ARKADIUSZ FRANIA – „Nie widzę i opisuję”. Refleksje o wierszach Jadwigi Stańczakowej | Inter-\nNa trop Jadwigi Stańczakowej (1919-1996) trafiłem dzięki brawurowej roli Krystyny Jandy, która w filmie Andrzeja Barańskiego z 2005 roku Parę osób, mały czas wcieliła się w postać niewidomej przyjaciółki-asystentki Mirona Białoszewskiego. Wówczas zaistniał obraz zaradnej pomocnicy wielkiego pisarza, ale jako autorka („ja” twórcze) Jadwiga Stańczakowa była mi nadal nieznana. Dopiero lektura Dziennika we dwoje ogłoszonego w wysublimowanej edycji Wrocławskiego Wydawnictwa Warstwy z 2015 roku kazała mi szukać pisma Jadwigi Stańczakowej w pełni niepodległego, niezależnego od Mirona Białoszewskiego, zmuszając do kilkakrotnych odczytań i spisywania refleksji. W tym samym roku wspomniana wrocławska oficyna opublikowała wszystkie haiku poetki, gromadzące teksty z wydanych w latach 90. XX wieku tomików: Japońska wiśnia. Haiku dla Michi Tsukada, Odwieczne drzewo. Haiku dla Szi Taoni oraz inedita Kalejdoskop. Haiku europejskie. Sądzę, jak zresztą wielu obserwatorów życia literackiego w Polsce, iż powoli zaczyna się moda na pisarstwo autorki Ślepaka i to zarówno wśród czytelników nieakademickich, jak i historyków literatury, np. w programie konferencji naukowej zorganizowanej w listopadzie 2016 roku przez Zakład Semiotyki Literatury i Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Zaangażowani – przeklęci – osobni. Pisarki i pisarze w kulturze XX i XXI wieku pojawiło się wystąpienie Tatiany Czerskiej „Ja ślepak”. Jadwiga Stańczakowa jako poetka osobna.\nPrzypomnijmy, że Jadwiga Stańczakowa debiutowała w 1958 roku w „Nowej Kulturze”, jest autorką zbiorów poezji (Niewidoma – 1979, Magia niewidzenia – 1984, Depresje i wróżby – 1984, Na żywo – 1987, Ziemia-kosmos – 1990) i tomów prozy (Ślepak – 1982, Przejścia – 1986, Boicie się czarnego ptaka? – 1989). W latach 1952-1967 była redaktorką naczelną brajlowskiego pisma „Pochodnia”, co łączyło się z intensywną pracą dziennikarską.\nNa pewno nie można tej poezji odrywać od biografii, bo po prostu taki zamiar się nie powiedzie, omawiane wiersze wyrosły bowiem z doświadczeń, wątpliwych przywilejów i dojmujących ograniczeń, jakie są udziałem osoby niewidomej, z drugiej zaś strony utwory wniknęły w codzienność poetki, która we wstępie Od autorki do debiutanckiego tomiku Niewidoma stwierdziła: „Wszystkie wiersze zbioru przechodzą przeze mnie jako przez oś – o mnie, ode mnie, do mnie, koło mnie. Oś to ja. Ja to bohaterka tomiku. Tą bohaterką, tą mną jest czuta przeze mnie, a widziana charakterystycznie przez świat, kobieta niewidoma w niemłodym wieku, więc doświadczona, skoro żyła w tej historii” (N5).\nJadwiga Stańczakowa od młodości cierpiała na barwnikowe zwyrodnienie siatkówki, które doprowadziło do utraty wzroku; w pracy Jadwigi i Jacka Kwapiszów Orientacja przestrzenna i poruszanie się niewidomych oraz słabowidzących. Poradnik metodyczny czytamy:\n„Barwnikowe zwyrodnienie siatkówki zaczyna się w dzieciństwie upośledzeniem adaptacji do ciemności. Z biegiem czasu wskutek zmian w siatkówce powstaje zawężenie pola widzenia. W postaciach zaawansowanych dochodzi do zaniku nerwu wzrokowego. Schorzenie jest obustronne. Jednym z wczesnych objawów jest ślepota zmierzchowa. Przyczyna schorzenia jest nieznana”.\nNiewidomość autorki Depresji i wróżb była niemal całkowita; w jednym z liryków z tego właśnie zbioru podaje za lekarzem: „Siatkówka w moim prawym oku / podobno żywsza” (DiW101). W Ślepaku ogłasza z dozą radości: „Po usunięciu katarakty z drugiego oka przybyło mi znowu trochę światła. Kiedy nie posiadało się nic, każda drobina jest bogactwem” (Ś115). Bohaterka dostrzega majaczenie bardzo jaskrawego światła nocnej latarni czy migotanie jasności i mroku, o czym traktują fragmenty: „widzę przez drzewo za oknem / światło latarni” (DiW90); „Co wieczór w oknie / przeżywam chwilę / żółtego żonkila / wielki żonkil latarni / złotym kwiatem błyska / ten mój jedyny / widzialny” (MN58); „Wieczór / stoję w oknie / zapatrzona w latarnie / bo tylko ich świetliste / oczy / są dostępne / moim oczom” (DiW16); „Pląsy świateł / i cieni, / i poszumów ciszy – / to dla mnie las” (DiW105). Również w tomie opowiadań Ślepak Jadwiga Stańczakowa nawiązuje do specyficznych zdolności iluminacyjnych:\n„Wieczorami lubię stać przy oknie. Nazywam to »chwilą żółtego żonkila«. Bo blask latarni przypomina mi olbrzymi złoty kwiat.\nStoję w skupieniu. Patrzę w dół na ulicę. Ciemność. Widzę blask latarki w bramie klasztorku Sióstr Rodziny Marii. I coś zadziwiającego… przesuwają się świetliste bryły, jakby złociste jaja. […]\nCzasami w dzień, kiedy jest słońce, przechodzący ludzie także migają świetliście. Są wieczory, kiedy ich prawie nie spostrzegam. A czasami te jajowate owale, świecące, niesłychanie wyraziste”. (Ś279-280)\nJadwiga Stańczakowa była osobą ociemniałą, tzn. utraciła wzrok jako osoba dojrzała, niegdyś widząca: „a ja podpieram wyobraźnię / cielskami konarów / i pni” (DiW32). W Ślepaku pisze:\n„Jeszcze przez kilka lat cieszyłam się reszteczkami widzenia. Niewidomość ogarniała mnie powoli. I powoli, z trudem uczyłam się sztuki rezygnacji – sztuki życia bez wzroku. Czy to życie jest gorsze? Trudniejsze – tak. Ale gorsze – nie. Bo daje się niemal bez granic rozbudować od środka”. (Ś16)\nPoetka kreuje więc świat z fragmentów, z tego, co przeżyte, kiedyś zobaczone i na zawsze zapamiętane: tytuł Buduję pejzaż z kawałków (DiW33); „A ja przycupnęłam w sobie / pod drzewem, / które jest i dębem, / i klonem, i kasztanem, / wszystkim, co zapamiętałam / z drzew” (DiW34). Przywołuje przeszłość, siebie dawną, bliskich, miejsca: „reflektorem przypomnień / przeczesuję ciemność / i wyławiam z niej / blade zarysy minionego / widzianego” (MN121); „opleciona nicią wspomnień / moich bliskich / trochę innych / i siebie tak różnej / nicią nikłą / tego co / znikło” (DiW15).\nUtrata receptorów wzrokowych nie pozbawia jednak człowieka nawyku patrzenia, bowiem oczy kuszą „ja” do wypatrywania, zaglądania, nawet jeśli miałyby to być źrenice wewnętrzne: „Patrzę w niebo – / wąski pas / przejrzysty jak woda / moje oczy go piją” (DiW19); „Stoję na trawie / w moich oczach wewnętrznych / jaskrawa trawiastość” (DiW33); „na ekranie / mojego wewnętrznego / oka” (MN28). W Dzienniku we dwoje pod datą 14 września 1975 roku (niedziela) utrwala wrażenia z pobytu w Kazimierzu nad Wisłą, sygnalizując, że posiada „resztki wzroku”, które wszak nie mogą być przewodnikiem, gdyż silniejszy jest instynkt i wewnętrzna siła:\n„W Kazimierzu dużo chodziłam sama z białą laską. A Stacha przy mnie. Wędrowałyśmy po jarach (Stacha ich nie lubiła i nazywała tunelami) i po łąkach w górę od naszego Domu Prasy. Chętnie chodziłam z zamkniętymi oczami. A więc nie resztki wzroku, tylko instynkt mną kierował. A po nadwiślańskim bulwarze chadzałam sama, bez laski, lekko pilotowana przez Stachę”. (DwD91)\nWarto w tym miejscu poświęcić kilka zdań właśnie lasce, nazwanej przez poetkę „białym skrzydłem” w ironicznym autoportrecie: „Moje stopy podobno / wyglądają / jak ptasie, / tak podkulam palce, / kiedy idę sama. / No to laska / jest białym skrzydłem, / które omiata / przede mną / drogę” (DiW129). Ten biały przedmiot staje się przedłużeniem ręki, erzacem wzroku, bez którego trudno wyobrazić sobie wyjście w przestrzeń pozadomową: „Laska – / składana, / z plastiku! / Mogłabym jej się wyrzec, / ale za wygodna” (DiW58). Laska przede wszystkim zabezpiecza jej użytkownika, toruje drogę: „Skwar / sunę / stukaniem laski / o korzenie / podchodzą do mnie krzaki / i pnie” (DiW42); „Wychodzę, / idę wolno. / Jak bym siebie widziała: / Niemłoda pani w berecie, / w jesionce, / opukuje laską mur” (DiW53). Relacja między obiema paniami przeradza się w pewną symbiozę, skoro autorka nawiązuje z towarzyszką więź na poły intymną, choć w dużej mierze niechcianą.\nTwórczyni nie unika pisania liryków autotematycznych, łączących się bezsprzecznie ze stanem niewidzenia i wynikających z niego doskwierających przypadłości życia: „Na skraju / świadomości / miga wiersz / sygnał słabiutki / jak widzenie / dotykiem / można go / przegapić” (DiW20) – „miganie wiersza” jest równoznaczne ze wspomnianym już miganiem światła latarni. W innym wyimku odzwierciedlającym trud pisarza: „[myśli] tłuką się / o szyby słów / i nie mogą ich / przebić” (DiW23) brzmi więzienny stan osoby niewidomej. Autorka dokonuje wprost zestawienia poezji i ślepoty w liryku otwierającym Depresje i wróżby: „Już wiem / ślepota / czucie / widzenie wyobraźnią – / poezja // poezja / własny świat – / coś ze ślepoty” (DiW7). Tekst zdaje się dowodzić pogodzenia się ze stanem bez wrażeń optycznych; następuje przenoszenie „widzenia” na inne zmysły, podnoszące samoświadomość skazanego na sensualizm pozbawiony wzroku: „czucie / widzenie wyobraźnią” (DiW7). Jeżeli „niewidzenie wyostrza czucie”, nic dziwnego, że bohaterka odbiera najdelikatniejsze nawet fluidy i energie emitowane przez bliźnich: „Ludzie są dla mnie / jak bryły bezkształtne / ale ich wyczuwam / coś płynie od nich / do mnie / i wiem / kiedy to jest dobre / a kiedy złe” (DiW113). To dar mediumiczny. Inne frazy brzmią: „widzenie dotykiem” (DiW20); Widzenie głaskaniem (DiW99). Wkraczamy tutaj na pole „kompensacyjnej roli dotyku”, będącej przedmiotem analizy Zofii Sękowskiej:\n„Różnica między niewidomymi a widzącymi polega głównie na ich nastawieniu. Wzrok ogarnia jednorazowo całość obrazu, jednym – jak się to mówi – rzutem oka; dotyk wytwarza pojęcie całości kształtu, scalając poszczególne »spostrzeżenia«, buduje z poszczególnych elementów percepcyjnych całkowity obraz przedmiotu”.\nWynotujmy więc kilka urywków z motywem rąk. Dotyk jest zazwyczaj bardzo czynny, niemal penetrujący rzeczywistość, przenikający przedmioty: „Oglądam dłońmi mur / żelazną balustradę / słupki / wymyślne romby / czuję masyw murów / których nie spaliło Powstanie” (MN55). Warto przywołać Pień starej brzozy, gdzie dotykanie przeistacza się w wędrówkę palcami:\n„Pełzną po nim\njak dziwne stwory\npo ostrych szczotach\ni rybich łuskach\na to tylko ułamek\nże takiego olbrzyma\nwidzącego oka” (DiW35)\nPod opuszkami i pod paznokciami świat ogromnieje („czuję masyw murów”) i staje się widoczny: „Kotka na moich kolanach / gra / i przyciąga moją dłoń / wgłaskuję się w jej kształt / jakbym ją widziała / i rzeźbiła ją” (DiW99); „Wodzę palcami / po mojej twarzy / jak po rzeźbie” (DiW100). Akt rzeźbienia wymaga siły, a jego wytwór zostaje utrwalony przez czas. Pod datą 14 maja 1975 roku (środa) Jadwiga Stańczakowa zapisała:\n„Miron prowadził mnie na plac Dąbrowskiego Marszałkowską dla pieszych, właziliśmy do domów towarowych, ciepłych, tunelowogumowych. Dotykałam kolumienek, tulipanów. Na placu Dąbrowskiego maczałam dłoń w dwóch fontannach-sadzawkach. Natknęliśmy się na Tadka. Potem dotykałam krzewu podobnego do buldeneża, wąchałam bez i kalinę”. (DwD38)\nW poezji Jadwigi Stańczakowej dominują wrażenia dotykowe, choć ona sama w Dzienniku we dwoje zanotowała (8 kwietnia 1976 roku, czwartek): „U niewidomych prawie wszystkie wrażenia pakują się na słuch. Chciałam tylko niczego nie słyszeć i do nikogo nie mówić” (DwD208). Cytowana już Zofia Sękowska zaznacza także:\n„Skala bodźców działających na analizator słuchowy jest bardzo szeroka. Należą tu szmery i głosy przyrody, głosy ludzkie, gwar uliczny, hałas w zakładzie pracy. Dla niewidomego najcenniejsze są dźwięki o umiarkowanym natężeniu, pozwalające na dostrzeganie ich wielkości i powodujące koncentrację uwagi. Dźwięki o bardzo silnym natężeniu zagłuszają wszystko i wywołują dezorientację, utrudniając poruszanie się, np. bardzo silny deszcz i wiatr utrudniają orientację poprzez zacieranie innych źródeł dźwięku i wtedy niewidomy posługuje się prawie wyłącznie zmysłem dotyku oraz kinestetycznym”.\nPrzy uważnej lekturze utworów autorki Niewidomej wskażemy i passusy akustyczne, nieraz łączące się z dotykiem lub zapachem: „pianie kogutów odlicza minuty” (DiW28); „Wieczór w Śródborowie / zanosi się szczekaniem psów / i zapachem akacji” (DiW38); „To co biorę do ręki / zimne i wilgotne / to materia / a duch śniegu jest ciszą / przetykaną krakaniem / wron” (DiW95); „Ci co widzą / mają rewię / ja tylko tupot kroków” (DiW46); „W mojej dłoni liść / jego kształt mówi mi / że to liść klonu / zapach więdnięcie / że jest żółty / brunatnożółty / albo żółtordzawy” (MN27); „Groszki pachnące / dla ślepej / ich woń / rozsnuwa w powietrzu / barwy-wizje / ciemne róże / fiolety” (MN19). Ostatecznie dzięki synestezji jako jednej z metod artystycznego poznania świata, Jadwiga Stańczakowa stwierdza zmysłową quasi-bezradność, „pomieszanie zmysłów”: „i już nie wiem / co jest kształtem / i barwą / co zapachem” (MN17).\nSłowa docierają do bohaterki nie tylko poprzez zmysł słuchu, ale i pismo wypukłe, czyli też dotyk. „Czytaniu palcami” poetka poświęciła m.in. poniższe wersy:\n„Dla mnie czytanie\nto trochę inne\nczasami pomiędzy słowa\ncoś się zakrada\njak gdybym robiła na drutach\nZacytowany wiersz *** (dla mnie czytanie) jest jednym z moich ulubionych w dorobku Jadwigi Stańczakowej; zaczyna się quasi-publicystycznie, na całej długości wiersza dominują powściągnięte emocje, słowa idą szybko, a wieńczące utwór porównanie nadaje mu poloru niemal mistycznego. W Ślepaku pisarka zauważa: „Bo właśnie czytanie palcami jest najpodobniejsze do czytania wzrokiem, to bezpośrednie obcowanie z tekstem, intymne, w ciszy. A zaleta dodatkowa, że i w ciemności – nic nie rozprasza” (Ś190). Gdzie indziej podmiot liryczny zdaje relację z „czytania” płatków śniegu: „Uchylam balkon / czuję na policzku / kropki śniegu / jak te wypukłe / pod dotykiem palców / więc ja śnieg / czytam” (DiW93).\nNarratorkę liryczną dręczą pytania, przede wszystkim o tożsamość psychofizyczną, o „ja”: „Kim jestem / ja / ślepy człowiek / idący z laską / przez las / nie mam wieku / ani imienia / i nie wiem / jaka to epoka” (DiW27). Poetka każdego dnia z mozołem ponawia próbę akceptacji siebie i świata niedostępnego wszystkimi zmysłami: „czekam na niewidzialne dla mnie / gwiazdy” (DiW29). Brak percepcji wzrokowej ogranicza, stawia tamy, usidla, staje się więzieniem: „Jestem więźniem mojej ślepoty / a kiedy ja wychodzę / więzienie idzie ze mną / na ulice / na skwery” (DiW56). Ta wieczna kara pozbawienia wolności oczu i uczucie zamknięcia prowadzi podmiot liryczny do gorzkiego przemyślenia: „Ślepota ogranicza wolność / ale jej nie odbiera / zawsze jeszcze pozostaje / własne mieszkanie / własne łóżko” (MN117). Nic dziwnego, że Jadwiga Stańczakowa cierpiała na depresję, a literaturą-bólem staje się bez wątpienia cykl Depresja pomieszczona w tomie Depresje i wróżby; zwróćmy uwagę na liczbę mnogą depresji, jakby przygnębienie multiplikowało działania, by strapić podmiot-przedmiot. Tadeusz Sobolewski, krytyk literacki i filmowy, a jednocześnie zięć pisarki w artykule opublikowanym na stronie internetowej „Wysokich Obcasów” 28 stycznia 2006 roku Jadwiga Stańczakowa, pisarka podał: „Jadwiga miała naturę depresyjną. Od najwcześniejszych lat niczym przeczucie kalectwa towarzyszyło jej poczucie obcości” (http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,3132212.html – dostęp 23 grudnia 2017 roku). Przejmujące konfesje niemal ze środka cierpienia pisarka zawarła w Ślepaku:\n„Więc znowu depresja. Zjazd w dół. W głąb siebie, tą czarną, jakby nieświadomość, jakby w swój cień. Trudno mówić, jakby mowa zastygła. I ciało zastyga. Trudno się zdobyć na jakikolwiek ruch. Tylko tak leżeć, leżeć… w pustce, bo w głowie zupełna pustka. I czerń dokoła, niemal fizyczna czerń. […]\nI ja w depresji jestem swoją odwrotnością. Skulona. Zalękniona. Nieśmiała. Bezwładna. Z twarzą tak napiętą, że sama czuję ucisk mięśni. Boję się ludzi. Tylko pod kocem, na wyspie kanapy, czuję się jako tako bezpieczna. I tylko z bliskimi. Ale też nie na długo. Trudno mi formułować myśli. Wypowiadać słowa. A to, co mówią inni, przelatuje obok mnie. Noce bez snu. Z biciem serca. Z tykaniem zegarka. W próżni. Albo te sny koszmarne”. (Ś156)\nOmawiany zestaw wierszy obejmuje opisy z głębi depresji, której cechami są alienacja („miasto / ja jestem naprzeciwko / jakby z drugiej strony”, DiW70) i lęk („Coś się we mnie mysiego / wylęgło / zachrobotało / przemknęło / a ja się tego / tak zlękłam”, DiW63). Druga część cyklu to wyjście z „piwnic siebie” na powierzchnię bytu. Uwolnienie duszy następuje dzięki „latarce medytacji”, odczytajmy zatem: „Nękały mnie depresje / straszyły / kuliły / aż wreszcie / z latarką medytacji / zeszłam w głąb siebie / do piwnic / a tam / ciemno / cicho / i nic strasznego / nie ma” (DiW84). Wątek kontemplacyjny pojawia się w wierszu przywołującym ćwiczenia duchowe jogów: „Jogowie zamykają się w ciemności / na lata. / Ta ciemność ma oświetlić / ich duchową drogę. / Więc może i moja ciemność / gdzieś mnie prowadzi / pod światło” (DiW118). Już liryk Nastroje z poetyckiej prymicji Niewidoma zapowiadał czeluść smutku („smętku”): „Zapadam w studnię, / leżę na dnie czerni, / w uszach cykają czarne świerszcze” (N16).\nRolę przewodnika, który pomógł czy też wmawiał niewidomej bohaterce życie w świetle, był Miron Białoszewski; on też podsunął swojej asystentce pomysł na terapię: pisanie, tworzenie. Jadwiga Stańczakowa we Wstępie do Dziennika we dwoje wyjaśniła: „Dlaczego dziennik urywa się w maju 1978 roku? Namówiona przez Mirona, zaczęłam pisać prozę innego typu” (DwD14). Z kolei Tadeusz Sobolewski, niejako uzupełniając ten zapis, łączy przezwyciężenie depresji z aktem kreacyjnym: „Pisanie pomagało przetrwać nawroty depresji. Było jak zażywany codziennie lit. […] I wtedy, kiedy było źle, przyszedł Miron. Właściwie to ona go wezwała. Stał się jej terapeutą. Nawracał ją na życie. Książki, które napisała przy nim, nawet jeżeli opisują depresję, są świadectwem siły” (Jadwiga Stańczakowa, pisarka). Autorka Przejść manifestuje przeciw przygnębieniu: „że jednak warto żyć / żeby otwierać / własnym kluczem / własne drzwi” (DiW83); „Jak to dobrze / że mogę być szczęśliwa / po omacku” (DiW89); „Każdego ranka / odpycham życie / w dzień smoła myśli / wieczorem / raźniej / nawet maluję / usta” (MN107).\nJadwiga Stańczakowa wpisuje ślepotę w nurt mityzujący: „Może jestem / jak przepiórka / oślepiona / z żalu / śpiewam” (MN125), w myśli na wskroś kosmogeniczne: „Niewidzenie jest magią / bo przez jego czarność / światło dalekich gwiazd / dościga ociemniałego / w jego Wszechświecie / po latach” (MN7) czy nawet w krąg darów Stwórcy (bluźnierstwo na wspak?): „Może to Bóg / zasłonił mi oczy / czarną opaską / żebym widziała / niewidziane” (MN140). Stąd już krok do ostrożnego pogodzenia się z losem: „A to nie jest tak / że mi ciągle brakuje / widzenia / już nie / tylko czasem” (DiW109), bohaterka bowiem nie zawsze czuje się niewidoma: „Nie jestem ślepa / kiedy leżę / i myślę / ani kiedy czytam / Zamykam oczy / kiedy słucham muzyki / I kiedy idę z laską / albo unosi mnie / woda” (MN139). Może na kontrolowany optymizm miała wpływ refleksja, że mogło być gorzej; w Dzienniku we dwoje (18 kwietnia 1976 roku, niedziela) czytamy: „Rozważaliśmy z Mironem, co gorsze – ślepota czy głuchota. I uznaliśmy, że głuchota, bo bardziej osamotnia” (DwD219). Ucieczka przed wyobcowaniem to zatem główny cel życia i pisania Jadwigi Stańczakowej.\nCo ciekawe, jej wiersze pełne są barw, ale jak mogłoby być inaczej, skoro przyznaje: „Lubię zestawiać kolory / choćby na ślepo” (DiW107) i: „ta niebieskość przede mną / nawet po ciemku” (DiW19). W zbiorze próz Ślepak wyłuskamy wiwisekcję umiejętności kreowania projekcji barwnych:\n„Kiedy zastanawiam się nad moim niewidzeniem, dochodzę do przekonania, że to widzenie, tylko zupełnie inne. To dziwne widzenie barwnych przestrzeni rozwinęło się we mnie od czasów medytacji. I wciąż się przeobraża. Najpierw te olbrzymie witraże pomarańczowo-fioletowo-żółte. To bledsze, to intensywniejsze. Potem czernie depresji. A ostatnio złocisty blask. Blask, który wydaje się intensywniejszy od słońca”. (Ś279)\nKolorystyka obejmuje wizje senne i dni odpamiętane. Liryk Niebieskość został utkany po malarsku i łatwo przypisalibyśmy jego autorstwo artyście pędzla: „Śni mi się / że maluję śnieg / białość / w niebieskawych cieniach / jak w bielonej chacie / nad nim czarne skręty / gałęzi / i czarne loty wron” (MN10). Kolory kojarzą się z określonymi przedmiotami, zwykle roślinnością, ale również z tkaniną i papierem: „Pomarańczowy – myślę / i jawi się w moim umyśle / pomarańcza / i pęk nagietek / i stara bluzka / i kartka / glansowanego papieru” (MN12); „Myślę o nich [dalie] / i ekran ślepoty / rozświetla się żółtością / i fioletem” (DiW115). Metodę stosowaną przez siebie bardzo trafnie ujęła sama autorka, gdy, trawestując Mickiewiczowskie „Widzę i opisuję”, dedykowany Marii Kuncewiczowej cykl wierszy-wspomnień o Kazimierzu nad Wisłą zatytułowała: Nie widzę i opisuję (DiW121).\n Skróty tytułów cytowanych książek Jadwigi Stańczakowej: N – Niewidoma, „Czytelnik”, Warszawa 1979; MN – Magia niewidzenia, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984; DiW – Depresje i wróżby, „Czytelnik”, Warszawa 1984; Ś – Ślepak, „Czytelnik”, Warszawa 1982; DwD – Dziennik we dwoje, wydanie II, zmienione, Wrocławskie Wydawnictwo Warstwy, Wrocław 2015. Liczba arabska obok skrótu oznacza numer stronicy, z którego pochodzi przytoczenie.\n J. i J. Kwapiszowie, Orientacja przestrzenna i poruszanie się niewidomych oraz słabowidzących. Poradnik metodyczny, Warszawa 1990, s. 82.\n Z. Sękowska, Kompensacyjna rola dotyku, [w:] Tyflopedagogika, red. Z. Maskowicz, Warszawa 1981, s. 67.\nUr. 1973 roku w Przechlewie (obecnie województwo pomorskie). Poeta, prozaik, eseista, krytyk literacki. W 2003 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa (Uniwersytet Śląski). Opublikował: sześć zbiorów poetyckich (na przykład mnie nie ma, powiedz mi siebie, na zimnym uczynku, ale się nie budzę, zacząć nic od początku, Zbieracze lawendy. Wybór wierszy), dwie książki prozatorskie (Jestem pomysłem Pana Boga na człowieka, Rzeźby w maśle. Prozy z pamięci) oraz cztery tomy krytycznoliterackie („Solidne niefarbowane retro”. O poezji Tadeusza Gierymskiego, Strażnicy i najeźdźcy. Zjawiska we współczesnej poezji regionu częstochowskiego, Poświatowska, Marjańska, Cichla-Czarniawska. Trzy szkice typu ziemia-ziemia-ziemia, Lipton story. Esencje krytyczne o sztuce pisarskiej Jacka Durskiego). Wiersze, opowiadania i teksty krytycznoliterackie były tłumaczone na języki: serbski, macedoński, słoweński. włoski i angielski. Ukazały się też dwie osobne serbskie edycje utworów: proza Asocijacije (przekład Olga Lalić-Krowicka) i wybór wierszy Na sudnji čas zakasni (przekład: Olga Lalić-Krowicka i Vesna Denčić).


Sinterklaas i Zwarte Piety, czyli Mikołaj i jego świta. (shutterstock)\nPepernoten i kruidnoten to świąteczne ciasteczka. Kiedy pojawiają się na sklepowych półkach, wiadomo, że przyjazd Mikołaja już blisko. Towarzyszą im literki z czekolady, figurki z marcepanu, borstplaat, czyli cukierki w kształcie serduszek, i taaitaai, twarde anyżkowe ciasteczka w kształcie Świętego Mikołaja. Są nieodłącznymi atrybutami mikołajowego panowania, które w Holandii trwa prawie miesiąc.\nMikołaj i Zwarte Piety przybijają do brzegów Holandii. shutterstock\nZaczyna się w pierwszą sobotę po Świętym Marcinie, czyli tuż po 11 listopada. Wszyscy wówczas wylegają na nadbrzeża i na ulice, żeby powitać Świętego Mikołaja. Do Holandii przybywa nie saniami z Północy, tylko parostatkiem z Południa. Hymnem tego dnia jest piosenka „Przybywa parostatek”. Piosenek śpiewanych Mikołajowi jest bez liku i wszystkie go wychwalają, bo wiadomo – przywozi prezenty. Liczy się z nim nawet król, który uroczyście wita Mikołaja tak jak burmistrzowie w każdym mieście i miasteczku.\nHolandia, coroczny charytatywny bieg mikołajów w Dordrecht organizowany przez miejscowy klub rotarian shutterstock\nNa Mikołaja czekają przede wszystkim dzieci. Mogą liczyć na prezenty, jeśli były grzeczne. Imiona tych niegrzecznych święty ma zapisane w wielkiej księdze. A że w niczym nie przypomina dobrodusznego gigantycznego krasnala zwanego Santa Claus, dzieci nie są pewne, czy dostaną prezent. Choć nazwa Santa Claus ma holenderskie korzenie – tutejszy Mikołaj to Sinterklaas. Ubrany jest w czerwoną szatę, na głowie ma mitrę podobną do tej, którą noszą biskupi, a w ręku trzyma pastorał. Po lądzie porusza się na białym koniu Amerim. Zdecydowanie bardziej przypomina pierwowzór Świętego Mikołaja, biskupa z Miry, niż tego z reklamy coli, który zdominował zbiorową wyobraźnię. Sinterklaas przetrwał mimo usilnych starań kalwińskich duchownych, którzy w XVI i XVII wieku chcieli zniechęcić wiernych do kultywowania tradycji Świętego Mikołaja, uważając ją za heretycką.\nJednak bojkot rozdawanych przez niego prezentów i związanych z jego wizytą tradycji i uroczystości się nie udał. Tym bardziej że Mikołaj faktycznie jest nader dobroduszny. Kiedy tylko pojawia się w jakimś miejscu, oznajmia najczęściej, że wszystkie dzieci były grzeczne.\nSkąd dokładnie przybywa Mikołaj na swoim koniu? Tu zdania są podzielone. Najstarsza wersja mówi, że z Hiszpanii. Nim Holandia stała się kolonialną potęgą, stamtąd przypływały przyprawy: cynamon, goździki, anyż, gałka muszkatołowa do świątecznych ciasteczek, oraz pomarańcze. Najpopularniejsza, szczególnie wśród dzieci, jest wersja, że Mikołaj przybywa z Afryki. Towarzyszą mu bowiem Zwarte Piety, co w wolnym tłumaczeniu oznacza Czarne Piotrusie.\nCiemnoskóre pacholęta Mikołaja żartują, robią psikusy, a przede wszystkim rozdają słodycze i prezenty. Zwarte Piety wślizgują się do domów przez kominy, aby w dziecięcych bucikach zostawić łakocie. I robią to codziennie (!): od przyjazdu Świętego Mikołaja do Holandii, aż do 5 grudnia. Maluchy zaś przez cały miesiąc zostawiają wieczorem w bucikach a to marchewkę, a to trochę mleka w szklance dla Ameriego. W zamian rankiem znajdują czekoladowe literki, marcepanowe figurki, ciasteczka albo inne słodycze.\nNiegdyś mamy robiły je same w domach. Teraz zazwyczaj kupuje się je w sklepach. Nadal jednak w listopadzie i grudniu ze sklepowych półek szybko znika basterdsuiker – holenderski specjał będący mieszaniną cukrów: sacharozy, fruktozy, białego cukru rafinowango i cukru brązowego. Mieszanka jest wilgotniejsza i drobniejsza od zwykłego cukru i to właśnie ona nadaje pepernoten i kruidnoten gładkość i niepowtarzalny charakter, jest istotnym składnikiem mikołajkowych specjałów. Basterdsuiker występuje w trzech odmianach – jest biały, złoty i brązowy. Można próbować zastąpić go cukrem demerara.\nJednak w mikołajkowych wypiekach najważniejsze są przyprawy. To dzięki nim Holandia stała się kolonialną światową potęgą. Niegdyś tylko w tym kraju były one na tyle tanie, że przynajmniej w święta mogli sobie na nie pozwolić nawet mniej zamożni. Przyprawowe mieszanki do świątecznych ciasteczek – speculaaskruiden – można kupić gotowe, ale jeśli już ktoś w Holandii sam przygotowuje świąteczne łakocie, to właśnie przyprawowa mieszanka jest znakiem rozpoznawczym domu. Proporcje poszczególnych przypraw w mieszance zależą od indywidualnych upodobań. Dlatego podane w przepisach ilości są przykładowe – sama je często modyfikuję. Ważne, by przyprawy mielić tuż przed ich połączeniem i użyciem.\nPrzyprawy – historia potęgi kolonialnej\nCynamon, goździki i gałka muszkatołowa to nie tylko główni bohaterowie przyprawowej świątecznej mieszanki, ale też zapisana w smakach historia Holandii, która właśnie dzięki monopolowi w handlu przyprawami przez trzy wieki była światową potęgą. Bazą speculaaskruiden jest cynamon (4 łyżeczki). I nic dziwnego, w końcu to Holendrzy jako pierwsi na Sri Lance wprowadzili plantacje przemysłowe. Produkowali go bardzo dużo i żeby nie obniżać cen na światowych rynkach, któregoś roku po prostu spalili w porcie w Colombo wszystkie plony, które miały być wysłane do Europy. Ale to historia sprzed 300 lat. Niemniej w mieszance powinno być sporo cynamonu.\nGoździków też (1 łyżeczka). Na ich uprawę Holendrzy również mieli monopol. Na plantacjach w Batawii, czyli w swoich indonezyjskich koloniach, karali śmiercią każdego, kto chciał wynieść sadzonki drzew goździkowych. Zniszczyli wszystkie dzikie okazy (sama przyprawa to kwiatowy pączek, z którego roślinka nie urośnie). Drzew nie było więc w żadnym innym miejscu na świecie, a Holendrzy dowolnie dyktowali ceny przyprawy. Do czasu, kiedy Francuz Pierre Poivre w XVIII w. wykradł jednak drzewka i zasadził je na Maskarenach.\nIndonezyjskie holenderskie kolonie były także źródłem gałki muszkatołowej (szczypta startej gałki i łyżeczka zmielonych osnówek z gałki), której produkcję podobnie jak goździków monopolizowali Holendrzy. Gałka piekielnie trudno się rozmnaża, dlatego podczas wojen napoleońskich jedną z najcenniejszych zdobyczy Brytyjczyków były sadzonki drzew muszkatowych, które przewieźli do Singapuru i tam sami zaczęli produkować przyprawę.\nW kuchni azjatyckiej gałka jest często używana i oprócz brązowych pestek gałki używa się wspomnianej osnówki – czerwonej osłonki pestki. Ma delikatniejszy i słodszy aromat niż sama pestka. Ten obyczaj przejęli Holendrzy. Najczęściej używam samej gałki (dwie szczypty). Do tych podstawowych składników mieszanki dochodzą imbir, biały pieprz, kolendra, kardamon i anyż – razem tworząc egzotyczne towarzystwo Świętego Mikołaja.\n5 grudnia dzieci celebrują aromatyzowaną gorącą czekoladą, a dorośli grzanym winem, zagryzając banketstaaf, czyli ciasteczkami z migdałowym nadzieniem, które mają często kształt świątecznego wieńca albo litery M. Wieczorem Mikołaj przynosi i dzieciom, i dorosłym prezenty. A rankiem 6 grudnia wyrusza w powrotną drogę na Południe do krainy przypraw. Kiedy jest w Holandii, o jego poczynaniach donosi codzienny program telewizyjny. A przez cały rok przypominają go aromaty cynamonu, goździków i gałki muszkatołowej w potrawach holenderskiej kuchni.\nHolandia, domowe pepernoten shutterstock\n125 ml miodu, 100 g basterdsuiker, 70 ml wody, 300 g mąki żytniej, 1/2 łyżeczki soli, łyżka proszku do pieczenia, łyżka zmielonego anyżu, olej do smarowania\nW rondlu rozgrzewamy miód, basterdsuiker z 4 łyżkami wody (powinien być gorący, ale nie gotujemy go). Gorącą mieszaninę miksujemy z mąką i solą. Zagniatamy masę na jednolite ciasto. Owijamy natłuszczoną olejem folią i zostawiamy na dzień w temperaturze pokojowej. Następnego dnia do ciasta dodajemy ok. 2 łyżek wody, proszek do pieczenia i anyż. Ważne, by anyż zmielić tuż przed dodaniem do ciasta. Ciasto miksujemy, aż stanie się jednolite. Natłuszczonymi dłońmi formujemy kulki wielkości orzecha włoskiego i układamy dość ciasno na blaszce. Mogą się ze sobą stykać. Pieczemy 20 minut w piekarniku rozgrzanym do 170 st. Gorące ciastka wyjmujemy z blaszki. Przechowujemy w hermetycznym pojemniku.\nKruidnoten - korzenne ciasteczka pieczone w Holandii na mikołaja shutterstock\n200 g mąki, 100 g basterdsuikier, 100 g masła, 2-3 łyżki mleka, 4 łyżeczki mieszanki przypraw, 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia, skórka otarta z 1/2 pomarańczy, białko kurze\nZe wszystkich składników oprócz białka zagniatamy ciasto. Jest gotowe, kiedy łatwo odchodzi od ręki. Przykrywamy je folią i odstawiamy co najmniej na godzinę – to ważne, by wydobyć aromat przypraw. Z ciasta formujemy kulki wielkości orzecha włoskiego. Układamy na wyłożonej pergaminem blaszce. Każdą kulkę lekko spłaszczamy. Tak powstałe ciasteczka pędzelkiem smarujemy białkiem. Pieczemy 20 minut w 175 st. Ciasteczka są gotowe, gdy mają kolor ciemnozłoty i urosną.\n300 g masy migdałowej (marcepanowej), jajko, 2 łyżki dżemu np. morelowego lub brzoskwiniowego (opcjonalnie), opakowanie ciasta francuskiego, cukier puder do dekoracji\nTo najprostsze na świecie szybkie ciastko. Masę migdałową przekładamy do miski, mieszamy z jajkiem (i opcjonalnie dżemem). Formujemy z niej wałek długości płatu ciasta francuskiego. Masę migdałową owijamy ciastem. Końce ciasta zlepiamy. Z wałka formujemy dowolny kształt, np. litery, wieniec etc. Ciasto można opcjonalnie posmarować rozkłóconym jajkiem. Układamy na wyłożonej pergaminem blasze łączeniem do dołu. Pieczemy w 175 st. ok. 15 minut – aż ciasto będzie złote. Podajemy na zimno lub gorące, posypane cukrem pudrem.\nWięcej na ten temat: ciasto, Boże Narodzenie, Holandia, mikołajki, Święty Mikołaj


samolotypolskie.pl - Cywiński Zbierański samolot\nCywiński Zbierański samolot, 1911\nSamolot pionierski Cywiński Zbierański. Przy samolocie Czesław Zbierański. (Źródło: Banaszczyk E. ”Pierwsze skrzydła”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1972).\nZ inicjatywy Koła Awiatorów przy Stowarzyszeniu Techników w Warszawie w jesieni 1909 r. Czesław Zbierański wyjechał do Paryża w celu zapoznania się z ówczesną techniką lotniczą. Po powrocie zaprojektował samolot o konstrukcji drewnianej, stosując silnik ze śmigłem ciągnącym, podczas gdy ówczesne dwupłaty miały śmigła pchające. Po zatwierdzeniu projektu przez Koło Zbierański wyjechał do Francji po zakup materiałów. Zetknąwszy się z samolotem Voisin o konstrukcji z rur stalowych, zdecydował się na budowę kadłuba z rur.\nWspółpracownikiem Zbierańskiego został Stanisław Cywiński (późniejszy konstruktor lotniczy), który wiosną 1910 r. dostosował projekt do konstrukcji stalowej i opracował szczegóły rozwiązań konstrukcyjnych. Kadłub samolotu został zbudowany latem 1910 r., w szopie na terenie fabryki lamp E. Krzemińskiego przy ul. Solec 103 w Warszawie. Po wybudowaniu hangarów Warszawskiego Towarzystwa Lotniczego ”Awiata” na Polu Mokotowskim przenieśli się wczesną jesienią 1910 r. do hangaru nr 1. Tam budowa została ukończona. Jesienią 1910 r. Cywiński kupił silnik do samolotu.\nW maju 1911 r. podczas próby wzlotu na samolocie dokonanej przez Cywińskiego, niewłaściwe podłączenie przewodów do iskrownika spowodowało zapalenie się benzyny i spalenie się części pokrycia płata. W lecie samolot wyremontowano. W dniu 25.09.1911 r. samolot Zbierańskiego i Cywińskiego oblatał Michał Scipio del Campo przelatując 15-20 km, na wysokości 50-60 m, w ciągu 15 minut. Silnik był za ciężki i za słaby, dlatego zamontowano silnik Gnôme pochodzący z samolotu Morane-Borel należącego do M. Scipio del Campo.\nGdy na początku 1912 r. ”Awiatę” przejęło wojsko rosyjskie, samolot przed eksmisją uratował rosyjski porucznik Krachowiecki, fikcyjnie kupując go. Cywiński wymontował silnik, a Zbierański ofiarował płatowiec Związkowi Awiatycznemu Słuchaczy Politechniki we Lwowie. Samolot został przewieziony w 1912 r. do Krakowa, gdzie był wystawiony w Oleandrach na terenach powystawowych, a następnie przechowywany ponad rok. Tam na początku wojny w 1914 r. spłonął podczas pożaru budynków wystawowych.\nBył to jeden z pierwszych udanych polskich samolotów, był drugim po ”Jaskółce” (konstrukcji Edmunda Libańskiego) udanym samolotem zbudowanym na ziemiach polskich i pierwszym udanym zbudowanym w Warszawie.\nPłaty prostokątne, dwudźwigarowe, o konstrukcji drewnianej, wsparte miedzy sobą słupkami z rur stalowych i wykrzyżowane drutami. Pokrycie płócienne. Lotki tylko na górnym płacie.\nKadłub kratownicowy z rur stalowych łączonych śrubami. Rury usztywnione przez wbicie w nie prętów jesionowych. tył kadłuba o przekroju trójkątnym. Pola kratownicy wykrzyżowane drutami. Miejsce pilota otwarte.\nUsterzenie poziome dwupłatowe. Stery stanowiły końcowe, wychylane części usterzenia. Usterzenie pionowe podwójne.\nSilnik- ENV typ D o układzie V o mocy 29 kW (39 KM), (wg - o mocy 40 KM).\nDane techniczne Cywiński-Zbierański (wg ):\nRozpiętość- 10 m, długość- 8,5 m, wysokość- 3,3 m, powierzchnia nośna- 31 (wg - 34) m2\nMasa własna- 240 kg, masa użyteczna- 100 kg, masa całkowita- 340 kg.\nPrędkość- 70 km/h, czas lotu- 1 h 30'.


Zapiski niespotykanie spokojnego człowieka: Spraw kilka\nLabrava 8 lutego 2013 20:03\nOj nie chciałabym Cię spotkać jak jesteś taki nabuzowany :D ale co prawda należało im się!\nJestem3xl 8 lutego 2013 20:07\n...taki mały byczek Tornado wtedy jestem... :)\nPantera 8 lutego 2013 20:05\nNie zjadlam ani jednego paczka!\nW tej Polsce trzeba miec konskie zdrowie, zeby chorowac. Nie mozesz sobie sam chodzic na plywanie? To doskonaly sport dla kregoslupowcow. Powinienes regularnie plywac, z pewnoscia by Ci sie polepszylo.\nJestem3xl 8 lutego 2013 20:22\nPływać uwielbiam ale ceny na basenie to horror...\nPeelargonia 8 lutego 2013 20:51\nWidzę, że nie tylko ja ostatnio zrobiłam awanturę. Kilka dni temu wkurzyłam się, bo miałam zapłacić prawie 4 zł więcej niż sobie obliczyłam. Niby nic, a jednak jak tak kilka razy się powtórzy, to sumka jest. Nie omieszkałam tego powiedzieć sprzedawcy, że ceny się nie zgadzają. To popatrzyła na mnie jakbym jej ojca pomidorem zabiła ;/ i bądź tu człowieku mądry i kłóć się o swoje.\nJestem3xl 8 lutego 2013 20:54\n...mnie poszło o 2 zeta...\nGohaa 8 lutego 2013 21:22\nJakaś blogowa plaga chorobowa...ja nosa nie wystawiłam z domu od dwóch tygodni, lekarza nie liczę...:(\nJestem3xl 8 lutego 2013 21:26\nVill 8 lutego 2013 22:56\nNiestety tak to jest, że pan każe, sługa musi a potem sługa obrywa ech... krew mnie zalewa, jak coś takiego czytam\nCo do zdjęć to pierwsze najbardziej mi się podobało :)\nJestem3xl 8 lutego 2013 22:59\n...zrobię szum, to palant ich zwolni... i tyle...\nMańka 8 lutego 2013 23:04\nMiałam kilka razy taką sytuację sklepową z cenami, ale machnęłam ręką. Potem zastanawiałam się, czy słusznie, ale nigdy się pewnie nie dowiem :D\nZmarznięta woda rządzi :D\nJestem3xl 9 lutego 2013 08:18\nzgaga 8 lutego 2013 23:12\nDo awanturowania się mam generalnie uraz, ale... Czasem i ja nie ,,strzymię''!\nJestem3xl 9 lutego 2013 08:20\n...nie lubię jak ktoś mnie robi w bambuko...\nTata pisze bloga 8 lutego 2013 23:27\nNie byłem nigdy w okolicach Komarowa, ale podoba mi się ten szpaler drzew odbity w wodzie :) Ładnie tam :)\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:17\nKomarowo, tak została nazwana droga na plażę obfita w pewne krwawe owady...\nAGATA G. 9 lutego 2013 07:53\npiękne zdjęcia ja też nie zjadłam pączka a ze zdrowiem to tak jest jak u mnie że muszę cierpieć.\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:18\n...a ja mam lekki niedosyt pączkowy...\nmironq 9 lutego 2013 10:10\nNie zjadłem ani jednego pączka, bo za słodyczami nie przepadam. Powaliła mnie natomiast kobieca przemiana materii, według której dwa pączki zmieniają się w dwa kilogramy nadwagi. Pogoda na spacer Ci dopisała, z czego się cieszę, bo najgorzej to chorując siedzieć w domu.\n... chodzić mi wolno i dobrze bo jak mam leżęć to mnie strzela...\nMasked 9 lutego 2013 13:02\nczyli jak widać w całej Polsce lekarze tak samo chętni do pomocy, a w sklepach tak samo zdzierają kasę i oszukują... miło.\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:20\n...jak coś się zmieni to będą dwie opcje: emigracja lub życie po życiu...\nFortunata 9 lutego 2013 13:10\nMasz rację z tymi cenami, oni chcą tylko głupka z człowieka zrobić a ludzie tacy jak Ty np nie pójdą na to i dobrze, ktoś musi myśleć racjonalnie ;)\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:21\n...gdyby wszyscy zwracali uwagę i wymagali, to byłoby inaczej. A tak jeden się odezwie a dziesięciu głowy opuszcza...\nŁucja-Maria 9 lutego 2013 13:32\nPodpisuję się pod cenami...\nMożemy walczyć i tak wychodzimy na i...\nMiałeś fantastyczny spacer.\nŚpisz na twardym łóżku? czy z pływającą wodą?\nJak to drugie to wyrzuć z mieszkania.\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:22\n...twarde łóżko, tylko poduszki nie mogę dopasować. Jak śpię na płasko to w głowie mi sie kręci...\nAtalia 9 lutego 2013 16:09\nJa też muszę do lekarza po skierowania na rehabilitację iść-na kręgi szyjne.\nCo do pączków to zjadłam trzy!!\nJestem3xl 9 lutego 2013 18:23\n...no to powodzenia...\nlewym okiem 9 lutego 2013 17:21\nna bol kregoslupa to najlepsza gimnastyka nawet jak boli,samo chodzenie raz na jakis czas na rehab. moze pomoze ale pewnie nie na zawsze,woda tez moze marznac a czemu nie :)\n...zaczynam chodzić na kijki nawet po pół godziny dziennie...


Mieszkanka Opola Lubelskiego odnaleziona z poderżniętym gardłem. Prokuratura oskarża męża o zabójstwo | Kurier Lubelski\nMieszkanka Opola Lubelskiego odnaleziona z poderżniętym gardłem. Prokuratura oskarża męża o zabójstwo\nPiotr Nowak 15.07.2019\nDo tragedii doszło 25 października 2018 r. Tego dnia małżeństwo odwiedziło rodzinę Rafała Sz., żeby ustalić datę chrztu swojej córeczki. Następnie razem pojechali zarezerwować lokal. Po załatwieniu formalności małżeństwo z dzieckiem udało się do domu.\nNa kolację Rafał i Ewelina Sz. zjedli pizzę. Około godz. 21 położyli dziecko spać. Później między parą rozgorzała kłótnia. Żona zarzucała mężowi, że zarabia za mało pieniędzy.\nW pewnym momencie, jak ustalili śledczy, Ewelina Sz. miała chwycić nóż kuchenny i zamachnąć się nim w stronę męża. Doszło do szarpaniny, w wyniku której Rafał Sz. odebrał ostrze kobiecie.\n30-latek uderzył żonę. Ta upadła na łóżko. Wówczas mężczyzna miał wskoczyć na nią, przytrzymać i dwukrotnie podciąć szyję 16-centymetrowym ostrzem.\nBrutalne zabójstwo w Opolu Lubelskim. 29-latek zabił swoją żonę?\nNastępnie umył nóż, ręce, wyszedł z domu, wsiadł do samochodu i przez pewien czas jeździł bez celu po Opolu Lubelskim. W trakcie podróży wyrzucił nóż. Około 22.30 przyjechał do swojego domu rodzinnego. Wziął prysznic, przebrał się, spodnie wrzucił do studni i położył się w łóżku, ale nie mógł spać. Wrócił do Opola Lubelskiego.\nOkoło godz. 1.25 zatrzymał go patrol policji z uwagi na nieoświetloną tablicę rejestracyjną. Okazało się, że samochód nie ma aktualnych badań technicznych. Policjanci zabrali mu dowód rejestracyjny i pozwolili kontynuować jazdę.\nOkoło godz. 2 Rafał Sz. odwiedził wujka. Z relacji świadków wynika, że był blady i wystraszony. Powiedział, że jego żona leży w kałuży krwi. Wujek postawił na nogi całą rodzinę, która spotkała się przed domem Rafała i Eweliny.\nJako pierwsi do mieszkania weszli Rafał Sz., jego matka i teściowa. Tam znaleźli ciało kobiety. 30-latek zaczął lamentować. Krzyczał, że on tego nie zrobił. Wezwano policję i pogotowie.\nLeżała na plecach, nie dawała oznak życia\nInformację o kobiecie leżącej w kałuży krwi policjanci z opolskiej komendy otrzymali przed godz. 3. Przed domem zastali Rafała Sz., jego matkę i teściową.\n„Po wejściu do mieszkania funkcjonariusze policji ujrzeli leżące na łóżku ciało kobiety, jak się później okazało Eweliny Sz. Leżała ona na plecach, była przykryta kołdrą, nie dawała oznak życia. W okolicy szyi miała widoczną rozległą ranę ciętą” – czytamy w aktach sprawy.\nWezwane pogotowie stwierdziło zgon kobiety. Policjanci zatrzymali Rafała Sz. Od tego czasu przebywa w areszcie tymczasowym.\nPostępowanie prowadziła Prokuratura Rejonowa w Lublinie. Biegli ustalili, że przyczyną zgonu kobiety było wykrwawienie. Zamki w mieszkaniu były sprawne. Noża nie odnaleziono.\nŚledczy ustalili, że para była małżeństwem od sierpnia 2017 r. Początkowo nowożeńcy mieszkali i pracowali za granicą, ale wrócili do kraju. Zamieszkali w domu matki Eweliny Sz. w Opolu Lubelskim. Od tego czasu ich relacje pogorszyły się. W domu coraz częściej dochodziło do kłótni i awantur, głównie o podłożu finansowym. Żona groziła mężowi rozwodem.\nWywiad środowiskowy wykazał, że Rafał Sz. był postrzegany jako „normalny młody człowiek”. Jednak w trakcie śledztwa ustalono, że przynajmniej raz uderzył żonę w trakcie kłótni. Nie był wcześniej karany. W chwili zdarzenia był trzeźwy.\nW trakcie przesłuchania przyznał się do pozbawienia życia Eweliny Sz. Zastrzegł, że zabójstwa nie planował a jedynie bronił się przed żoną, która miała „wyskoczyć do niego z nożem”. Swoje działanie tłumaczył obroną konieczną. Prokuratura nie dała wiary tym wyjaśnieniom i oskarżyła 30-latka o zabójstwo. Grozi mu za to dożywocie.\nGość 18.07.2019 19:45:00\nTak to jest, jak żona pomiata mężem, o wszystko robi awantury, skacze do niego z łapami, nożem, a gdy facet raz nie wytrzymał to teraz jaki on zły. Zabijać nie powinien, ale wierzę mu ze działał w afekcie. Kobiety be, celnie wykorzystują to, że facet nie chce się skarżyć, a jakby chciał to nikt mu nie uwierzy, co najwyżej wysmieje. Kobiety wykorzystują też fakt, że w sytuacji rozejscia się, mąż nie ma szans na to by dziecko pozostało przy nim. To jest chore.\nGość 17.07.2019 11:20:21\n2019-07-16T22:11:06 02:00, Dorota D.:\nW Opolu Lubelskim pracuje policjantka z wyrokiem. Gazety milczą. Trzymają ja układy.\nWłaśnie! Dlaczego o tym gazety się nie rozpisują! To nie miejsce i czas na rozpamiętywanie tej sprawy ale niech każdy wie że niektórzy o tym nie zapomnięli!!! Układy Opolskiej policji!!\nDorota D. 16.07.2019 22:11:06\nGosc 16.07.2019 11:48:29\n2019-07-15T22:02:57 02:00, Gmina Opole Lub.:\nLudzie to jest artykuł o morderstwie mlodej dziewczyny , a nie o 500 . Kłótnia o zarobki to nie powód by zabijać. Poza tym poderzniecie gardła i zostawienie spiącego dziecka z martwą matka i próba zatarcia śladów to nie obrona konieczna ." Normalny chlopak ," nie jeden normalny w domowym zaciszu maltretuje żonę . Pzn. Jak łatwo daliscie się zmanipulować artykulowi i skierować nienawiść na ofiarę przez co usprawiedliwiajac kata.\n2019-07-16T09:05:21 02:00, Gość:\nale tam była kłótnia o pieniądze ... "W domu coraz częściej dochodziło do kłótni i awantur, głównie o podłożu finansowym....", i przecież mając dziecko dostawali przez rok 1000 plus i 500 plus i jeszcze mało i on pracował. No to wcześniej jak nie było 500 plus to 3/4 facetów było do wyrzucenia z domu bo mało zarabiali. Mój ojciec miał rentę, mama pracowała i musieli sobie dawać radę.\nNa patologii zarabia się najlepiej gdzie dwuch się bije trzeci korzysta\nGość 16.07.2019 09:05:21\nMati 16.07.2019 07:25:44\nPrzynajmniej raz uderzył żone a ile razy zrobiła to żona ?,zbrodnia to zbrodnia !ale czasem kobieta tak wyprowadzi człowieka z równowagi że nie można zapanować nad chwilą tu była ta chwila.Czasu już nie cofnie ani on ani ona.\nA my do końca nie poznamy prawdy.\nJej już nie ma a on napewno nie ma lekko czas na przemyślenia bedzie miał napewno.\nŻal człowieka żal rozbitej rodziny.\nGmina Opole Lub. 15.07.2019 22:02:57\nGość 15.07.2019 21:10:48\n2019-07-15T18:09:36 02:00, Gość:\nAbstrahując od tego artykułu ale może tak już dość tego czy w naszym kraju nie dzieje się nic innego poza wypadkami pobiciami i morderstwami czy tak powinno wyglądać społeczeństwo które teoretycznie dostało od państwa pomoc w postaci zapomóg socjalnych wydaje mi się ze większość najnormalniej w świecie nie była i do tej pory nie jest na to gotowa to tak jak dać szympansowi odbezpieczony AK 47 i patrzeć co się stanie wstyd mi za nasz kraj i rosnąca w nim patologie a co najlepsze każdy kto pracuje uczciwie i płaci podatki jest sponsorem tej rozprzestrzeniającej się jak zaraza degrengolady\n2019-07-15T20:10:07 02:00, Gość:\nCo za brednie. Ludzie się nie szanują. Ot co!. Na bzdety nie szkoda z naszych podatków, na rodzinę szkoda. Gościu musiałeś pod tym artykułem właśnie.\nto jak nie stać na dziecko to się nie robi, chyba proste, tyle lat nie było plusów i dzieci były\nGość 15.07.2019 20:10:07\nGość 15.07.2019 20:02:45\njak mało mąż zarabiał to po co się decydowała na dziecko\npożar diamentowa lub...\nPożar przy Diamentowej. Podpalił mieszkanie byłej konkubiny\npijana wypadła z okn...\npijana zajmowała się...\nnietrzeźwa matka wło...\n29-latka, która opiekowała się 3-letnim dzieckiem miała w organizmie 2 promile alkoholu. Kobieta wypadła w trakcie mycia okien w swoim mieszkaniu, które było na niskim piętrze i doznała urazu głowy.


Wizyta w fabryce i Muzeum Skody w Czechach | WSB we Wrocławiu\nPrawdziwa gratka dla miłośników motoryzacji i …nie tylko!\nWizyta polegała na zwiedzeniu fabryki Škoda Auto, która swą powierzchnią i infrastrukturą przypomina miasto w mieście. Studenci i wykładowcy odwiedzili również niezwykle ciekawe Muzeum tej marki w miejscowości Mlada Boleslav, mieszczącej się w odległości około 60 km na północ od Pragi oraz 215-260 km od Wrocławia (w zależności od wyboru trasy). Wizyta odbyła się 20 listopada 2018 r.\nSkoda posiada unikalne centrum szkoleniowe – Lean Center, gdzie pracownicy oraz dostawcy otrzymują kompleksową wiedzę z zakresu produkcji i zarządzania zgodnie z koncepcją Lean Production/Management.\nCzeskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne produkujące samochody osobowe zostało założone w 1895r., a od 1991r. należy do grupy Volkswagena. Skoda Auto postawiła sobie ambitne plany zwiększenia produkcji samochodów oraz częstszego wytwarzania nowych modeli. Produkcja samochodów rzeczywiście rośnie, zapotrzebowanie również, a to wymaga radzenia sobie z nowymi wyzwaniami i wykorzystywania optymalnych rozwiązań. Dlatego też Skoda zbudowała nowoczesne centrum szkoleniowe, gdzie pracownicy oraz poddostawcy producenta doskonalą się w zakresie m.in. montażu i budowy karoserii. Szkolenia skierowane są nie tylko do: managerów chcących uzupełnić swój warsztat metodologiczny; osób pełniących role związane z usprawnianiem procesów biznesowych; kierowników administracji, logistyki i produkcji; trenerów wewnętrznych Lean Production/Management, ale wszystkich entuzjastów narzędzi Lean.\nCiekawostki o Skoda:\nW fabryce Skody w mieście Mlada Boleslav produkuje się dziennie 2500 aut - 2 auta na minutę, do tego 1000 aut produkuje się w drugiej fabryce w Kvasinach, co daje łącznie 3500 aut dziennie w samej Republice Czeskiej.\nFabryka Skody pracuje w modelu „lean” i posiada w swoim składzie części tylko na 2 godziny produkcji aut do przodu, a na halę montażową dane części trafiają na 12 min. przed ich montażem, dzieje się tak ze względu na to, iż większość dostawców Skody ma swoje fabryki w MB – dostawa nowych części na czas jest więc kluczową kwestią – system „Just in time”.\nDostawca części ponosi karę 4000 euro za minutę spóźnienia w dowiezieniu części.\nDziennie na teren fabryki wjeżdża 1500 samochodów ciężarowych dostarczających niezbędne podzespoły do produkcji samochodów; fabryka Skody w MB produkuje model: Fabia, Octavia, Rapid oraz Seata Toledo.\nW Mlada Boleslav w Skodzie pracuje 22 tys. osób; w Kvasinach dalszych 4,5 tys. Skoda jest jednym z trzech największy pracodawców w Czechach.\nZapotrzebowanie na pracowników w chwili obecnej wynosi 3 tys. osób.\n1/3 powierzchni miasta Mlada Boleslav zajmuje Skoda Auto.\nPracownik Skody może liczyć na upusty m.in. przy zakupie auta.\nŚrednia pensja pracownika fabryki to 30 000 kc brutto (1300 EURO netto).\nInżynierowie i management niższego szczebla zarabiają średnio 47 000 kc brutto (~2000 EURO).\n25% pracowników Skody jest zatrudnionych przez firmy zewnętrzne, w ramach outsourcingu.\nPracownikom Skody przysługuje 5 tygodni płatnego urlopu w roku (w co wliczają się święta oraz 3 tygodniowy postój fabryki w wakacje).\nNa każdą operację na swoim stanowisku, pracownik ma 58 sekund.\nPracownik stojąc przy samochodzie przesuwa się razem z nim na taśmie, na której jest on umieszczony.\nW czasie całej 12h zmiany w fabryce, pracownik ma 40 min. przerw (30 min na obiad + 2 x 5 minut).\nPełny obiad w kantynie w fabryce kosztuje 27 kc.\nFabryka pracuje na 3 zmiany; niektóre pozycje pracują na 8h zmianach - montaż, lakiernia, natomiast tłocznia, spawalnia – 12h.\nFabryka w MB produkuje silniki benzynowe dla koncernu VW Group; diesle do Skody dostarczane są z fabryki z Niemiec.\nNa „najpopularniejszy” model Skody Octavię trzeba w tym momencie czekać rok od daty złożenia zamówienia.\nFabryka w Kvasinach produkuje Skodę Superb oraz Karoq Kodiaq oraz Seata Ateca.\nW trzeciej fabryce Skody w Czechach, w Vrchlabi, produkuje się skrzynie biegów (2200 dziennie); jest tam zatrudnionych 1000 osób.\nDo 30.01.2018 r. fabryka w Vrchlabi wyprodukowała 2 miliony dwusprzęgłowych automatycznych skrzyń biegów.\nSkoda na terenie Czech ma tylko jedną tłocznię znajdującą się w Mlada Boleslav, która zaopatruje w materiał dwie fabryki – tą w MB oraz w Kvasinach, tak więc dziennie musi wytłoczyć tyle materiału, aby starczyło na 3000 samochodów.\nNiepozorne role stali, z której robi się karoserie, ważą 26 lub 50 ton i mają długość 4 km.\nRoboty pracujące w magazynie w ciągu godziny mogą przeładować (przyjąć lub wydać) niemal 600 skrzynek z częściami. Budowa zrobotyzowanego magazynu to element wprowadzania w zakładach firmy technologii Przemysłu 4.0.\nWe wrześniu 2017 r. Skoda wyprodukowała dwudziestomilionowy egzemplarz samochodu, licząc od 1905 r. - była to Skoda Karoq.\nW 2017 r. wyprodukowano 1 232 042 samochodów ze znaczkiem Skody.\nOprócz Czech Skoda posiada swoje fabryki m. in w: Rosji, Chinach, Indiach, Słowacji, Kazachstanie oraz na Ukrainie.\nOrganizatorami wyjazdu byli wykładowcy WSB we Wrocławiu - dr Monika Wilk-Lechniak i dr Agnieszka Piasecka-Głuszak. Szczególne podziękowania kierujemy do studenta WSB Michała Bekiera oraz Pani Elżbiety Bekier za pomoc w organizacji wizyty w Skodzie Auto oraz tłumaczeniu z języka czeskiego na polski podczas zwiedzania fabryki.\nAutor tekstu: dr Monika Wilk-Lechniak, wykładowca WSB we Wrocławiu, opiekun naukowy Studenckiego Koła Naukowego Logistyki.\nOtwarcie Lab powered by Nokia w WSB!


Przegląd trendów mody męskiej na wiosnę/lato 2016 r. – GENTmag\nPrzegląd trendów mody męskiej na wiosnę/lato 2016 r.\nPo raz pierwszy od dłuższego już czasu lato nie przywita nas taką feerią barw jak dotychczas. Mamy tendencję do przenoszenia trendów zarezerwowanych na jesienne klimaty do pory wiosennej.\nOkrycia utrzymane w stylu safari czy też kurtki typu bomber nie muszą za kilka tygodni iść na krótkie zapomnienie, mogą nam służyć przez jeszcze dłuższy czas. Sprawdź trendy, które naszym zdaniem zdominują nadchodzącą wiosnę.\nNa pustynnych terenach doskonale wiedzą, jak dobrze się ubrać korzystając z praktycznych rozwiązań. Kluczem tutaj jest charakterystyczna kurtka z paskiem i czterema kieszeniami.\nMożna pójść w stronę taką jak Brunelo Cucinelli i Tod’s, korzystając ze standardowych rozwiązań – beże i biele podkręcić przez szarości oraz mocniejsze brązy. Najlepiej jednak wyjść naprzeciw bezpiecznym rozwiązaniom, zabawić się kolorami jak Bally.\nDo dwóch różnych odcieni brązu dodać odrobinę żółci lub kobaltu. Nikt też nie powiedział, że trend safari ma ograniczoną paletę barw. Wykorzystała to marka Polo Ralph Lauren pokazując granatowy total look z kurtką przewiązaną w talii.\nŹródło: Brunelo Cucinelli, Tod’s, Bally, Polo Ralph Lauren\nPamiętacie film Drive z Ryanem Goslingiem? Nosił on tam miękką kurtkę z wyszytym skorpionem na plecach. Tym razem takie wariacje zostawiamy na późniejsza porę.\nKurtkę bomberkę na nadchodzący sezon wybieramy w jednolitych kolorach. Zazwyczaj jest ona ciemniejsza od reszty stylizacji, zestawiona z podrapanymi spodniami lub w nieco sportowej konwencji jak w kolekcji Parajumpers.\nMożna też wybrać całkiem odwrotną stronę – pójść w biały total look albo pobawić się resztą ubrań jak w H&M, zestawić marynarskie paski z piaskowym odcieniem brązu.\nŹródło: Parajumpers, Simon Miller, Zara, H&M\nKto z nas nie lubi czasem ożywić rzeczywistości przy pomocy dobrego koloru? W nowym sezonie warto rozweselić stylizację z pomocą pomarańczowego płaszcza lub garnituru. Przy tak barwnym akcencie można postawić na białe i brązowe tło, które doda większej szlachetności.\nFani klasyki oraz biurowi pracownicy mogą postawić na okrycie w tym żywym odcieniu, które będzie współgrać z białymi spodniami i ciemną górą jak z pokazu Dior Homme.\nŹródło: Bally, Canali, Hardy Amies, Dior Homme\nKiedyś wojskowe mundury kupowało się w specjalistycznych sklepach. Teraz łaty moro dostępne są w butikach wielu projektantów i sklepów. Militarny print nosimy w wersji formalnej, sportowej i casualowej.\nW formalnej jako koszula pod granatowy garnitur, sportowej jako spodnie do grafitowej kurtki, a w wersji casualowej jako gruba kurtka. Nie musimy stawiać tylko na standardowe zielone odcienie. W nadchodzącym sezonie sprawdzą się również szare oraz granatowe plamy. Jeżeli macie jeszcze zeszłoroczne koszule możecie śmiało je zakładać również i w tym roku.\nŹródło: Dior Homme, Polo Ralph Lauren, Valentino, Belstaff\nZielony. Kolor nadziei, murawy boiska, świeżo skoszonej trawy. Taki motyw roślinny panował na prezentacji nowej kolekcji Tommy’ego Hilfigera.\nCo prawda, nie było tam trawy, a naścienna roślinność, lecz kolor ten przeniósł się na dwurzędowe garnitury. Uniqlo stawia w tym trendzie na wyrazisty odcień jako sweter przy białych spodniach, zaś Gieves&Hawkes proponuje cały zestaw monocolor.\nŹródło: Tommy Hilfiger, Uniqlo, Gieves&Hawkes, Hugo Boss\nKażdy z nas tyje lub chudnie. W tej pierwszej sytuacji trudno o pozostawienie w garderobie starych ubrań, ale w tej drugiej możemy pozostawić co niektóre swetry bądź płaszcze.\nPrzy ubieraniu takich ubrań zrezygnujmy jednak z obszernych spodni, które dodadzą nam zbędnych kilogramów. To, co zakładamy pod beżowy trencz lub granatowy płaszcz powinno w miarę podkreślać naszą sylwetkę i wyglądać naturalnie.\nJeżeli ktoś jest już znudzony prezentowaniem wśród nowych kolekcji samych okryć to Trussardi ma inne rozwiązanie. W swoim lookbooku pokazali oversize’owy kardigan dobrany do cienkiego longsleeve’a i skórzanych spodni na gumkę.\nŹródło: Trussardi, Balenciaga, Alexander Wang\nOd kilku już sezonów przewijają się w różnych wersjach pasy. Małe i duże, pionowe i poziome, w kratkę i rombowe. Podczas tegorocznego lata na swetrach wzór ten zostanie nieco okrojony. Kreski pozostaną, tylko przy kołnierzu zobaczymy samo tło.\nJak je nosimy tym razem? Na rockowo jak u Toma Forda i grzecznie jak u Tommy’ego Hilfigera. Mimo różnych charakterów mają wspólny mianownik – spodnie. Spodnie i buty, jedne z nich są białe, drugie czarne. Ich styl zmienia tylko kurtka. Na co dzień można postawić na biały model, natomiast na nocne wyjście do klubu zamieć go na coś skórzanego np. klasyczną ramoneskę.\nFani klasyki nie muszą czuć się zawiedzeni. W asortymencie Toma Forda znajdą mnóstwo garniturów, a wśród nich nie zabrakło egzemplarzy zachowanych w pasiastym trendzie. Również Canali, mało znana marka, na którą warto zwrócić uwagę, serwuje podobne marynarki. Są one już w poziome paski, widoczne wyłącznie na górnych partiach stylizacji.\nŹródło: Tom Ford, Tommy Hilfiger, Canali\nWśród wszystkich trendów te wydają się być najbardziej atrakcyjne zarówno dla fanów stylu formalnego, jak i młodzieżowego. Należy mieć na uwadze szybki rozwój powracających lat 70. i wycinankowych motywów. Być może za sezon lub dwa ulicą zawładną stylizacje hippie albo, w całkowitym kontraście do tego, koronkowe koszule w stylu wiosenno-letniego Burberry i dawnego stylu Alexandra McQueena.\nI co, który trend Ci się podoba i chętnie byś założył? A który kompletnie do Ciebie nie pasuje?\nPowiązane elementy:Alexander Wang, Balenciaga, Bally, Belstaff, bomber jacket, bomberka, Brunelo Cucinelli, Canali, Dior Homme, Featured2, Gieves&Hawkes, green look, H&M, Hardy Amies, Hugo Boss, military look, moda meska, moda meska trendy 2016, orange look, oversize look, Parajumpers, pasy, Polo Ralph Lauren, Simon Miller, Tod's, Tom Ford, Tommy Hilfiger, Trussardi, Uniqlo, Valentino, Zara\n10 klasyków garderoby, które powinny znaleźć się w Twojej szafie na zimę


Chateau la Foret- nietypowe wakacje w bajkowej aranżacji w Wandei we Francji z LuxCamp!\nFrancja Wandea Camping Chateau la Foret\nPrzeżyj niepowtarzalne bajkowe wakacje w zachodniej Francji w Chateau La Foret!\nLuksusowy kemping na francuskim wybrzeżu Atlantyku to doskonały sposób na poznanie regionu. Atlantyk i piaszczyste plaże rozpieszczą Cię możliwościami spędzania czasu na sportowo. Pobliskie miasteczka nadmorskie zauroczą Cię instancyjnie. Wakacje na kempingu to idealny pomysł na spędzanie czasu na świeżym powietrzu po całym roku pracy. Zarezerwuj Twoją bajkę już dziś z LuxCamp!\nPiasek, 12 km\nMorze, 12 km\nKemping Chateau la Foret w Wandei\nlokalizacja niedaleko od piaszczystych plaż,\ngwarancja słonecznej pogody,\nnietuzinkowy basen zamykany i podgrzewany,\nzróżnicowana oferta zajęć sportowych.\nTa część wybrzeża Atlantyku może się pochwalić najdłuższymi piaszczystymi plażami, na których organizowane są róznego rodzaju sporty wodne i imprezy regionalne. Kompleks kempingowy położony jest na terenie zalesionym, co dodaje uroku i możliwości spacerowania na świeżym powietrzu. Nie możesz przegapić L'Ile d'Yeu- wyspy, do której możesz dotrzeć wynajmując łódkę, a na miejscu zwiedzisz teren wynajętym rowerem. Mała perełka oceanu- Saint Gilles- to urokliwe miasteczko nadmorskie, które uraczy Cię swoim historycznym charakterem.\nPlac kempingu to miejsce spotkań wszystkich nowopoznanych sąsiadów to tutaj znajduje się serce kempingu, gdzie dzieje się najwięcej. Restauracja, bary i lodziarnie zachęcą Cię do lenistwa i niegotowania w domku. Kupisz tutaj świeży chleb, skosztujesz orzeźwiających drinków oraz regionalnych specjałów na dwa kroki od domku.


The Philosophy of the Western PDF Czytanie Książek Pobierz\nPobierz The Philosophy of the Western PDF\nMęczą w z wyszukiwanie sieci gdy można zobacz e-book krawędzi The Philosophy of the Western, można wszystkie musimy wymagać. Nasza źródło informacji znaleźć specjalna E-ebook The Philosophy of the Western, dalej ebook szkolenie od wyjątkowy generos przez fantasy a także prywatny detektyw pomoc a miłość Historia. Pielęgnacja znajdziesz swój czas i wysiłek, dowiedzieć się, że trzeba w catalog connected with ebook elektroniczne. Pozytyw naszej elektronicznych kolekcja:\nźródła pozytywne wspaniale nie mają braku związane z reklama, człowiek bezpiecznie odczyt to książek The Philosophy of the Western Dalej pobieranie, twój e-ebook The Philosophy of the Western może pracować przepisać his ulubiony w plik, rtf, epub, dokument, fb2, aby zobaczyć mobi Format uczyć się ludzie na ulicy, a również asi move jednostajny podróż.\npojemnik pobierz e-book darmo, nie ma wymogu liczby korzystania ebook.\nnie lubię a standardowe katalog, cyfrowy catalog faktycznie otwarty 24 godziny na dobę, w każdej chwili!\nByliśmy - lista udział poradniki stale aktualizacja. co Tydzień nowa Ebook elektroniczne, czasopismach, kursy, audiobook normalnie opcjonalnie.\nłatwy i logiczne Framework od kolekcja involved poradniki pomoc minimize to chwila stosunkowo wyszukiwanie stosunkowo specjalne idealnie pracy.\nnie ruszaj ty, fantastyczny E-Ebook The Philosophy of the Western życie życie niewielkie życie.\nA zobacz The Philosophy of the Western bez kosztów w w fb2, txt, epub, pdf, mobi format w odniesieniu do android cell phone, telefon, iPad tablet Apple iPad, iEbooks, can telefon nawet produktu, szukaj prawidłowo podręcznik strukturę o rodzajów niższy. pożądanie przeczytać w Internecie książka The Philosophy of the Western watch link niższy.\nPobieranie "The Philosophy of the Western"\nThe_Philosophy_Of_The_Western.pdf Pobieranie PDF\nThe_Philosophy_Of_The_Western.epub Pobieranie EPUB\nThe_Philosophy_Of_The_Western.txt Pobieranie TXT\nThe_Philosophy_Of_The_Western.doc Pobieranie DOC\nThe_Philosophy_Of_The_Western.fb2 Pobieranie FB2\nThe_Philosophy_Of_The_Western.mp3 Pobieranie MP3\nThe_Philosophy_Of_The_Western.zip Pobieranie ZIP\nThe_Philosophy_Of_The_Western.torrent Pobieranie uTorrent\nThe Philosophy of the Western Recenzje\nTytuł oryginalny: The Philosophy of the Western\nOcena ebook: 3.7 na 5 (93 głosów)


Kraje bałtyckie odgradzają się od Rosji. Rusza budowa muru [ZDJĘCIA] - Forsal.pl\nW poniedziałkowej ceremonii inaugurującej budowę pierwszego, długiego na 44,6 km odcinka ogrodzenia uczestniczył minister spraw wewnętrznych Litwy Eimutis Musiunas. fot. EPA / VALDA KALNINA Dostawca: PAP / EPA. / PAP/EPA / VALDA KALNINA\n1 Wysokie na dwa metry metalowe ogrodzenie będzie docelowo biegło wzdłuż 130 km na granicy litewsko-rosyjskiej.\n2 Obecnie przebieg granicy pomiędzy Litwą a obwodem kaliningradzkim wyznaczają, oprócz rzeki Niemen, stanowiącej granicę naturalną, jedynie specjalne znaki i pas ziemi o szerokości 13 metrów.\n3 Ogrodzenie dodatkowo będzie wyposażone w nowoczesny system monitoringu. Koszt inwestycji szacuje się na 3,6 mln euro. Prace będą finansowane z budżetu państwa i z funduszy unijnych.\n4 Minister spraw wewnętrznych Eimutis Misiunas oświadczył wcześniej, że decyzję o wzmocnieniu ochrony na granicy z Rosją podjęto w celu ograniczenia przemytu, ale też ze względu na sytuację geopolityczną. Minister przypomniał sytuację z 2014, kiedy Rosjanie w strefie przygranicznej porwali estońskiego oficera służb specjalnych.\n5 „Ogrodzenie to znak, że sąsiednie państwo jest oceniane jako możliwy agresor” - powiedział Misiunas.\n6 Jak donoszą litewskie media, ochronę na granicy z Rosją zamierzają wzmocnić również Łotwa i Estonia. Estończycy w 2018 r. chcą wybudować wysokie na 2,5 metra ogrodzenie wzdłuż 108 km na granicy z Rosją, a Łotysze postawią ogrodzenie o długości 90 km.\nRosja przechwyciła amerykański bombowiec nad Bałtykiem


Wynalazczość - jaka jest?\nKtóryś z faraonów egipskich zauważył, że ustał proces powstawania nowych rozwiązań. Doszedł więc do wniosku, że wszystko zostało już wynalezione. Dla oceny czy miał rację wystarczy porównać świat dzisiejszy ze światem starożytnym. A jak jest aktualnie? .\nWynalazczość w statystyce\nDla znalezienia odpowiedzi na postawione pytanie dobrze jest zapoznać się ze statystyką Urzędu Patentowemu RP. Ogólna liczba zgłoszeń przedmiotów własności przemysłowej w ostatnich latach wynosiła: 1989 r.- 12 000, 1991 - ponad 17 000, 1992- prawie 21 000, 1994 - nieoficjalnie do 35 000, 1995 - 36 000 (przewidywania). Liczba zgłoszeń wynalazków wykazywała tendencję spadkową, ale od 1991 r. ustabilizowała się na poziomie 4 200 - 4 400 rocznie. Liczba zgłoszeń wzorów użytkowych utrzymuje się w ostatnich latach na poziomie ok. 2 600 rocznie. Własne doświadczenia kłócą się nieco ze statystyką, bowiem od 2-3 lat moja kancelaria opracowuje coraz większe ilości dokumentacji zgłoszeniowych wynalazków i wzorów zdobniczych od 400 w 1989 do ok. 1200 w 1994 r. Lawinowo natomiast wzrosła ilość zgłoszeń znaków towarowych (firmowych). W 1988 wpłynęło ich 1700, w 1989 r. - 2 200, w 1990 r. - ponad 6 000, w 1991 r. - ponad 9 000, w latach 1992 - 1994 - około 13 000 rocznie. Do tego dochodzą jeszcze zgłoszenia i notyfikacje w trybie procedury międzynarodowej w ilości 5 000 - 6 000 rocznie. Trwałe tendencje wzrostowe są odbiciem zmian gospodarczo-ustrojowych w naszym kraju i otwarcia Polski na świat.\nDla potrzeb tej publikacji przewertowałem zgłoszenia wynalazków i wzorów użytkowych w polskim Urzędzie Patentowym. Są one bardzo zróżnicowane tematycznie, dotyczą wszystkich dziedzin życia, techniki. Przytoczę tylko takie, które mogą zainteresować wielu, często na zasadzie ciekawostek. Na początek te, które dotyczą znanych od lat i bardzo popularnych rozwiązań, z którymi - wydawało by się - nic się już nie da zrobić. Zaskakująco dużo jest zgłoszeń dotyczących kart pocztowych i kopert, a zwłaszcza konstrukcji i sposobu otwierania kopert. Sam zgłosiłem kilka ciekawych rozwiązań tego typu na rzecz wynalazcy z Krakowa. Zgłoszenia dotyczą np. pudełka na zapałki, pudełka na kasety video (też z Krakowa), łyżki, doniczek, ceramicznych wyrobów stołowych, pacek murarskich, wieszaków, wytwarzania serów (dość dużo zgłoszeń), deski kuchennej, tacy, podpórek do kwiatów, nożyczek, przyrządów do przemywania oka i higieny języka, różnego rodzaju ubiorów (zwłaszcza roboczych i ochronnych), lamp, zniczy, osprzętu elektrycznego (w tym opracowywane przeze mnie znanej firmy „Wikat" z Nowego Sącza i „Elgotech" z Krakowa). Szczególnie dużo zgłoszeń dotyczy strzykawek jednorazowego użytku. Wynalazcy nadal troszczą się o wygody nieboszczyków (przypomnę - jedne z pierwszych patentów udzielonych w Polsce w 1924 r. dotyczyły trumien). Panowie Zatyka i Bartnik ze Szczeciną chcą opatentować trumnę, której ścianki składają się z kilku warstw tkaniny przesyconej żywicą chemoutwardzalną, a dno wymoszczone jest wkładką higroskopijną. Zastanawiam się, czy twórca podwójnego parasola z dwoma laskami myślał o zakochanych, czy przeciwnie - poróżnionych. I doszedłem do wniosku, że rozwiązanie jest „mądrzejsze" niż by się mogło wydawać. Polega to na jego uniwersalności - zakochani trzymają laski parasola w rękach zewnętrznych a poróżnieni w rękach wewnętrznych. Ci drudzy są bardziej narażeni na zmoknięcie, ale sami sobie winni - po co się kłócili. W każdym razie, należy się domyślać, parasol nie jest przewidziany dla osób idących w przeciwnych kierunkach. W „temacie" parasol p. Sł. Słupiński zgłosił parasol z urządzeniem do samoobrony. Polega na tym, że w lasce parasola umieszczony jest zasobnik gazu obezwładniającego. Kiedyś w laskach umieszczone były szpady, ale kto by się teraz umiał tym posługiwać? Z przeznaczeniem chyba dla naszych polityków wymyślono urządzenie do bicia piany. To, że zgłoszenia dokonał Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa nie oznacza chyba, że jest to urządzenie wymyślone tylko dla polityków PSL-u.\nDużo jest zgłoszeń wzorów użytkowych przeznaczonych dla dzieci. Ale najpierw dzieci muszą się narodzić. Firma Siemens z Monachium (twórcy: Rudolf i Marek Klimkowie, chyba pochodzenia polskiego) chce patentować urządzenie do ustalania optymalnego terminu porodu. Dokonano zgłoszeń nowych rozwiązań, np.: becika niemowlęcego, nocnika, klocków, latawca, zabawek mechanicznych, zabawek zręcznościowych np. typu kostki Rubika. Tomasz Tabno, student z Tarnowa, ojciec kilkumiesięcznej panienki zgłosił 2 rodzaje wkładek do kąpieli niemowląt w wanienkach. St. Załuski z Przesnycza chce chronić klocki wyposażone w rzepy, a Ewa Szpak z Pszczyny skakankę. Kilku zgłaszających wpadło na ten sam pomysł, bo dokonali zgłoszeń identycznych krzesełek zaczepianych do blatów bez specjalnego mocowania. Pomysł świetny, ale szanse na patent ma tylko pierwszy zgłaszający. Pozostali podpatrzyli rozwiązanie, zgłosili go bez sprawdzenia, w "ciemno" i na darmo wydali pieniądze.\nWynalazki w śmieciach\nBardzo dużo zgłoszeń dotyczy oczyszczalni ścieków, śmieci i - co ważne - ich utylizacji. Krzysztof Przęczek z Wieliczki, mieszkający tuż przy słynnym krakowskim wysypisku śmieci w Baryczy, chroni kilka usprawnień kontenerów na śmieci. przyczepę samochodową na te kontenery i specjalne przykrycie śmieci przewożonych luzem. Ok. 2 lata temu pojawiły się na ulicach Krakowa niebieskie blaszane kosze na śmieci w kształcie graniastosłupa z 2-spadową, wychyloną pokrywą. Okazuje się, że zostały one zgłoszone do ochrony jako wzór użytkowy przez spółkę ze Świętochłowic.\nWynalazki w butach\nŚwiatowa firma Puma z Niemiec zgłosiła do ochrony but z centralnym zapięciem. Wynaleziono buty z wymiennymi podeszwami, np. z protektorem na śnieg i z cienką zelówką na salony. Inny wynalazek jest dobry na kryzys, dotyczy bowiem butów o regulowanej wielkości. Czyżby jedne dla całej rodziny? Marek Dewódzki dodał butom jeszcze jedną funkcję. Dzięki wbudowanym elementom magnetycznym mogą być one pomocne w ćwiczeniu mięśni nóg, wspomagają akupresurę stóp. Akademia Medyczna z Lublina uznała, że równie ważne jak składanie kości jest profilaktyka i zgłosiła wynalazek pt. "Urządzenie zabezpieczające przed poślizgiem na powierzchni oblodzonej" w postaci płytki z zębami, nakładanej na zelówkę buta. Widać jest to temat zapładniający, bo S. Antoniuk z Białegostoku zgłosił podkówkę przeciwpoślizgową, NOT z Gdańska - zabezpieczenia przeciwpoślizgowe buta, a panowie Kołata i Świerczyński z Poznania zgłosili aż 3 rozwiązania. Najdalej w butach zaszedł Amerykanin H. E. Rosen, który chce patentować w Polsce urządzenie elektroniczne, służące właściwemu dopasowaniu buta. Układ czujników wywołuje sygnał akustyczny lub świetlny w przypadku niewłaściwego ułożenia stopy w bucie.\nOdbiciem aktualnych problemów i potrzeb jest duża ilość, zgłoszonych konstrukcji kiosków, straganów, pawilonów itp. oraz zgłoszeń dotyczących reklamy i wystawiennictwa, jak: różnego rodzaju stojaki, stelaże, gabloty, kasetony, tablice, plansze, szyldy, gadżety, całe systemy i konstrukcje wystawiennicze. Zgłoszono również wiele mechanicznych i elektronicznych zabezpieczeń samochodów i lokali przed kradzieżami. Zgłoszono do ochrony wanny narożne, które niedawno pojawiły się w polskich sklepach (nota bene - bardzo drogie). Przydatna może być samochodowa uprząż dla psa i okulary z lusterkiem wstecznym. Chyba względy, oszczędnościowe kierowały panami Zdz. Wałachem i T. Filkiem z Krakowa, którzy wymyślili szachy czteroosobowe. Tylko czy nie będzie wiecznych problemów, jak z przysłowiowym "czwartym do brydża"? Nie wiem, czy to nie przypisywane Krakowianom skąpstwo spowodowało, że p. W. Kołodziejczyk (właśnie z Krakowa) jest twórcą przyrządu do spożywania równocześnie kilku napojów. Bo to oszczędność czasu, naczyń, środków do mycia, w końcu etatu barmana przygotowującego drinki. Problem chorób cywilizacyjnych znalazł odbicie w zgłoszeniach sławnego prof. Religi z zespołem, dotyczących zastawki serca i elastycznego stenta do niej. Rzeczą normalną jest konstrukcja wózka inwalidzkiego, ale spółdzielnia inwalidów z Czeladzi chce chronić wózek wyczynowy. Może to szokować, ale z drugiej strony nasi sportowcy - inwalidzi (w przeciwieństwie do sportowców zdrowych) odnoszą ogromne sukcesy międzynarodowe. Może więc słuszne by było dać sportowcom zdrowym zwykłe wózki inwalidzkie, a sportowcom - inwalidom wózki wyczynowe. Francuska firma Vicamo Plastigues S.A. chce opatentować "Urządzenie do gaszenia papierosów". Wydaje mi się, że genialnym wynalazkiem było by urządzenie, które wyręczyło by palaczy nie tylko w gaszeniu, ale i w paleniu papierosów. Jednak na taki wynalazek niestety nie natrafiłem. Znamienny dla polskiej pobożności jest zgłoszony przez W. Piaseckiego i B. Wolnego z Zabrza wynalazek klęcznika składającego się z 2 płyt z regulowanym odstępem i elastycznym miękkim pokryciem. Kłóci mi się to z wyrazem aktu pokory i umartwienia, ale takie widać teraz czasy. Wszyscy idą na łatwiznę.\nWynalazki dla przyrody\nWynalazcy nie mają umiaru, chcą ulepszać a nawet wyręczać naturę. Zacznę łagodnie od kwiatków i pszczółek. Otóż państwo Zawilscy z Wyższej Szkoły Rolniczo-Pedagogicznej z Siedlec chcą z trutni uczynić jeszcze większe trutnie. Zredukowali bowiem rolę trutni do zera, wymyślając urządzenie do zapładniania jej matki pszczelej. A wynalazcy z Akademii Rolniczej w Lublinie chcą rezygnować nie tylko z trutni, ale w ogóle z pszczół. Patentują mianowicie sposób zapylania kwiatków bez owadów. Człowiek wpycha się bezpardonowo w sfery najbardziej intymne swych przyjaciół. Otóż p. Dorota z Poznania zgłosiła 2 wersje majtek dla psów, czyli nie owijając niczego - pasów cnoty, chroniących rasowe suczki przed mezaliansami z kundlami. Co na to Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami? Bo gdyby chodziło o p. Dorotę, to niewątpliwie interweniowałby Rzecznik Praw Obywatelskich. I rzecz najstraszniejsza! Stacja Hodowli i Unasieniania Zwierząt w Brześciu patentuje sposób przygotowania nasienia buhaja. To już nie tylko nie dopuszczają buhaja do krowy, ale zabraniają mu nawet przygotować własne nasienie. Panowie! Horror z filmu "Seksmisja" jest bliskim realnym zagrożeniem.\nWynalazki dla pań\nDobrą propozycję dla kobiet może być zgłoszony do ochrony składany kapelusz stożkowy. I kształt ciekawy i możliwość składania cenna. Angielska firma Cannock Staffs chce patentować podpaskę wielokrotnego użycia - o ile się orientuję nie reklamowaną jeszcze w polskiej telewizji "z pewną nieśmiałością" i w porze kolacji. Można już teraz patentować środki spożywcze, pojawiły się więc zgłoszenia - przepisu na różne potrawy, wypieki, przetwory itp. Firma A and M Karsi z Gdyni chce obronić przepis na smakowity pasztet mięsny, a dr. E. Wojnar z Krakowa - sposób przerobu owoców bez dodatku wody, cukru i konserwantów, bardzo cenny zwłaszcza dla dzieci i cukrzyków. Dużo zgłoszeń dotyczy różnych przyborów, urządzeń, naczyń kuchennych. P. Prajsner z Gliwic zgłosił prawie 10 wariantów szynkowarów, a znana firma Pinnex z Krakowa - świetną ceramiczną brytfannę do dietetycznego pieczenia drobiu. Kobiety polskie są często zmęczone i zestresowane, wynalazcy zgłaszają więc: pas do automasażu, przyrząd do ręcznego masowania ciała, a uczniowie Zespołu Szkół Technicznych z Ostrowa Wielkopolskiego - relaksator. Ale nie tylko kuchnią i zmęczeniem kobiety żyją. Utrzymuje się mniemanie (wymyślone z pewnością przez sufrażystki), że mężczyźni w stosunkach z kobietami są egoistami, dbają tylko o własne potrzeby. Kłam temu zadają mężczyźni - wynalazcy. Bo czyż nie w trosce o kobiety p. Ludwik Skawiński z Warszawy wymyślił przyrząd do antyimpotencji? Panowie I. Rejman i F. Pawłowski właśnie w trosce o doznania kobiet skonstruowali pneumatyczne prezerwatywy. Mają one podwójną powłokę, w którą wdmuchuje się powietrze, powiększając przez to rozmiary narządu nie tylko stosownie do potrzeb, ale i marzeń. Nie będzie już słabo wyposażonych mężczyzn, a co za tym idzie - niezadowolonych kobiet.\nO niektórych rozwiązaniach pisałem z przymrużeniem oka - być może niesłusznie. Nierzadkie są przykłady niezrozumienia, nieufności, a nawet wrogości współczesnych do wprowadzanych w życie wynalazków. I to nie tylko wśród dyletantów, ale i wśród uczonych. Jeszcze na 9 lat przed startem pierwszego samolotu w literaturze naukowej określano jako niedorzeczność twierdzenie, że maszyna cięższa od powietrza uniesie się ponad ziemię. Brytyjski astronom królewski Wooley przejdzie do historii głównie dlatego, że na rok przed wyniesieniem na orbitę pierwszego sputnika uznał loty kosmiczne za największą bzdurę. Z rozbawieniem czytamy teraz artykuł z "Gazety Kilońskiej" z 1819 r., w którym zwalcza się gazowe oświetlenie uliczne z następujących powodów: - narusza ono odwieczny porządek boski, zgodnie z którym w nocy jest ciemno, - ułatwia pijakom nocne wędrówki po ulicach i osłabia strach przed ciemnością, który jest hamulcem grzechu, - zachęca ludzi do przebywania nocą na ulicach, co prowadzi do chorób takich jak kaszel, przeziębienie lub zapalenie płuc, - osłabia efekt galowych oświetleń w dni festynów i świąt narodowych. Być może więc, że i wśród obecnych zgłoszeń, które jesteśmy skłonni lekceważyć, są i takie, które zrewolucjonizują świat albo przynajmniej trochę poprawią nasze życie. Chociaż patentu na szczęście chyba nigdy nie będzie...