Cała prawda o przeszczepie włosów cz. II\n15 Lip 2015 | Autor: Redakcja | Kategoria: Zdrowie\nPoniżej prezentujemy metody przeszczepu mieszków włosowych.\nPrzeszczep mieszków włosowych metodą Strip\nZabieg polega na pobraniu fragmentu owłosionej skóry z boków głowy oraz z jej tyłu. W tych bowiem miejscach włosy są permanentne czyli stałe i nie podlegają działaniu dihydroksytestosteronu. U osób borykających się z problemem nadmiernej utraty włosów ten obszar zawiera szczepy włosów dominujących czyli takich, które mają zdolność rośnięcia na każdej wyłysiałej części głowy, gdzie są przeszczepiane. Chirurg po pobraniu materiału dokonuje rozdzielenia wszystkich pobranych włosów na szczepy, które zawierają od jednego do sześciu włosów. Po przygotowaniu obszaru biorczego skóry głowy, który polega na mikropęknięciach skóry, następuje wszczepianie przeszczepów. Czas zabiegu zależy od liczby przeszczepów. Przy ilości tysiąca przeszczepów, to zazwyczaj 2 – 3 godziny. Powyżej dwóch tysięcy przeszczepów zabieg może trwać około sześciu godzin. Włosy, które uległy przeszczepieniu przechodzą przez fazy gojenia a proces ten trwa zwykle 2 – 3 miesiące. Po upływie tego czasu, włosy zaczynają rosnąć w takim samym tempie jak pozostałe włosy. Średnia wzrostu wynosi około 1 – 1,5 cm miesięcznie.\nDla pacjenta najmniej komfortowy jest pierwszy tydzień po zabiegu. Na głowie utrzymuje się obrzęk oraz zasinienie. Niektórzy odczuwają tzw. ból pozabiegowy. Miejsca przeszczepów pełne są drobnych strupków po nakłuciach, które po pewnym czasie samoczynnie odpadną. Po zabiegu mogą pozostać niewielkie blizny w miejscach, z których zostały pobrane włosy do przeszczepu. Miejsce to zszywane jest szwem ciągłym. Blizny te jednak powinny zakryć pozostałe włosy, tak więc nie powinny być widoczne. Co do blizn w miejscach, gdzie zostały wszczepione pobrane wszczepy, powinny one zniknąć w przeciągu 1 – 2 tygodni po zabiegu.\nPrzeszczep mieszków włosowych metodą FUE\nZaletą tego rodzaju zabiegu jest jego mała inwazyjność, dzięki czemu zminimalizowane zostaje ryzyko krwawienia, infekcji oraz bólu pozabiegowego. Metoda FUE nie wymaga użycia skalpela, ani szycia skóry. Przebieg zabiegu wygląda tak, że z okolic dawczych pobrane zostają pojedyncze zespoły mieszkowe, a do pobrania wszczepu używa się narzędzia o średnicy od 0,8 mm do 1,2 mm. Wszystko zależy od stanu skóry, jakości i gęstości włosów pacjenta. Po pobraniu mieszków włosowych, dalsza część zabiegu nie różni się od metody Strip. Podczas użycia tej metody wszczepu, można przeszczepić do trzech tysięcy włosów. Czas rekonwalescencji to około 3 – 5 dni. Całkowity powrót do sprawności uzależniony jest od wielkości zabiegu. Po okresie dwutygodniowym dochodzi do wypadania włosów, co jest wynikiem tzw. szoku operacyjnego. Pod jego wpływem włosy przechodzą fazę uśpienia. Po około 3 miesiącach zaczynają odrastać. Na efekt końcowy pacjent musi poczekać co najmniej pół roku. Ten rodzaj zabiegu polecany jest mężczyznom, którzy strzygą się bardzo krótko oraz przy korekcji linijnej owłosionej skóry głowy.\nPrzeszczep mieszków włosowych metodą Safer\nZabieg ten polega na precyzyjnym pobraniu pojedynczych włosów z cebulkami, z miejsca biorczego, za pomocą urządzenia Safer. Wykorzystuje ono podciśnienie i zasysa pobrany materiał do specjalnej tuby. Pneumatyczne głowice „wstrzeliwują” przeszczepy w wykonane wcześniej w skórze mikropęknięcia. Urządzenie Safer automatyzuje najistotniejsze funkcje zabiegu a pacjent korzysta ze skróconego czasu procedury zabiegowej. Przeszczep za pomocą tej metody jest najbardziej korzystny dla pacjenta z powodu obniżenia ryzyka i inwazyjności. Czas rekonwalescencji po zabiegu trwa maksymalnie 2 dni. W zależności od rodzaju fryzury jaką nosi pacjent, blizny znikną w przeciągu 7 – 21 dni. Ta forma przeszczepu polecana jest wszystkim. Także osobom, które wcześniej poddały się zabiegom metodą Strip czy FUE i nie są zadowolone z efektów.\nTransplantacja włosów jest zabiegiem bezpiecznym, przeprowadzanym w znieczuleniu miejscowym i pacjent jeszcze tego samego dnia może wrócić do domu. Jak przy każdym zabiegu i w tym przypadku może dojść do powikłań. W sporadycznych sytuacjach dochodzi po zabiegu do ograniczonej infekcji skóry głowy. W przypadku rozległych zabiegów może wystąpić osłabienie czucia skóry głowy, najczęściej o charakterze przejściowym. Zdarza się, że proces łysienia powraca. Następuje to zwykle rok, dwa po zabiegu. Należy wtedy wykonać kolejny zabieg przeczepienia włosów. Dodatkowe zabiegi mogą skutkować odrastaniem grubszych włosów. Nie każdy może poddać się transplantacji włosów, a przeciwwskazaniami, które uniemożliwiają wykonanie zabiegu są m.in. cukrzyca, stany zapalne skóry głowy, choroby układu nerwowego oraz łysienie plackowate.\nCała prawda o przeszczepie włosów Łysienie – jak sobie z nim radzić? Co powinniśmy wiedzieć przed zrobieniem tatuażu?


Wkrótce wyrok na przemytników narkotyków. | hyperreal.info\nWkrótce wyrok na przemytników narkotyków.\nSędzia nie uwzglednił faktu, że w Holandii marihuana jest legalna i ma zamiar skazać Holendra na 6 lat więzienia.\n17 luty, 2001 - 10:46\nzachodniopomorskie, marihuana, przemyt, sąd\nObrońcy pięciu mężczyzn (w tym jednego Holendra) i kobiety oskarżonych o sprowadzenie do Polski 40 kg marihuany wygłosili podczas wczorajszej rozprawy mowy końcowe\nWyrok w tej sprawie sąd ogłosi 28 lutego.\nZanim mecenasi zaczęli przemawiać, jeden z dwóch obrońców oskarżonego Lambertusa J. (obywatela Holandii), mecenas Andrzej Marecki, złożył wniosek o ponowne otwarcie przewodu sądowego.\n- Uzasadniam to tym, że podczas poprzedniej rozprawy wcześniej wyszedłem, a teraz chciałbym dołączyć do akt dwa kolejne dowody - argumentował adwokat.\nByły to: opinia z Holandii na temat sytuacji materialnej Lambertusa J. i broszurka na temat polityki tego kraju w sprawach narkotykowych.\n- To w interesie obrońcy jest być do końca na sali rozpraw! - skarciła mecenasa przewodnicząca składu sędziowskiego Zdzisława Stachów.\nPo krótkiej przerwie na naradę sąd wniosek obrońcy odrzucił.\n- Sytuacja materialna oskarżonego jest sądowi dobrze znana, a broszurka nie jest żadnym dowodem w sprawie - uzasadniła swą decyzję sędzia.\nProkuratura chce, aby największe wyroki - po sześć lat pozbawienia wolności - otrzymali Lambertus J., Mariusz D. i Rafał G., którym zarzuca zorganizowanie kanału przerzutu narkotyków przez granicę. Dla pozostałych: Krzysztofa D., Elżbiety P. i Marcina P. od półtora roku do trzech lat i sześciu miesięcy.\nOskarżeni wpadli w listopadzie 1999 r. po anonimowym donosie na policyjny telefon zaufania, w którym ktoś zwrócił uwagę policji na dziwne zachowanie młodzieży zbierającej się w rejonie ul. Gryfińskiej w Szczecinie i przekazującej sobie jakieś paczki. Po obserwacji terenu policjanci zatrzymali Marcina P., który w reklamówkach przenosił trzy kilogramy narkotyku. Analizując billingi rozmów z jego telefonu komórkowego, trafiono do pozostałych oskarżonych.\n3 Grudzień, 2015 - 11:35\nOd 10 do dwóch lat spędzi w więzieniu siedemnastu przemytników narkotyków. Siedem lat temu sprowadzili z Indii i Nepalu ponad 200 kilogramów haszyszu. W Szczecinie zakończył się dziś największy na Pomorzu proces o przemyt i handel narkotykami.\n3 Listopad, 2015 - 10:29\nSzczecin: Kary więzienia i grzywny dla przemytników marihuany\nZa przemyt marihuany pójdą za kratki.\n3 Listopad, 2015 - 10:28\nGang narkotykowy osądzony.\nWszyscy członkowie gangu musieli dostać wysokie kary, aby odstraszyć innych od podobnej działalności.\n26 Październik, 2018 - 18:00\nPrecedensu nie było. Wyrok ws. przywozu do Polski oleju z konopi\nDariusz Dołecki i Jakub Gajewski za sprowadzenie z Holandii do Polski w 2015 roku oleju z konopi, który przeznaczony miał być na leczenie ciężko chorej matki pana Dariusza usłyszeli dziś wyrok skazujący.\n16 Marzec, 2016 - 13:32\nProces w sprawie przemytu haszyszu w metalowych stożkach\nW Sądzie Okręgowym we Wrocławiu rozpoczął się proces Romana K., oskarżonego o przemyt ponad czterech ton haszyszu i usiłowanie przemycenia kolejnych dwóch ton tego narkotyku.\n20 luty, 2018 - 08:30\nWozili marihuanę z Holandii do Lublina. Walizkami w busie lub w samochodowym schowku\nCzyli o kolejnej dobrze prosperującej firmie spedycyjnej zniszczonej przez bezduszną biurokrację...\n26 Listopad, 2015 - 11:41\nProces sprawcy wypadku w Koszalinie rozpoczęty\nDragi są dla ludzi, samochody też. Ale lepiej nie łączyć jednego z drugim.\n20 Listopad, 2015 - 12:20\nHandlarze narkotyków skazani\nSzesnastu mężczyzn, którzy brali udział w sprzedaży narkotyków, skazał wrocławski Sąd Okręgowy na kary od ośmiu miesięcy do czterech lat więzienia.\n30 Grudzień, 2016 - 08:47\nByły szef policji antynarkotykowej Helsinek skazany za przemyt narkotyków\nFiński sąd skazał byłego szefa policji antynarkotykowej Helsinek na 10 lat więzienia za przemyt narkotyków i inne przestępstwa.\n13 Listopad, 2015 - 11:51\nŻołnierze oskarżeni o przemyt i handel narkotykami\nTrzech żołnierzy stanęło przed Wojskowym Sądem Okręgowym w Poznaniu.\n4 Grudzień, 2015 - 10:51\nProces wiekowej dilerki\nZeznający w piątek świadkowie twierdzili, że i 73-letnia Elżbieta P., i jej syn handlowali narkotykami. Proces najstarszej w historii Szczecina dilerki toczy się przed sądem okręgowym.\nWszedzie dobrze ale w domu najmocniej\nEkscytacja, Chęć przeżycia tripa z G. - dxm, Niepewność zadziałania specyfiku, Chęć czapowania w gronie najblizszych\nPrzed opisywaniem czwartkowej pasterki wspomnę, iż lean zrobiłem sobie już wcześniej.. a dokładnie to w piątek 18 grudnia.\nStąd wzięły się moje obawy co do działania dranka, które jednak okazały się niesłuszne.\nUżyłem wszystkim pewnie dobrze znanego przepisu ekstakcji fosforanu kodeiny z antidolu w malej ilości wody.\nPrzygotowałem napój z dbałością o największe szczegóły i z największą dokładnością aby był jak najlepszej jakości.


W czym grzyby są lepsze od ciebie? - Marta Wrzosek | Księgarnia internetowa Poczytaj.pl\nW czym grzyby są lepsze od ciebie? - okładka książki\nW czym grzyby są lepsze od ciebie? - Marta Wrzosek, Karolina Głowacka - opis książki:\nCzy wiesz, że grzyby potrafią polować Że doprowadzają do skazania zabójcy Że niektóre osobniki żyją nawet kilka tysięcy lat Że biorąc do ręki ledwie gram gleby, podnosisz również sznury grzybniowe długości większej niż wysokość wieża Eiffla Możliwe, że nie masz o tym wszystkim pojęcia, bo królestwo grzybów przez lata było niesłusznie bagatelizowane. Pora to zmienić!\nTak, zdecydowanie, z grzybami warto się lepiej poznać. Kto wie Może to one uratują naszą cywilizację\nKsiążka „W czym grzyby są lepsze od ciebie?” - oprawa miękka - Wydawnictwo Feeria.\nBądź pierwszy - napisz opinię, recenzję o książce "W czym grzyby są lepsze od ciebie?"\nMarta Wrzosek, Karolina Głowacka - autor m.in.:\nEcha dawnej Warszawy. Praga Karolina Głowacka;\nEcha dawnej Warszawy. W kotle smaków. + 100 dawnych... Karolina Głowacka;\nSzlakiem praskich kapliczek Adrian Gajewski, Karolina Głowacka, Grzegorz Krawczak;\nCzy Wielki Wybuch był głośny ? 11 rozmów o historii... Karolina Głowacka, Jean-Pierre Lasota;\nWieża Eiffla nad Piną. Kresowe marzenia II RP.... Anna Smółka, Agnieszka Rybak\nNowe życie czyli jak największe umysły wszechczasów... Edward Dolnick\nHelen Thomson Nie do pomyślenia. O ludziach których mózgi...25.98 zł


Stowarzyszenie Muzyczne Rockowe Ogródki - Płockie Warsztaty Muzyczne i Produkcji Teledysków. Projekt zaadresowany do płocczan w wieku 15-25 lat, chcących doskonalić własne umiejętności gry na instrumentach muzycznych oraz produkcji teledysków. Nagrany zostanie teledysk dla wybranego zespołu z Płocka.\nStowarzyszenie Centrum Innowacji Społeczeństwa Informacyjnego - Warsztaty sportów ulicznych, takich jak parkour, breakdance oraz street workaout. Program aktywności fizycznej skierowany jest do wszystkich zainteresowanych niekonwencjonalnymi formami spędzania czasu wolnego w przestrzeni miejskiej, w szczególności dzieci starszych i młodzieży.\nStowarzyszenie Akademia Praktyki i Innowacji - Szkółka Wakeboardowa. Szkolenie dzieci i młodzieży w wieku 8-18 lat w zakresie upowszechniania kultury fizycznej jaką jest wakeboard (w tym lekcje i zajęcia z instruktorami, pokazy wakeboardingu i , pokazy filmowe oraz gry zespołowe).\nMiędzyszkolny Uczniowski Klub Sportowy 21 Płock


6/2019, data dodania: 15.05.2019\nDane osobowe w programach księgowych - obowiązki RODO\nPrzedsiębiorcy mają obowiązek przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych (RODO) - również w przypadku gdy wykorzystują takie dane wyłącznie w celach księgowych, np. w celu wystawiania faktur, prowadzenia ewidencji i ksiąg rachunkowych. Obowiązek przestrzegania przepisów RODO dotyczy także danych osobowych pracowników. W artykule wskazujemy, jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach (podatnikach i pracodawcach) w związku z wykorzystywaniem przez nich danych osobowych w celach księgowych.\nZasadą jest, że każde przetwarzanie danych osobowych osób fizycznych podlega pod przepisy o ochronie danych osobowych. Ochronie RODO podlegają zatem również dane osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.\nOznacza to, że przedsiębiorca ma obowiązek stosowania przepisów o ochronie danych osobowych, jeśli chodzi o dane osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wykorzystywane dla celów księgowych. Podstawą przetwarzania danych osobowych takich osób jest uzasadniony interes osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Przepisom o ochronie danych podlegają również dane osobowe pracowników, które są przetwarzane na podstawie obowiązku prawnego, konieczności wykonania umowy, prawnie uzasadnionego interesu pracodawcy lub zgody pracownika.\nPodsumowując, podstawą przetwarzania danych osobowych osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, np. w celach wystawienia faktur, jest:\nkonieczność wykonania umowy, której stroną jest osoba fizyczna (art. 6 ust. 1 lit. b RODO),\nuzasadniony interes przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO).\nNatomiast podstawą przetwarzania danych osobowych pracowników jest:\nkonieczność wykonania umowy, której stroną jest pracownik (art. 6 ust. 1 lit. b),\nobowiązek prawny pracodawcy (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),\nprawnie uzasadniony interes przedsiębiorcy (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), lub\nzgoda pracownika (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).\nObowiązki przedsiębiorcy jako administratora danych osobowych\nPrzedsiębiorca jest zobowiązany w szczególności dopełnić wobec swoich kontrahentów obowiązków informacyjnych w tym zakresie (art. 13-14 RODO), ale nie tylko. Na przedsiębiorcy jako administratorze danych osobowych ww. osób ciążą również inne obowiązki wynikające z przepisów RODO.\nWykonanie obowiązku informacyjnego wobec osoby fizycznej, której dane są przetwarzane, w tym pracownika (art. 13 RODO), powinno nastąpić podczas pozyskiwania danych osobowych. Z kolei w przypadku pozyskania danych z innego źródła (np. z CEIDG) obowiązek powinien zostać wykonany, co do zasady, w rozsądnym terminie po pozyskaniu danych osobowych - najpóźniej w ciągu miesiąca - mając na uwadze konkretne okoliczności przetwarzania danych osobowych (art. 14 ust. 3 lit. a RODO).\nPrzedsiębiorca odebrał zgody pracowników na przetwarzanie danych osobowych w celu wykonania specjalnych identyfikatorów firmowych z wizerunkiem pracowników. W takim przypadku, oprócz odebrania wyraźnej zgody z określeniem celów przetwarzania danych, konieczne jest przekazanie pracownikom klauzuli informacyjnej o przetwarzaniu ich danych osobowych w powyższych celach.\nObowiązek prowadzenia rejestru czynności przetwarzania danych (RCPD)\nKażdy administrator danych jest zobowiązany do prowadzenia wewnętrznego rejestru czynności przetwarzania danych (RCPD).\nZ obowiązku prowadzenia rejestru czynności przetwarzania danych osobowych, obciążającego administratora i przetwarzającego, są zwolnieni tylko ci przedsiębiorcy lub podmioty zatrudniające mniej niż 250 osób, którzy łącznie spełniają następujące kryteria:\n- przetwarzanie, którego dokonują, nie powoduje ryzyka naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą,\n- przetwarzanie ma charakter sporadyczny,\n- przetwarzanie nie obejmuje szczególnych kategorii danych osobowych ani danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i naruszeń prawa (art. 30 ust. 5 RODO).\nW rejestrze należy zamieszczać następujące informacje:\nimię i nazwisko lub nazwę oraz dane kontaktowe administratora oraz wszelkich współadministratorów, a także inspektora ochrony danych,\ngdy ma to zastosowanie - o przekazaniu danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, w tym nazwę tego państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej,\nRejestry mają mieć formę pisemną, przy czym mogą być sporządzone również w formie elektronicznej (art. 30 ust. 3 RODO). Rejestr podlega obowiązkowi udostępnienia na żądanie organu nadzorczego.\nObowiązek przeprowadzania analizy ryzyka\nPrzedsiębiorca jako administrator danych osobowych ma obowiązek przeprowadzenia analizy ryzyka w przypadku poszczególnych kategorii danych, a niektórych przypadkach także szacowania ryzyka.\nAdministrator jest zobowiązany do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych dla zapewnienia odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa danych. Zabezpieczenie to może być dokonane przez:\n- pseudonimizację i szyfryzację danych osobowych,\nObowiązek wdrożenia procedur ochrony danych osobowych\nRODO nie wskazuje wprost, jakie konkretnie dokumenty, procedury i polityki należy wdrożyć. Przydatne mogą okazać się dokumenty w postaci polityki ochrony danych osobowych, instrukcje zarządzania systemem informatycznym czy procedury o charakterze etycznym, np. Kodeksy Dobrych Praktyk.\n5. Obowiązek wyznaczenia inspektora danych osobowych\nAdministrator musi w niektórych sytuacjach wyznaczyć inspektora danych osobowych. Obowiązek wyznaczenia takiego inspektora dotyczy:\nPrzeszkolenie kierownictwa i pracowników\nWskazane jest przeszkolenie kierownictwa i pracowników działu kadr, jak również wprowadzenie systemu kontroli wewnętrznej, który może być także elementem polityki bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych.\nW przypadku naruszenia ochrony danych osobowych administrator bez zbędnej zwłoki - w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia - musi zgłaszać je organowi nadzorczemu (UODO), chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.\nJeżeli naruszenie ochrony danych osobowych może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych, administrator bez zbędnej zwłoki musi ponadto zawiadamiać osobę, której danych to dotyczy, o takim naruszeniu.\nAdministrator lub IOD ma także obowiązek prowadzenia rejestru naruszeń. Rejestr obejmuje zarówno te zdarzenia, które zostały zgłoszone organowi nadzorczemu, jak i zdarzenia, które nie zostały zgłoszone do organu nadzorczego, gdyż zdaniem administratora nie było ku temu podstaw.\nPrzedsiębiorca omyłkowo wysłał fakturę dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą na adres innego przedsiębiorcy niż właściwy adresat. W takim przypadku incydent ten powinien zostać odnotowany w rejestrze naruszeń. Jeśli faktura nie dotyczy danych o istotnym znaczeniu dla przedsiębiorcy, nie ma konieczności zgłaszania incydentu do UODO.\nDane osobowe z CEIDG w programie księgowym - obowiązki RODO\nPrzedsiębiorcy powinni wiedzieć, że baza kontrahentów w programie księgowym zawierająca ogólnodostępne dane (np. pochodzące z CEIDG) również podlega RODO. Zatem przedsiębiorca podlega przepisom o ochronie danych osobowych w zakresie przetwarzanych danych osobowych osób fizycznych, które zbiera w oparciu o CEIDG.\nZgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2018 r. poz. 647) CEIDG udostępnia zawarte w niej dane i informacje (o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy), z wyjątkiem numeru PESEL, daty urodzenia oraz danych kontaktowych (o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 7 tej ustawy), w przypadku gdy, podając je, osoba uprawniona sprzeciwiła się ich udostępnianiu w CEIDG.\nObowiązująca przed rozpoczęciem stosowania RODO do 30 kwietnia 2018 r. ustawa o swobodzie działalności gospodarczej wprost wyłączała zastosowanie przepisów dot. ochrony danych osobowych w stosunku do jawnych danych i informacji udostępnianych przez CEIDG. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy - Prawo przedsiębiorców z 6 marca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 646), nie przewiduje wyłączeń w stosunku do przedsiębiorców prowadzących działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. W konsekwencji należy przyjąć, że gromadzenie ogólnodostępnych w internecie danych osób fizycznych prowadzących działalność (dane podane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) stanowi przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu RODO.\nZgodnie z motywem 14 RODO ochrona zapewniana rozporządzeniem powinna mieć zastosowanie do osób fizycznych - niezależnie od ich obywatelstwa czy miejsca zamieszkania - w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych. RODO nie wyłącza też stosowania przepisów o ochronie danych osobowych w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Zatem przetwarzanie danych osób fizycznych pochodzących z CEIDG musi odbywać się w pełnej zgodzie z RODO. W szczególności konieczne jest wypełnienie obowiązku informacyjnego.\nPrzetwarzanie danych osób fizycznych z CEIDG musi odbywać się w pełnej zgodzie z RODO. W szczególności konieczne jest wypełnienie obowiązku informacyjnego.\nPrzedsiębiorca posiadający bazę kontrahentów stworzoną w oparciu o dane z CEIDG powinien poinformować swoich kontrahentów o przetwarzaniu ich danych osobowych. Może to uczynić e-mailowo, listownie lub w inny skuteczny sposób. Na nim jednak będzie spoczywał obowiązek wykazania, że to uczynił (zgodnie z zasadą rozliczalności).\nKażdy administrator danych musi sam odpowiedzieć sobie na pytanie, jak ma poinformować o przetwarzaniu przez siebie danych osobowych. RODO zostawia dużą swobodę administratorom baz danych w zakresie obowiązku informacyjnego (art. 13-14 RODO), ale taki obowiązek istnieje. Brak takiej informacji uniemożliwia osobie fizycznej skorzystanie z jej praw zagwarantowanych przez RODO, np. prawa do usunięcia danych, sprostowania itp. Przedstawiamy przykładowy wzór klauzuli informacyjnej.\nWzór klauzuli informacyjnej zgodnej z RODO dla kontrahentów, których dane pozyskano na podstawie CEIDG\nW oparciu o art. 14 RODO poniżej przedstawiam informacje o przetwarzaniu Pana/Pani danych osobowych.\nAdministratorem Pana/Pani danych osobowych jest ……………., prowadzący/ca działalność gospodarczą pod firmą……….., ul. …………, e-mail: …………..\n(jeśli jest wyznaczony IOD) Powołaliśmy Inspektora Ochrony Danych Osobowych, z którym można się skontaktować pod numerem tel.: ………… od poniedziałku do piątku w godz. …….. lub za pomocą adresu e-mailowego: …………..\nPana/Pani dane pozyskaliśmy w oparciu o powszechnie dostępne dane zamieszczone w CEIDG.\n4. Pana/Pani dane osobowe będą przetwarzane w następujących celach:\n- dla prawidłowej realizacji zawartej z Panem/Panią umowy o świadczenie usług,\n- dla celów podatkowych,\n- dla dochodzenia roszczeń wynikających z przepisów prawa cywilnego, jeśli takie się pojawią.\n6. Podstawą prawną przetwarzania Pana/Pani danych jest:\n- art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1) - dalej RODO, (tzn. przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której Pan/Pani jest stroną lub do podjęcia działań na Pana/Pani żądanie przed zawarciem umowy),\n- art. 6 ust. 1 lit. c RODO (tzn. przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego, który na nas ciąży, np. obowiązek archiwizacyjny),\n- art. 9 ust. 2 lit. f RODO (tzn. przetwarzanie jest niezbędne do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń).\n7. Odbiorcami Pana/Pani danych osobowych będą podmioty, którym mamy obowiązek przekazywać dane na gruncie obowiązujących przepisów prawa, np. urząd skarbowy, ZUS, a także podmioty świadczące dla nas usługi księgowe, dostarczające przesyłki kurierskie i pocztowe, firmy obsługujące programy księgowe.\n8. Pana/Pani dane osobowe będą przechowywane przez czas wykonywania umowy oraz do czasu upływu terminu przedawnienia ewentualnych roszczeń wynikających z umowy i w związku z realizacją 5-letniego obowiązku archiwizacyjnego.\n9. Pana/Pani dane nie podlegają automatycznemu profilowaniu.\nRODO nie dotyczy osób prawnych\nPrzedsiębiorca nie ma obowiązków wynikających z RODO w zakresie danych osób prawnych pozyskanych z rejestru KRS. Rozporządzenie RODO nie dotyczy przetwarzania danych osobowych dotyczących osób prawnych, w szczególności przedsiębiorstw będących osobami prawnymi, w tym danych o firmie i formie prawnej oraz danych kontaktowych osoby prawnej.\nZastosowanie RODO jest zatem wyłączone wobec przedsiębiorców, którzy posiadają osobowość prawną. Osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą nie posiadają statusu osoby prawnej. Istotą prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne jest to, że funkcjonują w obrocie gospodarczym jako osoba fizyczna oraz podlegają wpisowi do CEIDG.\nPrzedsiębiorca nie musi informować kontrahenta będącego osobą prawną, że przetwarza jego dane dostępne w oparciu o KRS.\nmotyw 14, art. 6 ust. 1 lit 1, b.c, f, art. 13-14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) - Dz.Urz. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1


Warsztaty dla dzieci w Muzeum Wsi Lubelskiej Jeden z największych skansenów Polski – Muzeum Wsi Lubelskiej organizuje przez cały lipiec warsztaty dla dzieci zatytułowane „Hej Lato”. Trzy razy w tygodniu odbywają się tam różne zajęcia; pastwiskowe zabawy, przygody z garncarstwem czy pokazy ginących zawodów. Dzieci mają okazje pofikać na świeżym powietrzu w otoczeniu dawnych chat, dworków czy warsztatów rzemieślników i dowiedzieć się czegoś o bogactwie kulturowym regionu. Ania Broda, płyta „A ja nie chcę spać” „A ja nie chcę spać” to płyta, którą z całego serca polecam dzieciom w każdym wieku, nawet tym dorosłym. Wiersze znanych autorów poezji dziecięcej (m.in. Danuty Wawiłow czy Doroty Geller) zaśpiewane unplugged, tj. przy akompaniamencie niewielkiej liczby instrumentów, zachwycają delikatnością. Ania Broda swoim głębokim głosem porywa do tańca i wspólnego śpiewu. Od tych piosenek warto zaczynać każdy dzień, bo dzięki nim wszystko staje się


Biedronka, Lidl czy Kaufland zawiązały Polski Pakt Plastikowy. Ambitne plany sieci handlowych\nCezary Kawecki 11.09.2020 08:15\nKilkadziesiąt największych sieci handlowych i producentów żywności zawiązało w czwartek Polski Pakt Plastikowy. Do tego grona należą takie firmy, jak Biedronka, Lidl, Carrefour, Kaufland, LPP, Nestle, Unilever czy Danone.\nChęć dołączenia do inicjatywy wyraziło ok. 40 firm. Jak podaje portal www.wiadomoscihandlowe.pl, Polski Park Plastikowy ma być "międzysektorową inicjatywą, która stawia sobie za cel zmianę sposobu obecnego modelu wykorzystywania tworzyw sztucznych w opakowaniach na polskim rynku w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego".\nCele Polskiego Paktu Plastikowego\nMałgorzata Greszta z CSR Consulting podczas konferencji zapowiadającej podpisanie paktu wyjaśniła, że głównymi celami projektu ma być wyeliminowanie nadmiaru opakowań, a także obniżenie użycia pierwotnych tworzyw w opakowaniach o ok. 30 proc. Pomysłodawcy opracowali tzw. mapę drogową, posiadającą sześć celów strategicznych. Działające w Polsce firmy, wpływające na rynek opakowań plastikowych, mają dążyć do ich zrealizowania do końca 2025 roku.\nIdentyfikacja i eliminacja wskazanych, nadmiernych i problematycznych opakowań z tworzyw sztucznych poprzez przeprojektowanie, innowacje i alternatywne modele dostawy.\nDo końca 2025 roku 100 proc. opakowań z tworzyw sztucznych na polskim rynku ma nadawać się do ponownego wykorzystania lub recyklingu.\nZwiększenie udziału surowców wtórnych w opakowaniach z tworzyw sztucznych do 25 proc.\nEfektywne wsparcie zbiórki i recyklingu opakowań do tego stopnia, aby osiągnąć poziom recyklingu na poziomie co najmniej 55 proc.\nPodniesienie jakości i efektywności edukacji konsumentów w w zakresie segregacji, recyklingu, ponownego wykorzystania i ograniczenia zużycia opakowań.\nAmbitniejsze plany od unijnej dyrektywy\nOpisane powyżej cele co prawda znajdują się w unijnej dyrektywie plastikowej, jednak organizatorzy PPP są zdania, że stawiają sobie jeszcze ambitniejsze plany. - Celem nie było zgromadzenie firm, żeby realizować dyrektywę unijną. Dyrektywa zakłada osiągnięcie 50 proc. recyklingu, a my mówimy o 55 proc. Nasi paktowicze będą segregować wszystkie opakowania, nie tylko plastikowe butelki - powiedziała Małgorzata Greszta.\nPodczas konferencji przypomniano także, że Polska jak dotąd nie dokonała implementacji dyrektywy do porządku prawnego, wskutek czego firmy nie są zobowiązane do jej przestrzegania. - Z czasem coraz więcej opakowań będzie musiało powstawać z recyklatów, dziś jest to jeszcze dobrowolne, ale z pewnością przepisy będą zaostrzane. Dziś nie ma np. w Polsce szklanych butelek bez zawartości recyklatów, a plastikowe są i widać, że tutaj jest jeszcze dużo do zrobienia - mówią organizatorzy PPP.


Oferty pracy - Poszukujemy Opiekunki na wymianę – spokojne zlecenie - Active Intercare - Praca w opiece Niemcy\nOferta dla Pani z językiem komunikatywnym.\nPodopieczny ma 81 lat. Cierpi na ogólne osłabienie starcze, reumatyzm i częściową inkontynencję. Porusza się o lasce. Nosi aparat słuchowy i okulary.\nSenior mieszka ze swoim bratankiem, który pomaga w opiece i troszczy się m.in. o zakupy (wspólnie będzie jadał tylko posiłki, nie wymaga wsparcia w żadnym innym zakresie).\nPodopieczny lubi bardzo zwierzęta (ma dwa koty, które większość czasu spędzają na zewnątrz).


Czy zamówienie telefoniczne zostanie szybciej zrealizowane? – Thomann Polska\nOtwieramy ponownie w przeciągu 3 godziny i 24 minuty\nCzy zamówienie telefoniczne zostanie...\nPodczas naszych godzin pracy zamówienia w naszym sklepie internetowym realizowane są przeważnie w ciągu czterech godzin. Czas realizacji zamówienia telefonicznego i internetowego jest praktycznie taki sam. Prawie wszystkie zamówienia wysłane do godziny 14:00 realizowane są jeszcze w tego samego dnia.\nCzasami zamówienia wpływające po zamknięciu sklepu mogą zostać zrealizowane i wysłane następnego dnia, jeszcze przed otwarciem sklepu.\nPo przyjęciu zamówienia otrzymasz e-mail z danymi kontaktowymi asystenta sprzedaży, który w razie jakichkolwiek pytań lub problemów jest do Twojej dyspozycji.


Jak wybrać dobrą wypożyczalnię samochodów? – Alicja dobry\nPoruszanie się samochodem jest zdecydowanie wygodniejsze niż korzystanie z publicznych środków transportu. Na szczęście dzisiaj ci, którzy mają prawo jazdy, ale nie posiadają własnego auta nie są skazani na autobus czy pociąg.\nNa terenie Warszawy (i nie tylko) działa mnóstwo wypożyczalni samochodów, które w swojej ofercie mają zarówno krótkoterminowy wynajem samochodu, jak i długoterminowy wynajem samochodu. Pojawia się pytanie jak wybrać naprawdę dobrą wypożyczalnię, zapewniając sobie solidny pojazd, który nie zawiedzie.\nSpróbujemy znaleźć odpowiedź\nPrzede wszystkim warto wybierać między wypożyczalniami z dużym doświadczeniem, jak Best-rent. Jeśli wypożyczalnia istnieje na rynku już długo, można zakładać, że świadczy usługi na naprawdę wysokim poziomie. W przeciwnym razie przypuszczalnie już by jej nie było. Dobrym rozwiązaniem jest zawsze zasięgnięcie opinii innych. Jeśli w naszym otoczeniu nie ma osoby, która wypożyczała już auto, warto skorzystać z pomocy Internetu. W sieci znajdziemy cały szereg rozmaitych forów, na których osoby wymieniają się własnymi doświadczeniami związanymi z wypożyczaniem aut. Można zapytać o to, czy ktoś korzystał z wybranej przez nas wypożyczalni bądź też jaką wypożyczalnię Internauci mogą polecić.\nZanim podpiszemy umowę z wypożyczalnią, dobrze jest poprosić także o referencje\nSzanujące się wypożyczalnie proszą zadowolonych klientów o wystawienie takiego dokumentu. To najlepsza recenzja mówiąca o tym, że wypożyczalnia dba o swoich klientów i rzeczywiście świadczy usługi na wysokim poziomie.\nCo z samochodami? Wypożyczane auto musi mieć ważne ubezpieczenie OC oraz przegląd techniczny. Bez sprawdzenia tych kwestii nie należy w ogóle wsiadać do samochodu. Dobrze, aby w podpisywanej umowy znalazły się dokładne informacje na temat stanu technicznego pojazdu i ewentualnych usterek. Chodzi tu również o to, jak auto prezentuje się wewnątrz. Trzeba bowiem pamiętać, że za wszystkie usterki powstałe już po wyjechaniu autem z wypożyczalni będziemy musieli zapłacić. Im dokładniej zostanie opisany stan samochodu, tym dla wypożyczającego lepiej.\nPoprzedni Poprzedni wpis: Dlaczego warto kupować w hurtowni odzieży?\nNastępne Następny wpis: Kredyt konsolidacyjny sposobem na wyjście z długów


BL 8-inch howitzer Mk. VI model do sklejania Roden 813\nOstatnio dostępny: 18.5.2022\nKod produktu rod813\nBL 8-inch howitzer Mk VI – VIII była brytyjską ciężką haubicą kalibru 203,2 mm z okresu I wojny światowej, międzywojennego oraz II wojny światowej. Pierwsze jej prototypy powstały w 1915 roku, a broń weszła do linii po raz pierwszy w 1916 roku. Szacuje się, że w okresie I wojny światowej wyprodukowano ok. 700 dział tego typu wersji VI, VII oraz VIII. Prędkość początkowa pocisku burzącego w wersji VI wynosiła 400 m/s, a w modelach późniejszych – 460 m/s. Donośność maksymalna wahała się od 9800 do 11.200 metrów.\nBL 8-inch howitzer Mk VI – VIII zostały zaprojektowane w firmie Vickers, ale produkcja odbywała się przede wszystkim w zakładach Armstrong. Pomimo bardzo podobnej nazwy haubice te nie stanowią prostego rozwinięcia dział BL 8-inch howitzer Mk I-V, ale są de facto zupełnie nową bronią, projektowaną w dużym stopniu od podstaw. Pierwsza produkowana seryjnie wersja nosiła oznaczenie Mark VI i była zdecydowanie lżejsza od haubic Mark I-V, a przez to znacznie bardziej mobilna przy nieco lepszych parametrach balistycznych. Kolejna wersja BL 8-inch howitzer to Mark VII, która weszła do produkcji w lecie 1916 roku – cechowała się zwiększoną donośnością oraz dłuższą lufą. Kolejna i ostatnia wersja to Mark VIII, która cechowała się przede wszystkim wzmocnioną konstrukcja lufy. Po 1918 roku BL 8-inch howitzer Mk VI – VIII pozostały w służbie armii brytyjskiej i były jeszcze wykorzystywane w toku kampanii francuskiej w 1940 roku. Jednak po jej zakończeniu zostały definitywnie wycofane z linii i służyły już tylko do celów szkoleniowych. Innymi użytkownikami tych haubic były przede wszystkim Stany Zjednoczone, ale też Finlandia czy Kanada.\nDodaj swoją opinię o: BL 8-inch howitzer Mk. VI\nEnglish Gun and Supply Carrier - World War I\nKod produktu: BND-35009\nKod produktu: rod716


Koszulka - Lew - Lion Warrior - The Mountain OKzakupy\nSamsung Galaxy M52 / M52 5G\nXiaomi Redmi Note 11 Pro Plus + 5G\nAkcesoria wojskowe i militarne\nSuper oferta na lato 2022\n» Koszulki i dodatki\n» Koszulka - Lew - Lion Warrior - The Mountain\nKoszulka - Lew - Lion Warrior - The Mountain\nWZORNICTWO - oryginalne i jedyne w swoim rodzaju. Wysokogatunkowa odzież dla tych, którzy lubią się wyróżniać, cenią unikalność oraz wysoką jakość wykonania.\nNADRUK - metoda screen printing – podczas nadruku specjalne barwniki wtłaczane są w strukturę włókien materiału, dzięki czemu nadruk jest praktycznie niewyczuwalny, przyjemny w dotyku oraz niezwykle trwały. Bluzki The Mountain ze względu na wyjątkowo realistyczny nadruk często nazywane są koszulkami 3D. Dzięki ręcznemu barwieniu tkaniny uzyskuje się efekt tzw. marmurka, przez co tło każdej koszulki jest unikalne.\nSZYCIE - brak szwów bocznych, dzięki temu koszulki są bardziej wytrzymałe.\nJAKOŚĆ - mocna bawełna, odporna na deformację i kurczenie poprzez zastosowanie procesu wykurczania.\nEKOLOGIA - certyfikat Oeko-Tex® – na wszystkich etapach produkcji wykorzystywane materiały nie szkodzą środowisku naturalnemu.


- zniewolony Orzeł... - Wiersze gotowe - Polski Portal Literacki\n- zniewolony Orzeł...\ndodany przez Bronisław_Muszyński, 11 lipca 2017 w Wiersze gotowe\nBiała róża symbolem Polski zniewolonej,\nz której to upleciono cierniową koronę\ndla Orła Białego...\n...pod znakiem to którego,\nprzed narodem i światem sekta opętańców,\nmodląca się do `Zbawcy` ze swoich różańców\nową koronę święci.\nPrzez wielu przeklęci,\nnadal miast tworzyć, burzą społeczeństwa spokój\n- i tak się u nas dzieje od ponad już roku...\nDokąd chcesz zaprowadzić, niecny hipokryto\nPolskę, która dla ciebie stanowi koryto\nprzynależne - jak kiedyś - Rosji namiestnikom?!!\nPrzyglądając się z bliska prac twoich wynikom\nwidać aż nazbyt jasno, że to w jej ramiona\nchcesz rzucić naród polski. Niech wreszcie tam skona...\nEdytowane 11 lipca 2017 przez Bronisław_Muszyński\nGarstka naszych, nad Miereją, pod Orłem\npowstrzymała faszystowską hordę\nkrew swą przelali\nnie chcieli pomników, lecz więzi z RODŁEM\nTak, jak nie jestem pewna, czy ktoś się do tego tekstu nie przyczepi i tak, jak nie jestem pewna, czy rymy są najwyższego lotu, tak\nuważam, że jest potrzebny jak woda na pustyni. Według mnie jest wcale wcale poetycko :-). Nie gorsze niż wytwory rządowych "połetów".\nI tak, jak się ze mną kłóciłeś Panie Waldku, tak zdecydowanie zapominam o tych swadach. No i to, że byłam tam wczoraj...widziałam, a w tvn24 później słyszałam gadkę z drabinki, prowokuje mnie do prośby - pisz więcej, ale tak, aby było bardziej widoczne, byle tylko nie obrażać, bo się będą czepiać. Pozdrowienia.:-) Elżbieta\nZasadnicza sprawa - czy aby nie pomyliłaś adresu komentarza? Bo ja nie jestem Waldemarem, a Bronisławem.\nNajmocniej przepraszam Bronku. To, kurcze, nerwy, bo wtedy dopiero co usłyszałam od "super policjanta", kto powinien płacić za legalne przecież demonstracje no i się wku....\nZapewniam, że wiem, do kogo pisałam i o czym.\nNo to... dziękuję za zachętę, chociaż akurat mnie do takiego typu wierszoklecenia nie potrzeba zachęcać, a raczej hamować przed nim...


Koronawirus. Deksametazon - lek na COVID-19, którego skuteczność potwierdzili brytyjscy naukowcy - TVN24\n17 czerwca 2020, 6:10\n17 czerwca 2020, 4:10\nBrytyjscy naukowcy ogłosili, że deksametazon jest pierwszym lekiem, którego skuteczność przeciw COVID-19 została potwierdzona klinicznie. Zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia to "naukowy przełom". - Jest to pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19, leczonych przy pomocy podawania tlenu lub respiratora - oświadczył dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus.\nŚwiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała we wtorek za "naukowy przełom" informację brytyjskich naukowców, którzy potwierdzili, że deksametazon znacznie zmniejsza śmiertelność wśród osób najciężej chorych na COVID-19. - Jest to pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19, leczonych przy pomocy podawania tlenu lub respiratora - oświadczył dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. - To dobra wiadomość. Gratuluję rządowi brytyjskiemu, uniwersytetowi w Oksfordzie oraz wielu szpitalom i pacjentom w Wielkiej Brytanii, którzy przyczynili się do tego ratującego życie przełomu naukowego – dodał.\nBrytyjscy naukowcy ogłosili we wtorek po zakończeniu badań klinicznych, że deksametazon z rodziny sterydów zmniejsza o jedną trzecią śmiertelność wśród najciężej chorych pacjentów. Jak oznajmili autorzy badania RECOVERY na Uniwersytecie Oksfordzkim, terapia deksametazonem wykazała "jasne i znaczące efekty" w zapobieganiu śmierci pacjentów wymagających pomocy w oddychaniu. Według nich "dzięki tej terapii można uniknąć śmierci jednego na ośmiu pacjentów poddanych sztucznej wentylacji". - To duży krok naprzód w poszukiwaniu nowych sposobów leczenia pacjentów z COVID-19 - powiedział prof. Stephen Powis, dyrektor medyczny NHS England, angielskiego oddziału publicznej służby zdrowia. Wyjaśnił, że stosowanie tego leku wskazane jest ze względu na jego silne działanie przeciwzapalne.\nDeksametazon niedrogi przeciwzapalny lek steroidowy stosowany m.in. w leczeniu reumatyzmu, alergii i chorób skóry. "Naukowcy udostępnili nam pierwsze informacje na temat wyników badań klinicznych i mamy nadzieję, że w najbliższych dniach przeprowadzimy pełną analizę danych" - napisał w oświadczeniu szef WHO. W ramach randomizowania badania na dużą skalę, 2104 pacjentów otrzymało lek, zaś 4321 standardową opiekę. Po 28 dniach liczba zgonów wśród pacjentów otrzymujących leki była o 35 procent niższa wśród osób wymagających respiratora oraz 20 procent niższa wśród pacjentów wymagających podania tlenu. Lek nie wykazał skuteczności u lżej chorych osób.\nWielka Brytania łagodzi restrykcje, WHO ostrzega przed "aktywną fazą epidemii"


Mtz 82 termostat nowy i stary typ - Belarus, MTZ, Jumz - Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza\nMtz 82 termostat nowy i stary typ\nPrzez istist, Sierpień 25, 2019 w Belarus, MTZ, Jumz\nBędąc zmuszony do wymiany termostatu i jego obudowy, chciałbym się zapytać czy zakupić nowy, czy stary typ (bo w sprzedaży są właśnie takie dwie opcje). Czy w ogóle nowy typ termostatu można zamontować w miejsce typu starego (lub ewentualnie na odwrót)? Niestety nie bardzo wiem jaki typ występuje w moim ciągniku (mtz 82 z połowy lat 80-tych).\nWymontuj stary, weź w rękę, pojedź do sklepu i kup taki jak masz w ciągniku.\nNapisano Sierpień 25, 2019 (edytowany)\nNie ma różnicy w jakości między starym, a nowym typem?\nEdytowano Sierpień 25, 2019 przez istist\nJak do tej pory nic Ci się nie działo to załóż taki jaki miałes po co kombinować.\nStary typ otwiera się przy 70 st, nowy bodajże przy 90 st. U mnie był stary typ, włożyłem taki sam typ jak był gdy kupiłem traktor. ciągnik najpierw się przegrzewał, zmieniłem chłodnice, wyrzucał mi stale płyn, po zgaszeniu słychać było jakieś przemieszczanie powietrza w układzie. Dostał nowy typ i po problemie. Koniec z przegrzewaniem i płyn trzyma poziom.\nTo dość dziwne, bo w takim przypadku przegrzewanie powinno być bardziej prawdopodobne w przypadku nowego typu. Na pewno nowy typ otwiera się przy wyższej temperaturze?\nWedług instrukcji temperatura wody w silniku powinna być wyższa niż 75 i niższa niż 95 stopni.\nOd zakupu ciągnika użytkowałem go bez termostatu, więc tym bardziej ciężko mi określić jaki jego typ wybrać.\nA czy wiesz wogóle jak wygląda obudowa nowego i starego typu?\nObudowę starego typu już oglądałem w swoim ciągniku, obudowę nowego znam tylko ze zdjęć.\nObudowa pasuje i będzie trzymał wyższą temperaturę.\nPo co trzymać wyższą temperaturę jak MMZ D240 lubi 70*C\nWedług instrukcji temperatura robocza silnika powinna być wyższa niż 75 i niższa niż 95 stopni. Czy te informacje są błędne?\nDlatego ja kupiłem nowy typ obudowy i do niej termostat chyba od jakiejś hondy z temperaturą otwarcia 70st. Stary typ termostatu jest beznadziejny, nie domyka się. Nie ma szans żeby silnik bez obciążenia zimą zagrzał się do jakiejś rozsądnej temperatury.\nSpokojnie Nowy Typ pasuje tylko jedna dziurkę trzeba zaślepić, miałem stary typ i miał 50 st max teraz ma ładne 80 czasem 90 i traktor dużo lepiej chodzi , niedogrzany silnik to powolna śmierć dla silnika. Olej gęstszy i wgl , a jak Ci się przegrzewa to wartało by zaglądnąć na filtr oleju chłodnicy bo znając życie mało kto go czyści , a co dopiero wymienia\nNowy typ nie pasuje do starej obudowy, nie wprowadzaj w błąd.


Katalog części zamiennych FSO Warszawa 204/204P. Powstanie i rozwój konstrukcji samochodu Warszawa - Zdzisław Podbielski (283204) - Lubimyczytać.pl\nKatalog części zamiennych FSO Warszawa 204/204P. Powstanie i rozwój konstrukcji samochodu Warszawa\nSamochód z nadwoziem trzybryłowym typu sedan napędzany silnikiem S-21 nosił oznaczenie Warszawa 203, a napędzany silnikiem M-20 oznaczenie 204. Obie wersje silnikowe pojazdu różniły się też przełożeniem przekładni głównej. Silnik S-21 był kompletowany z tylnym mostem o przełożeniu 4,55:1, a z silnikiem M-20 był kompletowany most napędowy z przekładnią 5,125:1. W sierpniu 1964 r., po przerwie...\nSamochód z nadwoziem trzybryłowym typu sedan napędzany silnikiem S-21 nosił oznaczenie Warszawa 203, a napędzany silnikiem M-20 oznaczenie 204. Obie wersje silnikowe pojazdu różniły się też przełożeniem przekładni głównej. Silnik S-21 był kompletowany z tylnym mostem o przełożeniu 4,55:1, a z silnikiem M-20 był kompletowany most napędowy z przekładnią 5,125:1. W sierpniu 1964 r., po przerwie urlopowej, FSO podjęła produkcję zmodernizowanej Warszawy z nadwoziem typu sedan. Nareszcie, po 13 latach produkcji, zmieniono wygląd pojazdu na nowocześniejszy w porównaniu z pojazdem dotychczas wytwarzanym. Był to znaczący moment w produkcji samochodów Warszawa, w FSO określany jako „modernizacja progowa” początkująca również powstanie nowocześniejszych odmian podstawowego modelu pojazdu. Wzrosło też zainteresowanie zmodernizowanymi Warszawami odzwierciedlone wzrostem produkcji. Pojawienie się zmodernizowanej Warszawy 203/204 pozwoliło na bardziej dojrzałe konstrukcyjnie i technologicznie opracowanie odmian pochodnych tego samochodu. W 1964 r., a więc równolegle z modelem podstawowym pojawiła się odmiana 203P/204P (Pick-up), rok później 203K/204K (Kombi) i 203T/204T (Taxi), a w 1967 r. sanitarka Warszawa 203A będąca pochodną samochodu 203K (Kombi).


Teodor Tomasz Jeż ZARNICA Powieść bułgarska\nROZDZIAŁ PIERWSZY OCZEKIWANIE W miesiącu czerwcu, dnia nie pomnę którego, roku – roku nie podaję umyślnie, aby powieści cech historii nie nadawać, pociąg kolei żelaznej idący z Pesztu do Bazjaszu spóźnił się. Spóźnienie nie pociągało za sobą następstw smutnych żadnych. W Bazjaszu kończy się droga żelazna łącząca Zachód ze Wschodem. Arteria komunikacyjna sztuczna styka się tu z naturalną, z Dunajem, który pełni służbę dalej, zabierając na grzbiet swój potężny podróżnych, pakunki, towary, depesze, listy etc… i odwożąc to wszystko do Morza Czarnego, a stamtąd rozsyłając po świecie Bóg wie jak daleko. A świat ten to Wschód, na którym ludzie czasu nie cenią. Spóźnienie przeto nie miało i mieć nie mogło doniosłości wielkiej. To, co kolej wiezie, pojedzie dalej. Dunaj zawsze gotów do pełnienia służby. Szlak ten wodny otworem stoi jak w dzień tak w nocy: jedź, kiedy chcesz, zwłaszcza że parowiec Lloyda austriackiego ani myślał puszczać się w podróż dalszą, aż po przyjściu pociągu. Z tego powodu trudno było zrozumieć niepokój, jakiemu z racji spóźnienia się pociągu oddawał się na dworcu kolei pewien człowiek. – Co to znaczy? – pytał posługaczy, którzy albo mu nie odpowiadali wcale, albo odpowiadali obojętnym ramion wzruszeniem. – Pół godziny już minęło, a pociągu jak nie ma, tak nie ma!… Dłonią czoło pocierał i ruchem tym fez sobie na tył głowy zsuwał. – Czy się to tak często zdarza? – zapytał z tragarzy jednego, który nie wiedząc, o co chodzi, odparł mu: – Co? – To, że się pociąg spóźnia? – Nigdy. – A więc? – Więc cóż? – Spóźnił się przecie teraz! Tragarz ramionami ruszył i odszedł pozostawiając człowieka w fezie w niepokoju, wzrastającym w miarę jak minuty upływały, a świstanie sygnałowe słyszeć się nie dawało. Ustawicznie zegarek z zanadrza wydobywał, okiem nań rzucał i do ucha go przykładał. – Gdyby to się na naszym zdarzyło memlekiecie – mówił do siebie – to jeszcze! U nas Turcy, a Turcy co tylko robią, to j a w a s z… Ale tu… tu? A! chybaż oni nie przyjadą. Strzeliło mu coś w myśli. Obejrzał się. Zoczył urzędnika jakiegoś w mundurze i do niego: – Powiedz mi… – zaczął. Urzędnik odstąpił kroków parę w tył, zmierzył go od stóp do głowy i zapytał: – Jakże to o n śmie do mnie per d u przemawiać? Skąd ta poufałość? – To nie dla poufałości, a dla dowiedzenia się, czy pociąg przyjdzie… – Czy on z tamtej strony, że taki nieokrzesany? – Ja nie nieokrzesany, a niespokojny… – Niechże on niespokojnym pozostanie. Ja się z nim w rozmowę wdawać nie myślę. Krótka ta rozmowa toczyła się w narzeczu, któremu za podstawę służył język serbski, łamany i przez urzędnika, i przez nieznajomego. Urzędnik łamał go z niemiecka, nieznajomy zaś nadawał mu akcent i zwroty, które go często niezrozumiałym czyniły. Urzędnik począł sobie pod nosem pogwizdywać i odszedł. – Co też to tu za ludzie! – zawołał człowiek w fezie. – Ani się dopytać! Co by to im szkodziło czelakowi odpowiedzieć? Głową kręcił i nosem czmychał, a na zegarek wciąż spoglądał. Z wyrazów: „memlekiet”, co znaczy kraj i "czelak" co znaczy człowiek, domyślamy się narodowości, do jakiej niespokojny nieznajomy należy. Wyrazów tych używają jedni Bułgarzy pomiędzy Słowianami poddunajskimi. Więc to Bułgar! Bylibyśmy go poznali z powierzchowności, z kształtów postaci, z rysów i wyrazu oblicza. Bułgarzy mają typ swój właściwy, nacechowany piętnem odrębnym, który jednak opisać się dokładnie nie da, zwłaszcza z punktu ogólnego. Śród nich rzucają się w oczy dwa typy, które by nazwać można wiejskim i miejskim. Wieśniacy wyglądają bardziej po słowiańsku; w mieszczanach widać pomieszanie ras, które wypadło na korzyść jakiejś rasy zamiejscowej, oczekującej na to, ażeby ją etnologia wyśledziła i zdefiniowała. Rasa ta wniosła kolor oczu i kolor włosów, jeden i drugi czarny , wniosła śniadawość cery, suchość kompleksji i wyrazistość fizjonomii ruchliwej i jakby wiecznie zaniepokojonej. Bułgarzy stykają się i łączą z Turkami, Grekami, Ormianami i Rumunami, ale różnią się od tych wszystkich razem jak też od każdej z tych narodowści z osobna wziętej. Co więcej, mocno będąc przez historię posądzani o nasiąknięcie pierwiastkiem mongolskim, nie wydają pierwiastkowi temu świadectwa powierzchownością swoją. Fizjonomia Bułgara nie przypomina bynajmniej znanej dobrze fizjonomii Mongoła. Zdobywcy, co narodowi nazwę dali, utonęli w nim i rozpłynęli się na kształt kropli trucizny w miliardzie wiader wody, rozpuszczanej przez homeopatię w celu preparowania pigułek mikroskopijnych. Ślad pozostał w historii; na fizjonomii atoli narodowej znikł ze szczętem i może to tylko sprawił, że nadał jej odrębność wyróżniającą ją pośród narodów bratniego plemienia. Bułgara śród Słowian z łatwością rozpoznać można. Dlatego to powiedziałem powyżej, iż poznałbym był narodowość, do jakiej niespokojny nieznajomy należy, i bez wymówionych przez niego wyrazów „memlekiet” i „czelak”, które wszelką pod tym względem wątpliwość stanowczo usuwały. Nieznajomy był to Bułgar czystej krwi: brunet, trochę śniadawy, suchy, wzrostu miernego, oczu żywych” i ruchliwych ruchliwością ciekawości, młody, nie wydawał się bowiem na człowieka mogącego mieć lat więcej jak 30. Ubiór jego należał do tego rodzaju, który w Turcji nazywają „ubiorem reformy”, przypominającym trochę mundur wojskowy, trochę surdut kwakra. Była to tunika granatowa z kołnierzem stojącym, zapinana na jeden rząd guzików czarnych, spodnie czarne, kamizelka atłasowa, na drobne guziczki pod samą zapięta szyję, krawatka uwiązana niezgrabnie, łańcuszek od zegarka srebrny, na głowie fez czerwony z chwastem, na nogach trzewiki lakierowane. Niezgrabność w oczy biła. Ubranie wisiało jak na manekinie; stan tuniki wydawał się za długi, rękawy miały minę krótkich, spodnie wykręcały się z przodu w tył – widocznie ubiór ten był ubiorem przybranym i ten, co go nosił, czuł się w nim tak, jak czasu onego czuli się dziadowie nasi, gdy zrzucali kontusze, a włazili we fraki. Uczucie to definiowano za pomocą wyrazu „okradzony”. Wydawało się człowiekowi nawykłemu do długich pół i szerokich rękawów, że jest oskubanym z ogona i skrzydeł. Coś podobnego wydawać się musiało i nieznajomemu, tylko że uwagę jego pochłaniało nie ubranie, a najprzód to, że się pociąg spóźniał, po wtóre to, że o powody opóźnienia dopytać się nie mógł. Odprawiony przez urzędnika z niczym, począł burczeć pod nosem i dopuszczać się gestów, które się co najmniej dziwacznymi wydawały. Ręce wyciągał i do góry podnosił, dłońmi się za czoło chwytał, wydobywał zegarek i coś do niego przemawiał, palcem mu kiwając. Urzędnik obserwował go z daleka, znikł na chwilę i po chwili powrócił w towarzystwie człowieka poważnego, w mundurze, więc także urzędnika, zapewne przełożonego swego. Ten na nieznajomego z daleka najprzód popatrzył, następnie podszedł do niego i przemówił: – Co panu jest? – Co mi jest? Mnie to jest, żem się oszukał… – Nie do mnie należy pytać pana, w jakim względzie… ale… – Czemu? – podchwycił nieznajomy przerywając i nie dając urzędnikowi poważnemu kończyć frazesu rozpoczętego. – Nie wolno! – otóż to właśnie dziwi mnie. Powiadano mi, że w węgierskiej krainie panuje wolność, a tu tymczasem nawet pytać nie wolno. – Nie to chciałem powiedzieć… – zaczął urzędnik. – Ja nie wiem, coś powiedzieć chciał, wiem tylko, że pytać nie wolno. – Ależ nie! – Doznałem tego na sobie. Od pół godziny przeszło pytam i nikt nie odpowiada. Piękna mi wolność! Ubodnięty, zdaje się, wykrzyknikiem tym urzędnik odparł żywo; – Jeżeli pan chcesz wiedzieć, to tu wolno pytać albo nie pytać, ale też wolno pytanym odpowiadać albo nie odpowiadać; nie wolno jednak w miejscach publicznych stroić miny i gestykulować w sposób nieprzyzwoity. Rozumiesz pan? Bułgar nie rozumiał. Pojąć nie mógł, przez co ściągnął na siebie to ostrzeżenie, wypowiedziane tonem stanowczym i poważnym. – Znajdujesz się pan nieprzyzwoicie; przemawiasz do ludzi przyzwoitych (tu oczami na stojącego obok młodego urzędnika wskazał) per d u… – Perdu? – zapytał Bułgar tonem zdziwienia. – Tak. Per d u mówią tylko do lokaja, ale nie do kaiserlich-koniglich pestdonaueisenbahngeschafts magazyniera, Nieznajomy szeroko oczy otworzył usłyszawszy tytuł taki majestatyczny. – Tak – dla dobitności snadź większej powtórzył poważny urzędnik – do lokaja, ale nie do… Znów tytuł cały wygłosił zapytując w końcu z przyciskiem: – Rozumiesz pan?…. – Rozumiem, o! rozumiem; nie rozumiem jednak tego – odparł Bułgar spoglądając na zegarek czemu pociąg nie przybywa. – Nie przybywa… bo nie przybywa… – rzekł urzędnik flegmatycznie. Bułgar rzucił się jak – jak to powiadają – oparzony i zrobił gestów kilka, niecierpliwość oznaczających. – Ostrzegałem pana raz, ażebyś się przyzwoicie na dworcu kolei zachowywał – odezwał się urzędnik. – Ostrzeżenie ponawiam po raz wtóry i ostrzegam, iż za trzecim razem do protokołu pana pociągnę… – Co mi tam wasz protokół! – zawołał Bułgar. – O! to za wiele, mój miły panie. Proszę… Nieznajomy udał się do biura, nad drzwiami którego figurował napis oznaczający, że jest to biuro dyrektora, i w którym dwaj młodzi ludzie, każdy przy stoliku osobnym, zajęci byli pisaniem. Dyrektor skinął na jednego z piszących, sam usiadł na fotelu za trzecim stolikiem, papierami założonym, i począł nieznajomemu zadawać pytania: – Jak się pan nazywasz? – A ty, jak? – odpowiedział zapytany. – Zapisz pan tę odpowiedź – rzekł dyrektor do pisarza – dodając, że się do mnie odezwał per d u… Pisarz zapisał. Dyrektor, pomyślawszy przez chwilę, znów zaczął: – Ostrzegam pana, iż ukrywanie imienia i nazwiska budzi podejrzenie występnych zamiarów, radzę przeto panu na zapytania moje odpowiadać. – Wszak przed chwilą powiedziałeś, że w węgierskiej krainie wolno odpowiadać lub nie odpowiadać. Nie mogłem się odpowiedzi na pytanie moje doprosić, więc i ja nie myślę odpowiedzi dawać. Dyrektor głową pokręcił, krzyknął i odparł: – Stoisz pan przed urzędem, przed protokołem, w charakterze obwinionego, pod zagrożeniem utraty wolności, jeżelibyś prawu zadość nie uczynił… Tłumaczenia tego wysłuchał Bułgar jak opowiadania o wilku żelaznym. Prawo, zdaje się, było dla niego rzeczą obcą. – Cóż więc? – zapytał urzędnik. – Decydujesz się pan odpowiadać? – Hm… – rzucił Bułgar ramionami. – Czemużbym odpowiadać nie miał! Może też i ja dopytam się czego… – Jak się pan nazywasz? – Stojan Szumlański. – Szumlański?… – podchwycił dyrektor. – Szumlański był wachmistrzem w pułku huzarów, w którym i ja służyłem… Czy to nie krewny jaki? Bułgar ramionami wzruszył na znak niewiadomości. – Jakże to mu na imię było?… – zamyślił się dyrektor na chwilkę. – A!… Aleksander. Czy to nie krewny jaki pański, Aleksander Szumlański?… – Może i krewny… Czy ja wiem… Bratu memu rodzonemu na imię Aleksander. Zapytania powyższe czynił urzędnik tonem zwyczajnym, poufnym. Zmienił ton i odezwał się urzędowym basem: – Ile pan masz lat? – Trzydzieści dwa. – Gdzieś się pan urodził? – W Tyrnawie. – W Tarnawie?… O… – tu znów ton zmienił. – O, i tamten Szumlański był z Tarnawy rodem… Wiem, o tym, bośmy w Tarnawie przez dwie zimy stali. To rzecz osobliwa! Nie znający się na geografii urzędnik widocznie się mylił, nie zważając na różnicę jednej litery i biorąc miejscowość jedną za drugą. Nie zmieniał już jednak tonu mówienia z poufnego na urzędowy. Wspomnienie kolegi w dobry go wprawiło humor. Musiał Szumlański on być koleżką-huzarem budzącym miłe wspomnienia. Machnął na pisarza ręką, co oznaczało, żeby spisywania protokołu zaniechał, wstał z krzesła urzędowego i w następujące do Bułgara odezwał się słowa: – Wszystko to dobrze, tylko po przyjacielsku panu powiem, że to źle, żeś taki nieokrzesany… To demokracja temu winna… Nachwytałeś się jej pan w Turcji i oto gdyby nie ja, byłbyś się niemałego nabawił kłopotu… Nie powiem ja, żebym demokracji nie lubił, b… a terem – teszen! – zaklął po węgiersku – ale… ot co, lepiej było w domu siedzieć… Czy dawno pan z domu? – Tydzień temu – odrzekł Bułgar. – Hm… – urzędnik się zamyślił. – Tydzień temu… Pan, jak widzę, lubisz się bawić w ślepą babkę, mniejsza o to… Przez przyjaźń dla wachmistrza, który niezawodnie jest krewnym pańskim, radzę panu: nie wdawaj się zanadto z demokracją, bo źle na tym wyjść możesz. Ubliżyłeś kaiser-koniglich pestdonaueisenbahngeschafts magazynierowi; ubliżyłeś mnie i uszło to panu na sucho; ale możesz ubliżyć komuś takiemu, co panu tego płazem nie puści… Dyrektor najwyraźniej znajdował się w błędzie nie tylko pod względem położenia Tyrnawy, ale także pod względem znaczenia demokracji; w błędzie, z którego Bułgar nie umiał go wyprowadzić, albowiem nie wiedział, o co chodzi. Poważna postawa dyrektora imponowała mu. Sposób przemawiania był taki, że zdawało się: nie może mylić się człowiek, co się odzywa z taką pewnością – Że jednak spoza tej powagi i spoza tej pewności przebijała się łagodność, więc Bułgar nasz odważył się zadać zapytanie, które mu na sercu ciążyło. – E… – rzekł – wszystko to dobrze, ale dlaczego pociąg się spóźnia?… Dyrektor ustami ruszył, minę zrobił i odparł: – Spóźnia się… – Dlaczegóż? – Dlatego, że na czas nie przychodzi. – Słyszałem o wypadkach, o wyskoczeniu z szyn, o zabijaniu się ludzi… Czy nie zaszedł wypadek jaki?… – Kto to wie… Ale nie. Byłyby sygnały alarmowe. Nie, wypadek nie zaszedł żaden. – Więc pociąg przyjdzie? – O tym wątpić nie można… – Maże zabłądził?… Może inną jaką drogą się puścił?… – Niesposób – odrzekł urzędnik poważnie, spoglądając z niejakim politowaniem na człowieka, co się z podobnie niedorzecznym wyrwał zapytaniem. – Więc przyjdzie z pewnością?… – Z jak największą. Uspokojony nareszcie, począł się Bułgar przyzwoicie] nieco zachowywać na dworcu. Zaniechał ruchów niecierpliwość oznaczających, usiadł na ławeczce, posiedział trochę, na zegarek się popatrzył, wstał, odzież swoją do porządku przyprowadził i zaledwie to uczynił, usłyszał świst przeraźliwy, połączony ze stękaniem gwałtownym. W dali ukazała się biała kita dymu, w tył odrzucona, a pod nią komin, lokomotywa i długi szereg wagonów. Rozległ się szum i huk, słyszeć się dało stukanie, ziemia zadrżała i tyle oczekiwany przez naszego Szumlańskiego pociąg wjechał pod okap dworcowy i stanął. Naraz otworzyły się drzwiczki wszystkich wagonów i ukazały się w takowych postacie ludzkie. Podróżni wysypali się hurmem. Bułgar nasz biegiem przeszedł wzdłuż pociągu, zatrzymując się przy każdych drzwiczkach i przypatrując się wnętrzom wagonów. Przeszedł od początku do końca, wrócił, stanął na chwilkę, ruszył do drzwi wychodowych, bacznym okiem patrzał w oczy każdego podróżnego płci obojej i kiedy ostatni mimo niego przeszedł, z rozpaczą prawie ręką machnął. Dyrektor, który z obowiązku swego asystował przyjściu pociągu, przechodził właśnie powoli i poważnie. Bułgar przed nim stanął i dłonie załamał. Dyrektor się zatrzymał. – No? – odezwał się ten ostatni tonem zapytania. Bułgar westchnął głęboko. – Coś panu brak, jak widzę… – Brak mi ich… – Co za ich? – Siostry mojej i szwagra mego. – To siostra pańska za mąż wyszła?… A która, jeżeli się zapytać wolno? Ciekawość ta zdziwiła Bułgara. Zmierzył urzędnika wzrokiem od stóp do głów, odsapnął i ramionami wzruszył. – Starsza, średnia czy najmłodsza?… – kończył dyrektor. – I starsza, i średnia; najmłodsza jeszcze nie – odparł Bułgar. – No proszę! A to szczęśliwie! To się rzadko w czasach naszych zdarza. A musiały powyrastać na ładne kobiety; znałem je dziećmi i zanosiło się, że będą z nich fajne dzieweczki… Hm… Starsza i średnia za mąż powychodziły… Bułgar słuchał urzędnika i z podziwieniem wzruszał ramionami, lecz czy to skutkiem trudności w porozumiewaniu się z nim, czy też dlatego, że był zafrasowany, nie wdawał się w rozmowę, która by go z błędu wyprowadziła. Dyrektor zadał mu jeszcze pytanie następujące: – Więc miała pociągiem tym przyjechać? – Miała i nie przyjechała… a ja nie wiem, co dalej począć… – Czekać na pociąg następny… Bułgar ręką machnął. – Nie przyjechała dziś, to przyjedzie jutro. A rad bym zobaczyć…. Nie poznałaby mnie i ja nie poznałbym jej, chociażby mi poprzed sam nos przeszła… Tyleż bo to lat! Słowa te uderzyły Bułgara. Zawołał: – I ja bym jej nie poznał! O, najpewniej nie poznałem!… Tyle lat… Przeszła mi przed nosem, a ja nie wiedziałem, że to ona! O, tak!… Dyrektor coś na to odpowiedział, lecz Bułgar słów jego już nie słyszał. Wybiegł z dworca i pędem udał się nad brzeg Dunaju, do przystani, w której stał statek parowy, buchający dymem z komina i szumiący parą, której ciśnienie maszynista w kotle regulował przygotowując maszynę do podróży. Na pokładzie krzątali się ludzie. Oficerowie dawali rozkazy, majtkowie biegali – ruch załogi okrętowej znamionował zbliżanie się chwili odjazdu.\nROZDZIAŁ DRUGI ORYGINAŁ Nie mam zamiaru wdawać się w opisowosc z racji wyruszenia statku parowego z przystani, a raczej wyrażając się przyjętym nad Dunajem terminem: „od skeli baziaskiej”. Rzecz to znana. Któż tego nie widział? Statki parowe upowszechniły się na rzekach i spowszedniały; opisywanie więc tego, jak one ze stanu nieruchomości przy brzegu przechodzą w stan ruchu na środku rzeki, nie przedstawia już dziś ponętności najmniejszej ani dla pisarza, ani dla czytelnika – mianowicie zaś dla tego ostatniego. Pisarza bowiem skusić może frazes jakiś szczęśliwy albo też porównanie jakieś oryginalne, które mu się niespodzianie podstawi i znęci go – i on na nie wsiada niby na koń i galopuje na nim przez długość rozdziału całego, doznając wrażeń mniej więcej takich, jakich doznaje jeździec na rumaku, co mu pod ręką idzie. Wrażeń tych jednak nie doznaje czytelnik. Opis rzeczy znanej nudzi go. Przez wzgląd przeto na czytelnika pomijam milczeniem ten moment, w którym statek parowy oderwał się od pomostu nadbrzeżnego i wypłynął warcząc kołami, ciskając pod niebiosa kłęby czarnego dymu i rozwieszając na wiatr banderę czerwoną z wizerunkiem złotej cesarsko-królewskiej austriackiej korony. Bułgar nasz znajdował się na pokładzie. Opisać, co wyrażała postać jego, byłoby rzeczą dość trudną, jak trudno jest poznać stan człowieka pozostającego pod wrażeniem nadziei zawiedzionej. Oznacza się to ogólnie wyrazem: niepokój. Wyrazu tego jednak użyć nie możemy przez wzgląd na to, żeśmy go już używali, gdy znajomy nasz znajdował się na dworcu kolei oczekując na pociąg, który się spóźnił. Wówczas był w niepokoju, oczekiwał – i doczekać się nie mógł. Teraz jednak tamto minęło, pasażerowie powsiadali, statek od brzegu odbił, na środek rzeki wypłynął i ruszał pędzony siłą podwójną: siłą pary, od której koła warcząc wodę pod siebie garnęły, i siłą prądu, który kołom pomagał. Nikt już na żaden żywy sposób dostać by się na pokład nie mógł, chyba iżby był zaopatrzony w skrzydła i z powietrza się spuścił. Oczekiwanie przeto skończyło się dla znajomego naszego. Ta, której wyglądał, nie przybyła i przybyć już nie mogła. Wypadek ten wielce Stojana dotknął, tym bardziej że się tak urządził, iż uczynił sobie niemożliwym czekanie w Bazjaszu na pociągi następujące, z których nie jeden, to drugi, to na koniec trzeci, byłby oczekiwaną przywiózł. Kupił na przejazd bilet, sprowadził się na statek i nie jechać nie mógł. Z tego powodu oczekiwanie zawiedzione objawiało się w nim chwilami pod postacią rozpaczy. Mówił niewiele, lecz za to rękami gestykulował, dopuszczając się nimi na osobie swojej, zwłaszcza zaś na głowie, gwałtów rozmaitych, skutkiem których odzież jego i włosy przechodziły w stan nieporządku zwiększającego się z chwilą każdą. Wszakże w tym wszystkim czuć było zrezygnowanie. Manifestowało się to za pomocą odpowiedniego chrząkania, wstrząsania głową, wzdychania i spluwania. Gdyby na miejscu Bułgara znajdował się Polak, siedziałby skulony, dumał i od czasu do czasu przez zęby wymawiał: – Bodaj to wszystko diabli wzięli!… Co Bułgar atoli, to nie Polak. Charakter jednego różni się od drugiego, pomimo że są sobie pokrewni. Więcej powiem, Bułgar i Serb mieszkają pod jednym niebem; linia demarkacyjna rozdzielająca ich nie da się nakreślić dokładnie, a jednakże charakterami różnią się bodaj czy nie bardziej jeszcze aniżeli Bułgarzy i Polacy. Zdaje się, jakby między nimi nie zachodził stosunek plemienny najmniejszy. Serb by klął na czym świat stoi znajdując się w położeniu Stojana; rozpowiadałby, co go spotkało, towarzyszom podróży, wtajemniczyłby w swoją troskę wszystkich. Stojan nie zwierzał się przed nikim. Uczynił osobę swoją własną odpowiedzialną za doznany zawód; na niej dopuszczał się gwałtów rozmaitych, a towarzyszom podróży dawał spokój. Towarzyszów podróży miał licznych. Na tym trakcie wielkim, co Zachód łączy ze Wschodem, zbiera się podróżnych liczba ogromna. Gdym napisał okres powyższy i zakończył go kropką – w tej właśnie chwili, gdym kropkę stawiał, przyszła mi na myśl uwaga jedna, którą podzielić się z czytelnikami za stosowne uważam. Uwaga ta tyczy się dróg komunikacyjnych. Wszystkie główne trakty idą w kierunku dziennego ziemi obrotu: od wschodu na zachód. W kierunku tym idzie i pęd podróżników. Liczba ich największa zbiera się na drogach prowadzących ze wschodu na zachód i odwrotnie. Podczas gdy z północy na południe lub z południa na północ przejeżdżają, ze wschodu na zachód i z zachodu na wschód jadą, płyną, zbierają się gromadami niby stada żurawi i ciągną wiecznie, nieustannie, jakby się odbywała wielka emigracja narodów, wykonywająca się grupami, kolejno jedna za drugą podążającymi. Kwestia zaś, po której stronie przewaga – czy w kierunku ze wschodu na zachód, czy też z zachodu na wschód – rozstrzyga się na stronę tego ostatniego. Zdaje się, jakoby w nim tkwiło zagadnienie jakieś, które ludzie rozwiązać usiłują, albo też jakoby legenda o złotym runie wciąż jeszcze umysły zajmowała wyzywając mnóstwo niezliczone Argonautów, składających się z ludzi narodów różnych, wieków wszelkich i płci obójej, z których każdy wyprawia się na własną rękę. Na parowcu zebrało się podróżników mnóstwo. Naród każdy miał tam przedstawicieli swoich. Klasy pierwsza i druga „bitkiem były nabite”, a na pokładzie przecisnąć się było trudno. Stojan ulokował się na pokładzie. Nie jest to miejsce najwygodniejsze, z powodu że stanowiąc trzecią klasę, najtańszą, urządzone jest w sposób taki, ażeby do zajęcia onego powodowała podróżników konieczność finansowa. Z tej przyczyny spychają ich na przód okrętu, gdzie stoją kojce z drobiem, klatki ze zwierzętami czworonożnymi, skrzynie i szafy z naczyniami różnymi, gdzie się znajdują kuchnie i inne okrętowe zakłady, gdzie mieszka załoga statku, gdzie maszyna najbardziej wstrząsa, kocioł najmocniej cuchnie i komin najdotkliwiej dopieka i gdzie grzeczność służby praktykuje się w sposób ujemny. W klasie trzeciej kto chce spać, powinien posiadać pościel własną i miejsce sobie zdobyć, kto chce jeść, powinien sam o tym myśleć, komu zaś by się wydawało, iż mu się posługa jakaś należy, ten by grubo się omylił, gdyby takowej zażądał. Na pokładzie wystawionym się jest na próby różne i tentacje rozliczne. Pomiędzy tymi ostatnimi najdrażliwszą jest widok klasy pierwszej, przedstawiającej się pod postacią ogrodu zaczarowanego. Tam cień i chłód, ławki wygodne do siedzenia i miejsca dużo do przechadzki, a na środku salon umeblowany gustownie i mający pozór kiosku postawionego na tylnej połowie pokładu okrętowego. Tylnej połowy od przedniej nie oddziela nic, tylko napis na maszcie przy – bity: „Linii masztu tego przekraczać nie wolno pasażerom drugiej i trzeciej klasy.” Druga klasa mieści się pod pokładem – i tam jej jako tako; jest gdzie usiąść przynajmniej i ktoś się o nią troszczy, można okna otwierać i przeciągi powietrza urządzać. Ale w trzeciej w dzień skwarny słońce piecze, komin piecze, wonie duszą, majtkowie po nogach depczą. W opisie fizjonomii pokładu dla klasy trzeciej wydzielonego mógłbym się wyręczyć całkowicie obrazem następującym: „Tara, pod zieloną kolumną komina Siedział Grek w czapce czerwonej i Turek Wzajemnie dymy rzucając z bursztyna, A między nimi z tłumoków pagórek Żółtych i czarnych – a koło tej góry Kuchnia, kuchciki, kucharze i kury. Przy piersi matek rozpłakane dzieci; Przy bokach starców stoją flasze z gliny; Czasem iskierka czerwona wyleci Z czeluści statku i pomiędzy liny Błąka się długo, nim zagaśnie smutna Nie doleciawszy pod namiotu płótna. Nad pierwszą klasą cień i lekkie chłody. Nad drugą klasą ciąży jakaś para I komin sypie deszczem wrzącej wody. Proszę! za czworo nędznego talara Można uniknąć piekła…” Zachodzi niezawodnie podobieństwo jakieś pomiędzy klasą trzecią na pokładzie a pojęciem, jakie nam o piekle dają ludzie, co się na tym znają. Doznaje się tam męczarni piekielnych, to rzecz pewna. Pomimo to podróżnicy cisna się, i to – dodać potrzeba – nie sami tylko biedacy. Na Wschodzie mniejszym jest pomiędzy klasami towarzystwa rozdział i bogaty saraf lub kupiec czułby się nie na swoim miejscu, gdyby się znalazł w wykwintnym towarzystwie wojażerów zaludniających kabiny i salony klasy pierwszej. Nie wiem, kto mianowicie stanowił towarzystwo naszego Stojana. On sam zapewne o tym nie wiedział, nie uważał bowiem ani na bimbaszę tureckiego, który rozesławszy kilimek i zrzuciwszy pantofle siedział naprzeciw niego i fajkę palił, obcierając co chwila pot skraplający się mu na czole, ani na Serbów kilku z Wojewodyny, opowiadających sobie krotochwile i śmiejących się głośno, ani na Arnautę zadumanego, ani na rodzinę jakąś liczną, otoczoną, niby murem, poduszkami i piernatami, ani… – słowem – na nikogo i na nic. Siedział, głową wstrząsał, wzdychał, spluwał, włosy sobie dłonią burzył i po nie jakimś czasie wydobył z zanadrza pugilares, z którego wyjął list, rozłożył i czytał. Czytanie zaabsorbowało go całkowicie. Z uwagą jak największą przebiegał oczami wiersze, przewrócił ćwiartkę, doczytał do końca, list złożył, schował i rzekł: – Napisała wyraźnie… – naznaczyła dzień i godzinę… Hm!… – westchnął i ramionami ruszył. Uspokoił się jednak nieco, jak gdyby uznawał się niewinnym i poprawiwszy się na siedzeniu, którym było własne jego zawiniątko, zrobił ciałem półobrót, oparł łokieć o burtę okrętu i przyglądać się począł prawobrzeżnym Dunaju okolicom. Powrócimy jeszcze do niego, uprzedzając czytelnika, że Stojan Szumlański jest osobistością, która w opowiadaniu naszym odegra rolę nienajpośledniejszą; tymczasem zaś, przekraczając linię zakazaną, przeniesiemy się do klasy pierwszej i rozpatrzymy się nieco w fizjonomii towarzystwa, jakie tam przypadek zgromadził. Nadarza się nam po temu sposobność wyborna. Odezwał się właśnie dzwonek obiadowy i tłum różnojęzyczny zasiadł przy długim stole, nakrytym bielizną stołową cienką i białą, a za – stawionym porcelaną i kryształami. Porcelana wprawdzie nie jest sewrska, kryształy mają stempel czeski, serwisy srebrne podejrzewać się każą o imitację, lecz w to nikt nie wgląda, zwłaszcza że imitacja doskonała nadaje nakryciu stołowemu pozór ponętny i apetyt zaostrzający. A co do apetytu, to było komu z nim się popisywać. Miejsca wszystkie zajęte przez reprezentantów wszystkich narodowości europejskich. Kogo tam nie było! Obok kapitana, który prezydował tej uczcie na statku płynącym, siedział dyplomata jakiś, z powodu obecności którego na głównym maszcie parowca powiewała flaga długa a wąska, niby wstęga na wiatry rzucona. Dyplomata miał minę buldoga, pomimo że nie był Anglikiem; uważał znać jednak za obowiązek swój nadymać się i puszyć, mówić głośno i rozstrzygać kwestie wszystkie stanowczo. Obok dyplomaty siedział syn Albionu, ruchliwy i gadatliwy, dalej dama jakaś z plemienia semickiego, za damą Francuz milczący, za Francuzem Włoszka z dwiema córkami i synem, za tymi rodzina amerykańska. Po drugiej stronie kapitana vis-à-vis dyplomacie czynił mąż poważny, w fezie na głowie, odziany w futerko perłowego koloru, spod którego wyglądała kamizelka granatowa, pod szyję zapięta i ozdobiona orderem medżidżi, znamionującym zasługę, i zawieszonym na szyi wiszaczem z brylantami, znamionującym wysokie urzędowe stanowisko. Jakoż w rzeczy samej był to urzędnik wysoki, pasza jakiś turecki, odbywający podróż ze sztabem. Do sztabu paszy należał bimbasza, któregośmy widzieli na pokładzie obok Stojana, należało jeszcze także oficerów i czubukdżijów kilku, których nie było w salonie jadalnym. Pasza mało jadł, mało mówił, za to z zajęciem przypatrywał się towarzystwu i przysłuchiwał toczonym rozmowom oglądając się często na towarzyszkę, niemłodą Francuzkę, usiłującą na słówko go wyciągnąć. Rzędem z Francuzką siedziała para ludzi narodowości zagadkowej. Była to para płci różnej, on i ona; mieli na sobie odzież kosmopolityczną, po której sądząc można by ich wziąć za członków jakiegobądź z narodów, z wyjątkiem tych, które podlegają berłu sułtana. Mowa pochodzenia ich nie zdradzała, mówili bowiem poprawnie i czysto wszystkimi językami, jakimi ich jeno kto zaczepił. Odpowiadali Niemcom po niemiecku, Francuzom po francusku, Włochom po włosku, Anglikom po angielsku, pomiędzy sobą zaś w rozmowę się nie wdawali, jakby nic sobie do powiedzenia nie mieli. Znali się jednak i to blisko: pokazywał to sposób ich bycia, jednego ”wobec drugiego. Stosunek ich był taki, jakim bywa stosunek brata do siostry lub męża do żony, poliglotyzm zaś ich oddawał towarzystwu wielkie usługi pomagając porozumiewać się ludziom nie znającym którego z języków, jakie przy stole brzmiały. Czynili to z gotowością i uprzejmością, w sposób jednak absolutnie bierny, to jest nie biorąc w rozmowie udziału inaczej, jak tylko w charakterze tłumaczów, dosłownie wyrazy innych powtarzających. Czasem tylko, gdy usłyszeli zdania pewne, przewijał się na ustach to jednego, to drugiego uśmiech, który by można nazwać bezimiennym, bo nie wyrażał on nic. Czy to dlatego, że się przy stole znajdował dyplomata, czy też dlatego, że obecnym był pasza, rozmowa ogólna od razu weszła na tor polityczny i od razu miała za treść kwestię wschodnią, tę kwestię nie wyczerpaną i wyczerpać się nie dającą. Zadanie wypicia morza zdaje się być łatwiejszym aniżeli kwestia wschodnia do przegadania. – Hm, hm… – odezwał się Anglik niosąc pierwszą łyżkę zupy do ust. – Nawigujomy tedy na Wschód, który jest pupilem mojej sławnej ojczyzny… Kule Britania! – zawołał żartobliwie. – Chce mi się temu pupilowi w oczy spojrzeć… Dyplomata skrzywił usta, odsapnął i usta serwetą obcierając odrzekł dając do zrozumienia, iż Wielka Brytania nie sama jedna posiada monopol opieki. – Ach! wiem przecież o tym – Anglik na to – i dlatego właśnie Wschód mi się wielce interesującym wydaje… Musi być szczęśliwym mając opiekunów tylu, a pomiędzy nimi pełną wdzięków jej królewską mość, monarchinię moją… ha?… – tu zwrócił mowę do paszy – niech pan objaśni mię pod tym względem, chciałbym bowiem coś wiedzieć, nim do portu tureckiego zawinę… Pasza uśmiechnął się dobrotliwie, głową skinął i odpowiadał: – Maszała… Turcja jest wielką Anglii przyjaciółką… – Tylko – podchwycił dyplomata – przyjaźń Anglii nie ma w sobie tej… tej… tej bezinteresowności – rzekł z przyciskiem – co przyjaźń Niemiec. Na te słowa ktoś, miejsce blisko środka stołu zajmujący, głośnym parsknął śmiechem. Dyplomata zaczerwienił się, Turek się uśmiechnął, uśmiech przesunął się przez oblicze pary o narodowości zagadkowej, Anglik odczwał się: – Indeed… niesposób trafniej odpowiedzieć… Bezinteresowność w wieku naszym musiałaby długo się namyślać, zanimby wymyśliła, jak się zamanifestować, nieprawdaż? – zapytał dyplomaty. – Mój panie – odparł zapytany – nie tu miejsce wdawać się w dyskusje polityczne. Przyzwoitość jednak nie pozwala na pytania nie odpowiadać. Owóż mam zaszczyt odpowiedzieć panu, iż bezinteresowność niemiecka nie namyśla się wcale. Odpowiedź ta wywołała uśmiechy na usta wszystkich, o uszy których się obiła. Anglik z komiczną powagą rzekł: – Tak… Przyzwoitość jest tyranką, nie pozwala bowiem przeczyć twierdzeniu, któremu fakta przeczą… – Fakta?… jakie? – zapytał dyplomata. – Ja nie mówię o Niemczech – odrzekł Anglik. – Ja mówię o Wielkiej Brytanii, która w bezinteresowności swojej trzyma stronę sułtana przeciw Grekom, Serbom, Rumunom, Bułgarom i gotowa występować przeciw wszystkim, co rację mają. Para spojrzała na Anglika z dziwnym jakimś w oczach wyrazem, a dyplomata nadął się, odsapnął i odrzucił: – My – wymówił to z przyciskiem – Greków, Serbów, Rumunów, Bułgarów nie znamy… – Grecy mają swój rząd, Serbowie mają swój rząd… – Rządy znamy – podchwycił dyplomata – ale Greków, Serbów, Rumunów, a szczególnie i mianowicie Bułgarów nie znamy, a zatem i bezinteresowność nasza zwracać się nie może na przedmioty oznaczone przez X… – Ani nawet przez ciekawość? – zagadnął Anglik. – Polityka, wysoka zwłaszcza, nie bawi się w ciekawość – odciął dyplomata tonem repliki nie dopuszczającym. – Bawi się jednak w rozwiązywanie problemów, z których w każdym X być musi – nastawał Anglik. – Ale jakie X!… W tym rzecz cała… – No? – zapytał Anglik. – X odnoszące się do widoków gabinetu pewnego, rozwiązującego problemat pewien… X, względem którego fakta takie, jak pretensje narodowościowe, zatargi religijne, kwestie społeczne, ekonomiczne, administracyjne eta, występują jako dane służące do rozwiązania problematu i przekreślające się po rozwiązaniu takowego… Ostatnim trzem wyrazom towarzyszył gest. – Bułgarzy są i X, i nie X?… – Tak… są X bezwzględnie w oczach wysokiej polityki… zmieniając się niekiedy w coś, w nie X, gdy wymaga tego chwilowe nastawienie się widoków pewnego gabinetu… Jest to fortel z rodzaju tych, jakie się używają na wojnie… – Zbudowałeś mnie pan wielce – rzekł Anglik wachlując się serwetą. – Teraz dopiero bezinteresowność gabinetu niemieckiego ukazuje się mi w całym blasku… i przyznaję, iż wyższą jest ona o niebo całe od interesowności gabinetu angielskiego… Es lebe!… Wyciągnął rękę z kieliszkiem napełnionym winem czerwonym, lecz pomimo że towarzystwo bardziej, zdaje się, sympatyzowało z Anglikiem aniżeli z dyplomatą, nikt nie podstawił mu kieliszka do stuknięcia się. Zresztą, wyzwanie do spełnienia toastu miało akcent zanadto żartobliwy. Anglik sam spełnił zdrowie przez siebie proponowane, duszkiem, i zawołał: – A! jakże to miło być synem Wielkiej Brytanii i poddanym jej wdzięków pełnej królewskiej mości! Nieprawda? – rzekł zwracając się do Turka. Turek uśmiechnął się półdobrotliwie, półironicznie. – Alebyś się pan nie chciał ze mną mieniac? – Na co? – odezwał się pasza, wręcz zapytany. – Na stanowisko? – Jego ekscelencja – odpowiedział dyplomata robiąc nacisk na wyrazie „ekscelencja” – zadowolony jest swoim. – Jego ekscelencja? – zapytał Anglik wpatrując się w uśmiechniętego wciąż Turka. – Przepraszam, nie wiedziałem, że jego ekscelencja ekscelencją się tytułuje… – Zarar jok – odrzekł pasza dłoń podnosząc. – Nie wiedziałem – ciągnął Anglik. – Pierwszy raz w życiu moim wchodzę w świat wschodni, trudno mi więc było w świecie tym, pod futerkiem perłowym, ekscelencję odgadnąć… Przepraszam… – Zarar jok – powtarzał Turek. – Przepraszam i nie dziwię się twierdzeniu sąsiada mego… Czy pan także ekscelencja? – zapytał nagle dyplomaty zwracając ku niemu głowę z grzecznym skłonieniem i z półironicznym uśmiechem. Dyplomata nie odpowiadał na to nic, spojrzał tylko na kapitana wzrokiem, w którego głębi czytać było można wezwanie o interwencję dyplomatyczną, wezwanie powagi i impozycji pełne, którego atoli kapitan nie zrozumiał, zwróciwszy politycznie oczy na talerz i na spoczywające na takowym plastry ozora, okryte sosem kaparowym. Anglik tymczasem sam sobie odpowiedział: – Mniejsza jednak o to… Mogę pana tytułować excellentissime, przez wzgląd na tuszę pańską a bez względu na to, że pan futerka perłowego nie nosisz… Owóż nie dziwię się twierdzeniu excellentissime niemieckiego, iż ekscelencja turecka nie mieniałaby stanowiska swego ekscelenta futerkowego na stanowisko turysty prostego, rozciekawiającego się do iksów nie-iksów. Dla mnie wszystko tu jest X zaczynając od stanowiska ekscelencji… Tu wskazał oczami na Turka. W tej chwili kapitan zainterweniował wymawiając głosem jak najbardziej uprzejmym, z miną słodką i w osobie trzeciej wyrazy następujące: – Przepisy obowiązujące pasażerów wymagają, ażeby jedni względem drugich zachowywali się grzecznie… – Nie wymagają jednak milczenia? – podchwycił Anglik. – O panie! – odparł kapitan z ugrzecznieniem. – I nie definiują grzeczności? Kapitan odpowiedział gestem potwierdzającym przeczenie. – Szkoda, bo orzec by musiały, iż odpowiadanie milczeniem na pytania stanowi grubą niegrzeczność… Spodziewam się jednak, iż ekscelencja turecka nie dopuszcza się niegrzeczności podobnej… i dlatego zwracam się do niej z pytaniami. Dyplomata brwi zmarszczył i wpatrzył się w Turka, jakby chciał za pomocą wzroku wlać weń przestrogę jakąś. Turek się słodko uśmiechał. – Ekscelencja wasza kontenta jest ze stanowiska swego? – Mędrzec na małym poprzestaje – odparł Turek sentencjonalnie, zawsze jednak z uśmiechem. Dyplomata głową skinął na znak aprobacji, obejrzał się i zdziwienie okazał, iż odpowiedź paszy aplauzu nie wywołała.. – Więc ekscelencja wasza mędrcem jest? – Jestem, czym mi sułtan, pan mój najmiłościwszy, być kazał. – Gdyby przeto sułtan, najmiłościwszy waszej ekscelencji pan, nakazał ekscelencji waszej… po psiemu szczekać? Dwa ostatnie wyrazy pokrył śmiech ogólny, śmiech, któremu towarzyszyło oklasków kilka, danych na drugim końcu stołu przez paru Greków, komiwojażerów, jak się zdaje. Ani pasza, ani dyplomata, ani kapitan wyrazów tych nie dosłyszeli, wymówione bowiem były z twarzą zwróconą w stronę przeciwną tej, w której wyżej wymienieni dygnitarze siedzieli, i w sposób taki, jakby Anglik zwierzał się wszystkim, z wyjątkiem trzech tych osób. Powaga osób tych nie pozwalała im na okazywanie ciekawości. Nie dopytywały się więc – i Anglik, z najzimniejszą w świecie krwią, rozpoczął zapytania paszy zadawać dalej. Większych pod wzglądem tym impertynentów jak Anglicy na świecia nie znaleźć, zwłaszcza jeżeli się trafi pomiędzy nimi człowiek obdarzony temperamentem wesołym, usposabiającym na tak zwanego u nas kpiarza. Gdy Anglik usposobienie to posiada i z niego użytek robi, to biada temu, kogo wziął za cel złośliwości swojej. Pociski po pociskach idą jak z rewolweru, raz po razie, to słabsze, to ostrzejsze, zawsze jednak dotkliwe. Obronić się im niesposób dla dwóch powodów: raz dlatego, że się sypią gęste, po wtóre dlatego, że obleka je pozór naiwności, jakby im towarzyszyła intencja najniewinniejsza lub też jakby je zrodziła niewiadomość absolutna. I obrażać się powodu nie ma. Pasza się też nie obrażał, towarzystwo się śmiało, dyplomata gniewem kipiał.\nROZDZIAŁ TRZECI JESZCZE ORYGINAŁ Po obiedzie towarzystwo rozbiło się na grupy. Część jedna wyszła na pokład, druga została w salonie pozostawiając stół jadalny służbie do uprzątania i lokując się przy stolikach bocznych, ustawionych przed poustawianymi wzdłuż ścian kanapami. Przy jednym ze stolików grano w szachy, przy drugim w trik-trak, przy innym ktoś z książką siedział, przy tym zaś, co stał przed oknem dającym widok na prawy brzeg Dunaju, siedział Anglik w towarzystwie osób kilku i brał na fundusz spółziomka swego, młodego jakiegoś lorda, dziedzicznego członka izby panów, który po skończeniu uniwersytetu w Cambridge, w King s College, wybrał się w podróż w celu nauczenia się geografii, o której wyobrażenia nie miał, pomimo że przyznano mu zdolności świetne. Anglik od pierwszych słów paru, zamienionych z urodzonym mężem stanu, poznał słabą jego stronę i w takową uderzył, bez względu najmniejszego na to, że młody lord był to spółziomek jego, piastujący godność naturalnego przedstawiciela Anglii. Jego to nie obchodziło. Bawił siebie i drugich niedorzecznościami wygadywanymi przez dostojnego elewa uniwersytetu Cambridge, którego do Egiptu nęciły szczególnie piramidy i krokodyle. – Piramidy! ach, piramidy! – westchnął Anglik. – Dlaczego pan wzdychasz?… – odezwał się lord. – Wzdycham nad obojętnością dla sławy, jaka panuje w połączonych królestwach Wielkiej Brytanii i Irlandii… Piramidy w Egipcie… – W Egipcie… – powtórzył lord. – Czemu nie w Anglii? Zapytanie to zafrapowało młodego człowieka. – Francuzi przenieśli sobie obelisk do Paryża, a Anglicy nie przenoszą piramid do Londynu… A jakby to było wspaniałe! Piramidy w Londynie… – Byłoby to wspaniałe, tylko… – wtrącił młody lord. – Tylko co? – Jakby to się zrobić dało? – Prosto i naturalnie: za pomocą mocji w parlamencie… Gdybym był członkiem dziedzicznym i dożywotnim izby panów, to sprowadziłbym do Anglii nie tylko piramidy, ale i krokodyle… – Cóż za korzyść z krokodylów!… – zawołał młody lord z niedowierzaniem. – Krokodyle ludzi przecież pożerają… – He – hm… – odparł Anglik. – Przypuśćmy, iżby krokodyl lorda którego pożarł… cóż by to za głębokie było wrażenie! – Nie przeczę, co się wrażenia tyczy – dyskutował młodzieniec. – Ale mi o korzyść chodzi… – Korzyść w samym wrażeniu… Cóż? czy mała? Wyobraźmy sobie jeno na przykład: pożera krokodyl lorda Palmerstona, co?… Przypuszczenie to podobało się ogromnie młodemu mężowi stanu, który zapewne należał do stronnictwa lorda Derby. Uznał korzyść, jaka by wyniknąć mogła ze sprowadzenia krokodylów do Anglii, nie wiedział jednak, jakby to się samo sprowadzenie wykonać dało; w klatkach wielkich? w skrzyniach? w beczkach?… – Za pomocą połączenia kanałem Nilu z Tamizą,.… – podsunął Anglik od niechcenia. – Byle tylko na kanale śluz dużo nie było, to krokodyle same przejdą z rzeki jednej do drugiej… Żart był za gruby, młodzieniec jednak nie poznał się na nim i Anglik prawił dalej. – I z połączenia tego wynikłaby korzyść jeszcze jedna… – Jaka?… – zapytał lord. – Wprowadzenie Anglii z Egiptem w bezpośrednie handlowe stosunki… – A… – lord na to i spojrzał dokoła z uśmiechem, biorąc w ten sposób udział w śmiechu ogólnym, jaki jego „a” wywołało. W chwili tej do salonu wszedł dyplomata i poszukawszy oczami miejsca swobodnego usiadł, ale pierwej zbliżył się do stolika, przy którym Anglik z lordem rozmawiał, przeprosił grzecznie towarzystwo, wytłumaczył takowemu w krótkich wyrazach, że mu przeciągi szkodzą, i okno zamknął. Jak tylko usiadł, Anglik okno otworzył prowadząc dalej rzecz o korzyściach handlowych z bezpośredniego połączenia Anglii z Egiptem. Dyplomata chrząknął groźnie. Widocznie miał zamiar niezłomny postawić na swoim, po chwili bowiem wstał i, zwracając się tym razem do Anglika, przemówił do niego dobitnie: – Panie, przeciągi mi szkodzą! I znów okno zamknął. Zaledwie jednak usiadł, Anglik je na nowo otworzył. Dyplomata, jak widać, był to człowiek ceniący wysoko honor. Postępowanie Anglika wydało mu się snadź rewoltującym. Zerwał się, podszedł do stolika i zawołał: – Panie!… ja… wymagam poszanowania dla zdrowia mego! Anglik mu z grzecznym uśmiechem głową skinął. Dyplomata okno zamknął. Anglik je otworzył. – Co to, to już za wiele! – były słowa dyplomaty, wymówione tym półgłosem, co to się każdemu do słuchu dostaje. Burcząc i sapiąc mąż stanu wyszedł z salonu; po chwili jednak powrócił w towarzystwie kapitana, który z grzecznością jak największą, głosem jak najsłodszym, odwołując się do przepisów regulaminu przedstawił Anglikowi potrzebę zamykania okna i zamknął je. Anglik z miną uprzejmą wysłuchał przedstawienia kapitana i, podczas kiedy ten przemawiał, rękę sobie w serwetę zawijał. Kapitan skończył i tejże chwili ręka Anglika, serwetą obwinięta, odskoczyła nagle od stołu – buch! – w okno; szyba się na drobne rozpadła kawałeczki. – Teraz proszę zamknąć, s'il vous plait… Wyrazy te, poparte gestem odpowiednim, wymówił tonem ugrzecznionym. Kapitan ramionami wzruszył i odszedł. Dyplomata odszedł także, sapiąc i pod nosem burcząc. Co się zaś Anglika tyczy, ten, jakby nic nie zaszło, prowadził dalej rozmowę, względem której zajście z dyplomatą było niczym innym jak urozmaiceniem. Opowiadał właśnie młodemu lordowi o żuczkach, zwanych bombardierami. – Oryginalne stworzeńko… – mówił – napadnięte, a gdy widzi, że od napastnika ucieczką uratować się nie może, staje, wypuszcza z siebie dym niby strzał i ucieka dalej… – Na cóż ono to robi? – zapytał lord. – Na to, że nie życzyłoby sobie zostać pożartym… To samo i śród ludzi się zdarza… – Śród ludzi? – odezwał się młody człowiek tonem zdziwienia, biorąc snadź wyrazy spółziomka swego w znaczeniu literalnym. – Ph – odparł tenże, ramionami ruszając. – Ludzie robią to nie w taki zupełnie sposób jak żuczki bombardiery, robią jednak to samo… – Nie słyszałem, przyznam się, o niczym podobnym… – Nie słyszałeś, your lordship, o narodzie pewnym, zwanym Irlandczycy?… – Słyszałem… – Albo o innym, zwanym Bułgary? – Słyszałem… – Ten drugi graniczy z pierwszym… – Wiem o tym… – Tego jednak geografia nie powiada; nie wprowadza ich ona w styczność bezpośrednią, przynajmniej nie doszło to do wiadomości mojej, a to dlatego zapewne, że nie odbywałem edukacji w uniwersytecie Cambridge… Jak też kwestię tę uniwersytet rozstrzyga? – Uniwersytet… hm… – odparł młody lord poprawiając sobie kołnierzyki – rozstrzyga tę kwestię tak, ażeby krzywdy nie było ani tej stronie, ani owej. – Pomimo to krzywda jest i ta, i owa. – A toż jak?… – Jedna i druga znajduje się w położeniu żuczka bombardiera, ściganego przez chcącego go pożreć napastnika. Położenie to w sąsiedztwo je wprowadza, a przy tym to sprawia, że czując się przez napastnika ściganymi strzelają, póki nabojów starczy. – A gdy zabraknie?… – zająknął lord. – Wówczas uciekają. – Potem znów strzelają i znów uciekają. I tak bez końca… Odbywa się gonitwa nieustająca…. – Która jednakże koniec mieć musi, gdy napastnik doścignie i pożre… – wtrącił lord. – Dla żuczka – tak, ale dla narodu niekoniecznie… – odparł Anglik tonem serio. – Dziwne jednakże zachodzi podobieństwo pomiędzy żuczkiem bombardierem a narodem… Ostatnie te wyrazy zwrócił do siedzącej nie opodal pary zagadkowej, o której w poprzednim wspomnieliśmy rozdziale. – Nieprawdaż? – Zaprawdę… – odrzekła dama. – Nie chcecie państwo wyjść na pokład, odetchnąć świeżym powietrzem, chociaż bowiem wybiłem okno dla dogodzenia temu panu excellentissime, jednakże czuć się daje w salonie duszność niejaka… jak w menażerii. – Pan bo złośliwość posuwasz do granic ostatecznych i poza granice… – rzekła dama wsuwając dłoń swoją pod ramię, które jej Anglik podał. – Tak pani uważa?… – Czy tak nie jest? – I nie widzi pani granic pewnych, od których złośliwość moja cofa się z uszanowaniem? Dama zrobiła minę taką, jakby się zamyśliła. – Czym ja się rzucił kiedy na nieszczęście nie zasłużone, na rozum, na zasługę istotną?… Znamy się nie od dziś przecie. – Tak… to prawda… z tym wszystkim. – Z tym wszystkim – podchwycił Anglik – niechże mi wolno będzie wylewać żółć w naczynie na to przeznaczone! Ten pasza, ten dyplomata, ten lord młody… cóż to za egzemplarze pyszne! Próbka wysokiego dostojnika tureckiego nie zawiodła oczekiwania mego. Wyrazy ostatnie zwrócił do mężczyzny, który był damy towarzyszem. A był to człowiek niepokaźny, mogący służyć za model skromności męskiej pod względem powierzchowności; wzrostu niewielkiego, nieco pochylony, ciemny szatyn z ciemnoszafirowymi oczami, wyglądający tak, jakby – jak to powiadają – trzech zliczyć nie umiał, lat około czterdziestu. – A tak – odrzekł Anglikowi – jest to postać typowa. – Jaki wyraz dobrotliwości na obliczu!… jaki uśmiech słodki w oczach!… Tak ich sobie przedstawiłem według opowiadań twoich, doktorze. Gdyby jednak zadał kto sobie pracę i wpatrzył się pilnie w fizjonomię dziejową, to nie przedstawiłby sobie Turka pod postacią inną, jeno pod tą, pod którą się nam ekscelencja ta przedstawiła… Czyż nie tak? Doktor – od Anglika bowiem dowiadujemy się, że nieznajomy jest doktorem – potwierdzającą dał odpowiedź. – Dzieje odbijają się na fizjonomiach człowieczych; i ja pewny jestem, że Turcy wszyscy pod względem wyglądania są modyfikacjami tego paszy. Inaczej być nie może. Człowieka urabiają stosunki, wśród których żyje, i to tylko na uwagę brać trzeba, że jeden umie ukrywać, czym jest, drugi zaś nie umie… Zobaczycie państwo, jak młody lord za lat dziesięć będzie dobrze udawał głębokiego myśliciela. Dama uśmiechnęła się na te słowa i zatrzymawszy się ukazała palcem przed siebie: – Brzeg serbski – rzekła. Doktor westchnął. – Odgaduję powód westchnienia tego – odezwał się Anglik. – Patrząc na Serbię myślisz, doktorze, o Bułgarii; porównywasz i porównanie westchnienie z piersi ci wydobywa. – To nie trudno odgadnąć – odrzekł doktor. – Ja też nie utrzymuję, ażeby trudno być miało. – Mąż pani – to mówiąc do damy się zwrócił – o próżność mnie posądza… Oskarżam go o to przed panią formalnie… i o ukaranie przykładne upraszam. Żartobliwy ton oskarżenia żartobliwej wymagał odpowiedzi. Pani doktorowa pogroziła mężowi paluszkiem i poprosiła Anglika, żeby jej zostawił do namysłu czasu trochę. – O pani! – zawołał tenże przybierając minę powagi komicznej. – Zostawiam pani do namysłu wieczność całą. Chodzi mi tylko oto, ażebym miał pewność, że przyjaciel mój i kolega z Heidelberga, doktor Emanuel Stanko, ukaranym zostanie za to, że się odważył o próżność mnie posądzić. Jest to ułomność, do której się nie poczuwam wcale. Jak to wygodnie ludzkie podsłuchiwać rozmowy! Podsłuchaliśmy i oto podnosić się już powoli zaczyna zasłona, która okrywała parę zagadkową. Wiemy już, jak się nazywa jegomość, wiemy, czym jest i gdzie się uczył; wiemy nawet, iż nie może należeć do narodowości innej, jeno do bułgarskiej. To ostatnie miarkujemy z tego, że gdyby Bułgarem nie był, to nie nazywałby się Stanko, a i z tego także, że Anglik odgadując powód westchnienia nie byłby wspomniał o Bułgarii. Bułgarem więc był doktor, jak Stojan, i był doktorem, ale czego? – prawa, filozofii czy medycyny? Zapytanie pozostawmy tymczasowo w zawieszeniu, a natomiast postarajmy się dowiedzieć czegoś o małżonce doktora. Czy ona także Bułgarką była? Zdaje się. Kobiety bułgarskie ładne są w ogólności. Owóż ona pod względem tym wyjątku nie czyniłaby, uchodzić bowiem mogłaby za piękność w gronie najpiękniejszych nawet. Uderzającym w niej było znamię malutkie, nad prawą brwią z boku, które jej niejako akcent nadawało i to sprawiało, że popatrzywszy się na nią raz, chciało się spojrzeć jeszcze i po raz drugi. Znamię to jednak samo przez si ciekawości by tej nie wzbudzało, gdyby nie w luk regulowany wygięta ciemna brew, zarysowująca się wdzięcznie ponad zarysowanymi kształtnie szafirowymi oczami, oświecającymi oblicze, któremu ani pod względem rysów, ani pod względem wyrazu nie było do zarzucenia nic, z wyjątkiem tego chyba tylko jednego, iż nie odznaczało się ono tą delikatnością, jaka cechuje piękności wypieszczone. Widocznie natura sama rządziła jej wdziękami, znajdującymi się w pełni rozkwitu, doktorowa bowiem nie wyglądała na lat więcej nad dwadzieścia pięć skończonych. Wziąwszy ją z doktorem razem, nie można by ich nazwać parą dobraną. Nie harmonizowali ze sobą pod względem fizycznym. Ona, niewiasta pokaźna, wydawała się silniejsza od doktora, szczupłego i nikłego, co sprawiało efekt niekoniecznie miły. Obok pięknej kobiety wygląda dobrze mąż jeżeli nie również piękny, to przynajmniej na urząd zbudowany. Doktor nie zalecał się ani wdziękami, ani budową i przyczynił się jeno do uwydatnienia wdzięków i budowy pani swojej, która w odniesieniu do niego stanowiła kontrast zupełny. Bierzemy doktorostwo z tej strony, z której się oni wziąć dają; opisujemy powierzchowność ich, nie mając jeszcze możności przystąpić do nich ze strony innej, moralnej. Nie nasza to wina. Cóż? Spotykamy się z nimi na statku w sposób przypadkowy prawie i nie wiemy nic ani o ich przeszłości, ani o zamiarach na przyszłość. Co do tych ostatnich jednak, pewnym jest tylko, że jakimikolwiek byłyby one nadal, to przyszłość najbliższa prowadzi je w tym kierunku, w którym parowiec płynie. Płyną na wschód, mijając wybrzeża węgierskie na lewo i wybrzeża serbskie na prawo. Te ostatnie zajmują ich bardziej aniżeli tamte. Doktorowa mianowicie oczów nie odrywa od widoków, zmieniających się w miarę, jak się statek posuwa. Coś ją do wybrzeży tych jakby przykuwało. – Co tam pani widzi ciekawego? – zapytał jej Anglik. – Siedziba bratniego narodu, który nas z wiekowego obudził letargu. – Hm… – mruknął Anglik tonem znamionującym, że odpowiedź ta nie trafiła do przekonania jego. – Czy pana to dziwi? – zapytała dama. – Nie znajduję powodu racjonalnym… Siedziba sama jest rzeczą obojętną, chyba się przedstawia pod osobliwszą jakąś postacią, na przykład pod postacią pięknej natury, jak Szwajcaria, lub też pod postacią świadectwa potęgi umysłu ludzkiego, jak kraje przodujące na drodze cywilizacji, przemysłu i handlu. – Zapewne; jeśli się jest zupełnie obcym… Dla mnie kraj ten ma urok dlatego po prostu, że to kraj serbski, a ja Bułgarka.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Zarnica-ebookRO/p02026909i020" target="_blank" title="Zarnica [Teodor Tomasz Jeż] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Zarnica [Teodor Tomasz Jeż] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>