Mad City Coffee, Columbia - recenzje restauracji - TripAdvisor\nColumbia OSTATNIO PRZEGLĄDANE Brak wyników wyszukiwania DOŁĄCZw:Wyszukaj Informacje o lokalizacji ColumbiaHoteleRestauracjeAtrakcjeLotyLinie lotniczeNajlepsze w 2017Centrum pomocyLog in Dołącz Podróże Rezerwacje Rental Inbox Informacje o koncie Przeglądaj\nStany Zjednoczone Maryland (MD) Columbia Columbia Restauracje Mad City Coffee\nNr 1 wśród 13 Kawa i herbata w lokalizacji Columbia Nr 53 wśród 229 Miejsca, W Których Warto Zjeść w lokalizacji Columbia $, Amerykańska, Kawiarnia\n10801 Hickory Rdg Rd, Columbia, MD 21044-386910801 Hickory Rdg Rd, Columbia, MD 21044-3869+1 410-964-8671\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Przegląd informacjiRecenzjeLokalizacjaPytania i odpowiedziSzczegółyWięcej Omówienie 4,0 Liczba recenzji: 30Doskonałe46%B. dobre26%Średnie16%Złe6%Okropne3%13 kwi 2017“Great place to meet.”26 lis 2016“I Love Coffee!”Teraz otwarteN14:00 - 02:00Pn - Pt13:00 - 03:00So17:00 - 05:00Wszystkie godziny KUCHNIE Amerykańska, KawiarniaCENA $SZCZEGÓŁY 10801 Hickory Rdg Rd, Columbia, MD 21044-3869ObsługaJedzenieWartośćAtmosferaWszystkie szczegóły Ulepsz to ogłoszenie\nOceny podróżnych Doskonałe14B. dobre8Średnie5Złe2Okropne1Typ podróżnegoRodzinyParyWyjazd w pojedynkęBiznesowaZnajomiOkres roku Mar–majCze–sieWrz–lisGru–lutJęzyk Wszystkie języki polski (14)angielski (30)Język polski (14)angielski (30)\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieNorth_Carolina_TCalabash, Karolina Północna6515Zrecenzowano 3 dni temu z urządzeń przenośnych Friendly Staff, Good Food, Service too Slow WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieStephen DColumbia, Maryland296Zrecenzowano 13 kwietnia 2017 Great place to meet.Jak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nSpikeitup13Baltimore, Maryland3611Zrecenzowano 3 lutego 2017 Nothing like a good, strong cup of coffeeTłumaczenie Google WięcejDziękujemy, Spikeitup13 rayjoh1Columbia, Maryland283Zrecenzowano 25 stycznia 2017 z urządzeń przenośnych Excellent CoffeeTłumaczenie Google WięcejDziękujemy, rayjoh1 Ta recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieLordThomMohrColumbia, MD39267Zrecenzowano 26 listopada 2016 I Love Coffee!WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNiePL2016Stany Zjednoczone131361Zrecenzowano 20 listopada 2016 Not impressed...WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieHaleigh RBaltimore6225Zrecenzowano 23 października 2016 z urządzeń przenośnych Love Mad City!WięcejJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieToujours405Tilghman, Maryland122Zrecenzowano 23 października 2016 Great breakfast/lunch/meeting placeJak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nTa recenzja została przetłumaczona maszynowo z języka angielskiego Co to jest? Aby można było uzyskać pomoc od jak największej liczby podróżników, ta recenzja zostanie automatycznie przetłumaczona na język polski; treść tłumaczenia może niedokładnie odpowiadać treści oryginału. Mamy nadzieję, że pomoże to w zaplanowaniu wycieczki. Wyświetlić tłumaczenia maszynowe? TakNieHarriet PTimonium, Maryland287Zrecenzowano 17 października 2016 z urządzeń przenośnych Great coffee, snacks, and staff. What's not to like?Jak oceniasz to tłumaczenie?Dziękujemy za wprowadzenie poprawki. Zapoznamy się z nią. Oceń toDobre OK Złe Popraw tłumaczenie Dziękujemy za przesłaną ocenę.\nGothicAliceLincoln, Wielka Brytania3Zrecenzowano 9 października 2016 z urządzeń przenośnych Lovely local coffeeTłumaczenie Google WięcejDziękujemy, GothicAlice Poprzednie\nTrwa aktualizowanie listy... W okolicy Pobliskie restauracjeMaiwande KabobLiczba recenzji: 36 w odległości 1,53 km Curry & KabobLiczba recenzji: 40 w odległości 1,6 km Charter DeliLiczba recenzji: 18 w odległości 0,39 km Pobliskie atrakcjeLake KittamaqundiLiczba recenzji: 78 w odległości 2,67 km Centennial ParkLiczba recenzji: 92 w odległości 3,91 km Lake Elkhorn ParkLiczba recenzji: 46 w odległości 4,32 km The Mall in ColumbiaLiczba recenzji: 80 w odległości 2,18 km Pytania i odpowiedziUzyskaj szybką odpowiedź od pracowników i klientów obiektu Mad City Coffee.Uwaga: pytanie zostanie opublikowane na stronie Pytania i odpowiedzi.Wskazówki dotyczące publikacjiPrześlijWeryfikacja: Popraw to ogłoszenie\n10801 Hickory Rdg Rd, Columbia, MD 21044-3869 Lokalizacja:


Kasa fiskalna zwana kasą rejestrującą niczym samochód musi być poddawana okresowemu przeglądowi. Natomiast w niniejszym przykładu omawiany przegląd pragnie być zrobiony najpóźniej dwa lata od tego przeglądu lub fiskalizacji. Przegląd kasy fiskalnej cena kraków oscyluje w skalach od 100 do 200 złotych wraz z dostępem.\nhttp://xzs.pl/fde-posnet-revoZobacz naszą stronę www\nObowiązek przeglądu kasy fiskalnej powstaje z zdrowych aktów prawnych. Podstawą prawną dwuletniego okresu przeprowadzania przeglądu kas finansowych jest § 7 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w historii warunków stosowania kas rejestrujących. Razem z założeniem, a tak z przepisami artykułu 61 § 3 k.k.s niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przeglądu kasy rejestrującej widziane jest niczym nieprawidłowe prowadzenie książki i grozi nałożeniem kary grzywny za wykroczenie skarbowe. Jednakże tańszą alternatywą dla co dwuletniego przeglądu jest robienie go co roku. Mówiąc o przeglądzie kas rejestrujących, należy również mieć o określeniu odpowiedniego momentu, co czyni się na platformie Ordynacji Podatkowej. Zgodnie z art. 12 § 3 niniejszej ustawy terminy dane w majach dokonują się z terminem tego dnia w poprzednim miesiącu, który mówi początkowemu dniowi terminu, a jeżeli takiego dnia w ubiegłym miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.\nObowiązek pilnowania terminu przeglądu kasy rejestrującej siedzi na głowie mającą omawianą kasę fiskalną. Posiadacz przed upływem dwóch lat od tego przeglądu powinien poinformować serwisanta o konieczności wykonania takiego przeglądu. Serwisant kas, w momencie 5 dni od dnia stworzonego przez użytkownika kasy fiskalnej zgłoszenia, powinien zrobić obowiązkowy przegląd techniczny kasy (§ 31 ust. 4 rozporządzenia w sprawie kas).\nPrzegląd stanu technicznego kasy rejestrującej powinien sprawdzać przede każdym: stan wszystkich plomb kasy, stan obudowy, czytelność dokumentów fiskalnych, program pracy, poprawność działania, stan pamięci oraz stan akumulatorów. W charakterze uniknięcia narażania się na kary ze perspektywy Urzędu Skarbowego podatnik powinien pilnować terminów przeglądu kasy rejestrującej.


Rocznica górniczej katastrofy | Niedziela.pl\nRano zostanie odprawiona Msza św. w intencji tragicznie zmarłych 18 górników. Po południu natomiast, o godzinie 15.10 na cmentarzu komunalnym przy ul. Moniuszki, przy granitowej tablicy „Ku czci tragicznie zmarłym górnikom” - zostaną ustawione znicze pamięci – symbolizujące każdą z ofiar i przypomniane będą ich imiona i nazwiska oraz wiek w którym odeszli, które odczytają koledzy górnicy, a następnie złożą u stóp tablicy wiązanki kwiatów.\nWielka górnicza tragedia, spowodowana wybuchem metanu do jakiej doszło w KWK „Wałbrzych”, przed 35. laty, tuż przed świętami Bożego Narodzenia, okryła wówczas żałobą: rodziny ofiar, górniczą brać, Wałbrzych i cały region. Inicjatorem i organizatorem upamiętnienia ofiar katastrofy – jest emerytowany górnik Andrzej Zieliński - jedyny ocalały górnik, który przeżył ten straszliwy wybuch pod ziemią oraz górnicza brać z byłych wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego.\nDodajmy rok 1985 był wyjątkowo tragiczny w powojennej historii wydobycia węgla w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym, bowiem kilka tygodni wcześniej - w tym samym roku w wałbrzyskiej kopalni „Thorez”, 11 września, zginęło 5 górników, z powodu wyrzutu skał i dwutlenku węgla.


Domy Warszawa Wilanów - na sprzedaż i do wynajęcia\nsprzedaż i wynajem domów w Wilanowie\nDom 420.00 m² Chorągwi Pancernej\nNa sprzedaż dom w Wilanowie Dom częściowo połączony z sąsiednim może spełniać funkcje dyplomatyczne. Duży otwarty salon z kominkiem, jadalnia z miejscem na stół dla 12 osób, duża kuchnia z miejscem na stół śniadaniowy i spiżarką, gabinet/sypialnia, toaleta, garaż na 2-3 samochody. Piętro tworzą cztery sypialnie i trzy łazienki (master z wanną i prysznicem, druga z prysznicem, trzecia z wanną) Poddasze to otwarta przestrzeń oraz dodatkowa toaleta. W piwnicy jest pomieszczenie na np; fitness, kotłownia, pralnia i schowki. Okna w całym budynku trzyszybowe-antywłamaniowe, system klimatyzacji...\nDom 750.00 m² Chorągwi Pancernej\nPrzestronny, nowoczesny, ale przede wszystkim niezwykle FUNKCJONALNY dom przystosowany pod biuro. Powierzchnia 750 mkw daje wiele możliwości aranżacji. Do pełnego wykorzystania: przyziemie, parter, pierwsze piętro i poddasze. Nieruchomość zawiera wszystkie niezbędne przestrzenie biurowe: recepcja, sale konferencyjne, serwerownia zamykana na kod, pokoje dla pracowników, toalety. Dodatkowo: duża i pełna światła kuchnia, balkon, a nawet sauna i prysznice. Na posesji dwa podjazdy na samochody. Możliwość bezpłatnego parkowania wzdłuż płotu posesji. Działka o wielkości: 509 m kw. Jakościowe...\nDom 320.00 m² Chorągwi Pancernej\nPrezentuję duży dom czterokondygnacyjny w doskonałej w Wilanowie Królewskim. Nieruchomość znajduje się w doskonałej lokalizacji, w otoczeniu rezydencji zamieszkanych głownie przez obcokrajowców. W niedalekiej okolicy w pełni rozwinięta infrastruktura: szkoły, przedszkola, restauracje, kawiarnie. Do Pałacu Wilanowskiego spacerem jest ok. 10 minut. Dom z pełnym dojazdem komunikacyjnym, przestronny salon z kominkiem o powierzchni 70m2, 3 m wysoki, duża zabudowana kuchnia, gabinet, 3 łazienki, kilka sypialni z garderobami, powoduje że jest idealny również dla wielodzietnej rodziny. Dach pokryty...\nDom 650.00 m² Choragwi Pancernej\nDUŻA REZYDENCJA - reprezentacyjny dom wolno-stojący z niezbyt dużym ogrodem. Lokalizacja przy cichej ładnej ulicy, blisko Parku w Wilanowie. Ładne sąsiedztwo wśród willi starego Wilanowa. Blisko do przystanku autobusowego, szkół, małych sklepów i centrum handlowego, liczne miejsca do rekreacji. Dom po dużym remoncie. Parter - przedpokój, garderoba, toaleta gościnna, oddzielna kuchnia z częścią jadalną, jadalnia z dużymi oknami, salon około 80 m2 - kominek, wyjście na duży taras. I piętro - sypialnia główna z garderoba i łazienką, dwie dodatkowe sypialnie, łazienka. Poddasze - dwa pokoje...\nDom 320.10 m² Chorągwi Pancernej\nPiętrowy, dom mieszkalny w miejscowości Warszawa, w dzielnicy Wilanów. Podstawowe parametry techniczne budynku: powierzchnia zabudowy 146, 20 m2 powierzchnia użytkowa 320, 1 m2 powierzchnia całkowita 516, 4 m2 kubatura 1 185, 60 m3 wysokość budynku 11, 9 m ilość kondygnacji 2, 5 Piwnica: Komunikacja 3, 7 m2 Pom. gospodarcze 17, 9 m2 Garaż 40, 5 m2 Korytarz 5, 0 m2 Kotłownia 5, 8 m2 WC 1, 5 m2 Aneks gospodarczy 6, 8 m2 Parter: Sień 5, 3 m2 Garderoba 2, 9 m2 Hall 25, 3 m2 Kuchnia 13, 5 m2 Jadalnia 8, 7 m2 Salon 25, 5 m2 ogród zimowy 22, 8 m2 Komunikacja 3, 7 m2 WC 2, 3 m2 Schowek 2, 4 m2...\nDo wynajęcia duży dom w Wilanowie na cele mieszkalne. Dom częściowo połączony z sąsiednim może spełniać funkcje dyplomatyczne. Duży otwarty salon z kominkiem, jadalnia z miejscem na stół dla 12 osób, duża kuchnia z miejscem na stół śniadaniowy i spiżarką, gabinet/sypialnia, toaleta, garaż na 2-3 samochody. Piętro tworzą cztery sypialnie i trzy łazienki (master z wanną i prysznicem, druga z prysznicem, trzecia z wanną). Poddasze to otwarta przestrzeń oraz dodatkowa toaleta. W piwnicy jest pomieszczenie na np; fitness, kotłownia, pralnia i schowki. Okna w całym budynku...\nLuksusowa willa na Wilanowie przy ul. Chorągwi Pancernej, z sauną, basenem, pomieszczeniem na fitness. Bezpieczeństwo posesji (szyby kuloodporne, możliwość ochrony obiektu). POZIOM -1: pomieszczenie mieszkalne z łazienką, mała garderoba, pomieszczenie kuchenno-gospodarcze + piec +OC, sauna + koło do chłodzenia, WC+ prysznic na zewnątrz, pokój otwarty, pralnia (zsyp na brudne rzeczy + urządzenia basenowe), przepompownia, schowek pod schodami, pomieszczenie fitness (wykładzina, bez sprzętu) PARTER: przedsionek z pawlaczem, duży przedpokój z możliwością dowolnej aranżacji, kuchnia z kompletnym...\nDom 390.00 m² Chorągwi Pancernej\nWILANÓW - połówka bliźniaka do wynajęcia. Ładne sąsiedztwo. Przestronny dom, wygodnie rozplanowany, klimatyzacja, ogród na stronę południowo-zachodnią. Spacerem 10 minut do Pałacu w Wilanowie, blisko do pętli autobusowej. Liczne miejsca rekreacji w pobliżu. ROZKŁAD: parter: zamknięta kuchnia ze spiżarką, salon ok 70 m2 z kominkiem, wc I piętro: 3 sypialnie (35, 14, 16 m2), 2 łazienki II piętro: 2 sypialnie, garderoba, łazienka piwnica: 2 pokoje z oknami, prysznic i wc Polecamy! Informacje dodatkowe: Opłaty eksploatacyjne: 0. 00 Materiał budowy: ceramika\nDom 150.00 m² Górny Mokotów\nMOKOTÓW Park Morskie Oko. Doskonała lokalizacja w prestiżowej dzielnicy w zielonej i bezpiecznej okolicy. Segment środkowy 150 m2. Działka 170 m 2. Dom w dobrym stanie technicznym, w standardzie wykończenia z lat 60. do remontu. Segment całkowicie podpiwniczony, pomieszczenia techniczne, spiżarnia, łazienka, duży pokój z oknami. Garaż pod budynkiem. Parter- salon z widokiem na ogród, widna kuchnia, komunikacja. Piętro- salon, dwie sypialnie, łazienka garderoba. II piętro- salonik, sypialnia, łazienka i garderoba. Wystawa okien wschodnia i zachodnia. Ogród zadrzewiony w granicy działki....\nDom 140.00 m² Mokotów\nDziałka z domem o pow. 140m2 i małym domkiem mieszkalnym o powierzchni 38 m2, z garażem. Działka zlokalizowana jest przy ogródkach działkowych, w pobliżu tereny rekreacyjne, Królikarnia, korty tenisowe, miejska komunikacja. Możliwość rozbudowy domu. Cena do negocjacji. Treść niniejszego ogłoszenia nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Oferta wysłana z programu dla biur nieruchomości - asariWEB\nDom 350.00 m² Mokotów\nPrzytulny, słoneczny dom położony w zielonym zadbanym ogrodzie. Cicha spokojna okolica. Ogród 1200m2 jeden z największych w okolicy. Cicha ulica bez przejazdu. Dom o powierzchni 350 m2. składa się z 5 sypialni, 3 łazienek, 3 garderób oaz pokoju służbowego z łazienką, pralni, 3 pomieszczeń gospodarczych oraz garażu. Parter - salon 40 m kw. z kominkiem, kuchnia-12 m (spiżarnia w pobliżu) I piętro - 3 sypialnie (możliwość połączenia 2 sypialni w jedną dużą), łazienka, garderoba. II piętro - sypialnia z dużym tarasem, łazienka, garderoba. Poddasze - duża sypialnia, pokój kąpielowy z jacuzzi...\nDom 350.00 m² Sobieskiego\nPiętrowy, dom mieszkalny w zabudowie szeregowej w Warszawie, w dzielnicy Mokotów. Piwnica: pomieszczenie gospodarcze, pralnia, sauna, pokój TV. Parter: salon, kuchnia z jadalnią, WC, garderoba. Piętro: trzy pokoje, łazienka. Poddasze: dwa pokoje, open space, łazienka. Standard wykończenia: Ściany - gładź gipsowa; Podłogi - parkiet, gres; Okna - drewniane. Wyposażenie oferowane w cenie: armatura łazienkowa, kabina prysznicowa, wanna, zabudowa kuchenna, pełne AGD, sauna. Do budynku przynależy: balkon, garaż, 2 miejsca postojowe, ogród. Opis budynku: Dom mieszkalny oddany do użytku w 1995...\nDom 270.00 m² Służew\nDo wynajęcia 4 kondygnacyjny dom o powierzchni 270 m2 na działce 250 m2 z garażem i ogrodem w atrakcyjnej okolicy Metra Wilanowska. Na parterze 2 pokoje 18 m2 i 10 m2, WC, szatnia. z większego pokoju zejście przez taras do ogrodu. Na I piętrze pokój 18 m2 z balkonem 3 m2, pokój 16 m2 z widną garderobą 7 m2 i balkonem, łazienka i WC. Na II piętrze pokój 26 m2 i drugi 13 m2 składający się z 2 pokoi w amfiladzie, łazienka z prysznicem. W przyziemiu garaż, serwerownia ze światłowodem, kotłownia z WC i piecem gazowym, dwa pomieszczenia w amfiladzie mogące służyć za stołówkę. Stan techniczny...\nDom 220.00 m² Woziwody\nNowocześnie zaaranżowany kameralny segment na Sadybie. fantastyczna lokalizacja, w sąsiedztwie szkoły francuska i brytyjska, Sadyba Best Mall, piękne tereny rekreacyjne nad jeziorkiem Czerniakowskim, korty tenisowe. Cały budynek po generalnym remoncie, absolutnie wszystko nowe, włącznie z dachem. rozkład: parter: hall z białymi szafami, WC, śliczna biała kuchnia z oknem i jadalnią, po przeciwnej stronie salon z dużym panoramicznym przesuwnym oknem na taras i ogródek, Ip. - 2 sypialnie, łazienka z prysznicem, poddasze: otwarta przestrzeń przepięknie doświetlona oknami dachowymi, dużo szaf, 1...\nDo wynajęcia gustownie wykończony segment na Sadybie. Piwnica- ok 120 m2, pomieszczenia gospodarcze i techniczne, pokój z oknem, wyjście do ogrodu Parter- kuchnia w pełni wyposażona, salon z jadalnią jako całość, wc, garaż 1/2 - garderoba z oknem ( lub mały pokój ) 1- pokój kąpielowy, sypialnia, pokój dla małego dziecka ( amfilada) Poddasze- dwa pokoje w amfiladzie, łazienka Działka zadbana z nasadzeniami. Możliwość dodatkowego parkowania na podjeździe. Dwa przystanki do metra. Do wynajęcia od zaraz. Zapraszam na prezentację. -------------------------- Wszelkie informacje dotyczące...\nDom 273.60 m² Służew. Cicha, Spokojna Okolica. Blisko Stacji Metra.\nMOKOTÓW. Segment środkowy, w bardzo dobrej lokalizacji. Zielona i spokojna okolica. Segment usytuowany przy cichej, mało ruchliwej uliczce a jednocześnie blisko stacji metra i kompletnej infrastruktury miejskiej. Budynek zadbany po remoncie wewnątrz w roku 2011 oraz ociepleniu i wymianie elewacji w roku 2014. Całkowicie podpiwniczony. W budynku: 4 łazienki z WC na każdym poziomie, dwie z wanną i dwie z kabiną prysznicową, 5 przestronnych, ustawnych pokoi, kuchnia i aneks kuchenny w piwnicy. Pokoje jasne i widne ( w każdym po dwa okna), z wystawą na południe i północ. Na każdym poziomie...\nDom 320.00 m² Mokotów\nWYNAJĘTY DO LIPCA Segment w b. dobrym miejscu. Łatwy dojazd do centrum. Dom fajnie rozplanowany. Duże jasne pokoje oraz zielona, dająca poczucie spokoju działka. Przyziemie- salon dolny wyłożony marmurem, garaż, pom. techniczne, wyjście do ogrodu. I kondygnacja - salon ( 40 m2 ), kuchnia z jadalnią, łazienka. II kondygnacja - dwie sypialnie, duża łazienka. III kondygnacja - dwie sypialnie, wc, łazienka z prysznicem. -------------------------- Wszelkie informacje dotyczące nieruchomości zamieszczone przez Emmerson nie stanowią oferty w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Dokładamy najwyższej...\nDom 1000.00 m² Sadyba Best Mall\nOferuję na sprzedaż całego bliźniaka na Starej Sadybie. Dom jest wynajmowany na cele biurowe. Dom ma zagospodarowane 3 kondygnacje naziemne i widna piwnicę. Na każdej z kondygnacji znajduje się minimum jedna łazienka. Pokoje są rozplanowane w bardzo sensowny sposób. Na terenie posesji, z tyłu domu znajduje się ogródek oraz duży taras. Pozostała część podwórka wyłożona jest kostką brukową. Możliwe jest wygospodarowanie miejsca na parking dla 4 samochodów. Gorąco polecam i zapraszam do oglądania. W razie pytań zachęcam do kontaktu. Postaram się odpowiedzieć na każde pytanie. Jest to dom w...\nDom 380.00 m² Buska\nSTARA SADYBA Dom w najlepszej części St. Sadyby. Okolica domów jednorodzinnych. Idealna lokalizacja tak pod względem komunikacji jak i prestiżu. Działka zagospodarowana, przed domem jeszcze 200 m2 działki zajętej przez gminę, gdzie jest parking należący do tej posesji. Podpiwniczenie-garaż na dwa duże bądz 3 mniejsze samochody, pom. rekreacyjne (sauna), gospodarcze oraz druga kuchnia. Parter-salon ok. 80 m2 (razem z jadalnią) w jadalni parkiet, w salonie biały marmur. Kuchnia 20 m2 w pełni wyposażona ( sprzęt Agd dobrej klasy), wc, garderoba, taras ok. 40 m2. Piętro-trzy sypialnie o...\nDom 200.00 m² Mokotów Super Miejsce\nNIERUCHOMOŚĆ DOSTĘPNA WYŁACZNIE W NASZEJ FIRMIE. Śliczne, klimatyczne 1/2 bliźniaka w najlepszej części Mokotowa tuż przy Królikarni. Dom z lat 50-tych ok. 200 m2. pow. całk / 140 m2. pow. użytk. do rozbudowy. PZP dla tej działki przewiduje rozbudowę do 350 m2 / ok. 135 m2 na jednym poziomie, max. wysokość 11 m. 60% pow. biologicznie czynna. Działka duża 632 m2 ( 440 m2 własność, 192 m2, dzierżawa od miasta ). Sam dom z olbrzymim potencjałem, do własnej aranżacji-rozbudowy. Okolica willowa, dookoła stare klimatyczne domy. Plany i dokumenty dostępne do wglądu u doradcy. GORĄCO POLECAM! ! !...


##### Seksowne duże wargi cipki – Chuda nastolatka i duże cycki MILF po raz pierwszy dzielą się.\nin seksowne, duże, wargi, cipki\nTagged with seksowne, duże, wargi, cipki\nPalenie fetyszystycznego w pełni seksowne duże wargi cipki kobiety rozprzestrzeniając wargi. Z JĘDRNYMI ZACZERWIENIONYMI Cupki SROMOWYMI - 79334521. Pink wstać blondynka wysysających kurek i rozprzestrzeniania jej wargi cipki.\nByc moze to jest troche krepujacy temat bardzo duze wargi sromowe(z tego co widze to. Ciemnowłosa pornostar w seksownych stringach liże i jeździ na wielkiego penisa. COMznajdziesz wszystkie filmy porno Duże Wargi Sromowe, które możesz sobie. Taka, której wargi sromowe mniejsze wystają poza większe? Miękka pochwa i pupa z cyberskóry Duże wargi sromowe Dla początkujących Cyberstroker 1003006. Przez Gość Antymotylek78, Sierpień 20, 2013 w Życie erotyczne.\nBułeczka jest bardzo podobna do Barbie, jednak wargi sromowe seksowne duże wargi cipki w niej nieco większe. Znane kobiety nago zdjęcia amator lesbijek porno z nagimi aktorkami, modelkami. Seksowna brytyjska milf smakuje młodego kutasa.\nCleopatra - Klips Na Wargi Sromowe. Oglądaj najlepsze filmy erotyczne Polskie tutaj. Pani D.: Jestem dobrze zbudowaną kobietą, taką o której mówi się, że ma seksowne krągłości. Pornhub jest domem dla najbogatszych filmów z Duże dupeczki. Biżuteria na wargi sromowe - Diogol Labiu Lip Jewelry Silver Teardrop. Seksowna duża dupa w czerwonych pończochach - Esperanza Del Horno, Sex Hd 03:16 Seksowna. Czy wiesz, po co w ogóle natura wyposażyła kobiety w wargi sromowe? Bez nich kobieta wygląda tam jak dziecko. Czarny koleś ściąga rozciągnięte wargi cipki i łaskocze łechtaczkę z końcówką języka · 54:05 841.\nFilmy Porno Duże Wargi Sromowe. Dom twojego. Oglądaj filmy porno, Brutalny facet pieprzy Samantha Dlaczego czarni mężczyźni mają wielkie fiuty w cipce i dupku at Zbiornik Porno. Skąd wiesz, że Twoje duże wargi nie są w istocie piękniejsze niż.\nJuliette, 27-latka z Londynu, nigdy nie lubiła swoich „długich warg sromowych”. Seksowne duże wargi cipki istotną rolę w kobiecym ciele odgrywają wargi sromowe.\nTo było takie seksowne. Ty waggi. Lesbos o dużych piersiach i ciemnych włosach seksowne duże wargi cipki dokuczać sobie nawzajem. Lizanie cipki i dupki seksownych aniołków. Selfie z cipką masowanej klientki - Romi Rain, Masaż 100% 1029. Uwielbiam duże wzgórki łonowe z widocznym zarysem, duże wargi sromowe mniejsze jak i. Busty gwiazdy porno, duże cycki MILFbeauties i grube cycuszki PAWG mają tutaj swoje miejsce seksowne duże wargi cipki tej rewelacyjnej kategorii. Weź udział w ankiecie Lekko wystające wargi sromowe mniejsze.\nUwielbiam duże wzgórki łonowe z widocznym zarysem, duże wargi sromowe mniejsze. SZTUCZNA POCHWA DUŻA DUPA - TYŁEK CIPKA I ANUS. Czarno-białe pisklęta koedukują się jedząc nawzajem mokre cipki na kamerze. Zanurz się i motorówką te drżące. Seksowna kobieta: co to właściwie znaczy? Szczupła brunetka w seksownej pozycji pozuje w erotycznych majtkach z białe bandyci gejowskie porno, przez które widać dosyć spore wargi seksowne duże wargi cipki, duże wargi sromowe.\nZobacz popularne Sex Galerie Pornway Duże wargi sromowe. Fresh and 100% Free Pussypump Sex Movs with Most Gorgeous Seksowne duże wargi cipki Doing Pumping. Gorące zdjęcia porno w kategorii za darmo. Pierced. Na pieska, Fetysz, Seksowne duże wargi cipki u stóp, Seksowna, Cipka, Laska, Stopy.\nCabby kojarzy się z damą i cums w jej cipki · 7:00 755. Kasia zabawia się swoją dojrzałą cipką. Seksowne laski mające duże cycki pokazują zarośnięte cipki. Amatorki · Azjatki · Bielizna · Blondynki · Brunetki · Cipeczki · Cycki · Dojrzałe · Dupeczki · Duże cycuszki · Fajne Laski · Filmy.\nVoodoolar on Czarne kurki wideo\nAkilmaran on Najlepsze domowe porno kiedykolwiek\nMikalmaran on Literotica Lesbijki pasek na\nBratilar on Sex gay girl video\nJanuary 23, 2020 Filmy porno z opłatami za pobranie\nJanuary 26, 2020 Nagie porno gejów\nJanuary 25, 2020 Dojrzałe rury porno masturbacja\nJanuary 15, 2020 Filmy orgia swinger\nStrona porno sprawdzona Big cock mały tyłek analny Napalone młody толстушки Gorąca nastolatka całuje porno\nPiękna brunetka rozchyla swoją cipkę.\nCzy naprawdę podobają się wam przerośnięte wargi sromowe mniejsze aka motylki.\nSeksowne lesbijskie piękności uprawiają zmysłową miłość.\nDUŻA SZTUCZNA POCHWA REALISTYCZNA CIPKA W TUBIE NA PRZYSSAWCE.\nIsabella Amour sexy big pussy. 56:02.\nNori który sobie i z kawki cipki seksowne porannej palca mokre Gorące Dała.\nOżywiają się zapisane w różnych regionach mózgu erotyczne zapachy.\nStymulator-24923851101 BK Straps+Clips S-L-Akcesoria erotyczne.\nPalenie fetyszystycznego w pełni nagie kobiety rozprzestrzeniając wargi nastoletnie.\nKształty warg sromowych aktorek jakoś nie przeszkadzają im czuć się bardzo seksownie.


GoldenGlow Lemon & Orange Oil, 100 ml - Cosmeterie sklep internetowy\nOdżywczy i aromatyczny kompleks ze skoncentrowaną pielęgnacją olejku z cytryny i pomarańczy\n(1.416,00 zł / l, włącznie z kwotą VAT 23% - plus koszty dostawy)\nNr art.: GG-12033, Zawartość: 100 ml, EAN: n/a\nCenny certyfikowany olejek do ciała z czystym migdałem, olejem jojoba i masłem shea z certyfikowanych upraw ekologicznych. Pachnący olejek o właściwościach wzmacniających skórę jest prawdziwą siłą napędową przeciwutleniaczy. Starannie dobrane naturalne i organiczne oleje doskonale zaopatrując skórę w składniki odżywcze i nawilżające.\nPo kąpieli lub prysznicu nałóż na wilgotną skórę i wmasuj.\nSkóra normalna, Skóra mieszana, Sucha skóra, Tłusta skóra, Skóra dojrzała, Skóra wrażliwa\nPytania i odpowiedzi użytkowników GoldenGlow Lemon & Orange Oil\nocen klientów po polski dla GoldenGlow Lemon & Orange Oil


myjki i ściągaczki do wody - OPAK-OL Hurtownia Wielobranżowa\nmyjki i ściągaczki do wody\nkije i trzonki(6)\nmiotły zmiotki szczotki(28)\nmopy i końcówki(23)\nŚCIĄGACZKA DO SZYB 22 cm\nPoręczna ściągaczka do wody o długości 22 cm, świetnie ściąga wodę z płaskich powierzchni, wygodna w użyciu.\nŚciągacz do szyb o długości 35 cm. Bardzo dobrze ściąga wodę z płaskich powierzchni, posiada możliwość zamocowania trzonka, co pozwala myć nawet wysokie okna. Dobrze wykonana, wygodna w użyciu.\nTELESKOPOWA MYJKA DO SZYB ZE ŚCIĄGACZKĄ\nFunkcjonalna myjka do okien ze ściągaczką i wymiennymi, mocowanymi za pomocą zatrzasków szmatkami. Zestaw zawiera: myjkę do okien z wymienną szmatką (2 szt w komplecie), ściągaczkę silikonową, kij teleskopowy 77-125cm. Szerokość myjki - 29x9cm.


IMDb łączy siły z Amazonem. Powstała nowa platforma streamingowa - Papaya.Rocks\nIMDb łączy siły z Amazonem. Powstała nowa platforma streamingowa14.01.2019\nWybrane produkcje Amazona, dostępne wcześniej wyłącznie na Prime Video, można teraz oglądać także bez płatnej subskrypcji. Nowa platforma streamingowa powstała na stronie największego światowego serwisu o filmach i serialach, czyli IMDb.\nSerwis Freedive to usługa darmowa, ale wspierana reklamami. Wspólne dziecko Amazona i IMDb na początek oferuje dostęp do 130 filmów i 29 seriali pochodzących z bibliotek amazonowskiego Prime Video. Wśród nich są takie tytuły, jak Dracula, Herosi, Monster, Bez śladu, Memento czy Prawdziwy romans.\nWłaściciele serwisu zapewniają, że będzie można z niego korzystać na urządzeniach mobilnych z systemem iOS i Android, a także na laptopach i telewizorach oraz Fire TV, czyli odtwarzaczu multimedialnym produkowanym przez Amazon.\nBezpłatna usługa dostępna jest na razie tylko w Stanach Zjednoczonych ale już niedługo pojawi się także w innych krajach.\nŁukasz Orbitowski | Pochwała metalu


nr 245 Archives - Kultura Liberalna\n[ Wersja polska / deutsche Version / English version ]\nczy to możliwe, by wybory do Bundestagu były ważniejsze niż do Europarlamentu? Wydaje się, że sporo w tym prawdy: mało co wzbudzało w ostatnich tygodniach takie podekscytowanie wśród międzynarodowych komentatorów, jak wynik zbliżającego się niedzielnego głosowania w Republice Federalnej. Trudno się temu dziwić. Na kraj, który dokładnie dekadę temu Katinka Barysch z Centre for European Reform nazwała „chorym człowiekiem Europy” i który, jak sugerował jeden z najlepiej znanych ekonomistów znad Renu, Hans-Werner Sinn, niełatwo będzie uratować, patrzy się dziś z mieszaniną podziwu i zazdrości. Odkąd rozpoczął się kryzys strefy euro, niemiecką gospodarkę stawia się coraz częściej za przykład dla Europy, w szczególności zachęcając do kopiowania reform, jakie w latach 2003–2006 przeprowadził rząd Gerharda Schrödera. Dość wspomnieć znamienny tytuł analizy przygotowanej przez „The Economist” rok temu: „Modell Deutschland über alles”.\nAtmosfera ta sprzyja wiązaniu z Niemcami dużych nadziei. O to że, by użyć słów Timothy’ego Gartona Asha, ten najpotężniejszy na Starym Kontynencie kraj nie tylko doprowadzi do stworzenia stabilnej i konkurencyjnej dla rynków zagranicznych strefy euro, lecz także stanie na czele silnej i wiarygodnej Unii Europejskiej. Oczekiwania takie wyrażali nawet polscy politycy, jak choćby Radosław Sikorski w mowie berlińskiej z 2011 roku.\nWiele wskazuje na to, że wielkie nadzieje okażą się płonne. Dlaczego? Niektórzy z naszych dzisiejszych autorów uważają, że nie będzie do tego potrafiła doprowadzić Angela Merkel, nawet jeśli – na co wiele wskazuje – po raz trzeci uda jej się zasiąść w kanclerskim fotelu. Judy Dempsey, jak się wydaje, jest zwolenniczką poglądu, że niechęć Niemiec do podjęcia europejskiego przywództwa może mieć wiele wspólnego z charakterystycznym stylem przywództwa Merkel. Widać go jej zdaniem w unikach, jakie robi pani kanclerz wobec kluczowych dziedzin polityki, takich jak bezpieczeństwo i obronność. Czy jednak nowa osoba na czele Republiki Federalnej przyniosłaby realną zmianę, mniej zachowawcze, a bardziej wizjonerskie podejście do polityki?\nNie ma zbyt wielu powodów, by tak przypuszczać. Po pierwsze dlatego, na co wskazywała niedawno Ulrike Guérot z European Council on Foreign Relations, że Niemcy blokowane są przez własne problemy: od wzrastającego ubóstwa wśród dramatycznie wzrastającej grupy osób starszych począwszy, a skończywszy na potężnych nierównościach płac. To właśnie te problemy, przypomnijmy, stoją w samym centrum przedwyborczej debaty, co zresztą powodowało zarzuty o kampanijną nudę.\nPo drugie, na problem można spojrzeć z nieco bardziej socjologicznej perspektywy, i do tego skłaniają się Piotr Buras i Claus Leggewie. Według Burasa nie ma sensu rozważać, czy powszechna ocena Merkel jako polityczki postpolitycznej i teflonowej jest sprawiedliwa. Nie jest bowiem przypadkiem, że właśnie osoba o takim profilu bije rekordy popularności. Sami Niemcy nie są gotowi do przełożenia zwrotnicy w kilku istotnych obszarach polityki. Podobnie uważa Leggewie. A szkoda, bo choć jak mówi, „wizje to za dużo powiedziane”, możliwe są w Republice Federalnej inne niż dzisiejsza koalicje, mogące doprowadzić choćby do powstania w Europie programu zrównoważonej polityki energetycznej, istotnej tak dla integracji, jak i wyjścia z recesji krajów Południa. Leggewie nie szczędzi tu słów krytyki pod adresem polskiego rządu i jego polityki energetycznej.\nCzy energetyka w duchu Energiewende może uratować Unię Europejską? Przy wszystkich jej zaletach (które dyskutowaliśmy w numerze „Wolność, klimat, elektryczność!”), można mieć co do tego pewne wątpliwości. Można mieć również zastrzeżenia co do tego, czy w ogóle koncentrowanie się wyłącznie na Republice Federalnej i jej chęci lub niechęci do podjęcia się przywódczej roli jest dobre dla Wspólnoty, i w takim duchu wypowiada się Marek Prawda. Im szybciej wrócimy do normalnego biegu spraw, sugeruje Prawda, tym lepiej. Pierwszym pozytywnym efektem wyborów będzie według niego zakończenie całego szeregu jałowych sporów, co pozwoli wrócić do meritum debaty europejskiej. A jeśli chodzi o nastroje wyborców – prawdziwy test wytrzymałości to społeczeństwo przejdzie jego zdaniem znacznie później, kiedy Berlin będzie zmuszony zaakceptować ewentualną restrukturyzację długów krajów objętych programami pomocowymi, czyli realne wydatki, a nie tylko kredyty.\nNumer kończą dwie analizy, przenoszące dyskusję o roli Niemiec w Europie na poziom nieco szerszej refleksji. Debata na temat przywództwa Niemiec ujawniła tkwiące w Europejczykach resentymenty, symbolicznie upostaciowione jako pojawiające się w internecie, prasie i na demonstracjach wizerunki Angeli Merkel w mundurze SS. Były one przyczyną szoku nawet w Berlinie. Jarosław Kuisz przypomina, że w dobie kryzysu i powracających resentymentów czas na powrót do myślenia o edukacji historycznej. Przypomina o tym w dobie cięcia wydatków na edukację w całej Europie (cięć takich w samych Niemczech dokonano w ramach wspomnianych już reform Gerharda Schrödera). Małgorzata Ławrowska natomiast zastanawia się nad niemieckimi instytucjami debatującymi o demokracji. Czy jeśli głównym bohaterem kanclerskiej debaty między Angelą Merkel a Peerem Steinbrückiem natychmiast stał się w serwisach społecznościowych trójkolorowy naszyjnik pani kanclerz, to instytucje debaty są wystarczająco silne, by przetrwać czasy kryzysu? I gdzie tych instytucji, poza internetem, szukać?\nNiniejszy Temat Tygodnia jest kolejnym z cyklu przygotowanych wspólnie przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz „Kulturę Liberalną” w ramach polsko-niemieckiego projektu o przyszłości Unii Europejskiej.\nJak dotąd ukazały się: „Czy Niemcy powinny poświęcić się dla Unii Europejskiej?” z tekstami Ivana Krasteva, Clyde’a Prestowitza, Karoliny Wigury oraz Gertrud Höhler; „Europa to klub upokorzonych imperiów”, jedyny w ciągu ostatnich kilku lat wywiad z Peterem Sloterdijkiem dla polskiej prasy; „Sen o państwie opiekuńczym” z tekstami Wolfganga Streecka, Richarda Sennetta, Jacka Saryusz-Wolskiego i Łukasza Pawłowskiego, „Wolność, klimat, elektryczność!” z tekstami Claudii Kemfert, Wojciecha Jakóbika, Grzegorza Wiśniewskiego i Jakuba Patočki oraz „Dyskryminowani, niechciani, niewidzialni? Obcy w Europie XXI wieku” z tekstami Necli Kelek, Saskii Sassen, Andrása L. Papa i Katarzyny Kubin. Już wkrótce kolejne numery!\n1. JUDY DEMPSEY: Niechętna przywódczyni\n2. CLAUS LEGGEWIE: Prezentyzm polityki Angeli Merkel jest paraliżujący\n3. PIOTR BURAS: Era Merkel i co dalej?\n4. MAREK PRAWDA: Pedagogika kryzysu\n5. JAROSŁAW KUISZ: Finanse i pamięć\n6. MAŁGORZATA ŁAWROWSKA: Przedwyborcze batalie na słowa\nW obliczu kryzysu strefy euro to Angela Merkel ustaliła kierunek polityki dla Europy. Ciągle jeszcze za wcześnie jest na stwierdzenie, czy polityka środków oszczędnościowych, przy której obstawała pani kanclerz, zda egzamin. Przynajmniej jednak w tej dziedzinie wzięła ona na siebie rolę przywódczą. Przywództwo jest zaś czymś ogromnie pożądanym także w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Europie potrzebne jest myślenie i działanie strategiczne, aby wspierać stabilizację i demokratyzację jej wschodnich i południowych rejonów. To samo dotyczy budowania nowych stosunków transatlantyckich.\nPod rządami kanclerz Merkel Niemcy wzbraniały się jak dotąd przed podejmowaniem przywódczej roli w tym obszarze. W istocie rzeczy spośród wszystkich niemieckich kanclerzy ostatnich lat Merkel wyróżnia się – rzec można – swym stosunkowo najmniejszym stopniem zainteresowania polityką w dziedzinie obrony i bezpieczeństwa. Znana z olbrzymiego apetytu na zawartość dossier dotyczących każdego innego zagadnienia politycznego, pani kanclerz zwykła powierzać sprawy wojskowe specjalistom, okazując niezmienne zadowolenie z takiego stanu rzeczy. Możliwe, że brak zaangażowania w tym aspekcie ma związek z jej wschodnioniemieckim wychowaniem, względnie z okolicznością, że ojciec pani Merkel był pastorem. Albo też z naukowym profilem jej wykształcenia. Jakkolwiek jest, od chwili objęcia kanclerskiego urzędu w roku 2005 Angela Merkel nie nadaje większego rozgłosu sprawom dotyczącym polityki w sferze obrony i bezpieczeństwa.\nDemobilizacja jako strategia bezpieczeństwa\nTematem, którego Merkel unikała dotąd w sposób szczególny, jest rola dronów – używanych już to na polach bitew, już to do celów inwigilacyjnych czy obserwacyjnych. Jej niechęć do zajęcia się tą kwestią stała się oczywista tego lata, kiedy opozycyjni socjaldemokraci zaczęli mówić o dronach na potrzeby swojej kampanii wyborczej. Drążyli oni mianowicie tematykę afery Euro Hawk. Niewiele wcześniej okazało się, że kolejne rządy niemieckie wydały łącznie ponad pół miliarda euro na skonstruowanie tego bezzałogowego aparatu latającego, który nie był wyposażony w licencję pozwalającą na pełne wykorzystanie amerykańskiej technologii, nie miał też certyfikacji wymaganej do poruszania się w europejskiej przestrzeni powietrznej.\nThomas de Maizière, minister obrony i najwierniejszy asystent pani Merkel, położył ostatecznie kres pracom nad Euro Hawkami, ogłaszając jednak zarazem, że zostanie uruchomiony nowy program wprowadzania uzbrojonych dronów. Socjaldemokraci z kolei obiecali swym wyborcom, że nie dopuszczą do skonstruowania ani też do zakupu żadnych takich maszyn. Było to posunięcie wysoce populistyczne. Ogół Niemców stanowczo sprzeciwia się stosowaniu uzbrojonych dronów. Sposób, w jaki administracja prezydenta Obamy wykorzystuje tę broń do zabijania na odległość ludzi podejrzanych o terroryzm, wywołuje w nich strach. Nie dostrzegają oni jednocześnie, że drony są częścią technologicznej rewolucji dokonującej się w sferze wojskowości na całym świecie.\nOdpowiedzialność za ten stan rzeczy ponosi zarówno rząd, jak i opozycja: nie wykorzystano sporu wokół Euro Hawków do włączenia się w prawdziwą debatę o przyszłych potrzebach militarnych Niemiec. Zmarnowano również nadarzającą się sposobność do wezwania NATO i Unii Europejskiej do wzięcia udziału w pracach nad międzynarodowymi ramami prawnymi w zakresie wykorzystywania dronów. Dyskusja na jeden lub drugi temat spowodowałoby konieczność podjęcia refleksji nad dwoma tematami wybitnie nieobecnymi w politycznej debacie tego kraju, czyli tzw. hard power i strategią. Pomimo zaangażowania w szereg misji wojskowych o charakterze wielonarodowym, niemiecka sfera bezpieczeństwa pozostaje zamknięta w strategicznej próżni, a siły zbrojne kraju – pozostawione bez jasnego wyczucia kierunku.\nReperkusje tego stanu rzeczy dotyczą również pozostałej części Europy. Pozbawione własnej strategii w domenie bezpieczeństwa Niemcy zraziły szefową unijnej dyplomacji Catherine Ashton do idei opracowania dla Europy nowej strategii w tym właśnie zakresie. I to pomimo faktu, że po raz pierwszy, i jak dotąd ostatni, Unia usiłowała podjąć się prac nad taką strategią w roku 2003! Podjęte w roku 2007 starania na rzecz jej uaktualnienia nie zaszły już zbyt daleko.\nOwszem, brak aktualnie obowiązującej doktryny bezpieczeństwa utrudnia Europie reagowanie na nadzwyczajne zmiany, jakie przetaczają się przez obszar Bliskiego Wschodu, Azji Południowo-Wschodniej i – naturalnie – Stanów Zjednoczonych. Ale sytuacja braku takiej doktryny utrąca zarazem wszelkie usiłowania podejmowane w ramach NATO lub UE na rzecz utworzenia puli wspólnych zasobów i wspólnego z nich korzystania, co pozwoliłoby sprostać nieustannie rosnącej presji finansowej. Dopóki europejscy sojusznicy nie uzgodnią ze sobą, kiedy mianowicie użycie przez nich sił zbrojnych miałoby uzasadnienie, rezygnacja z krajowych bądź centralnych zasobów wojskowych nie będzie dla nich możliwa. Zgoda taka pozostaje jednakże trudno osiągalna w sytuacji braku strategicznej debaty. Sprostanie tym problemom wymagać będzie od Niemiec większej determinacji w pełnieniu przywódczej roli.\nTymczasem przywództwo nie jest ulubionym tematem wypowiedzi niemieckich oficjeli. Dzieje się tak nie tylko z uwagi na straszliwą historię Niemiec, II wojnę światową, zagładę Żydów i podział Europy na dwa ideologiczne obozy. Przywództwo wiąże się także z odpowiedzialnością i obowiązkami, jakie niemieccy przywódcy niekoniecznie chcieliby na siebie przyjmować. To, jak łatwym celem są Niemcy dla populistycznych ruchów w innych krajach UE, wizerunki kanclerz Merkel jako nazistki pokazywane na demonstracjach w Grecji i na Cyprze, były w Berlinie szokiem. Niemcy nie po raz pierwszy mocują się z dylematem: kiedy kraj ten występuje w przywódczej roli, krytykuje się go za odgrywanie roli hegemona. Kiedy takiej roli nie pełni, oskarża się go o wsobność, wpatrzenie w siebie, egocentryzm. Czy ewentualna trzecia kadencja kanclerz Merkel (lub, dajmy na to, innego przywódcy) będzie zdolna przezwyciężyć tę sytuację?\nGdyby Merkel obawiała się roli przywódcy, nie znajdowałaby się na swoim obecnym miejscu. Podczas swej pierwszej kadencji (2005–2009) pani kanclerz przejawiała prawdziwe poczucie sensu i celu. Naprawiała stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i Europą Wschodnią. Przejawiała także idealizm, nadając kwestii praw człowieka priorytet w swej polityce zagranicznej, szczególnie w odniesieniu do Rosji i Chin. Powodowana potrzebą określenia się względem zmian klimatu, nie wahała się lobbować u Amerykanów na rzecz ich zaangażowania także i w tę sprawę. Wbrew wszelkiego rodzaju przeciwnościom, powoli modernizowała swą konserwatywną partię – Unię Chrześcijańsko-Demokratyczną (CDU). Znaczna część jej entuzjazmu zdążyła jednak wyparować.\nIm dłużej Niemcy będą robić uniki w kwestii przywództwa, ze szczególnym naciskiem na politykę zagraniczną i bezpieczeństwa, tym dłużej Europa pozostawać będzie globalną potęgą słabą, niezdolną nawet do zapewnienia bezpieczeństwa swoim obywatelom – nie mówiąc już o jej własnych politycznych i gospodarczych interesach w świecie. To jeden z problemów, z którym niechybnie przyjdzie zmierzyć się kolejnemu kanclerzowi Niemiec.\nPodczas wizyty w Berlinie w czerwcu tego roku prezydent Barack Obama powiedział, że pamięć historyczna nie powinna prowadzić do wycofywania się z historii. „Przybywam dziś tutaj, do Berlina, aby powiedzieć, że zadowolenie z siebie nie jest naturą wielkich narodów.” Rozpoczynająca właśnie kampanię wyborczą kanclerz Merkel nie mogła otrzymać od niego bardziej klarownego przesłania.\n* Judy Dempsey, redaktorka naczelna "Strategic Europe" i Senior Associate w Carnegie Europe, felietonistka "International Herald Tribune".\n** Tekst oryginalny w języku angielskim. Tłumaczenie: EUROTRAD Wojciech Gilewski.\nPrezentyzm polityki Angeli Merkel jest paraliżujący\nO stanie świadomości niemieckiego społeczeństwa przed wyborami, urzędującej kanclerz Niemiec i polityce energetycznej w wymiarze europejskim z Clausem Leggewiem rozmawia Jakub Stańczyk.\nJakub Stańczyk: Na ostateczny wynik wyborów do Bundestagu niewątpliwie wpłynie stan świadomości społeczeństwa niemieckiego. Jak pan go ocenia?\nClaus Leggewie: Niemcy uważają się za wyspę szczęśliwości na morzu kryzysów. W myślach tkwią w teraźniejszości i próbują zabezpieczyć się przed ewentualnymi zagrożeniami przyszłości. Chętnie sięgną do podobno sprawdzonej drużyny. W niedzielę wybiorą tę partię, która najlepiej tę iluzję błogości utrzyma. Podążają przetartym już szlakiem, co w przyszłości może przysporzyć i nam, i Europie jeszcze większych problemów niż te, z którymi do czynienia mamy obecnie.\nSytuacja Niemiec oceniana jest jednak przez wielu pozytywnie. Niedawno głośno było o tym, że gospodarka w Republice Federalnej ruszyła z kopyta po kryzysie. Sukces przypisuje się zarówno długofalowemu oddziaływaniu reform Hartza, jak i stabilnie prowadzonej przez obecną panią kanclerz polityce…\nReformy Hartza nie odniosły takiego sukcesu, jak się uważa. Raczej zaostrzyły nierówności społeczne. W polityce Angeli Merkel z kolei brakuje reform, które zapewniłyby przyszłość Europie. Byłoby czymś zupełnie nowym, gdyby pani kanclerz przedłożyła wszystkim konsekwentny i uzgodniony na forum europejskim program zrównoważonego rozwoju energetyki. Miałby on szansę dostarczyć impulsu dla rozwoju przede wszystkim Europy Południowej. Tymczasem wkładamy na barki przyszłych pokoleń nie tylko ogromne zadłużenie, lecz także przede wszystkim emisję gazów cieplarnianych, tak jakby jutro nie istniało. Prezentyzm polityki jest paraliżujący.\nA jeśli nie Angela Merkel, to kto? Które partie polityczne w Niemczech nie tworzą iluzji, mają rzetelny program i wizję przyszłych Niemiec?\nWizję – to za dużo powiedziane. Ale gdyby po wyborach powstała koalicja czerwono-zielono-czerwona (złożona z dwóch partii lewicowych, tzn. SPD i Die Linke, oraz Zielonych – przyp. red.), dążyłaby pewnie do przywrócenia i odnowienia państwa opiekuńczego. Również koalicja czarno-zielona (złożona z CDU i Zielonych lub CDU, CSU i Zielonych – przyp. red.) mogłaby przyjąć jako centralny punkt swojej polityki zrównoważony rozwój energetyki. Proszę zrozumieć, polityka energetyczna nie jest marginalnym warunkiem rozwoju. Przestawienie na odnawialne źródła energii pozwala na stworzenie całkiem innego modelu gospodarczego i społecznego, podkreślającego samorządność działania lokalnych wspólnot i pozwalającego na rozwój alternatywnego i lepszego stylu życia w zakresie mobilności, wyżywienia czy planowania przestrzennego. W retoryce Angeli Merkel taka retoryka jest co prawda obecna – ale nie realna polityka, która powstaje poprzez ustawodawstwo, rozwój technologii, zachęty ekonomiczne. Takich zmian najprędzej dokonałaby czarno-zielona koalicja. Jednak według sondaży ta opcja Niemcom najmniej się podoba.\nWspomniał pan wcześniej, że polityka energetyczna miałaby szansę pomóc Europie Południowej. Jakie znaczenie ma niemiecka Energiewende (niemieckie reformy energetyczne, pisaliśmy o nich obszernie w numerze „Wolność, klimat, elektryczność!” – przyp. red.) dla przyszłości integracji europejskiej?\nWiększość Europejczyków tylko czeka na to, żeby Niemcy zawaliły sprawę energetyki. Wówczas wszyscy mogliby postępować jak dotychczas, bez szacunku dla spraw środowiska naturalnego. Odpowiedzialność za to ponosi również rząd niemiecki, ponieważ nie koordynował zrównoważonego rozwoju energetyki na płaszczyźnie ogólnoeuropejskiej. Niemcy nie stanowią „modelu”, który wszyscy mają naśladować, jednakże modyfikacja europejskiej polityki w zakresie przemysłu, energetyki i infrastruktury wymaga większego stopnia współpracy ponadnarodowej aniżeli dotychczas. Europejska sieć energetyczna pozwala na dużą autonomię poszczególnych strategii narodowych, ale najpierw musi ona powstać i sprawdzić się w działaniu. Niestety, Europa rozpada się, także z powodu konserwatywnej, z mojego punktu widzenia, zatwardziale nacjonalistycznej obstrukcji zakorzenionej w Londynie i w Warszawie.\nPo pierwsze, rząd Donalda Tuska trudno posądzać o nacjonalizm. Po drugie, polski szef rządu wielokrotnie wykonywał gesty przyjaźni wobec Berlina. Trudno w takim razie zgodzić się z pańskim określeniem działania Warszawy.\nJeśli chodzi o wyrażaną wolę współpracy i ukierunkowanie na Berlin, to w przypadku Donalda Tuska nie mam żadnych wątpliwości. Problemem jest jednak polska prawica, która chce go obalić oraz polityka energetyczna, klimatyczna i ochrona środowiska, w której nie ma zgody na ekologiczne myślenie. Co konkretnie robi rząd Polski, by światowy szczyt klimatyczny, który odbędzie się jesienią w Warszawie, zakończył się sukcesem? Na ile Polska jest gotowa poddać pod dyskusję swoją politykę dotyczącą węgla i energii atomowej? Proszę mnie nie zrozumieć źle – jestem fanem współpracy polsko-niemieckiej i sprzeciwiam się polskim prawicowcom (i komunistom), którzy zawsze są przeciwko Europie. Ale w zakresie ochrony środowiska i polityki energetycznej Polska zachowuje się niestety jak hamulcowy i to wbrew swoim własnym interesom.\nPowiedzieliśmy dużo o polityce energetycznej – a jakie inne zagadnienia są według pana istotne w bieżącej kampanii politycznej? W tekście dla dzisiejszego numeru „Kultury Liberalnej” Judy Dempsey stwierdza, że tegoroczna kampania wyborcza jest tak nudna, gdyż najczęściej poruszanymi problemami są kwestie demograficzne i związane z integracją imigrantów. Znacznie ciekawiej byłoby, argumentuje, gdyby zwrócić uwagę na zagadnienia związane z polityką bezpieczeństwa, wojskowości, gdyby podyskutować o europejskich dronach…\nEuropa ponownie zaczyna się zamykać, zamiast proaktywnie otworzyć się na uciekinierów politycznych i imigrantów poszukujących pracy, zamiast kreować atmosferę przychylności. Ale wybory to wybory, i pojawia się pytanie o władzę. Opozycja nad tym się nie zastanawia, obstaje przy koalicji czerwono-zielonej, mimo iż matematycznie rzecz biorąc nie ma ona żadnych szans. Brakuje jasno przedstawionych alternatyw dla obecnej konserwatywno-liberalnej stagnacji. To zagadnienie centralne, prowadzące do odbudowania europejskich wpływów na całym świecie. Polityka emigracyjna funkcjonuje tym lepiej, im więcej jakiś kontynent może zaoferować długotrwałych i pewnych w przyszłości miejsc pracy. Trwały spokój obszaru konfliktu na południowych peryferiach Europy można zagwarantować tylko przez wspólny rozwój. Propozycja Polski i Austrii, by poddać magazyny broni chemicznej w Syrii pod europejską kontrolę była dobrym impulsem dla ogólnoeuropejskiej polityki rozwoju i pokoju.\n* Claus Leggewie, niemiecki politolog, dyrektor Kulturwissenschaftliches Institut Essen (Instytutu Nauk Kulturowych w Essen).\n** Jakub Stańczyk, członek redakcji Kultury Liberalnej.\n*** Tekst oryginalny w języku niemieckim. Tłumaczenie: EUROTRAD Wojciech Gilewski.\nNiemal pewny sukces wyborczy Angeli Merkel w wyborach do Bundestagu 22 września będzie potwierdzeniem wyjątkowej symbiozy łączącej sprawującą od ośmiu lat władzę panią kanclerz z niemieckim społeczeństwem. Zapewne żaden niemiecki kanclerz od czasów Willy’ego Brandta nie miał tak dobrego wyczucia społecznych nastrojów i żaden tak dobrze nie symbolizował zeitgeistu swojej politycznej epoki.\nW Niemczech okres rządów poszczególnych kanclerzy przyjęło się określać szumnym pojęciem ery, niezależnie od rangi ich rzeczywistych dokonań. Socjologowie są dzisiaj zgodni, że w Niemczech nie ma nastroju do politycznej zmiany (Wechselstimmung). Oznacza to, że obywatele chcą, by „era Merkel” trwała dalej. Jest niewątpliwie wiele powodów, dla których takie życzenie jest zrozumiałe. Ale wiele też wskazuje, że Faustowskie pragnienie „chwilo trwaj, jesteś piękna” zbudowane jest na fałszywym w dużej mierze przekonaniu, iż utrzymanie obecnego stanu rzeczy jest najlepszą gwarancją różowej przyszłości. W istocie „era Merkel”, będąca zwłaszcza w ostatnich czterech latach synonimem spokoju i prosperity nad Renem i Szprewą, może okazać się tylko okresem przejściowym między dekadą pozjednoczeniowych turbulencji i wyrzeczeń, a dopiero czekającą Niemcy koniecznością przełożenia zwrotnicy w kilku istotnych obszarach polityki. Okresem, który zostawia raczej wiele otwartych pytań i niezałatwionych spraw, niż wyznacza cezurę otwierającą drogę do nowego etapu w dziejach Republiki Federalnej.\nMerkel uchodzi powszechnie za polityk postpolityczną, teflonową, pozbawioną zdecydowanych poglądów i klarownej wizji. Nie miejsce tu na rozważania, na ile ta ocena jest sprawiedliwa. Nie jest jednak przypadkiem, że właśnie osoba o takim profilu bije rekordy popularności i cieszy się społecznym zaufaniem. Można zasadnie argumentować, że taki jest europejski standard i w podobnych słowach opisać można by wielu aktualnych mężów i dam stanu, także w Polsce. Ale w Niemczech postpolityka i postideologia triumfująca w ostatniej dekadzie ma jeszcze drugie dno związane ze specyfiką kraju, który po 1990 roku pod wieloma względami musiał wymyślać się na nowo. Wiele społecznych i politycznych konfliktów, dotyczących choćby kwestii tożsamości narodowej, roli Niemiec w polityce międzynarodowej czy relacji między wschodnią i zachodnią częścią kraju wyszło z zimnowojennej zamrażarki. Inne, jak sprawy dotyczące energii atomowej, ekologii, stosunku do homoseksualizmu, podejścia do wielokulturowości, zbiegły się z późną zmianą pokoleniową w świecie polityki – odejściem „długiej generacji” Helmuta Kohla i przejęciem sterów przez wygłodniałe władzy pokolenie ‘68 wraz z utworzeniem rządu Gerharda Schrödera w 1998 roku.\nMerkel przejęła władzę w 2005 roku, kiedy większość z tych konfliktów została rozstrzygnięta. Reformy społeczne Schrödera (zmiana zasad obywatelstwa, wycofanie się z energii atomowej, równouprawnienie małżeństw homoseksualnych) były politycznym zadośćuczynieniem liberalizacji społeczeństwa niemieckiego w kilku ostatnich dekadach. Reformy rynku pracy i zabezpieczeń socjalnych (Agenda 2010) stanowiły konieczne, choć bolesne, dostosowania niemieckiego modelu gospodarczego do nowych realiów zglobalizowanej gospodarki. Burzliwe debaty o udziale niemieckich żołnierzy w operacjach w Kosowie, Iraku i Afganistanie zburzyły niejedno tabu, otwierając drogę do nowego, choć labilnego konsensusu w kwestii międzynarodowego zaangażowania Berlina. Po piętnastu latach od zjednoczenia, kwestia podziału na Zachód i Wschód kraju pozostała tematem ważnym, ale już nie pierwszoplanowym w niemieckiej rzeczywistości politycznej. Z tego punktu widzenia Merkel przejęła rządy nad społeczeństwem pogodzonym ze sobą jak bodaj nigdy wcześniej i oczekującym stabilizacji po okresie gwałtownych zmian. Niewątpliwą zasługą pani kanclerz (i tajemnicą jej sukcesu) było to, że potrafiła doskonale odpowiedzieć na to zapotrzebowanie. A także, że mimo wewnątrzpartyjnych oporów doprowadziła do modernizacji konserwatywnej CDU, czyniąc z niej jeden z filarów nowego społecznego konsensusu (zmiana stanowiska w kwestii roli kobiet, polityki energetycznej, polityki rodzinnej).\nMerkel nie była w ostatnich latach autorką przełomowych reform, jeśli nie liczyć zniesienia służby wojskowej oraz wolty w sprawie Energiewende (dokonanej wbrew wcześniejszym decyzjom i pod naciskiem społecznych nastrojów) [więcej o Energiewende: http://kulturaliberalna.pl/2013/05/28/kemfert-jakobik-wisniewski-patocka-wolnosc-klimat-elektrycznosc/]. Jeszcze w wielkiej koalicji z SPD (2005–2009) umiejętnie – za pomocą pakietów koniunkturalnych oraz wprowadzenia tzw. pracy skróconej – zapobiegła dłuższej zapaści niemieckiej gospodarki w czasie kryzysu. Niemcy pod jej rządami, wykorzystując dogodną konstelację (niskie oprocentowanie obligacji i przewagi konkurencyjne), zakwitły wręcz w europejskim kryzysie. W polityce europejskiej Merkel odpowiedziała na społeczne zapotrzebowanie wymuszania w UE trzymania się niemieckich pryncypiów (oszczędności, reformy), przy jednoczesnym stopniowym, ledwo zauważalnym dla obywateli odchodzeniu od nich – w imię interesu UE i Niemiec. Ta „merkiawelistyczna” (Ulrich Beck) polityka opłaciła się: to właśnie dzięki postawie jej rządu w kryzysie uznanie dla Merkel bije w Niemczech rekordy popularności, a zaufanie do euro i UE w ostatnich miesiącach znowu wzrosło.\nPrzyszłość nie tak kolorowa\nMerkel okazała się politykiem idealnym, jeśli wziąć pod uwagę oczekiwania społeczne i ducha czasu. Ale jej lawirujący, unikający konfliktów i dalekosiężnych planów styl uprawiania polityki może okazać się obciążającą hipoteką na przyszłość. W istocie bowiem Merkelowska era spokoju i samozadowolenia, którą chętnie cieszą się Niemcy, karmi się licznymi złudzeniami. Niemcy z przyjemnością słuchają pochwał pod adresem swojego modelu gospodarki, zapominając o deficytach, które mogą ich w nieodległej przyszłości drogo kosztować: słabej edukacji, niedoinwestowanej infrastrukturze publicznej i deficycie wykwalifikowanej siły roboczej.\nDzisiejszy pokój społeczny opiera się na dobrych póki co wynikach gospodarki, których kontynuacja nie jest właśnie z wymienionych względów wcale pewna. A potencjalnych napięć społecznych nie brakuje: nierówności materialne i zablokowane szanse awansu sporej części społeczeństwa to bodaj najwyraźniejsze rysy na niegdysiejszym reńskim modelu kapitalizmu. Merkel uspokoiła Niemców, przywracając im wiarę, że powrót do marki nie byłby dobrym wyborem, ale nie przygotowała ich na koszty ratowania wspólnej waluty, które już wkrótce mogą obciążyć niemiecki rachunek (nowy bail-out Grecji, a być może nawet redukcja długów państw południowej Europy). Za czasów Merkel debata o międzynarodowym zaangażowaniu Niemiec przeżyła regres – nie chodzi tylko o niechęć do udziału w zagranicznych interwencjach zbrojnych, lecz przede wszystkim o brak strategicznego namysłu nad rolą Niemiec w świecie w sytuacji, gdy właśnie w ostatniej dekadzie oczekiwania pod adresem Berlina, zwłaszcza w Europie, dramatycznie wzrosły.\nWbrew pozorom Niemcy mają przed sobą czas niełatwych wyborów – niezależnie od tego, kto po 22 września będzie w nich rządził. Partie opozycyjne – SPD i Zieloni – odważyły się w tej kampanii naruszyć tabu i w imię inwestycji publicznych oraz niwelowania nierówności, zażądały podwyżek podatków dla najbogatszych. Tematów, o które należałoby się spierać, jest więcej. Ale partie obecnej koalicji (CDU/CSU i FDP) preferują politykę uspokajania („Niemcy są silne i tak powinno pozostać”), zaś opozycja nie ma siły wystarczającej do przekonania obywateli, że alternatywa wobec obecnej polityki jest nie tylko możliwa, lecz także potrzebna. Jeśli Angeli Merkel starczy determinacji i szczęścia, to ratunek euro przejdzie do historii jako znak firmowy jej „ery”. Byłoby to niemało. Ale w interesie całej Europy są Niemcy, które po uspokajającej dekadzie „drugiego cudu gospodarczego” wezmą drugi oddech do zmierzenia się z wyzwaniami, które przesądzą o ich kondycji za 10–15 lat.\n* Piotr Buras, dyrektor Warszawskiego Biura Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych (ECFR) [www.ecfr.pl]. Ostatnio opublikowaliśmy w „Kulturze Liberalnej” jego tekst „W społeczeństwie niemieckim gotuje się”. Warszawskie Biuro ECFR jest partnerem merytorycznym „Kultury Liberalnej”.\nDzisiejsze sprzeczne oczekiwania wobec Niemiec i skrajne oceny są potwierdzeniem szczególnego statusu tego kraju w Europie. Obecna kanclerz zapewnia nie tylko o swoich proeuropejskich instynktach, lecz także o zdecydowanej obronie niemieckich interesów. Najważniejszym skutkiem zbliżających się wyborów będzie to, że zniknie powód odkładania decyzji o przebudowie strefy euro oraz powróci burzliwa dyskusja o kolejnych pakietach pomocowych.\nZ perspektywy brukselskiej wrześniowe wybory parlamentarne w największym kraju Unii Europejskiej nabrały jakiegoś mitycznego znaczenia. Wszyscy lokują w nich swoje nadzieje – jedni: na odblokowanie reform i przyspieszenie integracji, inni: na zrezygnowanie z nadmiernie ambitnych projektów. Jedni: na odejście od polityki nadmiernych oszczędności na rzecz wzrostu, inni: właśnie na głębszą konsolidację. Nie ma więc szans, żeby po wyborach wszyscy w Europie byli szczęśliwi. Wynika stąd, że kampania wyborcza w RFN mówi nam więcej o nas samych i naszych rozterkach w Unii niż o Niemczech. Tam jest względny spokój, a tematy unijne pojawiły się dopiero w ostatniej fazie kampanii.\nDebata pod dyktando nerwów\nW niemieckim roku wyborczym ulegaliśmy pokusie wyjaśniania wszystkiego, co Berlin robi albo czego nie robi „taktyką wyborczą”. Dużo czasu poświęcano na odkrywanie drugiego dna, prawdziwych intencji oraz spekulacje, co się wydarzy po 22 września. Niemcy dementowali te informacje, w co i tak nikt nie wierzył. Pierwszym pozytywnym efektem wyborów będzie więc zakończenie tego jałowego sporu, co pozwoli powrócić do meritum debaty europejskiej.\nTa debata odbywa się w warunkach kryzysu i przy akompaniamencie dość powszechnego narzekania na „niemiecki dyktat”. Ale jeszcze bardziej rozczarowani bywamy wtedy, gdy Niemcy wycofują się z „roli przywódczej” w UE: skoro mają najwięcej instrumentów, to powinni je silniej zaangażować w walce z kryzysem. Takie sprzeczne oczekiwania czy skrajne oceny są w gruncie rzeczy potwierdzeniem szczególnego dzisiaj statusu Niemiec w Europie. Państwa, które zderzają się z takimi reakcjami, dowiadują się w ten sposób, że są traktowane jak mocarstwa – czy tego chcą, czy nie. Obecna kanclerz Niemiec zapewnia nie tylko o swoich proeuropejskich instynktach, lecz także o zdecydowanej obronie niemieckich interesów. Ten drugi aspekt jest akcentowany na pewno mocniej niż w przypadku jej chadeckiego poprzednika Helmuta Kohla, bo zmieniły się oczekiwania wyborców.\nW kryzysie zmienił się też klimat rozmowy o współpracy w Unii. Udało się stworzyć trwałe instrumenty zapobiegania kłopotom w przyszłości, nie musimy już ograniczać się tylko do gaszenia pożarów: nigdy nie mieliśmy aż tyle „Europy”. A jednak nadal nie jesteśmy w dobrym nastroju. Wprawdzie wzrosło poczucie wspólnoty losu i wzajemnej zależności, czyli w gruncie rzeczy – bliskości. Tylko że jest to chłodna bliskość Europejczyków, którzy mają do siebie więcej pretensji niż zaufania i inaczej rozumieją kryzys. „Więcej Europy” oznacza dla jednych więcej pieniędzy w ramach pakietów pomocowych, dla innych – więcej kontroli i dyscypliny finansowej. Wzrasta pokusa szukania rozwiązań w mniejszym gronie, bez oglądania się na całą Unię, pojawiają się podziały na biorców i dawców, Północ i Południe, strefę euro i pozostałych, interesy narodowe wyrażane są z większą, nazwijmy to, bezpośredniością. To byłoby nawet zrozumiałe, tylko że bez głębszego zakorzenienia w poczuciu wspólnoty podziały w Unii łatwiej się zaostrzają, a nawet stają się toksyczne. Dyskusja o recepcie na kryzys zamienia się w wyścig o prawo do wyłącznej interpretacji przyczyn i denuncjowania winnych. W języku polityków, którzy z natury muszą zabiegać o zróżnicowany elektorat, te interpretacje sprowadzają się do uproszczonych haseł. A że ludziom trudno się połapać w obiektywnie złożonej materii, a Unia przestała być odruchowo akceptowanym, pozytywnym punktem odniesienia, może to rodzić swego rodzaju „duchową bezdomność”. Tworzy się klimat, w którym np. prasa bulwarowa w kraju Północy pozdrawia ministra finansów jednego z krajów Południa tytułem: „Witamy w kraju, gdzie ludzie wstają codziennie o szóstej, żeby ciężko pracować, i tak do 67 roku życia”. W reakcji pojawiają się oskarżenia przywołujące drugą wojnę światową. Spirala się nakręca i nie widać końca.\nCzego dowiemy się o nastrojach w społeczeństwie niemieckim przy okazji wyborów? Wydaje się, że prawdziwy test wytrzymałości to społeczeństwo przejdzie znacznie później, kiedy Berlin będzie zmuszony zaakceptować ewentualną restrukturyzację długów krajów objętych programami pomocowymi, czyli realne wydatki, a nie tylko kredyty. Teraz wyborcy dowiadują się, że Niemcy zyskali na kryzysie, bo będąc bezpieczną przystanią dla inwestorów, płacą za swoje długi wyjątkowo niskie odsetki. Rejestruje się wprawdzie obecność nastrojów populistycznych, ale nawet jeżeli są one silniejsze niż widać gołym okiem, to partie skrajne nie odegrają istotnej roli w tych wyborach.\nZ perspektywy brukselskiej bardziej interesujące wydają się skutki dla Niemiec pewnej ewolucji „pedagogiki kryzysu”, z liberalnej na socjalną. Zgodnie z tą pierwszą, bliższą Berlinowi, tylko presja rynków jest w stanie zmusić polityków do reform, a bez reform strukturalnych nie odzyskamy zaufania rynków. Od kilku miesięcy nasila się jednak w Europie krytyka polityki cięć i redukcji długu jako podstawowego kryterium. Więcej jest zrozumienia dla działań pobudzających wzrost. Choć jest to spór bardziej komunikacyjny niż realny (każda polityka musi łączyć oba elementy), ożywił on dyskusję o europejskim modelu socjalnym, który zawsze stanowił tamę przed ruchami populistycznymi, a także był ważnym źródłem legitymacji demokratycznej. Przywódcy europejscy poddani dzisiaj unijnym rygorom polityki oszczędnościowej czują się nagle pozbawieni własnych narzędzi do wznoszenia tej tamy i stabilizowania demokracji. Przy okazji zarzucają Niemcom przyłożenie ręki do podmycia modelu socjalnego w Europie przez utrzymywanie niskiego poziomu płac i zalanie Europy tanimi towarami. Berlin się dziwi, bo swoje reformy i kooperatywny model relacji pracodawców z pracobiorcami uważa za historyczny sukces.\nGłówne siły polityczne w Niemczech, mimo widowiskowych sporów na tle odmiennego rozłożenia akcentów w polityce gospodarczej, więcej łączy niż dzieli. Bez względu na to, czy partnerem koalicyjnym chadeków będą liberałowie czy socjaldemokraci – to dwie najbardziej prawdopodobne możliwości – kanclerz Merkel nie odejdzie znacząco od dotychczasowego kursu „konsolidacyjnego”. Najważniejszym skutkiem wyborów będzie więc to, że zniknie powód odkładania decyzji o przebudowie strefy euro oraz powróci burzliwa dyskusja o kolejnych pakietach pomocowych.\n* Marek Prawda, stały przedstawiciel Polski w Unii Europejskiej przy Radzie Unii Europejskiej.\nFinanse i pamięć\nGdy tylko kryzys finansowy przewędrował z USA na Stary Kontynent, okazało się, że najlepiej radzi sobie z nim Berlin i powoli przejmuje inicjatywę w UE. Rosnąca dominacja Niemiec obudziła jednak przeszłość. Nic bardziej niż aktualny kryzys nie przekonuje o tym, że polityce gospodarczej musi towarzyszyć skuteczniejsza polityka pamięci.\nGdy przed wyprawą na szczyt G20 w Petersburgu przywódcy państw świata dopinali ostatnie guziki, Joachim Gauck i François Hollande wyruszyli na moment w przeciwnym kierunku. Prezydenci spotkali się w Oradour-sur-Glane, miejscowości mało znanej poza Francją. W 1944 niemieckie wojsko, stosując metody rozpowszechnione raczej na froncie wschodnim, wymordowało tam niemal wszystkich mieszkańców. Po wojnie generał Charles De Gaulle podjął decyzję, by dla zachowania pamięci po ofiarach masakry (642 osób) zniszczone Oradour-sur-Glane pozostawić nieodbudowane. Do dziś zatem na ulicach znajdują się szkielety spalonych aut z lat 30., zaś z lotu ptaka można zajrzeć do wnętrz wypalonych domów.\nNa kłopoty – Niemcy\nGdy tylko kryzys finansowy przewędrował z USA na Stary Kontynent i okazało się, że najlepiej radzi sobie z nim Berlin i, co więcej, w związku z tym powoli przejmuje inicjatywę w UE, w niemal całej Europie mocniej dały o sobie znać rozmaite antyniemieckie resentymenty. Jakby na przekór powszechnym lamentom o obniżaniu poziomu szkolnej wiedzy o przeszłości i nadmiarowi gestów politycznego pojednania, kryzys ekonomiczny zmusza nas do spojrzenia na ten problem z innej perspektywy.\nOtóż, po pierwsze, Niemcy stały się krzywym zwierciadłem niepowodzeń reform wielu państw UE. W bez mała całej UE ekonomiści przypomnieli sobie o reformach rządu Schrödera sprzed kilku lat i do dziś na drobne kawałeczki rozkładają założenia programu „Hartz” oraz sposób jego realizacji. Uelastycznienie form zatrudnienia połączone z obniżeniem podatków dla najbogatszych – w komentarzach na temat Niemiec można było usłyszeć nowy ton fascynacji „niemieckim cudem gospodarczym”, jakby kolejną odsłoną Wirtschaftswunder. Do czego jednak sprowadzają się wnioski ekspertów? Charakterystyczna wydaje się tutaj audycja radiowa BBC „Analysis”, w której po wszechstronnym przeanalizowaniu niemieckiej kultury pracy, stwierdzono, że do Wielkiej Brytanii nie można jej bezpośrednio zastosować. Na pocieszenie jednak dodano, że sytuacja na Wyspach może nie jest taka zła. Oxford i Cambridge nadal wyprzedzają w rankingach niemieckie uczelnie wyższe. Tyle pouczająca konkluzja.\nPopulizm a duchy przeszłości\nPo drugie, rosnąca dominacja Niemiec obudziła przeszłość. Czasem może się wydawać, że wszystkie gesty pojednania pomiędzy narodami Europy tracą dla części obywateli UE na znaczeniu. Ze zrozumiałych powodów w całej Europie obecny kryzys porównywano do tego z lat 30. XX w. i jego atmosfery. Jednak jednocześnie z kryzysem strefy euro i tarapatami finansowymi poszczególnych państw dała o sobie znać fala antyniemieckich resentymentów. Zalew karykatur w internecie czy memy można zignorować, jako w sumie nie mające większego znaczenia. Również rozmaite ksenofobiczne hasła ulicznych protestów na południu Europy można byłoby uznać za godne pożałowania epizody w stylu niesławnego wystąpienia Sylvio Berlusconiego w Parlamencie Europejskim pod adresem Martina Schulza. Inaczej jednak sprawy wyglądają, gdy współcześnie podobne dywagacje snują politycy głównego nurtu sceny politycznej i czynią z nich element debaty o sprawach europejskich. Na przykład prominentny polityk lewicy i minister obecnego rządu francuskiego, Arnaud Montebourg, publicznie porównał politykę Angeli Merkel do ni mniej, ni więcej polityki Bismarcka, zdobywającego dominującą pozycję w Europie (jego wypowiedź z 1 grudnia 2011). W Europie Wschodniej nie trudno znaleźć podobne przykłady z ostatnich miesięcy. Podczas ostatnich wyborów prezydenckich w Czechach zastanawiano się natomiast, czy Karel Schwarzenberg nie jest nazbyt niemiecki, aby reprezentować swój kraj. Może zatem nic dziwnego, że niedawno „The Economist” umieścił na okładce niemieckiego orła, który wstydliwie zasłania dziób skrzydłem. Tytuł specjalnego raportu – „Niechętny hegemon” – w zasadzie tłumaczył wszystko.\nWszystko to dzieje się w chwili, gdy niemiecką politykę reprezentują osoby, które mają za sobą doświadczenie życia w komunizmie. To paradoks, że odium spada na głowy osób, które same doświadczyły Historii. Kanclerz Angela Merkel blisko 35 lat przeżyła w NRD, jak przekonują biografowie, dla niej rok 1968 to Praska Wiosna, a nie barykady w Paryżu. Joachim Gauck zaś stał się przede wszystkim symbolem uczciwego zamykania rozliczeń z komunizmem. Ich doświadczenia są bliższe doświadczeniom osób, które pamiętają państwa demokracji ludowej z ich brakiem wolności słowa, służbami specjalnymi i polityką niedoborów. Jak niedawno zauważył Timothy Garton Ash, to w tym miejscu wciąż biją źródła wielkiego entuzjazmu dla projektu europejskiego – entuzjazmu, którego ze świecą szukać na Zachodzie Europy (pouczający przykład Wielkiej Brytanii).\nNie jest zatem przypadkiem, że to osoby takie jak Gauck doceniają znaczenie przeszłości dla dzisiejszej polityki i wykonują takie gesty, jak ten w Oradour-sur-Glane. Nic bardziej niż aktualny kryzys nie przekonuje o tym, że polityce gospodarczej musi towarzyszyć skuteczniejsza polityka pamięci. Na historyczną ignorancję kolejnych pokoleń Europejczyków nie ma co liczyć.\n* Jarosław Kuisz, redaktor naczelny „Kultury Liberalnej”.\nPrzedwyborcze batalie na słowa\nNa ile tegoroczna kampania mówi nam coś o klasie politycznej i społeczeństwie sąsiada? Ostatnią prostą sezonu przedwyborczego rozpoczęła debata telewizyjna między urzędującą kanclerz Angelą Merkel, a jej socjaldemokratycznym kontrkandydatem, Peerem Steinbrückiem. Pojedynek, transmitowany na żywo w niedzielnym prime time przez cztery niemieckie stacje telewizyjne miał być szansą dla opozycyjnej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD) na odbicie się w sondażach. Moderacja i dobór prowadzących debatę dziennikarzy sugerowały chęć nawiązania do żywego, agresywnego modelu amerykańskiego. Ale występujący politycy okazali się być nieprzemakalni i było „jak zwykle”: poważnie i kompetentnie, bez charyzmy i polotu. Tematom spornym – jak afera wokół NSA czy interwencja w Syrii – poświęcono minimalną ilość czasu.\nByć może dlatego niekwestionowanym zwycięzcą niedzielnego wieczoru stał się… naszyjnik w barwach narodowych Niemiec, który dzięki kamerze godnie prezentował się na szyi pani kanclerz przez 90 minut. Natychmiast powstało stosowne konto na w portalu Twitter, a liczba komentarzy przekroczyła kilkanaście tysięcy. Rozważano, czy pani kanclerz nie reprezentuje ukrytej opcji belgijskiej, wszak to te same barwy narodowe.\nDebaty telewizyjne w Niemczech mają krótką tradycję. Daleko im do wielkich amerykańskich wydarzeń medialnych, jak choćby słynne starcie gigantów w 1960 roku: wiceprezydenta Richarda Nixona z senatorem Johnem F. Kennedym. Telewizyjny pojedynek Merkel – Steinbrück był czwartym w historii niemieckiej demokracji. W 2002 roku Edmund Stoiber, premier Bawarii, jako pierwszy wyzwał przed kamerą urzędującego kanclerza Gerharda Schrödera. Potem w kolejnych kampaniach emocje wyborców rozgrzewały debaty: Schröder – Merkel i Merkel – Steinmeier. Panią kanclerz można zatem uznać za weterankę tej medialnej formuły.\nW powszechnej opinii debata nie przyniosła żadnej ze stron jednoznacznej przewagi, a atmosfera była raczej letnia. Przedstawiony w ZDF kilka dni po ostatniej debacie Politbarometer potwierdził brak wpływu tego wydarzenia na preferencje wyborców. CDU pozostało przy 41 proc. poparcia, a SDP przy 26 proc.\nPolityka od święta i na co dzień\nKomentatorzy debaty są zgodni: być może nie przyniosła ona korzyści żadnej ze stron, ale była niewątpliwie przysługą wyświadczoną demokracji i społeczeństwu obywatelskiemu. Transmisję oglądało bowiem prawie 18 mln widzów, do czego dochodzi jeszcze ogromna aktywność internautów. Niemieckie media, instytucje publiczne i pozarządowe ostatnie tygodnie przed wyborami wykorzystują do mobilizacji tych niezdecydowanych oraz młodych, debiutujących wyborców. Niedawne badanie pokazuje, że ze swojego konstytucyjnego prawa 22 września może nie skorzystać prawie 1/3 uprawnionych do głosowania obywateli Niemiec. W mediach niepublicznych SAT 1 i PRO7 pojawiła się kampania społeczna pod hasłem: „Geh wählen!” (Idź głosować!). Telewizja publiczna emituje serie programów publicystycznych, quizów na temat demokracji, które dzięki atrakcyjnej, inteligentnej formie powinny trafić do młodego odbiorcy. Wyjątkowo stonowane są tegoroczne wyborcze kampanie bilbordowe. Prawdopodobnie partyjni spindoktorzy dostrzegli zmęczenie społeczeństwa, które w czasie kryzysu w strefie euro jest atakowane ze wszystkich stron sprzecznymi i agresywnymi komunikatami. Stąd może – wbrew oczekiwaniom – marginalne zainteresowanie Alternative für Deutschland. W tej kampanii – jak widać – temat euro nie będzie zmuszał do radykalnych wyborów.\nCodzienną platformą sporów politycznych pozostaje parlament. Potwierdziła to ostra debata, a raczej prawdziwa batalia na słowa w Bundestagu 3 września, podczas ostatniego posiedzenia parlamentu przed wyborami. Kanclerz Merkel musiała zmierzyć się z zarzutem zarządzania krajem poniżej jego możliwości. Był to dzień rozliczenia opozycji z rządem i intensywnego sporu, który miał na celu mobilizację własnego elektoratu. Do wyborów temperatura sporu może już tylko rosnąć.\nPrzestrzenie bezpiecznego sporu\nOprócz typowych instytucji polityki – tych tradycyjnych i tych nowoczesnych – ważną przestrzeń wymiany poglądów i sporu w Niemczech stanowi także sfera kultury. Wystarczy wymienić słynne documenta w Kassel czy berlińskie Biennale. Te ostatnie, z 2012 r., którego kuratorem był Artur Żmijewski wzbudziło u niemieckiej publiczności głód wszystkiego, co kontrowersyjne, polityczne i zaangażowane, z równoczesną potrzebą pogłębienia tematu, a nie prześlizgiwania się po powierzchni i tym samym popadania w banał. Międzynarodowy Festiwal Filmowy Berlinale słynie ze słabości do filmów zaangażowanych. To tutaj małe kameralne produkcje mają największe szanse być dostrzeżone i docenione. Jeśli nie przez jurorów, to przez wymagającą publiczność. Trzeba zaznaczyć, że kultura w Niemczech nie ma charakteru elitarnego, nie dała się także skomercjalizować jak w wielu innych krajach UE. Instytucje kultury działają nie tylko w dużych ośrodkach miejskich, lecz także w małych miastach.\nOczywiście obcowanie tylko ze sztuką czy literaturą, która ma „zaangażowanie na wierzchu” (cytat za Jackiem Dehnelem) byłoby trudne do zniesienia, ale to ona stwarza w naturalny sposób przestrzeń dla wielości poglądów, dla ich wybrzmienia i racjonalizacji. Istnieją zatem formy zachowań, narzędzia otwartej i bezpiecznej interakcji z ludźmi.\nNie kto inny jak Joseph Beuys tworzył w roku 1980 plakaty wyborcze dla partii „Zielonych”. W tegorocznej kampanii standardy estetyczne okazują się być „nieco” obniżone. Zarówno NPD (Narodowodemokratyczna Partia Niemiec) jak i FDP (Wolna Partia Demokratyczna) zakupiły do swoich spotów reklamowych ten sam motyw w internecie, który zresztą wcześniej został z powodzeniem wykorzystany w reklamie fińskiego jogurtu…\nWartością instytucji niemieckich jest nie tylko to, że istnieją, ale że są elastyczne i mają zdolność do autoweryfikacji. Czy społeczeństwo, któremu państwo stworzyło taką ofertę mogłoby chcieć je wywrócić? Nie sądzę. Choć nie oznacza to braku prawa do większej emancypacji. Domagania się od klasy politycznej zerwania z utartymi schematami, atrakcyjnego i tym samym przekonującego głoszenia swoich recept na przyszłość. Któryś z publicystów stwierdził, że dzisiejsi wyborcy niemieccy są tak nieprzewidywalni jak pogoda w kwietniu. Taka jest również rzeczywistość, w której żyjemy. Trudniej w niej o nieomylność, niebezpiecznie głosić prawdy niepodważalne. Tej permanentnej zmiennej i rozedrgania świadomi są politycy, świadomi są wyborcy. Cóż zatem pozostaje? Czas znowu zdać egzamin dojrzałości.\n* Małgorzata Ławrowska, szefowa Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.\n* Autorki koncepcji numeru: Małgorzata Ławrowska i Karolina Wigura.\n** Współpraca: Kacper Szulecki, Jakub Stańczyk, Hubert Czyżewski, Emilia Kaczmarek.\n*** Koordynacja projektu ze strony „Kultury Liberalnej”: Ewa Serzysko.\n**** Koordynacja ze strony Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej: Magdalena Przedmojska.\n***** Autor ilustracji: Krzysztof Niemyski.\n„Kultura Liberalna” nr 245 z 17 września 2013 r.\nDEMPSEY, LEGGEWIE, BURAS, PRAWDA, KUISZ, ŁAWROWSKA: Die wichtigsten Wahlen in Europa\n[ Wersja polska / deutsche Version / English version ] Sehr geehrte Damen und Herren, kann es sein, dass den Bundestagswahlen mehr Bedeutung beigemessen wird als den Wahlen zum Europaparlament? Da scheint viel Wahres dran zu sein, denn nur wenige Themen haben in den vergangenen Wochen derartige Aufregung bei den internationalen Kommentatoren erzeugt, wie das Ergebnis der am kommenden Sonntag […]\n[ Wersja polska / deutsche Version / English version ] Dear Readers, Is it possible for the elections to the Bundestag to be more important than those to the European Parliament? It seems quite true, indeed: hardly anything over the last few weeks has caused quite as much excitement among international commentators as the result of the upcoming Sunday ballot […]\nBŁACHNIO: Dotknąć Dzikusa. „Królowie lata” Jordana Vogt-Robertsa\nKarolina Błachnio Dotknąć Dzikusa „Królowie lata”, komediowy debiut Jordana Vogt-Robertsa, to film o słodkim uroku „Cudownych lat” i „Kochanków z księżyca” Wesa Andersona. Trzech nastolatków ucieka do lasu, gdzie budują dom i postanawiają żyć w zgodzie z naturą, a ich wszystko-najlepiej-wiedzący rodzice rozważają w tym czasie złożenie na własne dzieci donosu o popełnieniu przestępstwa. Publiczność kinowa wyrzuca z siebie salwy […]\nMAJCHROWSKA: Pokaż mi swój notatnik, a powiem ci, kim jesteś. O „Ostatnim rozdaniu” Wiesława Myśliwskiego\nAnna Majchrowska Pokaż mi swój notatnik, a powiem ci, kim jesteś Po siedmiu latach oczekiwania polscy czytelnicy dostali do rąk kolejną powieść Myśliwskiego. Nikt nie wątpi, że jest to znaczące wydarzenie na rynku wydawniczym. Dzieła tego pisarza (m.in. „Widnokrąg” i „Traktat o łuskaniu fasoli”, które otrzymały nagrodę Nike) znacznie wyrastają ponad poziom tego, co nam dziś oferują rodzimi autorzy (z […]\nŚwiat jest teatrem, aktorami ludzie… O „Czterech stronach czasu” Iwony Chmielewskiej [KL dzieciom]\nJak przedstawić czas, jego upływ i ulotność w książce dla dzieci? Czy da się go w ogóle wsadzić w ramy języka?\n[Z miasta] Milionerów okna na Warszawę\n[Stany Zjednoczone] Pyrrusowe zwycięstwo Obamy, triumf Putina i słabość Europy\n[W poszukiwaniu gwoździ] Skrzywienie\n[Przegląd prasy] Blamaż Barroso i popularność Wałęsy\nCała władza w ręce mądrych [POLEMIKA Z JACKIEM ŻAKOWSKIM]\nNiemcy wybierają [Komentarz do Tematu Tygodnia „Najważniejsze wybory w Europie”]\nMarcin Dobrowolski rozmawia z Markiem Górą\nEmerytura to nie przywilej [Komentarz do Tematu Tygodnia „Krajobraz po OFE. Czyli co dzieje się z naszymi pieniędzmi?”]


Bardzo duża willa z prywatnym basenem i panoramicznym widokiem na wzgórzu Kalkan / Antalya\nBardzo duża willa z panoramicznym widokiem na plażę w Kalkan, Antalya\nDlaczego polecamy tę willę?\nSuper duża powierzchnia.\nW pełni umeblowanie.\nWilla z 6 sypialniami oferuje fantastyczny panoramiczny widok i prywatny basen w wyjątkowej lokalizacji w Kalkan / Antalya\nKalkan to stare miasteczko rybackie i jedyny bezpieczny port między Kas i Fethiye. Słynie z bielonych domów, schodzących do morza. Średnio 300 słonecznych dni w roku. Kalkan uważany jest za jeden z najbardziej ekskluzywnych kurortów w Turcji na południowo-zachodnim wybrzeżu. To naprawdę wspaniałe miejsce, w którym wiele domów oferuje panoramiczne widoki na morze i luksusowy styl życia. Ta fantastyczna willa jest dokładnie tą na wzgórzu, gdzie można zobaczyć wspaniałą panoramę.\nCechy luksusowej willi w Kalkan, Antalya\nTa fantastyczna willa została zaprojektowana z 6 sypialniami z łazienką i bardzo dużym basenem. Z przestronnym tarasem i stołem bilardowym w ogrodzie, byłaby to jedna z największych willi, aby podzielić się swoimi niezapomnianymi wspomnieniami z rodziną i przyjaciółmi podczas pobytu w Kalkan. Specjalnie dla tych, którzy szukają spokojnego i świeżego powietrza bez hałasu tłumów i dużych miast, ta cudowna willa jest zdecydowanie właściwym wyborem!


Na rozpoczęcie lata – Święto Młodej Sztuki\nOd 21 czerwca na skwerze przed Miejskim Domem Kultury i w holu budynku będzie można oglądać prace artystów działających w sekcjach. Święto Młodej Sztuki to doroczna wystawa podsumowująca rok twórczych zmagań i rozwijania talentu. Jakie jest tegoroczne hasło wydarzenia?\nArtyści z sekcji przygotowują wystawę pod okiem instruktorek – Marzeny Zając i Doroty Swat. Wystawa zorganizowana na Święto Młodej Sztuki będzie towarzyszyła mieszkańcom Lublińca przez całe wakacje – niemniej nie należy zwlekać z jej oglądaniem, warto dać się porwać wyobraźni!\n#lubliniec#miejski dom kultury#mdk lubliniec#mdk#kultura#sekcje mdk#święto młodej sztuki#sztuka\n#nauka-plywania #deszcz #patriotyzm #motocykl #otoz-animals-lubliniec #mafia-team #szkola-podstawowa-nr-4 #elektronika #dyzur #zakazane-ksiazki


ZOBACZ jakie kary przewidziane są za "chuligaństwo" w Lany Poniedziałek. Wysokość mandatów szokuje... -\nZOBACZ jakie kary przewidziane są za „chuligaństwo” w Lany Poniedziałek. Wysokość mandatów szokuje…\nRzeczniczka prasowa policji w Jarocinie Agnieszka Zaworska powiedziała, że w poniedziałek wielkanocny policjanci będą patrolować ulice miasta. Sprawców takich „żartów” policjanci będą karać mandatami lub kierować sprawy do sądu.\nPolicja w Jarocinie zapowiedziała karanie mandatami do 500 zł za chuligańskie zachowania w Lany Poniedziałek. Chodzi przede wszystkim o wylewanie wiader wody na przejeżdżające pojazdy i wlewanie jej do pomieszczeń.\n„W drugim dniu świąt często dochodzi do oblewania wodą pod przykrywką świątecznej tradycji. Niestety, tego typu żarty to w większości po prostu chuligańskie wybryki. Niebezpieczne jest rzucanie workami z wodą w przejeżdżające pojazdy, ponieważ stwarza to realne zagrożenie dla uczestników ruchu. Karane będzie także wlewanie wody do mieszkań, klatek schodowych, samochodów czy środków komunikacji miejskiej.”\nPolicjanci potraktują takie zachowanie jako wykroczenie.\nPoprzedni wpisPRACA MARZEŃ: dalekie podróże i wstawianie zdjęć na INSTAGRAM! TO MOŻLIWE! ZAROBISZ FORTUNĘ!\nNastępny wpisWięzienna afera z ciążą w tle\nPortalNiezależny 21 lipca 2019\nMAKABRYCZNE znalezisko w LESIE! Wybrał się na GRZYBY, a znalazł…\nred. 16 września 2017\nDONALD TUSK BĘDZIE ODPOWIADAŁ PRZED PROKURATURĄ!


Badania medyczne leczenie, objawy i przyczyny\nBadania medyczne – zbiór czynności, którym poddany jest pacjent jako całość (badanie lekarskie, kliniczne), pewne jego narządy lub ich grupy (badanie specjalistyczne), a także fragmenty jego ciała, płyny ustrojowe lub wydaliny (badania dodatkowe, uzupełniające). Mają na celu ustalenie rozpoznania choroby, stadium jej rozwoju, a także umożliwiają podjęcie odpowiedniej terapii, dostosowanej do choroby, jej etapu i potrzeb pacjenta.\nBadanie kliniczne (lekarskie) składa się z dwóch zasadniczych części: wywiadów dotyczących choroby (badanie podmiotowe) i badania fizycznego przez lekarza (badanie przedmiotowe). Zbieranie wywiadów składa się z 3 etapów. W pierwszym lekarz nawiązuje kontakt z pacjentem, w drugim należy pozwolić choremu opowiedzieć o swojej chorobie, a w trzecim lekarz zadaje dodatkowe pytania mające na celu wyjaśnienie tego, co powiedział pacjent, uzyskanie istotnych informacji dotyczących stanu zdrowia przed aktualną chorobą, sytuacji rodzinnej, a często także problemów osobistych. W szczególnych przypadkach (chory nieprzytomny, demencja starcza, dzieci), uzupełniająco wywiad przeprowadza się z osobami trzecimi, mającymi codzienny kontakt z badanym. W każdym wywiadzie ważna jest ocena psychologiczna pacjenta, potencjalnego wpływu jego emocji na przedstawiane dolegliwości, jak też jego zdolności do współpracy z lekarzem w trakcie badania.\nBadanie przedmiotowe jest planowane na podstawie wywiadu i koncentruje się na dokładnej analizie narządów i układów, które najprawdopodobniej są przyczyną skarg chorego. W sytuacjach komfortu badania, kiedy czasu jest sporo, badanie może być\nprzeprowadzone etapowo (np. w warunkach pobytu chorego w szpitalu) i rozsądnym jest zbadanie całego pacjenta. W pierwszym etapie badania fizykalnego pacjent jest dokładnie oglądany (bez odzieży), potem dotykany, uciskany i opukiwany. Na tym etapie badania ocenia się stan skóry i ilość tkanki podskórnej (elastyczność skóry stanowi pewien wskaźnik stopnia uwodnienia tkanek – u osób odwodnionych skóra staje się wiotka, nie rozprostowując się natychmiast po chwyceniu w fałd, stwierdzenie zwisających fałdów skóry może świadczyć o gwałtownej utracie wagi ciała), krążenie krwi (tętno, temperatura skóry, obrzęki, żylaki), wyczuwa ewentualnie powiększone lub bolesne węzły chłonne (zakażenia, białaczki), przepukliny, miejsca bolesne lub zdeformowane. Kolejno dochodzi się do badania szczegółowego (specjalistycznego) różnego dla różnych specjalności lekarskich, a dobranego w zależności od wskazówek uzyskanych z wywiadu.\nBadanie specjalistyczne, poza mniej lub bardziej szczegółowym badaniem ogólnym wymaga przeprowadzenia ukierunkowanego specjalistycznie wywiadu. Całkowicie innym jest badanie neurologiczne z głównym naciskiem położonym na ocenę czucia, napięcia mięśni szkieletowych i odruchów okostnowo-ścięgnistych, innym badanie kardiologiczne z naciskiem kładzionym na osłuchiwanie serca i płuc, a jeszcze inną jest specyfika badania przez chirurga, ginekologa czy tym bardziej okulistę lub laryngologa. Oczywistym jest jednak, że nie jednokrotnie dla np. chirurga ważną wskazówką diagnostyczną jest ocena odruchów ścięgnistych, lub badanie piersi, a ginekolog musi przeprowadzić pełne badanie jamy brzusznej.\nBadanie chirurgiczne wymaga oceny przede wszystkim stanu jamy brzusznej. Oglądaniem ocenia się jej wysklepienie w stosunku do klatki piersiowej (płyn w jamie brzusznej, wzdęcie, otyłość),obecność przepuklin lub żylaków (najczęściej w okolicy okołopępkowej w marskości wątroby – głowa meduzy). Następnym etapem jest delikatne uciskanie brzucha w celu stwierdzenia miejsc wzmożonej bolesności i oceny napięcia powłok brzusznych (wzmożone napięcie mięśni brzucha u pacjentów zestresowanych lub w przypadku zapalenia otrzewnej ostry brzuch). Dopiero teraz głębokim uciskiem jedno lub oburącz lekarz bada miejsca niebolesne przechodząc do tych sprawiających dolegliwości.\nBadanie to ma na celu ocenę wielkości, kształtu i konsystencji narządów jamy brzusznej dostępnych takiemu badaniu: wątroba (dolny brzeg), dolny biegun prawej nerki, jelito grube w lewym dole biodrowym (na lewo i poniżej pępka), często odcinek brzuszny aorty. W sytuacjach chorobowych wyczuć można liczne inne struktury wewnątrzbrzuszne. Powiększony (wypełniony moczem np. przy przeroście prostaty) pęcherz moczowy, powiększona śledziona (w białaczce), przepełniony żółcią lub kamieniami pęcherzyk żółciowy, czy też wypełnione masami kałowymi jelito grube bywają wyczuwalne w pozycji leżącej. Niekiedy wskazane jest badanie w ułożeniu pacjenta na jednym z boków, na siedząco lub na stojąco (ocena przepuklin ściany brzucha). Dolny brzeg wątroby wraz z pęcherzykiem żółciowym oraz śledziona przesuwają się ku dołowi przy wdechu, będąc jednocześnie łatwiej wyczuwalne pod łukiem żebrowym (dolne żebra zasłaniają górną część jamy brzusznej). Guzy nowotworowe, zapalne (naciek zapalny, ropień) czy też pasożytnicze mogą być wyczuwalne w badaniu palpacyjnym przez powłoki brzucha. W przypadku zapalenia otrzewnej mięśnie brzucha są bardzo silnie napięte, brzuch jest bolesny, więc jakiekolwiek badanie poza powierzchowną palpacją z wywołaniem tzw. objawu odbicia – ból przy ucisku brzucha, nasilający się przy nagłym cofnięciu ręki badającej (objaw Blumberga) jest niecelowe.\nWażnych wskazówek diagnostycznych może dostarczyć opukiwanie brzucha lub klatki piersiowej. Dzięki temu badaniu można rozróżnić wybadane wcześniej guzy, to znaczy określić czy mają charakter lity (najczęściej w przypadku nowotworów) czy też torbielowaty, a więc są wypełnione płynem (np. torbiel jajnika, rozdęty żółcią pęcherzyk żółciowy, torbiel trzustki). Uzyskany w badaniu opukiwaniem odgłos bębenkowy odpowiada miejscom wypełnionym gazami (np. rozdęte jelito w niedrożności). Badanie wykonuje się w ten sposób, że układa się jedną rękę płasko, z lekko rozstawionymi palcami, tak by środkowy paliczek trzeciego palca znajdował się dokładnie nad badanym obszarem i uderza się zgiętym pod kątem 90° palcem środkowym drugiej ręki (efekt młotka) w tenże paliczek. Wywołany odgłos należy zanalizować oceniając stopień jego stłumienia, co wymaga pewnego doświadczenia.\nOpukiwanie niektórych miejsc w obrębie brzucha może służyć ocenie bolesności, np. delikatne uderzenia pięścią w okolicy lędźwiowej mogą dać ból w przypadku kamicy nerkowej lub moczowodowej (objaw Chełmońskiego), a opukiwanie dolnych żeber z przodu po stronie prawej jest bolesne w zapaleniu pęcherzyka żółciowego. Kolejno ważne jest osłuchiwanie brzucha przy użyciu stetoskopu. Ocenie poddaje się słyszalną perystaltykę jelitową (słyszalne odgłosy powstają podczas przelewania się wypełniającego jelita płynu przy ruchach jelit – stałych, niezależnych od woli ruchach robaczkowych). Słyszalną perystaltykę opisuje się w różnych miejscach brzucha jako prawidłową, wzmożoną (w biegunkach, stanach pobudzenia psychicznego) lub leniwą. W razie niedrożności mechanicznej perystaltyka jest wzmożona z charakterystycznymi metalicznymi tonami. W przypadkach porażenia jelita perystaltyki brak, jest więc niesłyszalna. Jest to sytuacja typowa w pierwszych dobach po operacjach brzusznych, ale może być sygnałem ciężkiej choroby brzucha powodującej rozlane zapalenie otrzewnej. Słyszalne mogą być też szmery naczyniowe pochodzące głównie ze zmienionej miażdżycowo aorty. Koniecznym uzupełnieniem każdego badania chirurgicznego brzucha jest badanie palcem przez odbyt, czyli badanie per rectum. Przeprowadzenie tego badania wymaga zapewnienia choremu intymnych warunków. Zwykle pacjent leży na lewym boku z podkurczonymi nogami, a badanie wykonuje się palcem wskazującym w jednorazowej rękawiczce pokrytej wazeliną. Po obejrzeniu okolicy odbytu (obecność żylaków, przetok około odbytniczych, zmian zapalnych) wprowadzonym do odbytu palcem ocenia się napięcie i ewentualną bolesność zwieraczy odbytu, prostatę (wielkość, kształt, spoistość, bolesność), kość krzyżową i guziczną, a także śluzówkę odbytu i ewentualne zmiany guzowate (nowotwory, żylaki). Po wyjęciu palca należy sprawdzić czy nie ma na nim śladów krwi. Dodatkowo chirurg ocenia układ krążenia obwodowego (tętnice kończyn i żyły). Bada tętno w dostępnych miejscach: szyja, ramię, przedramię, pachwiny, pod kolanem i w okolicach kostek, ocenia grę naczyniową, czyli stan naczyń włosowatych (ciepłota rąk i stóp, czas powrotu normalnej barwy po ucisku płytki paznokciowej). Ocenia żylaki kończyn dolnych, często z zastosowaniem tzw. prób opaskowych. Polegają one na założeniu opasek uciskowych w różnych miejscach opróżnionej z krwi żylnej kończyny (uniesienie i wymasowanie żył w kierunku do głowy)i ocenie ich wypełniania, gdy pacjent ponownie przyjmie pozycję pionową. Uzupełnieniem powyższych metod jest badanie ultrasonograficzne z wykorzystaniem efektu Dopplera. Ważna jest też ocena obrzęków kończyn.


Uchodźcy z Czeczenii fot. MM\nW ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba uchodźców na świecie uległa podwojeniu. Konflikty są coraz częstsze i coraz bardziej brutalne. Pomimo rozwoju międzynarodowego systemu ochrony praw człowieka, ich naruszenia są wciąż powszechne. Według szacunków Amnesty International około 15 mln ludzi w różnych krajach świata zostało zmuszonych do ucieczki przed przemocą lub prześladowaniem i poszukuje azylu za granicą. Kolejne 25 do 30 mln – to migranci wewnętrzni, którzy porzucili swoje domy, ale pozostają w ramach tego samego państwa. Status uchodźców określa uchwalona w 1951 r. Konwencja Narodów Zjednoczonych, tzw. Konwencja Genewska. Dokument powstał, podobnie jak Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, pod wpływem wstrząsu wywołanego barbarzyństwem II wojny światowej. W rozumieniu konwencji uchodźcą jest osoba, która „na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce w związku z tą obawą korzystać z ochrony tego państwa”. Wielu uciekinierów wymyka się spod tej definicji, a w każdym razie państwa tak tłumaczą odmowę udzielenia im statusu uchodźcy.\nW Polsce systematycznie wzrasta liczba cudzoziemców składających wniosek o przyznanie statusu uchodźcy. W 1992 r. było ich 567, a w 2002 już 5153. Obecnie ponad połowa ubiegających się o ten status to Czeczeni.