Dewis Cyflenwyr: nodyn cyngor caffael i’r sector cyhoeddus yng Nghymru [HTML] | LLYW.CYMRU\nNodiadau Polisi Caffael Cymru WPPN: Dewis cyflenwyr\nDewis Cyflenwyr: nodyn cyngor caffael i’r sector cyhoeddus yng Nghymru [HTML]\nDewis Cyflenwyr: nodyn cyngor caffael i’r sector cyhoeddus yng Nghymru\nSut mae'n rhaid i'r sector cyhoeddus ddethol ymgeiswyr â'r gallu ariannol a thechnegol i fodloni eu gofynion.\nCanllawiau ar Ran 1 a Rhan 2\nCanllawiau ar Ran 3\nCwestiynau sy’n benodol i Gymru\nNid cyngor cyfreithiol yw’r wybodaeth a roddir yn y Nodyn Cyngor Caffael hwn ac ni fwriedir iddi fod yn hollgynhwysfawr – dylai awdurdodau contractio geisio eu cyngor annibynnol eu hunain fel y bo’n briodol. Dylech hefyd gofio bod y gyfraith yn newid yn gyson a dylid ceisio cyngor mewn achosion unigol. Mae’r ddogfen hon yn gywir fel ag yr oedd ym mis Mai 2017.\nBeth yw nod y Nodyn Cyngor Caffael hwn?\nBwriedir i’r Nodyn Cyngor Caffael hwn gael ei ddefnyddio ar gam dewis cyflenwyr y broses gaffael pan fydd prynwyr yn defnyddio’r ESPD ar-lein ar wefan gwerthwchigymru i greu eu Dogfennau Caffael Sengl Ewropeaidd (ESPD) a’i nod yw hyrwyddo egwyddorion SQuID, sef mabwysiadu dull gweithredu sy’n seiliedig ar risg ac sy’n gymesur.\nDefnyddir y cam dewis (neu’r cam cyn cymhwyso) i nodi’r cynigwyr hynny sydd mewn sefyllfa ariannol ac sy’n meddu ar y gallu technegol i fodloni’ch gofynion. Gwneir hyn drwy ofyn cwestiynau sy’n edrych tuag yn ôl ynglŷn â phrofiad cynigydd yn y gorffennol, ei hanes a’i sefyllfa bresennol. Mae’r cam hwn yn un hollbwysig oherwydd dyma pryd y gallwch bennu safonau ansawdd ac unrhyw feini prawf dewis gofynnol y mae’n rhaid i gyflenwyr eu bodloni os hoffent gynnig am waith; hynny yw, pryd rydych yn “gosod y safon” i bob diben.\nYng Nghymru, mae’r Gronfa Ddata Gwybodaeth am Gymwysterau Cyflenwyr (SQuID) wedi cael ei defnyddio i ddewis cyflenwyr ers nifer o flynyddoedd. Roedd y SQuID, a ddatblygwyd ar y cyd â rhanddeiliaid yn y sector cyhoeddus, yn cynnwys cyfres o gwestiynau craidd cyffredin, ynghyd â holiadur ar gwerthwchigymru a oedd yn helpu i ddewis cwestiynau.\nO dan Reoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 cyflwynwyd gofyniad newydd i awdurdodau contractio allu derbyn y defnydd o Ddogfen Gaffael Sengl Ewropeaidd (ESPD) ar gam dewis cyflenwyr y broses gaffael (Rheoliad 59), felly mae’n ofyniad deddfwriaethol bellach i awdurdodau contractio allu derbyn a defnyddio ESPD.\nRheoliad 59 ar legislation.gov.uk\nCommission Implementing Regulation (EU) 2016/17 establishing the ESPD ar EUR-Lex.\nMae’r broses newydd hon o ddewis cyflenwyr yn debyg iawn i’r hen broses ond mae’n ei symleiddio hyd yn oed yn fwy ac yn ei moderneiddio drwy ESPD ar-lein newydd ar wefan gwerthwchigymru. Ni ddylid ei hystyried yn newid mawr o ran hanfodion dewis cyflenwyr - mae’n sicrhau dull gweithredu symlach a mwy cyson i’r sector cyhoeddus cyfan ac mae’r defnydd o’r SQuID yn parhau.\n3. Caffael cyhoeddus yng Nghymru\nAtegir gweithgarwch caffael cyhoeddus yng Nghymru gan Ddatganiad Polisi Caffael Cymru sy’n nodi sut mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i weithgarwch caffael cyhoeddus gael ei gynnal.\nMae’n un o ofynion Datganiad Polisi Caffael Cymru bod y SQuID yn cael ei defnyddio i ddewis cyflenwyr er mwyn sicrhau bod y broses mor syml â phosibl i gyflenwyr gynnig am waith sector cyhoeddus yng Nghymru. Mae’n bwysig na chaiff cyflenwyr lleol, llai o faint eu hatal rhag ennill contractau, yn unigol, fel consortia neu drwy rolau yn y gadwyn gyflenwi. Drwy Ddatganiad Polisi Caffael Cymru, mae polisïau caffael Llywodraeth Cymru yn ceisio cynnig cyfleoedd i gwmnïau llai o faint a chyflenwyr yn y trydydd sector a chryfhau’r economi yng Nghymru, sydd hefyd yn gyson â’r amcanion caffael yn y strategaeth genedlaethol ‘Ffyniant i Bawb’. Mae’r ESPD ar-lein newydd yn cefnogi’r egwyddorion hyn yn Natganiad Polisi Caffael Cymru er mwyn sicrhau bod y broses o gynnig am waith y sector cyhoeddus mor hawdd â phosibl.\n4. Dogfen Gaffael Sengl Ewropeaidd (ESPD)\nMae’r ESPD yn hunanddatganiad electronig o statws ariannol darpar gyflenwyr, eu galluoedd a’u haddasrwydd ar gyfer ymarfer caffael cyhoeddus. Ei nod yw gwneud y cam dewis cyflenwyr yn llai beichus i gynigwyr ac osgoi’r sefyllfa lle mae’n rhaid iddynt gyflwyno swm sylweddol o wybodaeth yn ddiangen. Mae’r ESPD yn gweithio ar sail egwyddorion hunanddatgan felly dim ond y sawl sy’n ennill y tendr fydd yn gorfod cyflwyno’r dogfennau eu hunain a’r dystiolaeth ategol. Er ei bod yn debyg iawn i’r SQuID, mae’n ofyniad cyfreithiol defnyddio ESPD ac nid yw’n ymarferol rhedeg y ddwy system. Bydd cwestiynau’r ESPD yn disodli cwestiynau’r SQuID ond bydd egwyddorion y gronfa ddata gwybodaeth, sef mabwysiadu dull sy’n seiliedig ar risg ac sy’n gymesur, yn parhau.\nMae system ESPD ar-lein ar gael i’w defnyddio ar wefan gwerthwchigymru, ynghyd â Chanllawiau i Brynwyr a Chyflenwyr. Mae’n gofyn i ddarpar gyflenwyr hunanddatgan eu statws yn syml i ddechrau yn erbyn y seiliau dros eithrio a’r cwestiynau dewis. Mae i’r ESPD ar-lein dair rhan ar wahân:\nMae Rhan 1 yn cwmpasu’r wybodaeth sylfaenol am y cyflenwr, megis manylion cyswllt, aelodaeth o sefydliadau masnach, manylion rhiant-gwmnïau, cynnig fel grŵp ac ati.\nMae Rhan 2 yn cwmpasu eithriadau gorfodol a dewisol a hunanddatganiad o ran a oes unrhyw rai o’r seiliau yn gymwys ai peidio.\nMae Rhan 3 yn cwmpasu meini prawf dewis mewn perthynas â sefyllfa ariannol a gallu technegol a hunanddatganiad o ran a yw’r cyflenwr yn bodloni’r gofynion ai peidio.\nDylech ddechrau defnyddio’r ESPD ar-lein newydd ar gyfer unrhyw ymarferion caffael newydd. Ar gyfer ymarferion caffael sydd eisoes yn mynd rhagddynt, gellir parhau i ddefnyddio’r SQuID. O fis Ebrill 2020 byddwn yn disgwyl datgomisiynu’r SQuID - o’r dyddiad hwn dim ond yr ESPD newydd y byddwch yn gallu ei defnyddio.\nFe’ch anogir i ddweud wrth ddarpar gyflenwyr am yr ESPD ar-lein newydd yn ystod unrhyw ddiwrnodau ymgysylltu â chyflenwyr a gynhelir gennych a hefyd yn y dogfennau caffael, gan esbonio bod Canllawiau i Ddefnyddwyr sy’n Gyflenwyr ar gael ar wefan gwerthwchigymru.\nRydym yn ymwybodol bod nifer o ddefnyddwyr yn dilyn proses y SQuID drwy eu hadnoddau tendro electronig – BravoSolution a Proactis yn bennaf. Mae’r darparwyr hyn wedi cydweithio â ni i gyflwyno nifer o atebion byrdymor fel y gallwn i gyd ymgorffori’r ESPD yn ein harferion caffael. Cewch y diweddaraf am unrhyw ddatblygiadau yn y maes hwn maes o law.\n5. Canllawiau ar Ran 1 a Rhan 2 (seiliau dros eithrio)\nMae’n orfodol i ddarpar gyflenwr gwblhau Rhan 1 a Rhan 2 o’r ESPD ar-lein ar gyfer pob ymarfer caffael uwchlaw trothwyon yr UE. Gellir hefyd ddefnyddio’r ESPD ar-lein ar gyfer contractau islaw trothwy Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd. Nid yw’n orfodol ond bydd yn cynnig dull gweithredu a chyfres gyson o gwestiynau i gyflenwyr sy’n cynnig am gyfleoedd islaw Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd.\nGan fod Rhan 1 a Rhan 2 yn darparu datganiad ffurfiol nad yw’r seiliau perthnasol dros eithrio yn gymwys i’r darpar gyflenwyr sy’n ei gwblhau, mae angen ffurflen wedi’i chwblhau ar gyfer pob sefydliad y bydd y darpar gyflenwyr yn dibynnu arno i fodloni’r meini prawf dewis. Mae hyn hefyd yn golygu lle mae’r darpar gyflenwr yn grŵp o gyflenwyr mewn gwirionedd, gan gynnwys cyd-fentrau a phartneriaethau, mae’n rhaid i bob darpar gyflenwr yn y grŵp hwnnw gwblhau Rhan 1 a Rhan 2 o hunanddatganiad yr ESPD ar-lein. Mae’n rhaid nodi’r gofyniad hwn yn glir yn y dogfennau caffael.\nGallwch ddewis p’un a ddylid gofyn am hunanddatganiad am y seiliau dros eithrio gan is-gontractwyr nad yw’r cynigydd yn dibynnu arnynt i fodloni’r meini prawf dewis. Fodd bynnag, os dewiswch ofyn am un, yna dylai’r dogfennau caffael nodi’n benodol bod angen un. (Mae’r Holiadur Dewis safonol yn cynnwys llinell i’r perwyl hwn).\nDylech sicrhau bod yr holl hunanddatganiadau angenrheidiol yn cael eu cyflwyno fel rhan o werthusiad y cam dewis. Mae’n orfodol i ddarpar gyflenwyr gwblhau datganiadau Rhan 1 a Rhan 2 er mwyn iddynt ddatgan nad ydynt wedi mynd yn groes i unrhyw un o’r seiliau dros eithrio. Mae’n ofynnol hefyd i unrhyw sefydliadau y mae darpar gyflenwyr yn dibynnu arnynt i fodloni’r meini prawf dewis gwblhau datganiad Rhan 1 a Rhan 2. Gallai’r rhain gynnwys rhiant-gwmnïau, cysylltiedigion, cyfranogion, neu is-gontractwyr hanfodol.\nOs oes darpar gyflenwr, neu unrhyw sefydliad y mae’n dibynnu arno i fodloni’r meini prawf dewis, wedi mynd yn groes i unrhyw un o’r seiliau dros eithrio, caiff gyfle i esbonio ym mha ffordd a pha gamau y mae wedi eu cymryd i unioni’r sefyllfa (a elwir yn hunanlanhau).\nMae’n rhaid i chi dderbyn hunanasesiad o gydymffurfiaeth â’r meini prawf eithrio a dewis ar gamau cynnar ymarfer caffael. Dim ond pan fydd y cynigydd/cynigwyr llwyddiannus wedi cael eu nodi y bydd angen y dystiolaeth, neu ar gam cynharach os bydd angen hynny er mwyn sicrhau y caiff y weithdrefn ei chynnal yn briodol.\nMae’n rhaid i gynigwyr gyflwyno datganiad nad ydynt wedi mynd yn groes i’r seiliau dros eithrio ar y cyd â chynigion mewn gweithdrefnau agored. Ar gyfer pob gweithdrefn arall, mae’n rhaid ei gyflwyno ar y cyd â cheisiadau i gyfranogi. Fodd bynnag, nid oes angen datganiad wedi’i gwblhau ar gyfer contractau penodol (contractau yn ôl y galw) sy’n cael eu gosod drwy fframweithiau.\nEr mwyn lleihau baich gweinyddol gweithdrefn gaffael, nid oes angen tystiolaeth ddogfennol pan gyflwynir yr Holiadur Dewis safonol. Pan fo’r dystiolaeth ar gael mewn cronfa ddata genedlaethol berthnasol, am ddim, gall y darpar gyflenwyr ddatgan ble y gellir dod o hyd i’r dystiolaeth y gofynnir amdani (h.y. enw’r storfa, y wefan, nodi’r ffeil ac ati). Os bydd hyn yn digwydd, mae’n rhaid i chi ei hadalw’n uniongyrchol o’r ffynhonnell a nodwyd.\nFodd bynnag, gallwch ofyn i unrhyw ddarpar gyflenwr ar unrhyw adeg yn ystod yr ymarfer caffael gyflwyno’r holl dystiolaeth neu ran ohoni os bydd ei hangen er mwyn sicrhau y caiff y weithdrefn ei chynnal yn briodol. Mae’n rhaid i chi fwrw golwg dros dystiolaeth y cynigydd llwyddiannus cyn dyfarnu’r contract.\n6. Canllawiau ar Ran 3 (meini prawf dewis)\nMae’n rhaid i unrhyw feini prawf dewis a bennir gan awdurdodau contractio fod yn berthnasol ac yn gymesur â thestun y fframwaith. Gall meini prawf dewis ymwneud â’r canlynol:\nAddasrwydd i ymgymryd â gweithgarwch proffesiynol\nGallu technegol a phroffesiynol.\nDylai’r cwestiynau sydd wedi’u cynnwys yn Rhan 3 o’r ESPD ar-lein gael eu mabwysiadu, lle y bônt yn berthnasol, ym mhob gweithdrefn gaffael berthnasol sydd uwchlaw trothwy Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd. Nid oes rhaid i chi ddefnyddio’r pob cwestiwn - dim ond y rhai sy’n berthnasol ac yn gymesur â’r contract.\nDylai’r cwestiynau gael eu defnyddio’n unol â’r weithdrefn gaffael berthnasol, a’u defnyddio i wneud y canlynol:\nProfi bod darpar gyflenwr yn bodloni’r lefelau gofynnol o ran addasrwydd wrth ddefnyddio’r weithdrefn agored\nCyn cymhwyso cyflenwyr i’w gwahodd i dendro wrth ddefnyddio’r weithdrefn gyfyngedig\nCyflwyno tendr cychwynnol o dan y weithdrefn gystadleuol gyda negodi\nCymryd rhan mewn deialog gystadleuol, gweithdrefn partneriaeth arloesi neu System Brynu Ddeinamig.\n6.1 Canllawiau ar gwestiynau i ddewis cyflenwyr - Sefyllfa economaidd ac ariannol\nDylid nodi unrhyw ofynion ariannol sylfaenol yn glir. Dylid disgrifio’r fethodoleg ar gyfer asesu sefyllfa economaidd ac ariannol yn glir. Dylai lefel y gwiriadau ariannol a wneir gennych fod yn gymesur â’r contract dan sylw a’r risgiau / goblygiadau os bydd contract yn methu. Bydd hyn yn eich helpu i benderfynu ai gwiriad cyffyrddiad ysgafn ynteu manwl ynglŷn â sefyllfa ariannol y dylech ei gynnal. Mae Atodiad A yn rhoi mwy o wybodaeth am hynny a thabl i’ch helpu i asesu’r goblygiadau os bydd contract yn methu.\nFel arfer, dylech ganiatáu i ddarpar gyflenwyr hunanardystio eu bod yn bodloni’r gofynion ariannol sylfaenol wrth asesu eu sefyllfa economaidd ac ariannol. Dim ond ar y cyflenwr llwyddiannus y dylid cynnal gwiriadau yn erbyn hunanardystiad.\nDylid nodi bod yr isafswm trosiant blynyddol y mae’n ofynnol i gynigwyr ei gyrraedd wedi’i gapio ar ddwywaith gwerth amcangyfrifedig y contract, ac eithrio mewn achosion a gyfiawnheir yn briodol, megis drwy gyfeirio at risgiau arbennig sy’n gysylltiedig â natur y gwaith, y gwasanaethau neu’r cyflenwadau. Os felly, bydd yn rhaid i’r awdurdod contractio nodi ei brif resymau yn y dogfennau caffael.\nMae’r dull asesu ariannol a ddefnyddir yn dibynnu ar y gofyniad. Nid oes rhaid i chi ddefnyddio pob cwestiwn yn yr adran hon - dim ond y rhai sy’n berthnasol ac yn gymesur. Ni ddylech ddad-ddewis darpar gyflenwyr ar sail trosiant neu wiriad credyd yn unig.\nLotiau, fframweithiau a systemau prynu dynamig\nMae Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 yn rhoi esboniad ychwanegol ynghylch sut mae pennu sefyllfa economaidd ac ariannol cynigwyr yn gymwys i lotiau, cytundebau fframwaith a systemau prynu dynamig (Rheoliad 58 (11 i 14) Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015) fel a ganlyn:\nPan ddefnyddir lotiau, mae Rheoliad 58 yn gymwys i bob lot unigol:\nOs dyfernir sawl lot i’w weithredu ar yr un pryd i’r sawl sydd wedi ennill y tendr, gall yr awdurdod contractio bennu’r isafswm trosiant blynyddol y bydd yn ofynnol i gyflenwyr ei gyrraedd drwy gyfeirio at y grwpiau o lotiau.\nPan fwriedir dyfarnu contractau sy’n seiliedig ar gytundeb fframwaith ar ôl ailagor cystadleuaeth, caiff yr uchafswm trosiant blynyddol gofynnol ei gyfrifo ar sail uchafswm maint disgwyliedig contractau penodol a gaiff eu cyflawni ar yr un pryd, neu, pan nad yw’n hysbys, ar sail gwerth amcangyfrifedig y cytundeb fframwaith.\nPan ddefnyddir system brynu ddynamig, caiff yr uchafswm trosiant blynyddol gofynnol ei gyfrifo ar sail uchafswm maint disgwyliedig contractau penodol sydd i’w dyfarnu o dan y system brynu ddynamig.\n6.2 Nodyn ar drosiant\nGall trosiant fod yn ffordd ddefnyddiol a syml o fesur y gallu i gyflawni. Fodd bynnag, mae nifer o faterion i’w hystyried.\nYn gyntaf, dim ond os yw’r contract i’w gyflawni dros gyfnod o amser y bydd trosiant yn ffordd ddefnyddiol o fesur gallu, yn enwedig os bydd angen staff medrus ac y gall fod yn anodd eu recriwtio’n gyflym, neu os yw adnoddau yn brin. Fodd bynnag, os gall cynigydd osod rhan o’r gwaith yn hawdd ar gontract allanol a/neu ddefnyddio staff neu adnoddau dros dro, efallai na fydd angen i’r gallu presennol fod yn ei le.\nYn ail, dylid ystyried strwythur cyfreithiol a statws ariannol y darpar gyflenwyr cyn cynnwys cwestiwn ar drosiant. Nid oes gan gyfrwng at ddibenion arbennig drosiant sefydledig, er enghraifft. Hefyd, weithiau bydd busnesau yn ehangu’n gyflym gan ddefnyddio ffynonellau newydd o arian ac wrth wneud hynny gallant ysgwyddo cryn dipyn o waith ychwanegol heb drosiant hanesyddol ar y lefel honno.\nYn drydydd, dim ond os yw’n berthnasol i allu’r cynigydd i gyflwyno’r gwasanaeth (neu’r cynnyrch) sydd ei angen y mae trosiant yn ddefnyddiol. Pan fydd sefydliad (nodweddiadol) mwy o faint yn cynnig nifer o wasanaethau nad ydynt yn gysylltiedig â’i gilydd gallai hawlio trosiant uchel er mai ychydig iawn ohono sy’n berthnasol i’r gofyniad. Mae’n bwysig canolbwyntio’r cwestiwn ar y trosiant sy’n uniongyrchol berthnasol. Gallwch wneud hyn drwy ddiwygio’r canllawiau i gynigwyr er mwyn esbonio beth yw trosiant perthnasol yng nghyd-destun eich ymarfer caffael.\nYn gyffredinol, mae’n well pennu trothwy trosiant perthnasol sy’n briodol o ran maint y contract a’i risgiau, gan roi cyfle, lle y bo modd, i gynigwyr esbonio beth y gellid ei wneud i liniaru risg trosiant is. Prif ddiben y cam dewis yw nodi’r cynigwyr hynny sy’n ddigon sefydlog yn ariannol ac sy’n gallu cyflawni contract – dylai pob cwmni yr ystyrir ei fod yn cynnig lefel dderbyniol o risg ennill uchafswm sgôr. Gall trothwyon derbyn clir fod yn ddefnyddiol iawn i gyflenwyr wrth iddynt ystyried p’un a ddylent gynnig ai peidio. Mae hyn yn rhoi cyfle i gynigwyr addas hunanardystio ac yn rhoi cyfle i gynigwyr anaddas ddad-ddewis.\n6.3 Gallu technegol a phroffesiynol - perfformiad blaenorol\nGallwch werthuso perfformiad blaenorol darpar gyflenwr. Efallai y bydd yn ofynnol i gyflenwyr feddu ar ddigon o brofiad a ddangosir drwy eirdaon addas.\nArgymhellir y dylech gynnwys cwestiwn sy’n gofyn am fanylion enghreifftiau o gontractau neu eirdaon gan y sector cyhoeddus neu’r sector preifat sy’n berthnasol i’r gofyniad. Dylai’r nifer y gofynnir amdani fod yn berthnasol ac yn gymesur. Mae sefydliadau yn aml yn gofyn am dair enghraifft. Dylai contractau ar gyfer cyflenwadau neu wasanaethau fod wedi cael eu cyflawni yn ystod y tair blynedd diwethaf. Dylai contractau ar gyfer gwaith fod wedi cael eu cyflawni yn ystod y pum mlynedd diwethaf. Ni ddylai’r meini prawf ar gyfer gwerthuso ymatebion cyflenwyr fod yn wahaniaethol nac yn anghymesur o ran busnesau llai o faint.\nAr gyfer cynigion ar y cyd, gallwch ofyn i’r cyflenwr arweiniol roi enghraifft berthnasol pan fydd un aelod neu fwy o’r grŵp wedi bodloni gofynion tebyg. Os nad yw hyn yn bosibl (er enghraifft, mae consortiwm newydd gael ei ffurfio neu caiff cyfrwng at ddibenion arbennig ei greu ar gyfer y contract) dylai prif aelodau’r grŵp roi tair enghraifft ar wahân. Bydd y dull gweithredu hwn yn eich helpu i gadarnhau a yw’r endid newydd yn dangos y profiad gofynnol.\nGall awdurdodau gynnwys cwestiwn o’u dewis eu hunain i asesu Gallu Technegol a Phroffesiynol ond awgrymir cwestiwn isod y gellir ei ddefnyddio os bydd angen:\nRhowch fanylion hyd at dri chontract, mewn unrhyw gyfuniad, gan naill ai’r sector cyhoeddus neu’r sector preifat; neu’r sector menter gymdeithasol, cymunedol a gwirfoddol (VCSE) sy’n berthnasol i’n gofyniad. Gall VCSE gynnwys samplau o waith a ariennir gan grant. Dylai contractau ar gyfer cyflenwadau neu wasanaethau fod wedi cael eu cyflawni yn ystod y tair blynedd diwethaf. Gall contractau gwaith fod o’r pum mlynedd diwethaf. Dylai’r enw cyswllt a roddwyd allu darparu tystiolaeth ysgrifenedig i gadarnhau cywirdeb y wybodaeth a roddir isod. Dylai cynigion consortia roi enghreifftiau perthnasol o ofynion tebyg sydd wedi cael eu bodloni gan y consortiwm. Os nad yw hyn yn bosibl (e.e. mae’r consortiwm newydd gael ei ffurfio neu bydd Cyfrwng at Ddibenion Arbennig yn cael ei greu ar gyfer y contract hwn), yna dylid rhoi tair enghraifft ar wahân rhwng prif aelod(au) y consortiwm arfaethedig neu’r Cyfrwng at Ddibenion Arbennig (nid oes angen tair enghraifft gan bob aelod). Pan fydd y Cyflenwr yn Gyfrwng at Ddibenion Arbennig, neu’n asiant rheoli nad yw’n bwriadu gweithredu fel y prif ddarparwr cyflenwadau neu wasanaethau, dylid rhoi’r wybodaeth y gofynnir amdani am y prif ddarparwr/darparwyr arfaethedig neu’r is-gontractwr/is-gontractwyr a fydd yn cyflawni’r contract.\nRhowch y canlynol ar gyfer pob contract:\nEnw’r sefydliad cwsmer\nPwynt cyswllt yn y sefydliad\nSwydd yn y sefydliad\nDyddiad dechrau’r contract\nDyddiad cwblhau’r contract\nGwerth amcangyfrifedig y contract\nOs ydych yn bwriadu is-gontractio cyfran o’r contract, nodwch sut rydych wedi cynnal cadwyni cyflenwi iach gyda’ch is-gontractwr/is-gontractwyr yn y gorffennol). Dylai tystiolaeth gynnwys manylion am eich systemau olrhain i reoli cadwyni cyflenwi er mwyn sicrhau y caiff y contract ei gyflawni, gan gynnwys talu’n brydlon neu aelodaeth o God Talu’n Brydlon y DU (neu gynlluniau cyfatebol mewn gwledydd eraill), ond heb fod yn gyfyngedig i hyn.\nOs na allwch roi o leiaf un enghraifft ar gyfer yr adran hon, rhowch esboniad dros hyn mewn hyd at 500 o eiriau e.e. mae eich sefydliad yn gwmni newydd neu rydych wedi darparu gwasanaethau yn y gorffennol ond nid o dan gontract.\n6.4 Is-gontractwyr a chadwyni cyflenwi\nDylai cynigion a gyflwynir gan ddarpar gyflenwr sy’n bwriadu defnyddio is-gontractwyr roi enghraifft berthnasol pan fo un o’r is-gontractwyr hanfodol neu fwy wedi bodloni gofynion tebyg (nid oes angen enghreifftiau ar wahân gan bob is-gontractwr). Dylech hefyd holi ynglŷn â’r gallu i gynnal cadwyn gyflenwi iach, gan gynnwys talu is-gontractwyr yn brydlon.\n7. Cwestiynau sy’n benodol i Gymru\nNid oes llawer o gyfle i ychwanegu cwestiynau at yr ESPD ond mae Llywodraeth Cymru wedi ychwanegu tri chwestiwn sy’n benodol i Gymru, gan gwmpasu meysydd o’r polisi caffael sy’n bwysig i Gymru – caethwasiaeth fodern, cosbrestru a dur. Dylai’r rhain gael eu cynnwys lle y bo hynny’n berthnasol ac yn gymesur, yn dibynnu ar natur y contract a pha nwyddau a gwasanaethau sy’n cael eu prynu. Mae Nodiadau Cyngor Caffael wedi cael eu paratoi gan Gwerth Cymru yn y meysydd hyn. Rhoddir rhagor o wybodaeth isod.\n7.1 Caethwasiaeth fodern\nErs 1 Hydref 2015, mae wedi bod yn ofynnol i sefydliadau masnachol sy’n gweithredu busnes neu ran o fusnes yn y DU, sy’n cyflenwi nwyddau neu wasanaethau ac sydd â throsiant blynyddol o £36 miliwn neu fwy (“sefydliadau masnachol perthnasol”) o dan adran 54 o’r Ddeddf baratoi datganiad am gaethwasiaeth a masnachu pobl fel y’i diffiniwyd gan adran 54 o’r Ddeddf.\nYng Nghymru, mae Llywodraeth Cymru wedi llunio’r Cod Ymarfer ar Arferion Cyflogaeth Moesegol yng Nghadwyni Cyflenwi’r Sector Cyhoeddus er mwyn hysbysu’r sector cyhoeddus yng Nghymru o’r ffordd y dylid mynd i’r afael â thriniaeth deg mewn telerau cyflog a hawliau cyflogaeth drwy gaffael.\nMae cosbrestru yn arfer anghyfreithlon a fyddai’n dod o dan gategori camymddwyn difrifol (maen prawf eithrio dewisol). Mae’r cwestiynau ynglŷn â chosbrestru yn yr ESPD ar-lein yn ceisio canfod a yw’r cynigydd wedi defnyddio cosbrestrau yn ystod y tair blynedd diwethaf ac yn gofyn am fanylion unrhyw erlyniadau. Fel gyda’r holl feini prawf eithrio dewisol, bydd angen i chi sicrhau bod unrhyw benderfyniad i eithrio yn gymesur a’ch bod wedi ystyried unrhyw dystiolaeth a roddwyd gan y cyflenwr ei fod wedi “hunanlanhau”.\nMae Llywodraeth Cymru wedi cymryd camau cadarn yn erbyn cosbrestru a Llywodraeth Cymru oedd y Llywodraeth gyntaf i’w gondemnio’n gyhoeddus yn 2013. Mae’r arfer o gosbrestru unigolion yn anghyfreithlon a chyflwynwyd deddfwriaeth i’w wahardd. Felly, mae’n bwysig bod sefydliadau’r sector cyhoeddus yn ymwybodol o’r ddeddfwriaeth berthnasol a sut y caiff ei chymhwyso. Gweler y Nodyn Cyngor Caffael am ragor o fanylion.\nMae’r cwestiynau ynglŷn â dur yn yr ESPD ar-lein wedi cael eu llunio gan arbenigwyr cyfreithiol er mwyn mynd i’r afael â’r problemau y mae’r diwydiant dur yn eu hwynebu ac maent yn cwmpasu cydymffurfiaeth â deddfwriaeth i atal dympio, gan sicrhau nad yw cynigwyr (na’u cadwyn cyflenwi) wedi llunio cytundeb â chyflenwyr eraill i ystumio cystadleuaeth, y broses o reoli cadwyni cyflenwi nac iechyd a diogelwch.\nMae’r Nodyn Cyngor Caffael ar Ddur yn rhoi cyngor ar bennu gofynion a manylebau dewis a fydd yn sicrhau cyflenwyr o safon a chynnyrch o safon, gan danlinellu pwysigrwydd tryloywder cadwyni cyflenwi a chyfleoedd i hysbysebu cadwyni cyflenwi. Gweler y Nodyn Cyngor Caffael am ragor o fanylion.\nGweler Atodiad B am rai cwestiynau eraill a awgrymir y gallwch eu gofyn yn yr adran ar Ddewis.\n8. Pwyntiau allweddol i’w cofio ynglŷn â dewis cyflenwyr\n8.1 Cyhoeddi manylebau llawn a gofynion sylfaenol yn gynnar\nUn o brif amcanion y SQuID yw hyrwyddo effeithlonrwydd er mwyn arbed amser ac arian i gyflenwyr, wrth iddynt gynnig a hefyd wrth iddynt benderfynu p’un a ddylent fanteisio ar gyfle i dendro ai peidio.\nGellir cyflawni hyn drwy nodi’r gofynion ac unrhyw feini prawf dewis sylfaenol yn glir ymlaen llawn. Drwy hyn, gall cynigwyr anaddas neu’r rhai heb ddiddordeb ddad-ddewis eu hunain yn hawdd; bydd hefyd yn helpu i leihau nifer y cynigwyr y bydd angen i chi eu gwerthuso, gan arbed amser i chithau hefyd. Bydd angen ystyried yn ofalus wrth ddewis y cwestiynau y byddwch yn eu gofyn, pam rydych yn eu gofyn a sut byddwch yn eu sgorio.\nYn yr hysbysiad o gontract a/neu’r Gwahoddiad i Dendro, dylech ddangos y canlynol yn glir er mwyn ei gwneud yn haws i gynigwyr weld yr hyn y gofynnir iddynt ei wneud:\nDatgelu’n llawn sgoriau a phwysoliadau’r Holiadur Cyn Cymhwyso ar gyfer y meini prawf AC unrhyw is-feini prawf (byddai hyn hefyd yn ymestyn i unrhyw lotiau)\nUnrhyw farciau llwyddo, trothwyon neu safonau gofynnol\nCwestiynau hollbwysig a fyddai’n anghymwyso’r cynigydd rhag bod yn rhan o’r broses (argymhellir y dylid cysylltu’r rhain ar dudalen flaen fel y byddant yn amlwg).\n8.2 Llunio rhestr fer\nY prif reswm dros y cam dewis yw nodi cyflenwyr sy’n gallu cyflawni’r contract a pheidio â llunio rhestr fer ohonynt; mae’r SQuID wedi cefnogi hynny o’r cychwyn. Fodd bynnag, weithiau bydd angen llunio rhestr fer ac os gwneir hynny, fe’ch anogir i ddefnyddio cwestiynau “Ie / Na” a “Llwyddo/Methu” cymaint â phosibl. Dylid osgoi cwestiynau sy’n gofyn am atebion hir ar ffurf traethawd gan eu bod yn tueddu i ffafrio cwmnïau cenedlaethol mawr y mae ganddynt dimau tendro ac i roi cwmnïau llai sefydledig, llai o faint a’r rhai sydd â llai o brofiad o gynnig am gontract o dan anfantais. Dylech leihau’r rhannau hynny o’r cam dewis sy’n denu sgôr i’r eithaf a dim ond ar gyfer y rhannau hynny sy’n mynd i’r afael â gallu’r cynigydd i fodloni’r gofyniad y dylid ei ddefnyddio.\nMae’n rhaid i’r ffordd y bwriedir sgorio a phwysoli cynigion er mwyn llunio rhestr fer gael ei nodi’n glir yn unol â Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015, fel y’i nodir uchod. Oni roddir gwybodaeth glir iawn, gall fod yn anodd i gynigwyr ddeall yr hyn a fyddai’n gyfystyr ag ateb “perffaith”. Mae’n rhaid bod cynigwyr bob amser yn gweld yn llawn sut y caiff cwestiynau eu sgorio a’u pwysoli cyn iddynt gyflwyno eu hymatebion.\n8.3 Pwysigrwydd ymgynghori â’r farchnad yn gynnar\nFe’ch cynghorir i ymgysylltu â’r farchnad yn gynnar cyn dechrau ymarfer caffael. Gallwn ddysgu eithaf tipyn gan gyflenwyr a dylem ddefnyddio eu harbenigedd ym maes pa nwyddau, gwaith neu wasanaethau bynnag y maent yn eu darparu er mwyn helpu i lywio ein dulliau gweithredu a’n manylebau. Os rhoddir y cyfle iddynt, gall cyflenwyr yn aml gynnig syniadau newydd ac arloesol neu ddulliau amgen o gyflwyno gwasanaethau a all helpu i lywio dulliau caffael. Hefyd, gallech ddefnyddio sesiynau ymgysylltu â chyflenwyr cyn tendro er mwyn hysbysu cyflenwyr am yr ESPD ar-lein newydd a’u cyfeirio at y Canllawiau i Ddefnyddwyr sy’n Gyflenwyr sydd ar gael ar wefan gwerthwchigymru.\nCydnabyddir gwerth ymgysylltu â chyflenwyr ac arloesi yn y fath fodd yn Natganiad Polisi Caffael Cymru ac mae Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 yn annog hynny’n gadarnhaol. Yn draddodiadol, efallai y byddai prynwyr wedi cadw pellter oddi wrth gyflenwyr ac wedi bod yn amharod i siarad â nhw rhag ofn eu bod yn cael eu cyhuddo o ddangos ffafriaeth, ond erbyn hyn cânt eu hannog i gynnal ‘ymgynghoriadau â’r farchnad’ gyda’r nod o baratoi’r ymarfer caffael a hysbysu cyflenwyr o’u cynlluniau a’u gofynion caffael (Rheoliad 40, Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015).\nGall awdurdodau contractio, er enghraifft, geisio neu dderbyn cyngor gan arbenigwyr neu awdurdodau annibynnol neu gan gyfranogwyr yn y farchnad. Gall cyngor o’r fath gael ei ddefnyddio wrth gynllunio a chynnal y weithdrefn gaffael ar yr amod nad yw’n ystumio cystadleuaeth ac nad yw’n wahaniaethol a’i fod yn dryloyw.\n8.4 Cynigion gan gonsortia\nMae rhai contractau yn y sector cyhoeddus yn rhy fawr ac maent y tu hwnt i gyrraedd cwmnïau llai o faint sy’n cynnig ar eu pennau eu hunain. Fodd bynnag, os yw’r contract yn addas ar gyfer cynigion ar y cyd a bod y cyflenwr yn gallu bod yn rhan o gonsortiwm â chyflenwyr eraill, gellir cyflwyno cynnig ar y cyd sy’n agor drysau ac yn rhoi cyfle i gynnig am gontractau mawr a fyddai fel arall y tu hwnt i’w cyrraedd.\nO dan system yr ESPD, dim ond un ddogfen y gall pob cynigydd ei chyflwyno. Os oes rhaid i’r cynigydd gyflwyno ymatebion i ESPD ar ran sefydliadau eraill - megis is-gontractwyr, aelodau o gonsortia neu sefydliadau y bydd yn dibynnu arnynt i gyflawni’r contract - bydd gofyn iddo lawrlwytho’r ffeil ESPD ar fformat Excel a gofyn i’w sefydliadau partner gwblhau’r adrannau perthnasol a’i dychwelyd iddo all-lein. Yna dylai’r cynigydd atodi’r ymatebion i’r ESPD gan ei bartneriaid fel dogfennau ychwanegol fel rhan o’i ymateb blwch post, a fydd yn cynnwys ei ymateb ei hun i’r ESPD mewn fformat electronig.\nMae’n bwysig ystyried y math o gontract rydych yn ei hysbysebu, a’r mathau o gonsortia a allai gynnig am y contract. Fe’ch anogir i ddarllen y Canllawiau ar Gynigion ar y Cyd, a luniwyd gan Lywodraeth Cymru (mewn partneriaeth â Chanolfan Cydweithredol Cymru a Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru)\nTynnwch sylw pob aelod o staff caffael ac unrhyw swyddogion perthnasol eraill yn eich sefydliad / sector ac unrhyw gyrff cyhoeddus eraill a noddir ym maes eich cyfrifoldeb at y Nodyn Cyngor Caffael hwn.\nOs bydd gennych unrhyw gwestiynau am y Nodyn Cyngor Caffael hwn, cysylltwch â VWPolicy@gov.wales\nMae Llywodraeth Cymru yn cydnabod ei bod wedi defnyddio’r cyhoeddiadau canlynol wrth baratoi’r Nodyn Cyngor Caffael hwn:\nRheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015\nHoliadur a chanllawiau i Gyflenwyr y GCC\nRheoliad Gweithredu’r Comisiwn (UE) 2016/7 dyddiedig 5 Ionawr 2016 sy’n pennu’r ffurf safonol ar gyfer y Ddogfen Gaffael Sengl Ewropeaidd\nCanllawiau’r SQuID ar Ddewis Cwestiynau\nDdatganiad Polisi Caffael Cymru, Llywodraeth Cymru, 2015\n1. Nodyn ar wiriadau ariannol cyffyrddiad ysgafn ynteu manwl a goblygiadau os bydd contract yn methu\nAchosir rhywfaint o gost neu anghyfleustra bron bob amser i’r prynwr os na chaiff nwyddau neu wasanaethau eu darparu oherwydd methiant ariannol cyflenwr. Fodd bynnag, bydd tebygolrwydd a graddau (risg) costau ac anghyfleustra o’r fath yn amrywio.\nYn aml, bydd y gost i’r prynwr yn uchel, a hynny am y bydd angen cystadleuaeth newydd i ddod o hyd i ddarparwr amgen, ac efallai y bydd angen ymarfer caffael arall er mwyn rhoi ateb dros dro ar waith. Efallai y bydd yn rhaid i’r prynwr dalu dipyn yn fwy am ateb dros dro a gall wynebu cosbau, anghyfleustra neu gostau eraill.\nFodd bynnag, mae’n bosibl y bydd y gost i’r prynwr yn isel – os gall y prynwr ddewis cyflenwr amgen gyda chyn lleied o waith ychwanegol â phosibl a bod y costau sy’n gysylltiedig â gorfod aros am ateb amgen yn isel. Os felly, gallai fod modd anwybyddu sefydlogrwydd ariannol wrth ddewis cynigwyr; byddai hyn yn lleihau costau’r ymarfer caffael a gallai wneud y gystadleuaeth yn agored i gynigwyr na fyddent fel arall yn cael cyfle i dyfu eu busnes. Mae’r prynwr, i bob diben, yn derbyn y risg y gall yr ymarfer caffael cychwynnol fethu ac y bydd yn rhaid iddo ei gynnal eto yn ddiweddarach.\nAsesiad ariannol cyffyrddiad ysgafn ynteu manwl\nO dan y rhan fwyaf o amgylchiadau, y dull gweithredu a argymhellir ar gyfer gwiriad cyffyrddiad ysgafn yw defnyddio proffidioldeb ac argaeledd asedau byrdymor fel mesurau sefydlogrwydd ariannol, ond mae’n well gan rai prynwyr yn y sector cyhoeddus ddefnyddio cymhareb prawf asid.\nMae’r cwestiynau yn nodi’n glir bod yn rhaid i gynigwyr fod mewn sefyllfa i roi tystiolaeth i ategu eu hymateb cyn i’r contract gael ei ddyfarnu, ac yn cynnig yr opsiwn o gynnwys data ariannol iddynt os dymunant.\nGwiriad manwl o’r sefyllfa ariannol\nEr mwyn cynnal gwiriad cynhwysfawr o’r sefyllfa ariannol, bydd angen cynnal dadansoddiad manwl o gyfrifon ariannol sefydliad, gan gadw mewn cof werth, hyd a nodweddion eraill y contract a gynigir. Mae’r dadansoddiad hwn yn gofyn am gryn dipyn o arbenigedd ariannol ac o ganlyniad i hyn caiff ei wneud weithiau gan asiantaethau allanol megis Dun & Bradstreet neu Equifax, ond dylai’r wybodaeth hon gael ei defnyddio ar y cyd â dadansoddiad mewnol lle bynnag y bo modd. Mae’r dadansoddiad yn canolbwyntio ar gryfder mantolen yr endid sy’n cynnig am gontract a’i riant-gwmni (lle y bo’n berthnasol) yn ogystal ag arian parod a phroffidioldeb hanesyddol (ac amcanestynedig weithiau).\nWrth ddefnyddio asiantaethau allanol i gynnal y gwiriad ariannol mae’n werth nodi eu bod yn tueddu i fod yn amharod i fentro a gall hyn ei gwneud yn anodd i BBaChau a chynigwyr llai sefydledig. Os yw hyn yn debygol o achosi problem, dylid ystyried a oes modd defnyddio arbenigedd amgen.\nYn dibynnu ar ganlyniadau’r dadansoddiad cychwynnol, gall cynigwyr gymryd camau lliniarol eraill i roi sicrwydd, megis gofyn i’r rhiant-gwmni am warantau, gwarantau cyllid, bondiau perfformiad neu symiau dargadw yn seiliedig ar y cam. Dim ond ar ôl y dadansoddiad cychwynnol y gellir penderfynu ar y camau hyn.\n2. Canllawiau i asesu’r goblygiadau os bydd contract yn methu\nCanllaw yn unig yw’r tabl hwn; dylid ei ddefnyddio fel enghraifft o’r ffordd y gellir mesur cost ac anghyfleustra gorfod ymdrin â chyflenwr sy’n methu â chyflawni contract.\nDim = 0 Isel = 1 Cymedrol = 2 Uchel = 4 Uchel iawn = 8\nCost ateb dros dro amgen Llai na 5,000 Tua £10,000 Tua £25,000 Tua £50,000 Bron £100,000 neu fwy\nCostau caffael sy’n gysylltiedig â phrynu ateb dros dro a/neu amgen Llai na 5,000 Tua £10,000 Tua £25,000 Tua £50,000 Bron £100,000 neu fwy\nEffaith methiant ar y cyhoedd (gan gynnwys iechyd a diogelwch) a/neu ar enw da’r prynwr Dim effaith allanol Effaith gyfyngedig iawn ar y cyhoedd (mae’n annhebygol y bydd effaith ar ganfyddiad y cyhoedd) Rhywfaint o effaith ar y cyhoedd (ychydig o effaith negyddol ar ganfyddiad y cyhoedd) Effaith gymedrol ar y cyhoedd (effaith negyddol gymedrol ar ganfyddiad y cyhoedd) Effaith fawr ar y cyhoedd (effaith negyddol sylweddol ar ganfyddiad y cyhoedd; risg sylweddol i iechyd a diogelwch y cyhoedd)\nCosbau neu gostau uniongyrchol eraill i’r prynwr os bydd cyflenwr yn methu â chyflawni contract Llai na 5,000 Tua £10,000 Tua £25,000 Tua £50,000 Bron £100,000 neu fwy\nDefnyddiwch bob rhes i gyfrif y pwyntiau sy’n cyfateb i’r effaith debygol os bydd y contract yn methu.\nAdiwch y pwyntiau a defnyddiwch y canllawiau isod i benderfynu ar y ffordd y byddwch yn gwirio sefydlogrwydd ariannol y cynigwyr.\n0 - 3 phwynt (effaith gwerth hyd at £35k): gwiriwch yswiriant yn unig\n4 – 7 pwynt (effaith gwerth tua £35-85k): gwiriad cyffyrddiad ysgafn o’r sefyllfa ariannol\n8 pwynt neu fwy (effaith gwerth tua £100k a throsodd): gwiriad manwl o’r sefyllfa ariannol\nD.S. fel y nodir uchod, mae’n annhebygol iawn y byddai unrhyw brosiect sy’n cynnwys gwaith adeiladu yn cael ei ddosbarthu’n brosiect risg isel o ran costau methiant ariannol cyflenwr.\n1. Cwestiynau ychwanegol a awgrymir - sy’n benodol i’r prosiect\nGallwch gynnwys cwestiynau eraill sy’n benodol i’r prosiect yn yr ESPD ar-lein o ran gallu technegol a phroffesiynol y darpar gyflenwr. Fodd bynnag, yn unol ag ysbryd yr ESPD fe’ch anogir i gynnwys cyn lleied o gwestiynau ychwanegol â phosibl a dylech fod yn glir pam rydych yn gofyn y cwestiynau a sut y byddwch yn eu sgorio. Mae’n rhaid i unrhyw gwestiynau sy’n benodol i’r prosiect fod yn berthnasol ac yn gymesur â’r contract. Dylech gyfeirio at y rhestr o bynciau posibl yn Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 sy’n cwmpasu gallu technegol a phroffesiynol. Amlinellir isod rai cwestiynau a awgrymir y gallech eu gofyn o bosib.\nDylech ganiatáu i ddarpar gyflenwyr hunanardystio eu bod neu y byddant wedi trefnu unrhyw yswiriant gofynnol os dyfernir y contract iddynt. Nid yw’n briodol mynnu cael tystiolaeth ar yr adeg hon fod yswiriant eisoes wedi’i drefnu. Dylech nodi faint o yswiriant fydd ei angen ar sail achos unigol. Dylai hyn fod yn gymesur ac yn ystyriol o natur y gwaith a’r risg dan sylw. Dylai fod modd cyfiawnhau unrhyw reswm dros ofyn am fwy o yswiriant nag sy’n angenrheidiol yn ôl y gyfraith.\nMae sawl rheswm pam y bydd angen i chi ymdrin â chyfle cyfartal o bosibl fel rhan o’ch proses o ddewis cyflenwyr: yn gyntaf, mae rhwymedigaeth gyfreithiol arnoch i wneud hynny o dan ddeddfwriaeth amrywiol (fel prynwr yn y sector cyhoeddus); yn ail, byddwch am sicrhau bod polisïau’r prynwr yn cael eu hyrwyddo drwy’r ymarfer caffael cyfan ac yn drydydd, byddwch am osgoi’r cyhoeddusrwydd o gael eich cysylltu â chyflenwyr sydd â record wael.\nEfallai fod gennych gwestiynau safonol rydych yn eu gofyn eisoes yn eich awdurdod ond os nad felly y mae, mae dwy ffordd o fynd ati - cymhwyso cyffyrddiad ysgafn a gwerthuso sy’n benodol i’r gofynion.\nMae’r dull gweithredu cyffyrddiad ysgafn yn seiliedig ar yr egwyddor bod deddfwriaeth gadarn eisoes ar waith o ran cyfle cyfartal, a gaiff ei ‘phlismona’ gan amrywiol gyrff cyhoeddus, gan gynnwys y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol. Mae’n tybio nad gwaith y prynwr yn y sector cyhoeddus yw gorfodi’r gyfraith ond ei bod yn ddoeth sicrhau nad yw contractau yn cael eu dyfarnu i sefydliadau sydd wedi torri’r gyfraith heb unioni eu hymddygiad. Drwy weithredu yn y modd hwn dylech sicrhau nad yw cynigwyr sy’n gymwys na’u his-gontractwyr wedi eu cael yn euog o wahaniaethu’n anghyfreithlon neu os ydynt wedi’u cael yn euog, eu bod wedi cymryd camau priodol i sicrhau na fydd y gwahaniaethu yn digwydd eto. Argymhellir y dylid bob amser gynnwys y cwestiynau hyn fel meini prawf cymhwyso.\nMae’r dull gweithredu manwl yn ddefnyddiol lle mae’r prosiect yn gosod gofynion penodol ar y prynwr o ran cyfle cyfartal (e.e. os yw’r contract yn darparu gwasanaethau’n uniongyrchol i’r cyhoedd, gan gynnwys pobl â nodweddion gwarchodedig). Mae’r dull gweithredu ‘manwl’ yn defnyddio’r un cwestiynau â’r dull gweithredu cyffyrddiad ysgafn ond mae hefyd yn gofyn i gynigwyr gadarnhau bod eu staff rheoli a’r rhai sydd â chyfrifoldebau am ddarparu gwasanaethau wedi cael hyfforddiant ar gyfle cyfartal. Dylid ychwanegu rhagor o gwestiynau yn holi am brofiad a sgiliau perthnasol penodol os oes angen. Efallai y bydd prynwyr am gynnwys cwestiynau sy’n benodol i’r contract, er enghraifft, gofyn am dystiolaeth o brofiad o ddarparu gwasanaethau ar gyfer pobl sydd â nodweddion gwarchodedig. Mewn sawl achos, bydd yn gwneud mwy o synnwyr nodi’n glir beth sydd ei angen yn y fanyleb ac yna ystyried y mater yn fanylach ar y cam tendro.\nYn dibynnu ar ba nwyddau, gwaith a gwasanaeth rydych yn ei brynu/eu prynu, bydd angen i chi sicrhau eich bod yn cynnwys cwestiynau ynglŷn ag iechyd a diogelwch yn Adran 3 o’r ESPD lle y bo’n briodol. Mae hyn yn bwysig am ddau brif reswm:\nMae gan y prynwr ddyletswydd gofal i’r cyhoedd a’i staff ei hun a bydd angen iddo sicrhau ei fod yn prynu cynhyrchion a gwasanaethau sy’n ddiogel ac sy’n cael eu gweithgynhyrchu a’u dosbarthu’n ddiogel.\nBydd angen i’r prynwr ystyried ei ddelwedd gyhoeddus a goblygiadau posibl bod yn gysylltiedig â chyflenwr sydd â record wael o ran iechyd a diogelwch.\nMae risgiau iechyd a diogelwch dipyn yn uwch mewn sectorau diwydiant penodol a dylech ddisgwyl ceisio rhagor o wybodaeth gan gynigwyr yn y marchnadoedd hyn. Mae enghreifftiau yn cynnwys y diwydiant adeiladu, gosodiadau, peirianneg sifil, cludo nwyddau neu logisteg, cynhyrchion mecanyddol, bwyd neu wasanaethau bwyd a gofal cymdeithasol.\nMae’n arfer gorau y dylid trin iechyd a diogelwch fel mater llwyddo / methu ar y cam dewis ac ni ddylai atebion gael eu sgorio na’u pwysoli. Mae Rheoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 yn caniatáu i gynigwyr hunanardystio felly bydd angen i feini prawf derbyn fod yn glir ac yn ddiamwys. Mae hyn yn golygu y dylech fod yn gallu nodi’r hyn a fyddai’n gyfystyr ag ymateb derbyniol.\nYr awdurdodau sy’n penderfynu pa gwestiynau ynglŷn ag iechyd a diogelwch y maent yn eu cynnwys (ac argymhellir bod prynwyr yn cydgysylltu ag arbenigwyr Iechyd a Diogelwch yn eu hawdurdodau) ond awgrymir rhai meysydd i’w cwmpasu isod:\nErlyniadau blaenorol - Cadarnhau, os yw’r cynigydd wedi cael ei erlyn yn llwyddiannus o dan ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch, ei fod wedi cymryd camau penderfynol i unioni’r methiant a arweiniodd at yr erlyniad.\nIs-gontractwyr cymwys - Sicrhau bod gan gynigwyr weithdrefnau priodol ar waith i sicrhau record a gweithdrefnau is-gontractwyr o ran iechyd a diogelwch.\nTystysgrifau Iechyd a Diogelwch - Gofyn am fanylion tystysgrifau â darparwyr achredu trydydd parti.\nPolisi iechyd a diogelwch - Sicrhau bod gan y cynigydd Bolisi Iechyd a Diogelwch priodol ar waith.\nHyfforddiant iechyd a diogelwch - Sicrhau bod gan y cynigydd hyfforddiant Iechyd a Diogelwch priodol ar waith.\nPerson enwebedig - Gofyn am fanylion person enwebedig y cynigydd o ran Iechyd a Diogelwch.\nCOSHH - Cadarnhau bod gan gynigwyr reolaethau priodol ar waith i ymdrin â chemegion a sylweddau o dan Reoliadau COSHH.\nAsesu gallu cynigwyr i fodloni gofynion iechyd a diogelwch statudol, lle y cynigir gwybodaeth neu dystysgrifau cyfatebol, neu lle mae sefydliadau yn gallu asesu hyn yn annibynnol ac yn dymuno gwneud hynny.\nChwilio am dystiolaeth bod gan gynigwyr fesurau rheoli traffig priodol.\n5. Talu’n brydlon\nGallwch gynnwys cwestiwn ar dalu’n brydlon ar y cam dewis er mwyn dangos ymrwymiad y sector cyhoeddus i gefnogi BBaChau drwy’r broses gaffael. Mewn sawl ffordd, nid yw’n cyflawni rhyw lawer gan nad yw’r ateb yn orfodadwy onid ymdrinnir â hyn fel rhan o’r broses dendro ac oni chaiff ei gynnwys yn y contract. Fodd bynnag, mae’n atgyfnerthu’r neges. Mae’n werth nodi hefyd os yw eich ymarfer caffael yn cynnwys prosiectau adeiladu a seilwaith ac unrhyw gontractau priodol eraill gwerth £2m neu fwy gallech ddefnyddio Cyfrif Banc Prosiect sy’n sicrhau taliadau prydlon drwy’r gadwyn gyflenwi gyfan. Mae canllawiau ar Gyfrifon Banc Prosiect.\nMae’r angen i ystyried effeithiau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd gweithgarwch caffael wedi ei hen sefydlu yng Nghymru. Mae sawl rheswm pam mae angen i brynwyr ystyried cynaliadwyedd wrth ddewis cyflenwyr:\nBydd angen i’r prynwr barhau i gydymffurfio â deddfwriaeth berthnasol yr UE / y DU.\nEfallai y bydd gan y prynwr ei dargedau amgylcheddol ei hun neu dargedau amgylcheddol Llywodraeth Cymru i’w cyrraedd a pholisïau i gydymffurfio â nhw.\nDylai’r prynwr ystyried goblygiadau cymdeithasol, amgylcheddol, economaidd a diwylliannol y contractau y mae’n eu dyfarnu, yn unol â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.\nDylai’r prynwr fod yn ymwybodol o’r ffordd y gall perthynas â chyflenwyr sydd â record wael, er enghraifft, oherwydd erlyniad am dorri deddfwriaeth ym maes cynaliadwyedd, effeithio ar ei ddelwedd gyhoeddus.\nNwyddau, gwasanaethau neu waith generig (contractwyr a gwasanaethau proffesiynol) asesiadau risg cynaliadwyedd\nMae mynd i’r afael â chynaliadwyedd yn gofyn am ystyriaeth ofalus o natur y gofyniad, y cyfleoedd a’r risgiau a’r ffordd fwy priodol o ymdrin â’r risgiau. Fel arfer, bydd hyn yn tynnu sylw at nifer o gamau gweithredu sy’n benodol i’r gofynion sydd i’w cymryd ar wahanol gamau’r prosiect, yn ystod yr ymarfer caffael ac wrth gyflawni’r contract.\nMae’r Asesiad Risg Cynaliadwyedd (nwyddau a gwasanaethau) yn adnodd i sicrhau ymarfer caffael cynaliadwy ac mae eisoes yn cael ei ddefnyddio’n helaeth yng Nghymru. Y dull gweithredu a argymhellir wrth ymdrin â chynaliadwyedd yw defnyddio’r Asesiad Risg Cynaliadwyedd naill ai ar gyfer nwyddau neu wasanaethau wrth gynllunio’ch ymarfer caffael: mae’n helpu i nodi risgiau sy’n benodol i’r gofynion sydd i’w rheoli yn ystod y camau dewis a thendro\nMae’n rhaid gochel rhag drysu rhwng yr elfennau hynny o gynaliadwyedd sy’n ymwneud â chymhwysedd technegol y cyflenwr (i’w hasesu ar y cam dewis) a’r rhai sy’n ymwneud â chyflawni’r contract (i’w hasesu ar y cam dyfarnu).\nO ran adeiladu, bydd yr Asesiad Risg Cynaliadwyedd yn rhoi canllawiau penodol ar yr hyn y dylai’r contractwr ymdrin ag ef fel rhan o’i System Rheoli Amgylcheddol. Am fod hyn yn benodol i’r gofynion, y ffordd orau o ymdrin â hyn yw fel rhan o’r cam tendro yn hytrach na’r cam dewis. Felly, argymhellir na ddylid cynnwys cwestiynau ynglŷn â’r System Rheoli Amgylcheddol yn ystod y cam dewis.\nAchredu gan drydydd parti a safonau\nAr gyfer rhai ymarferion caffael, efallai y bydd angen sicrhau bod gan gynigwyr system rheoli amgylcheddol sydd wedi’i hardystio gan gorff sydd wedi’i achredu gan UKAS. Fodd bynnag, ni ddylid ystyried hyn yn ofyniad ‘ticio’r blwch’, a dim ond os yw’n berthnasol ac yn bwysig i’r broses o gyflawni contract penodol y dylid ei gwneud yn ofynnol.\nMae ISO 14001 yn Safon Ryngwladol a ddefnyddir yn helaeth mewn sawl rhan o’r byd, ac yn enwedig, yn Ewrop, yn y diwydiant adeiladu. Fodd bynnag, ceir safonau amgen, gan gynnwys PAS402, EMAS, BS 8555 a’r Ddraig Werdd, a all fynd y tu hwnt i ofynion ISO 14001, yn dibynnu ar y lefel. Er mwyn cydymffurfio ag ISO 14001 mae’n rhaid i fusnes wneud y canlynol:\nDatblygu polisi amgylcheddol sy’n ei gwneud yn glir bod y busnes yn ymrwymedig i ddiogelu’r amgylchedd a gwella ei berfformiad amgylcheddol.\nSefydlu system rheoli amgylcheddol, sef rhwydwaith o elfennau cydgysylltiedig sy’n cynnwys cyfrifoldebau, awdurdodau, cydberthnasau, swyddogaethau, prosesau, arferion, gweithdrefnau, ac adnoddau.\nNodi’r agweddau amgylcheddol pwysicaf ar ei weithgareddau, ei gynhyrchion a’i wasanaethau ddoe, heddiw ac yfory.\nPennu amcanion a thargedau amgylcheddol ar gyfer pob swyddogaeth a lefel berthnasol yn y busnes.\nCreu rhaglenni i roi ei bolisi amgylcheddol ar waith a chyflawni ei amcanion a’i dargedau amgylcheddol.\nMonitro, mesur, archwilio ac adolygu ei system rheoli amgylcheddol er mwyn nodi camau unioni ac ataliol a gwella ei berfformiad amgylcheddol cyffredinol.\nSicrhau bod ei bolisi amgylcheddol yn briodol ac mewn grym, a bod ei amcanion a’i dargedau amgylcheddol yn cael eu cyflawni.\nEr mwyn sicrhau dull gweithredu cymesur (yn debyg i ISO 9001 ar gyfer rheoli ansawdd) mae’n rhaid i chi benderfynu yn gyntaf a oes angen ardystio i lefel ISO 14001 (neu safon gyfatebol) er mwyn diwallu anghenion yr ymarfer caffael.\nCyngor Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU ar hyn o bryd yw mai dim ond cyrff sydd wedi’u hachredu gan UKAS (neu gyrff cenedlaethol cyfatebol eraill) a ddylai ddarparu’r gwasanaeth ardystio (gweler www.ukas.com). Ym mhob cynllun, efallai y bydd lefelau gwahanol, ac mae achrediad UKAS hefyd yn categoreiddio cynlluniau yn wahanol (mathau A, B ac C) yn dibynnu ar y graddau y mae’r broses o weithredu’r system reoli a’r broses o’i harchwilio wedi’u gwahanu oddi wrth ei gilydd. Bydd angen i chi nodi’r hyn a fydd yn ofynnol gennych.\nOs bydd cynigwyr yn cadarnhau eu bod wedi’u hardystio i safon gydnabyddedig, dylech nodi bod hyn yn ddigonol ac, fel arfer, ni ddylech ofyn i gynigwyr hefyd roi disgrifiad hirfaith o’u prosesau rheoli amgylcheddol. Nid yw’r ardystiadau a restrir yn y cwestiwn yn gwbl gyfatebol a dylech ystyried eich gofynion eich hun yn ofalus a\nmabwysiadu dull gweithredu cymesur. Os ydych yn fodlon ystyried cyflenwr sy’n gweithio tuag at achredu gan drydydd parti, neu sy’n barod i roi hyn ar waith yn ystod oes y contract, bydd angen i chi gynnwys cwestiwn arall sy’n nodi’r manylion.\nOs na fyddwch yn derbyn cynigydd nad yw wedi’i ardystio gan drydydd parti, dylech nodi hyn yn glir. Fodd bynnag, efallai y byddwch am ystyried p’un a ddylid cadarnhau a yw cynigwyr wedi rhoi elfennau o system rheoli amgylcheddol ar waith, er nad yw’n un sydd wedi’i hardystio i safon gydnabyddedig. Yna, y prynwr fydd yn penderfynu a yw ymateb cynigydd i’r cwestiynau yn ddigon i ddiwallu anghenion yr ymarfer caffael.\nOs ystyrir nad yw hynny’n angenrheidiol, gallwch, yn syml, ofyn i gynigwyr gadarnhau bod y ffordd y mae’n ymgymryd â rheoli amgylcheddol yn cynnwys elfennau penodol o’r safonau.\nO dan Reoliadau Contractau Cyhoeddus 2015, dylid gofyn i gyflenwyr hunanardystio eu bod yn bodloni’r meini prawf dewis, a dim ond os byddant yn llwyddiannus y dylid gofyn iddynt gyflwyno tystiolaeth ategol.\nGall y broses o ddarparu’r cynnyrch, y gwasanaeth neu’r gwaith sydd ei angen yn llwyddiannus ddibynnu ar allu’r contractwr i reoli cysondeb yr allbynnau y mae’n eu cyflawni, a llunio prosesau rheoli prosiect a chyfleu “adborth” cwsmeriaid effeithiol. Defnyddiwch y canllawiau ym mhob un o’r adrannau isod i benderfynu sut y byddwch yn mynd i’r afael â’r materion hyn yn eich ymarfer caffael.\n8. Sicrhau ansawdd (cysondeb)\nFel rhan o’ch proses dendro, bydd angen i chi nodi’r gwasanaethau, y cynhyrchion neu’r gwaith sydd ei angen/eu hangen arnoch yn ofalus ac unrhyw safonau y bydd angen eu cyrraedd. Gall hefyd fod yn ddefnyddiol cadarnhau bod y cynigydd yn defnyddio technegau sicrhau ansawdd i’w alluogi i reoli cysondeb ansawdd yr allbynnau y mae’n eu cyflawni. Mae’n bwysig nodi bod y technegau hyn yn canolbwyntio ar sicrhau bod ansawdd yn gyson, yn hytrach na bod ansawdd yn uchel – efallai y bydd angen nodi safonau ac ansawdd penodol ar wahân.\nEr mwyn deall p’un a ddylid cynnwys cwestiynau ar Sicrhau Ansawdd, atebwch y cwestiwn canlynol: a yw’r cynnyrch, y gwasanaeth neu’r gwaith o natur y mae’n debygol y bydd technegau Sicrhau Ansawdd yn cyfrannu’n sylweddol tuag at gysondeb yr allbynnau a gyflawnir? Fel arfer, mae hyn yn berthnasol wrth gaffael gwasanaethau gofal cymdeithasol, adeiladu a chynnal a chadw tai ac wrth gaffael nwyddau. Os mai ‘ydy’ yw’r ateb i’r cwestiwn hwn, yna argymhellir eich bod yn gofyn cwestiwn ynglŷn â sicrhau ansawdd.\nWrth ymdrin â sicrhau ansawdd, gallwch ddewis o blith dau ddull gweithredu: y cyntaf yw gofyn am system rheoli ansawdd sydd wedi’i hardystio gan drydydd parti gyda chwmpas priodol. Noder mai cyngor Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU ar hyn o bryd yw mai dim ond cyrff ardystio sydd wedi’u hachredu gan UKAS (neu gyrff cenedlaethol cyfatebol eraill) a ddylai ddarparu’r gwasanaeth hwn. Gweler UKAS gael rhagor o fanylion.. Efallai y bydd hyn yn angenrheidiol pan fydd angen system rheoli ansawdd aeddfed a ffurfiol er mwyn bodloni’r gofyniad; hefyd, un o fanteision mabwysiadu’r dull gweithredu hwn yw ei fod yn lleihau ymdrech gwerthuso’r Prynwr i’r eithaf. Gofynnwch gwestiwn ar hyn os ydych am ddefnyddio’r dull gweithredu hwn ond cofiwch, hyd yn oed i fusnes bach, y gall talu am system o’r fath a’i chynnal a’i chadw gostio tua £10,000-£20,000 fel arfer. Polisi Llywodraeth Cymru yw na ddylai fod yn ofynnol i gynigwyr dalu am ardystio gan drydydd parti fel rhagamod cynnig (ac eithrio o dan rai amgylchiadau, megis diogelwch a rhai achrediadau masnach pan fydd modd caniatáu hynny neu pan fo’i angen). Fodd bynnag, mae ISO 9001 yn Safon Ryngwladol ac fe’i defnyddir yn helaeth ledled Ewrop a thros y byd (roedd dros 600,000 o dystysgrifau wedi cael eu rhoi’n fyd-eang erbyn 2002); felly, nid yw defnyddio’r safon at ddibenion caffael yn y DU yn gwahaniaethu’n uniongyrchol yn erbyn unrhyw gwmnïau. Gellid ystyried ei bod yn rhesymol nodi safon ryngwladol fel un o’r gofynion dewis pan fydd modd cyfiawnhau’r gofyniad i sicrhau ansawdd.\nEr mwyn cydymffurfio â safon ISO9001:\nMae gan y busnes bolisi ansawdd ffurfiol sy’n ddatganiad ffurfiol gan reolwyr ac mae perthynas agos rhyngddo ef a’r cynllun busnes ac anghenion cwsmeriaid. Mae’r polisi ansawdd yn cael ei ddeall a’i ddilyn ar bob lefel a chan bob cyflogai.\nMae penderfyniadau ynghylch y system ansawdd yn seiliedig ar ddata a gofnodwyd ac mae’r system yn cael ei harchwilio a’i gwerthuso’n rheolaidd o ran cydymffurfiaeth ac effeithiolrwydd.\nDylai cofnodion ddangos sut a ble y cafodd deunyddiau crai a chynhyrchion eu prosesu, er mwyn ei gwneud yn bosibl olrhain cynhyrchion a phroblemau i’w tarddle. Mae gan y busnes weithdrefnau wedi’u dogfennu ar gyfer ymdrin ag achosion gwirioneddol a phosibl o beidio â chydymffurfio. Mae’n rhaid iddo sicrhau nad oes neb yn defnyddio cynhyrchion gwael, penderfynu beth i’w wneud gyda chynhyrchion gwael, mynd at wraidd unrhyw broblem, a chadw cofnodion er mwyn gwella’r system.\nMae angen i’r busnes adolygu perfformiad yn rheolaidd drwy archwiliadau mewnol a chyfarfodydd, a phenderfynu p’un a yw’r system ansawdd yn gweithio a pha welliannau y gellir eu gwneud. Mae’n rhaid iddo ymdrin â phroblemau blaenorol a phroblemau a all godi. Mae’n rhaid iddo gadw cofnodion o’r gweithgareddau hyn a’r penderfyniadau canlyniadol, a monitro eu heffeithiolrwydd. Mae angen gweithdrefn wedi’i dogfennu ar gyfer archwiliadau mewnol arno.\nGall mabwysiadu safon ISO9001 fod yn gostus iawn i fusnesau. Gall ei gwneud yn ofynnol i nifer o brosesau a gweithdrefnau gael eu dogfennu ac i staff gael eu hyfforddi; mae’n gofyn am archwiliadau parhaus a throsolwg gan reolwyr. Mewn gwrthgyferbyniad, gall cost ardystio gan drydydd parti fod yn gymharol isel; fe’i cyflawnir drwy waith archwilio ar y safle a gwaith monitro parhaus. Er gwaethaf hyn, gall costau ardystio fod yn uchel iawn weithiau, hyd yn oed i’r sefydliadau hynny sydd wedi rhoi gweithdrefnau mewnol da ar waith. Felly, mae rhai cynigwyr yn dewis rhoi gweithdrefnau ar waith eu hunain yn hytrach na defnyddio ymgynghorwyr allanol. Os yw cynigwyr wedi cael eu hardystio gan drydydd parti cydnabyddedig, dylai hyn fod yn ddigon, ac ni ddylech ofyn iddynt roi disgrifiad hirfaith o’r prosesau hyn.\nOs ydych yn fodlon ystyried cyflenwr sy’n gweithio tuag at ardystio gan drydydd parti, neu sy’n barod i roi hyn ar waith yn ystod oes y contract, bydd angen i chi gynnwys cwestiwn arall sy’n nodi’r manylion.\nWrth gwrs, efallai y bydd gan gwmnïau system rheoli ansawdd sy’n bodloni rhai o ofynion ISO 9001, ond nid pob un ohonynt, ac efallai y bydd yn ddigon i chi nodi gofyniad is yn ôl yr angen er mwyn diwallu anghenion penodol yr ymarfer caffael. Gallwch, yn syml, ofyn i gynigwyr gadarnhau bod eu system rheoli ansawdd yn cynnwys elfennau penodol o’r safon. O dan Reoliadau Contractau Cyhoeddus 2015, dylid gofyn i gyflenwyr hunanardystio eu bod yn bodloni’r meini prawf dewis a dim ond os byddant yn llwyddiannus y dylid gofyn iddynt gyflwyno tystiolaeth ategol.\n9. Y Gymraeg\nEfallai y bydd yn berthnasol i chi ystyried Mesur y Gymraeg, yn dibynnu ar yr hyn rydych yn ei brynu. Gallwch gynnwys cwestiwn i gadarnhau bod neu y bydd y cynigydd yn bodloni gofynion Mesur y Gymraeg os yw’n llwyddiannus. Efallai yr hoffech ychwanegu cwestiwn sy’n benodol i’r contract mewn achosion lle mae profiad o gyflawni yn Gymraeg yn ddangosydd pwysig o alluogrwydd. Dylech nodi’n glir yr hyn a fyddai’n gyfystyr ag ateb derbyniol.\nMae canllawiau ar osod contractau allanol ar gyfer gwasanaethau yn Gymraeg ar gwefan Comisiynydd y Gymraeg.\nAtodiad C: cwestiynau cyffredin\nBeth yw’r ESPD?\nMae’r Ddogfen Gaffael Sengl Ewropeaidd (ESPD) yn hunanddatganiad electronig o statws ariannol cynigwyr, eu galluoedd a’u haddasrwydd ar gyfer ymarfer caffael cyhoeddus. Ei nod yw gwneud y cam dewis cyflenwyr yn llai beichus i gynigwyr ac osgoi’r sefyllfa lle mae’n rhaid iddynt gyflwyno swm sylweddol o wybodaeth yn ddiangen. Mae’r ESPD yn gweithio ar sail egwyddorion hunanddatgan felly dim ond y sawl sy’n ennill y tendr fydd yn gorfod cyflwyno’r dogfennau eu hunain a’r dystiolaeth ategol.\nPam newid o’r SQuID?\nO dan Reoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 cyflwynwyd gofyniad newydd i awdurdodau contractio allu derbyn y defnydd o Ddogfen Gaffael Sengl Ewropeaidd (ESPD) ar gam dewis cyflenwyr y broses gaffael (Rheoliad 59), felly mae’n ofyniad deddfwriaethol bellach i awdurdodau contractio allu derbyn a defnyddio ESPD. Er ei bod yn debyg i’r SQuID, mae’n ofyniad cyfreithiol defnyddio ESPD ac nid yw’n ymarferol rhedeg y ddwy system.\nSut mae’r ESPD yn cael ei rhoi ar waith yng Nghymru?\nMae system ESPD ar-lein ar gael i’w defnyddio ar wefan gwerthwchigymru, sef y porth caffael cenedlaethol. Mae’n gofyn i ddarpar gyflenwyr hunanddatgan eu statws i ddechrau yn erbyn y seiliau dros eithrio a’r cwestiynau dewis.\nSut mae’r ESPD yn cymharu â’r SQuID?\nMae’r broses newydd hon o ddewis cyflenwyr yn debyg iawn i’r hen broses ond mae’n ei symleiddio hyd yn oed yn fwy ac yn ei moderneiddio. Ni ddylid ei hystyried yn newid mawr o ran hanfodion dewis cyflenwyr - mae’n sicrhau dull gweithredu symlach a mwy cyson i’r sector cyhoeddus cyfan a dylai egwyddorion y SQuID, sef mabwysiadu dull gweithredu sy’n seiliedig ar risg ac sy’n gymesur, barhau.\nA oes unrhyw ganllawiau i ddefnyddwyr ar gael?\nOes, cyhoeddir Canllawiau i Ddefnyddwyr sy’n Gyflenwyr ar wefan gwerthwchigymru ar y cyd â’r ESPD ar-lein.\nPryd y dylwn ddechrau defnyddio’r ESPD ar-lein?\nDylech ddechrau defnyddio’r ESPD ar-lein newydd ar unwaith ar gyfer unrhyw ymarferion caffael newydd.\nBeth os oes ymarfer caffael yn mynd rhagddo ac rwyf wedi defnyddio’r SQuID?\nGellir parhau ag unrhyw ymarferion caffael sydd wedi dechrau eisoes gan ddefnyddio’r SQuID.\nAm faint o amser y bydd y SQuID ar gael?\nRydym yn disgwyl ei datgomisiynu o fis Ebrill 2020 - o’r dyddiad hwn dim ond yr ESPD newydd y byddwch yn gallu ei defnyddio.\nAi dim ond ar wefan gwerthwchigymru y mae’r ESPD ar gael?\nRydym yn ymwybodol bod nifer o ddefnyddwyr yn dewis cyflenwyr drwy eu hadnoddau tendro electronig – BravoSolution a Proactis yn bennaf. Mae’r darparwyr hyn wedi cydweithio â ni i gyflwyno nifer o atebion byrdymor fel y gallwn i gyd ymgorffori’r ESPD yn ein harferion caffael. Cewch y diweddaraf am unrhyw ddatblygiadau yn y maes hwn maes o law.\nA oes rhaid i ni ddefnyddio’r ESPD ar-lein ar gyfer contractau sydd islaw trothwy Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd?\nDim ond ar gyfer ymarferion caffael sydd uwchlaw trothwy Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd o dan Reoliadau Contractau Cyhoeddus 2015 y mae’n ofynnol. Fodd bynnag, gellir hefyd ei defnyddio ar gyfer contractau sydd islaw trothwy Cyfnodolyn Swyddogol yr Undeb Ewropeaidd os yw’r awdurdod yn dymuno gweithredu felly – bydd yn helpu i gynnig dull gweithredu a chyfres gyson o gwestiynau i gyflenwyr sy’n cynnig am gyfleoedd islaw’r trothwy hwnnw.\nSut y bydd yr ESPD yn effeithio ar gyflenwyr?\nNi ddylai gael unrhyw effeithiau negyddol gan ei bod yn parhau i symleiddio’r broses (fel y gwnaeth y SQuID) ac mae egwyddorion hunanddatgan yn golygu nad oes rhaid iddynt ddarparu symiau enfawr o wybodaeth ymlaen llaw. Fe’ch anogir i ddweud wrth ddarpar gyflenwyr am yr ESPD ar-lein newydd yn ystod unrhyw ddiwrnodau ymgysylltu â chyflenwyr a gynhelir gennych a hefyd yn y dogfennau caffael, gan esbonio bod Canllawiau i Ddefnyddwyr sy’n Gyflenwyr ar gael ar wefan gwerthwchigymru.\nA yw’r ESPD newydd yn cefnogi polisi caffael Cymru?\nYdy, mae’n cefnogi’r egwyddorion yn Natganiad Polisi Caffael Cymru i symleiddio’r broses a’i gwneud yn haws i gyflenwyr gynnig am waith y sector cyhoeddus. Hefyd, ychwanegwyd tri chwestiwn sy’n benodol i Gymru, sy’n cwmpasu meysydd o’r polisi caffael sy’n bwysig i Gymru – caethwasiaeth fodern, cosbrestru a dur. Dylai’r rhain gael eu cynnwys lle y bo hynny’n berthnasol ac yn gymesur, yn dibynnu ar natur y contract a pha nwyddau a gwasanaethau sy’n cael eu prynu.


Ein Chwedlau - Arthur Sir Penfro\nRwyt ti yma ► Cartref ► Arthur Sir Penfro\nSaif Coetan Arthur ar Benmaendewi ac yn ôl y chwedl fe'i taflwyd gan Arthur o gopa Carn Llidi gerllaw; bu Arthur yn brysur oherwydd mae cynifer â 30 o fannau tebyg ym Mhrydain. Mae'r gromlech hon yn dynodi gweddillion siambr gladdu Neolithig sydd oddeutu 6,000 o flynyddoedd oed. Mae iddi gapfaen 20 troedfedd o hyd ac mae maen arall, sy’n sefyll yn y ddaear, yn ei gynnal. Gellir cyrraedd y safle ar droed yn unig. Parciwch yn nhraeth Porth Mawr a dilynwch lwybr yr arfordir i'r gogledd tua Phenmaendewi.\nMae amryw o fannau yn hawlio bod yn fan claddu'r Brenin Arthur. Dywedir bod Bedd Arthur, fry ar grib greigiog Cerrig Marchogion ym mryniau Preseli, yn nodi'r safle lle lladdwyd nifer o farchogion Arthur gan y Twrch Trwyth a'u troi'n garreg.\nDywedir mai brenin o Wyddel oedd y Twrch Trwyth a drowyd yn anifail. Glaniodd y baedd ffyrnig ym Mhorth Clais ger Tyddewi a rheibiodd yr ardal gyfagos cyn i frwydr fawr ddigwydd rhyngddo ac Arthur a'i farchogion ar Foel Cwmcerwyn ar y Preseli, lle helwyd y baedd ymaith.\nPentir Sant Gofan\nPentir Sant Gofan yw'r man mwyaf deheuol ar arfordir Sir Benfro a dywedir mai yma y daeth Syr Gawain, nai Arthur, yn feudwy yn dilyn marwolaeth Arthur. Dywed y chwedl fod Gawain wedi'i gladdu yma o dan allor y capel bychan a saif yng nghesail y graig.\nBeth am wneud rhywbeth gwahanol...\nMae Adorable Archimedes, y dylluan yn ffilm animeiddio Disney The Sword in the Stone, sy'n ymwneud â'r Arthur a'r Myrddin ifanc, wedi ei seilio ar dylluan siaradus Myrddin yn y llyfr o'r un enw. Gallwch 'gyfarfod â thylluan' yn Fferm Folly, Begeli, Cilgeti, fel rhan o brofiad Jolly Barn yr atyniad folly-farm.co.uk\nFel arall, mynnwch gip ar ddreigiau... mewn un chwedl, mae'r Brenin Arthur yn annog draig i erlid y Sacsoniaid o'r wlad. Ni wyddom ymhle mae dreigiau Cymru yn cwato erbyn hyn ond gallwch weld rhai bach yn Dragon Reptiles, canolfan dan do yn Saundersfoot ger Dinbych-y-pysgod sy'n gartref i ymlusgiaid ac sy'n cynnig addysg ymarferol ynghylch y creaduriaid reptile-experience.co.uk\nMae gan Gelli Fawr Woodland Retreat, Trefdraeth, saith ystafell, 15 bwthyn a 12 erw o erddi cain a phyllau, ac mae mewn llecyn delfrydol ar gyfer teithiau cerdded hir o amgylch bryniau'r Preseli gellifawr.co.uk\nSaif Gwesty Penrhiw dafliad carreg o Eglwys Gadeiriol Tyddewi. Dywed un chwedl mai nith i'r Brenin Arthur oedd Santes Non, mam ein nawddsant Dewi penrhiwhotel.com\nCynigir 16 o ystafelloedd yng ngwesty St David’s Cross ar Sgwâr y Groes stdavidscrosshotel.co.uk\nAm lety y byddai brenin yn falch ohono, rhowch gynnig ar westy moethus Roch Castle ym mhentref y Garn ger Hwlffordd rochcastle.com


Prynu A ddylai y gyfnewidydd gwres Roi Sylw I'r Mater - Newyddion - Wuxi Hengnuo Offer Cemegol Co, Ltd\nPrynu Mae gyfnewidydd gwres A ddylai Roi Sylw I'r Mater\nPrynu y gyfnewidydd gwres ddylai dalu sylw at y mater\nMae angen i gyfnewidydd gwres prynu i dalu sylw i lawer o fanylion, gweler y deunydd, brand ardystiedig, amcangyfrif y nifer, gweler y manylion gosod, sy'n gofyn am ein sylw.\nUn, yn edrych ar y deunydd\nTynnwch y haearn bwrw traddodiadol gyfnewidydd gwres, mae'r gwerthiant farchnad bresennol o Cyfnewidwyr Gwres newydd tri math bennaf: dur, alwminiwm a chopr ac aloi alwminiwm.\nYn ail, yn edrych am frandiau adnabyddus\nMae'n rhaid i ddefnyddwyr brynu Cyfnewidwyr Gwres edrych am brandiau, dewiswch brand rheolaidd o Cyfnewidwyr Gwres. marchnad da a drwg a achosir yn uniongyrchol gan y diwydiant a'r anhwylder farchnad: cynnyrch, methodd rhannau sbâr, nid yw'r gosodiad wedi'i safoni, deunyddiau ac nid yw systemau yn cael eu paru a materion eraill yn parhau i ddod i'r amlwg, felly mae'r defnyddwyr gorau at ddewis farchnad ffurfiol yn dda brandiau -known o cyfnewidwyr gwres, yn ogystal â sicrhau ansawdd, mae gosod berffaith a system ddiogelwch ar ôl-werthu gwasanaeth.\nYn drydydd, mae nifer y amcangyfrifon\nMae yna nifer o ffyrdd i gyfrifo nifer y Cyfnewidwyr Gwres. Mae'r ffordd fwy cywir yw cyfrifo faint o Cyfnewidwyr Gwres drwy gyfrifo swm y sinc gwres. Mae'r broses hon yn fwy cymhleth ac yn anodd i lawer o ddefnyddwyr eu deall. cartref da o wahanol faint o dai, er mwyn i fusnesau yn eich helpu i gyfrifo.\n, Mae'r manylion gosod Pedwerydd\nNawr bod y math newydd o gyfnewidydd gwres lliw cyfoethog, newid siâp, ar gyfer gwresogi yn y cartref hefyd yn nodwedd amlwg o addurno, felly mae rhai pobl yn dewis lleoliad y gyfnewidydd gwres, yn dod yn gamddealltwriaeth. Yn wir, y dewis o leoliad gyfnewidydd gwres o safbwynt ynni o farn yw straen.\nNodiadau prynu gyfnewidydd gwres\nMae'r asgell gyfnewidydd gwres yn plygu o blât alwminiwm denau ac yn edrych fel meginau acordion. Mae pob un o'r llafnau sinc gwres yn gogwyddo i un cyfeiriad i helpu'r llif aer. Mae perfformiad thermol y ddau gynnyrch yn gymharol gryf. proffiliau allwthio alwminiwm o gyfnewidydd gwres y pris isaf, ond nid yw'r effaith oeri yn dda; aur, arian, copr gyfnewidydd gwres effaith dissipation gwres yn dda, ond y gost uchel, pwysau. Y mwyaf cost-effeithiol yw'r aloi alwminiwm gyfnewidydd gwres. Mae'r gyfnewidydd gwres yn gwres wasgaru drwy ddarfudiad, po fwyaf yr arwynebedd, y gorau yr effaith dissipation gwres. Yn y dewis o gyfnewidydd gwres, dylai hefyd fod yn bryderus am yr ardal dissipation gwres y gyfnewidydd gwres.\nPâr o: Anweddydd rhai Dulliau Trin Fault Cyffredin\nNesaf: Cynnal a Chadw Daily A'r Rhagofalon Of The cyddwyso


BlogMenai.com: Pam bod gan y Blaid le i fod yn obeithiol yn Ynys Mon\nMae ymgeiswyr pleidiau eraill wedi dweud celwydd yn y gorffennol er mwyn cael eu dewis.\nD'oes dim rheswm i'r Blaid ddilyn eu hesiampl. Dwi'n siomedig iawn.\nYdi hyn yn arwydd fod y Blaid yn fodlon dweud beth bynnag mae'n nhw'n meddwl fydd yn debygol iddi gael llwyddiant etholiadol?\nNid oes gobaith i Gymru os yw hynny yn wir.\nSut allwn ni ymddiried mewn rhywun o'r fath ar ôl iddo gael ei ethol, os caiff ei ethol?\nFel un sydd tu allan i'r blaid, mi fuaswn yn ail-lunio dy gwestiwn. Sut allwn ni ymddiried mewn plaid sy'n llunio polisi niwcliar sydd mor chwerthinllyd o naif a phendew?\nPob lwc i Rhun. Dwi'n siwr y bydd y genedl yn ei werthfawrogi yn llawer mwy na lleiafrif bach o'i gyd-bleidwyr.\nNid y polisi sy'n fy mhoeni i, ond yr egwyddor o fod yn onest ac yn agored. Mae hynny'n fwy pwysig nac unrhyw bolisi.\nDyna ydi'r peth - mae MH yn dweud bod mai ond y Socialist Labour dynas sydd yn dillyn polisi Plaid Cymru. Dweud y cyfan dydi. Student politics.\nDim ots gen i beth mae rhywun arall yn dweud. Dwi'n mynegi fy marn i. Dwi'n disgwyl safon uwch oddiwrth ymgeiswyr PC na safonau isel pleidiau eraill.\nTi'n disgwyl hunanladdiad gwleidyddol gan ymgeiswyr y Blaid oherwydd i lond dwrn o bobl basio rhyw bollisi neu'i gilydd.\nMae'r pplisii yma yn tynnu yn hollol groes i gyfeiriad polisi cyffredinol y Blaid o gryfhau'r economi. Mae'r peth i hyd yn dangos gwendidau yn y ffordd mae'r Blaid yn llunio polisiau.\nTi'n gwneud yr un camgymeriad a Di-enw. Darllena be dwi wedi sgrifennu yn ofalus, Cai.\nOs yw ymgeisydd yn anghytuno a rhyw bolisi neu gilydd, dyler ei fod yn datgan hynny ar yr amser ac yn y lle priodol.\nOs buasai hynny wedi digwydd, fuaswn i ddim yn gorfod datgan fy marn yma. Fe fuasai wedi cael ei ddewis neu peidio, a diwedd ar y peth.\nYdwi'n iawn i ddarogan mai'r aelod parchus dros Syniadau oedd saer y polisi gafodd ei fabwysiadu yn 2011 yn dilyn damwain Fukushima?\nMae'r diweddaraf bod Rhun wedi ei ddatgan - h.y. bod Plaid Cymru yn cefnogi niwclear newydd lle mae'n bodoli'n barod - yn ffeithiol anghywir.\nMae hyn naill ai'n golygu nad yw Rhun yn gwybod hyn - ac os felly mae'n annerbyniol o anwybodus ynglyn a pholisiau ei blaid ei hun - neu bod e wedi dweud hyn er ei bod e'n gwybod nad yw hi'n gywir.\nDdim yn siwr pa un sy'n well gen i gredu i fod yn onest. Dwi yn erbyn polisi'r Blaid ar ynni niwclear - dwi'n ei gweld yn "necessary evil" - ond mae'r math yma o ymddygiad yn tanseilio ei ymgyrch, yn tanseilio Leanne fel arweinydd ac yn tanseilio Plaid Cymru.\nPam bod hyn yn wahanol i Dafydd Elis-Thomas yn ceisio honni na fu neb byth o blaid annibyniaeth?\n"Pam bod hyn yn wahanol i Dafydd Elis-Thomas yn ceisio honni na fu neb byth o blaid annibyniaeth?"\nAchos mae annibyniaeth yn gwbl graidd i Blaid Cymru. Tydi polisi niwclear ddim.\nPob lwc i Rhun ap Iorwerth medda fi, bob tro dwi wedi'i glywed yn siarad mae o'n gwneud synnwyr mawr - o ddarllen rhai pethau ar y we (Syniadau yn enghraifft dda iawn dros yr wythnosau diwethaf) mae'n ymddangos bod angen pobl gall ar Blaid Cymru a ddim, fel y dywedodd rhywun uchod, y blydi nonsens 'student politics' 'ma. Mae hynny'n fwy gwrthyrrol i bleidleisiwr aeddfed na'r unpeth arall.\nWir-yr, problem FAWR Plaid Cymru ydi ei bod hi'n chwarae'r gêm wleidyddol mewn ffordd neis neis barchus. A bydd hi BYTH yn rym o bwys yng Nghymru nes iddi, esgusodwch y Saesneg, SMARTEN UP.\n"You know that there's been a policy in Plaid Cymru going back 40 years....."\nNid yw yn dweud fod "Plaid Cymru yn cefnogi niwclear newydd lle mae'n bodoli'n barod" Darllen y frawddeg uchod. Nid wyf i'n aelod o'r Blaid ond dwi'n ddigon call i wybod y byddai hi'n gall i adael hyn hyd nes ar ol yr etholiad....os nad ydych eisiau i Labour ennill wrth-gwrs.\nDwi'n meddwl y bydd Rhun yn ennill yn gyffyrddus ond dwi'n siomedig iawn nad ydi o wedi datblygu narratif ei hun ar fusnes Wylfa B.\nO'r hyn dwi wedi glywed ganddo, mae o wedi derbyn neges Llafur am y swyddi bron yn ddi-gwestiwn, heb ddatblygu hynny mewn unrhyw fodd.\nMae gwendid Llafur yn lleol wedi cynnig cyfle gwych i BC\ngyflwyno neges amgen ar fater Wylfa B, a honno'n ddadl genedlaetholgar gryfach nag a gafwyd yn y gorffennol megis( yn Saesneg):\n"What Ynys Mon needs is a strong nationalist AM who will fight to ensure that, if the Wylfa B development goes ahead, the people of Ynys Mon and Wales can have clear assurances about local employment and just as clear assurances regarding the issue of nuclear waste and clear up costs for generations to come."\nPam, o pam nad ydi o'n fodlon defnyddio iaith fel hyn ac yntau wedi dweud ei fod o'n genedlaetholwr sy'n credu mewn annibyniaeth?!\nMae'r holl athroniaeth "chwarae hi'n saff" yma, fel y dywed HOR, yn wrth-gynhyrchiol yn y pendraw!\n"Nid y polisi sy'n fy mhoeni i, ond yr egwyddor o fod yn onest ac yn agored. Mae hynny'n fwy pwysig nac unrhyw bolisi....\n...Dwi'n disgwyl safon uwch oddiwrth ymgeiswyr PC na safonau isel pleidiau eraill."\nBeth wyt ti'n meddwl yw hyn - cystadleuaeth gwneud teisen y WI?\n"Wir-yr, problem FAWR Plaid Cymru ydi ei bod hi'n chwarae'r gêm wleidyddol mewn ffordd neis neis barchus. A bydd hi BYTH yn rym o bwys yng Nghymru nes iddi, esgusodwch y Saesneg, SMARTEN UP."\nDigon posibl fod yr etholiad wedi ei ennill neu golli erbyn hyn gyda'r pleidleisau post.\nWel, does yna ddim digon o bleidleisiau post i wneud hynny - ond ti'n iawn bod y mwyafrif llethol ohonyn nhw i mewn bellach.\nDwi ddim yn siwr o lle mae'r syniad yma bod Rhun wedi bod yn anonest ar gwestiwn Wylfa wedi dod. Fe fu'n ddigon clir yn ystod y cyfarfod dewis - fe wnaeth ei safiad yn glir ddwywaith yn ystod y cyfarfod. Roedd yn amlwg fod ei safiad yn wahanol i'r ddwy ymgeisydd arall. Fe gafodd ei ddewis gan Blaid oedd yn gwybod i'r dim be oedd ei feddwl ar y peth. Tydi o'n dweud dim sy'n wahanol yn ystod yr ymgyrch ag y dywedodd o ar y cychwyn.\nOs ydy Ynys Mon rhywbeth yn debyg i etholaethau eraill yna mae tua 20% o etholwyr yn derbyn pleidlais drwy'r post. Mae tua 3/4 o'r rheiny yn pleidleisio fel arfer sef 15% o'r cyfanswn etholwyr cofrestredig.\nWedyn, os yw'r canran pleidleisio yn isel - dyweder 35% (bu'n 22% yn Nwyrain Abertawe a 50% ym Mlaenau Gwent (ond ar yr un diwrnod ag is-etholiad San Steffan ar yr un dydd), - yna os ydy un ymgeisydd dipyn ar y blaen yna fe all fod yn anodd i eraill ei oddiweddid.\nDim rheswn i orffwys ar y rhwyfau wedi dweud hynny!


Llyfrgell Owen Phrasebank - hiaith\nMae ein hiaith mewn enbydrwydd, ein tir o dan warchae gan estroniaid, ein diwydiannau'n adfeilion a'n plant ar wasgar ym mhedwar ban y byd.\nGyda'r Chwyldro Diwydiannol llifodd cannoedd o filoedd o Gymry i'r ardaloedd diwydiannol gan ddwyn eu hiaith, eu crefydd a'u gwerthoedd gyda hwy.\nGwelodd Jean Paul Sarte, y Comiwnydd, bwysigrwydd difesur eu hiaith i bobl sydd dipyn yn llai niferus na'r Cymry, sef y Basgiaid.\n'Wel,' meddent, 'pam na ddylai criw bach gael eu hiaith a'u diwylliant eu hunain; mae e'n digwydd ym mhobman yn yr India.' Doedden ni a'n hiaith ddim yn un o ffeithiau ysgytwol bywyd iddynt mae hynny yn sicr.\nNid at bobl ddieithr eu hiaith ac anodd eu lleferydd y'th anfonir, ond at dŷ Israel.\nFel yn bennaf oll y cadwasom yr ystyr a llafurio bob amser i'w adfer yn gwbl gywir, felly yr ydym â'r parch mwyaf wedi cadw priod ddull y geiriau yn gymaint ag i'r Apostolion wrth lefaru wrth y Cenhedloedd ac ysgrifennu atynt yn yr iaith Roeg eu cyfyngu eu hunain i ymadrodd bywiog yr Hebraeg yn hytrach na mentro ymhell trwy ystwytho eu hiaith i lefaru fel y llefarai'r Cenhedloedd.\nYn yr awdl mae un o'r delwau a geir yn Nhyddewi yn holi pererinion, ac yn gofyn a ydyw'r Cymry yn parchu eu hiaith o hyd ac yn gwerthfawrogi harddwch y wlad.\nEi hiaith a'i threftadaeth Gymraeg oedd ei gobaith a'i gogoniant, ac yr oedd y rheiny dan warchae.\n'Yn ddiweddar iawn, bid siŵr, oblegid masnach feunyddiol gyda'r Saeson, a'r ffaith fod ein dynion ieuainc yn cael eu haddysg yn Lloegr, a'u bod, o'u plentyndod (a siarad yn gyffredinol) yn fwy cyfarwydd a'r Saesneg nag a'u hiaith eu hunain, fe oresgynnwyd ein hiaith ni gan rai geiriau Saesneg, a chan ffurfiau Saesneg, ac y mae hynny yn digwydd fwyfwy bob dydd' meddai.\nYng ngolwg yr arweinwyr Ymneilltuol, yr oeddynt, drwy ddifrio'r Cymry a'u hiaith, wedi gwadu hawl yr Eglwys ar eneidiau'r Cymry.\nDim ond ei hiaith hi oedd iaith 'naturiol' y gymdeithas.\nGweithwyr Allanol Gwerth y Gymraeg yn economaidd/cymdeithasol o safbwynt cyflogwyr a'r sgiliau perthnasol y dylid eu hyrwyddo; i swydd mor allweddol a hon heb iddo fedru ein hiaith.\nMaen nhw'n ymfalchi%o yn y ffaith nad o'r Sanscrit y daeth eu hiaith nhw; mae tafod y Casiaid yn perthyn yn agos iawn i eiddo'r Khmer yn ne-ddwyrain Asia.\nNi wn i beth yw'r ateb cywir i'r holl gwestiynau hyn (er bod gennyf syniad go lew) am nad oes neb yn eu gofyn; ond cwestiynau fel hyn sy'n rhaid eu gofyn os am sicrhau dyfodol i'n hiaith.\nEU HIAITH Iaith go od ydi'r iaith Urmyceg.\nMae gwaith eisoes ar gael ar eirfaoedd angenrheidiol a lle ceir anghenion pellach mae digon o gyfreithwyr dawnus Cymraeg eu hiaith a allai hefyd lunio geirfaoedd.\nRhaid i athrawon a/ neu adrannau ystyried mabwysiadu polisi pendant ynglyn a chywair eu hiaith lafar.\nNid yw'r agerbeiriant nerthol, Ac nid yw y trydan 'chwaith, Wedi troi yn anghysegrol, Nac anserchol ddim o'n hiaith.\nDaw i'r amlwg gliriaf yng Nghymru yn yr anrhaith ar ei hiaith.\nAberthai rhieni lawer cysur er mwyn cymhwyso eu plant gogyfer â'r gystadleuaeth lem am ddyrchafiad, ac aberthent y genedl Gymreig a'i hiaith er mwyn chwyddo nerth a gogoniant yr Ymerodraeth fawr yr oedd Cymru'n rhan ddinod ohoni.\nGwyddai'r bugail yn dda am y boen o weld praidd newynog yn chwilio am borthiant a heb ei gael; gwyddai hefyd na chaent eu porthi oni ellid darparu ar eu cyfer yr Ysgrythur yn eu hiaith eu hun.\nGwelir y duedd hon ar waith yn y deunydd Arthuraidd yn arbennig, lle gellid yn hawdd greu dolen gyswllt rhwng y traddodiadau estron a'r rhai brodorol, oherwydd bod cymeriadau ag enwau tebyg iawn yn profi anturiaethau tebyg, boed eu hiaith yn Gymraeg neu Ffrangeg.\nAc y mae hyn yn creu gwahaniaeth trawiadol rhwng y Cymry Cymraeg eu hiaith a'u cymdogion uniaith.\nYn ail, y Beibl yn ein hiaith.\nMae hynny'n sicr yn wir am ymdrechion y dyneiddwyr i hybu a chlodfori eu hiaith a'u cenedl eu hunain.\n'Bydd y gerdd yma yn iechyd i farddoniaeth Gymraeg heddiw, oherwydd fe ddengys y gellir cynhyrchu gwaith o radd uchel yn y dull newydd yn ein hiaith ni, a hynny heb fod yn euog o rai pethau ag y bydd condemnwyr y canu modern yn hoff o'u hanelu ato,' meddai J. M. Edwards yn ei feirniadaeth.\nRoedden nhw mewn gwlad oedd yn hollol estron - y brodorion yn elyniaethus ac yn mynnu siarad eu hiaith ryfedd eu hunain.\nFe fydd drama newydd gan Sion Eirian yn ymwneud â phuteiniaid Cymraeg eu hiaith ac fe fydd nofel gan John Owen o'r Rhondda yn rhoi 'bratiaith' a rhegfeydd yng ngenau plant yr ysgolion Cymraeg.\nAgweddau disgyblion uwchradd o gartrefi Saesneg eu hiaith tuag at y Gymraeg.\nOherwydd y taeogrwydd hwn, ni ddefnyddiai'r Cymry eu hiaith, a magodd llawer eu plant yn Saesneg.\nCanant a bloeddiant eu hoff air yn eu hiaith hynafol sef HEDDWCH.\nYn ôl yr ymchwil mae canran y Cymry Cymraeg rhugl eu hiaith wedi disgyn o 62% yn 1991 i 54% heddiw.\nYn ogystal â hyn, fe fyddai'n arwydd clir i'r byd y tu allan fod Cymru'n wlad ddwyieithog, fod angen gwasanaethau dwyieithog arni a'i bod yn rhoi gwerth ar ei hiaith ei hun.\nYn olaf, gallwn enwi grwpiau llai byth, fel Ffriesiaid yr Iseldiroedd, yr Uchelwyr Gaeleg eu hiaith yn yr Alban, Lapiaid Llychlyn, Sorbiaid dwyrain yr Almaen, a Vlachiaid y gwledydd Balcanaidd.\nIddo ef, ni allai unrhyw lenyddiaeth fodoli yn annibynnlo ar lenyddiaethau eraill oni bai ei bod yn perthyn i genedl neilltuol a'i hiaith a'i thraddodiadau ei hun.\nDechreuasant gydag ymlyniad wrth y goron Seisnig (a barhâi yn Ffrangeg ei hiaith, fel y gwnâi'r gyfraith Seisnig), ond o hyn y datblygodd ymlyniad wrth Loegr.\nNid oes amheuaeth na fu gan ardal Penllyn, holl natur a naws y wlad a'i hiaith, ddylanwad anhraethol ar ei ieithwedd, ar y ffordd y syniai am fodolaeth a'r ffordd y dehonglai arwyddocad ei brofiadau hen a newydd.\nO'r holl Geltiaid y Cymry yn unig a fedrai ddarllen eu hiaith - efallai eu bod yn unigryw yn Ewrop yn hyn - a chan hynny hwy yn unig ymhlith y Celtiaid a barhaodd i gynhyrchu llenyddiaeth gyfoethog.\nYr unig ffordd i ddarganfod hynny ydyw trwy eu cael i siarad yn eu hiaith eu hunain.\nFe sefydlwyd Ty Tawe fel cymdeithas yn ystod Eisteddfod Abertawe 1982 gyda'r bwriad o brynu canolfan I hybu defnydd o'r iaith ymysg yr ifainc a dysgu hanes Cymru a'i Hiaith i bawb a feddai ddiddordeb yn y wlad a'i diwylliant.\nMi ddaliaf i ei fod yn hŷn o lawer na'n cenedlaetholdeb gwleidyddol, ac y gellir ei olrhain, yn ei ymwneud a'n hiaith ac a'n hanes, i ddechreuad y cyfnod modern.\nAchosodd prinder cyfleoedd gwaith i frodorion Cymraeg eu hiaith symud i ffwrdd, a phrisiau tai cymharol isel ac atyniad y bywyd gwledig i fewnfudwyr di-Gymraeg symud i mewn.\nNa, nid at lawer o bobl ddieithr eu hiaith ac anodd eu lleferydd, a thithau heb ddeall eu geiriau; yn wir, pe bawn wedi dy anfon atynt hwy, byddent yn gwrando arnat.\nOddi ar 1988 caniatawyd sawl datblygiad newydd a barodd tanseilio amryw o gymunedau Cymraeg eu hiaith oherwydd gwendidau Cylchlythyr 53/88.\nPa Gymro nad yw'n gywilydd ganddo weld y nifer o eiriau Saesneg sy'n cartrefu beunydd yn ein hiaith?\nGobeithiwn y bydd yr argraffiad newydd hwn yn ysbrydoliaeth i genhedlaeth newydd o Gymry i weithio dros eu cenedl a'u hiaith, a gobeithiwn y bydd yn rhoi hwb i eraill ail-afael yn y frwydr.\nFel y dywedodd Saunders Lewis ddeng mlynedd ar hugain yn ôl, y mae Saeson yn bencampwyr ar ddefnyddio eu hiaith fel offeryn gwleidyddol.\nAnodd meddwl am unrhyw agwedd o briodi nad yw Bethan Mair a Meleri Wyn James yn cyffwrdd a hwy ac er bod digonedd o'r math yma o gyhoeddiadau ar gael yn y Saesneg bydd o fendith i sawl pâr cael cyfrol fach fel hon wedi ei hanelu'n benodol at gynulleidfa Gymraeg ei hiaith.\nYr oedd ymfudo o Gymru i Awstralia ar raddfa lawer llai na'r un i America, ond yma eto gwnaed ymdrechion i ddarparu cyhoeddiadau cyfnodol ar gyfer yr ymfudwyr yn eu hiaith eu hunain.\nNi fydd y bennod hon yn trafod problemau y cenhedloedd y tu mewn i Rwsia chwaith, fel pobl Georgia ac Armenia, neu yr unedau lluosog Ffineg neu Dwrceg eu hiaith.\nDarllenai ef gywyddau Beirdd yr Uchelwyr, nid yn unig er mwyn darganfod safonau gramadeg, ond hefyd o bleser pur yng nglendid eu hiaith, yng nghynildeb eu cystrawennau, ym mherseinedd eu canganeddion.\nCyn bod sôn am y Saesneg, roedd gan y Cymry eu hiaith a'i diwylliant unigryw.\nRoedd yr offeiriad gwlatgar, Daniel Ddu o Geredigion, wrth ei fodd o ddeall y byddai 'studio a harddu ein hiaith' yng Ngholeg Dewi Sant.\nPriodolai Burgess hyn yn rhannol i Seisnigrwydd yr Eglwys Wladol ac anallu ei chlerigwyr i bregethu yn Gymraeg, a gwnaeth ei orau i osod clerigwyr Cymraeg eu hiaith mewn plwyfi Cymraeg.\nNodwn hefyd cyn sefydlu Sianel Pedwar Cymru y bu i rai godi cwestiynau tebyg o ran a fyddai digon o dechnegwyr Cymraeg eu hiaith ar gael.\nOherwydd dinistrio sylfaen bentrefol ein hiaith rhaid creu sylfaen newydd iddi; troedle a fedr wrthsefyll bygythiadau'r mewnlifiad cyson o Saeson i'r ardaloedd gwledig, a throedle a fedr gymathu nifer sylweddol ohonynt heb danseilio'r iaith a'r diwylliant Cymraeg.\nHeb rym gwleidyddol ac economaidd ni all pobl Cymru amddiffyn eu cymunedau a'u hiaith.\nYr un pryd, wrth i'r bobl golli eu hiaith, roeddynt yn colli eu gorffennol hefyd: roeddynt yn ansicr pwy yn union oedden nhw; yn ansicr ynghylch y tir o dan eu traed.\nMae yma fygythiad difrifol i'r tiriogaethau naturiol Cymraeg eu hiaith a rhaid wrth ymateb ar fyrder.\nEu hiaith a'u diwylliant oedd prif amddiffyniad urddas a dynoliaeth y Cymry yn wyneb goresgyniad diwydiannaeth a chyfalafiaeth ysgeler y ganrif ddiwethaf, ond polisi anwar y Llywodraeth oedd eu diddyfnu oddi wrth eu diwylliant a'u diwreiddio o'u hanes fel y chwelid y gymdeithas genedlaethol.\nTestun tosturi yn peri tristwch hyd boen yw gweld darn o wlad yn wynebu difodiant ei hiaith a dinistr ei diwylliant a thranc ei chymdeithas a'i harferion a'i ffordd o fyw.\nDyna fater llyfr J R Jones, Prydeindod; a'r llyfr hwnnw a'i ddarlith ef, A Raid i'r Iaith ein Gwahanu yw Dail Sibul ein tynged ni a thynged ein hiaith.\nCyn belled ag y mae fy Nghymreictod i yn y cwestiwn, doedd hi ddim yn fater o ddiddordeb mawr i'r Indiaid ar y tren fod gan Gymru ei hiaith ei hunan.\nGwynn Jones a John Morris-Jones ynglŷn â thaeogrwydd y Cymry a'u dibristod o'u hiaith.\nY mae ein dyled ni'r Cymry'n ddwfn i'r bobl a'r mudiadau a frwydrodd yn ddiymarbed dros y blynyddoedd i sicrhau na châi'r cyfrwng cyfathrebu pwerus a dylanwadol hwn foddi ein hiaith a'n diwylliant a'n traddodiadau cenedlaethol.\nHyd ddechrau'r ganrif bresennol yr oedd plant mewn ysgolion yng nghanol y Gymru Gymraeg yn cael eu cosbi am siarad eu hiaith ym mhlith ei gilydd hyd yn oed ar y maes chwarae.\nNi allant neu ni fynnant weld mai amddiffyn eu cenedl, eu hiaith neu eu hunaniaeth y mae pob cenedlaetholwr mewn unrhyw wlad.\nMae gwledydd eraill sydd yn cymryd normaleiddio eu hiaith o ddifrif bellach yn gweld twf yn y niferoedd sy'n medru'r iaith ar draws y sbectrwm oedran er gwaetha'r pwysau cynyddol oddi wrth ieithoedd dominyddol y byd.\nDiolch bod 'na gymaint o rai yn dysgu ein hiaith, yn cael blas ar ei dysgu ac mor frwd drosti.\nMae hyn yn helpu i lenwi unrhyw fylchau yn nealltwriaeth dysgwr o'r Gymraeg a hefyd yn atgoffa darllenwr sy'n rhugl o amrywiaeth a chyfoeth ein hiaith.\ni herio'r drefn a ddinistriai ein hiaith.\nRhoesant barch neilltuol yn eu haddoliad i ddarllen yr efengylau a'r epistolau yn eu hiaith eu hunain.


Gweithio i ni | beta.llyw.cymru\nGwybodaeth am weithio i'r Arolygiaeth Gynllunio\nMae gennym tua 700 o staff yn yr Arolygiaeth Gynllunio yn ogystal â tua 90 o bobl sy’n ymgymryd â gwaith i ni o dan nifer o gontractau sy’n talu ffioedd. Mae’r mwyafrif o’n staff wedi’u lleoli yn ein swyddfeydd ym Mryste a Chaerdydd, tra bod ein harolygwyr cynllunio yn gweithio o gartref.\nMae ein arolygywr cynllunio yn penderfynu ar apeliadau o dan Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (fel y’i diwygiwyd) a deddfwriaeth amgylcheddol arall, ac yn cynnal ymchwiliadau i ddogfennau Fframweithiau Datblygu Lleol /Cynlluniau Datblygu Lleol.\nYmdrinnir ag apeliadau o dan un o dri dull: ymchwiliad cyhoeddus, gwrandawiad neu drwy sylwadau ysgrifenedig.\nRôl yr Arolygydd wrth ymdrin ag apeliadau yw cynnal ymchwiliadau a gwrandawiadau ac ymweld â safleoedd, gan ystyried tystiolaeth ysgrifenedig a llafar er mwyn gwneud penderfyniadau a resymir yn llawn.\nWrth asesu cadernid dogfennau Fframweithiau Datblygu Lleol neu Gynlluniau Datblygu Lleol, rôl yr Arolygydd yw cynnal ymchwiliad o ran adnabod y materion i’w trafod ac ystyried y dystiolaeth a gyflwynir yn ysgrifenedig ac a glywir ar lafar.\nLlywodraethir rôl yr Arolygydd gan werthoedd yr Arolygiaeth sef bod yn agored, teg a diduedd.\nLleolir ein Harolygwyr yn eu hardal eu hunain, ond cynhelir ymchwiliadau, gwrandawiadau, ymweliadau safle ac archwiliadau yn y Dosbarth neu’r Sir lle y lleolir yr apêl. Felly mae teithio ac aros dros nos yn ofynnol weithiau. Efallai bydd gofyn hefyd i Arolygwyr ddod i’n swyddfeydd yng Nghaerdydd neu ym Mryste ar gyfer cyfarfodydd.\nYn gyffredinol, mae arolygwyr, neu ddarpar arolygwyr, wedi’u haddysgu i lefel gradd ac maent wedi meddu ar swyddi uwch yn ystod eu gyrfa. Byddant hefyd yn aelodau o gorff proffesiynol, ac yn gallu dangos dealltwriaeth neu werthfawrogiad o faterion cynllunio.\nLleolir ein swyddfeydd yn Temple Quay, Bryste ac ym Mharc Cathays, Caerdydd.\nMae ein staff swyddfa gweinyddol yn ymgymryd ag ystod eang o swyddogaethau, gan gynnwys:\nYmdrin â’r cyhoedd, yn cydosod ffeiliau achos, cytuno ar ddyddiadau ar gyfer ymchwiliadau ac ymweliadau safle neu gyhoeddi penderfyniadau’r Arolygwyr;\nDarparu cymorth uniongyrchol i Arolygwyr, yn enwedig mewn ymchwiliadau hir neu pan fydd angen ystyried nifer fawr o faterion;\nDarparu swyddogaethau cymorth hanfodol yn ein meysydd 6echnoleg gwybodaeth, cyllid neu adnoddau dynol.\nMae gan ein staff gweinyddol ystod eang o sgiliau a, lle bo’n berthnasol, rydym yn eu hannog ac yn eu cefnogi i ennill cymwysterau proffesiynol.\nMae ein swyddi gwag presennol i'w gweld ar wefan Civil Service Jobs.\nMae’r Arolygiaeth Gynllunio yn gyflogwr Cyfle Cyfartal. Croesewir ceisiadau am swyddi gan bawb sydd â’r cymwysterau addas beth bynnag fo’u rhywedd, statws priodasol, hil, anabledd, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, oed, crefydd neu gredo. Mae gweithio’n rhan-amser hefyd yn cael ei ystyried.


Ennill Profiad - Wrexham Glyndwr University\nRydych chi yma: Hafan > Ein cymorth i fyfyrwyr > Gyrfaoedd > Ennill Profiad\nMae ein holl gyrsiau yn llawn dop o gyfleoedd i ennill profiad ymarferol yn eich maes astudio.\nGallai hyn fod drwy ddefnyddio cyfleusterau helaeth y Brifysgol sydd wedi eu teilwra i'r cyrsiau a gynigwn, drwy leoliadau gwaith, neu drwy gyfleoedd i gystadlu neu arddangos eich gwaith mewn arddangosfeydd a pherfformiadau. Mae creu cyfleoedd a fydd yn gwella eich cyflogadwyedd bob amser ym mlaen ein meddwl wrth i ni ddylunio ein cyrsiau.\nYn ogystal, mae ein gwasanaeth Gyrfaoedd a'r Zôn yn gallu eich helpu i gael gafael ar brofiad gwaith, swyddi rhan-amser a chyfleoedd gwirfoddoli er mwyn ehangu eich profiad, gwneud cysylltiadau newydd a datblygu sgiliau gwerthfawr, pob un ohonynt yn hanfodol i'ch helpu i gael eich troed yn nrws y llwybr gyrfaol graddedig o'ch dewis.\n“Rwyf wedi dysgu sut i addasu CV ar gyfer swyddi penodol ac i barhau â fy mhrofiad gwaith, a fydd yn fy helpu i gael mwy o gyfleoedd yn fy ngyrfa yn y dyfodol.” Aimee, Celfyddyd Gain\nBydd ein porth cymorth gyrfa ar-lein WGUconnect yn eich helpu i ddod o hyd i gyflogaeth ran-amser a llawn a phan fo'r amser yn iawn, swyddi gwag i raddedigion. Rydym hefyd yn cynnig swyddi gwag dros dro ar y campws drwy'r cynllun Llysgenhadon Myfyrwyr.\nMae ein perthnasoedd cryf â busnesau a sefydliadau yn y rhanbarth a'r cyfleoedd ymarferol ar ein cyrsiau, i gyd yn helpu Prifysgol Glyndŵr Wrecsam i gael y record ragorol o gyflogadwyedd sydd ganddi. Yn wir, ni yw'r orau yng ngogledd Cymru am gefnogi myfyrwyr i gael swyddi, gyda ffigwr cyflogadwyedd o 92.1% ac rydym hefyd yn uwch na chyfartaledd y sector ar gyfer cyflogaeth lefel raddedig, yn ôl Arolwg Cyrchfan Ymadawyr diweddaraf (DLHE) yr Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch (HESA).\nNid yw ein cefnogaeth yn dod i ben pan fyddwch yn gorffen eich cwrs chwaith, gan fod ein Gwasanaeth Gyrfaoedd a Chyflogadwyedd wrth law i helpu ein graddedigion, waeth pryd fyddant wedi gorffen astudio gyda ni.\nRhaglen GO Wales (Cyflawni drwy Brofiad Gwaith)\nOs ydych chi o dan 25 oed, yn astudio'n llawn amser ac yn cael trafferth i ddod o hyd i, neu adnabod profiad gwaith addas, ffoniwch 01978 293240 neu ewch i Gyrfaoedd a Chyflogadwyedd yn y llyfrgell, i weld a ydych yn gymwys i gael budd o'r Rhaglen GO Wales Cyflawni drwy Brofiad Gwaith. Mae cymorth ar gael i helpu gyda theithio i gyfleoedd profiad gwaith, gofal plant, lleoliadau gwaith cyflogedig a chymorth un-i-un.\nMae profiad gwaith yn hanfodol os ydych yn gobeithio dod o hyd i gyflogaeth ar ôl i chi raddio. Gallwn eich helpu i gael gwybod sut y gallwch wneud y mwyaf o'ch amser yma a chael hyd i'r cyfleoedd gorau i gynyddu eich siawns o gael gwaith graddedig.\nMae GO Wales: Cyflawni drwy Brofiad Gwaith yn cael ei hariannu'n rhannol gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop, yn cael ei rheoli gan Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru a'i chyflwyno gan brifysgolion yng Nghymru.\nRydym yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau sy'n gysylltiedig â chyflogaeth drwy gydol y flwyddyn gan gynnwys ein Ffair Yrfaoedd flynyddol a chynhadledd gyrfaoedd y diwydiannau creadigol Dyfodol Creadigol, digwyddiadau gwirfoddoli, sesiynau cymorth i raddedigion a nifer o fentrau cyflogwyr pwnc penodol amrywiol eraill sydd â'r nod o gyflwyno ein myfyrwyr i realedd eu gyrfa ddewisol.


Sgyrsiau Traws-Iwerydd - Mesur ar y Cyrion | Audit Wales\nSgyrsiau Traws-Iwerydd - Mesur ar y Cyrion\nMesur ar y Cyrion: Sgwrs Draws-Iwerydd yn trafod Mesur yr Annelwig.. gyda'n gwesteion; Sonja Blignaut, Gary Wallace a Chris Giacomantonio.\nMewn byd o gyrff cyhoeddus-gorfforaethol llawn dangosyddion perfformiad, ydym ni yn colli golwg ar werth cysylltiadau a chydymdeimlad dynol?\nMae disgwyl bod yn medru mesur effaith mewn ffordd bendant yn rhan annatod o fyd ariannu cynlluniau a rheoleiddio. Tra bod rhifau yn bwysig, ydi gor-ddibynniaeth arnynt yn achosi i ni golli golwg ar ddulliau mwy ystyrlon o fesur? Oes yna ffordd o fesur y data 'cynnes' na ellir ei ddal gyda rhif? Mae gan yr holl declynnau a duliau eu defnydd, ond wrth i'r cyddestun newid, oni ddylai y dull newid hefyd?\nWrth i ein dealltwriaeth o'r byd ddyfnhau, gan ddod yn fwy cymhlyg yn y broses, ymunwch â ni ar gyfer y daith yma mewn i fesur ar y cyrion.\nWedi eu gwahodd gan y cydweithwyr o Gymru a Nova Scotia fydd Gary Wallace a Chris Giacomantonio. Byddant yn rhannu eu safbwyntiau ar fesur a sut i ddal a pherthnasu yr hyn sydd yn bwysig i bobl a chymunedau er mwyn osgoi canlyniadau anffafriol. Bydd Sonja Blignaut hefyd yn ymuno yn y drafodaeth, gan holi ac annog syniadau ac onglau gwahanol gan ein cyfrannwyr. yn dilyn y sgwrs ddifyr hon bydd cyfle i chi gwrdd â phobl ddifyr o du hwnt i'r cefnfor a pharhau y sgwrs.\nYmunwch a ni ar Ebrill 27ain am 10.30 y.b. (Nova Scotia) / 14.30 (Cymru) / 15.30 (De Affrica) am sgwrs draws-Iwerydd, a gawn ni weld lle awn ni.


Adnoddau - St. David's Children Society\nRhestr Ddarllen Mabwysiadu\nCliciwch fan hyn i weld rhestr o rai o'n hoff lyfrau ynghylch mabwysiadu. Mae digon o rai eraill yn ogystal â'r rhestr hon, ond dyma le da i chi ddechrau eich ymchwil.\nSefydliad Cenedlaethol Syndrom Alcohol ar y Ffetws-UK\nMae NOFAS-UK (Sefydliad Cenedlaethol Syndrom Alcohol ar y Ffetws* -UK) wedi ymrwymo i gefnogi pobl a effeithiwyd gan Anhwylderau Sbectrwm Alcohol ar y Ffetws (FASD), eu teuluoedd a'u cymunedau. Mae'n hyrwyddo addysg ar gyfer gweithwyr proffesiynol ac ymwybyddiaeth y cyhoedd ynghylch y risg o yfed alcohol yn ystod beichiogrwydd. Mae NOFAS-UK yn ffynhonnell wybodaeth ar FASD i'r cyhoedd, y wasg ac i weithwyr proffesiynol ym myd meddygaeth ac addysg.\nBrené Brown ar Empathi\nBeth yw'r ffordd orau i leddfu poen a dioddefaint rhywun? In y ffilm fer RSA hardd hon sydd wedi ei hanimeiddio, mae Dr Brené Brown yn ein hatgoffa mai'r unig ffordd y medrwn ni greu cysylltiad empathig o'r iawn ryw yw trwy fod yn ddigon dewr i gysylltu â'n breuder ein hunain.\nCanolfan Cefnogaeth ac Adnoddau am Ddim\nMae byw gyda a charu plentyn sy'n cario poen trawma drwy eu bywyd bob dydd yn brofiad gwylaidd a llethol. Dyma ryfelwyr dewrion â'r nerth a gallu i ddal ati, hyd yn oed pan yw'r byd yn ymddangos yn beryglus a brawychus; mae'n anhygoel bod yn rhan o hyn. Mae'n golygu hefyd bod bywyd bob dydd yn drwm, yn anarferol, yn ddryslyd, yn ddychrynllyd, yn werth chweil ac o bryd i bryd yn rhyfeddol o ddoniol. Casgliad yw'r wefan hon o weithiau creadigol mewn fformatau gwahanol i gefnogi rhieni a gweithwyr proffesiynol sy'n gweithio gyda'r plant anhygoel hyn. www.innerworldwork.co.uk


Creu anrheg i'r ardd ar gyfer Sul y Tadau\nCaiff tadau eu hannog i fod yn greadigol ar Sul y Tadau ac i greu bocs dal blodau i'w hunain.\nMae cynllun Gwyn i Wyrdd y Cyngor Sir, prosiect Crefft Pren a Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru oll wedi dod ynghyd i gynnig cyfle i dadau greu bocs dal blodau i'w hunain mas o ddrwm peiriant golchi dillad.\nCynhelir y gweithdy ar ddydd Gwener, 15 Mehefin, deuddydd cyn Sul y Tadau ar 17 Mehefin. Bydd drymiau, bolltau a styllod pren yn cael eu cyflenwi gan Gwyn i Wyrdd er mwyn creu'r bocsys dal blodau. Bydd yr Ardd Fotaneg yn darparu'r compost a'r planhigion. Rhoddir cyfarwyddyd llawn gan swyddogion prosiect cymwys a phrofiadol.\nAwgrymir eich bod yn archebu lle – 01558 667150 – oherwydd y cyntaf i'r felin fydd hi. £90 yw pris y sesiwn ac mae'n cynnwys mynediad i'r gerddi, yr holl offer a'r deunyddiau. Cynhelir y gweithgaredd rhwng 11am a 2pm.\nMae croeso i aelodau'r teulu hefyd gymryd rhan yn y sesiwn a defnyddio'r bocs dal blodau fel anrheg Sul y Tadau neu fe allant brynu lle ar y gweithdy fel anrheg i'w perthynas.\nDywedodd y Cynghorydd Jane Tremlett, sef yr Aelod o'r Bwrdd Gweithredol dros Ofal Cymdeithasol: “Dyma syniad gwych a fyddai'n anrheg ddefnyddiol iawn ar gyfer Sul y Tadau. Mae'r gweithdy nid yn unig yn cynnig cyfle i bobl fod yn greadigol ac i fynd adre â'r hyn maen nhw wedi'i greu, ond hefyd mae'n ddefnydd da o nwyddau neu ddodrefn diangen.”\nProsiect i leihau cymaint â phosibl ar y cyfarpar trydanol ac electronig gwastraff sy'n cael ei greu yn Sir Gaerfyrddin yw Gwyn i Wyrdd. Mae'r prosiect, sydd wedi'i leoli yn Cross Hands, hefyd yn hybu ailgylchu, atgyweirio, ac ailddefnyddio nwyddau trydanol yn enwedig nwyddau gwyn. Mae'r prosiect yn rhan o ganolfan hyfforddiant ar gyfer oedolion sydd ag anableddau ac unigolion sydd heb fod yn weithgar yn economaidd ac sy'n chwilio am brofiad gwaith a hyfforddiant. Maent yn gallu casglu peiriannau y mae modd eu defnyddio eto a'u hadnewyddu'n gost effeithlon, megis cwceri trydan, peiriannau golchi dillad, peiriannau golchi llestri, peiriannau sychdaflu dillad ac oergelloedd, ynghyd â dodrefn pren. Mae'n costio £15 am hyd at dair eitem.\nMae ar agor rhwng 8.30am a 4pm o ddydd Llun i ddydd Iau, a rhwng 8.30am a 3.30pm ar ddydd Gwener. I gael rhagor o wybodaeth ewch ihttp://www.gwyniwyrdd.co.uk\nDiweddarwyd y Dudalen ar: 14/05/2018 (13:49)


Gwnewch argraffydd gyda Raspberry Pi a rhannau o hen gyfrifiadur\nCreu eich argraffydd eich hun gyda rhannau o hen gyfrifiadur a Raspberry Pi trwy ddilyn y camau syml hyn\nPiBoy, newid Raspberry Pi newydd i achub y Game Boy\nMae PiBoy yn brosiect personol gyda Raspberry Pi sy'n ceisio ail-greu hen gonsol gêm Nintendo Game Boy, consol gêm a oedd yn nodi cyfnod yn ei fyd.\nCreu Plotter gyda dau ddarllenydd cdrom\nMae gwefan Homo Faciens wedi llwyddo i wneud cynllwyniwr trwy ailgylchu dwy uned cdrom, Raspberry Pi a sawl modur servo, prosiect ar gyfer Addysg.\nArgraffu a chreu eich arcêd eich hun\nTiwtorial syml lle gallwch chi adeiladu arcêd ar ôl argraffu'r cynlluniau gan ddefnyddio argraffydd 3D a phrynu rhai rhannau ar-lein\nPiTelephone, hen ffôn cwbl weithredol a grëwyd o Raspberry Pi\nMae PiTelephone yn ddatblygiad newydd lle bu'n bosibl, gyda chymorth Raspberry Pi, greu hen ffôn olwyn cwbl weithredol\nMaen nhw'n creu Pedo Blaster y Minions gyda Raspberry Pi\nMae tad ffan Gru, Despicable Me 2 a'i fab wedi ail-greu'r Pedo Blaster gyda darnau Raspberry Pi a Lego.\nMINI EMU, consol retro wedi'i seilio ar y Raspberry Pi\nMae MINI EMU, yn gonsol retro cwbl weithredol newydd wedi'i seilio ar y Raspberry Pi sy'n gallu efelychu mwy na 40 o systemau a all fod yn un chi trwy kickstarter\nPitendo, fersiwn ostyngedig a chyfredol y Nintendo cyntaf\nConsol yw Pitendo sy'n copïo delwedd a siâp yr hen Nintendo. Mae Pitendo yn defnyddio'r Raspberry Pi 2, rheolydd SuperN a RetroPie.\nPi-Top neu sut i wneud gliniadur swyddogaethol gyda'n Raspberry Pi 2\nmae pi-top yn enghraifft berffaith sy'n dangos sut mae gan Raspberry Pi 2 ddigon o bŵer i weithio fel gliniadur\nPi in the Sky, teclyn i wneud i'r Raspberry Pi hedfan\nMae Pi in the Sky yn fwrdd ehangu ar gyfer Rapberry Pi a fydd yn caniatáu inni geo-leoli ein bwrdd Raspberry Pi mewn gofod awyr neu hyd yn oed yn y gofod.\nAnfonwch negeseuon at ddefnyddwyr Telegram o'ch Raspberry Pi\nTiwtorial cam wrth gam i osod ac anfon negeseuon at ddefnyddwyr Telegram o'ch Raspberry Pi


CBSW: Cyswllt - Rhagfyr 2005\nCyswllt - Rhagfyr 2005\nCroeso i 12fed rhifyn Cyswllt, cylchgrawn Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam sy'n ymddangos dwywaith y flwyddyn ar gyfer pobl sy'n byw a gweithio yn y fwrdeistref sirol.\nMae blwyddyn arall yn dirwyn i ben ac yn y rhifyn hwn rydym wedi cynnwys rhai awgrymiadau gogyfer y Nadolig ynghylch sut i gadw'r dathliadau'n ddiogel a sut i ailgylchu'r holl wastraff ychwanegol a gynhyrchir yr adeg hon o'r flwyddyn. Rydym hefyd yn ystyried 'gwaith budr' Adran Diogelu'r Cyhoedd ac yn canolbwyntio ar rai o'r gwelliannau a wnaed i'r gwasanaethau cludiant cyhoeddus yn Wrecsam.\nMae plant a phobl ifanc yn flaenoriaeth bwysig iawn i ni ac rydym yn cynnwys rhai o'r cynlluniau newydd a gyflwynir i wella iechyd, lles ac addysg ein hieuenctid. Rydym yn mynd i'r afael theimlo'n ddiogel yn ein cartrefi ein hunain - darllenwch yr erthygl am Alwyr Ffug a thorrwch allan y rhestr o rifau ffn i'w cadw.\nCeir erthyglau o ddiddordeb at ddant pawb ac erthyglau arbennig y gellir eu datgysylltu an Hamdden yn y Fwrdeistref Sirol.\nGobeithiwn y bydd Cyswllt o ddefnydd i chi. Os ydych chi’n gwybod am rywun sydd heb dderbyn eu copi neu os oes gennych unrhyw sylwadau am Cyswllt, ysgrifennwch at:\nYr Uned Gyfathrebiadau Gorfforedig\nFfoniwch: 01978 292274\nMae'r llyfryn ar gael yn y ffurf canlynol:\nCyswllt - Rhagfyr 2005 - fersiwn PDF 4.1Mb I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.\nCyswllt i Cyswllt\nCymuned a Bywi


Prifysgol Bangor ymysg y 30 uchaf yn y byd yn y World GreenMetric Ranking – Coleg Gwyddorau'r Amgylchedd a Pheirianneg, Prifysgol Bangor\nPrifysgol Bangor ymysg y 30 uchaf yn y byd yn y World GreenMetric Ranking\nMae Prifysgol Bangor wedi caei ei rhoi ymysg y 30 prifysgol 'wyrddaf' yn y byd. Roedd yr UI GreenMetric World University Ranking diweddaraf yn cymharu 360 o brifysgolion mewn 62 o wledydd ar eu hymdrechion i sicrhau cynaliadwyedd y campws a rheoli prifysgolion mewn ffordd sy'n gyfeillgar i'r amgylchedd.\nDaeth Bangor i'r 6ed safle ymhlith prifysgolion Prydain a'r uchaf un ymhlith sefydliadau Cymreig.\nMae'r perfformiad rhagorol hwn yn dilyn llwyddiant blaenorol i Fangor yn y Gynghrair Pobl a Phlaned Werdd a'r cynlluniau EWCH YN WYRDD, a gynhelir gan fyfyrwyr Prifysgol Bangor i hyrwyddo ymwybyddiaeth amgylcheddol.\nMae polisi amgylcheddol Prifysgol Bangor yn gosod targedau i leihau effaith amgylcheddol ei gweithgareddau. Fel rhan o’r broses hon, mae'r Brifysgol wedi archwilio effaith amgylcheddol gweithgareddau fel adeiladu ac adnewyddu, defnyddio ynni, cludiant a chaffael cynaliadwy. Mae ymrwymiad y Brifysgol i ymgorffori cynaliadwyedd yn y cwricwlwm academaidd yn adlewyrchu'r ymdrechion a wnaed i ymgorffori cynaliadwyedd ym mholisïau amgylcheddol Bangor.\nErs nifer o flynyddoedd mae staff a myfyrwyr yn Ysgol yr Amgylchedd, Adnoddau Naturiol a Daearyddiaeth (SENRGy) wedi bod ar y blaen o ran hyrwyddo agenda gwyrdd Prifysgol Bangor a chyfrannu at ddatblygu cynlluniau gwyrdd, yn cynnwys lleihau gwastraff a chludiant cynaliadwy.\nMeddai'r Athro Morag McDonald, Pennaeth SENRGy, "mae materion yn ymwneud â chynaliadwyedd, technoleg werdd a newid hinsawdd yn cael lle amlwg yn nifer o raglenni gradd SENRGy ac mae'n wych gweld ymdrechion ehangach y Brifysgol i fod yn sefydliad mwy cyfeillgar i'r amgylchedd yn cael eu cydnabod."\nGellir gweld yr UI GreenMetric World University Ranking yn: http://greenmetric.ui.ac.id/index.php/ranking/year/2014\nDyddiad cyhoeddi: 11 Chwefror 2015