„Tej nocy Niebo pochyliło się, aby objąć ziemię” WESOŁYCH ŚWIĄT - Projekt\nPersonalia - s. 4\nRozmowa z prof. Jackiem Kluską, prorektorem ds. nauki PRz - s. 6\nWystawa Innowacji IWIS 2010 - s. 13\nLaboratorium radiowej identyfikacji\nobiektów RFID - s. 15\nKonferencje, sympozja, seminaria - s. 19\nZłoto dla Studenckiego Koła\nNaukowego Lotników - s. 23\nMosty bałkańskie w zasięgu naszych studentów - s. 26\n„Tej nocy Niebo pochyliło się,\naby objąć ziemię”\nSamoloty OKL-u w komplecie\nWnętrze kabiny pilotów.\nNr 12 (204) – GRUDZIEN 2010\nNowa flota samolotów OKL-u\nPo raz kolejny powiększyła się\nflota lotnicza Ośrodka Kształcenia\nLotniczego PRz w Jasionce, na którego stanie jest w chwili obecnej\n18 samolotów. Tym samym zakończyła się realizacja kontraktu na dostawę fabrycznie nowych samolotów\nszkolno-treningowych, finansowanego z Programu Operacyjnego Rozwój\nPolski Wschodniej. Pierwszy z dwóch\nsamolotów Piper PA-34 Seneca zamówionych przez Politechnikę Rzeszowską przyleciał 12 października\n2010 r. Dostawa drugiego miała miejsce 8 listopada. Z kolei w sierpniu\ni wrześniu br. OKL wzbogacił się\no pięć nowych samolotów Liberty\nXL-2, o czym informowaliśmy Państwa na łamach październikowego wydania GP.\nSamoloty dwusilnikowe Piper\nA-34 Seneca V produkowane są\nw USA. Wybrane zostały w drodze\npostępowania przetargowego ogłoszonego przez naszą uczelnię. Wzmocnią\none w znaczący sposób flotę samolotów dwusilnikowych, bazującą do\ntej pory na wysłużonych samolotach\nPZL M-20 Mewa, którym w najbliższym czasie grozi wycofanie ze szkole-\nnia lotniczego ze względu na brak Certyfikatu Typu uznanego przez EASA.\nNowe samoloty otrzymały znaki rejestracyjne tych wycofanych\njuż z eksploatacji liniowej w szkoleniu lotniczym, a przeznaczonych\njedynie do szkoleń naziemnych:\nMewa SP-TUC oraz SP-TUD. Natomiast oznakowanie samolotów Liberty nawiązuje do licznej niegdyś\nw OKL-u grupy samolotów PZL-104\nNiechaj pierwsza gwiazdka\noznajmiająca świętą noc Bożego Narodzenia\nprzyniesie spełnienie najskrytszych marzeń,\nnapełnią nasze serca szczęściem i miłością.\nNiech nadchodzący 2011 rok okaże się czasem\npełnym spokoju, radości i sukcesów.\nDr hab. inż. Jacek Kluska, prof.\nnadzw. PRz w Katedrze Informatyki\ni Automatyki na Wydziale Elektrotechniki i Informatyki, jednocześnie prorektor\nds. nauki w bieżącej kadencji, otrzymał\ntytuł naukowy profesora nauk technicz-\nnych postanowieniem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 października 2010 r.\nBiogram Pana Profesora Jacka Kluski zostanie zamieszczony w kolejnym numerze GP.\nW niniejszym wydaniu prezentujemy obszerny wywiad z Panem Profesorem.\nMgr inż. Marcin Nawrocki, asystent w Katedrze Mechaniki Stosowanej\ni Robotyki na Wydziale Budowy Maszyn\ni Lotnictwa, uzyskał stopień naukowy\ndoktora nauk technicznych z zakresu\ndyscypliny naukowej mechanika, nadany\nprzez Radę Wydziału Budowy Maszyn\ni Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej\nw dniu 10 listopada 2010 r. Temat rozpra-\nwy doktorskiej: Identyfikacja manipulatorów\nna przykładzie robota SCORBOT. Promotor w przewodzie doktorskim: prof. dr hab.\ninż. Zenon Hendzel, Politechnika Rzeszowska. Recenzenci rozprawy doktorskiej: prof.\nzw. dr hab. inż. multi dr h.c. Józef Giergiel,\nPolitechnika Rzeszowska i prof. dr hab. inż.\nJanusz Kowal, Akademia Górniczo-Hutnicza\nprof. dr. hab. arch. Petera Pasztora w Zakładzie Konserwacji Zabytków na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska na okres 5 lat, z dniem 1 listopada 2010 r.,\ndr. hab. inż. Grzegorza Budzika w Katedrze Konstrukcji Maszyn na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa na okres\n5 lat, z dniem 1 listopada 2010 r.,\ndr. hab. inż. Krzysztofa Tereszkiewicza w Zakładzie Systemów Zarządzania i Logistyki na Wydziale Zarządzania na\nokres 5 lat, z dniem 1 listopada 2010 r.\nNr 12 (204)–GRUDZIEN 2010\n na wniosek stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, prof. dr\nhab. inż. Tadeusz B. Markowski, kierownik Katedry Konstrukcji Maszyn na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa,\nrektor PRz w latach 1999-2005 został odznaczony KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI,\nna mocy postanowienia prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego z dnia 14 października\n prof. dr hab. inż. Marek Orkisz, prorektor ds. rozwoju PRz oraz kierownik Katedry Samolotów i Silników Lotniczych na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa został\nmianowany członkiem RADY NAUKOWEJ WYDZIAŁU\nLOTNICZEGO UNIWERSYTETU TECHNICZNEGO\nW KOSZYCACH, na mocy uchwały Senatu tejże uczelni\nObradom pierwszego powakacyjnego posiedzenia Senatu w dniu 21 października br. przewodniczył rektor prof.\ndr hab. inż. Andrzej Sobkowiak. Rozpoczął od wręczenia\npisma gratulacyjnego od Państwowej Rady Ochrony Środowiska prof. dr. hab. inż. Januszowi Tomaszkowi (WBiIŚ)\nz okazji jubileuszu 70-lecia urodzin. Gratulacje otrzymali\ntakże dziekan Wydziału Elektrotechniki i Informatyki prof.\ndr hab. inż. Kazimierz Buczek z okazji 40-lecia pracy w Politechnice Rzeszowskiej oraz pan Damian Ćwiękała (student\nV roku WBMiL, instruktor OKL-u), który zapobiegł sytuacji awaryjnej podczas lotu szybowcem.\nzatwierdził ramowy plan posiedzeń na rok akademicki\nprzyjął uchwałę nr 34/2010 w sprawie nadania prof. dr.\nhab. inż. Zbigniewowi Janowi Florjańczykowi, profesorowi zwyczajnemu Politechniki Warszawskiej, tytułu\ni godności doktora honoris causa Politechniki Rzeszowskiej,\nwyraził pozytywną opinię w sprawie wniosku o mianowanie dr. hab. inż. Grzegorza Budzika na stanowisko\nprofesora nadzwyczajnego w Politechnice Rzeszowskiej\nna okres 5 lat,\nwyraził pozytywną opinię w sprawie wniosku o mianowanie dr. hab. inż. Krzysztofa Tereszkiewicza na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Politechnice Rzeszowskiej na okres 5 lat,\nwyraził pozytywną opinię w sprawie wniosku o mianowanie prof. dr. hab. arch. Petera Pasztora na stanowisko\nprzyjął uchwałę nr 31/2010 w sprawie stosowania 50%\nstawki kosztów uzyskania przychodów w Politechnice\nprzyjął uchwałę nr 32/2010 w sprawie wytycznych dla\nrad wydziałów w zakresie warunków, jakim powinny odpowiadać plany i programy studiów doktoranckich,\nprzyjął uchwałę nr 33/2010 w sprawie wprowadzenia\nw Politechnice Rzeszowskiej nowych logotypów uczelni\nW dniu 20 października 2010 r. zostały ogłoszone trzy kolejne konkursy w ramach Programu Szczegółowego LUDZIE:\nMarie Curie International Research Staff Exchange Scheme - strona konkursu w serwisie CORDIS:\nMarie Curie COFUND - strona konkursu w serwisie CORDIS: http://www.tinyurl.pl?XuFMrH8k,\nMarie Curie Career Integration Grant - strona konkursu w serwisie CORDIS: http://www.tinyurl.pl?bKW1V0iP.\nZ prof. dr. hab. inż. JACKIEM KLUSKĄ,\nprorektorem ds. nauki w Politechnice Rzeszowskiej\n00 Panie Prorektorze, wydziały naszej uczelni po raz kolejny zostały\nocenione przez Ministerstwo Nauki\ni Szkolnictwa Wyższego. Czy mógłby Pan skomentować kategoryzację\nWyższego prof. Barbara Kudrycka 30\nwrześnia 2010 r. zatwierdziła kategorie jednostek naukowych w skali pięciostopniowej, na podstawie oceny ich\ndziałalności w latach 2005-2009. Ocenę przeprowadziły komisje robocze\nRady Nauki zgodnie z zasadami określonymi w odpowiednim rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa\nWyższego z 2007 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania\nśrodków finansowych na działalność\nWśród jednostek podstawowych,\nktóre funkcjonują w szkołach wyższych w Polsce, tzn. nie licząc jednostek badawczo-rozwojowych, placówek Polskiej Akademii Nauk i innych\njednostek prowadzących działalność\nnaukową, kategorię pierwszą otrzymało 30%, drugą - 24%, trzecią - 28%,\nczwartą - 14% i piątą - 4%. Wyniki\nobecnej kategoryzacji różnią się więc\nod poprzedniej oceny, ponieważ wcześniej umieszczono w pierwszej kategorii ponad 40% jednostek, a w pierwszej\ni drugiej łącznie ponad 70%.\nSpośród sześciu wydziałów naszej\nuczelni jedynie Wydział Chemiczny\notrzymał kategorię pierwszą. Wydział\notrzymał kategorię drugą, natomiast\npozostałe wydziały Politechniki Rzeszowskiej - kategorię trzecią.\nJednostki posiadające kategorie\nustalone na podstawie obecnych przepisów otrzymały (z dniem 1 października 2010 r.) następujące kategorie:\nA - jednostki posiadające kategorię\nB - jednostki posiadające kategorię\ndrugą lub trzecią,\nC - jednostki posiadające kategorię\nczwartą lub piątą.\nJednostki posiadające kategorie A,\nB lub C zostaną jednak poddane ponownej ocenie nie później niż do 30\nwrześnia 2012 r. Komitet Ewaluacji\nJednostek Naukowych, nie później niż\nw ciągu 24 miesięcy od daty wejścia\nw życie ustawy z dnia 30 kwietnia\n2010 r. o zasadach finansowania nauki,\ndokona oceny jednostek, kwalifikując\nje do kategorii A+, A, B lub C, przy\nczym przyznanie kategorii A+ nie będzie powiązane z obecnymi wynikami\nNowa kategoryzacja ma wpływ\nprzede wszystkim na poziom finansowania działalności statutowej, czyli\npoziom finansowania badań naukowych. Nie bez znaczenia jest również\nprestiż wydziału na tle podobnych jednostek w Polsce, czyli tych, które znalazły się w tej samej grupie jednostek\n00 Zmieniona została ustawa o finansowaniu badań naukowych. Co\nnowego wnosi ta zmiana i jakie konsekwencje oznacza dla Politechniki\nPoziom finansowania badań naukowych jest bardzo ważny dla rozwoju uczelni. Nowy pakiet ustaw MNiSW\njest tak skonstruowany, że fundusze\nna działalność statutową mają służyć\nutrzymaniu ciągłości i gotowości do\nprowadzenia badań przez jednostki.\nProwadzenie zaawansowanych projektów naukowych czy wdrożeniowych\nbędzie wymagało zdobycia funduszy w drodze konkursów lub z innych\nBadania muszą też prowadzić młodzi pracownicy naukowo-dydaktyczni\n(do 35. roku życia). Dotąd istniał fundusz na finansowanie badań własnych\nuczelni, który był bezpośrednio przeznaczony na rozwój młodej kadry, jednak w ostatnich latach fundusz ten stopniowo wygasał. Na przykład w 2008 r.\nPolitechnika Rzeszowska otrzymała\n877 tys. zł na badania własne, ale już\nw latach 2009 i 2010 kwota ta została\nzredukowana o 55%. Obecnie, zgodnie\nz ustawą z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, która weszła\nw życie 1 października 2010 r., Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego już nie przewiduje osobnego strumienia finansowania badań własnych;\nnastąpiło przekierowanie tych środków\nW tej nowej sytuacji finansowania\nbadań naukowych wydziały PRz z kategorią trzecią powinny bezzwłocznie\npodjąć działania w celu polepszenia\nswojej pozycji na liście rankingowej,\no ile nadal zamierzają prowadzić działalność naukowo-badawczą. Z kolei\nwydziały mające wyższą kategorię powinny co najmniej ugruntować swoją\npozycję, pamiętając o konkurencji.\nCo konkretnie powinniśmy robić?\nMusimy publikować w czasopismach\nrenomowanych, składać wnioski patentowe i nieustannie ubiegać się\no projekty badawcze finansowane przez Narodowe Centrum Badań\ni Rozwoju lub Narodowe Centrum Nauki. Chciałbym dodać, że Narodowe\nCentrum Nauki zacznie działać dopiero w 2011 r. w Krakowie, jednak z tego\npowodu nie można zwlekać z przygotowaniem wniosku. Częściej musimy\npartycypować w projektach 7. Programu Ramowego i zabiegać o inne źródła\nfinansowania badań. Na razie nieliczni\npracownicy uczelni biorą udział w projektach 7. PR UE, do których należą\nEPATS, SCARLETT, HIRF, FUSETRA i AIM^2, czy innych projektach\nzagranicznych (np. Robust).\nMówimy jak dotąd o działalności\nnaukowo-badawczej naszych pracowników. Uważam jednak, że jakość\ndydaktyki, niezależnie od stopnia studiów, jest tyle warta, co jakość prowadzonych badań naukowych. Dotyczy to\nw szczególności najnowszych dziedzin\ni popytu na nowe technologie. Znalezienie dobrego kompromisu pomiędzy\nzaangażowaniem pracowników naukowo-dydaktycznych w badania naukowe, wdrożenia, dydaktykę i działalność organizacyjną nie jest łatwe,\nale staje się konieczne. Z jednej strony\nmusimy rozwijać te kierunki studiów,\nktóre odpowiadają zapotrzebowaniu\nrynku pracy oraz przygotować znacznie lepszą ofertę dla studentów z zagranicy. Warto dodać, że powinniśmy\njak najszybciej upowszechnić prowadzenie zajęć w języku angielskim, co\njest ważne z punktu widzenia zmian\nw Prawie o szkolnictwie wyższym\noraz zbliżającego się głębokiego niżu\ndemograficznego. Z drugiej strony\nmusimy się rozwijać naukowo i wdrażać wyniki badań.\n00 Czy i w jakim stopniu zmiana\npunktacji kładąca duży nacisk na innowacyjność i wdrożenia, także patenty i wzory użytkowe, uaktywniła\nnaukowców naszej uczelni?\nWdrożenia, patenty i wzory użytkowe liczyły się zawsze w systemie\nparametrycznej oceny jednostek na-\nukowych. Ich znaczenie docenił już\nsystem punktowy stworzony niegdyś\nprzez Komitet Badań Naukowych. Teraz liczą się jeszcze bardziej. Według\nkryteriów MNiSW, za patent udzielony przez Urząd Patentowy RP na\nwynalazek, który został zastosowany,\nprzyznaje się 50 punktów. Za sam patent udzielony przez Urząd Patentowy\nRP - 25 punktów, podczas gdy np. za\nmonografię wydaną przez wydawnictwo zagraniczne w języku angielskim\notrzymuje się jedynie 24 punkty.\ndziej funkcjonalny od poprzedniego\ni mam nadzieję, że podoba się bardziej\nod starego. Najważniejszą zaletą jest\noparcie go na systemie zarządzania\ntreścią (content management system).\nOznacza to, że administratorzy lokalni\nna wydziałach, w katedrach, zakładach\nlub innych jednostkach organizacyjnych uczelni, po uzyskaniu uprawnień,\nmogą sami dokonywać aktualizacji treści, bez znajomości narzędzi informatycznych. System ten nie wymaga więc\nposiadania zaawansowanych umiejęt-\nW naszej uczelni łączna liczba\nzgłoszeń wynalazków, zgłoszeń wzorów użytkowych, udzielonych patentów oraz udzielonych praw ochronnych\nna wzory użytkowe i znaki towarowe\nw kolejnych latach 2005-2010 wynosiła odpowiednio: 6, 15, 10, 22, 18 i 20.\nGeneralnie liczba ta ma więc tendencję\n00 Wiele ciekawego dzieje się w obszarze informatyzacji uczelni. Które\nz tych działań - zdaniem Pana Profesora należy szczególnie podkreślić?\nOd kilku lat uczelnia ma nowy\nportal internetowy, który jest bar-\nności informatycznych, charakteryzuje\nsię zdecentralizowanym zarządzaniem\nstroną, zarządzaniem prawami dostępu\ndo treści, automatycznym generowaniem systemu nawigacji i ma parę innych zalet.\nW budynku L pracuje duży komputer (Sun Blade 8000), który kosztował ok. 1,5 mln zł. Nigdy się go nie\nwyłącza i obecnie jest wykorzystany\nprawie w 100%. Dzięki niemu można tworzyć i udostępniać nawet setki\n„mniejszych” komputerów (jako oddzielnych maszyn wirtualnych), tzn.\no mniejszych zasobach w sensie liczby procesorów czy wielkości pamięci\nRAM, które mogą pracować pod nad-\nzorem różnych systemów operacyjnych, np. Linux czy Windows. Na tym\nkomputerze mamy m.in. zainstalowany\ngłówny portal uczelni, system obsługi\nstudentów USOS, konta studenckie,\nzdalny system składania wniosków dla\nDziału Zamówień Publicznych, Biuletyn Informacji Publicznej, bazę danych\no dorobku naukowym pracowników\nPRz, system centralnego logowania\npracowników i wiele innych usług.\nJak wiadomo, nasza uczelnia jest\nczłonkiem Konsorcjum PIONIER (Polskiego Internetu Optycznego) i liderem\nna Podkarpaciu w tym sensie, że u nas\nmieści się Centrum Zarządzania Rzeszowską Miejską Siecią Komputerową\n(w bud. F). Konsorcjum PIONIER jest\nostatnio bardzo aktywne. Dzięki dużemu zaangażowaniu kierownika UCI\ni RMSK dr. inż. Andrzeja Kubaszka\nobecnie nasza uczelnia realizuje projekt PLATON (Platforma Obsługi Nauki), zainicjowany przez kierownictwo\nPIONIER-a. W ramach tego projektu,\nktóry jest realizowany w latach 20082012, a dla PRz opiewa na kwotę 1,5\nmln zł, trwają intensywne prace nad\nzupełnie nowymi usługami. Należą do\nnich: usługa wideokonferencji, „eduroam”, naukowa telewizja cyfrowa HD\ni usługi kampusowe. Wymagają one\nzakupu sprzętu i oprogramowania, instalacji, przeszkoleń i co najważniejsze\n- dużego zaangażowania pracowników\nwdrażających te usługi.\nUsługa wideokonferencji praktycznie już została wdrożona i wstępnie\nprzetestowana. W budynku Studium\nznajduje się duży monitor i kamera,\ndzięki którym mamy możliwość prowadzenia wideokonferencji. Zapewniona jest bardzo wysoka jakość obrazu\ni dźwięku, bezpieczeństwo, możliwość\npołączenia zarówno punkt-punkt, jak\ni pomiędzy wieloma lokalizacjami jednocześnie, praktycznie z całym światem. Oprócz tego istnieje możliwość\nrejestracji poszczególnych wideokonferencji oraz ich odtwarzanie.\nZ kolei „eduroam” (education ro-\naming) to międzynarodowy projekt,\nktórego celem jest zapewnienie prostej i bezpiecznej łączności dla osób ze\nśrodowiska nauki i szkolnictwa wyższego. Użytkownicy zarejestrowani\nw „eduroam” mogą uzyskać dostęp do\nsieci bez kontaktu z administratorami.\nOznacza to, że każdy student lub pracownik PRz posiadający konto poczty\nelektronicznej może się dołączyć do\nsieci za pomocą karty bezprzewodowej\nw wydzielonych punktach bezprzewodowego dostępu do Internetu na terenie\nobiektów Politechniki Rzeszowskiej,\njak również na terenie każdej jednostki\nuczestniczącej w projekcie „eduroam”\nw Polsce, Europie czy Australii. Uczelnia rozbudowuje system bezprzewodowego dostępu do Internetu poprzez\nwykorzystanie serwera autoryzacyjnego o nazwie Radius i standardu 802.1x\noraz tworzenie wielu punktów dostępowych. Obecnie działa 26 takich punktów, dodatkowo dojdzie jeszcze 40.\nUsługa naukowej interaktywnej\ntelewizji HD polega na udostępnieniu środowisku naukowemu krajowej\nplatformy dystrybucji naukowej interaktywnej telewizji HD i świadczenie\nw sieci PIONIER usług wykorzystujących treści cyfrowe o wysokiej rozdzielczości dla nauki, edukacji i telemedycyny. Wysokiej klasy sprzęt do\ntego celu (wartości ok. 200 tys. zł) został już przekazany do Akademickiego\nRadia i Telewizji Centrum.\nUsługi kampusowe będą się opierać\nna nowoczesnej infrastrukturze obliczeniowo-usługowej o zasięgu ogólnokrajowym, dostarczającej aplikacji „na\nżądanie”. Powinny one zapewnić użytkownikom ze środowisk akademickich\ni badawczych elastyczny, skalowalny\ndostęp do specyficznych aplikacji działających w systemach MS Windows\ni Linux, z uwzględnieniem potrzeb\ntych środowisk. Wdrożony będzie system zintegrowanych usług zarządzania\nzasobami gridowymi. Zakupiony przez\nnas komputer IBM, który to umożliwi,\njest wart prawie 400 tys. zł. Warto dodać, że ma on większe możliwości od\nwspomnianego Sun Blade 8000 (jest\nnowszy). Komputer ten został niedawno uruchomiony w budynku C.\nOd 2011 roku rozpoczynamy następny projekt, pod nazwą NewMAN,\nktóry polega na rozbudowie 21 środowiskowych sieci teleinformatycznych\nnauki. Projekt dla naszej uczelni będzie\nrealizowany za kwotę ok. 2,5 mln zł.\nO podanie szczegółów warto poprosić\ndr. inż. Andrzeja Kubaszka.\nDodam, że przed uczelniami polskimi stoją nowe wyzwania związane\nz informatyzacją, do których należą:\nwdrożenie podpisu elektronicznego,\nw administracji oraz obsługa studentów poprzez Internet.\n00 Jakie projekty badawcze są realizowane przez zespoły naukowe naszej uczelni?\nObecnie realizuje się ponad 400\nprojektów, wliczając w to umowy\nz podmiotami gospodarczymi, zadania w ramach działalności statutowej\ni kończące się w tym roku zadania\nw ramach badań własnych. Należą do\nnich projekty badawcze własne, promotorskie, habilitacyjne, rozwojowe,\ncelowe, zamawiane i Inicjatywa Technologiczna IniTech. Dobrym znakiem\ndla naszej uczelni jest wzrastająca wartość projektów badawczych. Przykładowo w 2009 r. wartość wydatkowanych środków na wszystkie projekty\nwynosiła ponad 21 mln zł, podczas gdy\nw 2008 r. niecałe 15 mln zł, a w 2007 r.\nnieco poniżej 10 mln zł.\nTrudno jest wyczerpująco opisać\nnawet na kilku stronach wszystkie projekty obecnie realizowane w naszej\nuczelni, z powodu ich dużej liczby oraz\nróżnorodności tematycznej. Posłużę\nsię więc skrótami i zwrócę szczególną\nuwagę na projekty Wydziału Budowy\nMaszyn i Lotnictwa oraz duże projekty.\nNajwiększy projekt, w którym Politechnika Rzeszowska jest liderem jako\nKoordynator Centrum Zaawansowanych Technologii AERONET „Dolina\nLotnicza” (co pociąga za sobą największą odpowiedzialność), to indywidualny projekt kluczowy „Nowoczesne\ntechnologie materiałowe stosowane\nw przemyśle lotniczym”. Jego kierownikiem jest prof. PRz Romana Śliwa\nz WBMiL. Wartość tego projektu przekracza 85 mln zł, jest on finansowany\nz Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, a termin zakończenia\nzaplanowano na koniec 2013 r. Projekt\njest realizowany w ramach konsorcjum\nCZT AERONET działającego od 2004 r.\ni składającego się z 11 jednostek naukowych oraz Stowarzyszenia Grupy\nProducentów Przemysłu Lotniczego\n„Dolina Lotnicza”, reprezentującego\nprzemysł. Do realizacji zadań badawczych tego projektu wykorzystywane\njest m.in. największe w Politechnice\ni bardzo nowoczesne Laboratorium\nBadań Materiałów dla Przemysłu Lotniczego, kierowane przez prof. Jana\nSieniawskiego. Kilka słów należałoby\npoświęcić projektom realizowanym\nprzez to laboratorium. Obecnie wykonuje się w nim 1 projekt własny, 2\nzamawiane, 1 rozwojowy, 3 celowe\ni 1 IniTech. Laboratorium to jest dobrze\nwykorzystywane. Jest ono również\notwarte dla osób z jednostek zewnętrznych, z którymi uczelnia współpracuje.\nJeden z projektów zamawianych dotyczy technologii modyfikacji warstwy\nwierzchniej materiałów konstrukcyjnych, którego kierownikiem jest prof.\nPRz Ryszard Filip. Drugi obejmuje\nelementów konstrukcyjnych części\ngorącej silników lotniczych metodą\nkrystalizacji kierunkowej i jest kierowany przez prof. PRz Krzysztofa Kubiaka. Obydwa projekty są koordynowane przez Politechnikę Rzeszowską\nprzy współpracy z kilkoma partnerami\nz Polski, każdy za kwotę kilkunastu\nmln zł. Chciałbym dodać, że prof. Jan\nSieniawski kieruje trzema projektami\ncelowymi przy współpracy z WSK\n„PZL-Rzeszów”. Jego zespół realizuje dodatkowo projekt rozwojowy oraz\nNajwiększe projekty dotyczą lotnictwa. Interesujący jest projekt pn.\n„Wielofunkcyjny dwumiejscowy motoszybowiec nowej generacji”, którym\nkieruje prof. Marek Orkisz. Projekt\njest realizowany w ramach Inicjatywy\nTechnologicznej za kwotę przekraczającą 10 mln zł, a jego liderem jest nasza uczelnia.\nProjekty rozwojowe opiewają\nna duże kwoty, zwykle rzędu kilku\nmln zł i również są ściśle związane z lotnictwem. Są one realizowane\nw konsorcjach, nasza uczelnia występuje raz jako lider, innym razem jako\npartner. Do projektów rozwojowych\nnależy „latający obserwator terenu”\noraz „latająca platforma badawcza”.\nKilka projektów tego typu dotyczy\nbezzałogowych obiektów latających,\nw tym obiektów klasy mikro (łącznie\nz systemami sterowania i nawigacji,\nhybrydowymi zespołami napędowymi,\nsystemami rozpoznania, napędami wykorzystującymi ogniwa paliwowe), jak\nrównież wykorzystania metod szybkiego prototypowania i technologii kształtowania blach ze stopów tytanu.\nBadania w ramach projektów własnych dotyczą elementów silników\ni konstrukcji lotniczych, technologii\nmateriałowych (w tym stopów), obróbki materiałów, zastosowań metod\nkomputerowych w mechanice (np.\nmetody elementów skończonych), napędów spalinowych, sterowania formacją robotów, kształtowania odlewów, układów sterowania samolotem.\nProjekt badawczy zamawiany dotyczy\nbezkrzemowych stopów odlewniczych\nprzeznaczonych dla lotnictwa.\nProjekty celowe są bardzo cenne\nz punktu widzenia szybkich wdrożeń\nw przemyśle i wymagają znacznego\nwkładu własnego ze strony partnera\nprzemysłowego. Oprócz wcześniej\nwspomnianych projektów tego typu,\ndobrym przykładem jest opracowanie\ni wdrożenie technologii wykonania nowej generacji przekładni napędu agregatów silnika turbowentylatorowego\ndla WSK „PZL-Rzeszów”.\nPodsumowując, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa realizuje najwięcej projektów, biorąc pod uwagę\nich liczbę oraz kwotę przeznaczoną\nna ich wykonanie: łącznie 33 projekty\nbadawcze, z czego 13 to projekty własne, 9 - rozwojowe, 8 - promotorskie, 1\nzamawiany, 1 celowy i 1 z Inicjatywy\nNa Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska realizuje się 5\nprojektów własnych, 1 rozwojowy i 1\nzamawiany. Największym projektem\nna tym wydziale jest grant rozwojowy\ndotyczący oceny niezawodności i bezpieczeństwa dostawy wody do odbiorców, którym kieruje prof. Janusz Rak.\nWydział Chemiczny realizuje 10\nprojektów własnych, 2 rozwojowe\ni 3 promotorskie. Profesor PRz Jacek\nLubczak kieruje dużym projektem rozwojowym nt. opracowania technologii\nprodukcji pianek poliuretanowych nowej generacji. Z kolei pod kierunkiem\nprof. Henryka Galiny wykonywany jest\ninny spory projekt dotyczący bezhalogenowych uniepalnionych kompozycji\nnienasyconych żywic poliestrowych.\nNa Wydziale Elektrotechniki\ni Informatyki mamy 6 projektów własnych, 1 rozwojowy, 2 habilitacyjne, 2\npromotorskie i 1 zamawiany. Profesor\nKazimierz Buczek kieruje dużym projektem rozwojowym nt. wysokoobrotowych bezkomutatorowych napędów\nmałej mocy dla elektronarzędzi i AGD.\nStosowanej realizowane są 3 projekty własne, jakkolwiek nie jest łatwo\notrzymać grant z takich dyscyplin, jak\nmatematyka lub fizyka. Z kolei na Wydziale Zarządzania wykonywany jest 1\nprojekt własny i 2 promotorskie.\nNa zakończenie chciałbym podkreślić trzy sprawy. Pierwsza dotyczy\ntego, że wspominam tylko o projektach, które są przyporządkowane do\nmojego pionu lub mojej osoby jako\nprorektora sprawującego nadzór nad\npowierzonymi projektami. Opis ten nie\njest więc wyczerpujący. Druga sprawa\ndotyczy zwrócenia szczególnej uwagi\nna projekty Wydziału Budowy Maszyn\ni Lotnictwa oraz Laboratorium Badań\nMateriałów dla Przemysłu Lotniczego,\nktóre wiodą prym w zakresie skuteczności zdobywania grantów. Jednostki\nte stanowią dobry przykład dla innych.\nTrzecia sprawa dotyczy zwrócenia\nuwagi tylko na największe projekty\nw Politechnice. Nie oznacza to jakiejkolwiek dyskredytacji pozostałych\njednostek naszej uczelni lub tego, że\ngranty opiewające na mniejsze kwoty są mniej ważne. Wszystkie granty\nsą bardzo cenne. Co więcej, musi ich\nprzybywać, jeżeli naprawdę chcemy\nnadal prowadzić działalność badawczo-rozwojową w warunkach konkurencji, a nie tylko dydaktykę.\n00 Jaka aparatura naukowa jest kupowana ze środków pochodzących\nz Regionalnego Programu Operacyjnego?\nPrzez całe lata brak aparatury zmuszał wielu ambitnych ludzi nauki do zajmowania się badaniami teoretycznymi,\nuniemożliwiając prowadzenie badań,\nktóre mogłyby konkurować z osiągnięciami doskonale wyposażonych ośrodków bogatych państw i umożliwiać innowacyjne wdrożenia w przemyśle. Na\nszczęście to się zmienia.\nW projekcie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa\nPodkarpackiego na lata 2007-2013\nrozbudowuje się i modernizuje bazę\nnaukowo-badawczą naszej uczelni za\nok. 80 mln zł, przy wkładzie własnym\nwynoszącym ok. 12 mln zł. Kupowana\njest aparatura naukowa i oprogramowanie komputerowe dla 33 zespołów\nlaboratoriów dla 5 wydziałów naszej\nuczelni. Na stronach internetowych\nmożna znaleźć informację o tym, jakie badania będzie można prowadzić\ndzięki nowemu wyposażeniu. Dlatego\nw skrócie podam pewne informacje\nuzupełniające, zwracając uwagę na kilka szczegółów.\nLiczba elementów składowych\nw projekcie, kupowanych w trybie\nprzetargowym, jest rzędu kilku tysięcy, począwszy od tanich, lecz bardzo\npotrzebnych podzespołów, materiałów\ni oprogramowania, a skończywszy\nna samolocie dwusilnikowym z laboratoryjnym wyposażeniem pokładowym. Nasza uczelnia jest postrzegana\nw Polsce jako najbardziej znaczący\nośrodek kształcący pilotów lotnictwa cywilnego i wykonujący ważne\nbadania z obszaru technologii materiałowych, potrzebne zwłaszcza dla\nprzemysłu lotniczego i, jak sądzę, mający duże osiągnięcia naukowe w kilku dyscyplinach prowadzonych przez\nWydział Chemiczny, czego dowodem\njest ostatnia kategoryzacja. Badania\nw tych dziedzinach wymagają ogromnych nakładów finansowych, stąd\nsporo drogiego wyposażenia laboratoryjnego zaplanowano dla zespołów,\nktóre specjalizują się w wymienionych\nobszarach. Oprócz tego, kosztowna\naparatura pojawia się w związku z realizacją strategii rozwoju naszej uczelni oraz potrzebą prowadzenia badań\nzwiązanych z wyjątkowo intensywnie\nrozwijającymi się nowymi technologiami, np. mikro- i nanotechnologiami, elektroniką i telekomunikacją,\nbadaniem nowoczesnych konstrukcji\nw budownictwie, jak również potrzebą\ndokończenia wcześniej rozpoczętych\nDo najdroższych zakupów, powyżej 2 mln zł (brutto) należą:\nsamolot dwusilnikowy z laboratoryjnym wyposażeniem pokładowym dla Katedry Samolotów i Silników Lotniczych (WBMiL),\nkompleksowy zestaw aparatury\ndo pomiaru emisji i badania odporności urządzeń elektrycznych\ni elektronicznych na pola elektromagnetyczne o częstotliwościach\nradiowych dla Zakładu Systemów\nElektronicznych i Telekomunikacyjnych (WEiI),\nstanowisko do bezkontaktowych\npomiarów drgań konstrukcji dla\nW kwocie 1-2 mln zł mieszczą się:\nstanowisko do badań dielektrycznych dla Katedry Fizyki (WMiFS),\nkontrolno-pomiarowej do Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej dla Zakładu Systemów\nstanowisko do badań silnika turbinowego dla Katedry Samolotów\ni Silników Lotniczych (WBMiL),\nspektrometr masowy dla Katedry\nBiochemii i Biotechnologii (WCh),\nmikroskop skaningowy z przystawką do mikroanalizy dla Katedry Odlewnictwa i Spawalnictwa\nstanowisko do badań podwozi samolotów lekkich dla Katedry Samolotów i Silników Lotniczych\nstanowisko do badania charakterystyk sprężarek osiowych i promieniowych dla Katedry Samolotów\nskaner 3D dla Katedry Samolotów\ni Silników Lotniczych (WBMiL).\nZakupy urządzeń lub stanowisk\nbadawczych w kwocie 0,5-1,0 mln zł\nrealizuje się dla Katedry Mechaniki Konstrukcji, Katedry Technologii\ni Materiałoznawstwa Chemicznego,\nWydziałowego Laboratorium Badań Konstrukcji, Katedry Przeróbki\nPlastycznej oraz Katedry Technologii Maszyn i Organizacji Produkcji.\nReasumując, poprzez projekt\nz RPO chcemy, aby Politechnika Rzeszowska dołączyła do dobrze wyposażonych uczelni w Polsce i zbliżyła się\npod względem wyposażenia aparaturowego do uczelni bogatych krajów\nEuropy, które od lat dysponują nowoczesną aparaturą naukowo-badawczą.\nWydaje się, że takie wyrównanie szans\nrozwoju stanie się dla nas możliwe\nw kilku dziedzinach, zwłaszcza związanych z technologiami materiałowymi, lotnictwem, chemią, biotechnologią, budownictwem, elektroniką,\ntelekomunikacją, energetyką i wszech-\nobecną informatyką, która okazała się dla nas najmniej kosztowna\nw tym projekcie, poza zakupem sieciowej wersji potężnego narzędzia dla\ncałej uczelni, jakim jest MATLAB.\nWyrażam przekonanie, że dzięki rozbudowie i modernizacji bazy\nlaboratoryjnej ze środków unijnych,\nwydziały dobrze zaopatrzone w nowoczesną aparaturę naukowo-badawczą\nwykorzystają niepowtarzalną szansę\nszybszego rozwoju naukowego, zdobycia lepszej pozycji w wyniku przyszłej kategoryzacji, dobrego przygotowania się do komercjalizacji wyników\nswoich badań oraz zdobycia kolejnych\nprojektów badawczych krajowych i zagranicznych.\n00 Przed nami nowa, spodziewana w 2011 r. ustawa o szkolnictwie\nwyższym. Czy już dziś możemy powiedzieć, jakie zmiany wprowadzi\nta ustawa m.in. w obszarze polityki\nkadrowej i awansu naukowego?\nWe wrześniu 2010 r. Rada Ministrów przyjęła projekt reformy\nszkolnictwa wyższego, w tym projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo\no szkolnictwie wyższym oraz ustawy\no stopniach naukowych i tytule naukowym. Zmiany wejdą w życie 1 października 2011 r. Ponieważ dokumenty\nwchodzące w skład pakietu ustaw są\ndostępne w Internecie, scharakteryzuję\njedynie kilka ważniejszych zmian.\nJednym z założeń reformy jest\nstworzenie tzw. funduszu projakościowego, w ramach którego będą finansowane te jednostki podstawowe uczelni,\nktóre uzyskają wyróżniającą ocenę\nW ten sposób MNiSW chce spowodować, aby za pięć lat co najmniej pięć\npolskich uczelni znalazło się w pierwszej setce rankingów europejskich.\nCo roku mają być wyłaniane Krajowe\nNaukowe Ośrodki Wiodące (KNOW),\nktórych liczba w danym obszarze\nwiedzy (np. technicznym) nie będzie\nwiększa niż trzy. Przewiduje się, że od\n2012 r. te najlepsze polskie placówki\nnaukowe będą otrzymywać po 10 mln\nzł rocznie przez okres 5 lat, w formie\ndotacji celowej. Status KNOW będzie\ndawał swobodę wyboru przeznaczenia\nśrodków uzyskanych z dotacji, np. na\ndofinansowanie wynagrodzeń pracowników czy ufundowanie wysokich stypendiów dla najlepszych doktorantów.\nPonadto, KNOW będzie miał pierwszeństwo w ubieganiu się o środki\nbudżetowe i unijne, w tym na finansowanie aparatury badawczej.\nZgodnie z nową ustawą uczelnie\nbędą zobowiązane do opracowania\ni przyjęcia regulaminów ochrony własności intelektualnej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych.\nW zakresie awansu naukowego\nhabilitowanego ma się skrócić z 11 do\n4,5 miesiąca. Będzie też wprowadzony\nwymóg jawności osiągnięć aplikanta,\nobowiązkowe uzasadnianie decyzji,\npublikacja harmonogramu przebiegu\npostępowania oraz decyzji rady naukowej i składu komisji powołanej do\nrozpatrzenia sprawy nadania stopnia\nInną nowością jest wprowadzenie\ninstytucji promotora pomocniczego\nw przewodzie doktorskim, gdzie rolę\ntę może pełnić osoba posiadająca stopień doktora. Wprowadzony będzie\nwymóg publikacji treści doktoratu oraz\nrecenzji na stronie internetowej uczelni, w której prowadzony jest przewód\nDo innych zmian w ustawie należy\nprocedur konkursowych na stanowiska\nw uczelniach. Ma być upowszechnione\nzatrudnianie w procedurach konkursowych, a informacja o wolnych etatach\nw uczelniach ma być ogólnie dostępna\nza pomocą tzw. elektronicznego słupa\nRektor będzie mógł podjąć decyzję\no zatrudnieniu na stanowisku profesora nadzwyczajnego i wizytującego\nbez konieczności przechodzenia postępowania habilitacyjnego osób, które\nuzyskały stopień doktora za granicą,\njak również obywateli polskich, którzy uzyskali stopień doktora w Polsce\ni podczas pracy za granicą przez minimum pięć lat kierowali samodzielnie\nzespołami badawczymi oraz posiadają\nznaczący dorobek i osiągnięcia naukowe. Decyzja ta będzie podejmowana\nna wniosek kierownika podstawowej\njednostki organizacyjnej, już bez zasięgania opinii CK. Zostanie też wprowadzona uznawalność równoważnych\ndyplomów uzyskanych w państwach\nUnii Europejskiej, Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz OECD.\nW zakresie polityki kadrowej nowością będzie to, że dodatkowy etat\nbędzie możliwy jedynie za zgodą rektora. Statut uczelni musi określać tryb\nkonkursowy powoływania do pełnienia funkcji (na okres kadencji) kierowników katedr, zakładów, laboratoriów i innych jednostek. W ramach\nustawy stworzony zostanie centralny\nrejestr pracowników naukowo-dydaktycznych, którego zadaniem będzie dostarczanie informacji dla urzędu obsługującego ministra szkolnictwa wyższego, PKA, CK oraz dla rektorów uczelni\nw zakresie m.in. oświadczeń pracowników dotyczących ich podstawowego miejsca zatrudnienia, zaliczania do\nminimum kadrowego jednostki oraz\nOcena działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej nauczycieli akademickich będzie przeprowadzana nie rzadziej niż co 2 lata. Jedynie\nprofesorowie mianowani będą oceniani raz na 4 lata. Otrzymanie negatywnej oceny będzie mogło stanowić\npodstawę do rozwiązania stosunku\npracy osób zatrudnionych zarówno na\npodstawie mianowania, jak też umowy\no pracę. Ponadto dwie kolejne negatywne oceny będą zobowiązywały do\nrozwiązania stosunku pracy. Oprócz\ntego zamierza się wprowadzić ustawowy zakaz podległości służbowej osób\nbędących w relacjach pokrewieństwa\nlub powinowactwa, mogącej prowadzić do konfliktu interesów.\nJednostki z uprawnieniami habilitacyjnymi będą miały prawo do samodzielnego tworzenia nowych kierunków i programów studiów. Obecnie\nw naszej uczelni takie uprawnienia ma\noraz Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Wydziały bez uprawnień habilitacyjnych będą musiały uzyskać decyzję ministra, wydaną po zasięgnięciu\nopinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Znowelizowana ustawa do-\npuszcza zaangażowanie pracodawców\ni podmiotów gospodarczych w tworzenie programów studiów i dydaktykę.\nW zakresie spraw dotyczących\nstudentów istnieje kilka nowości. Ma\nbyć wprowadzona odpłatność za drugi kierunek studiów stacjonarnych na\nuczelniach publicznych, przy czym\n10% wszystkich studentów będzie mogło studiować za darmo na kolejnym\nkierunku. Uczelnie nie będą mogły pobierać opłat za egzaminy poprawkowe,\nkomisyjne, dyplomowe czy złożenie\npracy dyplomowej. Przewidziano też\npowołanie rzecznika praw absolwenta, który ma zabiegać o otwarcie zawodów regulowanych i ułatwienia dla\nabsolwentów na rynku pracy. Ponadto,\nuczelnie będą miały obowiązek monitorowania zawodowych losów swoich\n00 Dziękuję bardzo za rozmowę.\nFundacja na rzecz Nauki Polskiej już po raz dziewiętnasty przyznała\nNagrody Fundacji, które cieszą się opinią najpoważniejszego wyróżnienia\nnaukowego w Polsce. Laureatami zostało troje wybitnych polskich uczonych - prof. Anna Wierzbicka z Australian National University (Canberra) w obszarze nauk humanistycznych i społecznych, prof. Tomasz Guzik\nz Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego\nw obszarze nauk przyrodniczych i medycznych oraz prof. Tadeusz Marek\nKrygowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego w obszarze\nNagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej 2010\nNagrody są przyznawane za osiągnięcia i odkrycia (z ostatnich czterech\nlat) stanowiące istotny wkład w życie\nduchowe i postęp cywilizacyjny naszego kraju oraz zapewniające Polsce\nmiejsce w nauce światowej. Wysokość\nnagrody wynosi 200 tys. zł.\nProf. Anna Wierzbicka została\nuhonorowana Nagrodą FNP za\nstworzenie teorii naturalnego metajęzyka semantycznego oraz odkrycie zbioru znaczeń elementarnych\nwspólnych dla wszystkich języków.\nProf. Tomasz Guzik otrzymał Nagrodę FNP za wykazanie istotnego\nznaczenia układu odporności w mechanizmie powstawania nadciśnienia tętniczego.\nProf. Tadeusz Marek Krygowski\nzostał laureatem Nagrody FNP za\nosiągnięcia w zakresie stworzenia\nmetody ilościowego określania aromatyczności związków organicznych.\nKandydatów do Nagrody FNP,\nzgodnie z regulaminem, mogą zgłaszać laureaci Nagrody FNP z lat ubiegłych oraz wybitni przedstawiciele nauki zaproszeni imiennie przez Radę\nFundacji. Rolę Kapituły konkursu\npełni Rada Fundacji, która dokonuje\nwyboru laureatów na podstawie opinii\nniezależnych recenzentów i ekspertów\noceniających dorobek kandydatów.\nW skład Rady w obecnej kadencji\nwchodzą profesorowie: Andrzej Członkowski (Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej WUM)\n- przewodniczący Rady, Tomasz Jasiński (Instytut Historii UAM) - wiceprzewodniczący Rady, Maciej W. Grabski\n(em. prof. Politechniki Warszawskiej),\nAndrzej Jerzmanowski (Wydział Biologii UW oraz Instytut Biochemii\ni Biofizyki PAN), Henryk Koroniak (Wydział Chemii UAM), Irena\nE. Kotowska (Instytut Statystki i Demografii SGH), Marek Świtoński\n(Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu). Nagrody\nsą przyznawane w czterech obszarach:\nprzyrodniczych i medycznych, nauk\nścisłych oraz nauk technicznych.\nW tym roku nie wyłoniono laureata\nw kategorii nauk technicznych. Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się\n8 grudnia br. na Zamku Królewskim\nWystawa Innowacji IWIS 2010\nMedale dla pracowników Katedry Infrastruktury i Ekorozwoju\nProf. J. Dziopak z Krzyżem Kawalerskim Orderu IOMI, plakietką Invent and\nServe i certyfikatem o przyznaniu orderu.\nW dniach 20-22 października\n2010 r. w Centrum Kongresowo-Wystawienniczym hotelu Gromada\nw Warszawie odbyła się IV Międzynarodowa Wystawa Innowacji International Warsaw Inwention Show\nIWIS 2010, w której wzięli udział\nm.in. prof. dr hab. inż. Józef Dziopak i dr inż. Daniel Słyś, pracownicy\nŚrodowiska PRz. Zaprezentowali oni\n10 innowacyjnych rozwiązań opracowanych w Katedrze Infrastruktury i Ekorozwoju przez prof. Józefa\nDziopaka, dr. inż. Daniela Słysia, mgr\ninż. Agnieszkę Stec i mgr inż. Joannę Hypiak, związanych tematycznie\nz gospodarką wodno-ściekową na terenach zurbanizowanych.\nPrezentowane innowacje zostały\nbardzo wysoko ocenione przez jury\ntej wystawy. Nagrodzono je aż 9 medalami (4 złotymi z wyróżnieniem,\n3 srebrnymi i 2 brązowymi). Z kolei projekt wynalazczy prof. Józefa\nDziopaka i dr. inż. Daniela Słysia pn.\nzbiornik retencyjny” został nagrodzony najwyższym wyróżnieniem - pucharem International Federation of\nInventors’ Associations CUP. Nagrodę za „For the best invention of the\n4th International Warsaw Invention\nShow” przyznała Międzynarodowa\nFederacja Stowarzyszeń Wynalazczych, którą na wystawie reprezentował (i puchar wręczał) prezydent IFIA\ndr András Vedres.\nIdea tego wynalazku polega na\nodpowiedniej konfiguracji układu hydraulicznego zbiornika retencyjnego\no dowolnie dużej głębokości magazynowania ścieków, która eliminuje\nProf. J. Dziopak z certyfikatem otrzymania pucharu IFIA CUP, prezydent International Federation of Inventors’Associations dr András Vedres i dr inż.\nD. Słyś z pucharem IFIA CUP.\nWszystkie trofea zdobyte podczas wystawy IWIS 2010 (9 dyplomów, 2 certyfikaty,\npuchar IFIA CUP, 9 medali oraz Krzyż Kawalerski Orderu IOMI z plakietką\nInvent and Serve).\npotrzebę stosowania niezależnych\nukładów pompowych do napełniania\ni opróżniania komór. Jest to szczególnie istotne dla przedsiębiorstw\ntakie rozwiązanie pozwala na znaczne zmniejszenie zapotrzebowania na\nmoc elektryczną, ogranicza nakłady\ninwestycyjne i koszty eksploatacji\ntakich zbiorników oraz, co bardzo\nistotne, pozwala dysponować o wiele\nmniejszą powierzchnią terenu pod zabudowę takiego zbiornika.\nNagrodzone innowacyjne rozwiązania należą do grupy zbiorników\nwielokomorowych o odmiennych modelach hydraulicznych i efektywnych\nelementów nowoczesnych systemów\nodprowadzania ścieków deszczowych\nz terenów zurbanizowanych. Są też\nzaliczane do ważnych budowli hydrotechnicznych, skutecznie zabezpieczających tereny przed zjawiskami\npowodziowymi w dorzeczu.\nWśród wyróżnionych innowacji\nznalazły się także zbiorniki wielofunkcyjne do retencjonowania i pod-\nczyszczania wód opadowych oraz\ndalszego ich zagospodarowania na terenach miejskich poprzez wprowadzanie już oczyszczonych wód do gruntu.\nMedale złote z wyróżnieniem\nprzyznało jury czterem innowacyjnym rozwiązaniom. Są nimi:\nGrawitacyjno-pompowy odciążający zbiornik retencyjny (autorzy:\ndr inż. Daniel Słyś i prof. dr hab.\ninż. Józef Dziopak),\nSedymentacyjne koryto odwodnieniowe (autor: dr inż. Daniel Słyś),\nZbiornik retencyjny z regulowanym przepływem cieczy (autorzy:\ni dr inż. Daniel Słyś),\nGrawitacyjny zbiornik retencyjny\ncieczy (autorzy wynalazku: dr inż.\nDaniel Słyś i prof. dr hab. inż. Józef Dziopak).\nMedalami srebrnymi nagrodzono\nRetencyjny kanał ściekowy (autorzy: dr inż. Daniel Słyś i prof. dr\nhab. inż. Józef Dziopak),\nścieków deszczowych (autorzy:\nmgr inż. Joanna Hypiak i dr inż.\nOdciążeniowy zbiornik retencyjny\n(autorzy: dr inż. Daniel Słyś i prof.\ndr hab. inż. Józef Dziopak).\nMedale brązowe uzyskały dwa\nZbiornik retencyjny z samoczynnie\nregulowanym przepływem cieczy\n(autorzy: prof. dr hab. inż. Józef\nDziopak i dr inż. Daniel Słyś),\nZbiornik retencyjny cieczy z regulowanym odpływem (autorzy:\ni dr inż. Daniel Słyś).\nOprócz wymienionych nagród\ni dyplomów prof. dr. hab. inż. Józefa\nDziopaka spotkało szczególne wyróżnienie. Został odznaczony przez dr.\nAndrása Vedresa Międzynarodowym\nKrzyżem Kawalerskim Orderu IOMI\n(International Order of Merit of the\nInventors) za owocną działalność wynalazczą. Dodatkowo, dr András Verdes wręczył Panu Profesorowi szczególną w wymowie plakietkę INVENT\nAND SERVE. Jest to wyjątkowe\nuhonorowanie prof. Józefa Dziopaka, autora ponad 30 patentów o wysokiej wartości aplikacyjnej. Dotychczas twórcom przyznano zaledwie\n85 takich orderów w skali międzynarodowej.\nTegoroczna wystawa IWIS 2010\nodbywała się pod patronatem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej WIPO i Międzynarodowej\nFederacji Stowarzyszeń Wynalazców\nIFIA oraz prezydenta RP, ministra gospodarki, ministra nauki i szkolnictwa\nwyższego, prezesa Urzędu Patentowego RP, prezesa Polskiej Agencji\nRozwoju Przedsiębiorczości, prezesa\ni przewodniczącego Rady Głównej\nInnowator Podkarpacia 2010\nXII Podkarpackie Forum Innowacyjności\nTegoroczna gala wręczenia nagród\nlaureatom konkursu INNOWATOR\nPODKARPACIA 2010 odbyła się\n18 listopada 2010 r. w bud. S naszej\nuczelni i połączona była z XVII edycją Podkarpackiego Forum Innowacyjności (18-19 listopada), realizowanego w ramach Projektu Systemowego\n„Wzmocnienie instytucjonalnego systemu wdrażania Regionalnej Strategii\nInnowacji w latach 2007-2013 w województwie podkarpackim”. Konkurs\nbył zorganizowany po raz jedenasty\nprzez Rzeszowską Agencję Rozwoju\nRegionalnego i Politechnikę Rzeszowską, pod honorowym patronatem marszałka województwa podkarpackiego.\nKonkurs jest przeznaczony dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw\nz terenu województwa podkarpackiego, mających sukcesy w opracowaniu\nlub wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań, m.in. usług czy technologii. Dzięki dofinansowaniu w ramach projektu\nEnterprise Europe Network, którego\nuczestnikiem jest CTI RARR S.A.,\nudział w konkursie INNOWATOR\nPODKARPACIA 2010 był bezpłatny.\npromocja innowacyjności w działalności gospodarczej,\nwspieranie rozwoju firm poprzez\npromowanie przedsiębiorstw wdrażających innowacyjne rozwiązania,\npoprawa wizerunku regionu i jego\nfirm poprzez promocję dobrych\nzachęcanie firm do poszukiwania\nnowych rozwiązań technologicznych, wprowadzania stosownych\nzmian w wewnętrznej organizacji pracy, podejmowania szkoleń\nW tegorocznej XI edycji konkursu\nw kategorii mikroprzedsiębiorstwo:\nTRIGGER COMPOSITES Tomasz\nMaik za technologię: Samolot bezpilotowy „Pteryx”,\nw kategorii małe przedsiębiorstwo:\nINSTYTUT ENERGETYKI Oddział Ceramiki CEREL za technologię: Opracowanie podstaw\ntechnologii wytwarzania membran\nperowskitowych do produkcji tlenu i procesów oxy-spalania oraz\nza technologię: Zespół wyciągarki\nz układaczem liny do ciężkich pojazdów samochodowych,\nw kategorii średnie przedsiębiorstwo: CENTURION-R Sp. z o.o.\nza technologię: Innowacyjny system do współspalania biomasy oraz\nodpadów pochodzenia drzewnego\n(MDF, HDF, płyta wiórowa).\nDodatkowo Komisja Konkursowa\nzdecydowała o przyznaniu wyróżnień\nNauka i Technika Sp. z o.o. za technologię: Urządzenie StTr®GSM\n450 wraz z wbudowanym dotykowym panelem operatorskim,\nELMAK Sp. z o.o. za technologię:\nREWA Sp. z o.o. za technologię:\nNagrody laureatom wręczyli: Waldemar Pijar - prezes Rzeszowskiej\nAgencji Rozwoju Regionalnego i Marta Matczyńska - dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego w Urzędzie Marszałkowskim. Tematem przewodnim było także zapoznanie władz\nsamorządowych, środowiska akademickiego, zarządów parków technologicznych i inkubatorów, centrów\ntransferu technologii, ludzi biznesu\ni regionalnego przemysłu ze specyfiką funkcjonowania parków naukowo-technologicznych. Podkreślił to,\notwierając spotkanie, prof. Leszek\nWoźniak. Ważna jest również wymiana doświadczeń i promocja dobrych\nLaboratorium radiowej identyfikacji obiektów RFID\nRosnące wymagania dotyczące\npoziomu bezpieczeństwa, integralności oraz autentyczności elektronicznie\nprzekazywanych danych w procesach\nautomatycznej identyfikacji, jak również obniżanie kosztów związanych\nz eksploatacją rozmaitych obiektów\npowszechnego użytku (np. przesy-\nłek lub produktów szybko rotujących\nFMCG) i specjalnego zastosowania\n(np. materiałów lub wyrobów produkcyjnych, próbek badawczych), spowodowały w ostatnich latach intensywny rozwój różnych metod stykowej\ni bezstykowej identyfikacji obiektów.\nCzołowymi producentami stymu-\nlującymi rozwój techniki radiowej\nidentyfikacji obiektów RFID (ang. Radio Frequency IDentification) są kraje\nwysoko uprzemysłowione, a znaczenie\nPolski w tym procesie jest marginalne z przyczyn ekonomicznych. Należy jednak podkreślić, że prowadzone\nw ośrodku rzeszowskim wieloletnie\nprace o charakterze teoretycznym i doświadczalnym, a także uzyskiwane unikalne rezultaty nawiązują do bieżących\nbadań prowadzonych w naukowych\ni przemysłowych ośrodkach zagranicznych oraz stanowią - weryfikowany\nna świecie - istotny wkład w rozwiązywanie problemów techniki RFID.\nwarunków do jej dalszego rozwoju.\nW laboratorium RFID prowadzone\nsą badania ukierunkowane na opracowywanie algorytmów syntezy układów zespołów antenowych: czytniki/\nprogramatory (ang. Read/Write Device) - identyfikatory (ang. tags), których\nwykorzystanie pozwala na stosunko-\nLaboratorium RFID PRz: stanowisko badań dynamicznych, stanowisko badań\nstatycznych, przykładowe układy czytników/programatorów dalekiego zasięgu,\nwybrana aparatura kontrolno-pomiarowa.\nPodstawowym wsparciem realizacji prac doświadczalnych w tym zakresie jest organizowane od 1999 r. laboratorium badawcze techniki radiowej\nidentyfikacji obiektów RFID w Zakładzie Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych (ZSEiT). Opiekę\nnaukową nad laboratorium sprawuje\nkierownik ZSEiT dr hab. inż. Włodzimierz Kalita, prof. PRz. W pierwszym\netapie (do 2008 r.) prace laboratoryjne\nprowadzono w obrębie pomieszczeń\nZakładu, jednak stała rozbudowa laboratorium związana z unowocześnianiem bazy doprowadziła do konieczności wyodrębnienia pomieszczenia\nAL. Pozyskanie nowej powierzchni\numożliwiło zgromadzenie obszernej\nbazy sprzętowej oraz przygotowanie\nwo szybkie szacowanie efektywności\ndziałania pojedynczych i wielokrotnych systemów RFID, komplementarnie w obszarze ich uwarunkowań\npolowych, elektrycznych i komunikacyjnych. Efektem tego szacowania\njest wyznaczanie trójwymiarowego\nobszaru poprawnej pracy, w którym\njest możliwe rozlokowywanie wielu\nidentyfikatorów, odpowiednio lub dowolnie zorientowanych na obiektach\nprzewidzianych do znakowania, w zależności od realizacji statycznych lub\ndynamicznych procesów ich automatycznej identyfikacji. Mając na uwadze\nuzyskiwanie jak największej odległości pomiędzy układami nadawczymi\ni odbiorczymi, dla systemów pracujących w polu dalekim RFID określane\nsą metody weryfikacji zgodności an-\nten układów RWD z ograniczeniami\n(EMC). Na tej podstawie szacuje się\nsprawność układu zespołów antenowych w odniesieniu do obowiązujących unormowań w zakresie EMC.\nAby wymienione prace mogły być\nzrealizowane, w ZSEiT PRz opracowano i wykonano unikalne stanowiska, które umożliwiają prowadzenie\nbadań eksperymentalnych i obejmują wszechstronną analizę systemów\nRFID. Konstrukcja stanowisk umożliwia niezależny dobór elektronicznych\nidentyfikatorów oraz czytników/programatorów i ich anten do dowolnie\nzadanego procesu automatycznej identyfikacji, w pełnym zakresie częstotliwości indukcyjnie sprzężonych i propagacyjnych systemów RFID bliskiego\ni dalekiego zasięgu. Możliwa jest także\nrealizacja badań w zakresie działania\nukładów zespołów antenowych i całych systemów w stanach statycznych\ni dynamicznych. Takie podejście, już\nprzy obecnym wyposażeniu stanowisk,\numożliwia ich wykorzystanie do prac\nukierunkowanych na realizację komercyjnych procesów automatycznej\nidentyfikacji obiektów, a zasadniczym\ncelem jest wyznaczanie obszaru poprawnej pracy dowolnego systemu\nRFID, przy wykorzystaniu symulatora opartego na metodzie Monte Carlo.\nIstniejące zaplecze badawcze w obszarze techniki RFID jest zintegrowane\nz laboratorium mikro- i nanotechnologii elektronicznych, w którym istnieje\nefektywna możliwość realizacji układów czytników/programatorów, struktur elektronicznych identyfikatorów radiowych, ich układów antenowych itp.,\na także z profesjonalnym laboratorium\nzbudowanym według standardów UE.\nW ramach ścisłej współpracy ze środowiskiem przedsiębiorstw produkcyjnych, zespół pracowników laboratorium RFID posiada też pełny dostęp do\nzautomatyzowanych linii produkcyjnych Elektronicznego Zakładu Inno-\nwacyjno-Wdrożeniowego Hybres Sp.\nz o.o. w Rzeszowie.\nProwadzone w Zakładzie Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych prace o charakterze teoretycznym i doświadczalnym dobrze wpisują\nsię w tendencje, które prowadzą do\npokonywania barier wdrożeniowych,\nbezpośrednio wynikających z praktycznych problemów aplikacyjnych.\nWybrane z nich są realizowane z part-\nnerami biznesowymi, z którymi - już\nna obecnym etapie - jest prowadzona\naktywna współpraca naukowo-rozwojowa (m.in. podpisane umowy o współpracy z Polską Wytwórnią Papierów\nWartościowych S.A., HBPO GmbH\nNiemcy, współpraca z Mokate S.A.,\nPKP CARGO S.A., ELMAK Sp. z o.o.).\nPotencjał intelektualny członków\nzespołu laboratorium RFID gwarantuje dynamiczny postęp naukowy, pole-\nZ przykrością informujemy, że w ostatnim wydaniu „Gazety Politechniki”\n(nr 11/2010, str. 10.) podano błędnie nazwisko w podpisie fotografii.\nDrugi od lewej na zamieszczonym zdjęciu to dr inż. M. Śnieżek, nie zaś\ndr hab. inż. M. Śmieszek, jak zostało wydrukowane.\nZa pomyłkę obu Panów serdecznie przepraszamy.\ngający na podejmowaniu nowych kierunków badań, m.in. w dziedzinach:\nnanotechnologii, mikroelektroniki, telekomunikacji, natomiast posiadany\npotencjał technologiczny i stale rozwijane zaplecze pozwalają na sprawną realizację zaplanowanych zadań\nbadawczo-rozwojowych i umożliwiają\npodejmowanie wyzwań w warunkach\nglobalizacji. Dalszy rozwój infrastruktury naukowo-badawczej Politechniki\nRzeszowskiej w omawianej dziedzinie\npozwoli na skuteczne wsparcie sektora przedsiębiorstw, m.in. poprzez dotąd nierealizowaną w skali światowej,\nwieloaspektową analizę problemów\nw obszarze techniki RFID.\nPracownik Wydziału Zarządzania\nstypendystą Fundacji Daimlera 2010\nFundacja Daimlera (Daimler-Fonds im Stifterverband für die\ndeutsche Wissenschaft) jest jedną\nz największych organizacji przemysłu niemieckiego, wspierającą badania naukowe i prace rozwojowe.\nW maju 2010 r. dr Krzysztof\nMichalski, adiunkt na Wydziale Zarządzania PRz, uzyskał stypendium\nbadawcze Fundacji Daimlera na realizację projektu pt. „Kognitive,\nnormative und prozedurale Aspekte\nin der Technikfolgenabschätzung”\n(Kognitywne, normatywne i proceduralne aspekty w ocenie technologii). W ramach stypendium, w\nsierpniu i wrześniu br. prowadził badania porównawcze nad metodyką\nprojektów z dziedziny oceny technologii, m.in. w Biurze Oceny Technologii przy Bundestagu (TAB) w Berlinie, w Instytucie Oceny Technologii\ni Analizy Systemowej (ITAS) w Karls-\nruhe oraz w Akademii Europejskiej\nw Bad Neuenahr-Ahrweiler. Celem\npobytu była aktualizacja bazy da-\nnych o ocenie technologii w RFN\ni Europie na potrzeby rozprawy habilitacyjnej. Pobyt był możliwy dzięki\nDr K. Michalski (z lewej) i prof. dr hab. A. Grunwald.\nzaproszeniu dyrektora TAB i ITAS,\nprezydenta EPTA (European Parliam\nentary Technology Assessment Network) prof. dr. hab. Armina Grunwalda oraz prezydenta EA Bad Neuenahr-\n-Ahrweiler prof. dr hab. mult. dr. h.c.\nCarla-Friedricha Gethmanna, a także\ndzięki zgodzie dziekana Wydziału Zarządzania PRz dr. hab. Grzegorza Ostasza, prof. PRz i prorektora ds. ogólnych\nprof. dr. hab. inż. Feliksa Stachowicza. Koordynatorem projektu był prof.\ndr sc. Gerhard Banse (ITAS Karlsruhe).\nOcena technologii (technology assessment)\nDoradztwo naukowe w polityce technologicznej\nZa dwa lata minie 40 lat od dnia,\nkiedy Izba Reprezentantów Kongresu USA powołała pierwsze na świecie Biuro Oceny Technologii (Office\nof Technology Assessment, OTA)\nz zamiarem stworzenia dla parlamentu\ncentralnego naukowego organu doradczego w kwestiach polityki badawczej,\ntechnologicznej i rozwojowej. Zadaniem OTA była budowa odpowiedniej\nkompetencji doradczej, koncentracja informacji przydatnych w parlamentarnych procesach decyzyjnych,\nw kwestiach rozwoju naukowo-technologicznego, wczesne rozpoznanie\ni ostrzeganie (Foresight) przed negatywnymi skutkami tego rozwoju,\nwypracowywanie strategii wyprzedzającego rozwiązywania problemów\ntowarzyszących rozwojowi nauki\ni technologii (Forecasting), ale także odbudowa zaufania społecznego\nw prawomocność decyzji politycznych\nwyznaczających kierunki tego rozwoju. Na potrzeby realizacji tych zadań\nwypracowano i wypróbowano wiele\nform organizacyjnych takiego doradztwa (od form czysto ekspertowych\ndo form obywatelskich i partycypacyjnych) oraz wiele modeli interi transdyscyplinarności do rozwiązywania problemów metodologicznych powstających w toku integracji\ni syntezy heterogenicznych informacji\npochodzących z nauk o odmiennym\nW Europie pierwsze próby utworzenia europejskiego biura oceny\ntechnologii na wzór OTA (1975 r.) nie\npowiodły się. Dopiero pod koniec lat\nosiemdziesiątych udało się uruchomić\nSTOA (Scientific and Technological\nOptions Assessment) na okres próbny.\nPo pozytywnej ewaluacji w 1992 r.\nSTOA została wcielona na stałe\nw struktury Parlamentu Europejskiego.\nW latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych w większości krajów\nUE powołano do życia wzorowane na\nOTA instytucje naukowego doradztwa parlamentarnego w kwestiach\nHolandia - The Netherlands Office of\nTechnology Assessment NOTA 1986\nprzemianowany w 1994 na Rathenau\nInstitut, Wielka Brytania - Parliamentary Office of Science and Technology POST 1989, Niemcy - Büro für\nTechnikfolgenabschätzung TAB 1990\ni in. W 1990 roku parlamentarne biura oceny technologii Anglii, Niemiec,\nHolandii, Danii, Francji i STOA połączyły się w Europejską Sieć Parlamentarnej Oceny Technologii EPTA\n(European Parliamentary Technology\nAssessment Network). W połowie lat\ndziewięćdziesiątych członkami EPTA\nstały się biura parlamentarne Finlandii, Belgii, Grecji, Włoch, Norwegii\ni Szwajcarii. Dzisiaj do sieci należą\nprawie wszystkie kraje członkowskie\nUnii Europejskiej, wyjątkiem jest\nPróby stworzenia w Polsce naukowego zaplecza doradczego dla legisla-\ntywy w sprawach rozwoju naukowo-technologicznego (komitety doradcze\ntypu „Polska 2000”) nie zaowocowały\ntrwałymi instytucjami. Na pewno samej nauce polskiej nie brakuje odpowiednich kompetencji. Przeszkody\n„naukowe” mają raczej charakter organizacyjny. Dominujący w Polsce\ntradycyjny, dyscyplinarny paradygmat naukowości znacząco utrudnia\npozyskanie aprobaty i finansowania\ndla typowo interdyscyplinarnych projektów badawczych. Z drugiej strony\nbrak zamówień publicznych na takie\nekspertyzy nie pozwala na utrzymanie\nprzy życiu odpowiednich instytucji\nbadawczo-doradczych. W rezultacie\nobojętnie, czy chodzi o uprawy transgeniczne, biopaliwa, energetykę atomową i alternatywne źródła energii,\ntechnologie infokomunikacyjne, czy\nsystemy transportowe - decyzje polityczne zapadają w Polsce w najgorszym razie pod dyktando grup interesu, w najlepszym razie podejmowane\nsą ponadpartyjnie, ale nigdy na podstawie rzetelnej interdyscyplinarnej\nkonsultacji naukowej. Jeżeli polska\nnauka chce, aby społeczeństwo i decydenci polityczni zasięgali jej opinii\ni liczyli się z jej zdaniem, musi umieć\nmówić jednym głosem! To wymaga\nzmiany nawyków i większego upowszechnienia interdyscyplinarności\nw nauce i badaniach.\nŁacińskie przysłowie1 w tytule\nniniejszej relacji znalazło się nie bez\npowodu… Artykuł dotyczy VIII Konferencji nt. Dydaktyka Matematyki,\nz podtytułem „w naukach ekonomicznych” (Uniwersytet Ekonomiczny we\nWrocławiu, 14-17 września 2010 r.).\nUczestnikami konferencji byli nauczyciele akademiccy, nauczający matematyki na kierunkach ekonomicznych\nszkół wyższych oraz kilka osób o specyficznym milieu (szkoła, bank).\nsię i referat, i dyskusja. Wiekowo wyraźnie widać było następujące trzy generacje - seniorzy, frakcja dojrzałych\nuczestników oraz ludzie młodzi. Grupy\nte występowały harmonijnie i na tym\ntle nie było żadnych konfliktów. Jedyna rozbieżność zarysowała się dość\nostro, gdy dyskutowano o problemie\nelektronicznego wspomagania dydaktyki matematyki, w szczególności tzw.\ne-learningu. Polaryzacja stanowisk\nbyła silnie skorelowana z wiekiem...\nOd lewej: dr J. Florek, prof. A. Smoluk oraz dr T. Janaszak.\nMiejscem spotkania ok. 50 osób\nbył jeden z wrocławskich hoteli, 90-minutowe sesje wypełniały większość\nprogramu. Tym niemniej, na 8 sesjach\nwygłoszono blisko 30 półgodzinnych\nreferatów ze zwyczajowym zaleceniem, aby w tym przedziale zmieścił\nJestem zdania, że poziom referatów w porównaniu z konferencją\nsprzed pięciu lat był znacznie wyższy.\nWygłosiłem jedyny referat prezentujący zdecydowany historyczny aspekt,\npt. „Rodowód rozkładu normalnego”.\nPozwala to sądzić, że w tej grupie\nzawodowej istnieje silne zapotrzebowanie na wiedzę natury historycznej,\nzwłaszcza, jeżeli pozwala się ona cofnąć o całe 4 stulecia - od czasów kontrybucji Galileo Galilei (1564-1642)\npo dorobek i czasy Carla Friedricha\nGaussa (1777-1854). W pewnym sensie centralną postacią prezentacji stał\nsię Jakub Bernoulli (1654-1705) oraz\njego niezwykłe dzieło „Ars Conjectandi”, które ukazało się po raz pierwszy\nw 1713 r. (w języku łacińskim). W roku\n2006 zostało przetłumaczone w całości na język angielski i wydane przez\nJohn Hopkins University, Baltimore,\nUSA. Miałem okazję zademonstrować\nuczestnikom egzemplarz tego wydania\npodczas swego referatu.\nNiniejszą relację ilustruje jedno\nzdjęcie, na którym widzimy Seniora\nśrodowiska organizatorów Profesora\nAntoniego Smoluka (pośrodku) oraz\ndwu wybitnych matematyków tego\nśrodowiska, tj. dr. Jana Florka (po lewej) i dr. Tadeusza Janaszaka. Profesor Smoluk wygłosił wspaniały referat\notwierający konferencję, a do przedstawionych w nim myśli uczestnicy\nnawiązywali poprzez wszystkie sesje.\nSpośród ewokujących komentarzy obu\npozostałych Seniorów przytoczę zawołanie „Ad Maiorem Dei Gloriam”\n(A.M.D.G.) „Ku większej chwale Bożej” - w tym kręgu uczestników posiadało ono głębokich protagonistów,\ndo których mam zaszczyt również się\nPodobny cieszy się podobnym.\nPracownicy Katedry Zaopatrzenia\nzostali zaproszeni do przygotowania\ni wygłoszenia referatu nt. zagrożeń\nw systemach wodociągowych i kanalizacyjnych podczas III Międzynarodowego Kongresu Zdrowia Publicznego, który odbył się w dniach 21-22\npaździernika 2010 r. w Warszawie.\nKongres został zorganizowany przez\nPaństwową Inspekcję Sanitarną pod\nhonorowym patronatem Ministerstwa\nCelem kongresu była wymiana\ndoświadczeń z zakresu zdrowia publicznego, zagrożeń cywilizacyjnych,\nśrodowiskowych oraz wynikających\nz eksploatacji tzw. infrastruktury krytycznej. Obrady były prowadzone\nw języku angielskim, obejmowały\ndwie sesje plenarne oraz sześć panelowych, dotyczących m.in. problemów\nnowych uregulowań prawnych, uzależnień, działania służb publicznych\nw sytuacjach nadzwyczajnych, chorób zakaźnych, społecznych aspektów\nopieki zdrowotnej oraz bezpieczeństwa żywności i wody.\nPracownicy Katedry uczestniczyli\nw panelu obejmującym bezpieczeństwo zdrowotne wody - w imieniu zespołu autorskiego (prof. dr hab. inż.\nJanusz Rak, dr inż. Barbara Tchórzewska-Cieślak, mgr inż. Katarzyna Pietrucha) referat wygłosiła dr inż. Barbara Tchórzewska-Cieślak.\nPrelegentka w swoim wystąpieniu\nodniosła się do interdyscyplinarnego\npodejścia w analizach ryzyka zdrowotnego związanego z zagrożeniami, jakie\nniesie eksploatacja wodociągów i kanalizacji. Pracownicy Katedry zostali\nzaproszeni do współpracy z Państwowym Zakładem Higieny (w ramach\nDepartamentu Bezpieczeństwa Wody),\nw celu wdrożenia tzw. planów bezpieczeństwa wodnego w przedsiębiorstwach wodociągowych, które będą\nobligatoryjne zgodnie z wytycznymi\nPrace badawcze prowadzone w Katedrze Zaopatrzenia w Wodę i Odprowadzania Ścieków są ukierunkowane\nna analizy bezpieczeństwa systemów\nzaopatrzenia w wodę pod kątem zagrożeń dla konsumentów wody, a udział\nw kongresie był kolejnym etapem\nwdrażania i rozpowszechniania badań\nnaukowych w praktyce eksploatacyjnej, czego dowodem jest współpraca\nPrace zaprezentowane w czasie\nkongresu są częścią badań prowadzonych w ramach grantu rozwojowego\nw latach 2010-2013, nt. „Opracowanie\nkompleksowej metody oceny niezawodności i bezpieczeństwa dostawy\nwody do odbiorców”.\nz udziałem studentów inżynierii środowiska\nJedną z form prowadzonej od wielu lat współpracy mgr. inż. Tadeusza\nWołka, prezesa firmy TW Engineers\nSp. z o.o. w Krakowie z prof. Józefem\nDziopakiem, kierownikiem Katedry\nInfrastruktury i Ekorozwoju Politechniki Rzeszowskiej jest (oprócz specjalistycznego przygotowania absolwentów specjalizacji infrastruktura\ni ekorozwój do pracy projektowej)\norganizowanie szkoleń i seminariów.\nW dniu 21 października 2010 r. odbyło się seminarium branżowe nt.\n„Obiekty i urządzenia do retencjonowania ścieków i nowe technologie\nstosowane w systemach kanalizacyjnych”. Spotkanie miało miejsce\nw Krakowie w sali wykładowej\npięknego gmachu Akademii Sztuk\nPięknych. Propozycja udziału w seminarium spotkała się z dużym zainteresowaniem studentów III i V roku\ninżynierii środowiska - dyplomantów\nKatedry Infrastruktury i Ekorozwoju\nCelem seminarium prowadzonego w formie szkolenia zawodowego\nbyła prezentacja wiedzy, zasad, doświadczeń i urządzeń stosowanych\ndo unowocześnienia konstrukcji oraz\nprojektowania i rozbudowy systemów\nkanalizacyjnych z uwzględnieniem\nretencjonowania ścieków, sterowania\ntransportem na wszystkich etapach ich\npowstawania, a także spływu sieciami kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej.\nWykład był prowadzony przez\nniemieckich specjalistów z dziedziny\nprojektowania nowoczesnych systemów kanalizacyjnych oraz wdrażania\ninnowacyjnych rozwiązań do budowy\ninfrastruktury podziemnej: Dipl.-Ing.\nJacka Nalaskowskiego oraz Dipl.-Ing.\nReinharda Schledera, przedstawiciela firmy bgu Umweltschutzsysteme.\nPrzedstawiono i omówiono zagadnienia dotyczące m.in. znaczenia retencji\nw systemach kanalizacji rozdzielczej\ni ogólnospławnej, zbiorników retencyjno-odciążających i przelewów burzowych w kanalizacji ogólnospławnej oraz upłynnionego gruntu - nowej\ntechnologii w budowie infrastruktury\nTematyka spotkania dotyczyła\ngłównie kwestii powiązania zasad\nprojektowania z wyborem powszechnie stosowanych urządzeń i systemów\nUczestnicy seminarium: studenci III roku SD1, V roku specjalizacji infrastruktura i ekorozwój oraz dr inż. A. Kuźniarski - dyrektor Oddziału DHN w Krakowie.\nFot. R. Schleder\nfirmy bgu Umweltschutzsysteme, zarówno przy rozbudowie, jak i modernizacji kanalizacji, z uwzględnieniem\nróżnych form retencji ścieków deszczowych. Zaprezentowano urządzenia firmy bgu Umweltschutzsysteme\nstosowane do regulacji i dławienia\nodpływu ze zbiorników retencyjnych,\nsystemy sterujące i monitorujące pracę zbiorników retencyjnych i przelewowych oraz urządzenia stosowane do\npłukania zbiorników retencyjnych różnych konstrukcji.\nUczestnikom seminarium przedstawiono ponadto szeroki wachlarz zagadnień związanych z profesjonalnym\nprojektowaniem sieci i obiektów kanalizacyjnych.\nUdział w seminarium był dla studentów okazją do poszerzenia wiedzy\nnt. projektowania systemów kanalizacyjnych, podniesienia własnych kwalifikacji, a także do zwiedzenia pięknego\nmiasta - Krakowa.\nWykład dla studentów architektury i urbanistyki\nW dniu 3 listopada 2010 r. po raz pierwszy gościliśmy w Politechnice kierownika Katedry Historii Architektury, Urbanistyki i Sztuki Powszechnej Politechniki Krakowskiej prof. dr. hab. inż. arch. Kazimierza Kuśnierza. Wybitny gość wygłosił wykład dla studentów kierunku architektura i urbanistyka, pt. „Budownictwo\ni urbanistyka polska XVI w. na tle teorii włoskiego renesansu”.\nTematem wykładu były przemiany\nw budownictwie i urbanistyce na przełomie epoki gotyku i renesansu, dla studentów wymienionego kierunku zna-\njomość historii architektury w Europie\njest bowiem niezbędna. Aby szerzej\nprzedstawić omawianą tematykę, Profesor sięgnął do genezy owych prze-\nmian, prezentując krótką charakterystykę budownictwa miejskiego w okresie\ngotyku we Włoszech i stanu miast włoskich. W tym czasie intensywnie po-\nszukiwano nowego modelu miasta,\na tym samym nowego, wygodnego\ntypu budownictwa nie tylko miejskiego. Zmieniły się również: budownictwo użyteczności publicznej, obiekty\nsakralne, rezydencjonalne, a nawet budownictwo obronne.\nWe Włoszech powstały nowe miasta renesansowe oparte na nowych\nmodelach teoretycznych, odmiennych\nod średniowiecznych struktur urbanistycznych: miasta koncentryczno-promieniste, ortogonalne oraz miasta\nsprzężone z twierdzą (cytadelą).\nNowe prądy w budownictwie\ni urbanistyce przybywały do Polski\nróżnymi drogami. W budownictwie\npojawiły się na początku wieku XVI\n(pierwszą realizacją były prace rzeźbiarskie i dekoracyjne na Wawelu wykonane przez Franciszka Florentczyka), w urbanistyce zaś dopiero od II\npołowy tego stulecia.\nBudownictwo polskie owego okresu zmierzało w dwóch zasadniczych\nkierunkach. Pierwszy obejmował prze-\nbudowy i modernizacje istniejących\nobiektów. Dotyczyło to rezydencji królewskich, pałaców magnackich, dwo-\nrów szlacheckich oraz budownictwa\nobiektów i zespołów sakralnych. Drugi kierunek stanowiło budownictwo\nnowe, które obejmowało ww. grupy\nobiektów oraz kamienice mieszczańskie i inne budowle miejskie, szczególnie w miastach tzw. rezydencjonalnych.\nRealizacja XVI-wiecznych założeń\nzostała omówiona na wybranej grupie\nobiektów położonych głównie w Małopolsce i na Podkarpaciu.\nUrbanistyka polska okresu renesansu rozwijała się później. Wyodrębnione zostały trzy podokresy w jej\nrozwoju, jak również dwa zasadnicze\ntypy miast nowych: układy miejsko-rezydencjonalne oraz tzw. ośrodki gospodarcze.\nCałość zagadnienia została przedstawiona przez Pana Profesora na przykładach realizacji z XVI i XVII w.\nZłoto dla Studenckiego\nKoła Naukowego Lotników (cd.)\nprojektowania komputerowego CAD oraz nowej generacji materiałów do budowy kompozytów. Zanim\njednak powstał samolot,\nnależało wykonać odpowiednie obliczenia, biorąc\npod uwagę wymagania\nkonkursowe oraz własne.\nWyniki zostały przeniesione z kartki do komputera,\ngdzie zaczął powstawać Frezowanie form na skrzydła.\nprojekt wirtualny, który\nFot. M. Marchewka\nmożna było wykorzystać\ndo bardziej zaawansowanych obliczeń modelem RC. W skład wyposażenia\naerodynamicznych oraz wytrzymało- pokładowego wchodzi komputer pościowych.\nkładowy pobierający dane z czujników\nPo zamodelowaniu każ- zamontowanych na samolocie. Przedy element konstrukcji zo- twarza je, a następnie wysyła do stacji\nstał przetworzony na formy naziemnej. System obserwacji to odpozytywowe, które zosta- dzielny moduł, w skład którego wchoły wyfrezowane na frezar- dzi kamera wideo rejestrująca obraz\nce numerycznej znajdu- na żywo, wysyłany następnie do stacji\njącej się w naszej uczelni. naziemnej. Umożliwia to manualne\nFormy zostały wyko- szukanie celu. Dodatkowo został zarzystane do wytworzenia montowany sterowany komputerowo\ngotowej konstrukcji, w ca- aparat fotograficzny do fotografowania\nłości kompozytowej. Jest podejrzanych celów. Całość danych\nto technologia stosowana z centrali areometrycznej, systemu wiProjekt kadłuba do PR-5+.\nFot. M. Marchewka w budowaniu dużych, cer- deo oraz odbiornika GPS wysyłana jest\ntyfikowanych samolotów. poprzez dwa nadajniki do odbiorników\nod strony technicznej. Całość projektu Przykładem są ultralekkie samolo- na ziemi. Dodatkowe wyposażenie podzieli się na trzy grupy: płatowiec, wy- ty, wykonywane w całości głównie kładowe stanowi sterowany z ziemi\nposażenie pokładowe oraz wyposaże- z kompozytów, jak również najnowszy system ratunkowy umożliwiający bezpieczne lądowanie samolotu.\nOstatnią grupą, nie mniej ważną,\nSam płatowiec jest wykonany weKolejnym etapem było stworzenie\ndług najnowszej technologii, z wy- „duszy” samolotu, czyli awioniki. Bez jest wyposażenie naziemne. Aby utrzykorzystaniem współczesnych metod niej sam płatowiec byłby zwyczajnym mywać stały kontakt z samolotem,\nW dniach 23-27 września 2010 r.\nodbyły się w Bezmiechowej VII Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty\nLotnicze, o czym pisaliśmy w listopadowym wydaniu GP. Jednym z elementów tych warsztatów jest rywalizacja zespołów studenckich z różnych\nuczelni w konkursie na projekt bezzałogowego samolotu latającego. W tym\nroku po raz drugi Studenckie Koło\nNaukowe Lotników zdobyło pierwsze\nW poprzednim numerze przedstawiliśmy informacje nt. przebiegu\nwarsztatów oraz samego konkursu na\n„bezzałogowca”. Tym razem pragniemy zaprezentować naszą konstrukcję\nnależy stworzyć tzw. stację naziemną,\nodbierającą i przetwarzającą wszystkie\ndane, jakie samolot wysyła z pokładu.\nPoprzez stację możliwe jest sterowanie\nruchem kamery, wykonywanie zdjęć\noraz wyrzucenie spadochronu ratunkowego. Wszystkie te czynności można\nWiewiór+ tuż przed startem z katapulty.\nwykonać za pomocą myszki komputerowej lub jednego dżojstika.\nNad całością panował obserwator,\nktóry za pomocą wirtualnych okularów\nobserwował obraz wysyłany z pokładu\noraz osoba czuwająca nad poprawnością parametrów lotu samolotu.\nAtutem tegorocznej konstrukcji\nbyło wyposażenie dodatkowe w postaci katapulty. Umożliwiła ona szybkie\ni bezpieczne starty, co zwróciło uwagę\nsędziów oraz innych ekip. Dodatkowo „Wiewiór+” otrzymał w prezencie\nkompletne oświetlenie, jakie posiadają\nsamoloty komunikacyjne. Wzbudzał\ntak ogromne zainteresowanie, że uniemożliwiało to wykonanie startu. Potrzebna była pomoc członków ekipy,\nby samolot mógł bezpiecznie polecieć.\nPraca nad projektem zajęła członkom zespołu prawie rok. Zaangażowało się w nią kilkanaście osób, poświęcając swój wolny czas między\nzajęciami, weekendy oraz wakacje.\nCzęsto pojawiały się różnego rodzaju\nproblemy techniczne oraz finansowe,\nale wspólnymi siłami osiągnęliśmy\ncel: POWSTAŁ SAMOLOT. Zdobycie\npierwszego miejsca w konkursie ogólnopolskim potwierdziło tylko, że dobrze wykonaliśmy swoje zadanie. Jest\nto dla nas ogromna radość .\nViva España, viva EUROAVIA!\nW dniach 19-26 września br. grupa 4 studentów, członków Koła Naukowego EUROAVIA brała udział\nw dorocznym kongresie EUROAVII\n- europejskiej organizacji zrzeszającej\nstudentów kierunków lotniczych. Tym\nrazem kongres odbył się w Terrassie\noraz stolicy Katalonii - Barcelonie.\nW trakcie obrad dwóch z naszych reprezentantów zasiadało na spotkaniach\nkongresowych w charakterze członków Międzynarodowego Zarządu\nStowarzyszenia, a pozostali dwaj byli\nreprezentantami lokalnej grupy EUROAVIA Rzeszów. Wieczorami zaś\npoznawaliśmy kulturę oraz zwyczaje\nUczestnicy wyjazdu: M. Czubak, A. Pytel, M. Bogusz, K. Pietraszek.\nJednym z punktów kongresu był\nraport z lokalnej działalności każdej\ngrupy. Prezentacja grupy rzeszowskiej\nopisująca naszą działalność spotkała\nsię z dużym zainteresowaniem ze strony pozostałych uczestników. Kolejnym\npunktem było zwolnienie z obowiązków Międzynarodowego Zarządu i zaprzysiężenie nowego. Po roku ciężkiej\ni intensywnej pracy dwóch naszych\nprzedstawicieli (Maksymilian Czubak\noraz Krzysztof Pietraszek) opuściło\nstanowiska skarbnika i członka wykonawczego.\nBył to dla nas bardzo owocny tydzień. Zyskaliśmy wiele pomysłów\ni duży zapał do pracy w nowym roku\nakademickim. Mogliśmy też wymienić\nopinie i spostrzeżenia ze studentami\nz całej Europy, ćwicząc przy okazji\nbiegłość w posługiwaniu się językiem\nMieliśmy również niebywałą okazję poznać choć trochę niezwykle\nbarwną, ciekawą i radosną kulturę\nSeminarium Inżynierskie KN EUROAVIA Rzeszów\nczłonkowie Koła Naukowego EUROAVIA postanowili rozpocząć cykl\nzajęć dydaktycznych dla wszystkich\nzainteresowanych studentów, poświęcony nauce różnych programów komputerowych stosowanych w praktyce\nSeminarium Inżynierskie zostało podzielone na 4 moduły tematyczne, realizowane podczas 5-7 spotkań.\nOmówione zostaną podstawy obsłu-\ngi programu AutoCAD, Catia, Matlab oraz bardzo przydatnej aplikacji\nXFLR5. Moduły będą realizowane\nw wymienionej kolejności, zgodnie\nz przyjętym wcześniej harmonogramem. Zajęcia poprowadzą studenci członkowie Koła, z myślą o młodszych\nkolegach chcących się nauczyć podstawowej obsługi wymienionych narzędzi\nlub przypomnieć sobie umiejętności\nnabyte podczas zajęć programowych.\nKN EUROAVIA zaprasza wszystkich\nchętnych do udziału w tym bezpłatnym\nSpotkania odbywają się raz w tygodniu. O miejscu spotkań oraz godzinie informują plakaty rozwieszone na\nZainteresowanych odsyłamy także\ndo strony internetowej www.euroavia.\nStudenci Politechniki Rzeszowskiej przyłączyli się do obchodów Światowego Dnia Cukrzycy (World Diabetes Day), ustanowionego w 1991 r.\nprzez Międzynarodową Federację ds.\nCukrzycy oraz Światową Organizację\nZdrowia. Wyrazili solidarność z diabetykami, m.in. poprzez wyświetlenie niebieskiego pierścienia (symbolu\ncukrzycy) na budynku DS „Ikar”. Na\ncałym świecie wielkie budynki, znane pomniki i statuy przybierają w tym\ndniu niebieski kolor, przypominając\nwszystkim o ciężkiej chorobie milionów ludzi na całym świecie i codziennym zmaganiu się z jej skutkami. Koordynatorem akcji w naszej uczelni\n„Błękit” na DS IKAR.\nbył przedstawiciel Zarządu Samorządu\nStudenckiego Piotr Mazur z Wydziału\nWorld Diabetes Day jest obchodzony 14 listopada każdego roku na całym\nświecie, na wiele sposobów, poprzez\nszereg działań i zdarzeń. Są to m.in.\nspotkania i wykłady na ww. temat, róż-\nne imprezy sportowe, programy telewizyjne i radiowe, ulotki oraz plakaty.\nGłównym celem obchodów jest zwiększenie świadomości społecznej, w tym\ntakże chorych na cukrzycę studentów,\npoznanie przyczyn powstawania choroby, sposobów leczenia i zapobiegania dalszym powikłaniom. Cywiliza-\ncja niesie nam niestety coraz większe\nzagrożenia, dlatego też coraz częściej\ni w różny sposób należy propagować\nprofilaktykę tej ciężkiej choroby, która\nnie omija przecież także naszych studentów.\nw zasięgu naszych studentów\nW dniach 9-18 września 2010 r.\nZakład Dróg i Mostów PRz po raz kolejny zorganizował wyprawę mostową\ndla studentów. Tym razem trasa wiodła\nprzez Chorwację, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Albanię i Grecję.\nW wycieczce wzięło udział 32 studentów IV i V roku specjalności mostowej\ni drogowej oraz 5 pracowników Zakładu Dróg i Mostów.\nPierwszym zwiedzanym obiektem\nbył most Domovinski przez rzekę Sawę\nw Zagrzebiu. To nowoczesna konstrukcja extradosed, oddana do użytku\nw 2006 r. Przęsło główne ma rozpiętość\n120 m, a całkowita długość obiektu wynosi 840 m.\nPrzejazd zbudowaną w ostatnich\nlatach autostradą Zagrzeb-Split był\nokazją do zapoznania się z tajnikami\nchorwackiej techniki drogowej oraz\nmostami, m.in. Maslenica w okolicach\nZadaru (rozpiętość przęsła łukowego\n200 m) i dwoma mostami przez rzekę\nKrka w okolicach Sibenika (rozpiętość\nprzęseł łukowych 204 i 246,40 m). Dominujące na tym odcinku autostrady\nmosty łukowe z jezdnią górną znakomicie wpisują się w malowniczy, górski\nNiezapomnianym punktem programu była niewątpliwie wizyta\nw Mostarze (Bośnia i Hercegowina)\ni zwiedzanie odbudowanego po zniszczeniach wojennych słynnego Starego\nMostu. Zbudowany w XVI w., wpisany\nna listę światowego dziedzictwa UNESCO imponujący most kamienny został\nzniszczony w 1993 r. w czasie działań\nwojennych na terenie krajów byłej Ju-\nGrupa uczestników wyprawy na tle Akropolu (Ateny, Grecja).\ngosławii, a następnie, przy znaczącym\nudziale środków unijnych, odbudowany i w 2004 r. ponownie otwarty. Rekonstrukcja obiektu kosztowała 15 mln\nNastępnie przyszła kolej na Dubrownik - słusznie nazywany „perłą Adriatyku” (kolejny obiekt na trasie wyprawy wpisany na listę UNESCO). „Bramę\nwjazdową” do tego miasta stanowi oddany do użytku w 2001 r. most podwieszony (niespełna 500 m długości), niestety\nz niezbyt fortunnie dobraną do tego niezwykłego miejsca konstrukcją.\nPo trudach zwiedzania Chorwacji\noraz Bośni i Hercegowiny zaplanowano krótki odpoczynek nad Zatoką Kotorską (Czarnogóra), z kąpielą\nw morzu, pobytem na plaży i rejsem\nNiewątpliwie na długo pozostanie\nw pamięci uczestników przejazd przez\nAlbanię. Przez lata izolowana od ruchu\nturystycznego, pod wieloma względami odbiega od standardów europejskich. Pokonanie zatłoczonej Tirany\nbyło wyzwaniem dla prowadzących\nautokar kierowców, ale emocje sięgnęły zenitu w czasie przejazdu górzystą\ndrogą wzdłuż albańskiego wybrzeża.\nPrzełęcze alpejskie to igraszka w porównaniu z tą trasą.\nW Grecji podziwialiśmy melanż\nstarożytnej kultury i nowoczesnych mostów. Kluczowym punktem programu\nbyło zwiedzanie mostu podwieszonego\nprzez Cieśninę Koryncką: Rion-Antirion. Most znacząco skraca czas przejazdu z zachodniej części Peloponezu\nna kontynent. Ma długość 2880,4 m\ni przęsła o rozpiętości 286 + 3 x 560 +\n285 m, został oddany do użytku w 2004 r.\nBudowniczowie obiektu musieli pokonać skomplikowane problemy techniczne: posadowienie konstrukcji na\ndnie morskim, dostosowanie jej do występujących w tym regionie wstrząsów\nsejsmicznych, a jednocześnie wpisanie\nw malowniczy grecki krajobraz.\nZbudowany prawie 120 lat temu\nKanał Koryncki i mosty spinające\njego brzegi to kolejny punkt technicznego programu wyprawy. Największe\nwrażenie wywarł na wszystkich przekraczający w Isthmii Kanał Koryncki\njedyny na świecie most z ruchomym\nWizyta w Atenach to z kolei okazja\ndo obejrzenia dzieła słynnego architekta Santiago Calatravy - podwieszonej\nkładki dla pieszych Kate Haki. Niestety, niezbyt fortunna lokalizacja sprawia, że trudno w pełni docenić kunszt\nprojektanta w tworzeniu tego obiektu.\nOstatni na naszej liście był most\nEvripos zbudowany w 1992 r. Twórcom tego obiektu udało się zaprojektować płytę pomostu z betonu sprężonego\ngrubości zaledwie 0,45 m, przy rozpiętości głównego przęsła podwieszonego\nrównej 215 m.\nGrecja to głównie unikalne starożytne zabytki, których nie mogło zabraknąć w programie wyprawy: Akropol, Mykeny, Delfy, Termopile, a także\nbardzo ciepłe o tej porze roku morze,\nz którego dobrodziejstwa uczestnicy\nskorzystali na koniec wyprawy.\nTradycyjnie już zorganizowanie\nwyjazdu, po ustaleniu kosztów akceptowalnych dla studentów, udało się dzięki\nwykorzystaniu środków finansowych\nz nieodpłatnie przeprowadzonych\nprzez pracowników Zakładu Dróg\ni Mostów szkoleń dla firm oraz dofinansowaniu dziekana WBiIŚ. Następna\nwyprawa za dwa lata…\nW listopadzie 1918 r. Rzeczpospolita powróciła na mapę świata jako\nniepodległe państwo. Dorocznym zwyczajem, pod pomnikiem płk. Leopolda\nLisa-Kuli na Placu Farnym w Rzeszowie odbyły się 11 listopada 2010 r. wojewódzkie obchody Święta Niepodległości, w których uczestniczyła m.in.\ndelegacja Politechniki Rzeszowskiej.\nOficjalnie uczelnię reprezentował prorektor ds. rozwoju prof. dr hab. inż.\nMarek Orkisz, który wraz z delegacją\n„Połonin” złożył pod pomnikiem biało-czerwoną wiązankę kwiatów.\nObchody rozpoczęła msza św.\nkoncelebrowana w kościele farnym,\nodprawiona w intencji Ojczyzny pod\nprzewodnictwem JE biskupa ordynariusza diecezji rzeszowskiej Kazimierza Górnego. Po mszy, pod pomnikiem\npłk. Lisa-Kuli odbył się uroczysty apel\npoległych z okazji 92. rocznicy odzyskania niepodległości. W apelu wzięły\nudział delegacje, poczty sztandarowe\noraz kompanie honorowe wojska, policji i straży pożarnej.\nDelegacji PRz przewodniczył prof. M. Orkisz.\nPo wysłuchaniu przemówień wojewody i marszałka województwa podkarpackiego oddano salwę honorową,\na mieszkańcy Rzeszowa i okolic mieli\nokazję obejrzeć defiladę służb mundu-\nrowych. Obchodom 92. rocznicy towarzyszyły występy artystyczne i liczne\nuroczystości okolicznościowe w wielu\nmiejscach miasta i regionu.\nz byłymi pracownikami uczelni\nZ okazji Dnia Edukacji Narodowej Sekcja ds. Socjalnych i Bytowych\nzorganizowała spotkanie kierownictwa\nPolitechniki Rzeszowskiej z byłymi\npracownikami naszej uczelni.\nSą wśród nich zarówno nauczyciele akademiccy, jak i pracownicy inżynieryjno-techniczni, administracji i obsługi, przebywający na emeryturze lub\nkorzystający ze świadczeń rentowych.\nSpotkania te stanowią nie tylko okazję\ndo odwiedzenia murów Politechniki.\nNestorzy, którzy przez wiele lat przyczyniali się do rozwoju uczelni, interesują się jej życiem i działalnością.\nW dniu 14 października br. prorektor ds. rozwoju prof. dr hab. inż. Marek\nOrkisz i kanclerz mgr inż. Janusz Bury\nspotkali się w sali posiedzeń Senatu\nz byłymi nauczycielami akademickimi,\nprzekazując im życzenia i podziękowania za wiele lat pracy w Politechnice.\nZapoznali ich także z aktualną sytuacją\nuczelni, odpowiadali na liczne pytania.\n... i w stołówce studenckiej.\nW sali Senatu...\nW spotkaniu wzięły udział 92 osoby.\nZ kolei 16 października br. w gronie 432 osób odbyło się w stołówce\nstudenckiej doroczne spotkanie byłych\npracowników inżynieryjno-technicznych, administracji i obsługi. Spotkanie prowadził Włodzimierz Ptak z Sekcji ds. Socjalnych i Bytowych, który\nw imieniu władz uczelni przekazał gościom życzenia, zapewniając, że Politechnika nie zapomina o swoich byłych\nTradycyjnie już, imprezę uświetniły występy niezastąpionych „Połonin” oraz dzieci z zespołu tanecznego\n„Klaps” z Rzeszowskiego Domu Kultury.\nTakie spotkania odbywają się co\nroku i stwarzają możliwość poinformowania byłych pracowników uczelni\no formach korzystania z bogatej oferty Zakładowego Funduszu Świadczeń\nSocjalnych (pomoc materialna, bilety\nna imprezy kulturalne, wycieczki itp.).\nNowy rok akademicki trwa,\nczas więc na pierwsze relacje\nW dniu 13 października br. PLUS był najcieplejszym miejscem w Rzeszowie. Mieliśmy przyjemność gościć wokalistę i gitarzystę z Australii Gerry’ego\nJoe’a Weisa. Artysta, który od 16 miesięcy jest numerem jeden na australijskiej\nliście przebojów „Electric Blues Charts”, pojawił się na scenie ok. godz. 22:00.\nDzięki swojej bezpośredniości i fantastycznej grze na gitarze bardzo szybko nawiązał kontakt z publicznością. Weise wykonał swoje największe przeboje, m.in.\n„Long Train Blues”. Artyście towarzyszyli: Łukasz Gorczyca - bas, Darek Gorczyca - organy Hammonda i Tomek Dominik - perkusja.\nDnia 28 października odbyła się impreza „Halloween Party 2010”. Było\ni strasznie, i wesoło. Udekorowana kościotrupami i świecącymi dyniami sala\npotęgowała nastrój grozy. Liczne konkursy z udziałem publiczności przeplatały\nsię z dawką dobrej muzyki. Spośród licznych atrakcji należy wymienić: pokaz\niluzji na wesoło, taniec śmierci czy mistrzostwa w zawijaniu mumii. Frekwencja\nprzerosła nasze oczekiwania, a imprezę poprowadził sam Dracula. Obiecujemy\nwięcej takich atrakcji!!!\nGitarzysta Gerry Joe Weis.\n„Halloween Party” w Plusie.\nWe wtorek 30 listopada zapraszamy na imprezę andrzejkową. Na początek\nkabaret - wystąpi Łukasz Błąd (aktor kabaretu „Kaczka Pchnięta Nożem”). Po\ndużej dawce dobrego humoru rozpocznie się całonocna zabawa przy muzyce polskich wykonawców (same polskie przeboje: te starsze i te najnowsze).\nZ okazji mikołajek przygotowaliśmy dla Was niespodziankę. Więcej informacji znajdziecie na naszej stronie: www.klubplus.pl. ZAPRASZAMY!!!\nNa zaproszenie miast Monçao\nw Portugalii i Ourense w Hiszpanii,\nStudencki Zespół Pieśni i Tańca PRz\n„Połoniny” w dniach od 30 lipca do\n22 sierpnia 2010 r. brał udział w Międzynarodowych Festiwalach Folklorystycznych - „Barcelinhos Rio Festival”\nw Portugalii i „Xornadas de Folklore\nde Ourense” w Hiszpanii wraz z zespołami z Argentyny, Meksyku, Kuby,\nBrazylii, Indonezji, Serbii, Rosji (Dagestan), Senegalu, Kenii, Portugalii\nNa hiszpańskiej scenie.\nKoncerty odbywały się w kilkunastu miejscowościach i miastach w ww. krajach. Występy obejrzało kilkadziesiąt tysięcy widzów. „Połoniny” zaprezentowały się z właściwą sobie żywiołowością, podbiły serca widowni tłumnie wypełniającej amfiteatry, dziedzińce zamków i centralne place miast goszczących grupy\nfolklorystyczne z całego świata.\nGrudzień bezśnieżny pisze na szybie\nOddechem ciszy ulotny wiersz\npopatrz, za oknem już do nas idzie\nnieznany, a tak czekany Ktoś.\nNim pobieleje dzień świątecznie,\nnim błyśnie w górze pierwsza z gwiazd\nOn się narodzi dla nas w stajence,\ndla nas - lecz wciąż nie pośród nas.\nPopatrz, na szybie wody kropelki\nw lodowe łezki zmienił czas,\nw lodowych igłach promyk słońca\njuż w wigilijnym zmierzchu zgasł.\nPachnie nam Mały Bóg choinką\ni tym czekaniem z dziecięcych lat,\ni wiarą, że nam drogę wskaże\nw dzień wigilijny - pierwsza z gwiazd.\nPośród innych prezentowała się także delegacja „Połonin”.\nTo ogromna radość, że występy naszego zespołu wciąż cieszą się\nwielką popularnością, nie tylko w kraju, ale też poza jego granicami.\nNr 12(204)-GRUDZIEŃ 2010\nMosty bałkańskie w zasięgu naszych studentów\n(vide str. 26-27)\nStary Most w Mostarze (Bośnia i Hercegowina).\nKładka Kate Haki (Ateny, Grecja).\nFot. E. Michalak\nMost przez rzekę Krka (Chorwacja).\nUczestnicy wyprawy na tle mostu Rion-Antirion w Grecji.\ndr inż. Jerzy Bakunowicz\nDyrektor Ośrodka Kształcenia Lotniczego\nmgr inż. Joanna Hypiak\nKatedra Infrastruktury i Ekorozwoju (WBiIŚ)\nZakład Konserwacji Zabytków (WBiIŚ)\ndr inż. Piotr Jankowski-Mihułowicz\nZakład Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych\nmgr Urszula Kluska\nAWANS KOSZYKARZY AZS-u PRz DO II LIGI\nSekcja koszykówki AZS-u Politechniki Rzeszowskiej powstała w 2006 r. dzięki pomysłowi\nFilipa Kosima (działacza AZS-u), Macieja Lutaka (pracownika SWFiS), przy współpracy\nz kierownikiem SWFiS Jackiem Lutakiem i prezesem KU AZS-u Grzegorzem Sową.\nZaowocowało to stworzeniem zespołu i startem w rozgrywkach III ligi męskiej, która\nw obecnym sezonie awansowała do II ligi rozgrywek centralnych organizowanych przez Polski\nTrzon zespołu stanowili zawodnicy Resovii Rzeszów: Marek Osiniak, Damian Kostka, Marcin\nMichalski, Filip Kosim oraz zawodnicy Kontry Rzeszów: Maciej Żmudka, Mateusz Szalka,\nMariusz Flaga, Marek Drożański, Szymon Skop, Damian Kielar, Krzysztof Banyś oraz Szymon\nW sezonie 2006/2007 zespół AZS-u PRz wygrał 16 z 18 spotkań i zajął pierwsze miejsce\nw rozgrywkach III ligi. Przez kolejne 4 sezony z rzędu drużyna prowadzona przez Filipa Kosima\ni Macieja Lutaka kończyła rozgrywki III ligi zawsze na pierwszym miejscu, ale upragniony awans\nzdobyła dopiero w ostatnim sezonie (2009/2010) po niesamowitej walce. W ciągu 4 lat drużyna\nAZS-u PRz rozegrała 110 meczów, z czego wygrała aż 95.\nSukces awansu do II ligi jest również zasługą sponsorów, którzy nam zaufali - prezesów firm:\nFRB - pana Jana Michalskiego oraz AVC - pana Stanisława Żmudki, wspierających nasz zespół.\nAwans do II ligi męskiej to nie tylko spełnienie marzeń i ambicji sportowych zawodników,\ntrenerów i działaczy, lecz także szansa na reaktywowanie koszykówki w Rzeszowie, która ma\nprzecież wspaniałą tradycję oraz wiernych i oddanych kibiców. To także okazja dla sponsorów,\nktórzy będą mogli promować się na rynku krajowym i lokalnym.\nW obecnym sezonie drużynę prowadzą Maciej Lutak i Filip Kosim. Głównym koordynatorem\njest Mariusz Michalczyk, posiadający duże doświadczenie w prowadzeniu zespołów z ekstraklasy\ni I ligi koszykówki męskiej.\nZespół koszykarzy. W I rzędzie od lewej: Damian Kielar, Adrian Brud, Cezary\nProkop, Marcin Michalski,\nMaciej Żmudka, stoją od\nlewej: Filip Kosim, Szymon\nSkop, Łukasz Pilecki, Mikołaj Sowa, Zbigniew Doliński,\nMarek Osiniak, Krzysztof\nBanyś, Sebastian Biela, Mariusz Michalczyk - trener.\nFot. Archiwum AZS-u\nDrużynę w sezonie 2010/2011 wzmocnili: Łukasz Pilecki - skrzydłowy, wychowanek Mosiru\nKrosno, czołowy zawodnik II ligi z poprzednich sezonów, Zbigniew Doliński - center (208 cm) oraz\nCezary Prokop, były rozgrywający Resovii Rzeszów.\nCelem zespołu na nadchodzący sezon jest utrzymanie się w II lidze i wydaje się, że wszystko\nidzie w dobrym kierunku. Drużyna AZS-u Politechniki Rzeszowskiej po 7 kolejkach ligowych\nzajmuje wysokie 9. miejsce. Można pokusić się o stwierdzenie, że gdyby nie kontuzje czołowych\nzawodników na początku sezonu i dwa pechowo przegrane spotkania, drużyna AZS-u byłaby\nczarnym koniem rozgrywek. Mieszanka rutyny i młodości, pasja i ambicja, wspaniała atmosfera\nw zespole, wysoka skuteczność w rzutach z obwodu to tylko niektóre zalety naszej drużyny.\nW statystykach zespołowych drużyna AZS-u w każdej z kategorii jest notowana w czołówce ligi. To\ndobrze wróży na dalszą część sezonu, w którym planujemy zająć jak najlepsze miejsce.\nPrzy udziale naszych sponsorów chcemy budować wiarygodny i solidny zespół. W obecnym\nsezonie głównym sponsorem strategicznym jest firma Handlopex, bez której pomocy udział\nw rozgrywkach byłby niemożliwy. Zaufali nam również: Ford Res Motors, FRB Michalski,\nBesta, Greinplast, Stelman, AVC, Fundacja Rozwoju Politechniki Rzeszowskiej - dziękujemy\nza wsparcie i liczymy na poszerzenie tego zacnego grona.\nSłowa uznania kierujemy także do osób, które od lat pomagają naszej drużynie i pozostają\nczęsto anonimowe. Bez nich nie doszlibyśmy tak daleko. Jeszcze raz dziękujemy władzom uczelni\nza stworzenie drużynie AZS-u doskonałych warunków do trenowania i pomoc w budowaniu\nzespołu. Z całych sił postaramy się naszą grą i postawą godnie reprezentować Politechnikę\nRzeszowską na koszykarskiej mapie Polski.\nWiceprezes sekcji koszykówki AZS-u PRz\nKatedra Metod Ilościowych w Ekonomii (WZ)\ndr inż. Ewa Michalak\nZakład Dróg i Mostów (WBiIŚ)\nZakład Nauk Humanistycznych (WZ)\nKierownik Klubu Studenckiego „Plus”\nKatarzyna Olejnik - Studentka IV MPDI (WBMiL)\nSamodzielna Sekcja ds. Socjalnych i Bytowych\nAleksander Pytel - Student IV LD (WBMiL)\nAmadeusz Rękosiewicz - Student I ML/DU (WBMiL)\ndr inż. Barbara Tchórzewska-Cieślak\nMichał Wojas - Student IV ML/CDI (WBMiL)\nmgr inż. Marcin Zych\nKierownik Studenckiego Zespołu Pieśni i Tańca\nMarta Olejnik - Redaktor Naczelny GP\nul. Poznańska 2, bud. P\nAutorzy zdjęć na str. 1.\nDrukarnia Oficyny Wydawniczej PRz, zam. 120/10\nNakład: 600 egz. Cena: 2 zł\nPolitechniki Gazeta 3\nNUMER zielono mi… time to make some noise…\nWspomnienie zmarłych pracowników PG\nŻycie Politechniki nr 4/2013\nM andriva Pow e r Pack 2007 Gold, Pro Podpis cyfrow y, cze m u w\nDragonia Magazine nr7


Neple - atrakcje turystyczne Neple. Mini Przewodnik - Neple. Ciekawe miejsca, które warto zobaczyć\nNeple - atrakcje turystyczne\nNeple - Kopiec Piłsudskiego\nPomnik wznieśli w 1997 r. miejscowi parafianie "Na pamiątkę pobytu Wojska Polskiego z marszałkiem Józefem Piłsudskim w roku 1920". Józef Piłsudski odwiedził Neple w sierpniu ... zabytki: miejsca pamięci i pomniki\nNeple - Tworzące się wąwozy\nW procesie erozyjnym powstają tutaj malownicze, choć jak dotąd niewielkie wąwozy. niezwykłe: natura\nNeple - Punkt widokowy na zakole rzeki Bug\nNa skraju skarpy, przy słupku granicznym numer 1287, znajduje się miejsce z którego znakomicie widać rzekę Bug oraz jej zakole. rozrywka: punkty widokowe


LABOTEQ TONE 30 tabletek - opinie, cena, ulotka, skutki uboczne - Apteka Słoneczna\nPrzebarwienia na skórze to problem wielu osób , ale mamy na to sposób ! Suplement diety LABOTEQ TONE , który zawierając w swoim składzie formułę CRH , połączenie trzech wyciągów roślinnych oraz miedzi przyczynia się do odpowiedniej pigmentacji skóry . Słońce i proces starzenia się skóry , które są główną przyczyną przebarwień na skórze z tym suplementem diety nie są już straszne ! LABOTEQ TONE dzięki zawartych w swoim składzie witamin i składnikom mineralnym , pomaga w ochronie przed wolnymi rodnikami oraz zachowuje odpowiednie wartości , niezbędne w utrzymaniu zdrowego wyglądu i kondycji skóry .\nWyciąg z kwiatu stokrotki rozjaśnia nasze niechciane przebarwienia .\nWyciąg z zielonej herbaty zapobiega powstawaniu nowych przebarwień .\nWyciąg z oczaru wirginijskiego chroni skórę przed szkodliwymi promieniami słonecznymi\nLABOTEQ TONE dawkowanie :\n- 1 tabletka dziennie.\nLABOTEQ TONE przeciwwskazania :\nLABOTEQ TONE przechowywanie :\n-Przechowywać w oryginalnym opakowaniu. Chronić od światła i wilgoci. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.\nLABOTEQ TONE 30 tabletek - Opinie\nLABOTEQ TONE 30 tabletek - Cena 28,64 PLN\nKlienci, którzy kupili: LABOTEQ TONE 30 tabletek, kupili również:


Chcesz mieć emeryturę? Musisz odłożyć na nią sam - eBiuletyn NewConnect 4/2015\nChcesz mieć emeryturę? Musisz odłożyć na nią sam\nPerspektywa kilkunastu czy kilkudziesięciu lat jest na tyle odległa, że spada w naszych umysłach na daleki plan i nie ma na nią czasu w natłoku codziennych wrażeń i obowiązków. Dzisiaj o tym, dlaczego w tym przypadku beztroska nie wyjdzie nam na dobre.\nDane demograficzne nie pozostawiają złudzeń. Żyjemy coraz dłużej, jednocześnie coraz rzadziej decydując się na założenie rodziny, szczególnie tej wielodzietnej. Społeczeństwo starzeje się. Mamy coraz więcej seniorów, na których emerytury pracuje coraz mniej osób. Obecnie, na jednego polskiego emeryta przypadają ok. 3 pracujące osoby, z których podatków Państwo dopłaca do świadczeń emerytalnych. Prognozuje się, że już w przeciągu 20 lat będą to tylko dwie osoby. Nie trudno więc się domyśleć, że nie możemy liczyć na wysokie, zapewniające godne życie emerytury. Oczekuje się, że tzw. stopa zastąpienia (czyli wielkość emerytury w stosunku do ostatniej pensji) dla osób wchodzących dopiero na rynek pracy będzie wynosiła ok. 40%. Najprawdopodobniej zapewni ona jedynie minimum egzystencjalne. Wiele może się jeszcze zmienić , jednak nie powinniśmy pozostawiać swojej przyszłości pod znakiem zapytania i zadbać o godną starość już teraz. Wybranie dodatkowej (oprócz ZUS/OFE) metody oszczędzania na emeryturę jest zatem nieuniknione. Warto uniezależnić się od narzuconego systemu i samemu zadbać o przyszłe bezpieczeństwo finansowe. Na oszczędzanie nigdy nie jest za późno i warto zacząć już teraz, jednak przede wszystkim powinni to sobie uświadomić żyjący chwilą dwudziestolatkowie, dla których emerytura w perspektywie 40 lat jest wizją tak odległą, że wręcz niewyobrażalną. Tymczasem odkładanie nawet drobnych kwot może pozwolić na zapewnienie sobie emerytury z klasą.\nIstnieje wiele sposobów odkładania na emeryturę, którym poświęcona jest niniejsza seria. Po krótce omówimy je poniżej, jednak po szczegóły zapraszamy TUTAJ\nOdkładanie pieniędzy do szuflady jest lepszym rozwiązaniem niż nie odkładanie ich wcale, jednak musimy pamiętać o inflacji, z powodu której nasze pieniądze w przyszłości będą o wiele mniej warte niż teraz (ok. 3% rocznie). Z tego powodu warto pomyśleć o kilku rozwiązaniach, które pomogą nam się zabezpieczyć przed utratą wartości pieniędzy, a być może jeszcze na nich zarobić.\nNajprostszym i nie wymagającym dużego trudu i wiedzy sposobem jest założenie rachunku oszczędzającego lub lokaty bankowej. Najlepsze z nich dają możliwość zarobienia 3,5% - 4% rocznie. Lokaty mają porównywalne oprocentowania, jednak zdarza się, że możemy znaleźć taką o jeszcze wyższym oprocentowaniu ok. 5%.\nNależy jednak pamiętać, że oprocentowanie podawane jest zawsze w skali roku. Oznacza, to zatem że przykładowe 5% zarobimy tylko w przypadku, gdy pieniądze będą na rachunku/lokacie cały rok. Jeśli krócej, zarobimy proporcjonalnie mniej.\nInnym sposobem, mogącym pozwolić na lepsze zwroty przy minimalnym ryzyku są obligacje, szczególnie skarbowe. Możemy je zakupić bezpośrednio na giełdzie np. Catalyst bądź parkietach zagranicznych lub poprzez zakup jednostek w funduszach, które inwestują w dłużne papiery wartościowe. Większość IKE (o którym pisaliśmy tutaj), czyli tzw. trzeci filar, także proponuje możliwość bezpiecznych inwestycji w obligacje.\nZawsze jednak warto pamiętać o tym, aby nie wsadzać wszystkich jaj do jednego koszyka i stosować tzw. dywersyfikację. Oznacza to korzystanie z kilku metod oszczędzania. W przypadku gdybyśmy z różnych powodów stracili oszczędności zainwestowane w obligacje, zawsze pozostają nam te na lokacie.\nDywersyfikacja jako element ograniczający nasze ryzyko, jest głównie wskazana w przypadku, gdy zdecydujemy się na bardziej ryzykowne i tym samym zyskowne inwestycje. Należy do nich lokowanie środków w funduszach akcyjnych czy inwestowanie na giełdzie w szereg dostępnych instrumentów finansowych, z których najbardziej znane i popularne są po prostu akcje. W przypadku funduszy, pieniądze powierzamy instytucji finansowej i specjalistom robiącym to za nas (co wcale nie zawsze musi oznaczać lepiej). Aby inwestować na giełdzie, musimy poświęcić więcej czasu na naukę, jednak mamy wtedy pewność i komfort, że sami odpowiadamy za własne finanse. Wiąże się to jednak z najwyższym ryzykiem spośród wymienionych metod oszczędzania i tworzenia kapitału.\nPrzede wszystkim, najważniejszą z inwestycji wydaje się ta w wiedzę. Nikt lepiej od nas nie będzie zarządzał naszymi pieniędzmi. Dlatego warto poświęcić czas na poszerzanie horyzontów i zdobycie umiejętności, które pozwolą nam cieszyć się emeryturą na poziomie, jaki sobie wymarzyliśmy.