fuan byddwn yn amheu na ddaw byth. Mae arnom eisiau, fel Adda, fod megys Duwiau yn gwybod da a drwg; ac fel mab afradlon - eisiau arnom gael y rhan a ddygwydd o’r da yn ein llaw ein hunain, ac oni chawn hyny, byddwn yn barnu fod ei cysuron wedi eu colli; ond nid ydym wedi ein gadael i ddarpau drosom ein hunain; ac ni fynem iddi fod felly er y byd! na - O Arglwydd, cadw y cwbl yn dy law dy hunan, a chynnorthwya ninau fel begeriaid tlodion i fyw arnat ti. Nis gallwn lai na meddwl am eiriau yr hen Jacob, ‘Os Duw fydd gyda myfi, ac a’m ceidw yn y ffordd yma, yr hon yr wyf yn ei cherdded,’ &c. Bydded gyda ninau yn yr anturiaeth hon. O! pa fath drugaredd - pa fath ragorfraint! Duw i fod gyda ni - nid angel, nid seraph: nage, ond y Duw Tragywyddol ei hunan’: nid trosom yn unig, ond gyda ni, yn gydymaith ac yn gyfaill. Gyda phwy! ai gydag angylion neu ysbrydoedd y cyfiawn a berffeithiwyd? Byddai hyny yn rhyfedd yn wir: ond pa beth a ddywedwn pan glywom fod Duw gyda phechadur, gyda gwrthryfelwyr a drwgweithredwyr.\nErbyn 4, daethom i le o fewn wyth milltir i Rochester, trwy groesi y wlad; ond yr oedd yn un-ar-bymtheg gyda’r gamlas. Talodd cadben y cwch am gerbyd i ni ac eraill, er mwyn cyrhaedd y lle a enwyd cyn yr ymadawai cwch Buffalo oddiyno. Daethom yno erbyn 6 y prydnhawn ddydd Mawrth. Mae Rochester yn ddinas fawr a hardd, ac ynddi lawer o felinau ŷd yn cael eu troi gan yr afon Genessee, yr hon sydd yn rhedeg drwy ganol y dref. Gwelsom yma dy yn llosgi, ond diffoddwyd ef yn fuan.\nCychwynasom drachefn mewn cwch arall â’n hwynebau tua Buffalo, (95 milltir.) Pan oleuodd y dydd dranoeth yr oeddem yn Middle Point, a rhwng 9 a 10 yn Lockport, lle hynod o greigiog. Ar ein hymadawiad o’r lle hwnw dechreuodd wlawio, a daeth Mr. Rees a’r geiriau hyny dan sylw, ‘Ioan a gyflawnodd ei redfa.’ Rhedfa fawr i ninau ydyw hon, rhedfa o Gymru i America, o Dalaith\n(x105) New-York i Ohio a Phennsylvania. O! Pa mòr analluog ydym ni i’w chyflawni mewn modd dyledus a theilwng; ond efallai y gwrandewir ein gweddiau gwael, a gweddïau ein brodyr gartref, fel y rhoddir i ni ymadrodd ag y gallom agoryd ein genau yn hŷ. Wrth ystyried peryglon y daith, daeth y gair hwnw dan sylw, ‘A’i asgell y cysgoda efe drosot,’ a chan ei.fod Ef ‘drosom pwy a all fod i’n herbyn.’ – ‘Arbedaf hwynt hefyd fel yr arbeda gŵr ei fab sydd yn ei wasanaethu.’ Mae wedi ein harbed ninau yn rhyfedd, greaduriaid gwael ac annheilwng. Aeth i daranu yn y prydnhawn. Digalonodd hyn beth arnom: Ymddangosai yr afon fawr St. Lawrence yn ei dylifiad araf, yr hon oedd yn gwahanu rhyngom a Chanada Uchaf, yn hynod o hyfryd a dymunol i’r olwg. Daethom i Buffalo yn gynar brydnhawn ddydd Mercher. Mae hon hefyd yn ddinas fawr, a llawer o fasgnach ynddi, o herwydd ei bod ar lan Llyn Erie.\nCychwynasom am 3 y prydnhawn yn yr agerddlong Cleveland, yr hon ydoedd yn hynod hardd i’r olwg a chostus ei gwneuthuriad. Clywais ein bod dros 150 o deithwyr yn y caban, a phob un yn talu chwech dolar, heblaw llawer yn y steeirage, a nwyfau eraill. Cawsom daith hynod o hwylus. Aethom 90 milltir mewn saith awr. Cyfododd gwynt - attaliodd gyflymdra y llong i bedair milltir yn yr awr; ond daethom i Cleveland erbyn 3 prydnhawn ddydd lau. Fel yr oeddem yn neshau at dir Ohio, yr oedd gwres mawr Gorphenaf yn ei meddyliau ni yn dyfod i’n cyfarfod a phedwar cant o wyr; ond dyddanem ein gilydd a’r ymadroddion canlynol: ‘Ni’th dery yr haul y dydd, na’r lleuad y nos - ac ni ddygwydd i ti niweid. ‘Erbyn hyn yr oeddem bron yn credu y caem daith lwyddiannus, a’n cadw yn ddiogel, o herwydd ‘pwy a ddywed y bydd dim heb i’r Arglwydd ei orchymyn.’ Ac os efe sydd yn gorchymyn i ninau fyned i’r daith diau y rhydd orchymyn i’w angylion ein cadw - ac os gwel efe yn dda ein cadw a’n diogelu i ddyfod yn ol at ein teuluoedd a’n cyfeillion bydded i ninau addunedu, fel Jacob, y caiff Arglwydd fod yn Dduw i ni byth. Nid ein diogelu yn unig sydd arnom eisiau, ond hefyd cynnorthwyon neillduol i iawn draddodi gair y gwirionedd. ‘Nac arwain ni oddiyma, onid â dy wyneb gyda ni.’ Ond cael hyny bydd yn ddigon. Trwy ffydd yr ymdeithiodd Abraham yn nhir yr addewid; ac os ydym ninau yn blant iddo, nyni a deithiwn trwy ffydd yn nhiroedd helaeoth Ohio a Phennsylvania, fel rhai yn gweled yr anweledig. Ei weled yn ngogoniant ei ragluniaeth a’i ras, yn neillduol yn bywhau y meirw, yn deffro cysgaduriaid, yn dwyn y pell yn agos, a’r afradloniaid adref; yn cryfhau grasau ei bobl, ac yn ail-ennyn ei ddawn ynddynt ac ynom ninau hefyd, ‘Gweler dy waith tuag at dy weision a’th ogoniant tuag at eu plant hwy.’\nSoniai y brodyr yn aml ddydd Mercher a Iau am Sosasiwn y Bala, yr hon a gynhelid y dyddiau hyn yn ol eu barn hwy. Sicrhaent eu bod yn gweddïo llawer drostynt hwy yno.\nGadawsom Cleveland, ac yn ddioed aethom rnewn cwch ar y gamlas, a’n gwynebau tuag Akron, (38 o filltiroedd.) Daethom yno erbyn 4 foreu ddydd Gwener; ac oddiyno mewn cerbyd i Palmyra erbyn 2 yr un dydd - 25 militir o ffordd. Derbyniwyd ni yn roesawgar gan drigolion y lle. Cadwyd society yno ddydd Sadwrn am 2: treuliwyd hono yn benaf mewn ymddyddan â’r blaen- oriaid, ac mewn ymofyniad am ansawdd yr achos crefyddol yn y lle hwn. Yr oedd yma rai pethau yn dra dymunol a siriol, eto gwelsom rai arwyddion bod amrai bechodau yn rhy flagurog, megys diotta, &c. Rhif yr Eglwys yn y lle hwn yw 56, pregethwr, y Parch. H. Powel; swyddogion, 4; plant, 50. Maintioli eu capel yw 35 troedfedd wrth 30. - Mae yma ddau gapel eraill, un yn perthyn i’r Bedyddwyr, a’r llall i’r Annibynwyr. Barnent fod o 200 i 300 o deuluoedd Cymreig yn byw yn Palmyra a’i chyffiniau. Dull gwyneb y wlad sydd led wastad - ansawdd y tir yn glaiog, a llawer o hono heb ei arloesi. Y prif bethau a werthir at wneud taliadau ydyw ychain ac anifeiliaid hesbion. Ymddangosai y trigolion yn lled iach. Pregethodd y brodyr dyeithr yno y Sabboth am 10, 2, a 5, yn nghapel yr Annibynwyr. Gweinyddwyd yr ordinhad o fedydd a swper yr Arglwydd yno hefyd. Dydd Llun, am 10, pregethodd y Parch. H. Rees yn nghapel y Trefnyddion Calfinaidd. Cadwyd society ar ol, yn mha un yr ymdrinwyd â phethau o’r un natur a rhai o’r pethau yr ymdrinwyd â hwynt yn Sosasiwn Cicinnati. (Gwel yr hanes yn y Cyfaill am fis Medi diweddaf.) Prydnhawn ddydd Llun, yn nhŷ Mr. Daniel Jones, pregethasant ill dau. Bu yno gyfarfod rhagorol o hwylus a llewyrchus. Ymadawsom boreu dranoeth. Hebryngwyd ni i Akron gan ddau o’r brodyr.\n(I’w barhau) Gweler 2474k\nBUDDIOLDEB YR YSGOL SABBATHOL\nMR. GOLYGYDD,- Trwy gymhelliad Cymdeithas Gymreigyddawl Lonaconing, wele hyn o linellau at eich gwasanaeth, ac os bernwch y bydany o ddefnydd i godi swydd\nmewn rhyw un i’w phleidio, neu roi adnewyddiad i rywun o’i phleidwyr presennol, ymdrechwch hebgor lle iddynt yn y Cyfaill, ac onide, rhoddwch hwynt yn boeth-aberth.\nWRTH ddarllen hanes ein cydgenedl yn yr amseroedd gynt, mewn eu bod yn dra dysgedig hyd pan y’u goresgynwyd, ac y llosgwyd eu llyfrau. Cawn hefyd eu bod yn dra eilun-addolgar, nes cael adnibyddiaeth o’r unig wir a’r bywiol Dduw. Ond Duw o’i ras a ymwelodd yn foreu ag Ynys Prydain, trwy anfon i’w theithio Bendefiges ardderchog, sef yr Efengyl, meddylia rhai, mór foreu ag amser Paul: eithr daeth y gelyn yn foreu yno hefyd, ac a hauodd efrau Pabyddiaeth; a chan mai prif osodiad yr eglwys hono yw, ‘Mai mammaeth Duwioldeb yw anwybodaeth,’ onid oedd yn yno le iddi ann dderbynfa? Ond cofiodd Duw genedl y Cymry drachefn, ac a drefnodd foddion i’w chyfodi o’i hiselradd.— Argraffwyd yno lyfr yn y flwyddyn 1460, a hwn oedd y llyfr cyntaf a argraffwyd erioed yn Nghymru, mae yn debyg\nYn y flwyddyn 1567, argraffwyd y Testament Newydd i gyd yn Gymraeg; gan mwyaf o gyfieithiad Gwilym Salisbury o’r Cae Du, yn mhlwyf Llansannan, swydd Ddinbych. Efe oedd y cyntaf a ymroddodd at y gorchwyl pwysfawr, dros ogoniant ei Dduw, a lles ei gydgenedl. Gwedi hyny, yn y flwyddyn 1588, argraffwyd y Beibl yn gyflawn trwy lafur y Parch. Wm. Morgan, yn benaf, Esgob Llanelwy, gŵr a anwyd yn Wybr-nant, plwyf Dolwyddelen, sir Gaernarfon. Yr oedd amrai, mal Aaron a Hur, yn cynnal ei freichiau, o ba rai dylem goffau y bardd godidog a gyfansoddodd y Salmau cân, sef y Parch. E. Prys, archdïacon Meirionydd. Yn y flwyddyn 1620, cyhoeddodd y Dr. Richard Parry, yr hwn a wnaed yn Esgob Llanelwy ar ol y Dr. Morgan, gyfieithiad diwygiedig o’r Beibi, a hwn yw y cyfieithiad argraffiedig hyd y dydd heddyw. Ond yr oedd y Beiblau hyn wedi eu hargraffa mewn llythyrenau breision, ac yn rhy uchel eu pris i’r tlodion, fel na wyddai y cyffredin ddim amdanynt ond yr hyn a glywent yn yr eglwysi ar y Sabbothau, nes y cynhyrfwyd calonau dau ŵr enwog, sef Syr Thomas Middleton, o Gastell-y-waun, a Mr. Rowland Heylin, i argraffu Beiblau: ac yn ganlynol Mr. Stephen Hughes, Mr. Vavasor Powell, Mr. Walter Cradoc, Mr. David Jones, a Mr. Moses Williams, ac eraill, y rhai olaf yn cael eu cynnorthwyo gan Gymdeithas Anrhydeddus yn Llundain, yr hon a sefydlwyd tua 350 o flynyddoedd yn ol, er taenu gwybodaeth Gristionogol.’ Anrhegodd y Gymdeithas hon y Cymry â thros driugain mil o Feiblau yn yspaid 51 mlynedd, sef o’r flwyddyn 1718 hyd 1769. Yr ydys yn anmharchu gormod ar yr hen fam eglwys — gwelwch pa faint o ddaioni a wnaeth pryd nad oedd son am wyrthiau yr enwadau eraill, er nad wyf yn amheu bod beiau ynddi.\nEithr er cael Beiblau, yr oeddynt fel ffynhonau seliedig i lawer — ni fedrent ddarllen. Ar hyn ymroddodd y Parch. Griffith Jones, Llanddowror, at y gwaith o gael ysgolion rhad i’r Cymry, ac a lwyddodd yn rhagorol trwy gymhorth y foneddiges dduwiol Madam Bevan, yr hon hefyd a adawodd tuag atynt 10,000 o bunnau yn ei hewyllys. Ffurfiwyd yr ysgolion hyn tua’r flwdddyn 1750; a chanlynwyd hwynt ag ysgolion nos tua’r flwyddyn 1767. Mae yn ddiamheu i lawer gael lles mawr yn yr ysgolion uchod, pa rai fu ag y sydd, fel yr oedd ‘ Moses ac Aaron yn mhlith ei offeiriad Ef, a Samuel yn mhlith y rhai a alwant ar ei enw,’ yn mhlith pa rai y mae yr enwog Barch. John Elias sydd mòr rhagorol a ffyddlon yn ei lafur dros enw yr Arglwydd.\nEto, er ysgolion rhad ac ysgolion nos, yr oedd diffyg mawr yn parhau. Er cael Beiblau i’w hiaith, a’r Efengyl yn cael ei phregethu yn helaeth gan wahanol enwadau, yr oedd teyrnas y tywyllwch yn parhau yn gadarn, a’i banierau yn chwifio yn uchel, yn enwedig ar ddydd yr Arglwydd. Trown ein golwg yn ol at y dull y byddai y Sabboth yn cael ei halogi. Ymdyrrent yn nghyd o bob gradd ac oedran, i ryw wasanaeth cythreulig a alwent yn dwmpath chwareu, y gweinidog dros y cythraul fyddai crwthwr, yn swn yr hwn y diiwnsiai rhai, tra y byddai y lleill yn ymddyfyru mewn castiau eraill, megys cicio y bêl droed, ymaflyd codymau, ymladd ceiliogod, &c.; ie, gresynus yw meddwl, cyn y buasai y gwasanaeth braidd drosodd, byddai y bêl yn cael ei tharo yn erbyn mur yr eglwys. Ond rhy faith fyddai enwi eu holl gampiau annuwiol. Wrth daflu golwg ar agwedd Cymry yn y dyddiau hyny, nis gallaf lai na’i gydmaru i weledigaeth Ezeciel, a gwaeddi, ‘ a fydd byw yr esgyrn hyn?’\nWele wawr yn codi! Yn y flwyddyn 1803, cyfododd gŵr duwiol, o’r enw Robert Raikes, Ysw., o dref Caerloyw, ei olwg ar y dyffryn, ac wrth sylwi ar blant yn chwareu ar y Sabboth, meddyliodd mai gwell fuasai eu bod mewn rhyw ysgol. Cyflogodd bedair o ferched i addysgu cynnifer ag a allai ddanfon atynt. Ond nid hir y bu gorfod talu. Ymledanodd yr un yspryd trwy Loegr, a neidiodd y diweddar Barch. Thos. Charles, o’r Bala, i ymofyn yr un fraint i genedl y Cymry.\n(x107) Bendithiodd Duw eu llafur, nes y gwelwyd yr esgyrn yn dod at eu gilydd, y giau a’r cig yn cyfodi, croen am danynt, ac anadl o fewn llu mawr iawn, y rhai a safent ar eu traed, ac yn gwaeddi, 'Wele ni, anfon ni' i gyhoeddi maddeuant rhad i'r penaf o bechaduriaid, a ‘dywedant, Ein hesgyrn a wywasant, a'n gobaith a gollodd; torwyd ni ymaith o'n rhan ni!'\nO gyfeillion! wrth geisio dywedyd am ei gwerth, pwy all lai na gwaeddi, 'O ddyfnder i golud doethineb a gwybodaeth Duw!’ Mae hon mal tân y toddydd a sebon y golchyddion. Mae yr hen arferion gynt wedi diflanu o flaen ei goleuni, ac mal Dagon yn cwympo o flaen yr arch yn ddrylliedig, fel nad oes yr un grym ynddynt mwy. Ni fu un cynllun a ddyfeisiwyd erioed i falurio teyrnas y tywyllwch, mor fendithiol a'r Ysgolion Sabbothol. Y mae hon wedi siglo sylfaeni y deyrnas. Er pregethu yr Efengyl yn ei phurdeb — er taranu melldithion y ddeddf a'r gwaeau tragywyddol — er cyhoeddi marwolaeth yr hwn aeth yn neddfle pechaduriaid yn iawn — er dyweyd am wynfyd y gwaredigion ar feusydd anfarwoldeb, nid oedd y llwydd ond bychan, a llabyddio yr oeddent y rhai a ddanfonwyd atynt. Ond cafwyd peiriant effeithiol o'r diwedd i wynebu ar gaerau hen Iericho y fagddu fawr, ac er cynnifer o léni caddugawl oeddent yn toi meddyliau y Cymry - er mòr dywylled oedd nos du anwybodaeth, ac er fod calonau meibion farw dynion wedi eu hamwisgo â rhyfyg triphlyg, gorchfygodd y peiriant rhyfeddol yma.\nDywedai rhyw beiriannydd y medrai ddyfeisio peiriant digon nerthol i symud y ddaear o’i lle, ond i ryw un gael allan fan i’w osod i lawr: beth bynag am hyny, dyma beiriant digon nerthol, trwy fendith Iôr, i symud teyrnas y tywyllwch, a’i thafla megys maen melin i eigion dystryw.\nYdwyf un o blant Ysgol Sabbothol\nCapel Llanrhyddlad, Môn.\nLonaconing. D. W. JONES.\nY LLYWYDD WASHINGTON.\nYn y flwyddyn 1777, pan oedd y fyddin Americanaidd yn gwersyllu yn Valley Forge, fel yr oedd hen Grynwr duwiol o’r enw Potts, yn myned ar ryw achlysur trwy goedwig dew oedd yn agos i’r gwersyll, efe a glywai lais dynol yn rhywle yn y wig, ac fel yr oedd efe yn dynesu atto, efe a’i clywai yn amlycach, a deallai mai llais gweddi wresog oedd yno yn y goedwig annghyfannedd; efe a gyfeiriai yn ddystaw a gochelgar tu a’r fan lle yr oedd y gweddïwr; a phwy a ganfyddai dan gysgodwydd cauad-frig, fel pe y’i gwnaethid i’r perwyl hyny, ond Maes lywydd byddinoedd yr Unol Daleithlau, ar ei liniau, yn tywallt ei galon mewn gweddi, o flaen Llywydd Mawr y bydoedd, a’r fynyd y daeth Potts yn agos atto, yr hwn a ymguddiai yn mysg y prenau, oedd Washington yn eiriol dros ei anwyl wlad, gyda gwresogrwydd anarferol; ac yn diolch am y daioni a amlygasai y Goruchaf tuag atynt yn y cyfryw ddull a ddangosai yn amlwg fod ei feddwl yn rhy or-lawn i gael iaith i’w draethu; efe a fawrygai y daioni di-eilfydd a’i dyrchafasai ef o ddyfnder annghyhoeddusrwydd, i fod yn ben cenedl fawr, yr hon y pryd hwn oedd mewn cyfyngder. Cyffesai ei holl anaddasrwydd ei hun i’r fath orchwyl pwysig, ac wylai dan yr ystyriaeth o’r dystryw a allai camgymeriad o’i eiddo ef ei ddwyn ar ei wlad; a chan daenu achos a llesion mil-filoedd oeddynt y pryd hyny heb eu geni o flaen yr Uchel Iôr, yr hwn y mae ei drugaredd yn parhau yn dragywydd, efe a daer atolygai am gymhorth yr Anfeidrol. Can gynted ag y darfu i’r Cadfridog weddïo, aeth Potts ymaith, dychwelodd i’w dŷ, ac ymollyngodd i eistedd ar gadair, wrth ystlys ei wraig, lle y bu dros amser yn methu dweyd gair, gan rym y teimiladau a orienwai ei feddwl.\nPa ryfedd i Washington fod mor lwyddiannus, a buddugoliaethus, gan ei fod mor gyfarwydd ar y gelfyddyd nefol o gyfeillachu a’r Hollalluog mewn gweddi? - Dyddanion, &c., IORWERTH GLAN ALED.\nDYDD GWYL DDEWI A’R GENHINEN.\nDROS yr arferiad o wisgo y genhinen ar y dydd uchod, rhoddir amrai resymau. Ond y y mae y rhan fwyaf a chwillasant y pwngc yn barnu i'r ddefod gyfodi oddiar ac mewn canlyniad i'r fuddygoliaeth a ennillwyd ar y Saxoniaid, gan y Brenhin Prydeinig Cadwaladr, wrth Hethfield Chase, yn swydd Gaerefrog, Lloegr, yn y flwyddyn 633, pryd y cyfarwyddodd Dewi Sant, y Brythoniaid i wahaniaethu eu hunain oddiwrth eu gelynion trwy wisgo y genhinen, yr hon gyfarwyddyd, yn nghyda'i weddïau yntau, a'u galluogodd i orchfygu eu gwrthwynebwyr.\nYr oedd yn arferiad ynfyd a gwael gynt yn Llundain, gan y werin, ar ddydd Gwyl Ddewi i sarhau y Cymry, trwy wisgo llun dyn wedi ei wneyd o wellt, yn arddangos gwron Cymreig, yr hwn a ddygid mewn gorymdaith, ac yna a grogid mewn rhyw le amlwg. Ond y\nY Cyfaill, Cyfrol 3, Rhif 28, Ebrill 1840, tudalennau 127-8\nHanesiaeth Bellenig. Prydain Fawr &c.\nAngeu disyfyd. – Boreu, y 3ydd (= trydydd) o Ionawr (=1840) fel yr oedd Margaret Evans, Clwt-y-bont, Llanddeiniolen, sir Gaernarfon, gweddw 66 oed, yn paratoi boreufwyd i lettywyr, syrthiodd i lawr yn disymmwth, a bu farw yn ddioed.\nDamwain echrys. Bore ddydd, yr 20fed (= yr ugeinfed) o’r un mis (= Ionawr 1840), yn nghloddfeydd llechi Dinorwic, fel yr oedd llangc ieuangc, 27 oed, o’r enw Richard Hughes, o blwyf Gwalchmai, Môn, yn dilyn ei alwedigaeth, syrthiodd carreg fawr, dunelli o bwysau yn union ar ei gefn, a llethwyd ef i farwolaeth ar darawiad amrant.\nCelain-ymchwiliad. – Rhagfyr 18fed (= y deunawfed) (= 1839), cynnaliwyd cyfarfod Rheith-chwiliad yn Nhreffynnon ar gorph John Jones, mwnwr, yr hwn a laddwyd yn mhwll glô Greenfield. Achoswyd ei farwolaeth trwy i blangc tew syrthio arno, yr hwn a lithrodd o’r gadwyn wrth gael ei godi o’r pwll, ac a gwympodd ar ben y dyn anffodus.\nAmrafael â herw-helwr. – Tua un o’r gloch foreu yr 16eg (= yr unfed a bymtheg) o Ragfyr (= 1839), clywodd W. Jones, gwas T. Downard, Ysw., Plas Mathafarn, ger Rhuthni (sic), ergyd o ddryll. Aeth tua’r fan lle y safai tri o ddynion, herw-helwyr (poachers). – Saethodd un o honynt, ac a glwyfodd gî y ceidwad. Saethodd un arall, ac a glwyfodd y gwas yn ei fraich a’i fron aswy, yr hwn, wedi hir ymdrech, a ddaliwyd ac a garcharwyd, ond dihangodd y ddau arall. – Enw y llofrudd yw John Jones, o’r Bryn, plwyf Llanfair, Dyffryn Clwyd.\nLlangorwen. – Rhagfyr 3ydd (= y trydydd), (= 1839) syrthiodd Morris Rees, un o’r dynion oedd ar waith wrth Eglwys newydd Llangorwen, ger llaw Aberystwyth, oddiar yr esgynglwyd, ac a gyfodwyd mewn cyflwr o ddideimladrwydd. Cariwyd ef i dy cymydog, ac er medr meddygon, bu farw y noswaith hono.\nCaernarfon. – Yr un dydd cadwyd celain-ymchwiliad ar gorph hen wraig o’r enw Margt. Williams, o dref Caernarfon, marwolaeth yr hon a achoswyd trwy i’w dillad gymeryd tân, pan oedd neb yn y ty, a hithau yn rhy fethedig i ddiogelu ei hun.\nAdolygiadau diweddaraf: 12 09 2002, 2006-05-19


Gorchymyn adolygiad o’r sector arholiadau – Golwg360\nGorchymyn adolygiad o’r sector arholiadau\nMae'n dilyn honiadau fod athrawon wedi cael cyngor annheg am gwestiynau arholiad TGAU\nMae Gweinidog Addysg Cymru wedi gorchymyn adolygiad i sector cymwysterau’r wlad – yn dilyn honiadau fod athrawon wedi cael cyngor annheg am gwestiynau arholiad TGAU.\nFe ddywedodd Leighton Andrews AC y byddai’r adolygiad yn edrych ar systemau amgen posibl, gan gynnwys ystyriaeth a ddylai fod ’na un darparwr yn hytrach na sawl bwrdd arholi yn cystadlu.\nDaw cyhoeddiad y gweinidog yn dilyn ymchwiliad gan bapur newydd cenedlaethol – lle cafodd arholwyr eu ffilmio’n gudd yn dweud wrth athrawon pa gwestiynau i’w disgwyl.\nMae Leighton Andrews wedi dweud ei fod yn bryderus am hyder y cyhoedd mewn arholiadau TGAU a Safon Uwch.\nDywedodd y byddai’r adolygiad yn asesu sut mae’r system bresennol yn gweithio ac ydi o’n cael effaith ar safonau.\nHeddiw, mae CBAC wedi dweud eu bod wedi cynnal ymchwiliad mewnol manwl i’r materion a godwyd gan bapur newydd y Daily Telegraph yn dilyn eu hymweliadau cudd â chyrsiau hyfforddi a gynhaliwyd gan gyrff dyfarnu yn Lloegr.\n“Mae’r honiadau a wnaed gan y papur newydd yn achos pryder mawr i ni, ac rydym yn cydweithredu’n llawn â’r rheoleiddwyr yn Lloegr (Ofqual) ac yng Nghymru (AdAS) yn eu hymchwiliadau. Ni dderbyniwyd fersiynau llawn recordiadau’r Daily Telegraph gennym hyd yn hyn, ond deallwn y byddant ar gael i’r sefydliadau dyfarnu yn y dyddiau nesaf,” meddai llefarydd ar ran CBAC mewn datganiad o ymateb heddiw.\nMae’r llefarydd yn egluro i’w hymchwiliad mewnol i’r honiadau am y TGAU Hanes sefydlu’r canlynol:\nni chafodd diogelwch a gonestrwydd arholiadau i’w cynnal yn y dyfodol eu peryglu gan sylwadau’r arholwyr\nni fyddai dirprwyon ar gwrs hyfforddi CBAC wedi cael mantais annheg o gwbl o’r cyngor a dderbyniwyd: mae’r wybodaeth a ddarparwyd ar gael i bob athro, nid yn unig y rhai oedd wedi mynychu’r cwrs\n“..Roedd y geiriau a ddefnyddiwyd gan yr arholwyr TGAU Hanes wrth gyflwyno cyngor i’r dirprwyon ar y cwrs a fynychwyd gan y Daily Telegraph yn annerbyniol ac yn amhriodol,” meddai CBAC.\n‘Ddim yn nodweddiadol’\nFe ddywedodd yr elusen nad yw’r enghraifft hon – “gan ddau unigolyn o gyfanswm o 5,000 a mwy o arholwyr sy’n gweithio i CBAC – yn nodweddiadol o gynnwys proffesiynol y cyrsiau hyfforddi a ddarparwn i athrawon yng Nghymru a Lloegr.”\nGan ystyried y wybodaeth a dderbyniwyd hyd yn hyn gan y Daily Telegraph, trafodaethau ag Ofqual ac eraill sydd ynghlwm â’r mater, mae CBAC wedi dweud y byddent yn gweithredu fel a ganlyn:\nByddwn yn monitro cyrsiau datblygiad proffesiynol yn y dyfodol, er enghraifft drwy recordio’r rhain a sicrhau bod staff hŷn yn mynychu sampl cynrychioliadol ohonyn nhw\nByddwn yn gwella ansawdd y cyngor a’r arweiniad sy’n cael eu darparu i’r rhai sy’n cyfrannu at y cyrsiau ac yn adolygu ein trefniadau cytundebol â nhw\nByddwn yn adolygu’r defnydd o batrymau enghreifftiol o arholiadau’r gorffennol sy’n cael eu trafod fel rhan o’r cyrsiau\nByddwn yn parhau â’r drefn drylwyr sydd gennym o wirio ein holl fanylebau a deunyddiau cefnogi, fel rhan o’n prosesau gwella parhaus\nByddent hefyd yn “cynnal adolygiad llawn o resymeg, nodau, dulliau cyflwyno a rheoliadau ein rhaglen DPP, a byddem yn croesawu unrhyw adolygiad ar y cyd i’r maes hwn, y gallai fod yn fuddiol i’r rheoleiddwyr ei gychwyn”.\nGellir darllen ymateb diweddaraf CBAC yn llawn ar eu gwefan – <http://www.cbac.co.uk/index.php?nav=14&news=193>\nDifa moch daear – cyhoeddiad Lloegr yn ‘embaras i Lywodraeth Cymru’\n‘Ansicrwydd trist yn y diwydiant amaethyddol’ meddai Plaid Cymru\nCGT 15 Rhagfyr 2011, 08:10\nUCAC sydd yn gweithio ar ran CBAC bellach ? Cyntaf a phob stori !


Teyrnged gan Dr Carl Clowes i’r diweddar John Hume - Nant Gwrtheyrn\nTeyrnged gan Dr Carl Clowes i’r diweddar John Hume\nNant Gwrtheyrn > Newyddion > Teyrnged gan Dr Carl Clowes i’r diweddar John Hume\nGyda marwolaeth John Hume, mae’n cymdeithas wedi colli nid yn unig wleidydd o bwys ond cefnogwr brwd ieithoedd llai Ewrop. Roedd John yn sefydlydd plaid yr SDLP ac yn 1998 enillydd Wobr Heddwch Nobel am ei waith ddi-flino yng Ngogledd Iwerddon.\nEr hynny, fel ymgyrchydd dros ieithoedd lleiafrifol Ewrop, wnes i ddod i’w adnabod. Daeth i’m adnabyddiaeth fel Aelod Senedd Ewrop yn yr ‘80au gyda chynnig a arweiniodd at sefydlu Biwro Ieithoedd Llai eu Defnydd – corff a roddodd cryn cefnogaeth i’r Nant ar y pryd.\nYn 1989, cynhaliwyd Cynhadledd yn Nant Gwrtheyrn gyda John Hume yn un o siaradwyr y penwythnos. Fel un oedd wedi bod yng nghanol yr holl helyntion am dros ugain mlynedd, roedd wedi dioddef llawer wrth ymladd i geisio cadw’r cydbwysedd rhwng y gwahanol carfannau er sicrhau heddwch. Cofiaf y sgwrs yn dda ar ddiwedd y Gynhadledd. Roedd yn sesiwn hynod o lwyddiannus ond, wrth ddod oddi yno, a cherdded i fyny’r allt o’r caffi a siarad am y sefyllfa yn Iwerddon, daeth y geiriau anniswgwyl a sobr, “Carl, dw i ddim yn siwr am faint y medraf barhau fel hyn – ‘dw i wedi blino yn lan”. Roedd y fynegiant dwys yn ei lais yn amlwg.\nDros y blynyddoedd wedyn, ddatblygodd y cyflwr Alzheimer a marwodd yr wythnos hon yn 83 oed.\nAil-agor y Nant, un cam ar y tro\nCyhoeddi enillydd ein cystadleuaeth ysgrifennu


Totally Mold - Dog Friendly Mold\nWyddoch chi fod llawer o fusnesau yn yr Wyddgrug yn croesawu cŵn?\nMae croeso mawr ichi ddod â’ch cyfaill pedeircoes i’r Wyddgrug. Mae nifer cynyddol o fusnesau’n croesawu cŵn ac mae ganddynt wasanaethau ar gael iddynt, fel powlen ddŵr ar eu cyfer. Ac ar ben hynny mae gan rai ohonynt fisgedi cŵn er mwyn rhoi anrheg fach ychwanegol iddynt! Hefyd, mae gennym ni fwytai sy’n croesawu cŵn a digonedd o leoedd agored glaswelltog lle gallwch fynd â’ch ci am dro o gwmpas Bryn y Beili ym mhen ucha’r dref.\nMae croeso i bob ci ym Mryn y Beili - o gŵn Affgan i Ddaeargwn (a phob brîd arall rhwng yr uchod). Gall llethrau’r mwnt fod yn llecyn atyniadol i gŵn; fodd bynnag, cofiwch beidio â gadael iddynt redeg i fyny ac i lawr y llethrau - rydym yn ceisio sicrhau nad yw’r tir yn cael ei erydu. Os oes llawer o bobl o gwmpas, yn enwedig plant, byddem yn dra diolchgar pe gallech gadw’ch ci ar dennyn.\nByddwch cystal â sicrhau eich bod yn gofalu am eich ci mewn ffordd gyfrifol. Felly cofiwch ddod â’ch bagiau baw ci gyda chi a chael gwared â hwy yn y biniau sydd i’w cael ledled y dref ac o gwmpas Bryn y Beili.\nMae’r busnesau a restrir isod yn croesawu cŵn neu gellir gweld y busnesau hyn ar y rhestr Busnesau a Chymuned, gyda logo ôl pawen ci wedi’i osod gyferbyn ag enw’r busnes.


Rhos – Meddal\nArchif Awdur: Rhos\nLibreOffice 7.2 yw’r fersiwn mawr diweddaraf, mae’n cynnig gwell perfformiad, gwell cydnawsedd, a llawer o nodweddion newydd i roi hwb i’ch gwaith. Edrychwch ar y fideo isod am drosolwg – ac yna sgrolio i lawr am ragor o fanylion… Beth sydd i’w weld Yn LibreOffice 7.2, mae ffenestr llamlen newydd o dan y ddewislen Cymorth… Darllen Rhagor »\nCategori: Newyddion Swyddfa\nMae Joomla! yn System Reoli Cynnwys poblogaidd ar gyfer creu gwefannau. Mae’r fersiwn Gymraeg yn becyn llawn o safbwynt y defnyddiwr a’r gweinyddwr. Os nad ydych wedi defnyddio Joomla o’r blaen neu heb wneud ers sawl blwyddyn beth am roi cynnig arni? Rhyddhawyd pecyn Cymraeg Joomla 4 ar Awst 17eg, yr un diwrnod a Joomla… Darllen Rhagor »\nCategori: Aml-gyfrwng Gwefannau Newyddion Rhyngrwyd\nMae’r fersiwn diweddaraf newydd ei gyflwyno ac ar gael ar eich gwefan WordPress neu ar wefan WordPress.org. Mae’n cynnig gwelliannau yn y golygydd blociau a phatrymau gwefannau. Diolch i Carl Morris am ei gefnogaeth. Dyma’r cyflwyniad: Tri Phwerdy Hanfodol Rheoli Teclynnau gyda Blociau Ar ôl misoedd o waith caled, mae grym blociau wedi dod i’r… Darllen Rhagor »\nCategori: Dylunio Gwefannau Newyddion Rhyngrwyd\nGwasanaeth VPN Newydd Mozilla\nMae Mozilla wedi datblygu gwasanaeth VPN sy’n cynnig y cyfle i greu cysylltiadau mwy preifat a diogel i’r rhyngrwyd. Mae’r ‘twnnel’ yn cuddio’ch cyfeiriad IP ac yn amgryptio’r traffig rhyngddo’ch â’ch darparwr VPN fel nad oes modd i unrhyw un ei ddehongli na’i addasu. Mae ar gael ar gyfer offer Apple, Android, Windows ac Ubuntu.… Darllen Rhagor »\nCategori: Diogelwch Newyddion\nDyfodol Deep Speech Mozilla\nMae Mozilla wedi cyhoeddi eu cynlluniau ar gyfer datblygu ymhellach Deep Speech, eu system adnabod lleferydd awtomatig, y tu allan i’r sefydliad. DeepSpeech PlayBook provides a rich resource for supporting the creation of speech recognition models Byddwch yn cofio mai Deep Speech sy’n gyrru Macsen, yr ap cynorthwyydd personol Cymraeg sydd i’w gael ar gyfer… Darllen Rhagor »\nCategori: Aml-gyfrwng Android Apple Codio Llais Newyddion\nNawdd NVIDIA i Common Voice\nMae’r Mozilla Foundation wedi cyhoeddi bod cwmni technoleg NVIDIA wedi cyfrannu $1.5 miliwn er mwyn cefnogi datblygiad project Common Voice. Mozilla partners with NVIDIA to democratize and diversify voice technology “Launched in 2017, Common Voice aims to level the playing field while mitigating AI bias. It enables anyone to donate their voices to a free,… Darllen Rhagor »\nCategori: Llais Rhyngrwyd\nCael Firefox Browser ar gyfer Chromebook\nMae gosod Firefox ar eich Chromebook yn dod a nifer o fanteision: Mae Firefox ar gael yn Gymraeg ac mae modd defnyddio gwirydd sillafu Cymraeg. Diogelwch rhag tracio parhaus: oherwydd ei ragosod mae Firefox yn rhedeg Diogelwch Rhag Tracio Uwch (ETP) i ddiogelu eich data personol rhag tracwyr. Cefnogi technoleg annibynnol: gan fod y mwyafrif… Darllen Rhagor »\nCategori: Android LINUX Porwyr\nPolisi Cenedlaethol Seilwaith Ieithyddol y Gymraeg\nMae Llywodraeth Cymru wedi rhyddhau’r ddogfen ymgynghori – Polisi cenedlaethol seilwaith ieithyddol y Gymraeg. “Pan fyddwn ni’n sôn am ‘seilwaith ieithyddol’, rydyn ni’n sôn am y pethau sy’n ein helpu i ddefnyddio’r Gymraeg o ddydd i ddydd. Y brics a’r morter fel geiriaduron ac adnoddau terminoleg, a’r holl waith ymchwil a safoni sy’n mynd ymlaen… Darllen Rhagor »\nCategori: Geiriaduron Gwirio Sillafu a Gramadeg Newyddion\nOsgoi camwybodaeth ar-lein – mae Firefox yma i’ch helpu\nDyma awgrymiadau ar gyfer gweld llai o gamwybodaeth a chanolbwyntio ar yr hyn sy’n bwysig i chi.\nCategori: Diogelwch Rhyngrwyd\nMae’r fersiwn diweddaraf newydd ei gyflwyno ac ar gael ar eich gwefan WordPress neu ar wefan WordPress.org. Mae’n cynnig gwelliannau yn y golygydd a lliwiau newydd i’r rhyngwyeb. Diolch i Carl Morris am ei gefnogaeth. Dyma’r cyflwyniad (mae i’w weld mewn lliw, gyda lluniau drwy’r eicon WordPress ar gornel uchaf ar y chwith ar eich… Darllen Rhagor »\nCategori: Gwefannau Newyddion Rhyngrwyd


#PodAddysgu - Cyfres Podlediad i Gefnogi Addysgu a Dysgu yn y Sector Addysg Bellach\nHome > Podlediad > #PodAddysgu - Cyfres Podlediad i Gefnogi Addysgu a Dysgu yn y Sector Addysg Bellach\nGyda chyfraniadau gan weithwyr proffesiynol o bob rhan o Gymru a gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru, mae ColegauCymru yn cyflwyno cyfres podlediad newydd #PodAddysgu. Mae’r gyfres yn cynnwys awgrymiadau byr addysgu a dysgu y gellir eu rhoi ar waith ar unwaith.\nMae'r sesiynau 10 munud hyn yn cynnig awgrymiadau addysgu a dysgu ymarferol ar gyfer darlithwyr addysg bellach ac addysgwyr dysgu seiliedig ar waith, cyfleoedd dysgu proffesiynol ac enghreifftiau o arfer gorau.\nMae'r podlediadau i gyd am ddim ac ar gael ar YouTube a byddant ar gael yn fuan ar Hwb trwy chwilio 'PodAddysgu'\nPeidiwch ag anghofio tanysgrifio i #PodAddysgu fel nad ydych chi'n colli allan ar y bodlediad nesaf! Mae pob podlediad yn cynnwys un o bum prif thema. Byddwn yn ychwanegu dolenni at bob podlediad wrth iddynt gael eu rhyddhau. Dyma'r penodau y byddwn ni'n eu rhyddhau dros y dyddiau a'r wythnosau nesaf:\nDeveloping resilience through active wellbeing Coleg Caerdydd a'r Fro\nDefnyddio meddalwedd llais Mote i gefnogi dysgu ac addysgu Grŵp Llandrillo Menai\nTechnoleg ac adnoddau Coleg Cymraeg Cenedlaethol\nStreamyard: The easiest way to create professional live streams Coleg Penybont\nDefnyddio Comment Bank ar Google Classroom Coleg Sir Gâr/Coleg Ceredigion\nSupporting digital learners through differentiation Coleg Catholig Dewi Sant\nStriving for inclusion Coleg Sir Benfro\nImpact of the 4 O’s Factor Y Coleg Merthyr Tudful\nCyflwyniad i Ddwyieithrwydd Coleg Cymraeg Cenedlaethol\nTrawsieithu Coleg Sir Gâr/Coleg Ceredigion\nYmgorffori dwyieithrwydd mewn gwersi Coleg Sir Gâr/Coleg Ceredigion\nGobeithio y cewch chi a'ch cydweithwyr werth yn y gyfres podlediad hon. Rydym yn croesawu cwestiynau ac adborth.\nOs hoffech chi gysylltu, ebostiwch Lucy Hopkins neu Hannah Murray


Free Welsh Flashcards about Geirfa Yr Ardal\nSearch » All » Languages » Welsh » Geirfa Yr Ardal\nGeirfa Yr Ardal\nBeth ydy "Bakery" yn Gymraeg? Popty\nBeth ydy "School" yn Gymraeg? Ysgol\nBeth ydy "Leisure centre" yn Gymraeg? Canolfan hamdden\nBeth ydy "Restaurant" yn Gymraeg? Ty bwyta\nBeth ydy "Church" yn Gymraeg? Eglwys\nBeth ydy "Police station" yn Gymraeg? Gorsaf heddlu\nBeth ydy "Library" yn Gymraeg? Llyfrgell\nBeth ydy "Chip shop" yn Gymraeg? Siop sglodion\nBeth ydy "Park" yn Gymraeg? Parc\nBeth ydy "Hospital" yn Gymraeg? Ysbyty\nMae There is/are\nGormod o Too much/many\nYfed dan oed Underage drinking\nAr ben y bryn On top of the hill\nAr lan y more At the seaside\nAr lan afon At the riverside\nHoffwn i fyw I would like to live


Bwyd Ewropeaidd Bwyd Almaeneg Archwilio Bwyd Almaeneg\nAilgychwyn Eich Argraff o Fwyd Almaeneg fel Stodgy\nMae'r Almaen yn dir sy'n llawn hwyliau coginio. Wedi'i leoli yng nghanol Gorllewin Ewrop, mae ar yr un lledred â Newfoundland, sy'n golygu bod nosweithiau'r haf yn hir ac yn gwahodd tra bod y glaw yn oer ac yn eira.\nBwyd yng Nghanolfan Dathliadau\nMae'r calendr Cristnogol yn fap ar gyfer digwyddiadau cymdeithasol yr Almaen ac mae yna ddathliad bob amser yn digwydd, gydag arbenigedd bwyd, anrhegion ac adloniant cartref.\nMae casgliadau clyd gyda bwyd a diod yn hanfod emuetlichkeit Almaeneg (cysur a chysur).\nPeidiwch â Chredu popeth rydych chi'n clywed am Fwyd German\nMae bwyd Almaeneg yn aml wedi cael ei labelu fel stodgy a brasterog, y gellir ei briodoli i'r diffyg amrywiaeth yng nghefn gwlad gwledig yr Almaen hyd at y 200 mlynedd diwethaf.\nOnd mae'r Almaen wedi elwa o gysylltiad agos â'r Eidal a Ffrainc a mabwysiadodd lawer o'u sbeisys a'u dulliau coginio, bob amser gyda chwistrelliad Almaeneg.\nMae Gardd Almaeneg yn Amrywio yn ôl Rhanbarth\nMae coginio rhanbarthol yn amrywio yn ôl y ddaearyddiaeth (mae mynyddoedd, planhigion a moroedd yn cael eu cynrychioli i gyd) a'u mor agos at ddyfrffyrdd, lle mae cludiant a masnach yn digwydd yn hanesyddol.\nMae technegau Old World o gadw bwyd trwy falu, ysmygu, curo neu biclo yn ffordd gyffredin o baratoi pysgod, cigoedd a llysiau o hyd. Edrychwch ar y prydau poblogaidd poblogaidd (penwaig picedlyd ), sauerbraten (cig eidion wedi'i rostio mewn finegr a gwin), neu sauerkraut, a byddwch yn dod o hyd i ddulliau coginio hynafol sy'n dal i gael eu defnyddio heddiw.\nBeth yw'r Bwydydd Almaenaf Hynaf?\nYn yr oes cynhanesyddol, roedd prisiau'r Almaen yn ddidrafferth. Yn wahanol i wledydd y Canoldir, mae'r tymor tyfu yn eu cyfyngu i ffurfiau cynnar o wenith, haidd a thir pori ar gyfer da byw.\nDefnyddiwyd defaid, gwartheg a geifr ar gyfer llaeth, menyn a chaws ac o bryd i'w gilydd cynhyrchion cig, a wasanaethwyd yn amlaf yn ystod gwyliau.\nY sbeisys cynharaf oedd persli, seleri a dill, yr ydych yn dal i weld heddiw. Cyflwynodd y Rhufeiniaid dyfu coeden ffrwythau a grawnwin.\nRoedd y ceirch a'r rhyg hefyd yn cael eu tyfu, gan fod dulliau amaethyddol yn fwy soffistigedig. Roedd yr ardaloedd o amgylch Cologne yn arbennig o gyfoethog mewn sbeisys a bwyd egsotig oherwydd ei statws pwerdy fel dinas fasnachol.\nHeddiw, mae Almaenwyr yn dal i ddychwelyd i'w treftadaeth gyfoethog, gan weini gêm gwyllt, cig oen, porc a chig eidion gyda ffyrdd hen a newydd o'u paratoi a'u prydau ochr.\nMae sbeisys poblogaidd yn fwstard mwnard, ceiriog a melys, a geir, er enghraifft, yn Luneburger Heath. Yn dal i fod, mae cogyddion modern yr Almaen wedi dechrau creu prisiau mwy ysgafnach, yn cynnwys bwydydd traddodiadol yn eu bwydlenni.\nY Swistir sydd â'r defnydd uchaf o siocled y capita yn y byd ar fwy na 22 bunnoedd y flwyddyn.\nNid yw'r Almaen bellach yn yfed y cwrw mwyaf yn y byd. Yn 2004, roedd yn rhedeg yn drydydd tu ôl i'r Weriniaeth Tsiec ac Iwerddon gyda 116 litr y person y flwyddyn (yr Unol Daleithiau oedd 13eg safle gyda 82 litr y pen.\nDefnyddiwyd cnau cnau yn yr Almaen am fwy nag 11,000 o flynyddoedd, yn ôl astudiaethau paill archeolegol. A oedd ganddynt Nutella hefyd?\nRoedd maes asparagws yn aml yn rhan werthfawr o ddowldiad menyw yn y canrifoedd cynharach.\nCynhyrchion ac Offer Cegin Almaeneg Ansawdd\nDysgwch Am Cuisine Saxony-Anhalt\nCymysgedd Sbeis Gingerbread Almaeneg (Lebkuchengewuerz)\nTollau Parti Pen-blwydd Plant Almaeneg\nFfrwythau Passion yng Nghoginio De America\nTop 10 Juicio Tips\nRysáit Beetroot Rhost Hawdd a Dwyieithog\nY Rysáit Gorau Sbeis Afalau Afalau Gorau\nCacen Mêl Sbeisiog (Pareve)\nRysáit Gimlet Powdwr Gun\nBeth yw Cappuccino?


České Budějovice - Wicipedia\nDinas yng nghanolbarth Gweriniaeth Tsiec yw České Budějovice (Almaeneg: Böhmisch Budweis). Mae'n brifddinas De Bohemia. Cafodd ei sefydlu yn 1265 gan y brenin Přemysl Otakar II. Yn ganolfan ddiwydianol sy'n gorwedd ar lannau Afon Vltava, mae ganddi boblogaeth o 98,876.\nstatutory city, municipality with town privileges in the Czech Republic, municipality of the Czech Republic, capital of region, district town, municipality with authorized municipal office, Czech municipality with expanded powers\nCs České Budějovice.ogg\nGorffennaf 1265 (dyddiad Gregoraidd cyn 1584)\nLinz, Passau, Almere, An Oriant, Nitra, Suhl, Bwrdeistref Västerås, Oryol\nSaint Auratian, Saint Concordia, Sant Nicolas, Virgin Mary of České Budějovice, Sant Dominic, Ffransis o Assisi\nAfon Vltava, Malše\nPlaná, Včelná, Roudné, Rudolfov, Staré Hodějovice, Srubec, Litvínovice, Hlincová Hora, Branišov, Vráto, Dubičné, Dobrá Voda u Českých Budějovic, Úsilné, Hůry, Zvíkov, Hluboká Nad Vltavou, Ledenice, Hrdějovice, Boršov nad Vltavou, Čejkovice, Dasný\nHirzo z Klingenbergu, Ottokar II of Bohemia\nLleolir Prifysgol De Bohemia yn y ddinas. Mae pobl enwog o České Budějovice yn cynnwys y sant Catholig John Neumann a'r cyfansoddwr Adalbert Gyrowetz.\nMae České Budějovice yn adnabyddus fel cartref gwreiddiol cwrw Budweiser (enw a ddaw o'r ffurf Almaeneg ar enw'r ddinas, Böhmisch Budweis).\nY sgwar hanesyddol yng nghanol České Budějovice\nGwefan swyddogol y ddinas Archifwyd 2008-10-02 yn y Peiriant Wayback. (Tsieceg, Almaeneg, Saesneg)\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=České_Budějovice&oldid=10983336"\nLast edited on 29 Awst 2021, at 10:17\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 29 Awst 2021, am 10:17.


Polisi Preifatrwydd | Gwiriwr Cryfder MWGCh\nPolisi Preifatrwydd Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol - (Gwiriwr Cryfder MWGCh)\nMae mudiadau Menter Wirfoddol, Gymunedol a Chymdeithasol (MWGCh) yn gwneud cyfraniad allweddol i'r gymdeithas. Rydym yn gwybod serch hynny bod llawer yn gwerthfawrogi cefnogaeth strwythuredig i gynllunio'n effeithiol, o ran blaenoriaethu'r cryfderau sydd eu hangen arnynt i adeiladu fwyaf ar eu datblygiad a'u twf.\nEin nod yw helpu'r mudiadau hyn ar draws cymdeithas sifil i ddod yn fwy gwydn, fel y gallant barhau i gefnogi eu buddiolwyr yn y blynyddoedd i ddod.\nFel rhan o hynny, mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn cynnig cyfle i bob MWGCh adlewyrchu ar eu cryfderau a'u sefyllfa sefydliadol ac i nodi meysydd y gellid eu datblygu i wella cryfder sefydliadol trwy'r offeryn diagnostig hwn, gwiriwr cryfder MWGCh. Nid yw'n gysylltiedig â phroses ymgeisio Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol ac mae'n hollol rhad ac am ddim i'w defnyddio.\nMae'r Hysbysiad Preifatrwydd hwn yn egluro'ch hawliau ac yn rhoi'r wybodaeth y mae gennych hawl iddi o dan Ddeddf Diogelu Data 2018 a'r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol (“y Ddeddfwriaeth Diogelu Data”). Sylwch fod yr adran hon ond yn cyfeirio at eich data personol yr ydym yn ei brosesu (e.e. manylion unigolion yn eich mudiad - enw, cyfeiriad, cyfeiriad e-bost).\nPwy sy'n rheoli'r wybodaeth rydych yn ei ddarparu?\nAt ddibenion y Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol (GDPR) Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yw rheolwr data'r wybodaeth bersonol rydych wedi'i darparu i ni.\nRheolir Gwiriwr Cryfder MWGCh gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol fel rhan o'n gwaith i gefnogi datblygiad mudiad o fewn y sector MWGCh. Rydym yn rheoli pam a sut mae eich data personol yn cael ei brosesu at ddibenion y Gwiriad Cryfder MWGCh.\nRydym yn gyfrifol am gydymffurfio â deddfau diogelu data mewn perthynas â'r elfennau o'r prosesu a wnawn.\nCyhoeddir yr hysbysiad preifatrwydd hwn ar ran Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol.\nMae Creative Coop yn darparu gwasanaethau cynnal a chadw ar gyfer Gwiriad Cryfder MWGCh ac yn prosesu'r wybodaeth rydych chi'n ei darparu ar ran Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol i'ch galluogi i gyrchu a defnyddio gwefan Gwiriad Cryfder MWGCh\nPam rydym yn casglu a phrosesu eich data personol?\nY data personol a broseswn yw manylion unigolyn sy'n gyfrifol yn gyfreithiol yn eich sefydliad - enw, cyfeiriad, cyfeiriad e-bost, ffôn. Mae hyn yn cael ei brosesu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol er mwyn i chi allu cofrestru ar wefan y Gwiriad Cryfder ac arbed eich atebion a dod yn ôl i'ch atebion nes ymlaen.\nEin sail gyfreithiol ar gyfer prosesu eich data personol\nMae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn prosesu eich data personol fel sy'n angenrheidiol ar gyfer tasg a gyflawnir er budd y cyhoedd, ac mae'r data personol hwn yn cael ei brosesu ar ein rhan gan Creative Coop.\nGyda pwy fyddwn yn rhannu eich data personol?\nMae gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol y manylion a amlinellir uchod, mae Creative Coop yn gweithredu fel ein prosesydd data. Bydd ein prosesydd data yn gallu cyrchu eich cyfeiriad e-bost i'w galluogi i gyfathrebu â chi ynghylch y Gwiriad Cryfder MWGCh\nGall y mudiad hefyd gyrchu eich data personol sy'n darparu gwasanaethau cynnal a chadw ar gyfer gwefan Gwiriad Cryfder MWGCh, Creative Coop. Nid oes unrhyw is-broseswyr ac ni fydd eich data yn cael ei drosglwyddo i unrhyw drydydd partïon.\nTrwy gyflwyno gwybodaeth i wefan Gwiriad Cryfder MWGCh, rydych chi'n cytuno i'r data (nad yw'n bersonol) rydych chi'n ei ddarparu a allai gael ei gyhoeddi i'w ddefnyddio gan drydydd partïon, gan gynnwys gwerthuswyr dan gontract ac arianwyr eraill at ddibenion hybu dealltwriaeth o'r gwirfoddol, y gymuned a'r sector, ac ymyriadau i'w gefnogi. Bydd unrhyw ddata a rennir â thrydydd partïon ar ffurf anhysbys a chymerir yr holl gamau angenrheidiol i sicrhau na fydd modd adnabod chi na'ch mudiad. Ni fydd unrhyw ddata personol yn cael ei rannu gyda thrydydd partïon.\nAm ba mor hir byddwn yn cadw eich data personol?\nBydd eich data personol yn cael ei gadw am 6 blynedd ar ôl hyd y Gwiriwr Cryfder MWGCh. Efallai y bydd opsiwn i drosglwyddo'ch data i offeryn gwirio cryfder newydd yn 2020/21, byddwn yn gofyn am eich caniatâd cyn unrhyw drosglwyddiad. Os nad yw eich caniatâd yn cael ei ddarparu, byddwn yn dileu eich cyfrif a'ch holl ddata o fewn pedair wythnos.\nOs penderfynwch drosglwyddo'ch cyfrif a'ch data cofrestredig i'r teclyn gwirio cryfder newydd, byddwn yn dileu'ch cyfrif yn awtomatig os nad oes mynediad iddo am gyfnod o 2 flynedd neu fwy.\nEich hawliau, e.e. mynediad, cywiro, dileu\nData personol yw'r data rydyn ni'n ei gasglu, ac mae gennych chi hawliau sy'n effeithio ar yr hyn sy'n digwydd iddo. Mae gennych yr hawl i:\nweld pa ddata sydd gennym amdanoch;\ngofyn i ni stopio defnyddio eich data, ond ei gadw ar gofnod;\ngofyn i ni stopio defnyddio a dileu eich data mewn sefyllfaoedd penodol;\ncael ychydig neu eich holl data wedi'i gywiro;\ncwyno â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth (ICO)(Gweler isod).\nGallwch gysylltu â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth ar https://ico.org.uk/, neu drwy ffonio 0303 123 1113. ICO, Wycliffe House, Water Lane, Wilmslow, Swydd Gaer SK9 5AF.\nOs oes gennych unrhyw bryderon neu os ydych am arfer yr hawliau a amlinellir uchod mewn perthynas â'r data personol, cwblhewch y ffurflen gymorth ar-lein - https://vcsestrengthchecker.org.uk/support-form\nGallwch hefyd gysylltu â Swyddog Diogelu Data Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol ar [email protected] .\nMae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn cymryd pob cam rhesymol i gadw data personol yn ei feddiant neu ei reolaeth, a ddefnyddir yn barhaus, yn gywir, yn gyflawn, yn gyfredol ac yn berthnasol, yn seiliedig ar y wybodaeth ddiweddaraf sydd ar gael inni. Os cawn ein hysbysu o newid gwybodaeth, byddwn yn diweddaru'r data yn unol â hynny.\nRydym yn dibynnu arnoch i'n hysbysu am unrhyw newidiadau i'ch data.\nNi fydd eich data personol yn cael ei anfon dramor ac ni fydd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer gwneud penderfyniadau awtomataidd.\nDiogelwch gwybodaeth bersonol\nRydym wedi ymrwymo i gymryd pob cam rhesymol a phriodol i amddiffyn y wybodaeth bersonol a gasglwn gennych rhag defnydd neu datgeliad amhriodol, mynediad heb awdurdod, addasu heb awdurdod, a dinistrio neu golli damweiniol yn anghyfreithlon. Rydym wedi cymryd a byddwn yn cymryd mesurau diogelwch gwybodaeth, technegol, storio a threfnu priodol i'r perwyl hwnnw, gan gynnwys mesurau i ddelio ag unrhyw amheuaeth o dorri data. Mae'n ofynnol i bob darparwr sy'n gysylltiedig â phrosesu eich gwybodaeth barchu cyfrinachedd eich data personol.


Cyn-fyfyriwr ar restr fer gwobr RTPI - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nCyn-fyfyriwr ar restr fer gwobr RTPI\nMae'r cyn-fyfyriwr ac Uwch Gynllunydd yn Deloitte, Ross Raftery, ar restr fer gwobr Cynllunydd Ifanc y Flwyddyn y Sefydliad Cynllunio Trefol Brenhinol (RTPI).\nBydd Ross, a gyflawnodd Radd Anrhydedd Dosbarth Cyntaf mewn Datblygu Dinesig a Rhanbarthol (BSc 2006) ac MSc Datblygu Trefol a Rhanbarthol (2014) yn clywed a yw wedi ennill y wobr mewn seremoni yn Llundain ar 24 Ebrill 2019.\nMae Gwobrau Rhagoriaeth Cynllunio'r RTPI yn gwobrwyo cyflawniad rhagorol ym maes cynllunio ac yn cydnabod perfformiad ac ymarfer o ansawdd uchel ar draws nifer o gategorïau gwahanol.\nYmunodd Ross â Deloitte fel Cynllunydd Graddedig ym mis Medi 2014 ac yno mae wedi gallu datblygu, cyfoethogi ac ategu ei sgiliau academaidd gyda defnydd ymarferol a phrofiad. Yn ddiweddar mae wedi derbyn cyfrifoldebau newydd fel arweinydd arloesi Eiddo Tiriog Deloitte.\nGan ymateb i gyhoeddi'r rhestr fer, dywedodd Ross: "Rwy'n hynod o falch i gael fy ngosod ar restr fer Cynllunydd Ifanc y Flwyddyn 2019 yr RTPI . Mae'r wybodaeth a'r profiadau a gefais ym Mhrifysgol Caerdydd, gan gynnwys blwyddyn ar leoliad gyda Chyngor Bro Morgannwg, wedi fy ngalluogi i wneud y gorau o'r amrywiaeth eang o gyfleoedd a gynigiwyd i fi yn Deloitte."\nGan ymateb i'r newyddion, dywedodd yr Athro Paul Milbourne, Pennaeth yr Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio: "Rydym ni bob amser yn awyddus i glywed am lwyddiannau cyn-fyfyrwyr, ac mae cyrraedd rhestr fer Cynllunydd Ifanc y Flwyddyn yn dyst i waith caled a thalent Ross, ac yn newyddion i'w ddathlu.\n"Mae ein rhaglenni gradd wedi'u cynllunio i herio meddwl ein myfyrwyr, eu hannog i gwestiynu'r staus quo a hybu creadigrwydd i helpu i ddatrys rhai o heriau cymdeithasol, economaidd, datblygu a chynllunio mawr yr 21ain ganrif. Y nod yw cynhyrchu graddedigion sydd â'r sgiliau, yr wybodaeth, yr hyder a'r cywreinrwydd i ragori, a sicrhau newid cadarnhaol yn eu dewis feysydd. Mae Ross yn enghraifft ddisglair o hyn a hoffwn ei longyfarch ar ei lwyddiant haeddiannol gan ddymuno'r gorau iddo yn y gwobrau ym mis Ebrill!"\nNid yw'r BSc Cynllunio Dinesig a Rhanbarthol ar gael yn yr Ysgol nawr. Mae'r Ysgol yn cynnig BSc Cynllunio a Datblygu Trefol.


Cynllun Graddedigion Fireworks - Cardiff School of Art & Design\nCeramics, Cymraeg, Masters\nCynllun Graddedigion Fireworks\nMae gan Cerameg yn Ysgol Celf a Dylunio Caerdydd (CSAD) gysylltiadau cryf â Fireworks Clay Studios, un o’r cydweithfeydd cerameg mwyaf a hirfaith yn Ewrop. Wedi’i sefydlu gan raddedigion BA bron i 25 mlynedd yn ôl, mae gan y stiwdio 18 o ymarferwyr cerameg, gyda’r mwyafrif ohonynt wedi dechrau eu gyrfaoedd mewn rhaglenni BA ac MA CSAD.\nMae cynllun graddedigion Fireworks yn parhau i feithrin talent newydd trwy roi cymhorthdal i ddau raddedig bob blwyddyn o raglenni Cerameg BA neu MA o unrhyw le yn y wlad, gan eu galluogi i weithio o fewn gwybodaeth a chefnogaeth y sefydliad clodwiw hwn. Mae graddedigion Caerdydd, Kim Colebrook a Sam Lucas yn esbonio beth mae’r cyfle hwn wedi’i olygu iddyn nhw.\nRoedd ennill gwobr Gofod Stiwdio i Raddedigion yn Fireworks Clay Studios yng Nghaerdydd yn ffordd wych o gwblhau fy MA Cerameg – rhywbeth roeddwn i’n dyheu amdano ond heb feddwl y baswn i’n ei gyflawni.\nRoedd cymryd fy offer, clai a “stwff cyffredinol” o Met Caerdydd i mewn i’r grefft sanctaidd hon o artistiaid cerameg yn sialens frawychus ond mae pawb yn eich croesawu chi. Roedd cael stiwdio yn wych, ond y budd mwyaf oedd y gefnogaeth a’r anogaeth, yn ogystal â’r cyfle i ddarganfod sut mae rhai o artistiaid cerameg gorau’r DU yn gweithio; eu hymrwymiad, heriau a llwyddiannau. Wedyn, roedd gallu sgwrsio am eich dull prisio, i weld faint o waith sydd ynghlwm wrth baratoi arddangosfa neu gasgliad newydd o waith, i fod yn rhan o Ddiwrnod Agored y Stiwdio ac yna i gael adborth ar eich gwaith yn amhrisiadwy.\nFelly, yn y cyd-destun hwnnw, rydw i wedi bod yn gwneud cais i fod yn rhan o arddangosfeydd – mae llwyddiannau wedi cynnwys cael fy newis ar gyfer arddangosfa Rising Stars yng Ngaleri New Ashgate ac Arddangosfa Artist Newydd yn Oriel Creates yn Nhrefynwy. Mae arddangosfeydd gwerthu wedi cynnwys “Beacons to the Sea” yn Theatr Brycheiniog, Aberhonddu, cyn y Nadolig a gorfod ailstocio Oriel Bevere ychydig o weithiau. Cefais ddewrder hyd yn oed i gysylltu â Chanolfan Gelfyddydau Llantarnam Grange ac erbyn hyn mae ganddynt ddetholiad bach o waith ar gyfer y siop, fel y mae Oriel Cric yng Nghrucywel.\nNawr rwy’n edrych ymlaen. Mae cais wedi’i gyflwyno ar gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol (gyda llawer o anogaeth gan Fireworks – croesi bysedd), ac rwy’n edrych i wneud cais am le yn Made by Hand, Caerdydd a Gwobr ICF Emerging Makers, yn ogystal â llunio syniadau ar gyfer arddangosfeydd ac yn awyddus i fod yn rhan o Vulgar Earth, grŵp gwych o artistiaid. Ac rwy’n dechrau adeiladu fy stiwdio fy hun – mae blwyddyn yn mynd yn gyflym iawn ac mae cael Stiwdio i Raddedigion yn Fireworks wedi bod yn gyfle gwych i dyfu ac ennill profiad.\nErs graddio o’r adran Cerameg wych yn CSAD gyda gradd Meistr, roeddwn i’n ddigon ffodus i ennill un o’r preswyliadau graddedig yn stiwdios clai Fireworks. (Ni allaf gredu ein bod hanner ffordd drwy’r cyfnod preswyl blwyddyn yn barod). Mae hyn wedi bod yn hanfodol i fy natblygiad, gan roi lle a chefnogaeth i mi gan wneuthurwyr anhygoel a medrus mewn stiwdio sydd nid yn unig yn ddeniadol o safbwynt estheteg ond mae’r awyrgylch yn llawn bwrlwm ac yn gyfeillgar.\nAr ôl y cyfnod ymgartrefu cychwynnol, dechreuais fynd i’r afael â gwneud pethau eto, gan adfer fy nghamau a chynhyrchu gwaith newydd y tu hwnt i’r byd academaidd. Treuliais fisoedd y gaeaf yn cynllunio beth a lle hoffwn arddangos, gan dynnu ar syniadau yr oeddwn wedi’u llunio ar yr MA. Fe wnes i ddewis a gwneud cais am ddetholiad o wahanol gyfleoedd fel arbrawf i weld lle byddai fy ngwaith yn ffitio; cyfleoedd gwahanol, yn bennaf dramor ar y dechrau ond gyda chanlyniadau siomedig, ond wedyn yn nes at adref, fe’m hysgogwyd i wneud cais am bethau yr oeddwn wedi meddwl y byddai tu hwnt i’m cyrraedd.\nO’r diwedd, ymddangosodd y llwyddiannau yn fy mewnflwch, ymatebion cadarnhaol un ar ôl y llall. Sylweddolais wedyn bod y gwaith cynllunio hwnnw’n hanfodol gan fod rhai o’r cyfleoedd yn gorgyffwrdd, a arweiniodd at yr angen i jyglo amser a gwneud llawer o yrru, sydd wedi bwyta i mewn i’m hamser stiwdio.\nYn gyntaf roedd y pleser a’r syndod o gael fy newis ar gyfer Rising Stars 2019 yng Ngaleri New Ashgate yn Farnham, Surrey. Mae’n oriel hyfryd yng nghanol y dref gan roi’r cyfle i wneuthurwyr crefft newydd neu’r rhai sydd ar gam canolog yn eu gyrfa i arddangos i gynulleidfa ehangach.\nYna New Designers flwyddyn i mewn a sesiwn tynnu lluniau, a’m gwelodd yn gwneud rhywfaint o waith o’r arddangosfa ac yn rasio drwy Llundain yn fy nghar bach gan fod fy ngwaith yn rhy fawr ac yn fregus i’w anfon trwy negesydd ac yna dychwelyd y gwaith i’r oriel ychydig ddyddiau yn ddiweddarach (ni chynghorir gwneud hynny!!).\nYn fwyaf diweddar, rwyf wedi cael fy newis ar gyfer cerflunwaith cyntaf RWA (Royal West Academy) Bryste Agored ers 20 mlynedd. Fel gwneuthurwr sy’n dod i’r amlwg, rwy’n teimlo’n freintiedig iawn o fod yn arddangos ochr yn ochr â cherflunwyr amlwg. Mae’r gwaith yn amrywiol ac yn arloesol iawn mewn llawer o wahanol gyfryngau. Mae bod yn un o’r 88 a ddewiswyd o 1100 o ymgeiswyr wedi fy ngadael yn troelli… (rwy’n gobeithio ei fod yn digwydd oherwydd bod fy ngwaith yn deilwng… Nid oherwydd bod gen i ffrindiau mewn mannau uchel!).\nRwyf hefyd wrthi fel lladd nadroedd yn gwneud gwaith ar gyfer sioe yn ddiweddarach yn y flwyddyn, ac rwy’n edrych ymlaen yn fawr iawn ati, ond ssshhhh ni allaf sôn am hyn eto!\nCSADAdmin March 21, 2019 CSAD News, featured, Graduate\nPrevious Previous post: Fireworks’ Graduate Scheme\nNext Next post: Chatting with Foxes


Adfer gwrychoedd hanesyddol yn Holt, Wrecsam | Long Forest\nNod y Goedwig Hir yn Holt, Wrecsam yw adfer system goedwrych o 1848 trwy ailblannu a thrwsio llinellau coedwrych gan ddefnyddio’r ddraenen wen. Mae gwirfoddolwyr wedi bod yn gweithio’n galed i sicrhau llwyddiant y prosiect.\nYn y flwyddyn gyntaf, treuliodd 79 o wirfoddolwyr gyfanswm o 334 o oriau yn plannu ac yn gofalu am goed, gan ddysgu sgiliau newydd trwy wneud hynny. Plannwyd 2,900 o goed, gan drwsio dros hanner cilometr o goedwrych ac ailgysylltu dros dri chilometr o’r rhwydwaith gwrychoedd.\nYn ôl cydlynydd y Goedwig Hir, Shane Hughes\nBydd prosiect y Goedwig Hir o fudd enfawr i fywyd gwyllt yn yr ardal. Mae llinellau gwrychoedd sy’n gynyddol fylchog ac sy’n prysur ddiflannu yn lleihau’r gorchudd a’r bwyd i fywyd gwyllt ac yn hollti eu coridorau cysgodol. Mae gwrychoedd yn galluogi i adar, mamaliaid bach, amffibiaid ac ymlusgiaid symud yn ddiogel o un ardal i’r llall i chwilio am fwyd.


Swyddi gwag: Gwasanaethau Plant a Theuluoedd | Ynys Môn\nNeges gan y Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol / Prif Weithredwr Cynorthwyol.\nAr ran y Gwasanaethau Plant a Theuluoedd, diolch i chi am eich diddordeb yn y cyfleoedd hyn gyda’r Cyngor a chroeso cynnes i chi i’n micro-safle lle gobeithiaf y byddwch yn gallu dod o hyd i’r holl wybodaeth sydd ei hangen arnoch.\nMae cyfleoedd gwych yn bodoli yn Ynys Môn, gyda nifer o wahanol fathau o ddiwydiannau yn ffynnu yma a nod ein cynlluniau ar gyfer datblygiad economaidd a buddsoddiad yw darparu cyfleoedd newydd a gwell ar gyfer busnesau a swyddi. Rydym yn falch o’n hynys brydferth a phopeth sydd ganddi i gynnig i bawb sy’n byw ac yn gweithio yma ac sy’n ymweld â hi. Ond, mae yma bobl sydd angen ein help a’n cymorth ac mae ein Gwasanaeth Plant a Theuluoedd wedi ymrwymo i sicrhau bod gwybodaeth, arweiniad a chefnogaeth ar gael ac yn hygyrch i blant a theuluoedd a bod ein strategaethau a’n prosesau ar gyfer diogelu, atal ac ymyrryd yn effeithiol ac yn cael eu hintegreiddio ag asiantaethau partner.\nRydym wedi cael, ac rydym yn parhau i gael, rhai heriau o fewn yr Awdurdod. Yn ystod cyfnodau o gyni ariannol, adnoddau cyfyngedig a chynnydd mewn galw, fe wnaethom hefyd wynebu heriau deddfwriaethol gyda chyflwyniad Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru). Rydym wedi buddsoddi’n ychwanegol yn y gwasanaethau plant wrth i ni ganolbwyntio’n fanylach ar y gwasanaeth ar ddechrau’r broses o wella. Mae angen i’r gwaith hwn gyflymu rŵan er mwyn iddo fod wedi’i fewnosod mewn prosesau ac iddo fod yn gynaliadwy ar gyfer y dyfodol. Ddiwedd y llynedd fe gawsom ein harolygu gan Arolygiaeth Gwasanaethau Cymdeithasol a Gofal Cymru ac er y tynnwyd sylw at rai pethau cadarnhaol, yn benodol felly, ymrwymiad gan y Cyngor a’i staff, cadarnhawyd hefyd fod angen i ni wneud llawer iawn mwy. Bydd ein gwaith o ailstrwythuro’r gwasanaethau plant a theuluoedd yn ein galluogi ni i ddiwygio’r dyluniad a’r ddarpariaeth o’r model. Dyma pam yr ydym yn chwilio am unigolion o safon i ymuno â ni ar ein siwrnai o welliant.\nOs oes angen mwy o wybodaeth arnoch neu os hoffech sgwrs gyfrinachol ac anffurfiol, am unrhyw swydd wag cysylltwch â:\nFfôn: 01248 752765\nFfôn: 01248 751859\nGwasanaethau Plant a Theuluoedd: manylion swyddi\nSwyddi sydd ar gael ar hyn o bryd.\nDefnyddiwch y dolenni isod i ddod o hyd i fwy o wybodaeth am ethos, strwythur ac egwyddorion ein gwasanaeth\nGwybodaeth ar ddyddiadau gwneud cais a ffurflen gais\nCrynodeb o Delerau ac Amodau\nCysylltwch â Adnoddau Dynol\nCyffredinol: 01248 75 2929 / 1939\nYsgolion: 01248 75 2927 / 2931\nHyfforddiant: 01248 75 2986 / 2505\nDiweddariad diwethaf: 20 Rhag 2017 Rhowch adborth ar y dudalen hon


Puteindra - Wicipedia\n(Ailgyfeiriad oddi wrth Putain)\nMae 'putain' a 'hwran' yn ailgyfeirio yma.\nPutain yn yr Almaen\nY weithred o gael cyfathrach rywiol neu wasanaethau rhywiol eraill am arian yw puteindra. Fe'i gelwir yn aml "yr alwedigaeth hynaf yn y byd" am fod gan yr arfer hanes hir iawn. Mae'r sefyllfa gyfreithiol yn amrywio'n fawr o wlad i wlad ac mae wedi newid hefyd o gyfnod i gyfnod; mewn rhai gwledydd mae'n gyfreithlon ond mewn ambell wlad mae'n drosedd ddifrifol. Cysylltir puteindra â merched sy'n cynnig eu gwasanaethau i ddynion yn bennaf, ond ceir puteiniaid gwrywaidd hefyd, naill ai'n hoyw neu fel cwmni i ferched. Gelwir y rhain yn "jigolos".\nCeir sawl enw Cymraeg i ddisgrifio rhywun sy'n puteinio ei hunan. Y mwyaf cyffredin yw putain, hwr a hwran.\nO ran lleoliad, ceir puteiniaid sy'n gweithio ar y stryd (puteindra stryd), mewn adeiladau neilltuol (puteindai), neu drwy asiantaethau hebrwng/escort). Mae lleoliadau eraill yn cynnwys tafarnau, clybiau nos a sawnau.\nMae testunau Cyfraith Hywel yn cydnabod bodolaeth puteindra yng Nghymru yn yr Oesoedd Canol. Ceir cymalau yn y llyfrau cyfraith am statws y butain, gan ddefnyddio'r gair hwnnw; o blith merched a gwragedd, dim ond y butain sydd heb yr hawl i iawndal os caiff ei threisio. Ceir cyfeiriadau hefyd at "ferched perth a llwyn" (cymharer y dywediad "plentyn perth a llwyn" am "blentyn siawns"), ond mae'n aneglur os oedd y merched hynny yn cael eu hystyried yn buteiniaid fel y cyfryw gan fod cariadon yn cwrdd yn y goedwig hefyd - sy'n olygfa ystrydebol yng nghanu serch y cyfnod - er bod awgrym fod rhai ohonynt yn buteiniaid. Mae gan y bardd Prydydd Breuan (fl. canol y 14g) gerdd filain a phersonol iawn ei naws i ferch anhysbys o'r enw Siwan Morgan o Aberteifi. Mae'n gerdd syfrdanol o fras a masweddus sy'n darlunio Siwan fel putain flonegog aflan, dwyllodrus, sydd wedi cael "saith cant cnych" (sef 'saith can cnychiad') neu ragor.\nYn fwy diweddar, roedd ardal Bae Caerdydd (a dinas Caerdydd yn gyffredinol) yn adnabyddus am ei phuteiniaid. Yn y ddeunawfed ganrif, yn ôl Iolo Morganwg, roedd "puteiniaid Caerdydd" yn ddywediad cyffredin ym Mro Morgannwg.\nMewn adroddiad gan BBC Cymru yn 2000, honnir fod tua 30 o buteiniaid ifainc, rhai ohonynt dan oed, yn gweithio ar y stryd mewn un ardal yng nghanol Caerdydd. Yn 2007, cafodd tri pherson eu deddfrydu i garchar am redeg puteindai mewn tai preifat yn Rhuddlan, Penmaenmawr a Bae Colwyn yng ngogledd Cymru. Merched o dde-ddwyrain Asia, yn cynnwys Tsieina, oedd yn gweithio yno, ac roedd y busnes yn cael ei rhedeg gan Gymro, Sais a merch o dras Tsieineaidd.\n↑ Dafydd Jenkins a Morfydd E. Owen (gol.), The Welsh Law of Women (Gwasg Prifysgol Cymru, 1980), tt. 35, 91.\n↑ Huw Meirion Edwards (gol.), Gwaith Prydydd Breuan a cherddi dychan eraill o Lyfr Coch Hergest (Aberystwyth, 2000). 'Cyfres Beirdd yr Uchelwyr'. Tud. 13, llinell 11.\n↑ G. J. Williams, Iolo Morganwg (Gwasg Prifysgol Cymru, 1956), tud. 31.\n↑ BBC Wales "Social workers at 'breaking point'", 15 Mawrth, 2000\n↑ BBC Wales "Three jailed for running brothel", 12 Hydref, 2007\nChwiliwch am puteindra\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Puteindra&oldid=2486008"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 24 Ebrill 2017, am 15:23.


Posted in Abertawe, Bywyd, Califfornia, Iaith y Nefoedd\t| 2 o Sylwadau\n23 Gorffennaf 2009 by Peggi Rodgers\nIe!! Ie!! Ie!!!\nDw i’n mynd adref ‘fory!\nDw i wedi tynnu rhyw o luniau, er dim llawer achos bod i ddim yn treulio llawer o amser ymweld â lleoedd diddorol. Yn anffodus, anghofiais y feddalwedd camera hefyd felly dw i ddim wedi bod gallu postio unrhywbeth.\nDw i wedi mwynhau’r tywydd, i fod siŵr, cynnes a heulog – roeddwn i’n nofio amryw o ddyddiau, neis iawn, ac mae e wedi bod hyfryd i weld fy nheulu, er dymunaf fod yr amgylchiadau’n wahanol. Mae llawer wedi newid yn Galiffornia nawr – mae popeth yn gynefin, ces i fy magu yma wedi’r cyfan. Felly bydd cysylltiad gyda hi ‘da fi yn wastad, credu ac yn llawer o ffyrdd bydda i’n colli Califorrnia – mae lle arbennig. Ond adref yw Cymru nawr ac dw i’n ei cholli.\nDim ots……Dydd Sadwrn, bydda i’n yn Abertawe eto.\nPosted in Abertawe, Bywyd, Califfornia\t| Gadael sylw\n13 Gorffennaf 2009 by Peggi Rodgers\nO’r diwedd, heddiw – ar ôl mwyaf nag wythnos o weithio yn nhŷ Mam ac yn ymladd gydag emosiynau cryf, roedd amser rhydd ‘da fi. Mae cymaint penderfyniadau bod rhaid bod gwneud! Ond nawr, dw i wedi agos gwneud yr holl ohonyn nhw. Felly, mae rhai gollyngdod ‘da fi a gaf i ymlacio tipyn bach.\nOnd rhaid i fi ddweud, dw i’n colli Cymraeg a Chymru yn fawr! Mae’r iaith yn rhan fawr o’m bywyd bob dydd. Dw i arfer ysgrifennu negesau text yn Gymraeg, ysgrifennu e-bost yn Gymraeg a siarad â ffrindiau yn Gymraeg. Nawr mae popeth yn Saesneg.\nRoedd y tywydd yn fendigedig heddiw, am 88F. Felly penderfynais yrru i’r gorllewin o Sebastopol at Bae Bodega – ar lan y môr. Ar y ffordd, stopiais yn Occidental – mae pentref bach yn y mynydd – am hanner awr gyrru o yma.\nRoeddwn i’n cerdded o gwmpas Occidental pan gwrddais ddyn a dweud ‘helo’ a dechreuodd siarad â fi am Whiskeytown (roeddwn i’n gwisgo crys-t o Whiskeytown). Dywedodd wrtha i fod artist o Occidental wedi symud i Whiskeytown ac roedd e’n gofyn a roeddwn i’n nabod hi. Wel, wrth gwrs, sa i – mae llawer o bobol yn yr ardal ‘na.\nDechreuwn ni siarad am Gymru. Roeddwn i’n sôn am fyw yng Nghymru. Yn fuan, gofynodd: “Have you mastered the language yet?”\nDw i’n credu bod e’n jocan. Sa i’n credu bod e’n erfyn yr ateb derbyniodd…..\n‘Na ond dw i’n dysgu.’ atebais yn Gymraeg.\nWel, roedd e’n olwg sioc. Calonogais nawr – mae unrhywun sy’n barod gwrando ar yr iaith y Nefoedd, iawn? Iawn!\nParheais: “Ie. Dw i’n astudio Cymraeg yn y Brifysgol Abertawe.”\nFfodus, dw i’n gwybod y frawddeg ‘na dda iawn, felly gallaf siarad e yn gyflym trwy hynny swnio nodedig.\nYna, roedd e’n moyn dysgu’r ffordd dweud rhywbeth yn Gymraeg. Felly dysgais “S’mae” a ‘bore da’ iddo fe. Roedd e’n hapus iawn, dywedon ni ‘hwyl’ ac es i lawr y ffordd i’r pentref Bodega a’r ty ysgol – y lle ble ffilmion nhw ‘The Birds‘.\nLlawer o hwyl roedd hynny – roedd rhyw fath o thema adar ‘da agos popeth yn y siop anrheg. Yn cynnwys gafaelydd papur tŷ bach. Roedd brân yn eistedd ar bapur tŷ bach coch! Ble oedden nhw’n ffeindio papur tŷ bach coch, tybed?!\nGobeithio ysgrifennu wythnos nesaf ond sa i’n siŵr achos rhaid i fi weithio yn fy swydd hefyd – dim gwyliau, yn anffodus – efallai pan ddof yn ôl i Gymru – gawn ni weld. Yn y cyfamser, byddwn ni’n cael angladd Mam fore Iau. Sa i’n edrych ymlaen i hynny – hwyl derfynol.\nOnd wastad, pan mae un drws yn cau, arall yn agor. Sa i’n credu’r byddai hi’n moyn ni i deimlo trist. Gwnawn wrth gwrs. Ond dw i’n credu, yn wir, y byddai hi’n moyn ni dathlu iddi hi achos nawr mae hi’n gyda’r person bod hi’n caru yr holl o’w bywyd – fy Nad. Maen nhw’n gyda’i gilydd yn ysbryd nawr ac yn fuan, byddan nhw’n nesaf i’i gilydd yn y fynwent hefyd. Dw i’n hapus i hynny achos bod i’n gwybod does dim byd arall y byddai hi’n moyn na fod gyda fe am byth.\nPosted in Bywyd, Califfornia, Iaith y Nefoedd, Teulu\t| Gadael sylw


Mae Coedwig Clocaenog yng nghanol Mynydd Hiraethog ac mae’n ardal 6000 hectar (15000 acer) o faint. Dyma gynefin un o boblogaethau olaf y wiwer coch yng Nghymru ac mae’n ardal hollbwysig ar gyfer y rugiar ddu brin, a nifer o rywogaethau o adar ysglyfaethus sy’n magu. Gan fod yma filltiroedd o lonydd coedwig tawel a nifer o feysydd parcio, mae’n lle delfrydol ar gyfer teuluoedd sydd am feicio, cerdded a marchogaeth.\nY trefi a’r pentrefi sydd agosaf at Goedwig Clocaenog yw Rhuthun, Cyffylliog, Clawddnewydd a Chlocaenog. Dilynwch ffordd y B5105 o Ruthun.\n16.67 milltir i ffwrdd


Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr – 201301339\nHafan › Reports › Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr - 201301339\nCwynodd Ms A fod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr (“y Bwrdd Iechyd”) wedi achosi oedi gyda dau o’i hapwyntiadau yn eu Clinig Adolygu Glawcoma (“y Clinig”), a hynny heb reswm digonol. Dywedodd fod yr oedi wedi achosi iddi fod ag angen triniaeth frys. Honnai iddi ddioddef colled arwyddocaol yn ei golwg yn ei llygad dde, a phrofi “trallod sylweddol” oherwydd yr oediadau hyn gyda’i hapwyntiadau. Dywedodd ei bod yn anfodlon ag ymateb y Bwrdd Iechyd i’w chwyn oherwydd iddynt gymryd gormod o amser yn darparu’r ymateb hwnnw, a bod y Bwrdd yn honni bod ei golwg “heb ei effeithio” gan yr oedi hwn yn ei hapwyntiadau.\nCefnogodd yr Ombwdsmon gŵyn Ms A. Roedd hi o’r farn bod y Bwrdd Iechyd wedi achosi oedi gydag apwyntiadau Clinig Ms A, a hynny heb reswm digonol, a’u bod wedi methu rheoli’n briodol y peryglon a wynebai oherwydd glawcoma. Roedd hi hefyd o’r farn eu bod wedi cymryd gormod o amser yn ymateb i gŵyn Ms A a’u bod wedi methu ei diweddaru ynglŷn â’r sefyllfa, na rheoli’r mater o rwymedigaeth cymhwyso mewn ffordd briodol. Roedd hi’n argymell y dylai’r Bwrdd Iechyd:\n(a) Ymddiheuro – Ysgrifennu at Ms A yn ymddiheuro dros y methiannau a ddynodwyd.\n(b) Rhwymedigaeth cymhwyso – Ysgrifennu at Ms A yn esbonio sut y daethant i’r casgliad nad oedd unrhyw rwymedigaeth cymhwyso yn berthnasol i’w hachos hi.\n(c) Adolygu – Adolygu eu gwasanaethau offthalmeg gan gyfeirio at adroddiad ei hymchwiliad ac adroddiad “Sefyllfa Cefndir Asesu Argymhelliad” (SCAA / SBAR).\n(ch) Adroddiad SCAA – Paratoi adroddiad SCAA / SBAR arall yn dilyn yr adolygiad hwn.\nRoedd hi hefyd yn ystyried ei bod hi’n briodol argymell talu iawndal ariannol i Ms A. Fodd bynnag, ni wnaeth hi hynny gan nad oedd Ms A yn dymuno derbyn iawndal o’r fath. Cytunodd y Bwrdd Iechyd gydymffurfio â’r argymhellion a wnaed.\nBetsi Cadwaladr UHB - 201301339


Tachwedd | 2012 | Bardd Plant Cymru\nArchives for 2012 Tachwedd\nKhastagir School, Bangladesh\nBy Eurig Salisbury on Tachwedd 29, 2012 in Bardd with No Comments\nAlthough it’s not exactly part of my work as Bardd Plant Cymru, I’d like to let you know about a school I visited a few weeks ago. On 13 November I began a very, very long journey from Aberystwyth all the way to Bangladesh – by train, by plane and by taxis of all sorts […]\nYsgol Khastagir, Bangladesh\nEr nad yw’n rhan swyddogol o fy ngwaith i fel y Bardd Plant, fe hoffwn i sôn am ysgol yr es i ymweld â hi rai wythnosau’n ôl. Ar 13 Tachwedd fe ddechreuais i ar daith hir, hir iawn o Aberystwyth i Fangladesh – gan ddefnyddio trenau, awyrenau a thacsis o bob math ar daith […]\nBy Eurig Salisbury on Tachwedd 12, 2012 in Bardd with No Comments\nAr nos Iau 8 Hydref, ar ôl treulio diwrnod llawn hwyl yn Ysgol Llanrhaeadr-ym-Mochnant ac Ysgol Pennant, fe arhosais i mewn gwesty yn y Trallwng. Y bore wedyn, ar ôl digon o wyau wedi’u sgramblo i frecwast, fe deithiais i Ysgol Uwchradd Llanfyllin er mwyn helpu S4C yn ei hymgyrch Cymunedau. Treuliais i’r bore yng […]\nYsgol Llanrhaeadr-ym-Mochnant ac Ysgol Pennant\nBy Eurig Salisbury on Tachwedd 11, 2012 in Bardd with No Comments\nFore dydd Iau 8 Tachwedd fe deithiais i bentref bach hyfryd ar odre’r Berwyn – Llanrhaeadr-ym-Mochnant! Roedd tad Nain, Oswald Rogers, yn byw yn Llanrhaeadr, ond dyma’r tro cyntaf i mi ymweld â’r pentref. Fe ges i amser anhygoel o dda yng nghwmni plant yr ysgol. Meddyliodd y plant am bentwr o eiriau i’w defnyddio […]\nGwyliau – Ysgol y Gelli\nBy Llenyddiaeth Cymru on Tachwedd 7, 2012 in Beirdd Bach with No Comments\nDyma waith ardderchog Plant Ysgol y Gelli yn dilyn ymweliad Bardd Plant Cymru ar ddydd Llun 22 Hydref 2012. Y Gwyliau Teithio’r byd ar ein gwyliau Gweld bob math o ryfeddodau Gweld y ser yn disgleirio arnaf Ond oh dwi’n falch o fod adref. Lowri Elen Bebb a Lowri Wyn Jones Y Gwyliau Nadolig!!! […]\nYsgol y Gelli ac Ysgol Llanllyfni – Caernarfon\nBy Eurig Salisbury on Tachwedd 6, 2012 in Bardd with No Comments\nAr ôl ymweld ag ysgolion Llanllechid a Thryfan ar 22 Hydref, fe ges i le i aros dros nos gyda fy chwaer, Leila, yn y Felinheli. Y bore wedyn, wedi llowcio brecwast da gyda Leila, fe deithiais i ar siwrnai fer iawn i Gaernarfon. Yr ysgol yr o’n i’n mynd i ymweld â hi y […]\nYsgol Llanllechid, Ysgol Tryfan a Guto’r Glyn\nBy Eurig Salisbury on Tachwedd 1, 2012 in Bardd with No Comments\nRoedd 22 Hydref yn ddiwrnod arbennig iawn. Y bore hwnnw oedd y tro cyntaf imi ddangos fideo newydd sbon i rai o blant Cymru – plant Ysgol Llanllechid yn Nyffryn Ogwen, Gwynedd. Mae’r fideo yn reit anhygoel – does dim byd tebyg iddo wedi’i weld erioed o’r blaen. Mae’r fideo’n dangos sut roedd beirdd yn […]