Cyfarwyddyd ymarfer 24: ymddiriedau preifat tir - GOV.UK\nYmddiriedau preifat tir (CY24)\nCyfarwyddyd ymarfer 24: ymddiriedau preifat tir\nDiweddarwyd 25 Medi 2017\n2. Ffurfiau safonol o gyfyngiadau\n3. Sut i wneud cais am gyfyngiadau\n4. Ceisiadau i gofrestru ymddiriedolwyr\n5. Gwarediadau gan ymddiriedolwyr a chynrychiolwyr personol\n6. Dileu a thynnu cyfyngiadau’n ôl\n7. Newid ymddiriedolwyr\n8. Rhai sefyllfaoedd arbennig\n9. Pethau i’w cofio\nThis publication is available at https://www.gov.uk/government/publications/private-trusts-of-land/2321293\n1.1 Natur ymddiried tir\nHanfod ymddiried tir yw bod y teitl ffurfiol i’r tir (yr ‘ystad gyfreithiol’) wedi ei wahanu o’r berchnogaeth sylfaenol (y ‘budd ecwitïol’ neu’r ‘budd llesiannol’).\nGall ymddiried preifat tir godi mewn amryw ffyrdd.\ngall fod wedi ei greu’n benodol yn ysgrifenedig. Mae angen ysgrifennu (adran 53(1)(b) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925))\ngall fod yn ymddiried noeth lle nad yw’r ymddiriedolwr ond yn enwebai ar ran buddiolwr mewn cyflawn oed\ngall godi trwy weithredu’r gyfraith naill ai:\nfel ymddiried goblygedig, canlyniadol neu ddeongliadol, er enghraifft lle bo’r perchennog wedi caffael y tir gan ddefnyddio cyllid sy’n cael ei ddarparu gan rywun arall, neu\nfel ymddiried statudol. Enghreifftiau yw’r rhai gaiff eu gorfodi pan fydd dau neu fwy o bobl yn meddu tir ar y cyd (adrannau 34 a 36 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925) neu ar ddiffyg ewyllys (Adran 33 o Ddeddf Gweinyddu Ystadau 1925)\nYn hanesyddol, gallai dau neu fwy o bobl feddu tir ar y cyd naill ai fel cyd-denantiaid neu denantiaid cydradd. Nid oes gan gyd-denantiaid gyfrannau penodol o’r tir ac mae ganddynt hawl trwy oroesi. Ar farwolaeth un cyd-denant, bydd eu budd yn y tir yn mynd i’r lleill ohono’i hun. Roedd gan denantiaid cydradd, fodd bynnag, gyfrannau penodol, yn dwyn yr enw cyfrannau anwahanedig, y gellid eu trosglwyddo ar wahân, ac oedd yn cael eu hetifeddu fel rhan o’u hystad ar eu marwolaeth. (Daethant yn gyfrannau rhanedig os rhannwyd y tir, fel bod pob un yn dod yn unig berchennog rhan ohono.) Gallai’r cyfrannau fod yn gyfartal neu’n anghyfartal.\nOddi ar 1925, ni fu modd dal ystad gyfreithiol fel tenantiaeth gydradd (adrannau 1(6) a 34 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925). Rhaid i gydberchnogion ddal yr ystad gyfreithiol fel cyd-denantiaid, ond gallant ddal eu buddion llesiannol naill ai fel cyd-denantiaid neu fel tenantiaid cydradd.\nBwriad hyn oedd symleiddio trawsgludo. Nid yw prynwyr (mae hyn yn golygu rhywun sy’n caffael budd mewn neu arwystl ar eiddo am arian neu werth arian – adran 205(1)(xxi) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925) tir digofrestredig oddi wrth gydberchnogion yn ymwneud â’r buddion llesiannol. Nid oes angen iddynt wybod – ac nid oes ganddynt hawl i wybod – os yw perchnogion yr ystad gyfreithiol yn dal ar ymddiried drostynt eu hunain fel cyd-denantiaid llesiannol, neu fel tenantiaid cydradd llesiannol, neu ar ymddiried ar ran pobl eraill yn gyfan gwbl. Ar yr amod bod y prynwyr yn talu’r pris prynu i o leiaf ddau ymddiriedolwr tir, mae’r buddion llesiannol wedi cael eu gorgyrraedd, ac mae’r ymddiried yn atafaelu i dderbyniadau’r gwerthiant, gan ryddhau ystad y prynwyr ohono (adrannau 2 a 27 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925).\nAr ben hynny, os bydd un neu fwy o’r cydberchnogion wedi marw, gall prynwr ddelio’n ddiogel gyda’r goroeswyr gan wybod fod yr ystad gyfreithiol wedi mynd ohoni’i hun iddynt, beth bynnag fo’r achos gyda’r buddion llesiannol. Os nad oes ond un goroeswr, yna rhaid penodi un neu fwy o ymddiriedolwyr ychwanegol fel bod modd gorgyrraedd y buddion llesiannol o blaid prynwr.\nBydd penodi un neu ragor o ymddiriedolwyr yn peri cofrestriad cyntaf gorfodol os yw’r ystad gyfreithiol yn ystad rydd-ddaliol ddigofrestredig neu’n ystad brydlesol ddigofrestredig gyda mwy na saith mlynedd ar ôl. Gweler Yr achos ymddiriedolwr newydd a chyfarwyddyd ymarfer 1: cofrestriadau cyntaf am ragor o wybodaeth.\n1.2 Cyd-denantiaid llesiannol\nBydd anghysonder yn codi pan fydd dau (neu fwy) o bobl yn dal yr ystad gyfreithiol ar ymddiried drostynt eu hunain fel cyd-denantiaid llesiannol. Roedd y sefyllfa hon yn anghyffredin yn 1925; erbyn hyn mae’n dra chyffredin. Pan fydd nifer y cyd-denantiaid wedi gostwng i un, dyma’r unig berchennog cyfreithiol a llesiannol, a daeth yr ymddiried i ben. Ond ni fydd prynwr yn gwybod hyn oni bai bod y teitl ecwitïol wedi ei ddiddwytho – yr union broblem y lluniwyd deddfwriaeth 1925 i’w hosgoi. Y dewis, felly, oedd naill ai ddiddwytho’r teitl ecwitïol, neu benodi ail ymddiriedolwr yn gyfan gwbl er mwyn rhoi derbynneb dda am yr arian prynu.\nDarparodd Deddf Cyfraith Eiddo (Cyd-denantiaid) 1964 drydydd ateb, symlach. Ystyrir, o blaid prynwr, mai’r goroeswr yw’r unig berchennog llesiannol os:\nbyddant yn trawsgludo fel perchennog llesiannol, neu fod y trawsgludiad yn cynnwys datganiad fod eu budd yn yr eiddo yn gyfan gwbl a llesiannol\nnad oes memorandwm torri wedi ei ardystio ar y trawsgludiad yn breinio’r ystad gyfreithiol yn y cyd-denantiaid\nnad oes deiseb na gorchymyn methdaliad wedi ei gofrestru fel pridiant tir yn erbyn unrhyw un o’r cyd-denantiaid\nAr adeg derbyn y Ddeddf hon, roedd trawsgludiad ‘fel perchennog llesiannol’ yn mynegi amrywiol gyfamodau safonol ar gyfer teitl, fel bod yr ymadrodd yn cael ei ddefnyddio’n fynych. Yn anffodus, oddi ar 1 Gorffennaf 1995 (pan ddaeth Deddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994 i rym) cafodd y cyfamodau safonol ar gyfer teitl eu mynegi gan yr ymadrodd ‘gyda gwarant teitl llawn’. Felly, mewn trawsgludo digofrestredig, mae angen gofalu cynnwys datganiad, lle bo angen, bod budd unig gyd-denant sydd wedi goroesi yn gyfan gwbl a llesiannol.\n1.3 Ymddiriedau tir mewn trawsgludo cofrestredig\nMewn trawsgludo cofrestredig, mae’r sefyllfa’n symlach. Mae’r gofrestr yn cofnodi perchnogaeth yr ystad gyfreithiol, nid y buddion llesiannol, ac nid yw rhybudd ymddiried yn effeithio ar y cofrestrydd (adran 78 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Hyd y bo modd, dylid cadw cyfeiriadau at ymddiriedau oddi yn y gofrestr. Gall rhywun sy’n delio â’r perchnogion cofrestredig gymryd yn ganiataol fod ganddynt bŵer digyfyngiad i waredu’r ystad neu arwystl o dan sylw, yn rhydd o unrhyw gyfyngiad yn effeithio ar ddilysrwydd y gwarediad, oni bai bod cyfyngiad neu gofnod arall yn y gofrestr yn cyfyngu ar eu pwerau, neu gyfyngiad a osodwyd o dan Ddeddf Cofrestru Tir 2002 (adran 26 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Felly, er enghraifft, os caiff dau neu fwy o bobl eu cofrestru fel cydberchnogion, gall prynwr gaffael yr ystad gyfreithiol yn ddiogel oddi wrth eu goroeswr, oni bai bod cyfyngiad i’r gwrthwyneb yn y gofrestr (fel arfer, bydd y cyfyngiad ar Ffurf A – gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth).\nGydag ymddiriedau preifat, dyletswydd yr ymddiriedolwyr yw gwneud cais am unrhyw gyfyngiadau angenrheidiol, er y gall buddiolwr wneud cais hefyd. Dim ond o dan un amgylchiad y bydd y cofrestrydd yn gorfod cofnodi cyfyngiad heb gais, er y gall wneud hynny mewn achosion penodol eraill os bydd hynny’n ymddangos yn angenrheidiol neu’n ddewisol iddo (adran 42(1) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 2002). Yr achos lle bydd yn rhaid i’r cofrestrydd gofnodi cyfyngiad yw pan fydd yn cofrestru dau neu fwy o bobl fel cydberchnogion ystad gofrestredig. Yna rhaid iddo gofnodi cyfyngiad Ffurf A oni bai bod y cofrestrydd wedi ei argyhoeddi bod y ceiswyr yn dal ar ymddiried drostynt eu hunain fel cyd-denantiaid llesiannol (adran 44(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a rheol 95(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003. Gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth. Mae’r cofrestrydd hefyd yn gorfod cofnodi cyfyngiadau mewn rhai achosion sy’n cynnwys ymddiriedau cyhoeddus neu elusennol).\nNid yw Cofrestrfa Tir EM yn defnyddio unrhyw ffurflenni yn benodol ar gyfer cofrestru gwarediadau i neu gan ymddiriedolwyr. Rhaid defnyddio’r ffurflenni safonol a bennir yn Atodlen 1 Reolau Cofrestru Tir 2003. Er enghraifft, rhaid i drosglwyddiad o deitl cofrestredig cyfan i neu gan ymddiriedolwyr fod ar ffurflen TR1. Dylid gwneud cais i gofrestru ymddiriedolwyr fel perchnogion ystad ar ffurflen FR1 (os yw’n gofrestriad cyntaf) neu ffurflen AP1 (os yw’n warediad ystad gofrestredig), yn y ffordd arferol.\n1.4 Cofrestriad cyntaf gorfodol tir sy’n cael ei ddal o dan ymddiried tir\nRhestrir y digwyddiadau sy’n peri cofrestriad cyntaf gorfodol yn adran 4(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002. Gweler cyfarwyddyd ymarfer 1: cofrestriadau cyntaf am fanylion y digwyddiadau hyn a chyfarwyddyd ar y drefn sydd i’w dilyn wrth wneud cais am gofrestriad cyntaf tir digofrestredig.\nO 6 Ebrill 2009, ychwanegwyd dau ddigwyddiad newydd sy’n peri cofrestriad teitl gorfodol tir sy’n cael ei ddal o dan ymddiried tir at y rhestr o achosion a restrir yn adran 4(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 gan Orchymyn Deddf Cofrestru Tir 2002 (Newidiad) 2008. Cyfeirir at yr hyn sy’n peri cofrestriad fel yr “achos ymddiriedolwr newydd” a’r “achos darnddosbarthiad”.\n1.4.2 Yr achos ymddiriedolwr newydd\nMae’r achos ymddiriedolwr newydd yn gymwys pan gaiff ystad rydd-ddaliol ddigofrestredig neu ystad brydlesol digofrestredig gyda mwy na saith mlynedd yn weddill ei throsglwyddo i ymddiriedolwr newydd trwy weithred, neu trwy orchymyn breinio o dan adran 44 o Ddeddf Ymddiriedolwyr a wnaed o ganlyniad i benodi ymddiriedolwr newydd (adran 4(1)(aa) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nGall y weithred sy’n trosglwyddo’r ystad gyfreithiol i ymddiriedolwr newydd (ac unrhyw ymddiriedolwyr sy’n parhau) fod yn weithred penodi ymddiriedolwr newydd, os yw’n cynnwys datganiad breinio penodol neu un sy’n ymhlyg o dan adran 40 o Ddeddf Ymddiriedolwyr neu femorandwm wedi ei chyflawni fel gweithred sy’n rhoi tystiolaeth o benodi’r ymddiriedolwr newydd trwy benderfyniad y mae adran 334 o Ddeddf Elusennau 2011 yn gymwys iddo, neu gall fod yn drawsgludiad neu aseiniad ar wahân trwy weithred a wneir o ganlyniad i benodi’r ymddiriedolwr newydd.\nMae adran 334 o Ddeddf Elusennau 2011 yn gymwys nid dim ond i elusennau ond hefyd, trwy adran 334(6), i unrhyw sefydliad y mae Deddf Sefydliadau Llenyddol a Gwyddonol 1854 yn gymwys, er y bydd unrhyw sefydliad o’r fath yn aml yn elusen beth bynnag. Gweler hefyd adran 8.2.4 Penodi neu ddiswyddo ymddiriedolwyr trwy benderfyniad yr ymddiriedolwyr.\nGellir gwneud gorchymyn breinio o dan adran 44 o Ddeddf Ymddiriedolwyr gan yr Uchel Lys, neu trwy lys sir i freinio tir mewn ymddiriedolwr newydd a benodir gan lys o dan adran 41 o Ddeddf Ymddiriedolwyr neu y tu allan i’r llys.\nNid yw’r achos ymddiriedolwr newydd yn gymwys pan gaiff ystad rydd-ddaliol neu brydlesol ddigofrestredig sy’n cael ei dal mewn ymddiried ar gyfer undeb llafur neu gymdeithas cyflogwyr anghorfforedig (gan gynnwys cymdeithas cyflogwyr wedi’i ffederaleiddio) ei throsglwyddo ar benodiad ymddiriedolwr newydd lle bo adran 13 o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992 yn gymwys, fel bod datganiad breinio o dan adran 40 o Ddeddf Ymddiriedolwyr yn ymhlyg yn yr offeryn yn ysgrifenedig, gan gynnwys cofnod ysgrifenedig o benderfyniad yn hytrach na gweithred sy’n penodi ymddiriedolwr newydd (adrannau 13, 129 a 135 o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992).\nNid yw’r achos ymddiriedolwr newydd yn gymwys ychwaith wrth benodi ymddiriedolwr newydd setliad o dan Ddeddf Tir Setledig 1925.\n1.4.3 Yr achos darnddosbarthiad\nMae’r achos darnddosbarthiad yn gymwys wrth drosglwyddo ystad rydd-ddaliol ddigofrestredig neu ystad brydlesol ddigofrestredig gyda mwy na saith mlynedd yn weddill sy’n peri darnddosbarthiad tir sy’n cael ei ddal o dan ymddiried tir ymhlith buddiolwr yr ymddiried (adran 4(1)(a)(iii) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nMae darnddosbarthiad yn digwydd lle mae tir mewn ymddiried yn cael ei rannu a chaiff y rhannau ar wahân eu pennu i’r buddiolwr, a thrwy hynny’n terfynu’r ymddiried rhwng rhai o’r buddiolwr neu bob un ohonynt. Gall darnddosbarthiad ddigwydd o dan gyfraith gwlad trwy gytundeb yr holl fuddiolwyr, ac felly bydd yr ymddiriedolwyr, sef y buddiolwyr eu hunain mewn llawer o achosion, yn peri’r darnddosbarthiad trwy drosglwyddo’r ystad gyfreithiol yn y rhannau ar wahân i’r unigolion sydd â hawl trwy weithred. Gall darnddosbarthiad ddigwydd hefyd pan fydd ymddiriedolwyr yn arfer eu pwerau statudol i ddarnddosbarthu tir o dan adran 7 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996 gyda chydsyniad y buddiolwyr. Unwaith eto, rhaid i’r ymddiriedolwyr beri’r darnddosbarthiad trwy drosglwyddo’r ystad gyfreithiol trwy weithred.\nMae’r achos darnddosbarthiad yn gymwys i ddarnddosbarthiad ar ba delerau bynnag. Er enghraifft, gall y darnddosbarthiad gynnwys taliad arian cydraddoldeb lle bydd buddiolwr yn derbyn mwy na’i hawliad llesiannol o dan yr ymddiried blaenorol.\n1.5 Cadw dogfennau a gyflwynir gyda cheisiadau\nMae dogfennau gwreiddiol yn ofynnol dim ond os yw eich cais am gofrestriad cyntaf. Byddwn yn dychwelyd y gwreiddiol ar ôl inni gwblhau’r cais.\nOs nad yw eich cais am gofrestriad cyntaf, dim ond copïau ardystiedig o weithredoedd neu ddogfennau yr ydych yn eu hanfon atom gyda cheisiadau Cofrestrfa Tir EM sydd eu hangen arnom. Unwaith y byddwn wedi gwneud copi o’r dogfennau a anfonir atom, byddwn yn eu dinistrio. Mae hyn yn wir am y gwreiddiol a chopïau ardystiedig.\nFodd bynnag, byddwn yn parhau i ddychwelyd unrhyw gopïau gwreiddiol o dystysgrifau marwolaeth neu grantiau profiant.\n2.1 Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth\n2.1.1 Ei ddiben a’i eiriad\nMae geiriad y cyfyngiad hwn fel a ganlyn (Ffurf A, Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003).\n“Nid oes gwarediad gan unig berchennog yr ystad gofrestredig (ac eithrio corfforaeth ymddiried) o dan yr hyn y mae arian cyfalaf yn codi i’w gofrestru oni bai yr awdurdodir hynny gan orchymyn y llys.”\nDiben y cyfyngiad yw sicrhau cydymffurfio â darpariaethau adran 27(2) o Ddeddf Cyfraith Eiddo. Fel y’i newidiwyd gan Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr (adran 25(1) ac Atodlen 3, paragraff 4), mae’r adran hon yn darllen fel a ganlyn:\n“Ar waethaf unrhyw beth i’r gwrthwyneb yn yr offeryn (os oes un) sy’n creu ymddiried tir neu yn unrhyw ymddiried sy’n effeithio ar elw clir gwerthu’r tir os caiff ei werthu, rhaid peidio â thalu derbyniadau gwerthiant neu arian cyfalaf arall i lai na dau o bobl fel ymddiriedolwyr na’i gymhwyso yn ôl eu cyfarwyddyd, heblaw lle bo’r ymddiriedolwr yn gorfforaeth ymddiried, ond nid yw’r isadran hon yn effeithio ar hawl unig gynrychiolydd personol fel y cyfryw i roi derbynebau dilys am, neu gyfarwyddo cymhwyso, derbyniadau gwerthiant neu arian cyfalaf arall, nac yn ei gwneud yn angenrheidiol i gael mwy nag un ymddiriedolwr, heblaw lle bo arian cyfalaf yn deillio o drafodiad.”\nMae hyn yn golygu y dylid cofnodi cyfyngiad Ffurf A pryd bynnag y caiff dau neu fwy o bobl eu cofrestru fel cydberchnogion ystad gofrestredig, heblaw naill ai:\nlle maent yn gyd-denantiaid llesiannol (oherwydd y bydd yr ymddiried wedi dod i ben pan nad oes ond un ar ôl – gweler Cyd-denantiaid llesiannol)\nlle maent yn gynrychiolwyr personol unig berchennog ymadawedig, oni bai bod y perchennog hwnnw yn ymddiriedolwr\nDylid cofnodi cyfyngiad Ffurf A hefyd pryd bynnag y bo, neu y daw, unig berchennog yn ymddiriedolwr tir.\nOs yw cyfyngiad Ffurf A wedi ei gofrestru, fel arfer bydd angen penodi ymddiriedolwr neu ymddiriedolwyr newydd cyn gallu delio â thir yn nwylo ymddiriedolwr unigol ar ymddiried tir yn y fath ffordd fel bod arian cyfalaf yn deillio.\n2.1.2 Pa bryd bydd Cofrestrfa Tir EM yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A ohono’i hun?\nByddwn yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A yn y gofrestr, heb gais, bryd bynnag y byddwn yn cofrestru dau neu fwy o bobl fel perchnogion ystad gofrestredig mewn tir, oni bai ein bod yn cael clywed eu bod yn dal yr ystad gyfreithiol ar ymddiried drostynt eu hunain fel cyd-denantiaid llesiannol, neu ein bod yn eu cofrestru fel cynrychiolwyr personol. Rhaid i ni wneud hyn trwy adran 44(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a rheol 95(2)(a) o Reolau Cofrestru Tir 2003. Mae adran 44(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 yn darllen fel a ganlyn.\n“Os bydd y cofrestrydd yn cofnodi dau neu fwy o bobl yn y gofrestr fel perchennog ystad gofrestredig mewn tir, rhaid iddo hefyd gofnodi’r fath gyfyngiadau yn y gofrestr ag y gall rheolau eu darparu at ddiben sicrhau bod buddion sydd â’r gallu i’w gorgyrraedd ar warediad yr ystad yn cael eu gorgyrraedd.”\nMae Rheol 95(2)(a) o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn darparu y bydd y cyfyngiad ar Ffurf A.\nNid yw Adran 27(2) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925 yn effeithio ar hawl unig gynrychiolydd personol fel y cyfryw i roi derbynneb ddilys am arian cyfalaf. Felly ni fydd cyfyngiad Ffurf A yn cael ei gofnodi ohono’i hun wrth gofrestru cynrychiolwyr personol (neu unig gynrychiolydd personol) fel perchnogion tir. Os oes cyfyngiad Ffurf A eisoes, fodd bynnag, bydd yn aros yn y gofrestr. Mae hyn oherwydd, yn yr achos hwnnw, bod y cynrychiolwyr personol yn olynu’r ymadawedig fel ymddiriedolwyr yr ymddiried i bob diben. Am yr un rheswm, byddwn yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A ar gofrestriad cyntaf wrth gofrestru cynrychiolwyr personol perchennog ymadawedig oedd yn unig ymddiriedolwr neu (oni bai ei fod yn oroeswr cyd-denantiaid llesiannol) yr ymddiriedolwr olaf i oroesi.\nYn yr un modd nid yw adran 27(2) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925 yn effeithio ar hawl goroeswr cyd-denantiaid llesiannol i roi derbynneb ddilys am arian cyfalaf. Wrth wneud cais i gofrestru cydberchnogion ystad, felly, dylech wneud yn glir sut maent yn ei dal. Gweler Datganiad ymddiried. Os na wnewch hynny, byddwn yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A yn ddiofyn.\nNi fyddwn yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A o ran arwystl cofrestredig. Er bod modd dal arwystl ar ymddiried, mae goroeswr yr arwystleion cofrestredig bob amser yn gallu rhoi derbynneb ddilys am yr arian a ddiogelwyd ganddo (adran 56 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nNi fyddwn yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A ohono’i hun wrth gofrestru unig berchennog.\n2.1.3 Pa bryd bydd ymddiriedolwyr yn gorfod gwneud cais am gyfyngiad Ffurf A?\nRhaid i berchennog ystad gofrestredig wneud cais am gyfyngiad ar Ffurf A o dan yr amgylchiadau canlynol (Rheol; 94(1) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\npan ddaw’r ystad yn amodol ar ymddiried tir, heblaw ar warediad cofrestradwy, ac na fydd y perchennog neu oroeswr cydberchnogion yn gallu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf\nenghreifftiau fyddai petai’r perchennog yn cyflawni datganiad ymddiried, neu pe bai ymddiried deongliadol yn deillio\npan fo’r ystad wedi ei dal ar ymddiried tir ac, o ganlyniad i newid yn yr ymddiriedau, na fydd y perchennog neu oroeswr cydberchnogion yn gallu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf\nun enghraifft fyddai lle byddai un o ddau gyd-denant llesiannol yn cyflwyno rhybudd i dorri’r cyd-denantiaeth lesiannol\nMae cais gan un neu ddau o’r ymddiriedolwr yn bodloni’r gofyniad i ymgeisio (rheol 94(9) o Reolau Cofrestru Tir 2003), er dylid gwneud cais o’r fath fel cais gan unigolyn a chanddo fudd digonol i greu’r cofnod (rheol 92 o Reolau Cofrestru Tir 2003) a rhaid cael tystiolaeth o’r budd hwnnw gydag ef.\nOs yw’r unig ymddiriedolwr tir neu’r olaf ohonynt i oroesi yn gwneud cais am gofrestriad cyntaf, neu i gofrestru gwarediad o ystad gofrestredig o’u plaid, rhaid iddo ar yr un pryd wneud cais am gyfyngiad Ffurf A (Rheol 94(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Mae hyn oherwydd bod adran 44(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 yn berthnasol i gydberchnogion yn unig. Nid yw’r cofrestrydd yn gorfod cofnodi cyfyngiad Ffurf A ohono’i hun wrth gofrestru unig ymddiriedolwr neu’r olaf ohonynt i oroesi.\nMae adran 44(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 hefyd yn berthnasol i ystadau cofrestredig mewn tir yn unig. Nid yw’n berthnasol pan fo dau neu fwy o bobl wedi eu cofrestru fel perchnogion rhent-dâl, maenor, rhyddfraint neu broffid à prendre mewn gros. Serch hynny, os na fydd eu goroeswr yn gallu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf, bydd angen cyfyngiad Ffurf A, a dylech wneud cais amdano.\nNid yw’r rhain yn ‘ystadau mewn tir’. Gweler adran 2 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a’u cymharu ag adrannau 1(1) ac 1(2)(a) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925. Er na all maenorau fod yn destun cofrestriad cyntaf mwyach, mae cofrestriadau presennol ohonynt yn aros ac mae modd delio â hwy.\n2.1.4 Pa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf A?\nLle bo ystad gofrestredig wedi ei dal ar ymddiried tir, ac na fydd unig berchennog neu oroeswr cydberchnogion (heb fod yn gorfforaeth ymddiried) yn gallu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf, gall unrhyw un â budd yn yr ystad wneud cais am gyfyngiad Ffurf A (o dan adran 43(1)(c) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a rheol 93(a) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Oni bai bod cydsyniad y perchnogion cofrestredig yn dod gyda’r cais, bydd y cofrestrydd yn gorfod cyflwyno rhybudd o’r cais iddynt (bydd y cais yn un hysbysadwy o dan adran 45 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Bydd y rhybudd yn rhoi 15 diwrnod busnes iddynt wrthwynebu (rheol 92(9) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\n2.1.5 Ymarfer blaenorol\nCyn i Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a Rheolau Cofrestru Tir 2003 ddod i rym ar 13 Hydref 2003, y ffurf oedd yn cyfateb i Ffurf A oedd Ffurf 62 yn Atodlen 2 i Reolau Cofrestru Tir 1925. Amrywiodd union eiriad y ffurf hon drwy’r blynyddoedd, ond roedd ei fersiwn terfynol fel a ganlyn. “Nid oes gwarediad gan unig berchennog y tir (heb fod yn gorfforaeth ymddiried) o dan yr hyn y mae arian cyfalaf yn codi i’w gofrestru oni bai y gorchmynnir hynny gan y Cofrestrydd neu’r Llys.” Cofnodwyd y cyfyngiad hwn o dan amgylchiadau tebyg i’r rhai lle bydd cyfyngiad Ffurf A yn cael ei gofnodi erbyn hyn (o dan adran 58(3) o Ddeddf Cofrestru Tir 1925 a rheol 213(1) o Reolau Cofrestru Tir 1925). O ganlyniad, byddwn yn trin cyfyngiad Ffurf 62 fel pe bai yn un Ffurf A.\nCyn 1 Ionawr 1997 (pan ddaeth Deddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr i rym), roedd oedd adran 27(2) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925 yn berthnasol dim ond i ystadau oedd yn amodol ar ymddiried i’w gwerthu. Gall ddal i fod ystadau a gofrestrwyd cyn 1997 a ddaliwyd ar ymddiriedau nad oedd yn cynnwys ymddiried i’w gwerthu (er enghraifft, ymddiried deongliadol neu noeth), a lle na chofnodwyd cyfyngiad Ffurf A na Ffurf 62. Gall naill ai ymddiriedolwyr neu fuddiolwyr ymddiriedau o’r fath wneud cais i gofnodi cyfyngiad Ffurf A, a byddai’n ddoeth gwneud hynny.\n2.2 Y cyfyngiad Ffurf B – lle bo pwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig\n2.2.1 Ei ddiben a’i eiriad\nMae geiriad y cyfyngiad hwn fel a ganlyn (Ffurf B, Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003).\n“Nid oes gwarediad [neu rhowch fanylion] gan berchnogion yr ystad gofrestredig i’w gofrestru oni bai bod un neu ragor ohonynt yn gwneud datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd, neu fod eu trawsgludwr yn rhoi tystysgrif, bod y gwarediad [neu rhowch fanylion] yn unol â [enwch y gwarediad sy’n creu’r ymddiried] neu ryw amrywiad ohono y cyfeiriwyd ato yn y datganiad neu’r dystysgrif.”\nY rheol gyffredinol yw bod gan ymddiriedolwyr tir holl bwerau perchennog llwyr at ddiben arfer eu swyddogaethau fel ymddiriedolwyr (adran 6(1) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr). Fodd bynnag, o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, gall gwarediad sy’n creu ymddiried tir gynnwys darpariaethau yn cyfyngu ar bwerau’r ymddiriedolwyr. Mae angen i gyfyngiad yn y gofrestr adlewyrchu unrhyw gyfyngiad o’r fath er mwyn gwarchod hawliau’r buddiolwyr. Yn absenoldeb cyfyngiad, ni fydd angen i brynwr ystad gofrestredig oddi wrth yr ymddiriedolwyr weld a gafwyd unrhyw gydsynio gofynnol, na sicrhau y cydymffurfiwyd ag unrhyw gyfyngiad ar bwerau gwarediad yr ymddiriedolwyr. Nid oes modd amau teitl y prynwr hyd yn oed os aeth yr ymddiriedolwyr y tu hwnt i’w pwerau wrth wneud y gwarediad (adran 26 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\n2.2.2 Pa bryd bydd ymddiriedolwyr yn gorfod gwneud cais am gyfyngiad Ffurf B?\nRhaid i ymddiriedolwyr wneud cais am gyfyngiad Ffurf B o dan yr amgylchiadau canlynol (rheol 94(4) a (5) o Reolau Cofrestru Tir 20033).\no ran ystad gofrestredig, pan fo datganiad ymddiried yn gosod cyfyngiadau ar bwerau’r ymddiriedolwyr o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr\nhefyd o ran ystad gofrestredig, pan fo newid yn ymddiriedau ei dal yn gosod cyfyngiadau ar bwerau’r ymddiriedolwyr o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr\nar gais am gofrestriad cyntaf ystad gyfreithiol sy’n cael ei dal ar ymddiried tir, pan fo pwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr\nMae hyn yn berthnasol nid yn unig pan fo’r ystad gyfreithiol yn cael ei dal gan ymddiriedolwyr, ond hefyd pan fo’n cael ei dal gan gynrychiolydd personol unig ymddiriedolwr neu’r olaf ohonynt i oroesi (rheol 94(7) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\nMae cais gan un neu ddau o’r ymddiriedolwyr yn bodloni’r gofyniad i ymgeisio (rheol 94(9) o Reolau Cofrestru Tir 2003), er, dylid gwneud cais o’r fath fel cais gan unigolyn a chanddo fudd digonol i greu’r cofnod (rheol 92 o Reolau Cofrestru Tir 2003) a rhaid cael tystiolaeth o’r budd hwnnw gydag ef.\nLle bo angen cyfyngiad Ffurf A (gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth), bydd ei angen yn ogystal â’r cyfyngiad Ffurf B.\n2.2.3\tPa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf B?\nLle bo ystad gofrestredig wedi ei dal ar ymddiried tir, a phwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, gall unrhyw un â budd yn yr ystad wneud cais am gyfyngiad Ffurf B (o dan adran 43(1)(c) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 a rheol 93(c) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Oni bai bod cydsyniad y perchnogion cofrestredig yn dod gyda’r cais, bydd y cofrestrydd yn gorfod cyflwyno rhybudd o’r cais iddynt (bydd y cais yn un hysbysadwy o dan adran 45 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Bydd y rhybudd yn rhoi 15 diwrnod busnes iddynt wrthwynebu (rheol 92(9) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\n2.2.4\tPa eiriad y dylid ei ddefnyddio mewn cyfyngiad Ffurf B?\nMewn llawer achos, ni fydd y cyfyngiad ar bwerau’r ymddiriedolwyr yn berthnasol i holl warediadau, ond rhai o fath arbennig yn unig. Mewn achosion o’r fath, gallwch ddefnyddio ‘trosglwyddiad’, ‘prydles’ neu ‘arwystl’ yn lle ‘gwarediad’. Er enghraifft, fe all fod cyfyngiad ar roi prydlesi am fwy nag 21 mlynedd yn unig. Fodd bynnag, ni ddylid ei ddisodli gan ddarpariaeth gymhlethach, er enghraifft ‘prydles am gyfnod dros 21 mlynedd’ (rheol 91A(8) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Ni ddylech bennu natur y cydsyniad sydd ei angen, nac unrhyw ddarpariaeth gymhleth debyg, yn y cyfyngiad. Mae’r cyfyngiad yn cynnwys y geiriau amodol “oni bai bod un neu ragor ohonynt yn gwneud datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd, neu fod eu trawsgludwr yn rhoi tystysgrif, bod y gwarediad [neu nodwch y math o warediad] yn unol â …”. Diben hyn yw caniatáu i’r cyfyngiad adlewyrchu telerau’r gwarediad sy’n creu’r ymddiried heb fod gofyn i’r cofrestrydd ystyried y telerau hynny neu a gydymffurfiwyd â hwy. Y ffordd arferol o gydymffurfio â’r cyfyngiad fydd i drawsgludwr y perchnogion ddarparu tystysgrif. Ni fydd angen datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd heblaw bod y trawsgludwr yn amharod i roi tystysgrif am unrhyw reswm neu os nad oes trawsgludwr yn gweithredu.\n2.3 Y cyfyngiad Ffurf C: lle bo pwerau cynrychiolydd personol yn gyfyngedig\n2.3.1\tEi ddiben a’i eiriad\nMae geiriad y cyfyngiad hwn, sy’n berthnasol i gynrychiolwyr personol, fel a ganlyn (Ffurf C, Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003).\n“Nid oes gwarediad gan gynrychiolydd personol [enw] ymadawedig, ac eithrio trosglwyddiad trwy gydsyniad, i’w gofrestru oni bai bod y cynrychiolydd personol yn gwneud datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd, neu fod eu trawsgludwr yn rhoi tystysgrif, bod y gwarediad yn unol â thelerau [dewiswch y cymal bwled sy’n briodol]\newyllys yr ymadawedig [fel y’i hamrywiwyd trwy [rhowch fanylion dyddiad a phartïon y weithred amrywio neu fanylion priodol eraill]]\ny gyfraith sy’n ymwneud â diewyllysedd fel y’i hamrywiwyd trwy [rhowch fanylion dyddiad a phartïon y weithred amrywio neu fanylion priodol eraill]\nneu ryw amrywiad [pellach] arni y cyfeiriwyd ato yn y datganiad statudol, datganiad o wirionedd neu’r dystysgrif, neu sy’n angenrheidiol at ddibenion gweinyddu.”\nAt ddiben arfer eu swyddogaethau fel ymddiriedolwyr, a heb amharu ar eu swyddogaethau at ddibenion gweinyddu, mae Deddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr yn rhoi holl bwerau perchennog llwyr i gynrychiolwyr personol (adrannau 6(1) a 18 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr). Fodd bynnag, o dan adrannau 8 a 18 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, gall darpariaethau sydd yn ewyllys yr ymadawedig neu mewn gweithred amrywio neu drefniant teuluol gyfyngu ar bwerau’r cynrychiolwyr personol. Mae angen i gyfyngiad yn y gofrestr adlewyrchu unrhyw gyfyngiad o’r fath er mwyn gwarchod hawliau’r buddiolwyr. Yn absenoldeb cyfyngiad, nid oes angen i brynwr ystad gofrestredig oddi wrth ymddiriedolwyr weld bod cydymffurfio â thelerau’r ewyllys neu weithred (adran 26 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\n2.3.2\tPa bryd bydd cynrychiolwyr personol yn gorfod gwneud cais am gyfyngiad Ffurf C?\nRhaid i gynrychiolydd personol rhywun ymadawedig sy’n dal ystad gofrestredig ar ymddiried tir yn deillio o ewyllys yr ymadawedig, neu o ddiffyg ewyllys, ac sydd â phwerau cyfyngedig o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, wneud cais am gyfyngiad Ffurf C (rheol 94(3) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Mae hyn yn ogystal ag unrhyw gyfyngiad Ffurf A all fod ei angen.\nMae cais gan un neu ddau o’r cynrychiolwyr personol yn bodloni’r gofyniad i ymgeisio (rheol 94(10) o Reolau Cofrestru Tir 2003), er dylid gwneud cais o’r fath fel cais gan unigolyn a chanddo fudd digonol i greu’r cofnod (rheol 92 o Reolau Cofrestru Tir 2003) a rhaid cael tystiolaeth o’r budd hwnnw gydag ef.\n2.3.3\tPa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf C?\nOs yw’r cynrychiolwyr personol yn peidio â gwneud cais am y cyfyngiad pan ddylent, gall unrhyw un â budd mewn gweinyddu’r ystad yn briodol wneud hynny (rheol 93(d) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\n2.3.4\tPa eiriad y dylid ei ddefnyddio mewn cyfyngiad Ffurf C?\nGallwch wneud cais am gyfyngiad Ffurf C gyda’r fath newidiadau i’r geiriau rhwng cromfachau ag sy’n angenrheidiol i gyd-fynd â’r amgylchiadau. Fel gyda Ffurf B, mae’r cyfyngiad yn cynnwys y geiriau amodol “oni bai iddynt wneud datganiad statudol, neu fod eu trawsgludwr yn rhoi tystysgrif, bod y gwarediad yn unol â …”. Diben hyn yw caniatáu i’r cyfyngiad adlewyrchu telerau’r ewyllys neu weithred o dan sylw heb fod gofyn i’r cofrestrydd ystyried y telerau hynny neu a gydymffurfiwyd â hwy.\nY ffordd arferol o gydymffurfio â’r cyfyngiad fydd i drawsgludwr y cynrychiolydd personol ddarparu tystysgrif. Ni fydd angen datganiad statudol heblaw bod y trawsgludwr yn amharod i roi tystysgrif am unrhyw reswm, neu os nad oes trawsgludwr yn gweithredu.\n2.4 Cyfyngiadau eraill\nGall naill ai’r ymddiriedolwyr neu’r buddiolwyr wneud cais yn wirfoddol am gyfyngiadau eraill (o dan adran 43(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Os bydd y buddiolwyr yn gwneud cais, byddwn yn cyflwyno rhybudd i’r perchnogion cofrestredig, yn rhoi cyfle iddynt wrthwynebu – gweler Pwy sy’n gallu gwneud cais am gyfyngiad?\nY ffurfiau safonol o gyfyngiadau fydd yn briodol yn aml i ymddiriedau yw Ffurf N (rhaid cael cydsyniad rhywun a enwir) a ffurf Q (rhaid cydsyniad cynrychiolwyr personol perchennog ymadawedig – gweler Eiddo partneriaeth (mae’r ddwy ffurf hyn yn Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003).\nGweler Ffurflen gais am gyfyngiadau, ar gyfer yr amgylchiadau lle bydd y cofrestrydd yn cymeradwyo cyfyngiad nad yw ar un o’r ffurfiau safonol.\nMae Rheol 93(b) o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn caniatáu yn benodol i rywun sydd â budd digonol mewn atal torri adran 6(6) neu (8) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, wneud cais am gyfyngiad i atal toriad o’r fath.\nMae adran 6(6) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr yn gwahardd arfer pwerau’r ymddiriedolwyr yn groes i unrhyw ddeddfiad arall neu unrhyw reol gyfreithiol neu ecwiti, nac i unrhyw orchymyn a wnaed yn unol â hwy.\nMae adran 6(8), Deddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr yn gwahardd arfer pwerau’r ymddiriedolwyr yn groes i unrhyw gyfyngiad neu amod a osodwyd ar eu hawdurdod i weithredu gan unrhyw ddeddfiad arall.\nMewn trawsgludo digofrestredig, bydd trawsgludiad gan ymddiriedolwyr ymddiried preifat sy’n torri’r darpariaethau hyn yn ddilys, serch hynny, o blaid prynwr sydd heb wir rybudd o’r toriad (adran 16(2), (6) a (7) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr). Mewn trawsgludo cofrestredig, nid oes angen i brynwr ond gweld bod cydymffurfio ag unrhyw gyfyngiad perthnasol iddynt yn y gofrestr.\nMae Deddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr yn gosod rhai cyfyngiadau ar bwerau ymddiriedolwyr tir na fydd angen i brynwr ystadau digofrestredig ymwneud â hwy (adran 16(1) a (7) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr. Y darpariaethau perthnasol yw adrannau 6(5), 7(3) ac 11(1) y Ddeddf honno.). Eto, mewn trawsgludo cofrestredig, nid oes angen i brynwr ond gweld bod cydymffurfio ag unrhyw gyfyngiad yn y gofrestr sy’n berthnasol iddyn nhw.\n3.1 Ffurflen gais am gyfyngiadau\nFel mae’r cyfarwyddyd hwn yn egluro, yn aml bydd angen i chi wneud cais am gyfyngiad pan fo ymddiried o dan sylw. Fel arfer, rhaid gwneud cais am gyfyngiad ar ffurflen RX1. Fodd bynnag, nid oes angen i chi ddefnyddio ffurflen RX1 os yw’r cais naill ai:\nam ffurf safonol o gyfyngiad ac ym mhanel ‘darpariaethau ychwanegol’ ffurflen drosglwyddo neu gydsynio (ffurflen TP1, ffurflen TP2, ffurflen TR1, ffurflen TR2, ffurflen TR4, ffurflen TR5, ffurflen AS1, ffurflen AS2 neu ffurflen AS3. Mae’r ffurflenni hyn yn Atodlen 1 i Reolau Cofrestru Tir 2003)\nffurf safonol o gyfyngiad gyda chais amdano yng nghymal LR13 prydles cymalau penodedig neu unrhyw brydles arall yn cynnwys cymalau LR1 i LR14 Atodlen 1A i Reolau Cofrestru Tir 2003\ni weithredu gorchymyn y llys a wnaed o dan adran 46 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 (rheol 92 o Reolau Cofrestru Tir 2003. Yn yr achos hwn, dylech wneud cais ar ffurflen AP1)\nMae eithriadau hefyd ar gyfer cyfyngiadau sydd mewn rhai arwystlon.\nFfurf safonol o gyfyngiad yw un o’r ffurfiau wedi eu llythrennu A i PP yn Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003.\nRhaid gwneud cais am gyfyngiad ansafonol ar ffurflen RX1 bob amser (oni bai bod y llys yn ei orchymyn o dan adran 46 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Ni all y cofrestrydd gymeradwyo cais am gyfyngiad ansafonol heblaw ei bod yn ymddangos bod:\ntelerau’r cyfyngiad yn rhesymol\ny byddai ei gymhwyso yn rhwydd ac na fyddai’n gosod baich afresymol arno (Adran 43(3) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002)\nO 9 Ionawr 2006 ymlaen mae modd defnyddio prydles yn cynnwys cymalau LR1 i LR14 Atodlen 1A i Reolau Cofrestru Tir 2003, yng nghymal LR13, i wneud cais am gofnod o ffurf safonol o gyfyngiad. Bydd hyn yn cynnwys prydlesi cymalau penodedig a roddwyd ar neu ar ôl 19 Mehefin 2006. Rhaid dal i ddefnyddio ffurflen RX1 i wneud cais i gofnodi cyfyngiad sydd yn unrhyw brydles arall neu i gofnodi ffurf ansafonol o gyfyngiad.\n3.2 Pwy sy’n gallu gwneud cais am gyfyngiad?\nGallwch wneud cais am gyfyngiad os:\nmai chi yw’r perchennog cofrestredig\nydych yn rhywun gyda hawl i’w gofrestru fel perchennog\nydych yn gwneud cais gyda chydsyniad y perchennog cofrestredig neu rywun gyda hawl i’w gofrestru fel perchennog, neu\noes gennych fudd digonol mewn cofnodi’r cyfyngiad (adran 43(1) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002)\nOs byddwch yn gwneud cais gyda chydsyniad, yna rhaid i chi wneud un o’r canlynol:\ntrefnu i bwy bynnag sy’n cydsynio gwblhau panel 11 ffurflen RX1\ncyflwyno’r cydsyniad gyda’r cais, neu\n(os ydych yn drawsgludwr) tystio eich bod yn dal y cydsyniad (rheol 92(2)(c) a (6) o Reolau Cofrestru Tir 2003)\nOs byddwch yn gwneud cais fel, neu gyda chydsyniad, rhywun gyda hawl i’w gofrestru fel perchennog, yn hytrach na rhywun sydd eisoes yn gofrestredig, yna rhaid i chi wneud un o’r canlynol:\ncyflwyno tystiolaeth o’i hawl\n(os ydych yn drawsgludwr) tystio eich bod yn argyhoeddedig o’i hawl i’w gofrestru fel perchennog, a’ch bod yn dal y dogfennau gwreiddiol sy’n profi hynny, neu\n(os ydych yn drawsgludwr) tystio eich bod yn argyhoeddedig o’i hawl i’w gofrestru fel perchennog, a bod cais i wneud hynny yn aros i’w brosesu yng Nghofrestrfa Tir EM (rheol 92(2)(d) a (5) o Reolau Cofrestru Tir 2003)\nGweler Cadw dogfennau a gyflwynir gyda cheisiadau o ran cadw dogfennau a gyflwynir gyda cheisiadau.\nYn ymarferol, wrth gwrs, bydd llawer o geisiadau o’r fath yn dod gyda chais i gofrestru’r unigolyn o dan sylw fel perchennog, a bydd y gofynion hyn yn cael eu cyflawni ohonynt eu hunain.\nOs byddwch yn gwneud cais ar y sail fod gennych fudd digonol mewn cofnodi, yna rhaid i chi argyhoeddi’r cofrestrydd mai felly y mae. Rhaid i chi roi manylion eich budd. Efallai y bydd arnom angen i chi gyflwyno tystiolaeth ychwanegol o’ch hawl (rheolau 92(2)(e), 92(3) a 92(4) o Reolau Cofrestru Tir).\nOs byddwch yn gwneud cais ar y sail fod gennych fudd digonol mewn cofnodi, ac nad oes gennych gydsyniad y perchnogion cofrestredig (neu bwy bynnag sydd â hawl i’w gofrestru fel perchennog), yna bydd y cyfyngiad yn un hysbysadwy, ac ni fyddwn yn gallu cwblhau’r cais nes byddwn wedi cyflwyno rhybudd i’r perchnogion cofrestredig (adran 45 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Bydd y rhybudd yn rhoi 15 diwrnod busnes i’r perchnogion wrthwynebu (rheol 92(9) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\nYn ymarferol, bydd y rhan fwyaf o geisiadau sy’n berthnasol i’r cyfarwyddyd hwn mewn un o dri dosbarth.\nceisiadau ymddiriedolwyr am ffurf safonol o gyfyngiad cysylltiedig â throsglwyddiad i’r ymddiriedolwyr\nmae modd gwneud y cais naill ai ym mhanel darpariaethau ychwanegol y trosglwyddiad, ar ffurflen JO, neu ar ffurflen RX1\nni fydd angen tystiolaeth ychwanegol\nceisiadau ar ffurflen RX1 gan ymddiriedolwyr sydd, neu sy’n gwneud cais i ddod, yn berchnogion cofrestredig\nni fydd angen cydsyniadau na thystiolaeth o hawl ychwanegol\nceisiadau buddiolwyr am ffurf safonol o gyfyngiadau yn un o’r achosion a bennwyd yn rheol 93 o Reolau Cofrestru Tir 2003\nfel arfer, ni fydd angen tystiolaeth ychwanegol, ond bydd y cyfyngiad yn un hysbysadwy, a bydd rhybudd o’r cais yn cael ei gyflwyno i’r perchnogion cofrestredig, oni bai eu bod wedi cydsynio iddo\nMae cyfarwyddyd ymarfer 19: rhybuddion, cyfyngiadau a gwarchod buddion trydydd parti yn y gofrestr yn cynnwys rhagor o wybodaeth am wneud cais am gyfyngiadau.\n4.1 Nifer mwyaf o ymddiriedolwyr\nNi all ymddiried preifat tir fod â mwy na phedwar ymddiriedolwr. Os bydd ymgais i freinio’r ystad gyfreithiol mewn mwy na phedwar o bobl, bydd yn breinio yn y pedwar cyntaf i’w henwi sy’n barod i weithredu ac yn gallu gwneud hynny (adran 34 o Ddeddf Ymddiriedolwyr 1925). Felly, dylai trosglwyddiad neu warediad arall o blaid ymddiriedolwyr ymddiried preifat fod i ddim mwy na phedwar o bobl. Os yw i fwy na phedwar rhaid i chi gadarnhau, wrth wneud cais i’w gofrestru, bod y pedwar cyntaf i’w henwi yn gallu gweithredu ac yn barod i wneud hynny.\n4.2 Yr ymddiriedolwyr yn cyflawni’r gwarediad\nFel arfer, ni fyddwn yn dychwelyd gweithred i’r gwaredeion ei chyflawni. Chi sydd i sicrhau bod yr ymddiriedolwyr wedi cyflawni’r ddogfen os bydd angen.\n4.3 Enw a chyfeiriad yr ymddiriedolwyr\nRhaid i chi gwblhau’r ffurflen FR1 neu ffurflen AP1, fel y bo’n briodol, gydag enw llawn pob un o’r ymddiriedolwyr, a chyfeiriad neu gyfeiriadau ar gyfer gohebu i bob un ohonynt. Rhaid i bob ymddiriedolwr roi cyfeiriad ar gyfer gohebu sydd yn gyfeiriad post, naill ai yn y Deyrnas Unedig neu dramor. Gall pob un ohonynt roi hyd at ddau gyfeiriad ychwanegol, all fod yn gyfeiriad post, yn rhif blwch mewn cyfnewidfa ddogfennau yn y Deyrnas Unedig neu yn gyfeiriad ebost (rheol 198 o Reolau Cofrestru Tir 2003). Fodd bynnag, lle bo amryw ymddiriedolwyr gallwch, os bydd yn well gennych, fod â chyfeiriad unigol o dan ofal ar gyfer gohebu, fel un trawsgludwyr yr ymddiried.\nMae modd cynnwys disgrifiad cyffredinol o’r ymddiriedolwyr, megis ‘ymddiriedolwyr Cronfa Bensiwn Alpha Cyfyngedig’, ar y sail mai ei ddiben yw cynorthwyo dan gos yn rhinwedd beth y mae’r perchnogion yn dal yr eiddo. Ni ddylid ei weld fel rhywbeth sy’n rhoi rhybudd o’r ymddiriedau sy’n dal yr ystad, gan y byddai hynny’n groes i egwyddorion cadw’r gofrestr (adran 78 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Mewn rhai achosion, arfer Cofrestrfa Tir EM fyddai cofrestru ymddiriedolwyr o dan enw cyfunol o’r math hwn, yn hytrach nag o dan eu henwau unigol. Rhoddwyd gorau i’r arfer hwn amryw flynyddoedd yn ôl ac, erbyn hyn, bydd enwau’r ymddiriedolwyr unigol bob amser yn cael eu cofnodi yn y gofrestr.\n4.4 Datganiad ymddiried\nMae’r holl ffurflenni trosglwyddo a chydsynio penodedig, a’r prydlesi cymalau penodedig yn cynnwys panel ‘datganiad ymddiried’ i’w ddefnyddio lle bo’r gwarediad o blaid cydberchnogion. Er enghraifft:\n“Datganiad o ymddiried. Mae’r trosglwyddai yn fwy nag un person ac maent i ddal yr eiddo ar ymddiried iddynt hwy fel cyd-denantiaid maent i ddal yr eiddo ar ymddiried iddynt hwy fel tenantiaid cyffredin mewn cyfraddau cyfartal maent i ddal yr eiddo ar ymddiried:”\nO ran cofrestriadau cyntaf, mae panel tebyg ar ffurflen FR1. Dylai’r trawsgludiad neu drosglwyddiad i’r ceiswyr gynnwys datganiad priodol hefyd.\nO ran meddiant gwrthgefn tir cofrestredig, ceir panel tebyg ar ffurflen ADV1.\nO ran prydles newydd o dir cofrestredig, nid yw’r ffurflen gais (AP1) yn cynnwys unrhyw banel i bennu’r ymddiriedau. Felly, mae’n hanfodol bod prydles o blaid cydberchnogion yn cynnwys cymal priodol yn eu datgan, neu os yw’r brydles yn cynnwys y cymalau ar sail Atodlen 1A i Reolau Cofrestru Tir 2003, bod cymal LR14 wedi ei gwblhau.\nBydd peidio â chwblhau’r panel perthnasol mewn trosglwyddiad, cydsyniad, ffurflen FR1 neu ffurflen ADV1 neu gymal LR14 yn golygu y bydd y cofrestrydd yn cofnodi cyfyngiad Ffurf A yn ddiofyn, oni bai bod ffurflen JO wedi ei llenwi’n cael ei hanfon gyda’r cais.\nCynlluniwyd ffurflen JO fel ffurflen wirfoddol a bennwyd gan y cofrestrydd o dan y pŵer yn adran 100(4) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002. Mae wedi ei llunio fel dewis arall i gydberchnogion ddatgan ymddiriedau ar adeg caffael ac i ymdrin â’r anawsterau ymarferol y gall trawsgludwyr eu hwynebu wrth sicrhau cyflawniad y trosglwyddiad gan bob trosglwyddai o fewn amserlen ddwys trafodiad trawsgludo arferol.\nOs llenwir ffurflen JO, rhaid ei hanfon gyda chais am gofrestriad y gwarediad (ar ffurflen TP1, TP2, TR1, TR2, TR5, AS1 neu AS3) y mae’n berthnasol iddo. Byddwn hefyd yn derbyn ffurflen JO fel dewis arall yn lle cwblhau panel 9 yn ffurflen FR1 neu ffurflen DX1 neu gymal LR14 mewn prydles cymalau penodedig.\nOs cwblheir panel 5 ffurflen JO, rhaid i bob cydberchennog ei arwyddo hefyd, neu os cwblheir panel 6, rhaid i drawsgludwr ei lofnodi hefyd.\nNid diben gwneud datganiad o ran natur yr ymddiried yw rhoi rhybudd o’r ymddiriedau sy’n dal y tir i’r cofrestrydd, ond er mwyn i ni allu penderfynu a oes angen i ni gofnodi cyfyngiad Ffurf A (gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth).\nBydd hefyd yn gweithredu fel memorandwm o’r ymddiriedau sy’n dal yr eiddo. Mae copi swyddogol i’w gael o unrhyw brydles neu drosglwyddiad gwreiddiol neu gopi ohonynt, ac unrhyw un o’r dogfennau eraill yn ymwneud â’r cais i gofrestru’r gwarediad, sydd yn nwylo’r cofrestrydd (yn amodol ar reolau 131-140 o Reolau Cofrestru Tir 2003. Gweler cyfarwyddyd ymarfer 11: Archwiliad a cheisiadau am gopïau swyddogol a chyfarwyddyd ymarfer 57: eithrio dogfennau o’r hawl gyffredinol i archwilio a chopïo.\nLle defnyddiwch y trydydd blwch, rhaid i chi ei gwblhau i ddangos ym mha rinwedd mae’r ymddiriedolwyr yn dal y tir. Er enghraifft:\nAr ymddiried drostynt eu hunain fel tenantiaid cydradd yn y cyfrannau canlynol (nodwch y cyfrannau)\nDylid manylu’r cyfrannau. Os caiff yr ymadrodd ‘fel tenantiaid cydradd’ ei ddefnyddio heb wybodaeth ychwanegol, ni fydd yn eglur os yw incwm a derbynion cyfalaf i gael eu rhannu’n gyfartal, ar sail y wireb ‘cydraddoldeb yw cyfiawnder’, neu yn y fath gyfrannau ag y gall yr ymddiriedolwyr eu pennu. Os ydych yn bwriadu’r olaf, dylid cyflawni datganiad ymddiried ar wahân yn cynnwys cyfarwyddiadau priodol ar ba sail mae’r rhannu i’w wneud.\nAr ymddiried i aelodau (cymdeithasiad anghorfforedig) i ddelio ag ef yn unol â’i reolau\nMae’r geiriad hwn yn creu ymddiried noeth i aelodau cymdeithasiad anghorfforedig, ond yn amodol ar unrhyw gontract rhwng yr aelodau a grëwyd gan ei reolau. Oni bai bod amcanion y cymdeithasiad yn elusennol yn unig, bydd ymddiried at ddibenion y cymdeithasiad yn annilys a dylid ei osgoi.\nAr ymddiriedau gweithred ymddiried (neu yn ôl fel y bo’n digwydd) ddyddiedig (ac ati)\nMae’r geiriad hwn yn addas pan fo’r ymddiriedau yn cael eu henwi mewn gweithred ymddiried, gweithred bartneriaeth, ewyllys neu ddogfen arall. Dylech wneud hyn os yw telerau’r ymddiried yn gymhleth neu os dymunwch iddynt aros yn gyfrinachol. Caiff unrhyw un wneud cais i archwilio, neu ofyn am gopi swyddogol o, ddogfen sy’n cael ei dal gan y cofrestrydd ac a dderbyniwyd gan y cofrestrydd ar ôl 13 Hydref 2003, oni bai iddi gael ei dynodi’n ddogfen eithriedig. Yn gyffredinol, os gwnaed dogfen yn ddogfen eithriedig, dim ond fersiwn golygedig o’r ddogfen, yn gadael allan y wybodaeth sensitif, fydd yn agored i archwiliad neu gopïo. Gall ddal i fod yn bosibl i rywun archwilio neu ofyn am gopi llawn o ddogfen eithriedig yn ôl darpariaethau Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000. Os nad oes agwedd arall ar y trosglwyddiad yn gyfrinachol, bydd yn symlach mynegi telerau’r ymddiried mewn gweithred ar wahân nag i wneud cais am eithriad. Nid oes angen cyflwyno’r weithred (neu ddogfen arall yn creu’r ymddiried) gyda’r cais.\n4.5 Ceisiadau am gyfyngiadau\nMewn rhai achosion bydd angen i chi wneud cais am gyfyngiad, naill ai yn y trosglwyddiad, prydles neu gydsyniad i’r ymddiriedolwyr neu ar ffurflen RX1. Gweler Ffurfiau safonol o gyfyngiadau a Sut i wneud cais am gyfyngiadau.\n5.1 Cydymffurfio â chyfyngiadau yn y gofrestr\nRhaid cydymffurfio ag unrhyw gyfyngiad yn y gofrestr cyn gallu cofrestru gwarediad.\nCyfyngiad Ffurf A\nOs yw unig berchennog neu’r unig berchennog i oroesi wedi ei gofrestru gyda chyfyngiad Ffurf A, ac arian cyfalaf yn deillio o dan y gwarediad, bydd angen i chi benodi un neu fwy o ymddiriedolwyr newydd i ymuno yn y gwarediad. Gweler Penodi a diswyddo ymddiriedolwyr.\nFodd bynnag, os daeth y perchennog hwnnw yn unig berchennog llesiannol, gallech wneud cais i ddileu’r cyfyngiad yn lle hynny. Gweler Ceisiadau i ddileu cyfyngiadau.\nOs yw’r gwarediad yn un lle nad oes arian cyfalaf yn deillio, er enghraifft prydles am grogrent, yna ni fydd cyfyngiad Ffurf A yn atal cofrestru.\n5.1.2 Cyfyngiadau Ffurf B a Ffurf C\nBydd cyfyngiad ar Ffurf B neu Ffurf C yn cael ei fodloni trwy ddarparu’r dystysgrif briodol neu ddatganiad statudol.\n5.1.3 Lle bo anhawster cydymffurfio â chyfyngiad\nOs yw’r gwarediad sy’n creu’r ymddiried yn galw am gydsyniad plentyn o dan oed, yn lle hynny dylai’r ymddiriedolwyr gael cydsyniad rhiant sydd â chyfrifoldeb rhiant dros y plentyn o dan oed (o fewn ystyr Deddf Plant 1989) neu warcheidwad (adran 10(3)(b) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996).\nOs yw’r gwarediad sy’n creu’r ymddiried yn gofyn am gydsyniad mwy na dau o bobl i warediad ac nad oes modd cael cydsyniad pob un ohonynt, ond bod modd darparu dau o’r cydsyniadau gofynnol, mae hyn yn ddigonol o blaid prynwr (adran 10(1) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996).\nMewn rhai achosion o anhawster gall fod yn briodol gwneud cais i’r cofrestrydd am orchymyn o dan adran 41(2) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002, yn datgymhwyso neu’n addasu’r cyfyngiad o ran gwarediad arbennig neu fath o warediad. Rhaid i chi wneud cais ar ffurflen RX2. Bydd angen i chi wneud y canlynol:\ndatgan a ydych yn gwneud cais i ddatgymhwyso neu addasu’r cyfyngiad ac, os yr olaf, rhoi manylion o’r addasiad sydd ei angen\nesbonio pam fod gan y ceisydd fudd digonol yn y cyfyngiad i wneud y cais\nrhoi manylion o’r gwarediad neu fath o warediad fydd o dan sylw\ndatgan pam y dylai’r cofrestrydd orchymyn (rheol 96 o Reolau Cofrestru Tir 2003).\nByddwn yn rhoi rhybudd o’r cais i unrhyw bobl eraill sy’n ymddangos i fod â budd yn y cyfyngiad. Os bydd y cofrestrydd yn gorchymyn, byddwn yn cofnodi ei delerau yn y gofrestr.\n5.2 Pwerau atwrnai a roddwyd gan ymddiriedolwyr\nMae amryw ddarpariaethau statudol yn galluogi i ymddiriedolwyr ddirprwyo eu swyddogaethau, yn unigol neu ar y cyd. I gael manylion y rhain a gofynion cysylltiedig Cofrestrfa Tir EM, gweler cyfarwyddyd ymarfer 9: pwerau atwrnai a thir cofrestredig.\nMae’n werth pwysleisio un peth yma. O dan adran 9 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, gall yr ymddiriedolwyr, yn gweithredu ar y cyd, ddirprwyo eu swyddogaethau i fuddiolwr neu fuddiolwyr trwy gyfrwng pŵer atwrnai. Ond ni all yr atwrneiod roi derbynneb ddilys am arian cyfalaf, hyd yn oed os oes dau neu fwy ohonynt (Adran 9(7) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996). Os bydd arian cyfalaf yn deillio ar warediad, bydd yr ymddiriedolwyr (neu eu hatwrneiod unigol a benodwyd o dan adran 25 o Ddeddf Ymddiriedolwyr) yn gorfod ei gyflawni i roi’r dderbynneb. Fel arfer, felly, ni fydd o fawr werth i’r atwrnai ei gyflawni’n ogystal. Fodd bynnag, o dan adran 9 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr gall atwrnai gyflawni gwarediad lle nad oes arian cyfalaf yn deillio, fel prydles am grogrent.\n6.1 Dileu cyfyngiadau ohonynt eu hunain\nO dan rai amgylchiadau, byddwn yn dileu cyfyngiad ymddiried ohono’i hun wrth gofrestru trosglwyddiad (o dan reol 99 o Reolau Cofrestru Tir 2003). Ymhob achos arall, bydd y cyfyngiad yn aros oni bai bod cais penodol yn cael ei wneud i’w ddileu (gweler Ceisiadau i ddileu cyfyngiadau). Ni fydd cyfyngiadau gwirfoddol, fel y rhai sydd angen cydsyniad rhywun a enwir, fyth yn cael eu dileu ohonynt eu hunain.\nBydd cyfyngiad Ffurf A yn cael ei ddileu ohono’i hun wrth gofrestru naill ai:\ntrosglwyddiad trwy werthu gan ddau neu fwy o berchnogion neu gorfforaeth ymddiried (heblaw lle bo’r trosglwyddiad i un, neu fwy, o’r perchnogion presennol)\ntrosglwyddiad gan arwystlai cofrestredig o dan ei bŵer gwerthu\nBydd cyfyngiad Ffurf B yn cael ei ddileu ohono’i hun wrth gofrestru naill ai:\ntrosglwyddiad trwy werthu gan y perchennog neu berchnogion, pan roddwyd tystysgrif neu ddatganiad statudol yn unol â thelerau’r cyfyngiad\nBydd cyfyngiad Ffurf C yn cael ei ddileu ohono’i hun wrth gofrestru naill ai:\ncydsyniad gan gynrychiolydd personol ar ffurflen AS1 neu ffurflen AS3\ntrosglwyddiad trwy werthu gan gynrychiolydd personol, pan roddwyd tystysgrif neu ddatganiad statudol yn unol â thelerau’r cyfyngiad\n6.2 Ceisiadau i ddileu cyfyngiadau\nPan nad oes angen cyfyngiad mwyach, gallwch wneud cais i’w ddileu o dan reol 97 o Reolau Cofrestru Tir 2003. Rhaid gwneud y cais ar ffurflen RX3, a rhaid iddo ddod gyda thystiolaeth i fodloni’r cofrestrydd nad oes angen y cyfyngiad mwyach. Os caiff y cofrestrydd ei fodloni felly, rhaid dileu’r cyfyngiad.\nMae’r amgylchiadau pryd y gellid gwneud cais o’r fath yn cynnwys:\nPan fydd cyfyngiad Ffurf A yn cael ei gofrestru, ond bod unig berchennog neu’r unig berchennog i oroesi wedi dod yn unig berchennog llesiannol. Dylai tystiolaeth trwy gyfrwng datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd gan ddefnyddio ffurflen ST5 (gweler cyfarwyddyd ymarfer 73: Datganiadau o wirionedd), o’r teitl ecwitïol fod gyda’r cais. Dylai hyn ddangos sut y mae’r budd a warchodwyd gan y cyfyngiad wedi dod i ben neu ddisgyn ar y perchennog cofrestredig, nad oes gan unrhyw un arall fudd llesiannol yn y tir ac nad oes unrhyw fudd llesiannol yn y tir wedi ei forgeisio neu wedi ei arwystlo ar wahân, ac nad oes ac na fu unrhyw berchennog llesiannol yn ddarostyngedig i orchymyn arwystlo neu achosion methdaliad (nid yw morgais cofrestredig yn cyfrif). Yn lle datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd, byddwn yn derbyn tystysgrif i’r perwyl hwn gan y trawsgludwr sy’n gweithredu ar ran y perchennog sy’n goroesi os gall siarad o wybodaeth bersonol am y ffeithiau. Fel arall, gellir cyflwyno gorchymyn llys yn gofyn i’r cofrestrydd ddileu’r cyfyngiad.\nPan fydd cyfyngiad Ffurf A yn cael ei gofrestru ond, o ganlyniad i newid yn yr ymddiriedau, bod y perchnogion cofrestredig wedi cael hawl fel cyd-denantiaid llesiannol. Eto, bydd gofyn cael tystiolaeth o’r teitl ecwitïol.\nPan fydd cyfyngiad Ffurf B neu C yn cael ei gofrestru ond, o ganlyniad i newid yn yr ymddiriedau, nad yw pwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig mwyach o dan adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr. Bydd gofyn cael tystiolaeth o amrywio’r ymddiriedau – gweithred neu orchymyn llys fel arfer, neu\nGall adran 6(1) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, fod wedi disodli yn gyfan gwbl neu’n rhannol gyfyngiadau arbennig a gofrestrwyd cyn 1997 sy’n rhoi holl bwerau perchennog llwyr i ymddiriedolwyr tir, at ddiben arfer eu swyddogaethau.\nI ddileu’r cyfyngiad, bydd angen i chi fodloni’r cofrestrydd nad oes unrhyw gyfyngiad ar bwerau’r ymddiriedolwyr yn rhinwedd adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, ac na fydd unrhyw warediad yn torri darpariaethau adran 6(6) neu 6(8) y Ddeddf honno. Mewn rhai achosion gall fod modd dileu’r cyfyngiad os bydd yr ymddiriedolwyr yn gwneud cais i’w ddisodli gyda chyfyngiad Ffurf B. Mewn achosion eraill, gall fod yn fwy priodol gwneud cais i’w addasu o dan adran 41(2) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002.\n6.3 Ceisiadau i dynnu cyfyngiadau’n ôl\nMae modd tynnu cyfyngiad yn ôl, o dan reol 98 o Reolau Cofrestru Tir 2003, gyda chydsyniad pawb sydd â budd ynddo oni bai bod y cyfyngiad yn un sy’n dod o fewn rheol 98(3) o Reolau Cofrestru Tir 2003.\nDaw cyfyngiad Ffurf A, B neu C yn aml o fewn rheol 98(3)(b) neu (c) ac felly fel rheol ni fydd modd eu tynnu’n ôl. Fodd bynnag, gellir gwneud cais i ddileu’r cyfyngiadau hyn, ar y sail nad oes eu hangen mwyach. Gweler Ceisiadau i ddileu cyfyngiadau.\nGellir tynnu cyfyngiad gwirfoddol sy’n gysylltiedig ag ymddiried yn ôl, er enghraifft un y mae angen cydsyniad buddiolwr a enwir ar ei gyfer. Yn yr achos hwnnw, byddai angen cydsyniad y buddiolwr o dan sylw.\nI gael rhagor o wybodaeth am ddileu a thynnu cyfyngiadau’n ôl, gweler cyfarwyddyd ymarfer 19: Rhybuddion, cyfyngiadau a gwarchod buddion trydydd parti yn y gofrestr.\n7.1 Cadw enwau a chyfeiriadau’n gyfoes\nMae’n bwysig i ymddiriedolwyr gadw eu henwau a’u cyfeiriadau ar gyfer gohebu yn y gofrestr yn gyfoes. Os na wnânt, efallai na fyddant yn derbyn rhybuddion Cofrestrfa Tir EM neu eraill. Gall canlyniadau hyn fod yn ddifrifol. Er enghraifft, gall ganiatáu i sgwatiwr gaffael teitl o dan Atodlen 6 i Ddeddf Cofrestru Tir 2002.\n7.2 Penodi a diswyddo ymddiriedolwyr\n7.2.1\tDefnyddio trosglwyddiad\nDyma’r ffordd symlaf i gofrestru ymddiriedolwyr newydd, ond mae angen cydweithrediad pob un sy’n ymadael. Gellir defnyddio ffurflen TR1 neu ffurflen TR5 yn lle gweithred benodi ymddiriedolwr newydd neu drawsgludiad neu aseiniad traddodiadol a wneir o ganlyniad i benodi ymddiriedolwr newydd tir digofrestredig a fydd yn arwain at gofrestriad cyntaf gorfodol o dan y digwyddiad ymddiriedolwr newydd (adran 4(1)(aa)(i) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Gweler Yr achos ymddiriedolwr newydd am wybodaeth bellach a chyfarwyddyd ymarfer 21: defnyddio ffurflenni trosglwyddo ar gyfer trafodion cymhlethach.\nDylai’r ymddiriedolwyr neu berchnogion cofrestredig presennol gyflawni trosglwyddiad, gan ddefnyddio ffurflen TR1 neu ffurflen TR5, i’r ymddiriedolwyr sy’n aros a’r rhai newydd. Nid oes angen Tystysgrif Dychweleb Trafodiad Tir neu hunan dystysgrif ar drosglwyddiad a ddefnyddir dim ond i weithredu penodiad ymddiriedolwyr newydd neu ychwanegol. Ni ddylid cwblhau un o’r datganiadau yn y panel cydnabyddiaeth. Dylai panel darpariaethau ychwanegol y trosglwyddiad ddatgan: ‘Mae’r trosglwyddiad hwn yn cael ei wneud at ddiben gweithredu penodiad ymddiriedolwyr newydd.’\nGallwch ddefnyddio trosglwyddiad naill ai yn lle, neu’n ogystal â, gweithred benodi neu ddiswyddo ar wahân. Os ydych wedi defnyddio gweithred ar wahân, gall eich datganiad ym mhanel darpariaethau ychwanegol y trosglwyddiad fod mewn geiriau fel: ‘Mae’r trosglwyddiad hwn yn cael ei wneud yn unol â gweithred benodi ymddiriedolwyr newydd ddyddiedig heddiw.’ Fel arfer ni fydd angen i ni weld y weithred benodi.\nRhaid i’r trosglwyddiad fod oddi wrth yr holl berchnogion sy’n ymadael i’r holl berchnogion sy’n aros a’r rhai newydd. Bwriwch, er enghraifft, mai A, B ac C yw’r ymddiriedolwyr presennol, a bod C yn ymddeol a D yn dod yn ei le, fydd yn ymddiriedolwr ar y cyd ag A a B. Rhaid dangos A, B ac C fel y trosglwyddwyr ac A, B a D fel y trosglwyddeion. Rhaid i A, B ac C i gyd ei gyflawni.\nMae modd anwybyddu cyfyngiadau Ffurf A, am nad yw arian cyfalaf yn deillio, ond efallai y bydd angen cydymffurfio â chyfyngiadau eraill yn erbyn cofrestru gwarediadau neu drosglwyddiadau.\n7.2.2\tDefnyddio gweithred benodi\nO dan adran 40 o Ddeddf Ymddiriedolwyr, mae gweithred benodi neu ymddeol, sy’n ateb rhai amodau, ohoni’i hun yn breinio eiddo’r ymddiried yn yr ymddiriedolwyr newydd a’r rhai sy’n aros. Os yw’r tir yn ddigofrestredig, bydd y weithred benodi, os yw wedi ei dyddio ar neu ar ôl 6 Ebrill 2009, yn peri cofrestriad cyntaf (adran 4(1)(aa)(i) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nOs yw eiddo’r ymddiried yn ystad gofrestredig neu’n arwystl cofrestredig rhaid cwblhau’r trosglwyddiad hwn trwy weithrediad y gyfraith trwy gofrestru (adran 27(5) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nOs nad yw’r eiddo’n gofrestredig, rhaid i chi wneud cais ar ffurflen FR1:\ngan amgáu’r weithred wreiddiol. Os ydych am ei chael yn ôl, rhaid i chi ddarparu copi ardystiedig\ngan ddangos teitl gwreiddyn da\ngan amgáu tystiolaeth i fodloni’r cofrestrydd fod gan bwy bynnag sy’n gwneud y penodiad neu’n peri’r ymddeoliad hawl i wneud hynny\nOs yw’r eiddo’n gofrestredig, rhaid i chi wneud cais ar ffurflen AP1, gan amgáu:\ncopi o’r weithred wreiddiol\ntystiolaeth i fodloni’r cofrestrydd bod gan bwy bynnag sy’n gwneud y penodiad neu’n peri’r ymddeoliad hawl i wneud hynny. Bydd tystysgrif i’r perwyl hwnnw oddi wrth drawsgludwr yn gweithredu ar eu rhan yn dderbyniol fel tystiolaeth (rheol 161(3) a 203 o Reolau Cofrestru Tir 2003)\nMae achosion lle byddai hyn y ffordd orau ymlaen yn cynnwys y canlynol. Ymhob achos, mae modd cyflwyno tystysgrif y trawsgludwr sy’n gweithredu ar ran pwy bynnag sy’n gwneud y penodiad, neu’n peri’r ymddeoliad, yn lle’r dystiolaeth y cyfeirir ati naill ai:\nlle bo pŵer penodi ymddiriedolwyr newydd wedi ei freinio yn rhywun heblaw’r ymddiriedolwyr presennol (er enghraifft, yn y setlwr). Bydd angen i chi gyflwyno copi ardystiedig o’r offeryn ymddiried sy’n cynnwys y pŵer hwn\nlle cafodd ymddiriedolwr ei ddiswyddo neu ei ddisodli o dan bŵer yn yr offeryn ymddiried. Bydd angen i chi gyflwyno copi ardystiedig o’r offeryn ymddiried sy’n cynnwys y pŵer hwn\nlle cafodd ymddiriedolwr ei ddisodli o dan adran 36(1) o Ddeddf Ymddiriedolwyr, ar sail ei fod wedi bod o’r Deyrnas Unedig am fwy na 12 mis, yn gwrthod, neu’n anghymwys i weithredu yn yr ymddiried, neu yn analluog i wneud hynny (ni all corfforaeth a ddiddymwyd weithredu yn yr ymddiried: adran 36(3) o Ddeddf Ymddiriedolwyr 1925), neu yn faban. Bydd angen i chi gyflwyno datganiad statudol neu ddatganiad o wirionedd yn profi’r ffeithiau perthnasol (yr amgylchiadau y gwneir y penodiad) ac, yn achos analluogrwydd meddyliol, datgan a oes gan yr ymddiriedolwr sydd heb allu meddyliol fudd llesiannol ym meddiant yn yr eiddo ai peidio. (Os gwneir y penodiad o dan adran 36(1)(b) o Ddeddf Ymddiriedolwyr 1925, mae’n bosibl y bydd gorchymyn o’r Llys Gwarchod yn ofynnol – gweler yn ogystal, Methdaliad a Gallu meddyliol.)\nFel arfer, rhaid i benodiad neu ddiswyddiad sy’n cynnwys datganiad breinio datganedig neu oblygedig fod trwy weithred ond, yn achlysurol, bydd offeryn ysgrifenedig yn gwneud y tro (gweler, er enghraifft, adran 13(2) o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992). Fel arfer, nid oes rhaid ei gyflawni gan ymddiriedolwyr sy’n cael eu diswyddo yn groes i’w hewyllys (Gweler Parthed Stoneham Settlement Trusts,  Pennod 59). Fodd bynnag, byddwn yn gyffredinol yn cyflwyno rhybudd i unrhyw berchennog cofrestredig presennol nad yw’n barti yn y ddogfen, cyn i ni gwblhau’r cais (o dan reol 17 o Reolau Cofrestru Tir 2003).\nLle bo tir yn cael ei ddal o dan brydles sy’n cynnwys darpariaeth yn erbyn aralliad heb gydsyniad, ni fydd gweithred benodi neu ymddeoliad yn gweithredu i freinio’r tir yn yr ymddiriedolwyr os na chafwyd y cydsyniad gofynnol (Adran 40(4)(b) o Ddeddf Ymddiriedolwyr 1925). Dylai fod copi ardystiedig o’r cydsyniad gyda’r cais.\nMae modd anwybyddu cyfyngiadau Ffurf A am nad yw arian cyfalaf yn deillio, ond efallai y bydd angen cydymffurfio â chyfyngiadau eraill yn y gofrestr yn erbyn cofrestru gwarediadau.\n7.2.3\tGorchmynion breinio gan y llys\nMae adran 41 o Ddeddf Ymddiriedolwyr, yn galluogi’r llys i benodi ymddiriedolwyr newydd. Yn achos tir cofrestredig, rhaid cofrestru gorchymyn o’r fath (adran 27(5) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Dylech wneud cais ar ffurflen AP1, gan amgáu copi swyddfa o’r gorchymyn llys (rheol 161(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Os ydych eisiau’r gorchymyn yn ôl, gallwch ofyn am hyn ar y ffurflen AP1, a rhaid i chi ddarparu copi ardystiedig hefyd (adran 4(1) (aa)(ii) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\nYn achos tir digofrestredig, bydd gorchymyn breinio o dan adran 44 o Ddeddf Ymddiriedolwyr a wnaed ar neu ar ôl 6 Ebrill 2009 sy’n ôl-ddilynol ar benodiad ymddiriedolwr newydd (p’un ai y gwnaed y penodiad ar orchymyn o dan adran 41 o Ddeddf Ymddiriedolwyr ai peidio) yn peri cofrestriad cyntaf gorfodol a rhaid gwneud cais am gofrestriad cyntaf (rheol 203 o Reolau Cofrestru Tir 2003). Am wybodaeth bellach gweler cyfarwyddyd ymarfer 1: cofrestriadau cyntaf.\n7.2.4\tPenodi neu ddiswyddo ymddiriedolwyr trwy benderfyniad yr ymddiriedolwyr\nMewn rhai achosion, lle mae modd penodi neu ddiswyddo ymddiriedolwyr trwy benderfyniad cyfarfod o’r ymddiriedolwyr neu bobl eraill, mae datganiad breinio yn oblygedig trwy statud yn y memorandwm neu gofnod ysgrifenedig o’r penderfyniad (gweler, er enghraifft, adrannau 13 a 129 o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992).\nOs yw eiddo’r ymddiried yn ystad gofrestredig neu’n arwystl cofrestredig, rhaid cwblhau’r datganiad hwn trwy gofrestru (adran 27(5) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002). Mewn llawer achos y ffordd hawsaf fydd trefnu i’r perchnogion cofrestredig presennol gyflawni trosglwyddiad i’r ymddiriedolwyr newydd neu’r rhai sy’n aros. Fel arall, gallwch wneud cais i gofrestru’r datganiad breinio goblygedig yn uniongyrchol. Rhaid i chi wneud cais ar ffurflen AP1, gan amgáu copi ardystiedig o’r memorandwm neu benderfyniad a thystiolaeth o’r ddarpariaeth y mae’n gweithredu dani i freinio’r tir yn yr ymddiriedolwyr (Rheol 161(1) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\nOs yw’r tir yn ddigofrestredig, bydd memorandwm a gyflawnwyd fel gweithred ar neu ar ôl 6 Ebrill 2009 yn rhoi tystiolaeth o benodiad ymddiriedolwr newydd trwy benderfyniad i’r hwn y mae adran 334 o Ddeddf Elusennau 2011 yn gymwys yn peri cofrestriad cyntaf gorfodol a rhaid gwneud cais am gofrestriad cyntaf (mae adran 334 o Ddeddf Elusennau 2011 yn gymwys nid yn unig i elusennau ond i unrhyw sefydliad i’r hwn y mae Deddf Sefydliadau Llenyddol a Gwyddonol1954 yn gymwys, p’un ai y mae’r sefydliad yn elusen ai peidio. Gweler adran 334(6) o Ddeddf Elusennau 2011.). Am wybodaeth bellach gweler Yr achos ymddiriedolwr newydd a chyfarwyddyd ymarfer 1: cofrestriadau cyntaf.\n7.2.5\tMarwolaeth ymddiriedolwr\nPan fo ymddiriedolwr wedi marw, dylai tystiolaeth o’r farwolaeth fod gyda chais i ddileu’r enw o’r gofrestr, neu i gofrestru trosglwyddiad i, neu freinio mewn, ymddiriedolwyr newydd (rheol 164 o Reolau Cofrestru Tir 2003).\n8.1 Ceisiadau buddiolwyr i warchod eu budd\nGweler yr adrannau canlynol:\nPa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf A?\nPa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf B?\nPa bryd gall buddiolwr wneud cais am gyfyngiad Ffurf C?\nPwy sy’n gallu gwneud cais am gyfyngiad?\nYmddiriedau deongliadol, ac ati\nOs bydd un o ddau gyd-denant llesiannol yn mynd yn fethdalwr, mae’r gorchymyn methdaliad yn torri’r cyd-denantiaeth. Dylai’r perchnogion cofrestredig wneud cais am gyfyngiad Ffurf A, a gall yr ymddiriedolwr mewn methdaliad wneud hynny hefyd (fel rhywun â budd yn yr ymddiried). Ni fydd y cofrestrydd yn cofnodi un ohono’i hun. Gall yr ymddiriedolwr mewn methdaliad wneud cais hefyd am gyfyngiad Ffurf J. Bydd hyn yn sicrhau bod yr ymddiriedolwr mewn methdaliad yn derbyn rhybudd o unrhyw warediad gan yr ymddiriedolwyr.\nEr bod eiddo methdalwr yn gyffredinol yn breinio yn eu hymddiriedolwr mewn methdaliad, nid yw hyn yn berthnasol i eiddo y mae’r methdalwr yn ei ddal mewn ymddiried ar ran rhywun arall (adran 283(3) o Ddeddf Ansolfedd 1986). O ganlyniad, pan fydd cydberchennog yn cael ei gyhoeddi’n fethdalwr, bydd eu budd llesiannol (os oes un) yn breinio yn yr ymddiriedolwr mewn methdaliad, ond ni fydd eu hystad gyfreithiol. Rhaid i’r methdalwr a’r ymddiriedolwyr eraill gyflawni unrhyw warediad o’r ystad gyfreithiol ac, os oes arian cyfalaf yn deillio, rhaid iddynt hwy roi’r dderbynneb amdano, ac nid yr ymddiriedolwr mewn methdaliad (os na chaiff ei dalu i’r ymddiriedolwyr ni fydd y buddion llesiannol wedi eu gorgyrraedd – adrannau 2 a 27 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925). Fodd bynnag, gall methdaliad fod yn rheswm dros ddisodli’r methdalwr fel ymddiriedolwr (o dan adran 36(1) o Ddeddf Ymddiriedolwyr. Gweler Parthed Barker’s Trusts (1875) 1 Ch D 43, Parthed Adam’s Trust (1879) 12 Ch D 634).\n8.3 Ymddiriedau noeth\nMae ymddiriedolwr noeth neu ymddiriedolwr gwarchod yn gorfod gweithredu ar gyfarwyddiadau’r buddiolwr yn unig. Mae’n ymddangos bod y cyfyngiad hwn yn un o reolau ecwiti a rhaid peidio ag arfer pwerau ddaw o dan adran 6 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr, yn groes iddo (adran 6(6) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996). Dylid gwarchod hawliau’r buddiolwr trwy wneud cais am gyfyngiad Ffurf A – os yw’r cais am gofrestriad yn cael ei wneud gan yr ymddiriedolwr, mae rheol 94(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003, yn gorfodi iddo wneud cais am hyn. Gallwch hefyd wneud cais am gyfyngiad Ffurf N (yn Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003), sy’n atal cofrestru gwarediadau heb gydsyniad y buddiolwr.\n8.4 Ymddiriedau deongliadol, ac ati\nYmddiried tir yw ymddiried goblygedig, deongliadol neu ganlyniadol. Os bydd un yn dod i fodolaeth, rhaid i’r perchennog cofrestredig wneud cais am gyfyngiad Ffurf A (rheol 94(1)(b) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Yn ymarferol, efallai nad yw’r perchennog yn ymwybodol fod ymddiried wedi dod i fodolaeth neu, os ydynt, gallant anghytuno â’r ffaith. Gall y buddiolwr hefyd wneud cais am gyfyngiad Ffurf A (o dan reol 93(a) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Oni bai ei fod yn gwneud cais gyda chydsyniad y perchennog, bydd angen i’r buddiolwr fodloni’r cofrestrydd fod yna ymddiried. Yn ymarferol, bydd hyn yn golygu cwblhau panel 12 neu 13 ffurflen RX1 gyda digon o wybodaeth i wneud hynny. Bydd hyn yn gofyn am fwy na honiad noeth bod ymddiried wedi dod i fodolaeth. Bydd angen i chi esbonio’r amgylchiadau a’i hachosodd.\nOni bai bod y perchennog cofrestredig yn cydsynio, bydd y cyfyngiad yn un hysbysadwy, a byddwn yn anfon rhybudd i’r perchennog cofrestredig, yn rhoi cyfle iddynt wrthwynebu (adran 45 o Ddeddf Cofrestru Tir 2003). Gweler Pwy sy’n gallu gwneud cais am gyfyngiad? Bydd yn rhaid delio ag unrhyw anghydfod ddaw o ganlyniad o dan adran 73 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002.\n8.5 Gallu meddyliol\nMae modd disodli ymddiriedolwr nad oes ganddo allu meddyliol yn ôl darpariaethau Deddf Ymddiriedolwyr a Deddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996 (adran 36(1) o Ddeddf Ymddiriedolwyr ac adrannau 20 a 21 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr 1996). Ond os oes ganddo fudd llesiannol mewn meddiant yn eiddo’r ymddiried, nid oes modd eu disodli o dan adran 36(1)(b) o Ddeddf Ymddiriedolwyr, heb ganiatâd y Llys Gwarchod (gweler adran 36(9) o Ddeddf Ymddiriedolwyr 1925). Gweler hefyd Penodi a diswyddo ymddiriedolwyr.\nEfallai na fydd angen disodli ymddiriedolwr nad oes ganddo allu meddyliol os yw wedi cyflawni pŵer atwrnai parhaus neu atwrneiaeth arhosol wedi’i chofrestru o dan Ddeddf Gallu Meddyliol 2005, ar yr amod bod ganddynt fudd llesiannol yn eiddo’r ymddiried. Yn y fath achos, gall yr atwrnai gyflawni eu swyddogaethau fel ymddiriedolwr (ar yr amod bod y pŵer yn ddyddiedig ar neu ar ôl 1 Mawrth 2000. Gweler adran 1 o Ddeddf Dirprwyo gan Ymddiriedolwyr 1999. O dan amgylchiadau cyfyngedig, gall pwerau dyddiedig yn gynharach gymhwyso – gweler adran 4 o Ddeddf Dirprwyo gan Ymddiriedolwyr 1999. Ond byddai’n ymddangos na allai’r atwrnai ymuno mewn dirprwyo swyddogaethau i fuddiolwr â meddiant o dan adran 9 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr. I gael rhagor o gyfarwyddyd, gweler cyfarwyddyd ymarfer 9: Pwerau atwrnai a thir cofrestredig. Ni fydd unrhyw fath arall o bŵer atwrnai arall yn effeithiol i’r diben hwn. Mae pwerau eraill, hyd yn oed os ydynt yn berthnasol i swyddogaethau sydd gan y rhoddwr fel ymddiriedolwr, yn cael eu dirymu os yw’r rhoddwr yn colli ei allu meddyliol.\n8.6 Gallu meddyliol plant o dan oed\nNi all plentyn o dan oed gymryd trosglwyddiad ystad gyfreithiol mewn tir (adran 1(6) o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925). Byddai trosglwyddiad o’r fath yn gweithredu fel datganiad o ymddiried ar gyfer y plentyn o dan oed (adran 1(1), Atodlen 1 i Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr). Os yw’r plentyn o dan 16, bydd yn rhaid i D (hynny yw y dirprwy), wneud cais i’r llys am orchymyn i awdurdodi D i gaffael yr eiddo ar gyfer y plentyn o dan oed. Os yw’r plentyn rhwng 16 a 18, gall D brynu eiddo gan ddefnyddio’r pwerau cyffredinol yn adran 16 o Ddeddf Gallu Meddyliol 2005 (yn absenoldeb unrhyw gyfyngiad yn y gorchymyn dirprwyaeth). Yn y naill achos, gall D gaffael yr ystad gyfreithiol ond bydd yn ei dal ar ymddiried ar gyfer y plentyn o dan oed a dylai wneud cais i gofnodi cyfyngiad Ffurf A yn y gofrestr. Ar ôl i’r plentyn gyrraedd 18, gellir trosglwyddo’r eiddo i’w enw ond yn ddarostyngedig i gofnodi cyfyngiad safonol priodol, neu fel arall, byddai’r geiriad canlynol yn dderbyniol ar gyfer cofnodi cyfyngiad anstatudol:\n“CYFYNGIAD: Nid oes gwarediad yn ystod oes [enw’r plentyn o dan oed blaenorol] o’r ystad gofrestredig [neu o’r arwystl cofrestredig dyddiedig…] i’w gwblhau trwy gofrestriad oni bai y gwneir hynny trwy orchymyn y llys o dan Ddeddf Gallu Meddyliol 2005.”\nFel arall, gellir trosglwyddo’r eiddo i un neu ragor o ymddiriedolwyr mewn oed a chanddynt allu meddyliol llawn, ar ymddiried ar gyfer y plentyn o dan oed. Dylid cyflwyno’r trosglwyddiad am gofrestriad gyda datganiad o ymddiried (a fydd, o bosibl, yn y trawsgludiad neu drosglwyddiad, neu gan weithred ar wahân, neu ar ffurflen JO) a chais am gyfyngiad Ffurf A.\n8.7 Cymdeithasiadau anghorfforedig anelusennol\nGall amrywiaeth o gyrff anghorfforedig fod yn y categori hwn, fel clybiau, cymdeithasau (gan gynnwys cymdeithasau llesiant anghorfforedig) ac undebau llafur. Yn gyffredinol mae eu heiddo yn breinio mewn ymddiriedolwyr, neu gorfforaeth ymddiried, mewn ymddiried ar ran aelodau’r cymdeithasiad. Gan y bydd yr ymddiriedolwr neu oroeswr yr ymddiriedolwyr, heblaw corfforaeth ymddiried, yn methu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf, bydd gofyn cael cyfyngiad Ffurf A a dylid gwneud cais am un os bydd angen. Gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth. Weithiau bydd rheolau’r cymdeithasiad yn datgan sut mae’r eiddo i gael ei drin. Yn yr achos hwn dylai’r datganiad yn y panel datganiad ymddiried ar y ffurflen drosglwyddo neu ffurflen FR1 gyfeirio at y rheolau. Mae geiriad addas yn Datganiad ymddiried. Gallwch hefyd fod eisiau gwneud cais am gyfyngiad Ffurf R (yn Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir s 2003). Geiriad y cyfyngiad hwn yw:\n“Nid oes gwarediad [neu rhowch fanylion] o’r ystad gofrestredig [(ac eithrio arwystl)] gan berchennog yr ystad gofrestredig [neu gan berchennog unrhyw arwystl cofrestredig] i’w gofrestru oni bai yr awdurdodir hynny gan reolau [enw’r clwb] o [cyfeiriad] fel y tystiwyd [trwy benderfyniad ei aelodau neu trwy dystysgrif wedi ei llofnodi gan ei ysgrifennydd neu drawsgludwr [neu rhowch fanylion priodol]].”\nWrth wneud cais am gyfyngiad Ffurf R, mae angen i chi nodi sut y bydd y cofrestrydd yn gwybod y cydymffurfiwyd â rheolau’r cymdeithasiad. Fel arfer, tystysgrif i’r perwyl hwnnw wedi ei llofnodi gan ysgrifennydd y clwb neu ei drawsgludwr, neu benderfyniad aelodau’r clwb, fydd y dull hawsaf.\nMae angen i chi ystyried a oes unrhyw gyfyngiad ar bwerau’r ymddiriedolwyr yn rhinwedd adran 8 o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr. At ddibenion yr adran honno, mae rheolau’r cymdeithasiad yn debygol o gael eu gweld fel y gwarediad sy’n creu’r ymddiried. Os ydynt yn cynnwys cyfyngiad o’r fath, rhaid i chi wneud cais am gyfyngiad Ffurf B, fel yr eglurwyd yn Y cyfyngiad Ffurf B: lle bo pwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig.\nNid oes angen i chi anfon copi o reolau’r cymdeithasiad atom.\n8.8 Eiddo partneriaeth\nMewn rhai achosion, lle bo ystad gofrestredig yn eiddo partneriaeth, gallwch wneud cais am gyfyngiad yn atal cofrestru gwarediad ar ôl marwolaeth unrhyw un o’r perchnogion heb gydsyniad cynrychiolwyr personol yr ymadawedig. Y cyfyngiad priodol yw Ffurf Q (yn Atodlen 4 i Reolau Cofrestru Tir 2003). Bydd angen cyfyngiad Ffurf A hefyd.\nFodd bynnag, os yw cytundeb y bartneriaeth yn benodol yn gofyn cael cydsyniad o’r fath, rhaid i’r ymddiriedolwyr wneud cais am gyfyngiad Ffurf B (Adran 8(2) o Ddeddf Ymddiriedau Tir a Phenodiadau Ymddiriedolwyr a rheol 94(4) o Reolau Cofrestru Tir 2003).\n8.9 Cronfeydd pensiwn\nYn aml, bydd portffolios cronfeydd pensiwn yn cynnwys ystadau cofrestredig. Byddant yn gyffredinol yn breinio yn yr ymddiriedolwyr rheoli, neu mewn ymddiriedolwr gwarchod (weithiau gydag eraill) ar ymddiried i’r ymddiriedolwyr rheoli. Weithiau bydd ymddiriedolwr corfforaethol yn chwarae rhan yr ymddiriedolwyr rheoli. Dylid cynnwys cais am gyfyngiad Ffurf B, os oes angen un, gydag unrhyw gais i gofrestru’r ymddiriedolwyr fel perchnogion ystad gofrestredig. Bydd angen cyfyngiad Ffurf A hefyd ac, os yw’n angenrheidiol, dylid gwneud cais am un – gweler Ffurf A: y cyfyngiad cydberchnogaeth. Fodd bynnag, os yw’r cynllun pensiwn yn ymddiried cyhoeddus, yn hytrach na phreifat, dylech ddweud hynny yn y cais. Yn yr achos hwnnw, rhaid i chi ddarparu copi o’r weithred ymddiried (rheol 182(1) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Os yw pwerau’r ymddiriedolwyr yn gyfyngedig, dylech wneud cais am gyfyngiad priodol, er enghraifft, Ffurf B.\n8.10 Torri cyd-denantiaeth ecwitïol\nOs torrwyd cyd-denantiaeth ecwitïol, rhaid i berchennog wneud cais ar ffurflen RX1 am gyfyngiad Ffurf A (rheol 94(1)(b) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Ar gyfer ceisiadau syml o hollti trwy gytundeb neu rybudd, mae’n symlach i ddefnyddio ffurflen SEV.\nLle bo’r cais yn cael ei wneud gan, neu gyda chydsyniad, yr holl berchnogion, nid oes unrhyw anhawster. Lle bo modd, dylech geisio cael cydsyniad yr holl berchnogion. Fodd bynnag, mewn llawer achos caiff y gyd-denantiaeth ei thorri trwy rybudd fel gweithred unochrog un o’r perchnogion, fydd yn gwneud y cais ar ei ben ei hun, heb gydsyniad y lleill. O dan yr amgylchiadau hyn, byddwn yn ei drin fel wedi ei wneud o dan adran 43(1)(c) o Ddeddf Cofrestru Tir 2002. Dylid cwblhau panel 12 neu 13 ffurflen RX1 gyda manylion y toriad. Dylid anfon un o’r canlynol gyda chais wedi ei gyflwyno gan drawsgludwr:\ntystysgrif yn nodi bod ganddynt y gwreiddiol neu gopi ardystiedig o rybudd y toriad, wedi ei lofnodi gan y perchnogion eraill i gydnabod ei dderbyn (mae’r dystysgrif hon yn ymddangos ym mhanel 7 ffurflen SEV)\ntystysgrif yn nodi bod ganddynt y gwreiddiol neu gopi ardystiedig a’i fod wedi ei anfon at y perchennog/perchnogion cofrestredig yn unol ag adrannau 36(2) ac 196 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925 (mae’r dystysgrif hon yn ymddangos ym mhanel 7 ffurflen SEV)\nBydd y cais yn un y bydd y ceisydd yn gorfod ei wneud o dan reol 94 o Reolau Cofrestru Tir 2003. O ganlyniad, ni fydd yn hysbysadwy o fewn ystyr adran 45 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002. Os yw mewn trefn, byddwn yn ei gwblhau heb anfon rhybudd i’r perchnogion eraill yn rhoi cyfle iddynt wrthwynebu. Fodd bynnag, byddwn yn anfon hysbysiad iddynt ar ôl cwblhau’r cais, yn dweud wrthynt am y newid i’r gofrestr. Bydd gan berchennog sy’n ystyried na fu toriad dilys a bod y gofrestr yn anghywir, felly, hawl i wneud cais i newid y gofrestr i gywiro’r camgymeriad (o dan baragraff 5(a) Atodlen 4 i Ddeddf Cofrestru Tir 2002).\n8.11 Trosglwyddo cyfran\nNid oes modd cofrestru gwarediad sy’n berthynol i fudd llesiannol yn unig ac nad yw’n newid perchnogion yr ystad gyfreithiol. Yn aml, fodd bynnag, bydd perchnogion yr ystad gyfreithiol yn cael eu newid ar yr un pryd.\nEnghraifft gyffredin yw lle bydd un o ddau gydberchennog yn prynu cyfran y llall. Yn fanwl gywir, mae modd gweld hyn fel dau drafodiad. Yn y cyntaf, mae perchennog A yn gwerthu eu budd llesiannol i berchennog B. Yn yr ail, bydd A a B, fel ymddiriedolwyr yr ystad gyfreithiol, yn trosglwyddo’r ystad gyfreithiol i B sydd, erbyn hyn, â budd cyfan gwbl a llesiannol ynddi. Gallwch wneud hyn trwy offerynnau ar wahân os dymunwch, a dim ond yr olaf fydd angen ei gofrestru.\nFodd bynnag, bydd yn haws defnyddio dogfen unigol fel arfer ar gyfer dwy agwedd y trafodiad. Dylech ddefnyddio ffurflen TR1 (neu ffurflen TR5 neu ffurflen TP1, os yw’n briodol). Rhaid dangos A a B fel trosglwyddwyr, a B fel trosglwyddai, gan mai trosglwyddo’r ystad gyfreithiol sy’n rhaid ei gofrestru. Yn y panel cydnabyddiaeth, gallwch ddefnyddio’r ail ddewis i gofnodi derbynneb addas, er enghraifft: “Derbyniodd yr ail drosglwyddwr oddi wrth y trosglwyddai am eu hanner cyfran yn yr eiddo £X”. Ar y ffurflen AP1 gysylltiedig, dylech ddisgrifio’r trafodiad fel ‘Trosglwyddo cyfran’.\nOs oes cyfyngiad Ffurf A yn y gofrestr, ac nad oes ei angen mwyach, rhaid i chi gofio gwneud cais i’w ddileu gan ddefnyddio ffurflen RX3. Ni fydd yn cael ei ddileu ohono’i hun. Gweler Dileu a thynnu cyfyngiadau’n ôl.\n8.12 Corfforaethau ymddiried\nPan fydd corfforaeth ymddiried yn gwneud cais i’w chofrestru fel unig berchennog ystad, sy’n cael ei dal ganddi ar ymddiried, rhaid iddi wneud cais am gyfyngiad Ffurf A (nid yw rheol 94(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn eithrio corfforaethau ymddiried). Er y bydd yn gallu rhoi derbynneb ddilys am arian cyfalaf sy’n deillio ar warediad, mae angen y cyfyngiad rhag ofn bod y perchennog yn peidio â bod yn gorfforaeth ymddiried ar unrhyw adeg, neu yn cael ei ddisodli gan ymddiriedolwr arall.\nLle bo corfforaeth ymddiried, a gofrestrwyd fel unig berchennog gyda chyfyngiad Ffurf A, yn mynd i warediad lle bydd arian cyfalaf yn deillio, efallai bydd yn rhaid bodloni’r cofrestrydd ei bod yn gorfforaeth ymddiried. Yn y fath achos, dylai fod llythyr gyda’r cais oddi wrth ei thrawsgludwr yn cadarnhau ei bod yn gorfforaeth ymddiried.\nGwnewch yn siwr:\neich bod wedi cwblhau’r panel datganiad ymddiried yn y trosglwyddiad neu gydsyniad, neu wedi llenwi ffurflen JO\nos ydych yn gwneud cais am gofrestriad cyntaf, eich bod wedi cwblhau’r panel datganiad ymddiried ar ffurflen FR1, neu wedi llenwi ffurflen JO\nos ydych yn gwneud cais am feddiant gwrthgefn tir cofrestredig a cheir cydberchnogion, eich bod wedi cwblhau’r panel datganiad o ymddiried ar ffurflen ADV1 neu wedi llenwi ffurflen JO\nos ydych yn gwneud cais i gofrestru prydles allan o ystad gofrestredig, eich bod wedi cwblhau’r datganiad ymddiried yng nghymal LR14 y cymalau penodedig yn y brydles, neu wedi cynnwys datganiad ymddiried yn y brydles os nad yw’n cynnwys y cymalau penodedig, neu wedi llenwi ffurflen JO\nos oes angen i chi wneud cais am gyfyngiad Ffurf A, eich bod wedi gwneud cais amdano naill ai yn y trosglwyddiad, yng nghymal LR13 y cymalau penodedig yn y brydles, yn y cydsyniad neu ar ffurflen RX1\nnad oes unrhyw gyfyngiadau ar bwerau’r ymddiriedolwyr sydd angen eu hadlewyrchu gan gyfyngiad (os oes, gwnewch yn siwr eich bod gwneud cais am y cyfyngiad)\neich bod wedi gwneud cais am unrhyw gyfyngiadau eraill sydd eu hangen arnoch\neich bod wedi cydymffurfio ag unrhyw gyfyngiadau presennol yn y gofrestr\neich bod wedi edrych i weld a oes angen gwneud cais i ddileu cyfyngiad (os felly, gwnewch yn siwr eich bod wedi llenwi ffurflen RX3 ac wedi amgáu’r dystiolaeth angenrheidiol)\neich bod wedi darparu cyfeiriad gohebu ar gyfer y perchnogion newydd i’w gofnodi yn y gofrestr\nbod enwau a chyfeiriadau’r ymddiriedolwyr yn gyfoes\nos ydych yn cofrestru ymddiriedolwyr newydd, eich bod wedi cwblhau unrhyw drosglwyddiad yn gywir, ac ydych chi wedi gwneud cais i gofrestru’r holl ymddiriedolwyr newydd a’r rhai sy’n aros\nDim ond gwybodaeth ffeithiol a chyngor diduedd ynghylch ein gweithdrefnau rydym yn eu darparu. Darllenwch ragor am y cyngor rydym yn ei roi.


Gweminar Trawsnewid Cymru Trwy Fentrau Cymdeithasol: Cynllun y Weledigaeth a'r Camau Gweithredu | Busnes Cymru\nAr 15 Gorffennaf 2020, bydd gweledigaeth a chynllun gweithredu newydd ar gyfer y sector menter gymdeithasol yng Nghymru yn cael ei lansio. Yn dwyn y teitl Trawsnewid Cymru Trwy Fenter Gymdeithasol, mae'r ddogfen wedi'i chyd-lunio gan fentrau cymdeithasol, asiantaethau cymorth menter gymdeithasol yng Nghymru, ac mae ganddi gefnogaeth Llywodraeth Cymru.\nY nod yw darparu gweledigaeth glir o botensial mentrau cymdeithasol i gyfrannu at fywydau a bywoliaeth pobl yng Nghymru wrth iddynt ailadeiladu yn sgil effeithiau'r epidemig COVID-19, yn ogystal â mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd.\nDaw'r weledigaeth law yn llaw â chynllun gweithredu blaengar, a fydd, yn y byrdymor, yn cefnogi'r sector i adfer, ond a fydd hefyd yn symud y sector yn ei flaen gan sicrhau ei fod yn cyflawni ei lawn botensial.\nBydd y ddogfen lawn ar gael ar https://cymru.coop ddydd Mercher 15 Gorffennaf.\nCynhelir y gweminar ar 15 Gorffennaf 2020 rhwng 2pm a 3pm i archebu lle, ewch i wefan Eventbrite.


Dympio llygod byw mewn meca siopa – Golwg360\n14 Rhagfyr 2018 am 11:12\nMae RSPCA Cymru yn ymchwilio ar ôl i 40 o lygod byw gael eu dympio mewn bocs yn Cheshire Oaks ger Caer.\nUn o ogledd Cymru ddaeth o hyd i’r bocs – a oedd yn cynnwys ysgrifen plentyn ar ei ochr – tra’r oedd yn mynd am dro gyda’i ffrindiau’r wythnos ddiwethaf (Rhagfyr 7).\nMae RSPCA Cymru bellach wedi casglu’r llygod, wedi i’r unigolyn o Gei Connah fynd â nhw adref.\nBellach mae’r llygod wedi eu dosbarthu i ganolfannau’r RSPCA ym Mryn-y-Maen, Stapeley Grange a Fferm Gonsal.\n“Anweddus ac annerbyniol”\n“Rydym yn ddiolchgar i’r person o ogledd Cymru a ddaeth o hyd i’r llygod hyn a cheisio’u helpu,” meddai Tim Jones o’r RSPCA.\n“Mae’n syndod wrth feddwl bod rhywun yn meddwl ei bod hi’n dderbyniol i ddympio 40 o lygod anwes fel hyn yn Cheshire Oaks.\n“Mae’n hollol anweddus ac annerbyniol i drin anifeiliaid yn y modd hwn.”


> Adnoddau > drosi > sut i amgodio DVD ffeiliau gyda DVD Encoder\nDVD popeth-mewn-un ateb yw encoder Wondershare DVD. Ag ef, gallwch nid yn unig greu DVDs (neu ffeiliau fideo DVD) o unrhyw ffeiliau fideo poblogaidd eraill, ond hefyd amgodio DVDs i greu un ffeil fideo. Wondershare Trawsnewidydd fideo ( Video Converter Ultimate for Mac) yw ei enw llawn. Bydd y canllaw isod yn dangos i chi sut i ddefnyddio fersiwn windows hwn o DVD encoder i gyflawni'r tasgau ddau yn y drefn honno. Dim ond yn ôl eich angen, dilynwch y camau cyfatebol. Yn gyntaf, lawrlwytho a gosod cais mawr hwn.\nRhan 1: Gwneud DVDs o fideos mewn gwahanol fformatau â encoder Wondershare DVD\nRhan 2: Amgodio DVDs i unrhyw fformat fideo boblogaidd neu ddyfais\nRhan 1: Gwneud DVDs o fideos amrywiol gyda hwn encoder DVD\nLansio app hwn, cliciwch llosgi tab ar frig y rhyngwyneb presennol, a wedyn dechrau creu DVDs o eich ffeiliau fideo.\nCam 1: Mewnforio ffeiliau fideo\nAr y gornel chwith uchaf y rhyngwyneb "Llosgi", cliciwch y botwm i Pori'r cyfrifiadur a dewiswch y ffeiliau fideo a ydych yn dymuno llwytho. Neu agor y ffolder lle eich ffeiliau storio, ac yna uniongyrchol llusgwch y ffeiliau targed i app hwn.\nCam 2: Dewis dewislen DVD\nYn y panel "Gosodiadau llosgi", cliciwch ar yr opsiwn "Newid templed", ac yna dewis un DVD fwydlen templed i addasu eich hun dewislen DVD, yn ogystal ag ychwanegu cerddoriaeth gefndir a llun. Os oes angen, gall hefyd olygu'r eich ffeiliau cyn llosgi. Mae hyn yn golygu offer cnydio, tocio, watermarking, ychwanegu effaith oer a is-deitl.\nCam 3: Dechrau amgodio DVDs\nPan fydd gwneud popeth, dim ond Pwyswch y botwm "Llosgi" yn y gornel dde isaf y rhyngwyneb "Llosgi".\nRhan 2: Amgodio DVDs i unrhyw fideo boblogaidd neu ddyfais\nYn y rhan hon, gall fyddwch yn cyflawni y dibenion a golygu ffeiliau DVD mewn rhai golygu meddalwedd fideo a gwylio DVD casgliadau ar ryw ddyfais. Popeth mae angen ichi ei wneud yw amgodio eich DVDs i ffeiliau fideo. I wneud hynny, yn gyntaf, lansio app hwn a rhowch diofyn y rhyngwyneb. Yna, dilynwch y camau isod.\nCam 1: DVDs llwyth\nApp hwn yn darparu chi gyda dwy ffordd i fewnforio DVDs. Pan fyddwch chi'n gosod ar ddisg DVD, gallwch naill ai drectly Llusgwch eicon DVD i app hwn neu cliciwch ar yr opsiwn "Llwytho DVD" ar y gornel cornel chwith uchaf y rhyngwyneb llwytho'r DVDs.\nCam 2: Dewiswch fformat allbwn neu ddyfais\nYn y panel "Fformat allbwn" ar ochr dde y rhyngwyneb, yn taro y ddelwedd fformat i agor ffenestr ei fformat allbwn. Yna, yn teimlo'n rhydd i ddewis fformat fideo neu ddyfais rydych chi am.\nPwyswch y botwm "Troi" yn y gornel dde isaf y rhyngwyneb prif diofyn. Bydd yr app hwn yn dechrau amgodio DVDs. Ar ôl hynny, gallwch ganfod y ffeiliau allbwn yn ôl y llwybr y ffeil allbwn ar waelod y rhyngwyneb.


Rhybuddion - warnings Ein stepen drws - our doorstep Pwysleisio - to emphasise Anarferol - unusual Ystyried - to consider Gohirio - to postpone Trefniadau - arrangements Anwadal - fickle Penderfynu - to decide\nChwedl y Sais - as the English would say Rhagolygon - forecasts Tymheredd - temperature Lledu - spreading Rhuthro - to rush Baglu - to stumble Gorchuddio - to cover Hwyrach (Gog) - perhaps Dywediad - a form of saying\nAm ddyddiau roedd rhybuddion am y tywydd mawr i ddod efo’r ‘Beast of the East’ yn cyfarfod Storm Emma ar ein stepen drws. Roedd hyn yn golygu tymherau isel iawn ag eira mawr - ie EIRA MAWR!! Roeddwn i’n gwylio Derek Brockway yn pwysleisio efo’i freichiau sut oedd yr eira yn mynd i effeithio ar bob ardal o dan y rhybudd oren a nes ymlaen y rhybudd coch. Roedd hyn yn mynd i fod yn rhywbeth difrifol dros ben ac o’n i’n edrych ymlaen am gael lluniau da, yn anarferol iawn dyn ni’n cael eira yma yn Abertawe Os oedd y tywydd yn mynd i fod mor ddrwg roedd pethau roedd rhaid gwneud i baratoi amdano a gan fod yr holl beth yn mynd i ddigwydd dros gyfnod Dydd Gŵyl Ddewi roedd rhaid ystyried os oedd rhaid gohirio’r Cinio Gŵyl Ddewi ar y nos Wener. Roedd yr holl drefniadau wedi cael ei wneud, roedd nifer go dda o aelodau am ddod a phawb yn edrych ymlaen, yn enwedig achos yr actores Rhian Morgan oedd ein siaradwraig gwadd. Ond mae Adran Tywydd yn BBC yn gallu cael pethau yn anghywir ac, i fod yn deg dw i ddim yn gweld bai arnyn nhw achos does dim byd mor anwadal â’r tywydd nagoes? Cadw llygad ar y sefyllfa oedd y peth gorau ac roedd gennym ni tan hanner dydd ar y dydd Iau i benderfynu - ar ôl hynny bydd Neuadd Sketti wedi mynd ‘beyond the point of no return’, chwedl y Sais. Ond roedd y rhagolygon mor ofnadwy erbyn y dydd Mercher roeddwn i’n teimlo doedd dim pwynt aros yn hirach ac roedd rhaid gohirio. Ar amserau fel hyn pan mae penderfyniadau pwysig o’ch blaen mae’r pwysau yn drwm ond, er mor drwm yr oedden nhw, maen nhw’n diflannu ‘n syth unwaith mae’r penderfyniad wedi ei wneud. Yr unig beth rŵan oedd gwneud yn siŵr na fydd rywun yn troi i fyny trwy’r eira ar nos Wener ac yn disgwyl bwyd. Doedd neb yn synnu am y gohiriad ac o leiaf roeddem ni wedi sicrhau bod le i ni yn y neuadd ar yr 16eg felly, popeth yn iawn. Roedd rhybudd difrifol dros ben am dymheredd isel a storm o eira rhwng 2.00 y bore nos Wener a 3.00 y prynhawn ac, yn ôl y graffeg ar y teledu roedd yr eira yn lledu dros de Cymru ar y ffordd i Iwerddon mewn cwmwl ffyrnig. Wel, efo’r pwysau drosodd mi fydda i’n gallu ymlacio a mwynhau crwydro’n ofalus efo’r camera a thynnu lluniau arbennig. Es i i’r gwely'r noson honno efo gwên ar fy wyneb - tipyn bach fel yr hen ddyddiau ar noson Nadolig! Does gen i ddim problem cysgu, dw i’n mynd yn syth i ffwrdd ond am ryw reswm dw i’n deffro am bum munud i bump bron pob bore. Od iawn, ond maen wir. Dychmygwch rŵan, finnau’n codi ar yr amser arferol ac yn rhuthro, wel nid cweit yn rhuthro - baglu hwyrach, at y ffenest yn disgwyl gweld yr ardd wedi ei orchuddio gan droedfeddi o eira. Ond na, doedd dim eira wedi syrthio, dim o gwbl. Efallai nes ymlaen, wedi’r cwbl roedd y rhybudd yn para tan 3.00 y prynhawn ond pan ddoth yr amser - dim byd o gwbl. Dw i’n chwilio am y ffordd iawn i ddisgrifio sut dw i’n teimlo, rhywsut dydi o ddim yn ddigon i ddweud mod i’n siomedig mae'n rhaid cael ryw ddywediad sydd yn mynd yn syth at y teimladau. Mae fy meddwl yn mynd yn ôl at yr amser pan o’n i’n ffonio un aelod o’r Cylch Cinio am ohiriad y cinio, ei wraig a wnaeth ateb y ffôn a phan wnaeth hi drosglwyddo’r neges iddo clywais o’n dweud wrthi “Dweda wrtho fo dw i’n gytted!” Ac mae hynny yn siwtio i’r dim neu, fel bydd y Ffrancwyr yn dweud y ‘mot juste’. Felly diolch iddo am hynny. Ia, dw i’n gytted, totali gytted!\nRhybuddion - warnings Ein stepen drws - our doorstep Pwysleisio - to emphasise Anarferol - unusual Ystyried - to consider Gohirio - to postpone Trefniadau - arrangements Anwadal - fickle Penderfynu - to decide Chwedl y Sais - as the English would say Rhagolygon - forecasts Tymheredd - temperature Lledu - spreading Rhuthro - to rush Baglu - to stumble Gorchuddio - to cover Hwyrach (Gog) - perhaps Dywediad - a form of saying


Rheoliadau adeiladu: drysau a ffenestri | LLYW.CYMRU\nErs 1 Ebrill 2002, mae rheoliadau adeiladu wedi bod yn berthnasol i unrhyw wydr newydd a osodir yn lle hen wydr. Mae'r rheoliadau yn berthnasol i berfformiad thermol ac agweddau eraill megis diogelwch, cyflenwad aer, llwybr dianc a systemau awyru.\nMae drws neu ffenest allanol yn ffitiad a reolir dan y Rheoliadau Adeiladu, ac o ganlyniad i'r dosbarthiad hwnnw mae'r Rheoliadau yn egluro rhai safonau y dylid eu bodloni pan osodir drws neu ffenest newydd o'r fath yn lle hen un.\nGallech ddefnyddio crefftwr sydd wedi cofrestru â chynllun personau cymwys. Bydd crefftwr cofrestredig wedi'i gymeradwyo i wneud y gwaith fel ei fod yn cydymffurfio â rheoliadau adeiladu, heb gynnwys Adran Rheoli Adeiladu'r Awdurdod Lleol. Pan fydd y gwaith wedi'i gwblhau, byddwch yn cael tystysgrif sy'n dangos bod y gwaith wedi'i wneud gan grefftwr cofrestredig. Gallech ffeindio mwy o wybodaeth ynglŷn â Chynlluniau Personau Cymwys ar wefan.\nFel arall, gallech ddefnyddio crefftwr nad yw wedi'i gofrestru neu gallech wneud y gwaith eich hun. Os felly, gellir gofyn am gymeradwyaeth gan y Corff Rheoli Adeiladu perthnasol – gan eich Awdurdod Lleol neu Arolygydd Cymeradwy. Byddant yn edrych i weld a yw'r drws (drysau) neu'r ffenest (ffenestri) newydd yn cydymffurfio â'r safonau, ac os ydynt yn fodlon eu bod, byddant yn cyflwyno tystysgrif cydymffurfio.\nColli gwres thermol\nOs ydych yn bwriadu gosod drysau a ffenestri, dylech fod yn ymwybodol bod angen iddynt gydymffurfio â gofynion y Rheoliadau Adeiladu o ran y gwres a all dreiddio drwy'r gwydr a'r fframiau, a fesurir ar ffurf gwerth 'U'. Ni ddylai'r gwres a gollir fod yn fwy na'r gwerth 'U' hwn. I gael gwybodaeth am y gwerth 'U' uchaf a ganiateir, trowch at ddogfen gymeradwy L-1B, Tabl 1.\nDylid defnyddio gwydr diogelwch mewn unrhyw ardal allweddol. Isod ceir rhestr sy'n rhoi barn gyffredinol ynghylch pryd y mae angen gwydr diogelwch:\nUnrhyw ardal o wydr mewn ffenest sy'n llai na 800mm o lefel y llawr\nUnrhyw ardal o wydr mewn ffenest sydd 300mm neu lai i ffwrdd o ddrws a hyd at 1500mm o lefel y llawr\nUnrhyw ardal o wydr mewn unrhyw ddrws â gwydr, sydd hyd at 1500mm o lefel y llawr.\nGweler diagram 1 yn Nogfen Gymeradwy N am fwy o wybodaeth.\nBydd drysau a ffenestri'n awyru ystafelloedd mewn annedd, ac mae rheolau'n berthnasol i lefel yr awyru. Bydd y math o system awyru a'r graddau y caiff ystafell ei hawyru yn dibynnu ar ddefnydd a maint yr ystafell. Er enghraifft, dylid sicrhau bod lefelau awyru (â chymorth ffenestri a ffaniau mecanyddol fel rheol) yn uwch mewn ystafelloedd lle bydd stêm yn cael ei gynhyrchu (ceginau, ystafelloedd ymolchi, ystafelloedd amlbwrpas ac ati) nag mewn ystafelloedd eraill lle gallai ffenestri o faint addas a fentiau cefndir ("awyru araf") fod yn ddigon.\nDylid ystyried dwy agwedd:\nY perygl y gallai tân ledaenu rhwng eiddo cyfagos drwy "ardaloedd na warchodir"\nDulliau o ddianc pe bai tân.\nArdaloedd na warchodir\nEfallai y bydd angen i ddrysau a ffenestri allanol allu gwrthsefyll tân, ac efallai y bydd angen i ddrysau allu cau ar eu pen eu hunain ac i ffenestri fod yn rhai na ellir eu hagor, er mwyn cyfyngu'r perygl y gallai tân ledaenu rhwng eiddo cyfagos. Bydd arwynebedd y waliau, y drysau a'r ffenestri y caniateir iddynt allu gwrthsefyll tân i raddau llai neu i raddau na wyddys (a elwir yn “ardaloedd na warchodir”) yn dibynnu ar ba mor agos yw'r elfennau hynny i'r ffin.\nDulliau o ddianc\nWrth roi unrhyw ffenest newydd yn lle hen un, dylai'r agorfa fod o faint sy'n cynnig o leiaf yr un potensial â'r hen ffenest i ddianc. Os oedd agorfa'r hen ffenest wreiddiol yn fwy na'r hyn y mae ei angen i allu dianc, gellid lleihau agorfa'r ffenest newydd i'r maint lleiaf posibl a nodir yn y meini prawf isod.\nDylid ystyried y dull o ddianc wrth osod unrhyw ffenest newydd mewn estyniad neu annedd sy'n bodoli eisoes. Os oes angen ffenest ddianc, dylid dilyn y meini prawf a nodir isod. Yn ogystal, os oes ffenest newydd yn cael ei gosod ar y llawr cyntaf yn lle hen un nad yw'n ffenest ddianc, mae'n arfer da yn gyffredinol sicrhau bod y ffenest newydd yn ffenest ddianc.\nMae'r meini prawf cyffredinol ar gyfer ffenestri dianc wedi'u nodi isod:\nLled ac uchder – ni ddylai'r naill na'r llall fod yn llai na 450mm\nArdal glir er mwyn gallu eu hagor – o leiaf 0.33m²\nUchder y sil – Gwaelod yr ardal er mwyn gallu eu hagor dim mwy na 1100mm o lefel y llawr.\nFel rheol, dim ond un ffenest y bydd ei hangen ym mhob ystafell.\nWrth roi drysau newydd yn lle hen rai ym mhrif fynedfa annedd a adeiladwyd ers 1999, mae'n bwysig sicrhau bod y trothwy'n dal yn wastad. Fel arall ni fydd y gwaith yn cydymffurfio â'r Rheoliadau Adeiladu, oherwydd byddai'n gwneud y trothwy'n waeth nag yr oedd pan gafodd ei adeiladu. Diben y gofyniad hwn yw galluogi'r sawl sy'n defnyddio cadair olwyn i barhau i allu cael mynediad i'r annedd.