Skip to main contentSkip to navigationlegislation.gov.ukThe National ArchivesHelpSite MapAccessibilityContact UsCymraegHomeAbout UsBrowse LegislationNew LegislationChanges To LegislationSearch LegislationSearch LegislationTitle: (or keywords in the title)Year:Number:Type:All Legislation (excluding draft)All Primary Legislation UK Public General Acts UK Local Acts Acts of the Scottish Parliament Acts of the National Assembly for Wales Measures of the National Assembly for Wales Church Measures Acts of the Northern Ireland Assembly Acts of the Old Scottish Parliament Acts of the English Parliament Acts of the Old Irish Parliament Acts of the Parliament of Great Britain Northern Ireland Orders in Council Measures of the Northern Ireland Assembly Acts of the Northern Ireland ParliamentAll Secondary Legislation UK Statutory Instruments Wales Statutory Instruments Scottish Statutory Instruments Northern Ireland Statutory Rules Church Instruments UK Ministerial Orders UK Statutory Rules and OrdersAll Draft Legislation UK Draft Statutory Instruments Scottish Draft Statutory Instruments Northern Ireland Draft Statutory RulesAll Impact Assessments UK Impact AssessmentsSearchAdvanced SearchGorchymyn Grymuso Harbwr Saundersfoot 2011You are here:2011 No. 1565 (Cy. 180)Whole Instrument without SchedulesTable of ContentsContentMore ResourcesPrevious: IntroductionNext: SchedulePlain ViewPrint OptionsWhat VersionLatest available (Revised)Original (As made) - EnglishOriginal (As made) - WelshOpening OptionsOpen whole InstrumentOpen Instrument without schedulesOpen Schedules onlyMore ResourcesOriginal Print PDFView moreStatus:This is the original version (as it was originally made). This item of legislation is currently only available in its original format.RHAN 1RHAGARWEINIOLEnwi a chychwyn1.—(1) Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Grymuso Harbwr Saundersfoot 2011.\n(2) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), daw'r Gorchymyn hwn i rym ar 1 Gorffennaf 2011.\n(3) Daw darpariaethau canlynol y Gorchymyn hwn i rym ar ddyddiad y cyfansoddiad newydd—\nerthygl 58; ac\nDehongli2. Yn y Gorchymyn hwn, oni fydd y cyd-destun yn mynnu'n wahanol—\nYmgorffori'r Deddfau Cymalau3.—(1) Mae'r deddfiadau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2), i'r graddau y maent yn gymwys ac nad ydynt yn anghyson â'r Gorchymyn hwn wedi eu hymgorffori yn y Gorchymyn hwn.\n(2) Y deddfiadau yw—\n(a)adrannau 60, 62 i 65, a 75 i 83 o Ddeddf Cymalau Comisiynwyr 1847(9); a\n(b)adrannau 2, 3, 4, 23, 27, 29, 31 i 46, 52, 53, 55 i 59, 61 i 66, 69 i 71, 73 i 78 ac 83 o Ddeddf 1847.\n(3) Mae'r deddfiadau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2)(b) yn cael effaith fel a ganlyn—\n(a)ystyr “the harbour, dock or pier” yw'r harbwr;\n(b)ystyr “the special Act” yw'r Gorchymyn hwn;\n(c)ystyr “the Promoters of the undertaking” a “the undertakers” yw'r Comisiynwyr;\n(ch)y gosb uchaf am unrhyw dramgwydd diannod o dan unrhyw un o'r adrannau hynny yw lefel 4 ar y raddfa safonol;\n(d)mae i “vessel” yr ystyr a roddir i “llong” (“vessel”) gan erthygl 2;\n(dd)yn adran 23, hepgorir y geiriau “provided that no such lease be granted for a longer term than three years”; ac\n(e)nid oes dim yn adran 53 sy'n ei gwneud yn ofynnol bod yr harbwrfeistr yn cyflwyno hysbysiad ysgrifenedig o gyfarwyddyd i feistr llong, ond ceir rhoi cyfarwyddiadau o'r fath ar lafar neu mewn unrhyw ffordd resymol arall.\nRHAN 2Y COMISIYNWYRY Comisiynwyr4.—(1) Yn ddarostyngedig i erthygl 9, bydd corff o wyth o Gomisiynwyr, a adwaenir fel Comisiynwyr Harbwr Saundersfoot, a benodir yn unol â Rhan 2 o'r Gorchymyn hwn a chyda phŵer i arfer y swyddogaethau a roddir i'r Comisiynwyr gan neu o dan y Gorchymyn hwn.\n(2) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn, rhaid i'r Comisiynwyr redeg yr ymgymeriad fel pe bai'r Comisiynwyr, ym mhob cyswllt, yr un person â'r Comisiynwyr blaenorol.\nCyfansoddiad y Comisiynwyr5.—(1) Ar ac ar ôl dyddiad y cyfansoddiad newydd, cyfansoddir y Comisiynwyr fel a ganlyn—\n(a)un aelod a benodir gan bob un o'r canlynol—\n(i)Cyngor Sir Penfro; a\n(ii)Cyngor Cymuned Saundersfoot; a\n(b)chwe aelod a benodir gan banel penodiadau.\n(2) Rhaid i bob Comisiynydd a benodir o dan baragraff (1) fod yn berson sy'n ymddangos i'r corff sy'n penodi yn berson y mae ganddo wybodaeth, profiad neu allu arbennig, sy'n briodol ar gyfer cyflawni swyddogaethau'r Comisiynwyr yn effeithlon, effeithiol a darbodus gan gynnwys gwybodaeth, profiad neu allu arbennig mewn un neu ragor o'r materion canlynol—\n(b)llongau neu fathau eraill o gludiant;\n(ch)profiad masnachol neu ddiwydiannol priodol;\n(dd)gweinyddu a threfnu gweithwyr;\n(e)defnyddio'r harbwr ar gyfer chwaraeon a hamdden;\n(f)materion amgylcheddol sy'n effeithio ar harbyrau;\n(ff)gwybodaeth benodol neu ddiddordeb ynglŷn â'r gymuned leol a'r gymuned ehangach, yn y cyd-destun economaidd a chymdeithasol y mae'r Comisiynwyr yn gweithredu ynddo;\n(g)twristiaeth a hamdden; ac\n(ng)unrhyw sgiliau a galluoedd eraill a ystyrir gan y Comisiynwyr o bryd i'w gilydd yn berthnasol o ran cyflawni eu swyddogaethau fel Comisiynwyr;\na rhaid i'r panel penodiadau ymdrechu i sicrhau, i'r graddau y bo'n rhesymol ymarferol, bod gan y Comisiynwyr a benodir, ar y cyd, wybodaeth, profiad a gallu arbennig mewn ystod eang a chydategol o faterion sy'n berthnasol o ran cyflawni eu swyddogaethau yn effeithlon, effeithiol a darbodus.\nDethol Comisiynwyr6.—(1) Rhaid i bob corff sy'n penodi wneud y penodiadau y darperir ar eu cyfer gan erthygl 5 o'r Gorchymyn hwn ar sail teilyngdod, yn unol â pholisi recriwtio cyhoeddedig ac ar ôl rhoi sylw i gyfle cyfartal.\n(2) Wrth wneud penodiad o dan erthygl 5(1) rhaid i bob corff sy'n penodi weithredu yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddir o bryd i'w gilydd gan Weinidogion Cymru ynglŷn ag arfer swyddogaethau o'r fath.\nY panel penodiadau7.—(1) Bydd panel penodiadau, a fydd yn cynnwys—\n(a)cadeirydd neu is-gadeirydd y Comisiynwyr;\n(b)un person a enwebir gan y pwyllgor cynghori;\n(c)un person a enwebir gan Gyngor Sir Penfro; ac\n(ch)un person a enwebir gan Gyngor Cymuned Saundersfoot.\n(2) Rhaid i'r panel penodiadau ymgynghori â'r Comisiynwyr cyn gwneud unrhyw benodiad, a rhoi i'r clerc hysbysiad ysgrifenedig o bob penodiad a wneir gan y panel penodiadau.\n(3) Rhaid i bob aelod o'r panel penodi weithredu'n annibynnol, ac nid fel cynrychiolydd y corff a enwebodd yr aelod hwnnw.\n(4) Ni chaiff gweithredoedd a thrafodion y panel penodiadau eu hannilysu gan unrhyw swydd wag sengl ymhlith ei aelodau.\nPenodi Comisiynwyr a thymhorau mewn swydd8.—(1) Rhaid gwneud y penodiadau cyntaf o dan erthygl 5(1) cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol wedi i'r Gorchymyn hwn ddod i rym, a beth bynnag cyn dyddiad y cyfansoddiad newydd.\n(2) O blith y Comisiynwyr a benodir felly—\n(a)bydd pedwar ohonynt yn dal swydd am gyfnod o dair blynedd sy'n cychwyn ar ddyddiad y cyfansoddiad newydd, a rhaid penodi un o'r pedwar i gadeirio'r Comisiynwyr;\n(b)bydd pedwar yn dal swydd am gyfnod o bedair blynedd, sy'n cychwyn ar ddyddiad y cyfansoddiad newydd.\n(3) Ar ddiwedd eu tymor mewn swydd, caiff y panel penodiadau estyn tymor mewn swydd un neu ragor (ond ddim mwy na phedwar) o'r Comisiynwyr a benodwyd gan y panel o dan erthygl 5(1)(b), am gyfnod o hyd at flwyddyn fan hwyaf.\nDarpariaethau trosiannol9.—(1) Ar y diwrnod y daw'r Gorchymyn hwn i rym, rhaid i bob un o'r canlynol—\n(b)Cyngor Sir Penfro; ac\n(c)Cyngor Cymuned Saundersfoot;\nbenodi Comisiynydd interim dechreuol i redeg yr ymgymeriad ac arfer y swyddogaethau a roddir i'r Comisiynwyr gan y Gorchymyn hwn yn ystod y cyfnod rhwng y dyddiad y daw'r Gorchymyn hwn i rym a dyddiad y cyfansoddiad newydd.\n(2) Bydd pob Comisiynydd interim dechreuol a benodir o dan erthygl 9(1) yn dal y swydd honno ac, yn achos y cadeirydd a'r is-gadeirydd, ei swydd briodol, tan ddyddiad y cyfansoddiad newydd fel pe bai wedi ei benodi o dan erthygl 5 o'r Gorchymyn hwn, oni fydd y Comisiynydd interim dechreuol hwnnw'n marw, neu'n ymddiswyddo neu'n cael ei ddatgymhwyso rhag dal swydd cyn dyddiad y cyfansoddiad newydd.\n(3) Yn ddarostyngedig i baragraff (4), nid yw erthygl 15 ac Atodlen 2 yn gymwys i'r Comisiynwyr interim dechreuol.\n(4) Wrth arfer eu swyddogaethau, rhaid i'r Comisiynwyr interim dechreuol gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddyd a roddir gan Weinidogion Cymru ynghylch unrhyw ddarpariaeth o'r Gorchymyn hwn (gyda pha bynnag addasiadau (os bydd rhai) a bennir gan Weinidogion Cymru yn y cyfarwyddyd) a ystyrir yn gymwys i'r Comisiynwyr interim dechreuol.\n(5) Ar ddyddiad y cyfansoddiad newydd—\n(a)bydd pob contract, gweithred, bond, cytundeb ac offeryn arall sy'n bodoli er budd, neu yn erbyn, a phob hysbysiad sydd mewn grym ac a roddwyd (neu sy'n cael effaith fel pe rhoddwyd hwy) gan neu i'r Comisiynwyr interim dechreuol, mewn grym ac effaith llawn er budd, neu yn erbyn, y Comisiynwyr; a\n(b)ni fydd lleihad yn effaith unrhyw achos neu weithrediad, neu sail unrhyw achos neu weithrediad, sydd yn yr arfaeth neu'n bodoli ar ddyddiad y cyfansoddiad newydd, gan neu yn erbyn y Comisiynwyr interim dechreuol, o ganlyniad i'r Gorchymyn hwn, a cheir parhau, dwyn ymlaen a gorfodi achos neu weithrediad o'r fath gan, neu yn erbyn, y Comisiynwyr.\nTymhorau mewn swydd y Comisiynwyr dilynol10.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau canlynol yr erthygl hon, bydd Comisiynydd a benodir o dan erthygl 5(1) yn dal ei swydd am gyfnod o dair blynedd o ddyddiad y penodiad.\n(2) Nid yw paragraff (1) yn gymwys i Gomisiynwyr a benodir yn unol ag erthygl 8(1) neu o dan erthygl 11.\n(3) Mae paragraff (1) yn ddarostyngedig i erthyglau 12 a 13 a pharagraff 10 o Atodlen 2.\nSwyddi gwag dros dro11.—(1) Pan fo swydd Comisiynydd yn mynd yn wag dros dro, rhaid i'r panel penodiadau benodi person arall i lenwi'r swydd wag, ac eithrio pan nad yw gwneud hynny yn rhesymol ymarferol, ac wrth wneud hynny rhaid iddo gydymffurfio ag erthyglau 5(2) a 6, fel pe bai'r cyfeiriadau yn yr erthyglau hynny at erthygl 5(1) ac erthygl 5 yn gyfeiriadau at yr erthygl hon.\n(2) Yn ddarostyngedig i erthyglau 12 a 13 a pharagraff 10 o Atodlen 2, bydd Comisiynydd a benodir i lenwi swydd wag dros dro o dan yr erthygl hon yn dal ei swydd yn ystod gweddill tymor y Comisiynydd yr aeth ei swydd yn wag (gan gynnwys unrhyw estyniad o'r tymor hwnnw).\nDatganiad sydd i'w wneud gan Gomisiynwyr12.—(1) Ni chaiff unrhyw berson weithredu fel Comisiynydd o dan erthygl 4 cyn bo'r person hwnnw wedi gwneud y datganiad a bennir yn Atodlen 1 i'r Gorchymyn hwn (neu ddatganiad sydd â'r un effaith).\n(2) Bydd person sy'n methu â gwneud y datganiad hwnnw o fewn tri mis ar ôl ei benodi yn peidio â bod yn Gomisiynydd.\nDatgymhwyso Comisiynwyr13.—(1) Os bodlonir y Comisiynwyr o unrhyw un o'r canlynol—\n(a)bod Comisiynydd wedi bod yn absennol o gyfarfodydd o'r Comisiynwyr am gyfnod o dri mis yn olynol heb ganiatâd y Comisiynwyr; neu\n(b)bod Comisiynydd wedi mynd yn fethdalwr neu wedi gwneud trefniant â chredydwyr; neu\n(c)bod Comisiynydd yn analluog i gyflawni swyddogaethau Comisiynydd oherwydd salwch corfforol neu feddyliol; neu\n(ch)nad yw Comisiynydd rywfodd arall yn gallu, yn fodlon neu'n addas i gyflawni swyddogaethau Comisiynydd;\ncaiff y Comisiynwyr ddatgan bod swydd y person hwnnw fel Comisiynydd yn wag, ac ar hynny bydd y swydd honno'n wag.\n(2) At ddibenion paragraff (1)(a), ceir trin presenoldeb Comisiynydd mewn cyfarfod o unrhyw bwyllgor o'r Comisiynwyr y mae'r Comisiynydd hwnnw'n aelod ohono fel pe bai'n bresenoldeb mewn cyfarfod o'r Comisiynwyr.\nYswiriant indemnio ar gyfer Comisiynwyr14. Caiff y Comisiynwyr ymuno mewn, a thalu premiymau ar gyfer, contract yswiriant i indemnio'r Comisiynwyr ar y cyd neu'n unigol rhag atebolrwydd personol sy'n codi o unrhyw weithred neu anwaith gan y Comisiynwyr neu gan unrhyw un ohonynt; sef gweithred neu anwaith nad oedd y Comisiynydd neu'r Comisiynwyr dan sylw yn gwybod bod y weithred honno neu'r anwaith hwnnw yn doriad o'i ddyletswydd, neu o'u dyletswydd, neu'n ddi-hid ynglŷn ag a oedd y weithred neu'r anwaith yn dor-dyletswydd ai peidio.\nDarpariaethau sy'n gymwys i Gomisiynwyr15. Yn ddarostyngedig i erthygl 9 mewn cysylltiad â'r Comisiynwyr interim dechreuol, mae'r darpariaethau a bennir yn Atodlen 2 i'r Gorchymyn hwn yn cael effaith mewn perthynas â'r Comisiynwyr.\nRHAN 3CAFFAEL TIRY pŵer i gaffael tir16. Caiff y Comisiynwyr gaffael drwy orfodaeth gymaint o'r tir neu fuddiannau mewn tir ag y sy'n gynwysedig yn y gweithiau a'r maes parcio, fel y'i disgrifir yn Atodlen 3 ac y'i dangosir yn y map yn Atodlen 4 i'r Gorchymyn hwn, ac a freiniwyd yn y Comisiynwr blaenorol o dan Orchymyn 1958, a chânt ddefnyddio unrhyw dir a gaffaelir felly at y diben o redeg yr ymgymeriad neu at unrhyw ddibenion eraill sy'n gysylltiedig â hynny.\nCymhwyso Rhan 1 o Ddeddf Prynu Gorfodol 196517.—(1) Mae Rhan 1 o Ddeddf 1965, i'r graddau nad yw wedi ei haddasu gan, neu'n anghyson â, darpariaethau'r Gorchymyn hwn, yn gymwys o ran caffael tir o dan y Gorchymyn hwn—\n(a)fel y mae'n gymwys i brynu gorfodol y mae Deddf Caffael Tir 1981(10) yn gymwys iddo, a\n(b)fel pe bai'r Gorchymyn hwn yn orchymyn prynu gorfodol o dan y Ddeddf honno.\n(2) Mae Rhan 1 o Ddeddf 1965, fel y'i cymhwysir felly, yn cael effaith fel pe bai adran 4 (sy'n darparu terfyn amser ar gyfer prynu tir yn orfodol) a pharagraff 3(3) o Atodlen 3 (sy'n gwneud darpariaeth ynglŷn â rhoi bondiau) wedi eu hepgor.\nCymhwyso Deddf Prynu Gorfodol (Datganiadau Breinio) 198118.—(1) Mae Deddf Prynu Gorfodol (Datganiadau Breinio) 1981(11) yn gymwys fel pe bai'r Gorchymyn hwn yn orchymyn prynu gorfodol.\n(2) Mae Deddf Prynu Gorfodol (Datganiadau Breinio) 1981, fel y'i cymhwysir gan baragraff (1) yn cael effaith gyda'r addasiadau canlynol.\n(3) Yn adran 3 (hysbysiadau rhagarweiniol), yn lle is-adran (1) rhodder—\n(4) Yn yr adran honno, yn is-adran (2), yn lle “(1)(b)” rhodder “(1)” ac ar ôl “given” mewnosoder “and published”.\n(5) Yn yr adran honno, yn lle is-adrannau (5) a (6) rhodder—\n(6) Yn adran 5 (dyddiad cynharaf ar gyfer gweithredu datganiad)—\n(a)yn is-adran (1), ar ôl “publication” mewnosoder “in a local newspaper circulating in the area in which the land is situated”; a\n(7) Yn adran 7 (hysbysiad deongliadol i drafod telerau) yn is-adran (1)(a), hepgorer y geiriau “(as modified by section 4 of the Acquisition of Land Act 1981)”.\n(8) Rhaid dehongli cyfeiriadau at Ddeddf 1965 fel cyfeiriadau at y Ddeddf honno fel y'i cymhwysir i gaffael tir o dan erthygl 17 (cymhwyso Rhan 1 o Ddeddf Prynu Gorfodol 1965).\nDiystyru rhai buddiannau a gwelliannau19.—(1) Wrth asesu'r iawndal (os oes iawndal) sy'n daladwy i unrhyw berson yn dilyn caffael unrhyw dir oddi ar y person hwnnw o dan y Gorchymyn hwn, rhaid i'r tribiwnlys beidio â chymryd i ystyriaeth—\n(a)unrhyw fuddiant mewn tir, neu\n(b)unrhyw ychwanegiad at werth unrhyw fuddiant mewn tir o ganlyniad i unrhyw adeilad a godwyd, gweithiau a gyflawnwyd, neu welliant neu newid a wnaed ar dir perthnasol,\nos bodlonir y tribiwnlys nad oedd yn rhesymol angenrheidiol creu'r buddiant, codi'r adeilad, cyflawni'r gweithiau neu wneud y gwelliant neu newid, ac yr ymgymerwyd ag ef gyda golwg ar gael iawndal neu gynyddu iawndal.\n(2) Ym mharagraff (1) ystyr “tir perthnasol” (“relevant land”) yw'r tir a gaffaelwyd oddi ar y person dan sylw neu unrhyw dir arall y mae'r person hwnnw'n ymwneud ag ef, yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol, neu yr oedd yn ymwneud ag ef felly ar yr adeg y codwyd yr adeilad, y cyflawnwyd y gweithiau neu y gwnaed y gwelliant neu'r newid.\nDiddymu hawliau tramwy preifat20.—(1) Diddymir pob hawl tramwy preifat dros dir sy'n destun caffael gorfodol o dan y Gorchymyn hwn, ac unrhyw hawliau eraill trydydd partïon yn y tir hwnnw, o'r cynharaf o'r canlynol—\n(a)adeg caffael y tir gan y Comisiynwyr, pa un ai'n orfodol neu drwy gytundeb, neu\n(b)adeg mynediad y Comisiynwyr ar y tir o dan adran 11(1) o Ddeddf 1965.\n(2) Mae gan unrhyw berson sy'n dioddef colled drwy ddiddymu unrhyw hawl tramwy preifat neu fuddiant cyfreithiol arall yn y tir o dan yr erthygl hon hawl i gael iawndal, sydd i'w benderfynu, os bydd anghydfod, o dan Ran I o Ddeddf Iawndal Tir 1961.\n(3) Nid yw'r erthygl hon yn gymwys mewn perthynas ag unrhyw hawl tramwy y mae adran 271 neu 272 o Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990(12) (diddymu hawliau ymgymerwyr statudol etc.) yn gymwys iddi.\nTerfyn amser ar gyfer arfer pwerau caffael21. Ar ôl diwedd y cyfnod o 5 mlynedd sy'n cychwyn gyda'r diwrnod y daw'r Gorchymyn hwn i rym—\n(a)ni cheir cyflwyno hysbysiad i drafod telerau o dan Ran 1 o Ddeddf 1965, fel y'i cymhwysir gan erthygl 17; a\n(b)ni cheir gweithredu datganiad o dan adran 4 o Ddeddf Prynu Gorfodol (Datganiadau Breinio) 1981, fel y'i cymhwysir gan erthygl 18.\nRHAN 4RHEOLI A RHEOLEIDDIO'R HARBWRTerfynau'r harbwr22.—(1) Mae gan y Comisiynwyr y swyddogaethau a roddir iddynt gan y Gorchymyn hwn a phwerau awdurdod harbwr ac awdurdod goleudai lleol, a chânt arfer y swyddogaethau a'r pwerau hynny, o fewn yr ardal a gyfansoddir gan y canlynol—\n(b)y maes parcio; ac\n(c)yr ardal islaw lefel y penllanw sydd â'i ffin yn llinell ddychmygol a dynnir o ben dwyreiniol eithaf Coppet Hall Point yng nghymuned Saundersfoot i gyfeiriad y de hyd at ben dwyreiniol eithaf Monkstone Point yng nghymuned St Mary out Liberty.\n(2) Mae Atodlen 5 yn cynnwys map o'r harbwr, sy'n dangos yr ardal y cyfeirir ati ym mharagraff (1) wedi ei hamlinellu mewn gwyrdd.\n(3) Caiff y Comisiynwyr ofyn am ffioedd a thaliadau eraill o dan erthygl 33 a Deddf 1964 o fewn yr ardal a gyfansoddir gan—\n(c)cymaint o'r blaendraeth a gwely'r môr a amgaeir gan y gweithiau a llinell a dynnir o ben eithaf tua'r môr y morglawdd sy'n ymestyn, yn fras, i gyfeiriad y gogledd-ddwyrain, hyd at yr ochr sy'n wynebu'r môr o'r morglawdd sy'n ymestyn, yn fras, i gyfeiriad y dwyrain-de-ddwyrain, ac a ddangosir â llinell goch doredig ar y map o'r harbwr.\nPwerau cyffredinol23.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill y Gorchymyn hwn, caiff y Comisiynwyr, o bryd i'w gilydd, gymryd pa bynnag gamau a ystyriant yn angenrheidiol neu'n ddymunol er mwyn cynnal, gweithredu, rheoli a gwella'r harbwr a'r llety a chyfleusterau (gan gynnwys cyfleusterau mordwyo) sydd ar gael yn yr harbwr neu mewn cysylltiad â'r harbwr.\n(2) Yn benodol, caiff y Comisiynwyr—\n(a)gwella, cynnal, rheoleiddio, rheoli, marcio a goleuo'r harbwr ac unrhyw weithiau sydd ynddo;\n(b)gwella, newid a chynnal unrhyw fyndiau, argloddiau, waliau, ffyrdd (ac eithrio priffyrdd cyhoeddus), troetffyrdd, dynesfeydd, grisiau, mannau glanio, pierau, ceiau, jetïau, llithrfeydd, glanfeydd, grwynau, amddiffynfeydd morol, mannau docio, pyst angori, bwiau angori, angorfeydd, llwyfaniadau, polion, trawstiau, dolffinod, bolardiau, dolenni angori, ffenderydd, rhodfeydd, bwiau, marciau mordwyo, craeniau, goleuadau, goleufeydd, carthffosydd, draeniau, cyrsiau dŵr, pibellau nwy a dŵr, cyfarpar ar gyfer golau a phŵer trydanol a thelathrebu, warysau, swyddfeydd, siediau a gweithiau, adeiladau a chyfleusterau eraill yr ystyriant yn angenrheidiol er mwyn sicrhau dibenion y Gorchymyn hwn, gan gynnwys lletya neu hwylustod i longau, cerbydau neu draffig arall, neu er mwyn diogelu'r harbwr;\n(c)gwneud unrhyw beth arall (gan gynnwys darparu cyfleusterau neu redeg unrhyw fusnes) sydd o fudd, ym marn y Comisiynwyr, er mwyn rhedeg neu ddatblygu'r harbwr yn briodol, neu y byddai'n fanteisiol iddynt ymgymryd ag ef yn rhinwedd eu gweithgareddau mewn perthynas â'r harbwr; ac\n(ch)gwneud pa bynnag defnydd arall y mae'r Comisiynwyr yn ystyried yn briodol o unrhyw adnoddau i'r graddau nad oes eu hangen at ddibenion yr ymgymeriad.\n(3) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn, caiff y Comisiynwyr, drwy gytundeb, brynu a dal at ddibenion y Gorchymyn hwn unrhyw dir yn ychwanegol at y tir a freinir yn y Comisiynwyr o dan y Gorchymyn hwn.\nY pŵer i garthu24.—(1) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn, caiff y Comisiynwyr, o bryd i'w gilydd, ddyfnhau, carthu, sgwrio, glanhau, newid a gwella gwely, glannau a sianelau'r harbwr a'i ddynesfeydd, a chânt ffrwydro unrhyw graig o fewn yr ardal honno.\n(2) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn, bydd unrhyw ddeunydd (ac eithrio unrhyw longddrylliad o fewn yr ystyr a roddir i “wreck” yn Rhan 9 o Ddeddf Llongau Masnach 1995(13)) a godir wrth garthu neu a symudir ymaith o bryd i'w gilydd yn eiddo i'r Comisiynwyr, a chânt ei ddefnyddio, ei feddiannu neu'i waredu fel y tybiant yn briodol.\n(3) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r Gorchymyn hwn, ni cheir dyddodi unrhyw ddeunyddiau a garthwyd islaw lefel y penllanw, ac eithrio yn y cyfryw fannau, ac yn unol â'r cyfryw amodau a chyfyngiadau, a gymeradwyir neu a ragnodir gan Weinidogion Cymru.\nAngorfeydd25.—(1) Caiff y Comisiynwyr ddarparu, lleoli, gosod, cynnal, adnewyddu, defnyddio, cael neu symud ymaith pa bynnag angorfeydd o fewn yr harbwr—\n(a)ar dir sy'n eiddo iddynt neu a brydlesir ganddynt neu y mae ganddynt fuddiant priodol ynddo; neu\n(b)gyda chaniatâd ysgrifenedig y perchennog a'r prydlesai, ar unrhyw dir arall yn yr harbwr;\nfel y tybiant yn angenrheidiol neu'n ddymunol er hwylustod llongau.\n(2) Caiff y Comisiynwyr ddyroddi hawlenni ar ba bynnag amodau (gan gynnwys amodau ynglŷn â thalu) y tybiant yn briodol, i awdurdodi deiliad yr hawlen i ddefnyddio neu ganiatáu defnyddio unrhyw angorfeydd a ddarperir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon.\n(3) Caiff y Comisiynwyr wneud compownd gydag unrhyw berson mewn perthynas â'r taliadau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2).\n(4) (a) Caiff y Comisiynwyr roi hysbysiad ysgrifenedig i'r person sydd â rheolaeth ar unrhyw long sydd, ar y dyddiad y daw'r Gorchymyn hwn i rym, yn defnyddio unrhyw angorfa yn yr harbwr, i wneud yn ofynnol bod y person hwnnw, o fewn 28 diwrnod, yn symud ymaith yr angorfa er mwyn galluogi'r Comisiynwyr i ddarparu angorfeydd yn unol â pharagraff (1).(b)Rhaid i'r Comisiynwyr gynnig rhoi angorfa ar gael, a ddarperir ganddynt o dan baragraff (1), i'r person sydd â rheolaeth ar y llong y cyfeirir ati yn yr hysbysiad, cyn gynted ag y bydd angorfa o'r fath wedi ei gosod.\n(c)Os bydd unrhyw berson yn peidio â chydymffurfio â hysbysiad a roddir gan y Comisiynwyr o dan y paragraff hwn, caiff y Comisiynwyr, ar unrhyw adeg ar ôl diwedd y cyfnod o 28 diwrnod o'r dyddiad y rhoddwyd yr hysbysiad, symud ymaith yr angorfa y cyfeirir ati yn yr hysbysiad hwnnw.\n(5) (a) Caiff y Comisiynwyr, o bryd i'w gilydd, ganiatáu trwydded i berson, gydag amodau neu hebddynt, i leoli, gosod, cynnal, adnewyddu, defnyddio a chael angorfeydd presennol ac yn y dyfodol, ar gyfer llongau yn yr harbwr.(b)Nid oes dim mewn unrhyw drwydded o'r fath sy'n rhoi hawl i berson leoli, gosod, cynnal, adnewyddu, neu ddefnyddio a chael unrhyw angorfa ar dir nad yw'n eiddo i'r person hwnnw neu i'r Comisiynwyr, neu wedi ei brydlesu ganddo neu ganddynt, neu nad oes gan y person hwnnw fuddiant priodol ynddo.\n(c)Am drwydded o'r fath, caiff y Comisiynwyr godi pa bynnag ffi resymol a ragnodir o bryd i'w gilydd gan y Comisiynwyr.\nRhwystrau mewn angorfeydd26.—(1) Mae unrhyw berson sydd—\n(a)yn fwriadol yn rhwystro unrhyw berson sy'n gweithredu o dan awdurdod y Comisiynwyr i osod angorfeydd;\n(b)yn fwriadol a heb awdurdod cyfreithlon yn tynnu allan neu'n symud ymaith y cyfan neu unrhyw ran o unrhyw angorfeydd o'r harbwr;\n(c)heb esgus rhesymol yn achosi neu'n caniatáu i long gael ei hangori yn yr harbwr ac eithrio mewn angorfa a ddarperir neu a drwyddedir gan y Comisiynwyr o dan y Gorchymyn hwn; neu\n(ch)yn lleoli, gosod, cynnal, adnewyddu neu'n cael yn yr harbwr unrhyw angorfa nas darparwyd neu nas trwyddedwyd gan y Comisiynwyr o dan y Gorchymyn hwn;\nyn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy na fydd yn fwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.\n(2) Os yw unrhyw berson yn cyflawni tramgwydd o dan baragraff (1)(c), caiff y Comisiynwyr, ar unrhyw adeg ar ôl diwedd cyfnod o saith diwrnod o ddyddiad y tramgwydd—\n(a)symud ymaith y llong, gan gynnwys unrhyw offer sydd ynghyd â'r llong;\n(b)gwaredu'r cyfryw; ac\n(c)adennill allan o'r arian gwerthiant—\n(i)unrhyw ffi sy'n daladwy o dan erthygl 33 ac nas talwyd;\n(ii)unrhyw ffi am drwydded sy'n daladwy o dan erthygl 25 ac nas talwyd; a\n(iii)treuliau'r symud a'r gwaredu o dan y paragraff hwn;\na byddant yn dal unrhyw warged o'r arian gwerthiant mewn ymddiriedolaeth dros berchennog y llong.\n(3) Os nad yw'n hysbys pwy yw perchennog llong a symudir o dan baragraff (2) , ac na ellir dod o hyd i'r perchennog ar ôl ymchwilio'n ddiwyd, caiff y Comisiynwyr wneud cais i'r Llys Ynadon am orchymyn yn rhoi cyfarwyddiadau priodol ynglŷn â gwaredu, gan y Comisiynwyr, unrhyw warged o arian gwerthiant.\n(4) Os yw unrhyw berson yn cyflawni tramgwydd o dan baragraff (1)(ch), caiff y Comisiynwyr symud ymaith yr angorfa dan sylw, ac adennill y treuliau o wneud hynny gan y person hwnnw.\nSymud rhwystrau ac eithrio llongau, cerbydau a llongddrylliadau27.—(1) Heb leihau dim ar eu pwerau o dan unrhyw ddeddfiad arall (gan gynnwys un a gynhwysir yn y Gorchymyn hwn) caiff y Comisiynwyr symud ymaith unrhyw beth sy'n peri, neu'n debygol o beri, rhwystr neu lyffethair i'r defnydd priodol o unrhyw ran o'r harbwr, ac eithrio—\n(c)longddrylliad o fewn yr ystyr a roddir i “wreck” yn Rhan 9 o Ddeddf Llongau Masnach 1995(14).\n(2) Os yw'n hysbys i'r Comisiynwyr bod unrhyw beth a symudir ymaith ganddynt o dan baragraff (1) yn eiddo i unrhyw berson, neu os yw wedi ei farcio fel y gellir ei adnabod yn hawdd fel eiddo i unrhyw berson, rhaid i'r Comisiynwyr, o fewn un mis ar ôl cymryd y peth i'w gofal, roi hysbysiad i'r person hwnnw yn unol â pharagraff (6), ac os nad adfeddiennir y peth o fewn y cyfnod a bennir yn yr hysbysiad ac yn unol â thelerau'r hysbysiad, breinir y peth yn y Comisiynwyr ar ddiwedd y cyfnod hwnnw.\n(3) Os yw perchnogaeth unrhyw beth a symudir ymaith gan y Comisiynwyr o dan baragraff (1) yn anhysbys neu heb ei marcio arno, ac os na phrofir ei berchnogaeth wrth fodd rhesymol y Comisiynwyr o fewn tri mis ar ôl cymryd y peth i'w gofal, breinir y peth hwnnw yn y Comisiynwyr.\n(4) Caiff y Comisiynwyr, ar y cyfryw adeg ac yn y cyfryw fodd yr ystyriant yn briodol, waredu unrhyw beth sydd o natur ddarfodus neu ffiaidd, neu unrhyw beth y byddai ei gadw'n achosi cost neu anghyfleustra afresymol, hyd yn oed os nad yw wedi ei freinio yn y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon, ac os gwerthir y peth, defnyddir yr arian gwerthiant gan y Comisiynwyr i dalu'r treuliau a achoswyd iddynt o dan yr erthygl hon mewn perthynas â'r peth, a rhaid i unrhyw weddill—\n(a)cael ei dalu i unrhyw berson sy'n profi ei berchnogaeth ohono ar yr adeg honno wrth fodd rhesymol y Comisiynwyr, o fewn tri mis i'r amser y daeth y peth i ofal y Comisiynwyr; neu\n(b)os na fydd unrhyw berson yn profi ei berchnogaeth ohono o fewn y cyfnod perthnasol, gael ei freinio yn y Comisiynwyr.\n(5) Os bydd unrhyw beth a symudir ymaith o dan yr erthygl hon—\n(a) yn cael ei werthu gan y Comisiynwyr a'r arian gwerthiant yn annigonol i ad-dalu iddynt swm y treuliau a achoswyd iddynt drwy arfer eu pwerau i'w symud; neu\ncaiff y Comisiynwyr adennill y diffyg neu'r cyfan o'r treuliau, yn ôl fel y digwydd, gan y person a oedd yn berchennog y peth a symudwyd pan ddaeth y peth i ofal y Comisiynwyr, neu gan y person a oedd ei berchennog ar yr adeg y'i gadawyd neu y'i collwyd.\n(6) Rhaid i hysbysiad a roddir o dan baragraff (2) roi manylion o'r peth a symudwyd a datgan y ceir, ar ôl profi perchnogaeth er boddhad rhesymol i'r Comisiynwyr, gymryd meddiant o'r peth yn y man ac ar yr amser a bennir yn yr hysbysiad, sef dim llai na 14 diwrnod ar ôl y dyddiad y cyflwynir yr hysbysiad.\n(7) Rhaid i'r Comisiynwyr beidio â symud unrhyw beth, o dan y pwerau yn yr erthygl hon, sydd wedi ei osod neu'i adeiladu gan unrhyw berson o dan ddarpariaethau unrhyw ddeddfiad neu ddarpariaethau caniatâd neu drwydded, a roddwyd neu a ddyroddwyd gan y Comisiynwyr.\nPŵer i feddiannu rhannau o'r harbwr28.—(1) Caiff y Comisiynwyr neilltuo a meddiannu unrhyw ran o gyfleusterau'r harbwr sydd ar y tir at ddefnydd ac i letya'n unig neu'n flaenoriaethol unrhyw fasnach, gweithgarwch, person, llong neu ddosbarth o longau, neu nwyddau penodol, yn ddarostyngedig i ba bynnag delerau, amodau a rheoliadau a ystyrir yn briodol gan y Comisiynwyr.\n(2) Ni chaiff unrhyw berson neu long ddefnyddio unrhyw ran o'r harbwr a neilltuwyd neu a feddiannwyd o dan yr erthygl hon heb ganiatâd yr harbwrfeistr.\n(3) Caiff yr harbwrfeistr orchymyn i unrhyw berson neu long, na chafodd ganiatâd o dan baragraff (2), ymadael neu gael ei symud o unrhyw ran o'r harbwr a neilltuwyd neu a feddiannwyd o dan yr erthygl hon.\n(4) Mae darpariaethau adran 58 (pwerau harbwrfeistr o ran symud llongau mewn harbwr) o Ddeddf 1847 yn ymestyn ac yn gymwys, gyda'r addasiadau angenrheidiol, i unrhyw longau, neu mewn perthynas ag unrhyw longau y gorchmynnir iddynt ymadael neu gael eu symud o dan baragraff (3).\n(5) Nid oes dim yn yr erthygl hon sy'n awdurdodi gwahardd mordwyo o fewn unrhyw ran o'r harbwr, nac yn awdurdodi ymyrryd â hawliau tramwy'r cyhoedd ar draws llithrfeydd cyhoeddus a cheiau cyhoeddus.\nBadau ac offer ar gyfer achub bywyd29.—(1) At y diben o achub bywydau, caiff y Comisiynwyr ddarparu a chynnal y canlynol yn yr harbwr neu yng nghyffiniau'r harbwr—\n(a)badau neu longau eraill ynghyd â'r holl gyfarpar ac offer ac adeiladau, adeileddau, llithrfeydd ac angorfeydd angenrheidiol i'w gweithredu, eu cynnal neu'u lletya; a\n(b)bwiau achub, rhaffau achub, ac offer eraill ar gyfer achub bywydau ynghyd ag adeileddau i'w storio a'u diogelu.\n(2) Caiff y Comisiynwyr ymuno mewn trefniadau gydag unrhyw berson i ddarparu a chynnal unrhyw rai o'r cyfleusterau a awdurdodir gan baragraff (1).\nIs-ddeddfau ynglŷn â'r harbwr30.—(1) Yn ychwanegol at yr is-ddeddfau y caniateir i'r Comisiynwyr eu gwneud o dan adran 83 o Ddeddf 1847, caiff y Comisiynwyr wneud is-ddeddfau ar gyfer rheolaeth a llywodraeth dda'r harbwr, gan gynnwys y cyfan neu unrhyw rai o'r dibenion canlynol—\n(a)ar gyfer rheoleiddio'r modd y defnyddir pontynau, llwyfaniadau, ceiau, jetïau, pierau, rhodfeydd, pontydd, dynesfeydd, llithrfeydd, mannau glanio, mannau docio, lifftiau cychod, pyst angori, adeiladau, lleoedd parcio a gweithiau a chyfleusterau eraill a ddarperir gan y Comisiynwyr;\n(b)i atal difrod neu niwed i unrhyw long, nwyddau, cerbyd, peiriannau, peirianwaith, eiddo neu bersonau yn yr harbwr;\n(c)ar gyfer rheoleiddio, atal neu drwyddedu ymddygiad yr holl bersonau, mewn llongau neu fel arall, yn yr harbwr, nad ydynt yn aelodau o heddlu neu'n swyddogion neu'n weision y Goron sy'n ymgymryd â'u dyletswyddau fel y cyfryw;\n(ch)ar gyfer rheoleiddio'r modd y lleolir, gosodir, cynhelir a defnyddir yr angorfeydd, ac ar gyfer rhagnodi patrymau a manylebau'r angorfeydd;\n(d)ar gyfer atal neu symud ymaith rwystrau neu lyffetheiriau o fewn yr harbwr;\n(dd)ar gyfer rheoleiddio lansio llongau o fewn yr harbwr;\n(e)ar gyfer rheoleiddio neu wahardd angori llongau, troi llongau ar eu hochrau i'w glanhau, tirio llongau, neu ollwng angorau a chadw llongau yn yr harbwr;\n(f)ar gyfer rheoleiddio neu atal defnyddio tanau, goleuadau, neu unrhyw gyfarpar, celfi neu offer arall sydd, ym marn y Comisiynwyr, yn achosi risg o dân, yn yr harbwr neu ar fwrdd unrhyw long, ac er mwyn atal ysmygu;\n(ff)ar gyfer rheoleiddio'r modd y symudir neu y gwaredir sbwriel (gan gynnwys balast, pridd neu glai neu wastraff arall) a charthion o longau yn yr harbwr;\n(g)i atal gwaredu sbwriel a charthion o'r fath yn yr harbwr;\n(ng)ar gyfer gwahardd y defnydd o gerbydau yn yr harbwr neu reoleiddio'u symudiadau eu cyflymder a'u parcio o fewn yr harbwr;\n(h)i wneud yn ofynnol defnyddio distewyddion effeithiol, a rheoli sŵn yn gyffredinol ar longau yn yr harbwr;\n(i)ar gyfer rheoleiddio llongau yn yr harbwr, eu mynediad i mewn a'u hymadawiad oddi yno, a heb leihau cyffredinolrwydd y blaenorol, rhagnodi rheolau ar gyfer rheoleiddio cyflymder a dull y mordwyo, a'r goleuadau a signalau sydd i'w dangos neu'u gwneud gan, neu er budd llongau sy'n defnyddio'r harbwr neu'n mordwyo neu'n angori ynddo;\n(j)ar gyfer rheoleiddio'r modd y mae personau'n mynd ar fwrdd, ac oddi ar fwrdd llongau o fewn yr harbwr;\n(l)ar gyfer rheoleiddio'r modd y cynhelir regatas a digwyddiadau cyhoeddus eraill yn yr harbwr;\n(ll)ar gyfer rhagnodi'r goleuadau a'r signalau sydd i'w dangos neu'u gwneud—\n(i)gan longau sydd ar lawr o fewn yr harbwr;\n(ii)gan ddyfeisiadau a ddefnyddir i farcio rhwystrau o fewn yr harbwr;\n(iii)i gynorthwyo mordwyaeth llongau o fewn yr harbwr, yn y fynedfa i unrhyw ddoc, neu wrth unrhyw lanfa, pier neu waith arall;\n(m)ar gyfer atal niwsansau yn yr harbwr;\n(n)ar gyfer atal neu reoleiddio gollwng unrhyw ddeunydd neu beth, oddi ar y tir neu ar y môr, o fewn yr harbwr neu'r dynesfeydd tuag ato;\n(o)ar gyfer rheoleiddio neu wahardd pysgota am greaduriaid morol o unrhyw fath ac â pha bynnag ddull o unrhyw bier, jeti neu osodiad neu adeiledd arall o unrhyw fath o fewn yr harbwr;\n(p)ar gyfer rheoleiddio neu wahardd sglefrio ar ddŵr, sgïo jet, sgïo dŵr, neu ddeifio neu weithgareddau hamdden eraill yn yr harbwr, ond nid mewn ffordd a fyddai'n gwahardd defnyddio iotiau, cychod hwylio, byrddau hwylio, cychod rhwyfo, pyntiau rhwyfo, badau pleser neu fân fadau eraill i fordwyo.\n(ph)ar gyfer rheoleiddio neu wahardd ymdrochi, ac i sicrhau diogelwch ymdrochwyr o fewn yr harbwr;\n(r)ar gyfer rheoleiddio neu wahardd defnyddio'r blaendraeth gan gerbydau o fewn yr harbwr;\n(rh)ar gyfer rheoleiddio'r defnydd o fferïau o fewn yr harbwr; a\n(s)ar gyfer rheoleiddio arfer y pwerau a freiniwyd yn yr harbwrfeistr.\n(2) Yn yr erthygl hon mae “signalau” (“signals”) yn cynnwys signalau sain.\n(3) Ceir mynegi bod is-ddeddfau a wneir o dan yr erthygl hon, neu o dan adran 83 o Ddeddf 1847, yn gymwys o fewn y cyfan neu o fewn unrhyw ran o'r harbwr, a cheir gwneud is-ddeddfau gwahanol mewn perthynas â gwahanol ddosbarthiadau o longau.\n(4) Mae'r darpariaethau a gynhwysir yn is-adrannau (3) i (8) o adran 236 ac adran 238 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972(15) yn gymwys i'r holl is-ddeddfau a wneir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon neu unrhyw ddeddfiad arall.\n(5) Rhaid dehongli is-adran (7) o'r adran 236 a enwyd, yn y modd y'i cymhwysir i is-ddeddfau a wneir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon, yn ddarostyngedig i baragraff (6), fel pe bai wedi ei diwygio drwy fewnosod y geiriau “with or without modifications” ar ôl y gair “confirm” yn y man lle mae'r gair hwnnw'n digwydd gyntaf.\n(6) Pan fo'r awdurdod sy'n cadarnhau yn bwriadu gwneud addasiad sy'n ymddangos i'r awdurdod hwnnw yn un sylweddol—\n(a)rhaid iddo hysbysu'r Comisiynwyr a gwneud yn ofynnol bod y Comisiynwyr yn cymryd pa bynnag gamau yr ystyria'r awdurdod yn angenrheidiol i hysbysu'r personau sy'n debygol o ymwneud â'r addasiad hwnnw; a\n(b)rhaid iddo beidio â chadarnhau'r is-ddeddfau hyd nes bo cyfnod a ystyria'n rhesymol wedi mynd heibio, er mwyn i'r Comisiynwyr a phersonau eraill a hysbyswyd ynghylch yr addasiad arfaethedig ystyried a gwneud sylwadau ar y cynnig.\n(7) Yr awdurdod sy'n cadarnhau, at ddibenion yr erthygl hon a'r adran 236 a enwyd, yn y modd y'i cymhwysir i is-ddeddfau a wneir gan y Comisiynwyr, yw Gweinidogion Cymru.\n(8) Caiff is-ddeddfau a wneir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon gynnwys darpariaethau i osod dirwy ar berson sy'n tramgwyddo yn erbyn unrhyw is-ddeddf ac a gollfernir yn ddiannod, sef dim mwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.\n(9) Ystyrir bod yr is-ddeddfau a wnaed gan y Comisiynwyr blaenorol ar 13 Ebrill 1971, fel y'u cadarnhawyd gan y Gweinidog dros Amaethyddiaeth, Pysgodfeydd a Bwyd ac Ysgrifennydd Gwladol Cymru ar 28 Ebrill 1971, ac yr honnir iddynt gael eu haddasu gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar 3 Tachwedd 2003, yn is-ddeddfau a wnaed gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon ac a gadarnhawyd wedyn gan Weinidogion Cymru.\n(10) Er mwyn osgoi amheuaeth, caiff is-ddeddfau a wneir gan y Comisiynwyr o dan baragraff (1) ddiwygio neu ddirymu, naill ai'n gyfan gwbl neu'n rhannol, yr is-ddeddfau yr ystyrir eu bod wedi eu gwneud a'u cadarnhau yn rhinwedd paragraff (9).\nSymud cerbydau31.—(1) Os gadewir cerbyd heb ganiatâd y Comisiynwyr—\n(a)mewn unrhyw fan lle mae'n debygol o rwystro neu ymyrryd â defnyddio'r harbwr;\n(b)mewn unrhyw ran o'r maes parcio neu fangre'r harbwr lle y gwaherddir parcio cerbydau gan arwydd a arddangoswyd gan y Comisiynwyr; neu\n(c)mewn lle parcio a ddarparwyd gan y Comisiynwyr o fewn y maes parcio neu fangre'r harbwr am gyfnod hwy na 24 awr, neu pa bynnag gyfnod arall a bennir mewn arwydd a arddangoswyd gan y Comisiynwyr;\ncaiff y Comisiynwyr, ar risg y perchennog, symud y cerbyd neu beri iddo gael ei symud oddi yno.\n(2) Rhaid i unrhyw arwydd a godir o dan baragraff (1)(b) neu (c) gael ei arddangos mewn lle amlwg, yn y man, neu'n agos at y man, y mae'n cyfeirio ato.\n(3) Pan fo'r Comisiynwyr yn arfer y pwerau yn yr erthygl hon, i symud cerbyd neu beri bod cerbyd yn cael ei symud, rhaid i'r Comisiynwyr hysbysu'r heddlu cyn gynted ag y bo'n ymarferol.\n(4) Mae treuliau symud a chadw cerbyd o dan yr erthygl hon, a threuliau cysylltiedig, yn adenilladwy gan unrhyw berson sy'n gyfrifol.\n(5) At ddibenion paragraff (4), ystyr “person sy'n gyfrifol” (“person responsible”) yw—\n(a)perchennog y cerbyd ar yr adeg y'i gosodwyd yn y man y'i symudwyd ohono o dan baragraff (1), oni phrofir gan y perchennog nad oedd a wnelo ef â gosod y cerbyd yn y man hwnnw ac na wyddai fod y cerbyd yno;\n(b)unrhyw berson a osododd y cerbyd yn y man hwnnw; neu\n(c)unrhyw berson a gollfarnwyd am dramgwydd o dan adran 2 o Ddeddf Gwaredu Sbwriel (Amwynder) 1978(16) o ganlyniad i osod y cerbyd yn y man hwnnw.\n(6) Os yw'r Comisiynwyr wrth arfer y pwerau yn yr erthygl hon yn symud cerbyd i fan lle nad yw'n hawdd i'w weld o'r man y'i symudwyd ohono, rhaid iddynt, os a chyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol iddynt wneud hynny, anfon at y person sydd wedi ei gofrestru ar y pryd fel perchennog y cerbyd yng nghyfeiriad olaf y perchennog hwnnw sy'n hysbys, ei gyfeiriad cofrestredig neu'r cyfeiriad lle cedwir y cerbyd fel arfer, hysbysiad bod y Comisiynwyr wedi arfer y pwerau o dan yr erthygl hon, ac o'r man y symudwyd y cerbyd iddo.\n(7) Rhaid arddangos arwydd sy'n datgan effaith gyffredinol paragraff (1) mewn safle amlwg ym mhob man lle mae ffordd sy'n agored i gerbydau yn mynd i mewn i unrhyw ran o fangre'r harbwr.\nAtal cerbydau a barciwyd yn anghyfreithlon rhag symud32.—(1) Os gadewir cerbyd ym mangre'r harbwr yn groes i erthygl 31, caiff swyddog awdurdodedig y Comisiynwyr—\n(a)gosod dyfais atal symud ar y cerbyd tra bo'n parhau yn y man y'i canfuwyd gan y swyddog awdurdodedig; neu\n(b)ei symud o'r man hwnnw i le arall ym mangre'r harbwr, a gosod dyfais atal symud arno yn y man arall hwnnw.\n(2) Rhaid i'r person sy'n gosod y ddyfais osod hysbysiad hefyd ar y cerbyd—\n(a)yn dynodi bod dyfais o'r fath wedi ei gosod ar y cerbyd ac yn rhybuddio na ddylid gwneud unrhyw ymgais i yrru'r cerbyd, nac i'w roi ar fynd rywfodd arall cyn ei ryddhau o'r ddyfais honno;\n(b)yn pennu pa gamau y mae'n rhaid eu cymryd i gael rhyddhau'r cerbyd; ac\n(c)yn rhoi pa bynnag wybodaeth arall a ragnodir gan y Comisiynwyr.\n(3) Ni cheir rhyddhau cerbyd, y gosodwyd dyfais atal symud arno yn unol â'r erthygl hon, o'r ddyfais honno ac eithrio gan, neu o dan gyfarwyddyd person a awdurdodwyd gan y Comisiynwyr i roi cyfarwyddyd o'r fath.\n(4) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid rhyddhau cerbyd y gosodwyd dyfais atal symud arno yn unol â'r erthygl hon, o'r ddyfais honno, pan delir pa bynnag ffi a ragnodir gan y Comisiynwyr mewn perthynas â'r rhyddhau, gan ddefnyddio unrhyw ddull o dalu a bennir yn yr hysbysiad a osodir o dan baragraff (2).\n(5) Mae unrhyw berson sy'n tynnu ymaith, neu'n ceisio tynnu ymaith, ddyfais atal symud a osodwyd ar gerbyd yn unol â'r erthygl hon, ac yntau heb ei awdurdodi i wneud hynny yn unol â pharagraff (3), yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 4 ar y raddfa safonol.\n(6) Os symudir cerbyd yn unol â'r erthygl hon cyn bod dyfais atal symud wedi ei gosod arno, bydd unrhyw bŵer i'w symud ymaith o dan erthygl 31, a oedd yn arferadwy mewn perthynas â'r cerbyd hwnnw yn union cyn ei symud, yn parhau'n arferadwy tra bo'r cerbyd yn aros yn y man y'i symudwyd iddo.\n(7) Yn yr erthygl hon ystyr “dyfais atal symud” (“immobilisation device”) yw unrhyw ddyfais neu offer a gymeradwywyd fel “immobilisation device” at ddibenion adran 104 o Ddeddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984(17).\n(8) Rhaid arddangos arwydd sy'n datgan effaith gyffredinol paragraff (1) mewn safle amlwg ym mhob man lle mae ffordd sy'n agored i gerbydau yn mynd i mewn i unrhyw ran o fangre'r harbwr.\nRHAN 5FFIOEDDFfioedd am wasanaethau neu gyfleusterau33. Yn ychwanegol at eu pŵer i ofyn am ffioedd llongau, ffioedd teithwyr a ffioedd nwyddau o dan adran 26 o Ddeddf 1964, caiff y Comisiynwyr ofyn am, cymryd ac adennill pa bynnag ffioedd rhesymol a benderfynir ganddynt o bryd i'w gilydd, am wasanaethau a chyfleusterau a ddarperir ganddynt o fewn yr harbwr.\nTalu ffioedd34.—(1) Mae'r ffioedd y mae'r Comisiynwyr wedi'u hawdurdodi ar y pryd i ofyn amdanynt, i'w cymryd ac i'w hadennill, mewn perthynas â llongau a nwyddau neu fel arall o dan unrhyw ddeddfiad, yn daladwy cyn symud allan o'r harbwr unrhyw longau neu nwyddau y mae'r ffioedd yn daladwy mewn perthynas â hwy, a cheir gofyn amdanynt, eu cymryd, a'u hadennill gan y cyfryw bersonau, yn y cyfryw fannau ar y cyfryw adegau ac o dan y cyfryw delerau ac amodau a bennir gan y Comisiynwyr o bryd i'w gilydd yn eu rhestr gyhoeddedig o ffioedd.\n(2) Mae'r ffioedd sy'n daladwy i'r Comisiynwyr yn daladwy gan berchennog unrhyw long neu nwyddau y mae'r ffioedd yn daladwy mewn perthynas â hi neu hwy.\n(3) Pan fo'r ffioedd sy'n daladwy i'r Comisiynwyr yn adenilladwy ganddynt o fwy nag un person, mae'r personau y gellir eu hadennill ohonynt yn atebol ar y cyd ac yn unigol.\n(4) Heb leihau effaith paragraff (1), caiff y telerau ac amodau a bennir o bryd i'w gilydd gan y Comisiynwyr ynglŷn â thalu ffioedd gynnwys yr amser pan ddaw ffi yn ddyledus i'w thalu, a chânt ei gwneud yn ofynnol bod perchennog neu feistr llong, neu berson sy'n defnyddio gwasanaeth neu gyfleuster y Comisiynwyr, yn rhoi i'r Comisiynwyr pa bynnag wybodaeth y gofynnir amdani gan y Comisiynwyr mewn cysylltiad ag asesu neu gasglu ffi.\nTrefniadau compowndio ac ad-daliadau35. Nid oes dim yn adran 30 o Ddeddf 1964 sy'n ei gwneud yn ofynnol bod y Comisiynwyr yn cynnwys, yn y rhestr o ffioedd llongau, teithwyr a nwyddau a gedwir yn swyddfa'r harbwr fel sy'n ofynnol gan is-adran (1) o'r adran honno, ffioedd a ostyngwyd oherwydd ad-daliad a ganiatawyd ar ffi a gynhwysir yn y rhestr, neu sy'n destun trefniant compowndio mewn perthynas â ffi a gynhwysir yn y rhestr.\nErnes am ffioedd36.—(1) Caiff y Comisiynwyr ei gwneud yn ofynnol bod person sy'n atebol am ffi, neu ar fin bod yn atebol am ffi, yn adneuo gyda'r Comisiynwyr neu'n gwarantu pa bynnag swm o arian sydd, ym marn y Comisiynwyr, yn rhesymol o ystyried swm, neu swm tebygol, y ffi.\n(2) Os yw person o'r fath yn methu ag adneuo neu warantu'r swm o arian sy'n ofynnol gan y Comisiynwyr, caiff y Comisiynwyr gadw'r llong neu'r nwyddau a ysgogodd y ffi, neu a fydd yn ysgogi'r ffi, yn gaeth yn yr harbwr hyd nes cydymffurfir â'r gofyniad neu hyd nes telir y ffi.\nHawlrwymau am ffioedd37.—(1) Mae gan berson sydd, drwy gytundeb gyda'r Comisiynwyr, yn casglu ffioedd ar eu rhan ac yn talu, neu'n rhoi sicrwydd y telir, ffioedd ar nwyddau ym meddiant y person hwnnw, hawlrwym ar y nwyddau hynny am y swm a dalwyd neu'r sicrwydd a roddwyd mewn perthynas â hwy.\n(2) Caiff glanfäwr neu gludydd nad yw'n atebol i dalu ffioedd, dalu neu, drwy gytundeb gyda'r Comisiynwyr roi sicrwydd am y ffioedd ar nwyddau sydd yng ngofal y glanfäwr neu'r cludydd, ac os digwydd hynny bydd gan y glanfäwr neu gludydd hawlrwym cyffelyb ar y nwyddau am swm y ffioedd hynny, fel y byddai gan y glanfäwr neu'r cludydd mewn perthynas â ffioedd am ddiogelu neu gludo'r nwyddau, yn ôl fel y digwydd.\nMeistr llong bysgota i roi datganiad o'i helfa o bysgod38.—(1) Rhaid i feistr neu berchennog unrhyw long (nad yw'n gwch pleser) sydd â helfa neu gargo o bysgod ar ei bwrdd, pan fo'r llong yn cyrraedd o fewn terfynau'r harbwr, ddarparu i'r casglwr ardrethi ddatganiad gwir a chywir o'i helfa neu gargo o bysgod ac enw pob person sy'n cael cyflenwad o'r helfa neu'r cargo.\n(2) Mae meistr neu berchennog llong sy'n peidio â chydymffurfio â'r erthygl hon yn cyflawni tramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 2 ar y raddfa safonol.\nCaiff harbwrfeistr atal llongau rhag hwylio39. Caiff yr harbwrfeistr atal unrhyw long rhag cael ei symud neu hwylio allan o'r harbwr hyd nes dangosir tystiolaeth i'r harbwrfeistr fod unrhyw ffioedd sy'n daladwy wedi eu talu, mewn perthynas â'r llong, neu'r teithwyr sydd arni neu unrhyw nwyddau a fewnforiwyd neu a allforiwyd (ac yn achos llong sydd â helfa neu gargo o bysgod, hyd nes bo meistr neu berchennog y llong wedi rhoi'r datganiad o'i helfa neu gargo o bysgod fel sy'n ofynnol gan erthygl 38).\nEsemptiadau rhag talu ffioedd40. Ac eithrio fel a gytunir rhwng y Comisiynwyr a'r gwasanaeth badau achub dan sylw, neu fel a ddatgenir yn benodol mewn statud, nid oes dim mewn unrhyw ddeddfiad sy'n awdurdodi'r Comisiynwyr i godi ffioedd, sy'n eu hawdurdodi i godi ffioedd ar long sy'n eiddo i, neu a ddefnyddir gan, wasanaeth badau achub, tra defnyddir y llong ar gyfer neu mewn cysylltiad â swyddogaethau'r gwasanaeth hwnnw.\nRHAN 6RHEOLI GWEITHIAU A CHARTHUCyfyngu ar weithiau a charthu41.—(1) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), ni chaniateir i unrhyw berson ac eithrio'r Comisiynwyr wneud y canlynol yn yr harbwr—\n(a)adeiladu, newid, adnewyddu neu estyn unrhyw weithiau; neu\noni fydd y person hwnnw wedi ei drwyddedu i wneud hynny, gan drwydded gweithiau yn achos gweithiau a chan drwydded garthu yn achos carthu, a hynny yn unig yn unol â'r telerau ac amodau, os oes rhai, a bennwyd wrth ganiatáu'r drwydded, ac yn unol â phlaniau, trychiadau a manylion a gymeradwywyd yn unol ag erthygl 43 o'r Gorchymyn hwn neu, fel y bo'n ofynnol yn yr achos dan sylw, erthygl 44 o'r Gorchymyn hwn.\n(2) Caiff y Comisiynwyr, drwy hysbysiad, ei gwneud yn ofynnol bod person sy'n mynd yn groes i'r erthygl hon yn symud ymaith, atal neu unioni, o fewn amser rhesymol a bennir yn yr hysbysiad, unrhyw waith, gweithrediad neu anwaith y mae'r tramgwydd yn berthynol iddo, ac yn adfer y safle i'w gyflwr blaenorol; ac os nad yw'r person hwnnw'n cydymffurfio â'r hysbysiad, caiff y Comisiynwyr gyflawni'r gweithiau a wnaed yn ofynnol felly, ac adennill y gost o wneud hynny gan y person hwnnw.\n(3) Nid oes dim yn yr erthygl hon sy'n gymwys i'r canlynol—\n(a)unrhyw weithrediadau neu weithiau a awdurdodir yn benodol gan unrhyw ddeddfiad; neu\n(b)unrhyw weithrediadau neu weithiau ymgymerydd statudol.\n(4) Mae unrhyw berson sydd, heb esgus rhesymol, yn mynd yn groes i'r erthygl hon yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.\nRheolaeth ar rai gweithrediadau a gweithiau gan ymgymerwyr statudol42.—(1) Mae'r erthygl hon yn gymwys i unrhyw weithrediadau neu weithiau gan ymgymerydd statudol yn yr harbwr ar, o dan, neu uwchben dyfroedd llanwol neu dir sydd islaw lefel y penllanw, ac nad ydynt yn weithrediadau neu weithiau a awdurdodir yn benodol gan ddeddfiad.\n(2) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), rhaid i ymgymerydd statudol beidio â chyflawni unrhyw weithrediadau neu weithiau y mae'r erthygl hon yn gymwys iddynt oni fydd wedi rhoi hysbysiad o'i fwriad i wneud hynny i'r Comisiynwyr, ac wedi cyflenwi i'r Comisiynwyr pa bynnag fanylion y gofynnant amdanynt yn rhesymol.\n(3) Os yw'n anymarferol, mewn argyfwng, rhoi hysbysiad fel sy'n ofynnol gan baragraff (2), rhaid i'r ymgymerydd statudol hysbysu'r Comisiynwyr ynghylch y gweithrediadau neu'r gweithiau cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol.\n(4) Rhaid cynnal unrhyw weithrediadau neu weithiau y mae'r erthygl hon yn gymwys iddynt yn ddarostyngedig i unrhyw gyfarwyddiadau a roddir i'r ymgymerydd statudol o bryd i'w gilydd gan y Comisiynwyr, sef cyfarwyddiadau ar gyfer osgoi perygl ac atal, i'r graddau y gellir, ymyrraeth â mordwyo wrth gyflawni gweithrediadau neu weithiau o'r fath.\n(5) Mae unrhyw berson sydd, heb esgus rhesymol, yn mynd yn groes i'r erthygl hon yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.\nTrwyddedu gweithiau43.—(1) Caiff y Comisiynwyr, ar ba bynnag delerau ac amodau a ystyriant yn briodol, ganiatáu trwydded i unrhyw berson i adeiladu, lleoli, newid, adnewyddu neu gynnal gweithiau yn yr harbwr, ar, o dan, neu dros ddyfroedd llanwol neu dir sydd islaw lefel y penllanw, er gwaethaf unrhyw ymyrraeth â hawliau mordwyo cyhoeddus neu hawliau cyhoeddus eraill, gan weithiau o'r fath, fel y'u hadeiledir, y'u lleolir, y'u newidir, y'u hadnewyddir neu'u cynhelir.\n(2) Rhaid gwneud cais am drwydded gweithiau mewn ysgrifen i'r Comisiynwyr, a rhaid—\n(a)ei gyflwyno ynghyd â phlaniau, trychiadau a manylion o'r gweithiau y mae'r cais yn ymwneud â hwy;\n(b)nodi pa un a yw'r ceisydd yn dal y cyfryw hawliau yn, o dan, neu dros y tir, sy'n angenrheidiol i alluogi'r ceisydd i gael budd o'r drwydded, ac os nad ydyw, nodi pa gamau a gymerwyd neu y bwriedir eu cymryd i alluogi'r ceisydd i gael y cyfryw hawliau, os caniateir y drwydded.\n(3) Wrth ganiatáu trwydded, caiff y Comisiynwyr ei gwneud yn ofynnol bod y planiau, trychiadau a manylion a gyflwynwyd iddynt gan y ceisydd yn cael eu haddasu.\n(4) Caiff y Comisiynwyr ei gwneud yn ofynnol bod ceisydd am drwydded gweithiau, wrth gyflwyno'i gais, yn talu ffi resymol ar gyfer y treuliau gweinyddol o ymdrin â'r cais.\n(5) Fel amod caniatáu trwydded, caiff y Comisiynwyr ei gwneud yn ofynnol bod trwyddedai, sef ceisydd y caniatawyd trwydded iddo, neu ei olynydd, os adeiledir gweithiau yn unol â'r drwydded, yn talu ffioedd rhesymol ar gyfer treuliau gweinyddol a gorbenion y Comisiynwyr wrth oruchwylio neu archwilio, pan fo angen, y gwaith o adeiladu neu gynnal y gweithiau.\n(6) Os yw'r Comisiynwyr yn penderfynu caniatáu trwydded gweithiau, rhaid iddynt roi hysbysiad o'u penderfyniad i'r ceisydd.\n(7) Pan fo'r Comisiynwyr yn gwrthod caniatáu trwydded gweithiau y gwnaed cais amdani, rhaid iddynt roi rhesymau am eu gwrthodiad mewn ysgrifen.\n(8) Pan fo'r Comisiynwyr yn caniatáu trwydded gweithiau ar delerau neu amodau, neu'n gofyn am unrhyw addasiad yn y planiau a'r manylion, rhaid iddynt roi eu rhesymau am osod y telerau ac amodau neu ofyn am yr addasiadau, mewn ysgrifen.\n(9) Os na fydd y Comisiynwyr, o fewn tri mis o'r dyddiad y gwneir cais o dan baragraff (2) (neu pa bynnag gyfnod hwy a gytunir rhwng y ceisydd a'r Comisiynwyr), wedi hysbysu'r ceisydd o'u penderfyniad ynghylch caniatáu trwydded gweithiau, rhaid ystyried eu bod wedi gwrthod y cais.\n(10) Mae erthyglau 46 i 51 o'r Gorchymyn hwn yn gymwys i ddeiliad trwydded gweithiau, mewn perthynas â'r gweithiau a awdurdodir gan y drwydded, fel y maent yn gymwys i'r Comisiynwyr mewn perthynas â gweithiau llanwol, gyda'r holl gyfeiriadau at y Comisiynwyr wedi eu disodli gan gyfeiriadau at ddeiliad y drwydded gweithiau.\n(11) Mae caniatáu trwydded o dan yr erthygl hon yn cael effaith at ddibenion erthygl 41, ac nid yw'n rhoi unrhyw awdurdod arall ar gyfer cynnal y gweithrediadau a gwmpesir gan y drwydded.\n(12) Wrth gynnal gweithrediadau yn unol â thrwydded gweithiau, rhaid i ddeiliad y drwydded—\n(a)peidio ag ymyrryd ag unrhyw gyfarpar sy'n eiddo i, neu a gynhelir gan, unrhyw ymgymerydd statudol, na difrodi na chael effaith andwyol rywfodd arall ar unrhyw gyfarpar o'r fath; a\n(b)peidio â gwneud dim i rwystro nac amharu ar unrhyw waith ynglŷn ag archwilio neu atgyweirio unrhyw gyfarpar o'r fath;\nheb ganiatâd yr ymgymerydd statudol dan sylw.\nTrwydded i garthu44.—(1) Caiff y Comisiynwyr, ar ba bynnag delerau ac amodau y tybiant sy'n briodol, ganiatáu trwydded i unrhyw berson i garthu mewn unrhyw ran o'r harbwr.\n(2) Rhaid gwneud cais am drwydded garthu mewn ysgrifen i'r Comisiynwyr, a'i gyflwyno ynghyd â phlaniau, trychiadau a manylion sy'n diffinio natur, maint a dull y gweithrediadau y gwneir y cais mewn perthynas â hwy.\n(4) Mae paragraffau (4) i (9) a (12) o erthygl 43 o'r Gorchymyn hwn yn gymwys mewn perthynas â thrwydded garthu fel y maent yn gymwys mewn perthynas â thrwydded gweithiau.\n(5) Mae caniatáu trwydded o dan yr erthygl hon yn cael effaith at ddibenion erthygl 41, ac nid yw'n rhoi unrhyw awdurdod arall ar gyfer cynnal y gweithrediadau a gwmpesir gan y drwydded.\n(6) Oni fydd y Comisiynwyr yn cytuno'n wahanol, rhaid i unrhyw ddeunyddiau (ac eithrio unrhyw longddrylliad o fewn yr ystyr a roddir i “wreck” yn adran 255(1) o Ddeddf Llongau Masnach 1995(18)) a godir neu a gesglir drwy garthu yn unol â thrwydded garthu, i'r graddau nad oeddent yn eiddo i'r Comisiynwyr cyn eu codi a'u casglu, ond yn ddarostyngedig i ddarpariaethau erthygl 43, ddod yn eiddo i'r Comisiynwyr, a chaiff y Comisiynwyr ddefnyddio, meddiannu neu waredu unrhyw ddeunydd o'r fath.\nApelau mewn perthynas â thrwyddedau gweithiau neu garthu45.—(1) Pan fo—\n(a)y Comisiynwyr wedi gwrthod caniatáu trwydded gweithiau neu drwydded garthu a'r ceisydd am y drwydded wedi ei dramgwyddo gan y gwrthodiad; neu\n(b)y Comisiynwyr wedi caniatáu trwydded o'r fath ar delerau neu amodau neu wedi ei gwneud yn ofynnol addasu'r planiau, trychiadau a manylion a gyflwynwyd gan y ceisydd, a'r ceisydd wedi ei dramgwyddo gan benderfyniad y Comisiynwyr ynglŷn â'r cyfryw delerau neu amodau neu ynglŷn â'r cyfryw addasiadau;\ncaiff y ceisydd, o fewn 28 diwrnod o'r dyddiad y rhoddodd y Comisiynwyr hysbysiad o'u penderfyniad, neu'r dyddiad yr ystyrir o dan erthygl 43 neu 44 eu bod wedi gwrthod y cais, yn ôl fel y digwydd, apelio i Weinidogion Cymru.\n(2) Rhaid gwneud apêl o dan baragraff (1) drwy hysbysiad ysgrifenedig, gan nodi seiliau'r apêl.\n(3) Rhaid i berson sy'n apelio i Weinidogion Cymru o dan yr erthygl hon anfon, ar yr un pryd, gopi o'r datganiad o apêl at y Comisiynwyr, a rhaid i'r Comisiynwyr, cyn gynted ag y bo'n ymarferol wedyn, ddarparu'r holl ddogfennau perthnasol i Weinidogion Cymru, ac o fewn 28 diwrnod o gael y datganiad o apêl, cânt ddarparu i Weinidogion Cymru eu sylwadau ar yr apêl.\n(4) Yn dilyn apêl o dan yr erthygl hon, caiff Gweinidogion Cymru gadarnhau, amrywio neu ddirymu'r penderfyniad yr apeliwyd yn ei erbyn a gorchymyn gwneud yn ofynnol unrhyw ddiwygiadau canlyniadol, gan gynnwys diwygio'r telerau ac amodau neu'r addasiadau i blaniau, trychiadau a manylion.\n(5) Rhaid i'r Comisiynwyr roi effaith i unrhyw benderfyniad neu ofyniad a roddir neu a wneir gan Weinidogion Cymru o dan baragraff (4).\nNi cheir cyflawni gweithiau llanwol heb gymeradwyaeth Gweinidogion Cymru46.—(1) Ni cheir adeiladu, ailadeiladu, estyn, newid, ehangu, amnewid neu ailosod unrhyw waith llanwol ac eithrio'n unol â phlaniau a thrychiadau a gymeradwywyd gan Weinidogion Cymru ac yn ddarostyngedig i unrhyw amodau a chyfyngiadau a osodwyd ganddynt cyn dechrau'r gwaith.\n(2) Os caiff gwaith llanwol ei adeiladu, ailadeiladu, estyn, newid, ehangu, amnewid neu ei ailosod yn groes i baragraff (1) neu'n groes i unrhyw amod neu gyfyngiad a osodwyd o dan y paragraff hwnnw—\n(a)caiff Gweinidogion Cymru, drwy hysbysiad ysgrifenedig, ei gwneud yn ofynnol bod y Comisiynwyr, ar eu traul eu hunain, yn symud ymaith y gwaith llanwol, neu unrhyw ran ohono, ac yn adfer y safle i'w gyflwr blaenorol; ac os bydd y Comisiynwyr, ar ddiwedd cyfnod o 30 diwrnod o'r dyddiad y cyflwynwyd yr hysbysiad i'r Comisiynwyr, wedi methu â chydymffurfio â gofynion yr hysbysiad, caiff Gweinidogion Cymru gyflawni'r gweithiau a bennir yn yr hysbysiad; neu\n(b)os yw'n ymddangos i Weinidogion Cymru bod angen gwneud hynny ar frys, caiff Gweinidogion Cymru symud ymaith y gwaith llanwol, neu ran ohono, ac adfer y safle i'w gyflwr blaenorol,\na chânt adennill oddi ar y Comisiynwyr unrhyw wariant a achosir iddynt drwy wneud hynny.\nGoleuadau ar weithiau llanwol yn ystod yr adeiladu47.—(1) Rhaid i'r Comisiynwyr, ar neu gerllaw unrhyw waith llanwol, drwy gydol y cyfnod y caiff ei adeiladu, estyn, ehangu, newid, amnewid neu ei ailosod, bob nos rhwng machlud a chodiad haul ddangos y cyfryw oleuadau, os oes rhai, a chymryd pa bynnag gamau eraill i atal perygl i fordwyaeth, a gyfarwyddir o bryd i'w gilydd gan Weinidogion Cymru.\n(2) Os bydd y Comisiynwyr yn peidio â chydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddyd a roddir o dan baragraff (1), byddant yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'u collfarnu'n ddiannod, i ddirwy na fydd yn fwy na'r uchafswm statudol, ac o'u collfarnu ar dditiad, i ddirwy.\nDarpariaeth rhag perygl i fordwyaeth48.—(1) Os digwydd i waith llanwol, neu unrhyw ran ohono, ddioddef niwed neu ddinistr, neu os bydd wedi dirywio, rhaid i'r Comisiynwyr hysbysu Trinity House cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol, a rhaid iddynt osod pa bynnag fwiau, dangos pa bynnag oleuadau a chymryd pa bynnag gamau eraill a gyfarwyddir o bryd i'w gilydd gan Trinity House er mwyn osgoi perygl i fordwyaeth.\n(2) Os bydd y Comisiynwyr yn peidio â hysbysu Trinity House fel sy'n ofynnol gan baragraff (1) neu'n peidio â chydymffurfio ag unrhyw ofyniad o gyfarwyddyd o dan y paragraff hwnnw, bydd y Comisiynwyr yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'u collfarnu'n ddiannod, i ddirwy na fydd yn fwy na'r uchafswm statudol, ac o'u collfarnu ar dditiad, i ddirwy.\nDiddymu gweithiau a adawyd neu sydd wedi dirywio49.—(1) Pan fo gwaith llanwol wedi ei adael, neu os caniatawyd iddo ddirywio, caiff Gweinidogion Cymru, drwy hysbysiad ysgrifenedig, ei gwneud yn ofynnol bod y Comisiynwyr, ar eu traul eu hunain, naill ai'n atgyweirio ac adfer y gwaith neu unrhyw ran ohono, neu'n symud ymaith y gwaith ac yn adfer y safle i'w gyflwr blaenorol, i'r cyfryw raddau ac o fewn y cyfryw derfynau a ystyrir yn briodol gan Weinidogion Cymru.\n(2) Pan fo gwaith, a gyfansoddir yn rhannol o waith llanwol ac yn rhannol o weithiau ar dir sydd uwchlaw lefel y penllanw, neu dros dir o'r fath, wedi ei adael, neu os caniatawyd iddo ddirywio, ac os yw'r rhan honno o'r gwaith sydd ar dir neu dros dir uwchlaw lefel y penllanw yn y fath gyflwr sy'n ymyrryd, neu'n peri pryder rhesymol y gallai ymyrryd, â hawl mordwyo neu hawliau cyhoeddus eraill ar y blaendraeth, caiff Gweinidogion Cymru gynnwys y rhan honno o'r gwaith, neu unrhyw gyfran ohoni, mewn unrhyw hysbysiad o dan baragraff (1).\n(3) Os bydd y Comisiynwyr, ar ddiwedd cyfnod o 30 diwrnod o'r dyddiad y cyflwynwyd hysbysiad i'r Comisiynwyr o dan yr erthygl hon, wedi peidio â chydymffurfio â gofynion yr hysbysiad, caiff Gweinidogion Cymru gyflawni'r gwaith a bennir yn yr hysbysiad, a cheir adennill oddi ar y Comisiynwyr unrhyw wariant a achosir i Weinidogion Cymru drwy wneud hynny.\nArolwg o weithiau llanwol50. Os yw Gweinidogion Cymru o'r farn y byddai'n hwylus gwneud hynny, cânt orchymyn cynnal arolwg ac archwiliad o waith llanwol, neu o'r safle y bwriedir adeiladu'r gwaith arno, a cheir adennill oddi ar y Comisiynwyr unrhyw wariant a achosir i Weinidogion Cymru drwy gynnal unrhyw arolwg ac archwiliad o'r fath.\nGoleuadau parhaol ar weithiau llanwol51.—(1) Ar ôl cwblhau gwaith llanwol rhaid i'r Comisiynwyr, bob nos rhwng machlud a chodiad haul ym mhen allanol eithaf y gwaith, ddangos y cyfryw oleuadau, os oes rhai, a chymryd y cyfryw gamau eraill, os oes rhai, i osgoi perygl i fordwyaeth, fel a gyfarwyddir o bryd i'w gilydd gan Trinity House.\n(2) Os bydd y Comisiynwyr, mewn unrhyw fodd, yn peidio â chydymffurfio â chyfarwyddyd a roddir o dan baragraff (1), byddant yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'u collfarnu'n ddiannod, i ddirwy na fydd yn fwy na'r uchafswm statudol, ac o'u collfarnu ar dditiad, i ddirwy.\nRHAN 7CYLLIDCyhoeddi datganiad cyfrifon blynyddol y Comisiynwyr52. Cyn gynted ag y bo'n rhesymol ymarferol ar ôl paratoi eu datganiad cyfrifon blynyddol, rhaid i'r Comisiynwyr—\nPwerau benthyca53.—(1) Caiff y Comisiynwyr, o bryd i'w gilydd, fenthyca, ar sicrwydd y cyfan neu unrhyw rai o refeniwiau ac eiddo'r Comisiynwyr a thrwy unrhyw ddull neu ddulliau a ystyriant yn briodol, y cyfryw symiau o arian yr ystyriant yn angenrheidiol.\n(a)ni chaniateir i'r cyfanswm sydd heb ei ad-dalu o'r arian a fenthyciwyd o dan yr erthygl hon fod yn fwy na £5,000,000 ar unrhyw adeg;\n(b)wrth gyfrifo, at ddibenion yr erthygl hon, y cyfanswm sydd heb ei ad-dalu o'r arian a fenthyciwyd gan y Comisiynwyr, rhaid peidio â chynnwys unrhyw symiau a fenthyciwyd at y diben o ad-dalu, o fewn deuddeng mis o'r dyddiad benthyg, unrhyw swm o brifswm benthyciad blaenorol a oedd heb ei ad-dalu ar y pryd.\n(3) Ni cheir defnyddio arian a fenthycir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon ac eithrio at ddibenion y mae'n briodol defnyddio arian cyfalaf ar eu cyfer.\n(4) At ddibenion paragraff (3), ystyrir bod dibenion y mae'n briodol defnyddio arian cyfalaf ar eu cyfer yn cynnwys—\n(a)talu unrhyw log a ddaw'n daladwy o fewn y pum mlynedd sy'n dilyn yn union ar ôl dyddiad benthyca unrhyw swm o arian a fenthycir gan y Comisiynwyr o dan yr erthygl hon; a\n(b)ad-dalu, o fewn deuddeng mis o'r dyddiad benthyg, unrhyw swm o brifswm benthyciad blaenorol sydd heb ei ad-dalu ar y pryd.\nBenthyca dros dro54.—(1) Caiff y Comisiynwyr fenthyca dros dro, ar ffurf gorddrafft neu fel arall, y cyfryw symiau y bydd eu hangen ar y Comisiynwyr i gwrdd â'u hymrwymiadau neu gyflawni eu swyddogaethau o dan, neu'n unol ag, unrhyw ddeddfiad.\n(2) Ond ni chaniateir i'r cyfanswm sydd heb ei ad-dalu o'r arian a fenthyciwyd o dan yr erthygl hon fod yn fwy na £100,000 ar unrhyw un adeg.\nAddasu'r terfynau benthyca55.—(1) Ar ben-blwydd dyddiad y cyfansoddiad newydd bob blwyddyn, rhaid addasu'r symiau a grybwyllir yn erthyglau 53 a 54 yn unol ag unrhyw symudiad (a gyfrifir i un lle degol) yn y mynegai a ddigwyddodd yn ystod y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr yn union cyn y pen-blwydd dan sylw.\n(2) Rhaid cofnodi unrhyw addasiad y cyfeirir ato ym mharagraff (1) yn y datganiad cyfrifon blynyddol dilynol nesaf a baratoir gan y Comisiynwyr.\nCronfa wrth gefn56. Caiff y Comisiynwyr sefydlu a chynnal cronfa wrth gefn a chânt benderfynu pa arian sydd i'w gredydu i'r gronfa honno, sut y'i rheolir ac at ba rai o ddibenion y Comisiynwyr y defnyddir yr arian a gynhwysir ynddi.\nArchwilio cyfrifon57. Rhaid i gyfrifon y Comisiynwyr gael eu harchwilio'n flynyddol gan archwilydd neu gan gwmni o gyfrifwyr a benodir gan y Comisiynwyr, ac ni fydd person neu gwmni yn gymwys i'w benodi at y diben hwnnw oni fydd y person neu'r cwmni hwnnw yn gymwys am benodiad fel archwiliwr stadudol o dan Ran 42 o Ddeddf Cwmnïau 2006(19) .\nRHAN 8AMRYWIOLPwyllgor Cynghori58.—(1) Rhaid i'r Comisiynwyr sefydlu pwyllgor a elwir yn Bwyllgor Cynghori Harbwr Saundersfoot, a rhaid iddynt ymgynghori â'r pwyllgor hwnnw (ac eithrio mewn achosion o frys arbennig) ynghylch pob mater sy'n effeithio'n sylweddol ar reoli, cynnal, gwella, cadwraeth, diogelu neu reoleiddio'r harbwr, a mordwyo o fewn yr harbwr.\n(2) Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau'r erthygl hon, rhaid i'r pwyllgor cynghori gynnwys dim llai na saith aelod a benodir gan y Comisiynwyr, ac o'r rheini—\n(a)rhaid penodi un a enwebir gan y Gymdeithas Hwylio Frenhinol;\n(b)rhaid penodi un a enwebir gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro;\n(c)rhaid penodi un yn dilyn ymgynghori â phersonau sydd, ym marn y Comisiynwyr, yn cynrychioli buddiannau pysgota lleol yn yr harbwr;\n(ch)rhaid penodi un a enwebir gan Glwb Hwylio Saundersfoot;\n(d)rhaid penodi un yn dilyn ymgynghori â phersonau sydd, ym marn y Comisiynwyr, yn cynrychioli buddiannau masnachol yn yr harbwr, ac eithrio cychod a physgota; a\n(dd)rhaid penodi o leiaf ddau i gynrychioli'r cyfryw bersonau sydd â diddordeb yn yr harbwr, ac eithrio'r rhai a grybwyllir yn is-baragraffau blaenorol y paragraff hwn, fel y gwêl y Comisiynwyr yn briodol o bryd i'w gilydd.\n(3) Os yw'n ymddangos i'r Comisiynwyr, yn achos unrhyw rai o'r penodiadau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2)—\n(a)bod y corff sydd i wneud yr enwebiad wedi gwrthod neu wedi methu ag enwebu aelod wedi i'r Comisiynwyr ofyn iddo wneud hynny, neu\n(b)bod y corff sydd i wneud unrhyw un o'r enwebiadau wedi peidio â bodoli mewn ffurf adnabyddadwy,\ncaiff y Comisiynwyr wneud y penodiad dan sylw fel yr ystyriant yn briodol, ar ôl ymgynghori â'r cyfryw bersonau (os oes rhai) y mae'n ymddangos i'r Comisiynwyr eu bod yn cynrychioli'r buddiannau a gynrychiolir, neu a gynrychiolid gynt, gan y corff enwebu a bennir yn yr is-baragraff perthnasol o baragraff (2).\n(4) Rhaid i'r Comisiynwyr gymryd i ystyriaeth unrhyw fater, argymhelliad neu sylw a gyfeirir atynt neu a gyflëir wrthynt o bryd i'w gilydd gan y pwyllgor cynghori, pa un a fu'r Comisiynwyr yn ymgynghori â'r pwyllgor ar y mater, yr argymhelliad neu'r sylw a gyfeiriwyd neu a gyflëwyd felly ai peidio.\n(5) Caiff y pwyllgor cynghori benderfynu ar ei gworwm a'i weithdrefn ei hunan, a rhaid iddo benodi cadeirydd.\n(6) Caiff aelod unigol o'r pwyllgor cynghori, ar ôl hysbysu cadeirydd y pwyllgor mewn ysgrifen, anfon dirprwy yn ei le i unrhyw gyfarfod o'r corff.\n(7) Mae aelod o'r pwyllgor cynghori yn dal y swydd honno am gyfnod o dair blynedd o'r dyddiad y'i penodir, ac ar ddiwedd y cyfnod hwnnw mae'n gymwys i'w ailbenodi.\n(8) Caiff aelod o'r pwyllgor cynghori ymddiswyddo ar unrhyw adeg, drwy roi hysbysiad ysgrifenedig i brif weithredwr y Comisiynwyr.\n(9) Rhaid i'r Comisiynwyr ddarparu llety rhesymol ar gyfer cyfarfodydd o'r pwyllgor cynghori, a thalu pa bynnag dreuliau rhesymol a dynnir gan y pwyllgor cynghori mewn cysylltiad â darparu gwasanaethau ysgrifenyddol i'r pwyllgor cynghori.\n(10) Caiff y Comisiynwyr dalu costau teithio a chynhaliaeth aelodau'r pwyllgor cynghori.\nAmddiffyniad o ddiwydrwydd dyladwy59.—(1) Mewn achosion ynglŷn â thramgwydd o dan unrhyw ddarpariaeth o'r Gorchymyn hwn a grybwyllir ym mharagraff (2), bydd yn amddiffyniad i'r Comisiynwyr os profant eu bod wedi cymryd pob rhagofal rhesymol ac wedi arfer pob diwydrwydd dyladwy er mwyn osgoi cyflawni tramgwydd o'r fath.\n(2) Y darpariaethau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yw—\n(c)erthygl 48; ac\n(3) Mewn unrhyw achos, os yw'r amddiffyniad a ddarperir gan baragraff (1) yn cynnwys yr honiad bod cyflawni'r tramgwydd i'w briodoli i weithred neu ddiffyg gan berson arall, ni fydd hawl gan y Comisiynwyr, heb ganiatâd y llys, i ddibynnu ar yr amddiffyniad hwnnw oni fyddant, o fewn cyfnod o saith diwrnod clir o leiaf cyn y gwrandawiad, wedi cyflwyno hysbysiad ysgrifenedig i'r erlynydd gan roi pa bynnag wybodaeth a oedd yn eu meddiant bryd hynny ar gyfer adnabod, neu gynorthwyo i adnabod, y person arall hwnnw.\nMynd ar fwrdd llongau60. Caiff swyddog awdurdodedig priodol y Comisiynwyr, ar ôl dangos awdurdod ysgrifenedig os gofynnir iddo, fynd i mewn i long yn yr harbwr a'i harchwilio—\n(a)at ddibenion unrhyw ddeddfiad sy'n ymwneud â'r harbwr (gan gynnwys unrhyw ddeddfiad o'r fath a gynhwysir mewn is-ddeddfwriaeth) neu ddibenion unrhyw un o is-ddeddfau'r Comisiynwyr sy'n ymwneud â'r harbwr, gan gynnwys gorfodi'r deddfiad neu'r is-ddeddf;\n(b)i atal neu ddiffodd tân;\nond, ac eithrio mewn argyfwng, ni cheir mynd i mewn o dan yr erthygl hon heb roi hysbysiad yn gyntaf i'r perchennog neu'r person y mae'n ymddangos ei fod yn gyfrifol am y llong; a rhaid atodi copi o'r erthygl hon i'r hysbysiad hwnnw.\nRhwystro swyddogion61.—(1) Mae unrhyw berson sydd—\n(a)yn fwriadol yn rhwystro swyddog y Comisiynwyr sy'n gweithredu'n unol â'r Gorchymyn hwn;\n(b)heb esgus rhesymol yn peidio â chydymffurfio â gofyniad a wnaed yn briodol gan swyddog o'r fath; neu\n(c)heb esgus rhesymol yn peidio â rhoi i swyddog o'r fath unrhyw wybodaeth y gofynnir amdani gan y swyddog hwnnw at y diben o gyflawni ei swyddogaethau;\nyn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 3 ar y raddfa safonol.\n(2) Mae unrhyw berson sydd, wrth roi gwybodaeth o'r fath, yn gwneud datganiad y gŵyr y person hwnnw ei fod yn ffug, yn euog o dramgwydd ac yn agored, o'i gollfarnu'n ddiannod, i ddirwy nad yw'n fwy na lefel 4 ar y raddfa safonol.\nHawliau'r Goron62.—(1) Nid oes dim yn y Gorchymyn hwn sy'n lleihau effaith unrhyw ystad, hawl, pŵer, braint, awdurdod neu esemptiad o eiddo'r Goron, ac yn benodol a heb leihau cyffredinolrwydd y blaenorol, nid oes dim yn y Gorchymyn hwn sy'n awdurdodi unrhyw berson i gymryd, defnyddio, mynd i mewn ar, neu ymyrryd mewn unrhyw fodd ag, unrhyw dir neu fuddiant mewn tir (gan gynnwys unrhyw gyfran o'r glannau neu o wely'r môr neu o unrhyw afon, sianel, cilfach, bae neu harbwr)—\n(a)sy'n eiddo i'w Mawrhydi drwy hawl Ei Choron ac o dan reolaeth Comisiynwyr Ystad y Goron, heb ganiatâd ysgrifenedig y Comisiynwyr hynny; neu\n(b)sy'n eiddo i adran o'r llywodraeth, neu a ddelir dan ymddiriedolaeth i'w Mawrhydi at ddibenion adran o'r llywodraeth, heb ganiatâd ysgrifenedig yr adran honno o'r llywodraeth.\n(2) Ceir rhoi caniatâd o dan baragraff (1) naill ai'n ddiamod neu'n ddarostyngedig i delerau ac amodau.\n(3) At ddibenion yr erthygl hon, mae “adran o'r llywodraeth” yn cynnwys Gweinidogion Cymru lle'n briodol.\nArbediad ar gyfer Trinity House63. Nid oes dim yn y Gorchymyn hwn sy'n lleihau effaith nac yn rhanddirymu hawliau, dyletswyddau neu freintiau Trinity House.\nDirymu64. Dirymir Gorchymyn 1958.\nCostau'r Gorchymyn65. Rhaid i'r holl gostau, ffioedd a threuliau, am baratoi, cael a phasio'r Gorchymyn hwn, neu sy'n berthynol i'r Gorchymyn rywfodd arall, gan gynnwys y rhai rhagarweiniol a chysylltiedig, gael eu talu gan y Comisiynwyr.\nAlun DaviesDirprwy Weinidog Amaethyddiaeth, Bwyd, Pysgodfeydd a Rhaglenni Ewropeaidd, o dan awdurdod Gweinidog Busnes, Menter, Technoleg a Gwyddoniaeth, un o Weinidogion Cymru21 Mehefin 2011Previous: IntroductionNext: ScheduleBack to topOptions/HelpPrint OptionsPrint The Whole InstrumentPDF The Whole InstrumentWeb page The Whole InstrumentPrint The Instrument without SchedulesPDF The Instrument without SchedulesWeb page The Instrument without SchedulesLegislation is available in different versions:Latest Available (revised):The latest available updated version of the legislation incorporating changes made by subsequent legislation and applied by our editorial team. Changes we have not yet applied to the text, can be found in the ‘Changes to Legislation’ area. The revised version is currently only available in English.Original (As Enacted or Made) - English:The original English language version of the legislation as it stood when it was enacted or made. No changes have been applied to the text.Original (As Enacted or Made) - Welsh:The original Welsh language version of the legislation as it stood when it was enacted or made. No changes have been applied to the text.Opening OptionsDifferent options to open legislation in order to view more content on screen at onceMore ResourcesAccess essential accompanying documents and information for this legislation item from this tab. Dependent on the legislation item being viewed this may include:the original print PDF of the as enacted version that was used for the print copylists of changes made by and/or affecting this legislation itemconfers power and blanket amendment detailsall formats of all associated documentscorrection slipslinks to related legislation and further information resourcesMore ResourcesUse this menu to access essential accompanying documents and information for this legislation item. Dependent on the legislation item being viewed this may include:the original print PDF of the as made version that was used for the print copycorrection slipsClick 'View More' or select 'More Resources' tab for additional information including:lists of changes made by and/or affecting this legislation itemconfers power and blanket amendment detailsall formats of all associated documentslinks to related legislation and further information resourcesAll content is available under the Open Government Licence v3.0 except where otherwise stated© Crown copyright


Gwirfoddolwch gyda ni yn llawn amser | National Trust\nGwirfoddolwch gyda ni yn llawn amser\nYmunwch â'n tîm o wirfoddolwyr Ymddiriedolaeth Genedlaethol\nYdych chi erioed wedi ffansio gweithio yng nghefn gwlad? Os felly mae ‘na gyfle perffaith yng Ngogledd Sir Benfro a fydd yn siwr o roi digon o wybodaeth, sgiliau a phrofiad i’ch helpu chi ddechrau ar yrfa braf.\nLlety a hyfforddiant am ddim\nMae lle gyda ni ar gyfer Ceidwaid Gwirfoddol llawn amser yng nghanolfan Mathri. Fe gewch chi le i aros am ddim, a bydd dim ishe i chi dalu unrhyw filiau. Bydd digon o gyfle i chi gael profiad a hyfforddiant wrth weithio gyda ni ac fe fyddwch chi’n siwr o ddatblygu llawer o sgiliau cadwraeth natur.\nDrwy fyw a gweithio ar hyd arfordir Penfro fel gewch chi gyfle i weithio gyda thîm y ceidwaid. Byddwch yn helpu gwneud tasgau fel ffensio a gosod giatiau, adeiladu a chynnal llwybrau a gofalu am ein gwartheg duon Cymreig a’n merlod mynydd.\nYn y gaeaf bydd cyfle i ddysgu technegau rheoli gweundir a choedwigoedd, ac mae’r gwanwyn a’r haf yn gyfle da i ddysgu sut i adnabod planhigon ac anifeiliaid prin.\nRy’n ni’n gofalu am rai o’r lleoedd mwyaf arbennig ar hyd arfordir Sir Benfro, o benrhyn Marloes i ffin Ceredigion. Ry’n ni’n edrych ar ôl amrywiaeth o gynefinoedd, o goedwigoedd tawel i weundir arfordirol a ffermydd bychain.\nOs oes diddordeb ‘da chi i fod yn rhan o’n tîm, cysylltwch gyda andrew.williams1@nationaltrust.org.uk i gael mwy o wybodaeth.\nMae gan Fudiad Ymddiriedolaeth Genedlaethol Sir Benfro fwy na 300 o aelodau sy’n mwynhau sgyrsiau misol a theithiau bws i’n mannau arbennig ni.\nRhowch help llaw\nYmunwch â ni am un diwrnod yr wythnos er mwyn helpu gofalu am arfordir hardd Gogledd Penfro. Fe gewch chi weithio gyda phobl grêt, mewn lleoedd hollol arbennig


Mae Llyfrgelloedd Ceredigion bellach ar gau hyd nes y clywir yn wahanol, gan gynnwys y gwasanaeth clicio a chasglu.\nBydd Safleoedd Gwastraff Cartref Ceredigion yn aros ar agor gan weithredu yn ystod oriau gwaith arferol. Anogir trigolion i beidio ag ymweld â’r safleoedd oni bai bod hynny’n hanfodol, ac os na ellir storio’r eitemau gwastraff yn ddiogel gartref neu os na ellir eu casglu yn rhan o’r gwasanaeth casglu gwastraff domestig arferol. Mae rheolau’r safleoedd ar waith er mwyn sicrhau iechyd a diogelwch trigolion yn ogystal â staff ar y safleoedd. Dyma’r rheolau:\nDim ond cerbydau sydd ag eilrif yn eu rhifau cofrestru fydd yn gallu cael mynediad i’r safleoedd ar ddyddiadau sy’n eilrifau (e.e. 2,4,6,8,10,12 etc.).\nDim ond cerbydau sydd ag odrif yn eu rhifau cofrestru fydd yn gallu cael mynediad i’r safleoedd ar ddyddiadau sy’n odrifau (e.e. 1,3,5,7,9,11 etc.).\nBydd cyfyngiadau llym o ran nifer y cerbydau sy’n gallu cael mynediad i’r Safle Gwastraff Cartref ar unrhyw un adeg.\nGall uchafswm o ddau berson o’r un cartref adael y cerbyd er mwyn cael gwared â’r gwastraff a helpu ei gilydd gydag eitemau mwy neu drymach ar y safle; ni fydd unrhyw gymorth ar gael gan staff y safle i ddadlwytho unrhyw eitemau.\nDim ond mewn cerbyd y bydd trigolion yn gallu cael mynediad i’r safle; bydd trigolion sy’n cyrraedd ar droed yn cael eu troi ymaith.\nNi chaniateir ailddefnyddio eitemau – dim ond er mwyn cael gwared â gwastraff y caniateir i drigolion ddefnyddio’r safleoedd, ac ni chaniateir i drigolion fynd ag eitemau gyda nhw o’r safleoedd.\nNi chaniateir i faniau na threlars ddefnyddio’r Safleoedd Gwastraff Cartref ar hyn o bryd.\nMae’r Safleoedd Gwastraff Cartref ar gyfer gwastraff domestig yn unig. Ni dderbynnir unrhyw wastraff masnach yn y Safleoedd Gwastraff Cartref.\nMae’r uchod yn ychwanegol at reolau presennol y safleoedd\nBydd y trefniadau presennol ar gyfer meysydd parcio talu ac arddangos Cyngor Sir Ceredigion yn parhau.\nBydd holl ganolfannau hamdden, pyllau nofio a chyfleusterau'r Cyngor yn aros ar gau, a bydd Cartrefi Gofal y Cyngor ar gau i ymwelwyr, yn unol â Lefel Rhybudd 4.\nNi ddylid teithio'n ddiangen heb esgus rhesymol. Ni chaniateir teithio i Geredigion am wyliau ac mae disgwyl i unrhyw ymwelwyr sydd eisoes yng Ngheredigion ddychwelyd adref ar unwaith. Mae hyn yn cynnwys y rheini sy'n aros yn eu hail gartrefi yn y sir a ddylai ddychwelyd i'w prif gartref.\nYr anrheg orau y gallwn ni ei rhoi i’n teuluoedd eleni yw Nadolig heb COVID-19. Gadewch i ni weithio gyda’n gilydd i sicrhau y gallwn gyflawni hyn.\nBydd y trefniadau hyn yn parhau hyd nes y clywir yn wahanol.\nCaiff yr holl wasanaethau hyn eu hamlinellu a'u diweddaru'n rheolaidd yng Nghynllun y Ffordd Ymlaen i Geredigion, sydd i'w weld ar wefan y Cyngor: http://www.ceredigion.gov.uk/preswyliwr/coronafeirws-covid-19/ceredigion-achosion-or-pandemig-covid-19/cynllun-y-ffordd-ymlaen-i-geredigion/


Penseiri yn dewis yr Ysgwrn yn ‘Adeilad y Flwyddyn’ – Golwg360\n6 Mehefin 2018 am 15:14 Diweddarwyd am 18:08\nMae cartref Hedd Wyn yn Eryri, Yr Ysgwrn, wedi derbyn nifer o wobrau gan Gymdeithas y Penseiri yng Nghymru, sy’n golygu y bydd ar restr fer y gwobrau Prydeinig.\nDywed y beirniaid fod Yr Ysgwrn wedi’i weddnewid o fod yn “heneb oedd yn dirywio” i fod yn atyniad diwylliannol o bwys yng Nghymru.\nO ganlyniad, fe ddaeth i’r brig mewn sawl categori – Adeilad y Flwyddyn, y Wobr Gadwraeth a Phensaer Prosiect y Flwyddyn.\nMae’n un o dri adeilad yng Nghymru sydd wedi’u gwobrwyo, ynghyd â Hosbis Dewi Sant yng Nghasnewydd a chanolfan Pontio ym Mangor.\nRoedd y tri adeilad ar restr fer ranbarthol o chwech – dau yn fwy na’r llynedd – a byddan nhw nawr yn cystadlu am Wobr Stirling RIBA ar lefel Brydeinig.\nY tu allan i’r prif adeiladau, mae cwt mochyn wedi ei droi’n dŷ ystlumod, mae’r corlannau moch wedi eu hail-gyflwyno ac mae boelerdy biomas wedi’i hadeiladu.\nUnol Daleithiau’n cynnig gwobr o $1m i ddod o hyd i fab Osama bin Laden\nGwobr i fachgen a fu farw mewn damwain angheuol


Noson wybodaeth Clefyd y Siwgr - Prifysgol Aberystwyth\nNoson wybodaeth Clefyd y Siwgr\nFfion Curtis (dde), sydd yn ymchwilio i gelfyd y siwgr, a Ronnie Maher sydd wedi cyfrannu at astudiaeth o ddiffyg Fitamin D ar y clefyd.\nMae Adran Gwyddor Chwaraeon ac Ymarfer Corff Prifysgol Aberystwyth yn cynnal Noson Wybodaeth Clefyd y Siwgr am 7 o’r gloch yr hwyr ar nos Iau 21 Mawrth 2013.\nMae'r noson, sy’n cael ei chynnal yn Adeilad Carwyn James yr Adran ar Gampws Penglais, wedi ei chynllunio er mwyn galluogi pobl leol sy'n byw yng nghanolbarth Cymru i gael gwybod mwy am y gofal y dylent ei ddisgwyl, y cymorth sydd ar gael a'r math o ymchwil sy'n cael ei gynnal yn y Brifysgol.\nYn ogystal ag ymchwilwyr o'r Adran ei hun, bydd arbenigwyr iechyd wrth law yn ystod y noson i ateb cwestiynau am glefyd y siwgr.\nMaent yn cynnwys Ymgynghorydd Clefyd Siwgr o Fwrdd Iechyd Hywel Dda, nyrsys clefyd siwgr sy'n darparu rhaglen XPERT, cydlynydd rhaglen Ymarfer i Fyw, Swyddog Datblygu Gwirfoddolwyr Diabetes UK, aelodau o grŵp Diabetes UK Machynlleth ac aelodau o grŵp cyfeirio cleifion lleol.\nMae ymchwilwyr yn yr Adran Gwyddor Chwaraeon ac Ymarfer Corff yn cydweithio'n agos ar ymchwil sy'n gysylltiedig ag iechyd gyda nifer o ddarparwyr iechyd lleol a sefydliadau gwirfoddol, gwaith sy'n cynnwys astudiaeth i’r cysylltiad posibl rhwng fitamin D a chlefyd siwgr math 2.\nMae'r Adran hefyd yn cynnal clinig wythnosol Retinopathi ar ran Bwrdd Iechyd Hywel Dda. Mae'r clinig yn rhan o'r Gwasanaeth Sgrinio Retinopathi Clefyd y Siwgr Cymru.\nMae mwy na 160,000 o bobl yng Nghymru wedi cael diagnosis clefyd y siwgr, bron i 5% o'r boblogaeth.\nAr ben hynny amcangyfrifir bod 66,000 o bobl yn dioddef o’r cyflwr ond nad ydynt eto wedi cael diagnosis.\nMewn pobl sydd â chlefyd y siwgr ni all y corff wneud defnydd priodol o'r glwcos sydd yn y gwaed. Golyga hyn nad oes modd defnyddio’r glwcos yn effeithiol fel tanwydd, ac o ganlyniad ceir lefelau uwch o glwcos yn y gwaed.\nMae clefyd y siwgr math 1 yn cael ei drin gan bigiad inswlin dyddiol. Mae clefyd y siwgr math 2, sy’n cyfrif am rhwng 85% a 95% o'r holl achosion, yn cael ei drin gyda meddyginiaeth a / neu inswlin. Mae'r driniaeth a argymhellir ar gyfer pob math o glefyd y siwgr yn cynnwys bwyta’n iach ac ymarfer corf rheolaidd.\nMae'r Noson Wybodaeth yn cael ei threfnu gan Ffion Curtis, sy'n astudio effeithiau diffyg fitamin D ar glefyd y siwgr. Dywedodd: "Un o'r prif resymau yr ydym yn gweld cynnydd yn nifer yr achosion o glefyd y siwgr yw bod ein ffordd o fyw yn newid."\n"Mae’r hyn yr ydym yn ei fwyta wedi newid, ac rydym yn gwneud llai o ymarfer corf o lawer, ac yn treulio mwy o amser yn eistedd yn ein ceir ac o flaen sgriniau cyfrifiadur. Erbyn hyn rydym hefyd yn gweld cynnydd yn nifer y plant sy'n datblygu clefyd y siwgr math 2. Os na chaiff ei reoli a’i drin yn y modd priodol, gall clefyd y siwgr arwain at gymhlethdodau gan gynnwys clefyd y galon a strôc. "\n"Fodd bynnag, gall llawer o newidiadau bychain i'n bywydau, ac i fywydau ein teuluoedd gyfrannu at leihau'r perygl o ddatblygu clefyd y siwgr, a chynorthwyo i reoli'r cyflwr."\nMae croeso cynnes (gyda the a choffi) yn cael ei estyn i bawb fyddai'n dymuno dod draw i gael gwybod mwy am glefyd y siwgr, ac ymchwil i glefyd y siwgr.\nOs hoffech fynychu neu wybod mwy am y digwyddiad, cysylltwch â Ffion Curtis drwy ffonio 01970 622070, neu e-bost fic7@aber.ac.uk.\nFfion Curtis, Adran Gwyddor Chwaraeon ac Ymarfer Corff, 01970 622070 / fic7@aber.ac.uk


Ysgol Llanllechid, Ysgol Tryfan a Guto’r Glyn | Bardd Plant Cymru\nRoedd 22 Hydref yn ddiwrnod arbennig iawn. Y bore hwnnw oedd y tro cyntaf imi ddangos fideo newydd sbon i rai o blant Cymru – plant Ysgol Llanllechid yn Nyffryn Ogwen, Gwynedd.\nMae’r fideo yn reit anhygoel – does dim byd tebyg iddo wedi’i weld erioed o’r blaen. Mae’r fideo’n dangos sut roedd beirdd yn byw yng Nghymru amser maith yn ôl. Mae’r dangos un bardd yn benodol. Ei enw o oedd Guto’r Glyn.\nPwy yn y byd oedd Guto’r Glyn? Dyma ichi pwy oedd o:\n- bardd gwych;\n- milwr a oedd yn defnyddio bwa a saeth;\n- dyn ffasiynol iawn a oedd yn byw rhwng tua 1415 ac 1490;\n- gŵr i ddynes o’r enw Dwgws;\n- boi yr oedd beirdd eraill yn tynnu ei goes am ei fod o’n foel.\nFel Bardd Plant Cymru, dwi’n teithio ar hyd a lled Cymru yn creu cerddi gyda phlant mewn ysgolion ym mhob man. Roedd Guto’n gwneud yr un peth – ond yn lle ymweld ag ysgolion, roedd Guto’n ymweld â neuaddau mawr lle’r oedd pobl bwysig yn byw.\nAc fe deithiodd Guto un tro i Ddyffryn Ogwen, ac i neuadd arbennig sy’n agos iawn i Ysgol Llanllechid. Enw’r neuadd honno yw Cochwillan.\nMae neuadd fawr Cochwillan yn unigryw, oherwydd mae hi bron yn yr un cyflwr heddiw ag oedd hi yn amser Guto. Fe fedrwch chi fynd yno fel Guto, os hoffwch chi, i weld pa mor fawreddog yw’r adeilad!\nOnd yn y cyfamser, dyma fideo i ddangos sut le oedd Cochwillan pan aeth Guto yno i ddatgan cerdd i Wiliam ap Gruffudd:\nOnd nid Cochwillan oedd yr unig neuadd y bu Guto’n ymweld â hi yn Nyffryn Ogwen! Fe fu Guto yn datgan cerdd yn neuadd Coetmor hefyd – cerdd arbennig i ofyn am ddau filgi mawr cryf a blewog er mwyn hela carw! Erbyn heddiw, mae’r hen neuadd yn fferm sydd reit drws nesaf i Ysgol Llanllechid!\nFe fyddai Guto’n falch iawn o feirdd bach Ysgol Llanllechid y bore hwnnw. Dyma bennill hyfryd gan y plant ar gyfer Gwasanaeth Diolchgarwch a oedd yn cael ei chynnal yn yr ysgol yr wythnos honno -\nFfrwythau a llysiau yw’r presantau,\nRhannwn ni nhw efo’n ffrindiau,\nRhieni, teulu, cartref, dillad,\nDiolch am blaned sy’n llawn o gariad!\nYn y prynhawn fe deithiais i Fangor er mwyn ymweld ag Ysgol Tryfan. Cafodd disgyblion blwyddyn 10 hwyl yn gwylio Guto ac yna wrth ddysgu am grefft yr oedd Guto’n hoffi ei defnyddio yn ei gerddi – y grefft o ddyfalu.\nNa, nid dyfalu fel ryden ni’n ei wneud heddiw, ond rhywbeth tebyg iawn. Y grefft o ddyfalu oedd y grefft o ddisgrifio rhywbeth mor ddyfeisgar â phosib heb ei enwi. Fe greodd y disgyblion yn Ysgol Tryfan enghreifftiau gwych o ddyfalu. Tybed a fedrwch chi ddyfalu am beth roedd Guto’n sôn fan hyn? Roedd\nEi fwng yn debig ddigon\nCliw – byddai Guto’n defnyddio un o’r rhain i deithio o amgylch Cymru (nid car!).\nDyma fap yn dangos lle mae Ysgol Llanllechid ac Ysgol Tryfan heddiw, a hefyd y ddwy neuadd fawr, Cochwillan a Choetmor -\nView Guto’r Glyn yng Nghochwillan in a larger map


Caerdydd yn curo Huddersfield – Golwg360\n12 Chwefror 2020 am 21:48 Diweddarwyd 13 Chwefror 2020 am 09:53\nHuddersfield 0–3 Caerdydd\nCododd Caerdydd i’r wythfed safle yn y Bencampwriaeth gyda buddugoliaeth gyfforddus oddi cartref yn erbyn Huddersfield nos Fercher.\nRoedd goliau Murphy, Vaulks a Paterson yn hen ddigon i’r ymwelwyr o dde Cymru yn Stadiwm John Smith’s.\nDaeth y ddwy gôl gyntaf mewn cyfnod o bum munud yn yr hanner cyntaf; gorffennodd Josh Murphy yn gelfydd wedi pas dreiddgar Lee Tomlin cyn i Will Vaulks droi cic gornel Marlon Pack i gefn y rhwyd.\nDaeth y drydedd ugain munud o ddiwedd y naw deg wedi i’r bêl adlamu’n garedig i Callum Paterson yn y cwrt cosbi.\nMae’r fuddugoliaeth yn codi tîm Neil Harris dros Abertawe i’r wythfed safle yn y tabl ond maent yn parhau bedwar pwynt o’r safleoedd ail gyfle gan i Bristol City a Preston ennill hefyd.\nTîm: Lossl, Simpson, Stearman, Schindler, Toffolo, Hogg (King 58’), O’Brien, Kachunga, Smith Rowe (Willock 75’), Bacuna, Mounie (Campbell 58’)\nCerdyn Melyn: Stearman 44’\nTîm: Smithies, Richards, Morrison, Nelson, Bennett, Vaulks, Pack, Adomah (Bacuna 67’), Tomlin, Murphy (Hoilett 67’), Paterson (Ward 86’)\nGoliau: Murphy 28’, Vaulks 33’\nCardiau Melyn: Nelson 18’ Vaulks 66’


seminar ar-lein | Blog Y Gyfnewidfa Arfer Da\nGweminar a chwmwl: torri tir newydd\nIonawr 16, 2014 Mehefin 12, 2019 / Good Practice Exchange\t/ 1 Comment\nSeminar Defnydd Effeithiol o Dechnoleg Gwybodaeth oedd y digwyddiad cyntaf gweithiais yn uniongyrchol arno ar gyfer y Gyfnewidfa Arfer Da, ond nid dyna’r unig beth ddigwyddodd am y tro cyntaf – dyma’r tro cyntaf i seminar gofyn mwy o gwestiynau na chynnig atebion. Fe wnaeth y sesiwn cwmwl darparu man cychwyn diddorol ar gyfer mudiadau a oedd yn awyddus i weithio’n wahanol, ond yn ymarferol sut gallent symud heibio’r tâp coch i’r ffordd newydd ‘ma o weithio?\nFel mae unrhyw un sy’n cynnal digwyddiadau yn gwybod, maen nhw’n gallu fod yn bethau costus. Roedden ni eisoes wedi cynnal digwyddiadau yng Ngogledd a De Cymru, ac roedden ni am wneud yn siŵr bod pawb yn cael y cyfle i gael atebion i’w cwestiynau.\nByddai’r sesiwn yn edrych ar gyfrifiadura cwmwl, pwnc mwy penodol na’r seminar Technoleg Gwybodaeth, ac felly ni fyddai’n rhedeg mor hir. Penderfynom gynnal gweminar, ac yn ffodus roedd e’n ffitio’n dda ‘da’r pwnc, gan ei fod ar lwyfan cwmwl. Roedd hwn yn ddull newydd i bawb, ond eto’n syniad cyffrous i ni gyd.\nGan fod y gweminar yn ddigwyddiad peilot, penderfynom ei gadw ar raddfa fach gyda 20 o fynychwyr. Roedd y cyflwyniadau eu hunain yn wych, gyda Evan Jones, Llywodraeth Cymru yn ffocysu ar faterion Cyfrifiadura Cwmwl, a Peter Middleton Swyddfa’r Cabinet yn trafod rhinweddau’r G-Cloud. Un o fanteision y system dewisom oedd bod ni’n gallu cael fideo o’r weminar, a gallwch weld rhannau ohono uchod ac isod.\nFe wnaethon ni cael copi sain o’r weminar hefyd, felly fe wnaethon ni torri hwn i lawr i gael bodlediadau bach ar Audioboo, fel y gall pobl canfod y rhai sy’n ymwneud a’u materion nhw’n gyflym.\nEfallai dyw e ddim yn syndod bod yna pethau byddem yn newid os byddem yn cael y cyfle eto, gan roedd y gweminar yn un peilot. Roedd cael sawl gliniadur yn yr un ‘stafell yn golygu bod yna sawl microffon, ac fe wnaeth hyn creu adlais o’r sain am hanner munud cyntaf y gweminar. Wrth edrych yn ôl, mae’n glir gallwn ni wedi osgoi hwn os byddai’r cyflwynwyr a’r hwyluswyr wedi eistedd mewn ‘stafelloedd ar wahân.\nMae ‘na hefyd elfennau hoffwn ddatblygu yn y dyfodol. Doeddwn ni ddim eisiau cymryd gormod ‘mlaen ar ein cynnig cyntaf, ond yn bendant hoffwn ni annog rhyngweithio ar gyfryngau cymdeithasol er mwyn cyrraedd mwy o gyfranogwyr a datrys materion ehangach. Mae’r sesiwn holi ac ateb yn golygu bod ni’n gallu mynd i’r afael â phryderon pobl yn uniongyrchol, felly byddai’n wych i ymhelaethu ar y potensial trwy ddefnyddio hashnod.\nAr y cyfan mae’r weminar wedi rhoi llawer inni feddwl amdano. Dyw e ddim yn rhoi’r un potensial i rwydweithio, rhannu syniadau a datrysiadau a mynychu digwyddiad mewn person, ond fe wnaeth e alluogi i ni edrych ar bwnc yn fanwl mewn ffordd oedd yn gyfleus i gyfranogwyr. Dyw e ddim yn ateb i bob anhawster, ond mae’n declyn arall gallwn ddefnyddio er mwyn rhannu gwybodaeth a gwella gwasanaethau cyhoeddus Cymru.


Cadw'n Heini Bytholwyrdd\nDod yn rhan o bethau\nToggle navigation Dewislen\nYMUNO AC ARBED\nHafan > GWEITHGAREDDAU > Cadw'n Heini Bytholwyrdd\nMae Cadw’n Heini Bytholwyrdd yn ddosbarth hwyl, cyfeillgar ac effeithiol wedi'i anelu at bobl 50+ oed.\nBwriad y dosbarthiadau yw cynnig sesiwn ymarfer corff dwysedd isel ar gyfer y corff cyfan â chanolbwynt ar iechyd cardiaidd cyffredinol a chryfder cyhyrau.\nMae'n gwneud i'ch calon guro a'ch cyhyrau weithio i sichrau eich bod chi'n cadw'n iach – heb achosi gormod o niwed i'ch cymalau neu'ch gewynnau. Mae'n defnyddio ystod o ymarferion erobeg, yn ogystal â pheli ymarfer, ymarferion camu, pwysau ysgafn a hyfforddiant ymarferion cylch dwysedd isel.\nMae dosbarthiadau Cadw'n Heini Bytholwyrdd yn boblogaidd iawn o ganlyniad i'r hyfforddwyr cyfeillgar ac arbenigol, cerddoriaeth wych a’r elfen hwyl, gymdeithasol.\nBeth fydd dosbarth Cadw’n Heini Bytholwyrdd yn ei wneud i mi?\nBydd yn cynnig ffordd hawdd ac effeithiol i chi gynnal eich lefelau iechyd a ffitrwydd cyffredinol. Mae'r dosbarth yn ffordd wych o siapio, tynhau a chymdeithasu, yn enwedig wrth ei gyfuno â sesiynau nofio neu Erobeg dŵr.\nPa mor hir fydd dosbarthiadau Cadw’n Heini Bytholwyrdd?\nMae dosbarthiadau yn para rhwng awr a dwy awr, gydag ystod o weithgareddau.\nPa mor aml dylwn i fynychu a beth ddylwn i'i wisgo?\nMae modd i chi fynychu dosbarthiadau mor aml ag y dymunwch chi gan mai dosbarth dwysedd isel yw hwn. Bydd mynd i'r dosbarth unwaith yr wythnos yn berffaith, yn enwedig wrth ei gyfuno â dosbarth neu weithgaredd yn y dŵr. Gwisgwch ddillad cyfforddus ac esgidiau hyfforddi a sicrhau eich bod chi'n dod â photel o ddŵr a thywel.\nAelodau Hamdden am Oes AM DDIM\nTalu wrth ddefnyddio - £5.85\nGostyngiadau - £3.50\nCewch chi fwynhau cynifer o'n dosbarthiadau ag yr hoffech chi, mor aml ag yr hoffech chi, gyda'ch Aelodaeth Hamdden am Oes. Mae'r aelodaeth hefyd yn rhoi mynediad i chi ar ein system cadw lle ar-lein, fel bod modd i chi gadw lle ar eich hoff ddosbarth saith niwrnod ymlaen llaw. Os ydych chi'n dewis i dalu wrth ddefnyddio, cewch chi gadw lle ar ddosbarth ar fore y dosbarth.\nEvergwyrddion yn cyd-fynd ag amserlen\nCanolfan Hamdden Llanilltud Faerdref 14:00 - 15:55\nYdych chi eisiau cadw lle ar y gweithgaredd yma?\nNid yw archebu ar-lein ar gael\nLawrlwythwch ein hamserlenni canolfan hamdden/prisoedd nawr!


Cadi dan y Dwr (9781784614294) | Bethan Gwanas | Y Lolfa\nAdran: Plant, CA1 (3-7 oed), Ffuglen Plant, Llun a Stori\nNifer y tudalennau: 52\nOedran darllen: 5-8\nMae Cadi'n mynd i lan y môr, lle mae'n tynnu'n groes i'w mam eto ac yn mynd i eistedd mewn pwll dŵr. Yn sydyn caiff ei thynnu i'r môr gan Mabli'r fôr-forwyn ac mae'n helpu i ddod o hyd i anrheg i'r brenin Neifion. Ond rhaid gwylio'r morgi mawr gwyn!\nDigonedd o luniau lliwgar ond digon o waith darllen hefyd, ar gyfer plant rhwng 5 ac 8 oed. Mae'r ddeialog yn fywiog, yr iaith yn gyhyrog a'r stori'n byrlymu yn ei blaen gydag amrywiaeth o gymeriadau tanfor sy'n sicr o apelio at blant sy'n mopio ar storiau a ffilmiau poblogaidd fel The Little Mermaid ac ati. Gobeithio cawn fwy o straeon Cadi yn y dyfodol; dyma gyfrol hyfryd am bris rhesymol iawn. - Gwenan Mared, Cylchgrawn Barn\nMae'r stori yn ddiddorol iawn, yn llawn hud a lledrith, ac yn fy atgoffa am ffilmiau o dan y dŵr, sef The Little Mermaid, Finding Nemo, a Finding Dory. Roeddwn yn hoffi hyn, gan fy mod wedi eu mwynhau. Rydw i am roi marc o 9 allan o 10 i'r llyfr oherwydd roeddwn yn meddwl ei fod wedi ei ysgrifennu a'i gyflwyno yn wych i blentyn o fy oed i. Rydw i'n edrych ymlaen at fwy o anturiaethau Cadi yn fawr iawn. - Begw Wheldon Williams, 8 oed (bron yn 9!), Gwales\nMae Cadi'n mynd i gael picnic ar lan y môr. Wrth iddi orwedd mewn pwll dwr cynnes, braf, mae'n cael ei thynnu i lawr ac i lawr i waelod y môr mawr!\nDyna pryd mae'n cwrdd â'i ffrind newydd, Mabli'r fôr-forwyn. Ond rhaid cadw'n ddigon pell oddi wrth ogof Morlais, y Morgi Mawr Gwyn...\nStori liwgar, sy'n llawn hud a lledrith bywyd o dan y môr, ac sy'n dysgu gwers i ni – PAID Â THAFLU SBWRIEL I'R MÔR!


Y Syniad Dylunio Tattoos Cŵn 24 Gorau ar gyfer Dynion a Merched - Syniadau Celf Tattoos\nY Syniad Dylunio Tattoos Cŵn 24 Gorau ar gyfer Dynion a Merched\nYdych chi wedi gweld pobl gyda'r math hwn o tatŵ? Dros y blynyddoedd, roedd llawer o bobl sy'n newydd i fusnes tatŵ inking yn amheus o ddangos eu dyluniadau. Heddiw, yr ydym yn gweld miloedd o bobl yn dod allan yn dwyll gyda dyluniadau tatŵs anhygoel.\n1. Tatŵ cŵn wrth law\n2. Tatŵ cŵn ysgwydd\nY rheswm dros y cynnydd yn y cynllun #dog tattoo yw oherwydd gallu creadigol y rhai sy'n ei ddylunio. Ni allwch helpu ond ei garu.\n3. Tatŵ cŵn ciwt\nI gymaint o bobl, mae cael y #tattoo hwn ci wedi dod yn ffordd o ddangos yr hyn maen nhw'n ei gredu ynddi neu sydd am ei gyflawni. Pan fyddant yn cael tatŵ cŵn, byddai'n eu hatgoffa eu bod wedi cyflawni rhywbeth o gwmpas. Peidiwch â meddwl felly?\n4. Tatŵ cŵn coes\nRydym wedi gweld pobl sy'n awyddus i gael tatŵ oherwydd nad oeddent yn barod cyn eu bod am ei gael. Fodd bynnag, bydd tatŵ ci coes bob amser yn rhywbeth yr ydych am ei garu.\n5. Tatŵ ci sexy\nMae yna lawer o opsiynau o gael tatŵs gwych. Mae merched nawr yn caru eu tatŵ cŵn rhywiol a allai fod wedi eu tynnu ar ôl eu hanifeiliaid anwes.\n6. Tatŵ cŵn braich\nDim ond os ydych chi'n meddwl am gael rhywbeth eithriadol o wych y gall y tatŵ cŵn braich gael ei edmygu.\n7. Tatŵ cŵn anwes\nMae yna lawer o ffyrdd i brofi eich bod yn caru eich ci anwes a dyma trwy roi tatŵ cŵn anwes ar eich coesau.\n8. Tatŵ Ci Super\nMae tatŵau cŵn hyfryd fel hyn yn oer. Os ydych chi'n gweld rhywun sydd â'r math hwn o tatŵ, rydych chi'n sicr yn mynd i garu.\n9. Tatŵ cŵn ysgwydd\nMae'r dechnoleg a ddefnyddir wrth gael y tatŵ cŵn hwn ar ferched yn anhygoel. Mae merched bob amser yn mwynhau'r math hwn o tatŵ.\n10. Tatŵ cŵn creadigol\nPan fyddwch chi'n chwilio am datŵau cŵn gwych a chreadigol fel gwraig neu ddyn, gwnewch yn siŵr eich bod chi'n cael y gwaith gan datŵydd profiadol a all helpu i wneud y gwaith.\n11. Tatŵ ci melys\nGellir defnyddio'r inciau glas a glas ar gyfer eich tatŵ ci. Mae yna lawer o ffyrdd y gallwch chi gael tatŵ ci melys eich hun ac mae pob dull yn anhygoel.\n12. Tatŵ cŵn ciwt\nMae tatŵ cŵn ciwt ar bobl mor hyfryd y gall fod yn anodd i chi ddod o hyd i unrhyw reswm pam na ddylech ei wneud ar eich braich.\n13. Tatŵ cŵn hyfryd\nOs ydych am feddwl am gael tatŵ, dylech gymryd amser i sicrhau bod gennych y tatŵ cŵn gorau. Gall y glunyn fod orau lle gallwch chi gael eich tatŵ.\n14. Tatŵ cŵn Bull\nMae tatŵ cŵn tarw wedi dod yn yr hyn yr hoffai pawb ei gael oherwydd y harddwch sydd ynghlwm wrthi. Mae yna lawer o ffyrdd y gallwch chi addasu eich tatŵ cŵn taw. Customization of tattoo yw'r lefel nesaf o fynd i mewn. Y rheswm pam eich bod chi'n gweld rhai #designs a'u caru yw oherwydd eu bod wedi eu haddasu.\n15. Tatŵ cŵn lliwgar\nChi yw'r un i benderfynu ar y math o ddylunio tatŵ ci sydd ei angen arnoch chi. Pan ddaw tatŵ cŵn, dylech geisio gwneud eich ymchwil yn gyntaf cyn y tatŵ cŵn lliwgar hwn.\n16. Tatŵ cŵn benywaidd\nNid yn unig yw'r parlwr tatŵt y dylech fod ar ôl pan fyddwch chi'n chwilio am datŵn cŵn benywaidd. Yr artist yw'r peth cyntaf y dylech fod yn ofalus â hi bob amser. Fel gwraig, dim ond y tatŵ cŵn benywaidd sydd ei angen arnoch chi.\n17. Tatŵn cŵn cefn\nOs nad yw parlwr wedi'i ddodrefnu'n dda ac yn gyfforddus, efallai y bydd cael tatŵ cŵn cefn yn brofiad ofnadwy. Dyma'r rheswm pam mae pobl bob amser yn gofyn ar ôl y math o barlwr y maen nhw ei eisiau yn enwedig merched.\n18. Tatŵ cŵn go iawn\nMae'r arlunydd a fyddai'n gwneud eich llun cŵn go iawn yn agwedd bwysig o tatŵ. Os nad yw'ch arlunydd yn dda neu'n fedrus, efallai y bydd yn anodd cael y tatŵ hwn.\n19. Tatŵ cŵn mochyn\nMae yna lawer o artistiaid ar-lein i chi ddewis ohonynt pan ddaw i gael tatŵ cŵn lleth. Y ffordd orau o gael artist da yw gofyn cwestiynau. Mae'r ar-lein wedi ei gwneud hi'n bosibl ichi gasglu'r artist gorau i chi fel gwraig.\n20. Tatŵ cŵn cŵn\nPan fyddwch chi'n cael artist, y peth nesaf y gallwch chi feddwl yw lleoliad eich tatŵ ci. Mae lleoliad tatŵ cŵn yn bwysig iawn. Os oes gennych chi leoliad anghywir o dwto, efallai y bydd hi'n anodd i chi gael y tatŵ anhygoel hon.\n21. Tatŵ cŵn smart\nEdrychwch ar y dyluniad tatŵ cŵn hwn a gweld sut y gallwch chi addasu'ch dyluniad eich hun. Mae dyluniad eich tatŵ cŵn yn rhywbeth y mae angen i chi feddwl amdano cyn i chi gael eich cynnwys. Pan fyddwch chi'n cael y dyluniad hwn, byddai'n haws i chi gael y math hwn o ddyluniad.\n22. Tatŵ cŵn rhyfeddol\n23. Tatŵ cŵn Lady\n24. Syniad Dylunio Tattoi Tri Cŵn\ntatŵau cyfaill gorautatŵn octopwschwaer tatŵtatŵs llawdylunio mehnditatŵs braichtatŵs rhuthtatŵl blodau lotustatŵnau llewtatŵs adarTatŵs cwpltatŵn yn ôltatŵau i ddynionSidydd arwyddion tatŵautatŵau cariadtatŵnau corontatŵnau'r fresttatŵau cutetatŵos rhosyntatŵn hennatatŵt eryrtatŵn diemwnttatŵau lleuadcroes tatŵstatŵn glöyn bywtatŵau i ferchedTat Tatitatŵ saethtatŵs pysgod koitatŵau haulTattoos Geometrigtatŵau treigioltatŵs cathtatŵau cerddoriaethtatŵau llewystatŵn gwddftatŵs traedTattoi Calontatŵt anfeidroltatŵwm cwmpawdtatŵl llygadtatŵn sgorpiontatŵau blodautatŵd dyfrlliwTattoos Ankletatŵnau angeltatŵn eliffantsyniadau tatŵtatŵl blossom ceiriostatŵs angor


Allech chi gyflwyno'n fyw o'r Gemau Olympaidd? - Prifysgol Cymru\nHafan > Newyddion a Digwyddiadau > Newyddion > Alumni > Allech chi gyflwyno'n fyw o'r Gemau Olympaidd?\nAllech chi gyflwyno'n fyw o'r Gemau Olympaidd?\nWedi ei bostio ar 17 Ionawr 2012\nMewn cydweithrediad gyda Gemau Olympaidd Llundain 2012, dyma gyfle cyffrous i gyn-fyfyrwyr Prifysgol Cymru.\nMae Pwyllgor Trefnu Llundain y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd Cyfyngedig (y Pwyllgor) yn chwilio am dalent cyflwyno newydd sbon ar gyfer y lleoliadau byw yn y Gemau Olympaidd eleni. Yn gweithio gyda thîm cynhyrchu, rôl y cyflwynydd fydd diddanu ac addysgu’r cyhoedd cyn, yn ystod ac wedi’r digwyddiadau, cyfweld â dynion a merched y byd chwaraeon a chyflwyno’r hyn sy’n digwydd.\nAr gyfer y digwyddiad mwyaf, mae’r Pwyllgor yn bwriadu gweithio gydag enwau cyfarwydd, ond fe hoffent hefyd roi cyfle i gyflwynwyr newydd ifanc a dawnus gymryd rhan hefyd.\nDylai fod gan bobl rywfaint o brofiad darlledu neu gyflwyno byw, neu dylent fod â diddordeb yn un o’r chwaraeon canlynol: Badminton, Deifio, Ffensio, Gymnasteg Artistig, Rhythmig a Thrampolîn, Rhedeg Marathon, Nofio, Nofio Cydamseredig, Taekwondo, Triathlon, Polo Dŵr neu Godi Pwysau.\nGwahoddir egin gyflwynwyr sy’n meddwl bod ganddynt y bersonoliaeth i fanteisio ar y cyfle cyffrous hwn i gysylltu â thîm y Pwyllgor yn awr i gael rhagor o wybodaeth. Ar hyn o bryd mae’r Pwyllgor yn cwrdd â phobl yn barhaus a byddai’n annog unrhyw un i gysylltu cyn gynted â phosib er mwyn cael eu hystyried.\nAm ragor o wybodaeth cysylltwch â Jessica Cadwallader yn swyddfeydd y Pwyllgor ar jessica.cadwallader@london2012.com\nAm ragor o wybodaeth am Gemau Olympaidd Llundain 2012, ewch i www.london2012.com