INSTRUKCJA INSTALATORA - PDF\nDownload "INSTRUKCJA INSTALATORA"\n1 Centrala alarmowa Wersja oprogramowania 1.05 INSTRUKCJA INSTALATORA versa_i_pl 06/15 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych Gdańsk POLSKA tel serwis dz. techn ;\n2 OSTRZEŻENIA System alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowany personel. Przed przystąpieniem do instalacji należy zapoznać się z niniejszą instrukcją w celu uniknięcia błędów, które mogą skutkować wadliwym działaniem lub nawet uszkodzeniem sprzętu. Wszystkie połączenia elektryczne należy wykonywać przy wyłączonym zasilaniu. Wprowadzanie w urządzeniu jakichkolwiek modyfikacji, które nie są autoryzowane przez producenta, lub dokonywanie samodzielnych napraw skutkuje utratą uprawnień wynikających z gwarancji. Firma SATEL stawia sobie za cel nieustanne podnoszenie jakości swoich produktów, co może skutkować zmianami w ich specyfikacji technicznej i oprogramowaniu. Aktualna informacja o wprowadzanych zmianach znajduje się na naszej stronie internetowej. Proszę nas odwiedzić: Deklaracja zgodności jest dostępna pod adresem W instrukcji mogą wystąpić następujące symbole: - uwaga, - uwaga krytyczna.\n3 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie Właściwości Manipulatory Właściwości manipulatorów Moduły rozszerzające Instalacja systemu Plan instalacji Oszacowanie poboru prądów w systemie Okablowanie Montaż centrali Opis płyt głównych Podłączenie urządzeń do magistrali komunikacyjnej Podłączenie manipulatorów przewodowych Podłączenie modułu ethernetowego Podłączenie ekspandera obsługi pilotów 433 MHz Podłączenie kontrolera systemu bezprzewodowego 433 MHz Podłączenie kontrolera systemu bezprzewodowego ABAX Podłączenie ekspanderów wejść przewodowych Podłączenie ekspandera wyjść przewodowych Podłączenie modułów sterowania strefami Podłączenie modułu głosowego / ekspandera syntezerów mowy Podłączenie czujek Rezystory parametryczne Podłączenie sygnalizatorów Podłączenie nadajnika monitoringu radiowego Podłączenie analogowej linii telefonicznej Podłączenie zasilania i uruchomienie centrali Zasilanie główne Zasilanie awaryjne Procedura podłączania zasilania i uruchomienia centrali Awaryjna procedura uruchomienia centrali Pierwsze kroki po uruchomieniu centrali Programowanie adresów manipulatorów przewodowych Programowanie adresu przy pomocy funkcji serwisowej Programowanie adresu bez uruchamiania trybu serwisowego Identyfikacja urządzeń podłączonych do magistrali Uruchomienie funkcji identyfikacji przy pomocy manipulatora Uruchomienie funkcji identyfikacji przy pomocy programu DloadX Podłączenie komputera do centrali Instalacja urządzeń bezprzewodowych ABAX Dodawanie nowych urządzeń bezprzewodowych ABAX Usuwanie urządzeń bezprzewodowych ABAX Instalacja czujek bezprzewodowych 433 MHz Dodawanie nowych czujek bezprzewodowych 433 MHz Usuwanie czujek bezprzewodowych 433 MHz Numeracja wejść i wyjść w systemie Numeracja wejść...29\n4 2 VERSA SATEL Wejścia przewodowe Wejścia bezprzewodowe Numeracja wyjść Wyjścia przewodowe Wyjścia bezprzewodowe Dane techniczne Centrala Manipulator VERSA-LCD Manipulator VERSA-LCDM Manipulator VERSA-LED...32\n5 SATEL VERSA 3 1. Wprowadzenie Niniejsza instrukcja opisuje centrale VERSA 5, VERSA 10 i VERSA 15 oraz sposób ich instalacji. Instrukcja dostarcza ponadto informacji na temat urządzeń współpracujących z centralami i sposobu ich podłączenia. Centrale alarmowe z serii VERSA spełniają wymagania norm EN Grade 2, EN Grade 2, EN Grade 2, EN i EN Klasa II. 2. Właściwości Struktura systemu 2 strefy (grupy wejść). Możliwość przypisania wejścia do dwóch stref. Wejścia 5 (VERSA 5), 10 (VERSA 10) lub 15 (VERSA 15) programowalnych wejść przewodowych na płycie głównej centrali: obsługa czujek typu NO i NC oraz czujek roletowych i wibracyjnych, obsługa konfiguracji EOL i 2EOL. Maksymalna liczba wejść programowalnych: typów reakcji. Wejście sabotażowe typu NC na płycie głównej centrali. Wyjścia 4 programowalne wyjścia przewodowe na płycie głównej centrali: 2 wyjścia wysokoprądowe, 2 wyjścia niskoprądowe typu OC. Maksymalna liczba wyjść programowalnych: realizowanych funkcji. Możliwość sterowania nadajnikiem monitoringu radiowego przy pomocy wyjść niskoprądowych płyty głównej (obsługa formatu PC-16 OUT). 2 wyjścia zasilające na płycie głównej centrali. Magistrala komunikacyjna Możliwość podłączenia manipulatorów i modułów rozszerzających. Komunikacja Wbudowany analogowy komunikator telefoniczny. Wbudowany modem 300 bps. Monitoring Monitorowanie zdarzeń do dwóch stacji monitorujących: kilkanaście formatów komunikacji (m.in. Contact ID oraz SIA), 4 identyfikatory. Przesyłanie kodów zdarzeń do stacji monitorującej za pośrednictwem: sieci telefonii analogowej, sieci Ethernet [wymaga podłączenia modułu ETHM-1 / ETHM-1 Plus].\n6 4 VERSA SATEL Powiadamianie Powiadamianie o zdarzeniach na 8 numerów telefonów w formie: 16 komunikatów głosowych, 64 komunikatów tekstowych. Powiadamianie o zdarzeniach na 8 adresów poczty elektronicznej przy pomocy wiadomości [wymaga podłączenia modułu ETHM-1 Plus]. Informowanie użytkowników aplikacji VERSA Control o zdarzeniach przy pomocy powiadomień push [wymaga podłączenia modułu ETHM-1 Plus]. Zdalna obsługa przy pomocy telefonu [wymaga podłączenia modułu INT-VG] Sprawdzanie stanu systemu alarmowego. Sterowanie systemem alarmowym. Możliwość zdefiniowania makropoleceń uruchamiających szereg różnorodnych funkcji, co pozwala usprawnić zdalne sterowanie przy pomocy telefonu. Menu głosowe ułatwiające obsługę. Aplikacja mobilna VERSA Control [wymaga podłączenia modułu ETHM-1 Plus] Obsługa systemu alarmowego z urządzeń mobilnych: sterowanie systemem alarmowym, sprawdzanie stanu systemu alarmowego. Pamięć zdarzeń 2047 zdarzeń. Użytkownicy 30 użytkowników. Możliwość przydzielenia użytkownikowi: hasła, karty zbliżeniowej (transpondera pasywnego 125 khz, który może mieć formę karty, breloka itd.), pilota. Uprawnienia określające zakres dostępu do systemu. Timery 4 timery umożliwiające automatyczne: załączanie/wyłączanie czuwania w strefach, sterowanie wyjściami (włączanie/wyłączanie światła, zraszanie ogrodu itp.). Programowanie Programowanie lokalne: manipulator, komputer z zainstalowanym programem DLOADX podłączony do portu RS-232 (TTL) centrali. Programowanie zdalne przy pomocy komputera z zainstalowanym programem DLOADX za pośrednictwem: sieci telefonicznej (modem), sieci Ethernet [wymaga podłączenia modułu ETHM-1 / ETHM-1 Plus].\n7 SATEL VERSA 5 Płyta główna Port RS-232 (TTL) umożliwiający: lokalne programowanie przy pomocy komputera z zainstalowanym programem DLOADX, aktualizację oprogramowania centrali. Zabezpieczenie elektryczne wszystkich wejść i wyjść przewodowych oraz magistrali komunikacyjnej. Zasilacz impulsowy z zabezpieczeniem przeciwzwarciowym, wyposażony w układ kontroli stanu akumulatora i odłączania rozładowanego akumulatora. 3. Manipulatory Firma SATEL oferuje następujące manipulatory dla central alarmowych VERSA: INT-TSG przewodowy manipulator z ekranem dotykowym, VERSA-LCD przewodowy manipulator LCD z klawiaturą mechaniczną, VERSA-LCDM przewodowy manipulator LCD z klawiaturą mechaniczną, VERSA-LCDM-WRL bezprzewodowy manipulator LCD z klawiaturą mechaniczną (obsługiwany przez kontrolery ACU-120 i ACU-270), VERSA-LED przewodowy manipulator LED z klawiaturą mechaniczną. Manipulatory mogą być dostępne z różnymi wariantami kolorystycznymi wyświetlacza i podświetlenia klawiszy. O wariancie kolorystycznym informuje dodatkowe oznaczenie umieszczane w nazwie manipulatora (np. VERSA-LCD-GR zielony wyświetlacz i podświetlenie klawiszy; VERSA-LCDM-WH biały wyświetlacz i podświetlenie klawiszy). Informacje na temat manipulatorów INT-TSG i VERSA-LCDM-WRL znajdziesz w instrukcjach dodawanych do tych manipulatorów. Rys. 1. Manipulatory obsługiwane przez centralę VERSA. 3.1 Właściwości manipulatorów Wyświetlacz 2 x 16 znaków z podświetleniem. VERSA-LCD / VERSA-LCDM Diody LED informujące o stanie wejść. VERSA-LED\n8 6 VERSA SATEL Diody LED informujące o stanie stref oraz systemu. 12 klawiszy, oznaczonych zgodnie ze standardem telefonicznym, przeznaczonych do wprowadzania danych. 4 klawisze dodatkowe do poruszania się po menu oraz załączania/wyłączania czuwania. Podświetlenie klawiszy. Styk sabotażowy reagujący na otwarcie obudowy i oderwanie od ściany. 4. Moduły rozszerzające ETHM-1 Plus / ETHM-1. Ethernetowy moduł komunikacyjny. Umożliwia monitorowanie zdarzeń oraz obsługę i programowanie centrali alarmowej za pośrednictwem sieci Ethernet. INT-RX-S / INT-RX. Ekspander obsługi pilotów 433 MHz. Umożliwia sterowanie systemem alarmowym przy pomocy pilotów 433 MHz. VERSA-MCU. Kontroler systemu bezprzewodowego 433 MHz. Umożliwia obsługę systemu alarmowego przy pomocy pilotów 433 MHz oraz zastosowanie w systemie alarmowym czujek bezprzewodowych 433 MHz. ACU-120 / ACU-270 / ACU-100 / ACU-250. Kontroler systemu bezprzewodowego ABAX. Umożliwia obsługę systemu alarmowego przy pomocy pilotów ABAX i zastosowanie w systemie alarmowym dwukierunkowych urządzeń bezprzewodowych ABAX. INT-E / CA-64 E / CA-64 EPS. Ekspander wejść. Umożliwia rozbudowę systemu o 8 programowalnych wejść przewodowych. INT-O / INT-ORS / CA-64 O / CA-64 OPS. Ekspander wyjść. Umożliwia rozbudowę systemu o 8 programowalnych wyjść przewodowych. INT-CR / INT-IT-2 / INT-IT. Moduł sterowania strefami. Umożliwia załączanie i wyłączanie czuwania oraz kasowanie alarmów w strefach przy pomocy kart, breloków i innych transponderów pasywnych. CA-64 SM. Ekspander syntezerów mowy. Może zapamiętać 16 komunikatów głosowych dla celów powiadamiania telefonicznego. INT-VG. Moduł głosowy. Umożliwia zdalną obsługę centrali alarmowej z klawiatury telefonu (interaktywne menu głosowe). Może zapamiętać 16 komunikatów głosowych dla celów powiadamiania telefonicznego. 5. Instalacja systemu Wszystkie połączenia elektryczne należy wykonywać przy wyłączonym zasilaniu. Do wykonania montażu przydatne będą: wkrętak płaski 2,5 mm, wkrętak krzyżakowy, szczypce precyzyjne, szczypce płaskie, wiertarka z kompletem wierteł. 5.1 Plan instalacji Przed rozpoczęciem instalacji przygotuj plan systemu alarmowego. Sporządź szkic obiektu i umieść na nim wszystkie urządzenia, które mają wchodzić w skład systemu alarmowego:\n9 SATEL VERSA 7 centralę, manipulatory, czujki, sygnalizatory, moduły rozszerzające itd. Centrala i inne elementy systemu alarmowego powinny być montowane w ramach obszaru chronionego. 5.2 Oszacowanie poboru prądów w systemie Na etapie planowania systemu alarmowego należy zsumować prądy pobierane przez wszystkie urządzenia wchodzące w jego skład (płytę główną centrali, manipulatory, moduły dodatkowe, czujki, sygnalizatory itd.). W rachunku należy uwzględnić prąd ładowania akumulatora. W przypadku, gdy suma prądów przekracza wydajność zasilacza centrali, w systemie należy zastosować ekspandery z zasilaczem lub dodatkowy zasilacz. Suma prądów pobieranych przez urządzenia podłączone do zasilacza (ekspandera z zasilaczem) nie może przekroczyć wydajności prądowej zasilacza. Planując podłączenie urządzeń do poszczególnych wyjść zasilających (centrali, ekspanderów z zasilaczem itd.) należy pamiętać, że suma prądów pobieranych przez te urządzenia nie może przekroczyć maksymalnej obciążalności prądowej tych wyjść. 5.3 Okablowanie Do wykonania połączeń przewodowych między urządzeniami wchodzącymi w skład systemu zaleca się stosowanie kabla prostego nieekranowanego. W przypadku stosowania kabla typu skrętka pamiętaj, że jedną parą skręconych przewodów nie wolno przesyłać sygnałów CLK (zegar) i DTA (dane). Przekrój przewodów zasilających należy tak dobrać, aby spadek napięcia między zasilaczem a zasilanym urządzeniem nie przekroczył 1 V w stosunku do napięcia wyjściowego. Dla zagwarantowania poprawnego działania elementów systemu istotne jest zapewnienie jak najmniejszej rezystancji i pojemności przewodów sygnałowych. Przy większych odległościach między urządzeniami, aby zmniejszyć rezystancję przewodów, konieczne może być zastosowanie dla każdego sygnału kilku równolegle połączonych żył. Konsekwencją tego może być jednak wzrost pojemności przewodów. Zbyt duża rezystancja albo pojemność przewodów łączących centralę z manipulatorami lub modułami rozszerzającymi może uniemożliwić ich właściwą pracę (np. centrala nie będzie w stanie zidentyfikować urządzenia, zgłaszane będą braki obecności itd.). Dobierając długość przewodów należy stosować się do zaleceń przedstawionych w rozdziałach dotyczących podłączania poszczególnych typów urządzeń. Unikaj prowadzenia przewodów równolegle do przewodów 230 V AC, w ich bezpośrednim sąsiedztwie, gdyż może to spowodować wadliwe działanie systemu. 5.4 Montaż centrali Płyta główna centrali zawiera elementy elektroniczne wrażliwe na wyładowania elektrostatyczne. Przed podłączeniem do płyty głównej zasilania (akumulatora, napięcia zmiennego z transformatora) należy zakończyć wszystkie prace instalacyjne dotyczące urządzeń przewodowych (podłączenie manipulatorów, modułów rozszerzających, czujek itd.). Centrala powinna być instalowana w pomieszczeniach zamkniętych, o normalnej wilgotności powietrza. Należy zapewnić centrali ochronę przed dostępem osób niepowołanych. Instalator powinien zapewnić ochronę użytkowników i personelu serwisowego poprzez zastosowanie odpowiedniej obudowy urządzenia.\n10 8 VERSA SATEL W miejscu montażu centrali powinien być dostępny obwód zasilania 230 V AC z połączeniem ochronnym Opis płyt głównych Rys. 2. Płyta główna centrali alarmowej VERSA 5. Rys. 3. Płyta główna centrali alarmowej VERSA 10.\n11 SATEL VERSA 9 Rys. 4. Płyta główna centrali alarmowej VERSA 15. przewody do podłączenia akumulatora (czerwony +, czarny -). port RS-232 (TTL). kołki RESET umożliwiające uruchomienie centrali w sytuacjach awaryjnych (patrz: Awaryjna procedura uruchomienia centrali s. 22). dioda LED DIALER. Informuje o stanie komunikatora telefonicznego centrali. gniazdo do podłączenia modułu głosowego INT-VG, ekspandera syntezerów mowy CA-64 SM lub syntezera SM-2.\n12 10 VERSA SATEL Opis zacisków: AC - wejście zasilania (18 V AC). COM - masa. +OUT1-, +OUT2- - programowalne wyjścia wysokoprądowe. Na zacisku + stale obecne jest napięcie +12 V DC. Zacisk jest zwierany albo odcinany od masy w zależności od stanu wyjścia (aktywne/nieaktywne) i jego polaryzacji. OUT3, OUT4 - programowalne wyjścia niskokoprądowe typu OC. AUX - wyjście zasilania +12 V DC. KPD - wyjście zasilania +12 V DC. CLK - zegar magistrali komunikacyjnej. DTA - dane magistrali komunikacyjnej. Z1...Z15 - wejścia. TMP - wejście sabotażowe (NC) jeżeli nie jest wykorzystywane, powinno być zwarte do masy. Wejście TMP ma w systemie numer zacisk ochronny komunikatora telefonicznego (podłączać tylko do obwodu ochronnego PE sieci 230 V AC). T-1, R-1 - wyjście linii telefonicznej (podłączenie aparatu telefonicznego). TIP, RING - wejście linii telefonicznej (miejskiej analogowej). 5.5 Podłączenie urządzeń do magistrali komunikacyjnej Przewody magistrali muszą być prowadzone w jednym kablu. Odległość urządzenia od centrali może wynosić do 600 m. Urządzenie może być zasilane bezpośrednio z centrali, jeżeli odległość od centrali nie przekracza 300 m. Przy większych odległościach urządzeniu należy zapewnić inne źródło zasilania (zasilacz lub ekspander z zasilaczem). Tabela 1 przedstawia liczbę wymaganych przewodów dla prawidłowego podłączenia urządzenia do magistrali w przypadku użycia przewodów o średnicy 0,5 mm. CLK DTA COM Odległość Liczba przewodów do 300 m m Tabela 1. W przypadku większości urządzeń podłączanych do magistrali komunikacyjnej wymagane jest ustawienie właściwego adresu. Dwa urządzenia nie mogą mieć tego samego adresu (niemożliwe będzie ich zidentyfikowanie). W rozdziałach poświęconych podłączaniu konkretnych urządzeń znajdziesz informacje na temat wymagań dotyczących ustawienia adresu Podłączenie manipulatorów przewodowych W celu spełnienia wymagań normy EN dla Grade 2: do centrali należy podłączać manipulatory z oprogramowaniem w wersji 1.01 lub nowszym, do centrali musi być podłączony co najmniej jeden manipulator LCD.\n13 SATEL VERSA 11 Umożliwi to informowanie użytkowników o stanie systemu zgodnie z wymaganiami normy. Centrala obsługuje do 6 manipulatorów przewodowych i bezprzewodowych. Manipulatory muszą mieć ustawione adresy z zakresu od 0 do 5. Opis programowania adresów manipulatorów znajdziesz na stronie 23. Jeżeli do centrali podłączony jest moduł ETHM-1 / ETHM-1 Plus (adres 4), centrala może obsługiwać do 5 manipulatorów. Montaż manipulatora Manipulatory przeznaczone są do montażu wewnątrz pomieszczeń. Miejsce montażu powinno umożliwiać łatwy i wygodny dostęp użytkownikom systemu. 1. Otwórz obudowę manipulatora. 2. Przyłóż podstawę obudowy do ściany i zaznacz położenie otworów montażowych. 3. Wywierć w ścianie otwory na kołki montażowe. 4. Przeprowadź przewody przez otwór w podstawie obudowy. 5. Przy pomocy kołków i wkrętów przymocuj podstawę obudowy do ściany. 6. Zaciski manipulatora połącz z odpowiednimi zaciskami centrali alarmowej (patrz: rys. 5). 7. Zamknij obudowę manipulatora. Rys. 5. Sposób podłączenia manipulatorów do centrali Podłączenie modułu ethernetowego Do centrali można podłączyć jeden moduł ETHM-1 Plus albo ETHM-1. Pozwala on monitorować zdarzenia i programować centralę przez sieć Ethernet. Moduł ETHM-1 Plus umożliwia ponadto powiadamianie o zdarzeniach przy pomocy wiadomości i obsługę systemu alarmowego z urządzeń mobilnych przy pomocy aplikacji VERSA Control. W module ethernetowym musi być ustawiony adres 4 (04h). Jeżeli do centrali podłączony jest moduł ethernetowy, w systemie nie można zainstalować manipulatora o adresie 4.\n14 12 VERSA SATEL Rys. 6. Sposób podłączenia modułu ETHM-1 Plus do centrali. Rys. 7. Sposób ustawienia adresu w module ETHM-1 Plus ( - zworka założona; zdjęta). - zworka Podłączenie ekspandera obsługi pilotów 433 MHz Do centrali można podłączyć jeden ekspander INT-RX-S lub INT-RX. Umożliwia on przypisanie użytkownikom pilotów 433 MHz (do 30 pilotów). W ekspanderze musi być ustawiony adres 7 (07h). Jeżeli do centrali podłączony jest ekspander INT-RX-S / INT-RX, w systemie nie można zainstalować kontrolera VERSA-MCU. Rys. 8. Sposób podłączenia ekspandera INT-RX-S do centrali. Rys. 9. Sposób ustawienia adresu w ekspanderze INT-RX-S / INT-RX.\n15 SATEL VERSA Podłączenie kontrolera systemu bezprzewodowego 433 MHz Do centrali można podłączyć jeden kontroler VERSA-MCU. Umożliwia on przypisanie użytkownikom pilotów 433 MHz (do 30 pilotów). Pozwala też na zainstalowanie w systemie alarmowym do 30 czujek bezprzewodowych 433 MHz (centrala może obsługiwać do 30 wejść bezprzewodowych). Jeżeli numer wejścia bezprzewodowego pokrywa się z numerem wejścia przewodowego (na płycie głównej lub w ekspanderach), możesz wybrać, które wejście będzie obsługiwane (patrz: instrukcja PROGRAMOWANIE). Przełączniki DIP-switch w kontrolerze nie są wykorzystywane. Kontroler VERSA-MCU jest identyfikowany przez centralę jako dwa urządzenia: INT-RX (adres 7) i VERSA-MCU (adres 8). Jeżeli do centrali podłączony jest kontroler VERSA-MCU, w systemie nie można zainstalować ekspandera INT-RX-S / INT-RX i kontrolera ACU-120 / ACU-270 / ACU-100 / ACU-250. Rys. 10. Sposób podłączenia kontrolera VERSA-MCU do centrali Podłączenie kontrolera systemu bezprzewodowego ABAX Do centrali można podłączyć jeden kontroler ACU-120 / ACU-270 / ACU-100 / ACU-250. Umożliwia on przypisanie użytkownikom pilotów ABAX (do 30 pilotów). Pozwala też na zainstalowanie w systemie alarmowym do 30 urządzeń bezprzewodowych ABAX (centrala może obsługiwać do 30 wejść i do 12 wyjść bezprzewodowych). Jeżeli numer wejścia bezprzewodowego pokrywa się z numerem wejścia przewodowego (na płycie głównej lub w ekspanderach), możesz wybrać, które wejście będzie obsługiwane (patrz: instrukcja PROGRAMOWANIE). Kontroler ACU-120 / ACU-270 pozwala na zastosowanie w systemie manipulatorów bezprzewodowych VERSA-LCDM-WRL. W zależności od kontrolera, ustaw odpowiednio przełączniki DIP-switch: ACU-120 / ACU-270: przełącznik 8 w pozycji ON, a stan pozostałych przełączników nie ma znaczenia, ACU-100: przełączniki 4, 7 i 8 w pozycji ON, a pozostałe w pozycji OFF (adres 8 (08h) i włączony tryb współpracy z centralą VERSA), ACU-250: przełącznik 4 w pozycji ON, a pozostałe w pozycji OFF (adres 8 (08h)). Wszystkie kontrolery systemu bezprzewodowego ABAX są identyfikowane przez centralę jako kontroler ACU-100. Jeżeli do centrali podłączony jest kontroler ACU-120 / ACU-270 / ACU-100 / ACU-250, w systemie nie można zainstalować kontrolera VERSA-MCU.\n16 14 VERSA SATEL Rys. 11. Sposób podłączenia kontrolera ACU-120 / ACU-270 do centrali. Rys. 12. Sposób podłączenia kontrolera ACU-100 / ACU-250 do centrali. Rys. 13. Sposób ustawienia przełączników DIP-switch w kontrolerze ACU-120 / ACU-270. Rys. 14. Sposób ustawienia przełączników DIP-switch w kontrolerze ACU Podłączenie ekspanderów wejść przewodowych Do centrali można podłączyć do trzech ekspanderów INT-E / CA-64 E / CA-64 EPS. Pozwala to rozbudować system o maksymalnie 24 programowalne wejścia przewodowe. Przy pomocy przełączników DIP-switch w ekspanderach: ustaw adres z zakresu od 12 (0Ch) do 14 (0Eh) przełączniki 1-5, określ, jak ekspander zostanie zidentyfikowany przełącznik 10 (INT-E) lub 8 (CA-64 E / CA-64 EPS).\n17 SATEL VERSA 15 Szczegółowe informacje na temat identyfikacji ekspandera i różnic funkcjonalnych wynikających z identyfikacji znajdziesz w instrukcji dołączonej do ekspandera. Rys. 15. Sposób podłączenia ekspandera INT-E do centrali. Rys. 16. Sposób ustawienia przełączników DIP-switch w ekspanderach, jeśli mają one zostać zidentyfikowane jako CA-64 Ei / CA-64 EPSi. Tabela 2 przedstawia numerację wejść w ekspanderze w zależności od ustawionego adresu. Jeżeli numer wejścia w ekspanderze pokrywa się z numerem wejścia na płycie głównej lub numerem wejścia bezprzewodowego, możesz wybrać, które wejście będzie obsługiwane (patrz: instrukcja PROGRAMOWANIE). Adres ekspandera dziesiętnie szesnastkowo Numery wejść 12 0C D E Tabela 2.\n18 16 VERSA SATEL Podłączenie ekspandera wyjść przewodowych Do centrali można podłączyć jeden ekspander INT-O / INT-ORS / CA-64 O / CA-64 OPS. Pozwala to rozbudować system o 8 programowanych wyjść przewodowych. W ekspanderze musi być ustawiony adres 15 (0Fh). W przypadku ekspandera INT-ORS, przy pomocy przełączników DIP-switch należy ponadto określić, jak ekspander ma zostać zidentyfikowany (szczegółowe informacje znajdziesz w instrukcji dołączonej do ekspandera). Ekspander INT-O jest identyfikowany jako CA-64 O (do ekspandera nie jest podłączony dedykowany zasilacz) lub CA-64 OPS (do ekspandera jest podłączony dedykowany zasilacz). Rys. 17. Sposób podłączenia ekspandera INT-O do centrali. Rys. 18. Sposób ustawienia adresu na przykładzie ekspandera INT-O Podłączenie modułów sterowania strefami Rys. 19. Sposób podłączenia modułu INT-IT / INT-IT-2 do centrali. Centrala obsługuje do 6 modułów sterowania strefami INT-CR / INT-IT / INT-IT-2. Moduły muszą mieć ustawione adresy z zakresu od 16 (10h) do 21 (15h). Wszystkie moduły sterowania strefami są identyfikowane przez centralę jako moduł INT-IT.\n19 SATEL VERSA 17 Rys. 20. Sposób ustawienia adresu na przykładzie modułu INT-IT / INT-IT Podłączenie modułu głosowego / ekspandera syntezerów mowy Do centrali można podłączyć jeden moduł INT-VG / ekspander CA-64 SM. Umożliwia on nagranie komunikatów głosowych, które używane będą do powiadamiania telefonicznego o zdarzeniach. Moduł INT-VG oferuje ponadto możliwość obsługi centrali alarmowej z klawiatury telefonu (interaktywne menu głosowe). W module / ekspanderze musi być ustawiony adres 23 (17h). Przełącznik 7 w module INT-VG służy do określenia, jak urządzenie ma zostać zidentyfikowane przez centralę (OFF INT-VG; ON CA-64 SM). W obu urządzeniach przełącznik 8 blokuje / odblokowuje nagrywanie komunikatów głosowych przy pomocy wbudowanego mikrofonu. Rys. 21. Sposób ustawienia adresu w module INT-VG / ekspanderze CA-64 SM. Nagrywanie komunikatów głosowych jest zablokowane (przełącznik 8 w pozycji OFF). Zaciski (INT-VG) / przewody (CA-64 SM) CLK i DTA podłącz do magistrali komunikacyjnej centrali alarmowej, a wtyczkę do dedykowanego gniazda. 5.6 Podłączenie czujek Sposób podłączenia czujki do wejścia musi być odpowiedni dla wybranej dla tego wejścia konfiguracji. Wejścia na płycie głównej centrali obsługują następujące konfiguracje: NC typ linii dedykowany do podłączania urządzeń posiadających wyjście alarmowe NC (normalnie zamknięte). Rozwarcie obwodu wywoła alarm. NO typ linii dedykowany do podłączania urządzeń posiadających wyjście alarmowe NO (normalnie otwarte). Zwarcie obwodu wywoła alarm. EOL ten typ linii można wykorzystać do podłączania urządzeń posiadających wyjście alarmowe NC lub NO. Zwarcie lub rozwarcie obwodu wywoła alarm.\n20 18 VERSA SATEL 2EOL/NC typ linii zalecany w przypadku podłączania czujek posiadających wyjście alarmowe NC oraz wyjście sabotażowe. Wejście rozróżnia 3 stany: normalny, alarm i sabotaż. 2EOL/NO typ linii analogiczny jak 2EOL/NC, ale dla czujek posiadających wyjście alarmowe NO. Roletowa typ linii dedykowany do podłączania czujek roletowych. Wibracyjna typ linii dedykowany do podłączania czujek wibracyjnych. Do wejścia można też podłączyć czujkę posiadającą wyjście alarmowe NC (np. można podłączyć szeregowo czujkę wibracyjną i czujkę magnetyczną). Rys. 22. Sposoby podłączania czujek do wejść. Wyjścia czujki oznaczone są literami: A - alarmowe, T sabotażowe. R=R1+R Rezystory parametryczne W przypadku wejść na płycie głównej centrali i w ekspanderach zidentyfikowanych przez centralę jako CA-64 Ei i CA-64 EPSi, wartość rezystorów parametrycznych jest programowalna w zakresie od 500 do 15 k (suma zaprogramowanych wartości nie może przekroczyć 15 k patrz instrukcja PROGRAMOWANIE). Jeżeli w ekspanderze wartość rezystorów nie jest programowalna, w konfiguracji EOL do zamknięcia obwodu należy zastosować rezystor 2,2 k, a w konfiguracji 2EOL rezystory 1,1 k. 5.7 Podłączenie sygnalizatorów Zaleca się uruchomienie centrali bez podłączonych sygnalizatorów. Zapobiegnie to przypadkowemu wyzwoleniu sygnalizacji po uruchomieniu centrali.\n21 SATEL VERSA 19 W zależności od typu sygnalizatora: sygnalizatory bez własnego zasilania (np. SP-500, SP-4001, SP-4003, SPL-2010, SPW-100, SPW-210, SPW-220) do wyzwalania sygnalizacji należy użyć wyjść wysokoprądowych, sygnalizatory z własnym zasilaniem (np. SP-4002, SP-4004, SP-4006, SP-6500, SPLZ-1011, SD-3001, SD-6000) do wyzwalania sygnalizacji zaleca się stosowanie wyjść niskoprądowych, a do zasilania wyjść wysokoprądowych. Rys. 23. Sposób podłączenia sygnalizatorów do wyjść centrali. I sygnalizator bez własnego zasilania. II - sygnalizator z własnym zasilaniem. 5.8 Podłączenie nadajnika monitoringu radiowego Wyjścia OUT3 i OUT4 centrali mogą zostać wykorzystane do sterowania nadajnikiem monitoringu radiowego NR2-DSC (system NEMROD format PC-16 OUT) firmy NOKTON. W centrali należy włączyć opcję globalną TRANSMISJA NA OUT 3/4 (patrz: instrukcja PROGRAMOWANIE). Tabela 3 zawiera opis styków złącza w nadajniku NR2-DSC firmy NOKTON wykorzystywanych przy podłączaniu do centrali VERSA. Numer styku Opis Sposób podłączenia 2 kontrola obecności napięcia zmiennego podłącz do zacisku AC centrali 12 zasilanie podłącz bezpośrednio do + akumulatora przez bezpiecznik 2 A 13 masa podłącz do zacisku COM centrali 14 TAKT podłącz do zacisku OUT3 centrali 15 PGM podłącz do zacisku OUT4 centrali Tabela 3. Nie wolno podłączyć styku 13 (masa) złącza nadajnika NR2-DSC do - akumulatora. Podłączenie masy nadajnika do - akumulatora może skutkować nie tylko szybkim rozładowaniem akumulatora, ale nawet uszkodzeniem centrali.\n22 20 VERSA SATEL Nie wolno podłączać styku 13 (masa) złącza nadajnika NR2-DSC równocześnie do zacisku COM centrali i - akumulatora, gdyż może to spowodować uszkodzenie centrali alarmowej. Rys. 24. Sposób podłączenia do centrali nadajnika NR2-DSC firmy NOKTON. Złącze żeńskie DB-15 pokazane zostało od strony punktów lutowniczych. 5.9 Podłączenie analogowej linii telefonicznej Nie należy przesyłać sygnałów telefonicznych i sygnałów systemu alarmowego jednym wielożyłowym kablem. Grozi to uszkodzeniem systemu w przypadku przebicia wysokiego napięcia pochodzącego z linii telefonicznej. Centrala współpracuje tylko z analogowymi łączami abonenckimi. Instalator powinien powiadomić użytkownika o sposobie podłączenia centrali do sieci telefonicznej. Centrala musi być podłączona bezpośrednio do linii telefonicznej (zaciski oznaczone TIP, RING). Pozostałe urządzenia korzystające z linii telefonicznej (np. telefon, faks) należy podłączyć za centralą (zaciski oznaczone T-1, R-1). Z tego względu linia telefoniczna powinna zostać doprowadzona do centrali kablem czteroprzewodowym. Taki sposób podłączenia pozwoli centrali alarmowej na całkowite przejęcie linii na czas telefonowania. Zapobiega to możliwości zablokowania komunikatora telefonicznego centrali np. poprzez podniesienie słuchawki telefonu (sytuacja taka mogłaby mieć miejsce, gdyby centrala alarmowa została podłączona do linii telefonicznej za telefonem). W przypadku, gdy w obiekcie, w którym montowana jest centrala, wykorzystywana jest usługa ADSL, centralę alarmową należy podłączyć za filtrem ADSL, a pozostałe urządzenia korzystające z analogowej linii telefonicznej do centrali.\n23 SATEL VERSA 21 W celu ochrony komunikatora telefonicznego przed przepięciami, zacisk podłącz do przewodu ochronnego PE sieci 230 V AC. Do wykonania połączenia użyj przewodu o przekroju 0,75 mm 2. Zacisku nie wolno podłączać do przewodu neutralnego N. Rys. 25. Sposób podłączenia analogowej linii telefonicznej do centrali Podłączenie zasilania i uruchomienie centrali Nie należy podłączać zasilania dopóki nie zostaną zakończone prace instalacyjne Zasilanie główne Centrala wymaga zasilania napięciem zmiennym 18 V (±10%). Zaleca się stosowanie transformatora o mocy co najmniej 40 VA. Transformator powinien być podłączony do zasilania sieciowego 230 V AC na stałe. Przed przystąpieniem do wykonania okablowania, zapoznaj się z instalacją elektryczną obiektu. Do zasilania wybierz obwód, w którym cały czas obecne będzie napięcie. Obwód ten powinien być wyposażony w rozłącznik dwubiegunowy z separacją zestyków co najmniej 3 mm i/lub zabezpieczenie przeciwzwarciowe bezpiecznikiem typu zwłocznego o wartości 16 A. Właściciela lub użytkownika systemu alarmowego należy powiadomić o sposobie odłączenia transformatora od zasilania sieciowego (np. poprzez wskazanie bezpiecznika chroniącego obwód zasilający centralę). Nie wolno podłączać do jednego transformatora dwóch urządzeń z zasilaczem. Przed podłączeniem transformatora do obwodu, z którego będzie on zasilany, należy wyłączyć w tym obwodzie napięcie Zasilanie awaryjne W charakterze zasilania awaryjnego należy zastosować szczelny akumulator kwasowoołowiowy 12 V. Pojemność akumulatora musi zostać odpowiednio dobrana do poboru prądu w systemie. W przypadku systemu, który ma spełniać wymagania normy EN dla Grade 2, akumulator powinien zapewnić pracę systemu pozbawionego zasilania sieciowego przez 12 godzin. Jeżeli napięcie akumulatora spadnie poniżej 11 V na czas dłuższy niż 12 minut (3 testy akumulatora), centrala zasygnalizuje awarię akumulatora. Po obniżeniu napięcia do ok. 10,5 V akumulator zostanie odłączony.\n24 22 VERSA SATEL Nie wolno podłączać do centrali mocno rozładowanego akumulatora (napięcie na zaciskach akumulatora bez podłączonego obciążenia mniejsze od 11 V). Akumulator taki należy wstępnie doładować. Zużytych akumulatorów nie wolno wyrzucać, lecz należy się ich pozbywać zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska Procedura podłączania zasilania i uruchomienia centrali 1. Wyłącz zasilanie w obwodzie 230 V AC, do którego ma być podłączony transformator. 2. Przewody napięcia zmiennego 230 V podłącz do zacisków uzwojenia pierwotnego transformatora. 3. Zaciski uzwojenia wtórnego transformatora podłącz do zacisków AC centrali. Do wykonania połączenia użyj przewodów giętkich o przekroju 0,5 0,75 mm 2 albo przewodów sztywnych o przekroju 1 2,5 mm Podłącz akumulator do dedykowanych przewodów (plus akumulatora do czerwonego przewodu, minus do czarnego). Jeżeli akumulator posiada skręcane końcówki, użyj przejściówek dołączonych do centrali (nie obcinaj końcówek kabli akumulatorowych). Centrala nie uruchomi się po podłączeniu samego akumulatora. 5. Włącz zasilanie 230 V AC w obwodzie, do którego podłączony jest transformator. Centrala uruchomi się. Opisana kolejność włączania zasilania (najpierw akumulator, a następnie 230 V AC) umożliwia prawidłową pracę zasilacza i układów zabezpieczeń elektronicznych centrali, dzięki którym unika się uszkodzeń elementów systemu alarmowego, spowodowanych ewentualnymi błędami montażowymi. Jeżeli konieczne jest wyłączenie zasilania centrali, wyłącz najpierw zasilanie główne (AC), a następnie awaryjne (akumulator). Ponowne włączenie zasilania powinno odbyć się zgodnie z opisaną wyżej kolejnością Awaryjna procedura uruchomienia centrali Jeżeli centrala nie uruchomiła się poprawnie, nie są obsługiwane manipulatory, centrala nie akceptuje haseł itp., a wszystkie połączenia wykonane zostały poprawnie, postępuj zgodnie z poniższą procedurą: 1. Wyłącz zasilanie centrali (najpierw odłącz zasilanie AC, a potem akumulator). 2. Załóż zworkę na kołki RESET. 3. Włącz zasilanie centrali (najpierw podłącz akumulator, a potem zasilanie AC). 4. Odczekaj kilka sekund i zdejmij zworkę z kołków RESET. W centrali zostanie uruchomiony tryb serwisowy. Menu trybu serwisowego będzie dostępne w manipulatorze o najniższym adresie (jeżeli jest to manipulator bezprzewodowy, menu zostanie wyświetlone po naciśnięciu dowolnego klawisza). Jeżeli w centrali wyłączona jest opcja SERWISOWANIE Z KOŁKÓW RESET, w zależności od typu manipulatora, w którym ustawiony jest najniższy adres: LCD: świecić będą diody LED, oraz drugiej strefy, a na wyświetlaczu pojawi się komunikat Wykonać restart ustawień? 1=Tak, LED: świecić będą diody LED i drugiej strefy oraz bardzo szybko migać będzie dioda LED. Naciśnięcie klawisza spowoduje przywrócenie ustawień fabrycznych centrali i pozwoli na uruchomienie trybu serwisowego.\n25 SATEL VERSA Pierwsze kroki po uruchomieniu centrali Po uruchomieniu centrali z ustawieniami fabrycznymi: 1. Zaprogramuj poprawne, indywidualne adresy w manipulatorach. 2. Uruchom funkcję identyfikacji urządzeń podłączonych do magistrali komunikacyjnej centrali. Dopiero po wykonaniu tych czynności możliwe będzie programowanie ustawień centrali Programowanie adresów manipulatorów przewodowych Każdy manipulator podłączony do centrali alarmowej musi mieć ustawiony indywidualny adres z zakresu od 0 do 5. Fabrycznie we wszystkich manipulatorach przewodowych ustawiony jest adres 0. Po uruchomieniu centrali alarmowej z ustawieniami fabrycznymi, obsługiwane są wszystkie manipulatory podłączone do magistrali, niezależnie od ustawionych w nich adresów. Pozwala to zaprogramować indywidualne adresy w manipulatorach. Pamiętaj o zaprogramowaniu indywidualnego adresu w przypadku podłączania nowego manipulatora do już działającego systemu alarmowego Programowanie adresu przy pomocy funkcji serwisowej Funkcję programowania adresów można uruchomić przy pomocy manipulatora przewodowego lub bezprzewodowego, ale pozwala ona ustawić adresy tylko w manipulatorach przewodowych. 1. Wprowadź hasło serwisowe (fabrycznie: 12345) i naciśnij klawisz. 2. Naciśnij kolejno. Uruchomi się tryb serwisowy. 3. Naciśnij kolejno. Uruchomiona zostanie funkcja ADRESY MANIP. W manipulatorach zaczną migać diody oznaczone ikonami oraz zaprezentowana zostanie informacja o aktualnym adresie przy pomocy: LCD: komunikatu na wyświetlaczu patrz: rys. 26, LED: szybkiego migania diody oznaczonej liczbą odpowiadającą adresowi manipulatora (w przypadku adresu 0 dioda 30) patrz: rys. 27. n=0...5 aktualny adres manipulatora Rys. 26. Programowanie adresu manipulatora LCD.\n26 24 VERSA SATEL Rys. 27. Programowanie adresu manipulatora LED. Do prezentowania adresu wykorzystywane są diody oznaczone liczbami od 1 do 5 oraz 30 (adres 0). Dioda odpowiadająca ustawionemu adresowi szybko miga, a pozostałe świecą. 4. W manipulatorze, w którym ma zostać ustawiony nowy adres, naciśnij klawisz z cyfrą odpowiadającą nowemu adresowi. Zmiana adresu zostanie potwierdzona czterema krótkimi i jednym długim dźwiękiem. 5. Naciśnij, żeby zakończyć funkcję. Manipulator zostanie zrestartowany. Funkcja zostanie zakończona automatycznie po upływie 2 minut od jej uruchomienia Programowanie adresu bez uruchamiania trybu serwisowego Ten sposób programowania adresu jest przydatny, gdy zablokowana jest obsługa manipulatorów i niemożliwe jest uruchomienie trybu serwisowego. 1. Wyłącz zasilanie manipulatora. 2. Odłącz przewody od zacisków CLK i DTA manipulatora. 3. Zewrzyj zaciski CLK i DTA manipulatora. 4. Włącz zasilanie manipulatora. W manipulatorach zaczną migać diody oznaczone ikonami oraz zaprezentowana zostanie informacja o aktualnym adresie przy pomocy: LCD: komunikatu na wyświetlaczu, LED: szybkiego migania diody oznaczonej liczbą odpowiadającą adresowi manipulatora patrz: rys Naciśnij klawisz z cyfrą odpowiadającą nowemu adresowi. Zmiana adresu zostanie potwierdzona czterema krótkimi i jednym długim dźwiękiem. Naciśnięcie pozwala ponownie zmienić adres (nastąpi restart manipulatora i ponownie zaprezentowana zostanie informacja o aktualnym adresie). 6. Wyłącz zasilanie manipulatora. 7. Rozewrzyj zaciski CLK i DTA manipulatora. 8. Prawidłowo podłącz przewody do zacisków CLK i DTA manipulatora. 9. Włącz zasilanie manipulatora Identyfikacja urządzeń podłączonych do magistrali Urządzenia podłączone do magistrali komunikacyjnej są obsługiwane poprawnie dopiero po ich zidentyfikowaniu przez centralę alarmową. Identyfikacja urządzeń jest wymagana po pierwszym uruchomieniu centrali oraz każdorazowo w przypadku dodania nowego urządzenia lub zmiany adresu w urządzeniu obsługiwanym przez centralę. Odłączenie zidentyfikowanego urządzenia od magistrali komunikacyjnej wywoła alarm sabotażowy.\n27 SATEL VERSA Uruchomienie funkcji identyfikacji przy pomocy manipulatora 1. Wprowadź hasło serwisowe (fabrycznie: 12345) i naciśnij klawisz. 2. Naciśnij kolejno. Uruchomi się tryb serwisowy. 3. Naciśnij kolejno. Uruchomiona zostanie funkcja IDENTYFIKACJA. Trzy krótkie dźwięki poinformują o zakończeniu identyfikacji i zostanie zaprezentowana informacja o zidentyfikowanych urządzeniach (w manipulatorze LCD na wyświetlaczu, a w manipulatorze LED przy pomocy diod LED). 4. Naciśnij, żeby zakończyć funkcję. Jeżeli identyfikacja zakończy się dwoma długimi dźwiękami, oznacza to, że w urządzeniu podłączonym do magistrali komunikacyjnej ustawiony jest niewłaściwy adres (nieodpowiedni dla tego typu urządzenia lub ten sam adres w co najmniej dwóch urządzeniach). Komunikat na wyświetlaczu (manipulator LCD) albo miganie diody LED odpowiadającej adresowi urządzenia (manipulator LED) pomogą w diagnozowaniu problemu. Naciśnij, ustaw poprawny adres w urządzeniu, a następnie ponownie uruchom funkcję IDENTYFIKACJA Uruchomienie funkcji identyfikacji przy pomocy programu DloadX 1. Kliknij na przycisk w menu głównym. Otworzy się okno Versa Struktura. 2. Kliknij na zakładkę Sprzęt. 3. Kliknij na gałąź Ekspandery. 4. Kliknij na przycisk Identyfikacja. Uruchomiona zostanie funkcja identyfikacji. 5. Po zakończeniu identyfikacji wyświetli się okno z pytaniem, czy odczytać dane. Kliknij na przycisk OK Podłączenie komputera do centrali Przy pomocy komputera można skonfigurować system alarmowy (program DLOADX) lub zaktualizować oprogramowanie centrali. Komunikacja jest kodowana. Port RS-232 (TTL) centrali można połączyć z portem USB komputera przy pomocy konwertera USB-RS oferowanego przez firmę SATEL Instalacja urządzeń bezprzewodowych ABAX W rozdziale nie uwzględniono instalacji manipulatorów bezprzewodowych. Stanowią one odrębną kategorię urządzeń Należy je instalować zgodnie z instrukcją do nich dołączoną. Jeżeli do centrali podłączony jest kontroler systemu bezprzewodowego ABAX (ACU-120 / ACU-270 / ACU-100 / ACU-250), po uruchomieniu centrali i zidentyfikowaniu kontrolera przez centralę, możesz przystąpić do instalowania urządzeń bezprzewodowych ABAX. Przed zamontowaniem urządzenia bezprzewodowego, sprawdź poziom sygnału radiowego, który w planowanym miejscu montażu dociera z kontrolera do urządzenia i z urządzenia do kontrolera. Pomocnym narzędziem przy sprawdzaniu poziomu sygnału jest tester ARF-100. Poziom sygnału odbieranego przez urządzenie/kontroler nie może być niższy niż 40%. Jeśli w planowanym miejscu montażu poziom sygnału radiowego jest za niski, wybierz inne miejsce montażu. Czasami wystarczy przesunąć urządzenie o kilkanaście centymetrów, aby uzyskać znaczną poprawę jakości sygnału. Dopiero po uzyskaniu optymalnego poziomu sygnału radiowego, możesz zamontować urządzenie na stałe. Urządzenia bezprzewodowe należy zarejestrować w systemie alarmowym. Możesz to zrobić przy pomocy programu DLOADX lub manipulatora LCD.\n28 26 VERSA SATEL Dodawanie nowych urządzeń bezprzewodowych ABAX Centrala obsługuje do 30 urządzeń bezprzewodowych. Liczba faktycznie obsługiwanych urządzeń zależy od tego, ile miejsc zajmują poszczególne urządzenia. Każde miejsce oznacza jedno wejście bezprzewodowe lub jedno wejście i jedno wyjście bezprzewodowe. Jeżeli urządzenie zajmuje więcej miejsc niż jedno, po jego dodaniu odpowiednio zmniejszy się liczba urządzeń bezprzewodowych, które będzie można jeszcze zarejestrować (np. po dodaniu ekspandera ACX-200, który zajmuje 4 miejsca, kontroler może obsługiwać jeszcze 26 innych urządzeń bezprzewodowych). Nawet jeśli urządzenie zajmuje kilka wejść w systemie, w trakcie procedury dodawania urządzenia wskazuje się tylko pierwsze z tych wejść. Kolejne są przydzielane automatycznie (są to wejścia następne w kolejności po wybranym). W przypadku, gdy urządzenie zajmuje również wyjście, jego numer będzie taki sam, jak numer wejścia wybranego w trakcie procedury dodawania urządzenia. Centrala nie obsługuje wyjść bezprzewodowych o numerach od 13 do 30. Program DloadX Urządzenia bezprzewodowe ABAX możesz dodawać w oknie Versa Struktura, w zakładce Sprzęt, po kliknięciu na liście urządzeń na nazwę kontrolera systemu ABAX. 1. W zakładce Wejścia/Wyjścia kliknij na przycisk Odczyt, żeby odczytać z kontrolera dane dotyczące urządzeń bezprzewodowych (dane te nie są odczytywane po kliknięciu na przycisk w menu głównym). 2. Kliknij na wejście, do którego ma zostać przypisane nowe urządzenie bezprzewodowe (wejście możesz również wybrać później, w oknie Nowe urz. bezprzewodowe ). 3. Kliknij na przycisk Nowe urządzenie. Otworzy się okno Nowe urz. bezprzewodowe. 4. Wprowadź 7-cyfrowy numer seryjny dodawanego urządzenia. Numer seryjny znajduje się na płytce elektroniki lub na obudowie. Każdy tester poziomu sygnału radiowego ARF-100 ma numer seryjny: W zależności od typu urządzenia: ACX-200 / ACX-201: włącz zasilanie ekspandera, ARF-100: włącz urządzenie, ASW-100 E / ASW-100 F: włóż sterownik do gniazda 230 V AC, pozostałe urządzenia: otwórz styk sabotażowy. 6. Komunikat potwierdzi dodanie nowego urządzenia (chyba że wprowadziłeś niewłaściwy numer seryjny, o czym poinformuje komunikat). Wyświetlona zostanie nowa nazwa wejścia. Możesz ją zmienić. Taką samą nazwę otrzyma także wyjście, jeśli urządzenie przypisywane jest do wyjścia. 7. Kliknij na przycisk OK (możesz zrezygnować z dodania nowego urządzenia klikając na przycisk Przerwij, albo od razu przystąpić do dodawania kolejnego urządzenia bezprzewodowego klikając na przycisk Następny ). 8. Kliknij na przycisk Zapis, żeby zapisać dane nowego urządzenia bezprzewodowego w kontrolerze (dane te nie są zapisywane po klik nięciu na przycisk w menu głównym). Manipulator LCD Urządzenia bezprzewodowe ABAX możesz dodawać w trybie serwisowym przy pomocy funkcji NOWE URZĄDZ. (TRYB SERWISOWY 2. SPRZĘT 1. MANIP. I EKSP. 3. MOD.BEZPRZEW. 1. NOWE URZĄDZ.).\n29 SATEL VERSA Po uruchomieniu funkcji, wprowadź 7-cyfrowy numer seryjny dodawanego urządzenia i naciśnij. Numer seryjny znajduje się na płytce elektroniki lub na obudowie. Każdy tester poziomu sygnału radiowego ARF-100 ma numer seryjny: Kiedy na wyświetlaczu pojawi się polecenie Otwórz sabotaż urządz., w zależności od typu urządzenia: ACX-200 / ACX-201: włącz zasilanie ekspandera, ARF-100: włącz urządzenie, ASW-100 E / ASW-100 F: włóż sterownik do gniazda 230 V AC, pozostałe urządzenia: otwórz styk sabotażowy. 3. Wyświetlone zostaną informacje na temat dodawanego urządzenia (jeżeli nic się nie wydarzy, może to oznaczać, że wprowadziłeś niewłaściwy numer seryjny w takim przypadku naciśnij, żeby wrócić do podmenu). Naciśnij, żeby potwierdzić chęć dodania urządzenia. 4. Przy pomocy klawiszy i wybierz wejście, do którego chcesz przypisać urządzenie, a następnie naciśnij. 5. Wyświetlona zostanie nowa nazwa wejścia. Możesz ją zmienić. Taką samą nazwę otrzyma także wyjście, jeśli urządzenie przypisywane jest do wyjścia. Naciśnij, żeby zapisać nazwę. Jeżeli urządzenie zajmuje kilka wejść, procedura nadawania nazwy jest dla nich powtarzana. 6. W kolejnych krokach możesz skonfigurować urządzenie (patrz: instrukcja PROGRAMOWANIE) Usuwanie urządzeń bezprzewodowych ABAX Program DloadX Urządzenia bezprzewodowe ABAX możesz usuwać w oknie Versa Struktura, w zakładce Sprzęt, po kliknięciu na liście urządzeń na nazwę kontrolera systemu ABAX. 1. W zakładce Wejścia/Wyjścia kliknij na przycisk Odczyt, żeby odczytać z kontrolera dane dotyczące urządzeń bezprzewodowych. 2. Kliknij na wejście, do którego przypisane jest urządzenie, które chcesz usunąć (jeśli urządzenie przypisane jest do kilku wejść, możesz kliknąć na dowolne z nich). 3. Kliknij na przycisk Usuń. Otworzy się okno Potwierdź. 4. Kliknij na przycisk Tak. Okno Potwierdź zostanie zamknięte. 5. Kliknij na przycisk Zapis, żeby zapisać zmiany w kontrolerze. Manipulator LCD Urządzenia bezprzewodowe ABAX możesz usuwać w trybie serwisowym przy pomocy funkcji U SUŃ URZĄDZ. (T RYB SERWISOWY 2. S PRZĘT 1. M ANIP. I EKSP. 3. MOD.BEZPRZEW. 3. USUŃ URZĄDZ.). 1. Po uruchomieni u funkcji, przy pomocy klawiszy i wybierz wejście, do którego przypisane jest urządzenie, które chcesz usunąć, a następnie naciśnij. 2. Na wyświetlaczu pojawi się pytanie, czy usunąć urządzenie (wyświetlony zostanie typ i numer seryjny urządzenia). Naciśnij. Urządzenie zostanie usunięte Instalacja czujek bezprzewodowych 433 MHz Jeżeli do centrali podłączony jest kontroler systemu bezprzewodowego 433 MHz (VERSA-MCU), po uruchomieniu centrali i zidentyfikowaniu kontrolera przez centralę, możesz przystąpić do instalowania czujek bezprzewodowych 433 MHz. Przed zamontowaniem czujki, zarejestruj ją w kontrolerze i sprawdź, czy transmisje z czujki\n30 28 VERSA SATEL umieszczonej w planowanym miejscu montażu docierają do kontrolera. W celu wysłania transmisji możesz np. otworzyć styk sabotażowy czujki. Jeżeli z przewidywanego miejsca montażu transmisje z czujki nie docierają do kontrolera, wybierz inne miejsce. Czasami wystarczy przesunąć czujkę o kilkanaście centymetrów. Dopiero po upewnieniu się, że kontroler odbiera transmisje z czujki, możesz zamontować czujkę na stałe. Czujki bezprzewodowe należy zarejestrować w systemie alarmowym. Możesz to zrobić przy pomocy programu DLOADX lub manipulatora LCD Dodawanie nowych czujek bezprzewodowych 433 MHz Centrala obsługuje do 30 czujek bezprzewodowych. Program DloadX Czujki bezprzewodowe 433 MHz możesz dodawać w oknie Versa Struktura, w zakładce Sprzęt, po kliknięciu na liście urządzeń na nazwę kontrolera VERSA-MCU. 1. Kliknij na przycisk Odczyt, żeby odczytać z kontrolera dane dotyczące czujek bezprzewodowy ch (dane te nie są odczytywane po kliknięciu na przycisk w menu głównym). 2. Kliknij na wejście, do którego ma zostać przypisana nowa czujka bezprzewodowa (wejście możesz również wybrać później, w oknie Nowe urz. bezprzewodowe ). 3. Kliknij na przycisk Nowe urządzenie. Otworzy się okno Nowe urz. bezprzewodowe. 4. Wprowadź 7-cyfrowy numer seryjny dodawanej czujki. Numer seryjny znajduje się na płytce elektroniki lub na obudowie. 5. Otwórz styk sabotażowy czujki. 6. Komunikat potwierdzi dodanie nowej czujki (chyba że wprowadziłeś niewłaściwy numer seryjny, o czym poinformuje komunikat). Wyświetlona zostanie nowa nazwa wejścia. Możesz ją zmienić. 7. Kliknij na przycisk OK (możesz zrezygnować z dodania nowej czujki klikając na przycisk Przerwij, albo od razu przystąpić do dodawania kolejnej czujki klikając na przycisk Następny ). 8. Kliknij na przycisk Zapis, żeby zapisać dane nowej czujki bezprzewodowej w kontrolerze (dane te nie są zapis ywane po kliknięciu na przycisk w menu głównym). Manipulator LCD Czujki bezprzewodowe 433 MHz możesz dodawać w trybie serwisowym przy pomocy funkcji NOWE URZĄDZ. (TRYB SERWISOWY 2. SPRZĘT 1. MANIP. I EKSP. 3. MOD.BEZPRZEW. 1. NOWE URZĄDZ.). 1. Po uruchomieniu funkcji, wprowadź 7-cyfrowy numer seryjny dodawanej czujki i naciśnij. Numer seryjny znajduje się na płytce elektroniki lub na obudowie. 2. Otwórz styk sabotażowy czujki. 3. Wyświetlone zostaną informacje na temat dodawanej czujki (jeżeli nic się nie wydarzy, może to oznaczać, że wprowadziłeś niewłaściwy numer seryjny w takim przypadku naciśnij, żeby wrócić do podmenu). Naciśnij, żeby potwierdzić chęć dodania czujki. 4. Przy pomocy klawiszy i wybierz wejście, do którego chcesz przypisać czujkę, a następnie naciśnij. 5. Wyświetlona zostanie nowa nazwa wejścia. Możesz ją zmienić. Naciśnij, żeby zapisać nazwę.\nCentrale alarmowe Wersja programowa 1.03 INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK versa_i_pl 10/13 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów.\nWersja oprogramowania 1.05 1471 Centrala alarmowa INSTRUKCJA INSTALATORA versa_plus_i_pl 03/15 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn.\nCentrala alarmowa Wersja oprogramowania 1.05 INSTRUKCJA INSTALATORA versa_ip_i_pl 07/15 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320\nCentrale alarmowe Wersja programowa 1.01 INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK versa_i_pl 05/10 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów.\nCentrala alarmowa Wersja oprogramowania 1.07 INSTRUKCJA INSTALATORA versa_ip_i_pl 04/16 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320\nTABLICA SYNOPTYCZNA CA-64 PTSA ca64ptsa_pl 07/10 Tablica synoptyczna CA-64 PTSA może współpracować z produkowanymi przez firmę SATEL centralami alarmowymi INTEGRA i CA-64 (wizualizacja stanu stref i wejść\nWersja oprogramowania 1.00 1471 Centrala alarmowa INSTRUKCJA INSTALATORA perfecta_i_pl 02/17 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58\nCentrale alarmowe Wersja programowa 1.00 INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK versa_i_pl 03/09 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów.\nWersja oprogramowania 1.06 1471 Centrala alarmowa INSTRUKCJA INSTALATORA versa_plus_i_pl 10/15 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn.\nMODUŁ INTEGRACJI Z SYSTEMEM KNX INT-KNX int-knx_pl 01/13 Moduł INT-KNX umożliwia integrację systemu alarmowego INTEGRA z systemem KNX, dzięki czemu centrala alarmowa może sterować urządzeniami wykonawczymi\nEKSPANDER WEJ Ć ADRESOWALNYCH CA-64 ADR\nEKSPANDER WEJ Ć ADRESOWALNYCH CA-64 ADR ca64adr_pl 01/12 Ekspander wej ć adresowalnych CA-64 ADR jest urządzeniem przeznaczonym do współpracy z centralami alarmowymi CA-64 i INTEGRA. Umożliwia rozbudowę\nTABLICA SYNOPTYCZNA CA-64 PTSA Instrukcja odnosi się do modułu w wersji CA64T v1.4 z oprogramowaniem v3.00. ca64ptsa_pl 06/04 Tablica synoptyczna z oprogramowaniem w wersji 3.00 może współpracować z centralą\nCentrala alarmowa Wersja oprogramowania 1.05 SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI Pełna instrukcja użytkownika oraz pozostałe instrukcje dostępne są na stronie www.satel.pl versa_ip_us_pl 07/15 SATEL sp. z o.o.\nINTEGRA Wersja INSTRUKCJA INSTALATORA. Centrale alarmowe\nCentrale alarmowe INTEGRA Wersja oprogramowania 1.11 INSTRUKCJA INSTALATORA integra_i_pl 12/12 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58\nKONTROLER SYSTEMU BEZPRZEWODOWEGO ABAX ACU-270 Wersja oprogramowania 5.02 acu-270_pl 03/16 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320\nCA-64 PP AKUMULATOR T3,15 A (CZERWONY) (CZARNY) TMP COM CLK DAT+12V+12V COM AC AC RESET ON J28 STYK ANTYSABOTAŻOWY OBUDOWY EKSPANDERA J12\nEKSPANDER WEJŚĆ I WYJŚĆ Z ZASILACZEM CA-64 PP PODCENTRALA ca64pp_pl 11/09 Ekspander CA-64 PP (określany jako podcentrala) jest urządzeniem przeznaczonym do współpracy z centralami alarmowymi INTEGRA i\nKontroler obiektowy RCMAP27\nKontroler obiektowy RCMAP27 rcmap27_pl 07/04 Kontroler obiektowy RCMAP27 jest urządzeniem realizującym dwukierunkowy monitoring radiowy w oparciu o sieć radiotelefonów trankingowych. Udostępnia usługę\nINT-KSG Instrukcja instalatora\nManipulator INT-KSG Instrukcja instalatora Wersja oprogramowania 1.00 int-ksg_i_pl 09/10 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94\nEKSPANDER WEJŚĆ ADRESOWALNYCH CA-64 ADR\nEKSPANDER WEJŚĆ ADRESOWALNYCH ca64adr_pl 10/04 Ekspander wejść adresowalnych jest urządzeniem przeznaczonym do współpracy z centralą alarmową CA-64. Umożliwia rozbudowę systemu alarmowego o 48 wejść posiadających\nWersja programowa 1.06 Centrale alarmowe INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK integra_i_pl 05/08 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów.\nCentrala alarmowa INSTRUKCJA OBSŁUGI GDAŃSK. ca4v1_pl 04/07\nCentrala alarmowa INSTRUKCJA OBSŁUGI GDAŃSK ca4v1_pl 04/07 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów. W skład systemu alarmowego\nModuł komunikacyjny TCP/IP ETHM-1\nModuł komunikacyjny TCP/IP ETHM-1 Wersja oprogramowania 1.05 ethm1_pl 03/13 OSTRZEŻENIA Moduł powinien być instalowany przez wykwalifikowany personel. Przed przystąpieniem do montażu należy zapoznać się\nINT-TSG Instrukcja instalatora\nint-tsg_i_pl 09/13 Manipulator INT-TSG Instrukcja instalatora Wersja oprogramowania 1.00 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94\nKLAWIATURY STREFOWE INT-S-GR INT-S-BL int-s_pl 04/06 Klawiatury strefowe INT-S-GR i INT-S-BL przeznaczone są do współpracy z centralami alarmowymi z serii INTEGRA oraz centralą CA-64. Różnią się kolorem\nVERSA Wersja programowa 1.03\nCentrale alarmowe VERSA Wersja programowa 1.03 PROGRAMOWANIE GDAŃSK versa_p_pl 10/12 Firma SATEL stawia sobie za cel nieustanne podnoszenie jakości swoich produktów, co może skutkować zmianami w ich specyfikacji\nWersja oprogramowania 1.12 Centrale alarmowe INSTRUKCJA INSTALATORA integra_i_pl 08/13 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94\nZAMEK SZYFROWY INT-SZK-GR int-szk_pl 07/08 Zamek szyfrowy INT-SZK-GR przeznaczony jest do współpracy z centralami alarmowymi z serii INTEGRA oraz centralą CA-64. Umożliwia zrealizowanie w prosty sposób\nWersja oprogramowania 1.12 Centrale alarmowe INSTRUKCJA INSTALATORA integra_plus_i_pl 08/13 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320\nCentrala alarmowa Wersja programowa 1.06 INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK integra-wrl_i_pl 11/08 1471 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych\nCentrala alarmowa Wersja programowa 1.07 INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK integra-wrl_i_pl 08/09 1471 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych\nWersja oprogramowania 1.13 Centrale alarmowe INSTRUKCJA INSTALATORA integra_i_pl 10/14 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94\nWersja programowa 1.05 Centrale alarmowe INSTRUKCJA INSTALATORA GDAŃSK integra_i_pl 10/07 OSTRZEŻENIA Ze względów bezpieczeństwa system alarmowy powinien być instalowany przez wykwalifikowanych specjalistów.\nEthernetowy moduł komunikacyjny ETHM-1 Plus\nEthernetowy moduł komunikacyjny ETHM-1 Plus Wersja oprogramowania 2.00 ethm1_plus_pl 07/14 SATEL sp. z o.o. ul. Schuberta 79 80-172 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320\nSTEROWNIK RADIOWY RE-4K\nSTEROWNIK RADIOWY RE-4K re4k_pl 07/06 Czterokanałowy sterownik radiowy RE-4K umożliwia zdalne sterowanie urządzeniami elektrycznymi przy pomocy nadajników radiowych (pilotów). Sterownik może współpracować\nSTEROWNIK RADIOWY RXH-2K/RXH-4K\nSTEROWNIK RADIOWY RXH-2K/RXH-4K rxh24k_pl 03/12 Sterownik radiowy RXH-2K/RXH-4K umożliwia zdalne sterowanie urządzeniami elektrycznymi przy pomocy nadajników radiowych (pilotów). Może współpracować maksymalnie


Jeden dzień po końcu świata | Niepoprawni.pl\nŁukaszek snuł się feryjnie po peryferiach osiedlach, gdy wpadł na okularnika z trzeciej ławki i Grubego Maćka.\n- Dokąd wy... - zaczął Łukaszek, ale Gruby Maciek mu przerwał:\n- Biegniemy pod szkołę!\n- Przecież są ferie!\n- Za długo by było tłumaczyć, biegniemy! - nalegał okularnik, no i pobiegli.\nPod szkołą działa się gigant draka wokół szkolnego autokaru, który przywoził do szkoły Łukaszka dzieci z odległych terenów. Wśród zbulwersowanych i krzyczących ludzi rej wodziła mama Łukaszka.\n- Co ty tu robisz? - spytał niezadowolony Łukaszek, bo mało kto jest zadowolony, kiedy odkrywa, że jego rodziciel robi z siebie publicznie pośmiewisko.\n- Po pierwsze: nie pośmiewisko! - zaprotestowała oburzona mama Łukaszka. - Bo ja tutaj walczę o poważną sprawę! A po drugie: właśnie wracam ze spotkania, na którym znana działaczka sportowa ogłosiła, że chce zrobić coś dla każdej polskie rodziny i w związku z tym wstępuje w szeregi Ruchu Aborcyjnego!\nPan dyrektor szkoły, który również był wśród uczestników zbiegowiska, złożył na ręce Łukaszka serdeczne wyrazy współczucia.\n- Ej, chwileczkę, on chce odjechać! - zawołał ktoś z tłumu i ludzie zablokowali odjazd autokaru. Kierowca, ubrany w koszulkę z napisem "Nie złoszczę się i nie histeryzuję" wysiadł z pojazdu. Był zły.\n- Czy wyście powariowali?! - darł się ochrypłym głosem. - Czego?! No ludzie, czego wy ode mnie chcecie?!\n- Co tu się właściwie dzieje? - spytał Łukaszek.\n- Ach to polskie piekiełko - odpowiedział mu jakiś facet. - Jacyś sfrustrowani nieudacznicy rzygają na kierowcę autokaru swoimi plwocinami!\n- Tak konkretnie to nie wiem, nie interesuje mnie to - odparł facet i znów zaczął wszystkim opowiadać o polskim piekiełku.\n- Tak konkretnie to chodzi o to, co pan kierowca zarabia na siebie tym autokarem - wytłumaczył Łukaszkowi okularnik z trzeciej ławki.\n- To jest kłamstwo oświęcimskie! - mamie Łukaszka z gniewu drgały nozdrza. - Przecież on wozi dzieci do szkoły za darmo!\n- Pan sobie dorabia w ten sposób, że spuszcza pan paliwo z baku i sprzedaje na lewo! - rzucił ktoś w twarz kierowcy.\n- To jest kłamstwo - zaoponował pan dyrektor szkoły.\n- Tak, tak, kłamstwo, kłamstwo - kiwał gorliwie głową pan kierowca chowając się za panem dyrektorem.\n- Niech pan pokaże faktury zakupu paliwa, tam wpisują przebieg pojazdu, wiemy ile pali autobus i pokażemy im, że się mylą - polecił dyrektor pan kierowcy.\nAle kierowca zrobił coś innego. Upadł na czworaki i zaczął wpychać się pod autobus.\n- Gdzie?! Gdzie, pytam się?! - ryczał strasznym głosem. - Gdzie chowam ten kanister, do którego ściągam paliwo!? Ludzie, oszaleliście?!\n- I ma rację - powiedziała mama Łukaszka. - To wy mu powinniście udowodnić winę, a nie on ma wam udowadniać swoją niewinność!\n- Ale on w czasie, kiedy dzieci są w szkole, dorabia sobie wożąc jakieś towarzystwo tym autokarem! - powiedziała pani z psem.\n- Ty hieno cmentarna! - zawołał pan kierowca i podłożył nogę pod koło stojącego autokaru. - Boże, co za nagonka na mnie! Zabić mnie chcą!\n- Nie zabić, tylko chcemy, aby rozliczył się pan z przebiegu - oświadczył ktoś.\n- A pan jest w stanie rozliczyć się z każdego kilometra? Z tych, którymi jeździ pan na dziwki, też? - spytała ironicznie mama Łukaszka.\n- Ja jeżdżę swoim prywatnym autem i sam płacę za paliwo. A pan jeździ pojazdem publicznym!\n- Ja mówię, że pan oszukuje i wozi ludzi na lewo publicznym autokarem - powtórzyła pani z psem.\n- No wie pani co - odezwała się mama Łukaszka. - Jak można tak szkalować człowieka, który pół życia poświęcił służbie innym! Jeździ za darmo tym autokarem i zawozi dzieci do szkoły i odwozi! Będzie jeździć do końca świata i jeden dzień dłużej! Gdyby nie on, te dzieci zamarzłyby z zimna na przystankach!\n- Setki dzieci uratowałem - kierowca wylazł spod autokaru i sięgnął do kabiny po jakieś papiery. - To są listy wdzięczności od rodziców... W dwa tysiące czwartym zabrałem do szkoły Mariusza z Pawełkowic... Umarłby jak nic, bo tego dnia na przystanku autobusowym, gdzie stał było minus osiemnaście stopni w cieniu!\n- No i widzi pani - powiedziała zadowolona mama Łukaszka. - Rozumiem, ze jak pani dziecko zobaczy ten autokar, to do niego nie wsiądzie.\n- Oczywiście, że wsiądzie, przecież ten autobus jest opłacany z moich pieniędzy! Ale nie zgadzam się, aby wykorzystywać go na lewo po godzinach!\n- No i co z tego, że wykorzystuje, ważne jest ile dzieci podwiózł, ile istnień uratował! Niech tam sobie jeździ ile chce!\n- Otóż właśnie nie! - pani z psem nie ustępowała. - Ja płacę za jego paliwo!\n- I co panią obchodzi gdzie jeździ?\n- Obchodzi, bo płacę mu za to, żeby jeździł z dziećmi, a nie załatwiał swoje prywatne rzeczy! Żądam, aby pokazał licznik w autobusie!\nWszyscy spojrzeli na pana kierowcę, który nie pokazał licznika, za to znowu położył się pod autobusem, koło rury wydechowej.\n- Cmentarne hieny gazują mnie jak w Auschwitz - załkał rozpaczliwie.\n- Nie no, na żądanie byle baby z ulicy ma pokazywać całą papierologię? - mama Łukaszka zmarszczyła nos. - Od kontroli są specjalne instytucje, a nie pierwszy lepszy z ulicy. Jeżeli ma pani do niego jakieś zarzuty, to proszę mu je udowodnić, a nie wymagać, aby on dowodził swojej niewinności.\n- Zarzucam mu, że robi lewe kursy - upierała się pani z psem.\n- Co za katolicka nienawiść - westchnęła mama Łukaszka.\n- Co pan na to? - spytał pan dyrektor. Kierowca oznajmił, że żadnych lewych kursów nie robi, a przebieg ma idealnie rozliczony.\n- To niech pan pokaże ten licznik - powiedział pan dyrektor. - Raz na zawsze urwie pan łeb wszelkim plotkom i pomówieniom!\n- Pan chyba żartuje - kierowca gwałtownie zbladł.\n- Nie. Pokaż pan ten licznik. Sam pan mówił, że potrafi pan się wytłumaczyć z każdego kilometra. No dalej...\nA kierowca zrobił znowu coś nieoczekiwanego.\n- Rezygnuję. Ze wszystkiego. Tu są kluczyki od autobusu. Tu telefon komórkowy...\n- Koniec świata... - wyjąkał ktoś.\n- Niechże pan nie rezygnuje, miliony dzieci zamarzną na przystankach! - zawołała mama Łukaszka.\n- Kto inny je podwiezie, są przecież tramwaje... - wtrącił się Gruby Maciek.\n- Ty chyba nie wiesz jak tramwaje jeżdżą! - mama Łukaszka spiorunowała go wzrokiem.\n- No dobrze, zostaję - westchnął kierowca, zabrał swoje rzeczy, wsiadł do autokaru i odjechał.\n- Licznika nie pokazał - zauważył Łukaszek.\ntadman - 9 lutego, 2014 - 18:52\ncoś mi się zdaje, że byłem widzem takiego zdarzenia w TV, ale kanister był szklany, a dół kombinezonu czerwony.\nNiehrabiabis - 9 lutego, 2014 - 19:17\nMowisz i tej malpie w rozowych okularach w czerwonych majtkach? Czy o tym koniu ktory mowil?\njacky6 - 10 lutego, 2014 - 13:32\ntak jak na FB :-)


Nie igra się z miłością – o „Instytucie Goethego” Cezarego Tomaszewskiego w Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu - DOMAGALAsieKULTURY : DOMAGALAsieKULTURY\nW książce Agaty Christie „Dziesięciu małych Murzynków” (celowo używam tego niezbyt poprawnego politycznie tytułu) tajemniczy pan Owen zaprasza na odciętą od świata wyspę dziesięć osób. Gdy się na niej pojawiają, okazuje się, że gospodarza nie ma, a służba ma za zadanie odtworzyć instrukcje gospodarza pozostawione przez niego na płycie. W każdej z nich oskarża on kolejną osobę o zbrodnię, którą ta popełniła, nie ponosząc przy tym kary. Rozpoczyna się makabryczna gra, w rezultacie której zaproszeni goście będą po kolei ginąć, pozostali zaś spróbują rozwiązać zagadkę ich śmierci i tym samym ocalić samych siebie. Złowrogą przepowiednią wydaje się wierszyk o dziesięciu małych Murzyniątkach, znaleziony przez wszystkich gości w swoich pokojach. Jest to autentyczna, XIX-wieczna angielska wersja amerykańskiego wierszyka dla dzieci (Dziesięciu małych Indian), skonstruowana podobnie jak oryginał w taki sposób, że z każdą z dziesięciu strof ubywa po jednym Murzyniątku. Na koniec zostaje jedno, które z żalu się wiesza (stąd alternatywny tytuł „I nie było już nikogo”). Piosenka wywołała wiele kontrowersji, ze względu na słowo „nigger” (czarnuch), uważane od pewnego czasu w kulturze zachodu za rasistowskie, stąd częsta zmiana Murzyniątek w żołnierzy czy oryginalnych Indian. Istotne tu jest to, że wierszyk ten (według polskiej normy językowej nie brzmiący pogardliwie) w różnych wersjach miał różne zakończenia: przy życiu pozostawała dwójka bohaterów, mająca się ku sobie, bądź wszyscy zaginieni wracali.\nNie należy lekceważyć siły przypadku zdolnej płodzić potwory, w tym wypadku potworem jest filozofia cierpienia. Weltschmerz! (jeden z bohaterów – przyp. T.D.) Chłodna analiza i racjonalny umysł nie ochroniły go przed działaniem liter. (…) Podążamy za tym, co przeczytamy, myśląc, że są to nasze myśli. „Miłość pochodzi z książek” powiadają. Książki zbójeckie? Nie, to by było zbyt proste…\nZ jednej strony Goethe ma rację: napisał książkę o nieszczęśliwej miłości, nie mając pojęcia, jakie negatywne będzie to miało konsekwencje dla konkretnych ludzi (i ówczesnego społeczeństwa), z drugiej zaś strony istnieją książki, które zostały napisane nie tylko ze świadomością, ale wprost celowo, żeby takie konsekwencje w społeczeństwie wywołać. W kontekście literatury niemieckiej nie sposób nie pomyśleć tutaj o „Mein Kampf” Hitlera. W zupełnie odmienny sposób funkcjonują w przestrzeni publicznej wielkie księgi religijne, takie jak Koran czy Biblia, aczkolwiek i one pochłonęły w historii więcej ofiar niż jakakolwiek książka świecka. Można by zapytać, jaka jest tego przyczyna, co sprawia, że fikcyjne historie po przeczytaniu przez ludzi stają się ich własnymi opowieściami. Dlaczego następuje w nich proces identyfikacji na takim poziomie, że popycha ich do realnych działań? Czy wszyscy jesteśmy podatni na tego typu manipulację. Kto z nas nie jest? Tomaszewski zdaje się te wszystkie pytania w swoim spektaklu stawiać, odpowiedzi w zasadzie brak – może poza mrugnięciem oka do widza w finale, kiedy okazuje się, że plan Goethego runął, gdyż w heteronormatywnej historii Wertera nie uwzględnił on homoseksualnego psikusa matki natury.\nJeden jeszcze ważny wątek porusza sam Goethe w swoim końcowym monologu, mówiąc: religia potępia w Werterze nie tylko samobójcę, również kochanka, poza klasowego utopistę, kogoś, kto nie jest związany z nikim poza samym sobą. Nikt nie nauczył nas indywidualizmu. Indywidualizm, samodzielne myślenie, zdolność do krytycznej weryfikacji tego, co czytamy, w końcu jakaś programowa niewiara w to, co się czyta, czego się słucha, co nam się proponuje – wydaje się tutaj antidotum na manipulację, której przecież zewsząd podlegamy. Tylko jak się tego nauczyć? W teatrze? To przecież też medium używające tej techniki! Tomaszewski zdaje się mieć tego świadomość, stąd zapewne ironiczne, piętrowe nawiasy oraz mieszanina konwencji – od klasycznego kryminału, poprzez horror czy modne w dzisiejszym teatrze czytania performatywne, aż po musical. Każda z tych form kwestionuje poprzednią, uświadamiając nam, jak łatwo je przyjmujemy, jak łatwo zaczynamy uważać je za prawdziwe i w nie wierzyć. Czy zatem – jak pisał Gombrowicz – przed formą nie ma ucieczki? Tomaszewski i tu w odpowiedzi milczy. Pewnym tropem może być jakaś niewypowiedziana gorycz, rodzaj melancholii cały ten spektakl wciąż przenikającej. Jest niczym ukłucie w sercu, pojawia się nieoczekiwanie, na przykład wtedy, gdy Panna Leere wciela się w trofeum myśliwskie, w scenie, która powraca od końca do swojego początku czy w genialnej wersji Habanery z „Carmen” Bizeta, w której arię zakochanej Cyganki śpiewają mężczyźni.\nSpektakl jest wykonany znakomicie. Wielopoziomowy tekst, bardzo dobra, balansująca na granicy rzeczywistości i tandety scenografia oraz szykowne kostiumy BRACI, znakomita gra aktorska całego zespołu Teatru im. Szaniawskiego, świetna gra Weroniki Krówki, zarówno na pianinie, jak i w spektaklu, wreszcie odrębna, oparta na niezwykłej łatwości żonglowania konwencjami, ale i poszczególnymi częściami składowymi spektaklu, inteligentna i finezyjna reżyseria Cezarego Tomaszewskiego każe myśleć o Instytucie Goethego jako o mocnym kandydacie w podsumowaniach na najlepsze przedstawienie sezonu. Przy tej okazji należy podkreślić, że Cezary Tomaszewski wyznacza nową drogę w polskim teatrze. To artysta, który tworząc postmodernistyczne kolaże, bawi się maszynerią różnych dziedzin szeroko pojętej sztuki, dlatego, że po pierwsze – umie, a po drugie – wie, co robi i dlaczego. Największą zaś wartością jego spektakli jest po prostu to, że ma nam naprawdę coś ważnego do powiedzenia i umie się z nami skomunikować. Taki teatr kocham. Może jednak tylko lubię, po spektaklu Tomaszewskiego zrozumiałem bowiem, że nie igra się z miłością. Nawet tą do teatru.\n[addthis tool="addthis_inline_share_toolbox_x0fz"] Kategorie: KULTURA, LITERATURA, TEATR | Tagi: Cezary TomaszewskiCierpienia młodego WerteraInstytut GoethegoJ.W.GoetheTeatr im. Szaniawskiego w Wałbrzychu |


Językowy obraz starości i starzenia się w reklamie telewizyjnej - Joanna Ginter - eBook - Księgarnia Medyczna PZWL\nJęzykowy obraz starości i starzenia się w reklamie telewizyjnej (eBook)\nISBN druku: 978-83-7865-169-7\nRozdział I. Reklama a językowy obraz świata\t9\n1.1. Reklama\t9\n1.2. Językowy obraz świata\t13\n1.2.1. Pojęcie językowego obrazu świata i stan badań nad JOS\t13\n1.2.2. Definicja kognitywna\t16\n1.2.3. Stereotyp językowy\t17\n1.2.4. Wartościowanie w językowym obrazie świata\t21\n1.3. Językowy obraz świata w reklamie\t22\nRozdział II. Starość jako kategoria kulturowa\t29\n2.1. Taksonomiczna definicja starości\t29\n2.2. Definicja konotacyjna starości\t30\nRozdział III. Reklamowa starość w aspekcie biologicznym\t37\n3.1. Starość odmłodzona\t37\n3.1.1. Odmłodzenie za pomocą reklamowanego produktu\t37\n3.1.2. Odmłodzenie niezależne od reklamowanego produktu\t42\n3.2. Młodość postarzona\t45\n3.3. Reklama pro-age\t53\nRozdział IV. Reklamowa starość w relacjach rodzinnych\t57\n4.1. Rodzina kilkupokoleniowa\t57\n4.2. Relacja: dorosłe dziecko – rodzic\t64\n4.3. Relacja: dziadkowie – wnuki\t68\nRozdział V. Reklamowa starość w aspekcie ogólnospołecznym\t73\n5.1. Starość obok młodości – komplementarność i współwystępowanie\t73\n5.2. Starość i starzenie się a praca zawodowa\t80\n5.3. Starość i starzenie się a autorytety\t85\nRozdział VI. Reklamowa starość w innych aspektach\t95\n6.1. Starość a sytuacja materialna\t95\n6.2. Starość w aspekcie psychicznym\t98\n6.3. Starość w aspekcie intelektualnym\t103\n6.4. Ludzie starzy w czasie wolnym\t104\nSłowa kluczowe: starzenie się reklama język\n72,58 zł 76,40 zł


Ze świata czarów. Zbiór baśni, podań i legend różnych narodów - Jezierski Edmund | Audiobook Sklep EMPIK.COM\nZe świata czarów. Zbiór baśni, podań i legend różnych narodów\nZe świata czarów. Zbiór baśni, podań i legend różnych narodów (audiobook mp3)\nLektor: Strzelecka Emilia\nRozmiar 141,8 MB\nZnajdziemy w nim m.in. podania skandynawskie, polskie, włoskie, a nawet arabskie oraz chińskie.\nTytuł: Ze świata czarów. Zbiór baśni, podań i legend różnych narodów\nWłaśnie zrecenzowałem Ze świata czarów. Zbiór baśni, podań i legend różnych narodów\nSkomponowany przez Edmunda Jezierskiego zbiór baśni i legend, pochodzących z rozmaitych, zróżnicowanych kulturowo zakątków świata, zabierze czytelnika w podróż pełną magii i trafnych, ponadczasowych ...


Dzień w parku linowym z filmowaniem - Oryginalny pomysł na prezent - Cudowny Prezent to przeżycia do nabycia...\nDzień w parku linowym z filmowaniem\nVoucher obejmuje możliwość sprawdzenia się na trasach parku linowego- jednej z dwóch wybranych tras średnich oraz trasy wysokiej. Dodatkowo uczestnik otrzyma kask ochronny z kamerą, która uwieczni przejście i pozostanie wspaniałą pamiątką i powodem do dumy dla każdego. Na sam koniec czeka Cię niesamowita atrakcja w postaci zjazdu tyrolskiego. Ruchome platformy, pętle czy 120 metrowy zjazd tyrolski, to wszystko czeka na Ciebie przez cały rok. Przygoda w parku linowym pozwoli ci poczuć się wolnym a także umożliwi oderwanie się od codzienności i poznanie czegoś ekstremalnie nowego.\nMaksymalnie 3 godziny zegarowe.\nWarunki pogodowe mogą uniemożliwić realizację usługi (burza)\nOsoby niepełnoletnie zobowiązane są do przedstawienia zgody opiekuna prawnego lub wymagana jest jego obecność w trakcie realizacji. Dodatkowo wymagane jest zapoznanie się z regulaminem i jego akceptacja. Minimalny wzrost uczestnika to 150 cm wzrostu.


„Wielkie nadzieje” Susan Anne Mason – Magdalena Urbańska\nLubię powieści, które ukazują zawiłości ludzkiej duszy i psychiki. Ta książka zapewniła mi wielu wrażeń, a nieoczekiwane zwroty akcji sprawiały, że nie mogłam odłożyć jej na dłużej.\nMiałam wrażenie, że autorka rozkręca fabułę bardzo powoli, wciągnęłam się maksymalnie dopiero w drugiej części powieści (tak, ze pochłonęłam ją w kilka godzin ciągiem!). Całość jest jednak na bardzo wysokim poziomie – zarówno literacko, jak i pod względem emocji, które pojawiły się we mnie podczas lektury.\nGłówną bohaterką jest Emmaline, która pragnie odnaleźć ojca. Wychowana przez dziadków, aż do ich śmierci żyje w przekonaniu, że jest sierotą. Po odejściu ukochanego dziadka znajduje listy od ojca i postanawia go za wszelką cenę odszukać.\nWyrusza w podróż z Anglii do Kanady w towarzystwie przyjaciela z dzieciństwa i sąsiada, Jonathana. Mężczyzna jak nikt inny rozumie bohaterkę, sam wychowywany był przez ciotkę.\nO ile samo odnalezienie ojca nie sprawia problemu, to szok jaki Emmaline wywołuje nie tylko w nim, ale i jego rodzinie jest ogromny. Ojciec stara się o fotel burmistrza, a żona i córki nie wiedzą nic o nieznajomej z Anglii. Nikt poza najmłodszą przyrodnią siostrą nie cieszy się z pojawienia kobiety.\nTutaj zaczyna się emocjonalne przecieranie szlaków. Emmaline całe życie marzyła o ojcu, którego nie miała. Ile jest w stanie poświęcić, by zdobyć jego przychylność? Czy w końcu zobaczy, że jej starania są niczym wobec jego planów (a może wręcz przeciwnie…)? Czy rodzina jej ojca będzie w stanie zaakceptować intruza?\nAutorka bardzo ciekawie zarysowała również postać Jonathana, weterana wojennego. Mężczyzna od lat ukrywa swoje uczucia wobec przyjaciółki (i rusza z nią w podróż do Kanady z pewnym planem…), ale czy ona je dostrzeże walcząc o zainteresowanie ojca?\nJonathan doświadcza powojennej traumy. Bardzo ciekawie przedstawione są jego uczucia, ataki paniki, walka o normalne i zdrowe funkcjonowanie.\ngrafika jest własnością Wydawnictwa Dreams\nZdecydowanie polecam tym, którzy szukają odpoczynku przy wciągającej opowieści. Ta nie tylko pokaże kilka nieznanych dotąd miejsc, ale również przybliży jak zawiła jest ludzka motywacja i co dzieje się, gdy bardzo zależy nam na ukryciu kłamstwa. To wszystko okraszone intymną relacją z Bogiem, która choć ukazana jest nienachalnie, pięknie uzupełnia całości.\nZdecydowanie polecam i dziękuję Wydawnictwu Dreams za kolejną powieść, która zostawia po sobie wielki niedosyt!\nKsiążkę można nabyć u wydawcy oraz m.in. w salonach sieci EMPIK.


Sprzedam dom wolnostojący 280 m² z balkonem Trzemeszno\ndom wolnostojący 5 1 200 m² garaż 2007\nCena: 590 000 zł (2 107 zł/m²)\nnumer ogłoszenia: 158/5402/ODS\nOferuję na sprzedaż dom położony w Trzemesznie na jednym z osiedli domów jednorodzinnych. Budynek znajduje się kilkadziesiąt metrów od głównej drogi dzięki czemu bardzo szybko można dojechać zarówno do centrum jak i do większych miast takich jak Gniezno.\nDom jest 1-piętrowy. Parter tworzy duży salon o powierzchni 45m2, z kominkiem i wyjściem na urokliwy taras, jadalnia, łazienka, korytarz oraz kuchnia zabudowana meblami na wymiar wraz ze sprzętem AGD. (...)\nDom jest 1-piętrowy. Parter tworzy duży salon o powierzchni 45m2, z kominkiem i wyjściem na urokliwy taras, jadalnia, łazienka, korytarz oraz kuchnia zabudowana meblami na wymiar wraz ze sprzętem AGD.\nNa półpiętrze znajduje się bardzo duża garderoba.\nNa piętro natomiast prowadzą stylowe schody. Druga kondygnacja składa się z łazienki, 3 sypialni oraz korytarza.\nCały dom jest podpiwniczony. Piwnica jest w bardzo dobrym stanie. Na podłodze położone są kafelki, a ściany pomalowane w jasnych kolorach. Na najniższej kondygnacji znajdują się następujące pomieszczenia: kuchnia, suszarnia, spiżarnia, łazienka, oraz dwie kotłownie a także hol prowadzący do dwustanowiskowego garażu.\nW nieruchomości znajdują się takie udogodnienia jak:\n- rozprowadzenie pod odkurzacz centralny,\nDom znajduje się w spokojnej, dobrze skomunikowanej okolicy. Wyróżnia się wyjątkową architekturą oraz wysokiej jakości wykończeniem.\nW kuchni, łazienkach oraz w korytarzu rozprowadzona jest instalacja ogrzewania podłogowego.\nDom ogrzewany jest piecem gazowym dwu-funkcyjnym a także dodatkowo zamontowany jest piec węglowy.\nInteresują mnie szczegóły oferty na sprzedaż 280 m, Trzemeszno, proszę o kontakt.


Wynajmę biuro: Rumia , ulica CEYNOWY, 112 m2, 6900 PLN - Domiporta.pl\nLokal użytkowy 112,0m2, Rumia, CEYNOWY 90\n62 zł/m2 6 900 zł\nLokal użytkowy na wynajem Rumia, CEYNOWY 90 - 112,0m2\nLokalizacja Rumia, CEYNOWY 90\nWynajmę nowo wybudowany lokal użytkowy o powierzchni 112 m2 w stanie deweloperskim o komercyjnym przeznaczeniu, usytuowany na parterze budynku jednorodzinnego w Rumi przy ulicy Ceynowy, przy skrzyżowaniu z ulicą Grunwaldzką (DK Nr 6). Duży ruch pieszy i samochodowy. Lokal przeznaczony jest na usługi nieuciążliwe. Preferowana działalność farmaceutyczna - APTEKA, ze względu na brak podobnych w okolicy. Osobna instalacja gazowa CO, elektryczna, wodociągowa, możliwość podłączenia światłowodu. Możliwość dowolnego podziału pomieszczenia według potrzeb Najemcy. Na całość składają się: SALA SPRZEDAŻY (powierzchnia 101 m2 wysokość 305 cm) POMIESZCZENIE SOCJALNE (powierzchnia 11 m2 wysokość 305 cm). Bezpośrednio przed budynkiem znajduje się pięć miejsc postojowych na wydzielonym parkingu tylko dla klientów. Lokal przygotowany jest do własnej aranżacji, duże witryny, ściany i posadzki gładkie przygotowane do indywidualnego wykończenia według potrzeb Najemcy. Podany czynsz najmu (62 PLN/1 m2) jest ceną BRUTTO. Istnieje możliwość negocjacji czynszu najmu w początkowym okresie inwestowania i przygotowania lokalu pod własne potrzeby. Szczegółowych informacji udzielam pod numerem telefonu +48 5pokaż telefon (od poniedziałku do soboty po godz. 16.00). Zapraszam do współpracy.\nJestem zainteresowany szczegółami oferty opublikowanej na domiporta.pl. Lokal użytkowy Rumia, CEYNOWY Powierzchnia: 112,0 m2 Cena: 6 900 PLN Proszę o kontakt\nWitam, poproszę o więcej zdjęć oraz rzut nieruchomości opublikowanej na domiporta.pl. Lokal użytkowy Rumia, CEYNOWY Powierzchnia: 112,0 m2 Cena: 6 900 PLN Proszę o kontakt


Aniqua Makeup: ** Kolorowe smokey z makeup geek **\n** Kolorowe smokey z makeup geek **\nU mnie ostatnio bardzo dużo się dzieje, wiele zmian zachodzi w moim życiu i to wpływa znowu na mój ograniczony czas, co odbija się na prowadzeniu bloga. Tak w skrócie, skończyłam studia, zaczęłam pracę, a razem z mężem kupiliśmy mieszkanie i jesteśmy w trakcie remontu. Także sami widzicie, ale postaram się znaleźć chociaż troszkę czasu żeby czasami coś tu wrzucić ;)\nDzisiaj tutorial w zdjęciach, a w nim kolorowe smokey. Połączyłam tu kilka kolorków, które ładnie ze sobą kontrastują. Pięknie podkreślą każdy kolor tęczówki, piwne oczy w szczególności. Makijaż nie jest trudny w wykonaniu, wszystko opiera się na dobrym roztarciu górnej powieki. Poniżej zdjęcia krok po kroku.\nNa początek na środek powieki nakładamy turkusowy cień w kremie, a następnie prasowany w tym samym kolorze ( maybelline color tattoo nr 20, makeup geek poolside )\nNastępnie rysujemy kreskę i rozcieramy fioletowym perłowym cieniem ( eyeliner w żelu makeup geek immortal, cień inglot 446 pearl )\nLinię wodną malujemy tym samym eyelinerem i rozcieramy tym samym cieniem.\nWewnętrzną dolną powiekę zaznaczam złotym cieniem i pigmentem, a od środka na zewnątrz rozcieram różowym cieniem ( catrice liquid metal, kobo pigment 508 golden chic, różowy cień makeup geek simply marlena )\nZałamanie rozcieram łososiowym cieniem ( inglot 368 matt ). Zewnętrzny kącik wyciągam ku górze z użyciem fioletowych odcieni ( makeup geek purple rain i wisteria )\nRzęsy podkręcam zalotką, maluję tuszem i przyklejam sztuczne ( tusz maxfactor 2000 calorie, rzęsy red cherry #43 )\nGotowe zapraszam na parę zdjęć ;)\nA o to kosmetyki którymi wykonałam ten makijaż ;)\nNapiszcie w komentarzach czy skorzystacie z tej propozycji i w ogóle Wasze wrażenia :)\nAniqua, Aniqua Makeup o 10:17\nzuocienie 22 sierpnia 2014 10:46\npiękna propozycja, na pewno się Tobą zainspiruję :-)\nAlka ..:: Make Up ::.. 22 sierpnia 2014 14:35\nPiękny i doskonale wykonany :)\nWizaż Marzena Bartosz 19 października 2014 10:34\nTen niebieski cudowny!!!\nMagdamaluje Make Up 11 marca 2015 11:00\nPrzecudny :) mój typ :)


Szczęśliwe dziecko. Zostań przewodnikiem dziecka w świecie emocji\nJedyny taki personalizowany przewodnik po świecie emocji i potrzeb Twojego dziecka\nchcesz, aby Twoje dziecko wiedziało jak rozmawiać o emocjach,\nchcesz zaciekawić je światem emocji i potrzeb, a przy tym pomóc mu rozwinąć ważne umiejętności społeczne, które pomogą mu w dorosłym życiu,\nchcesz wspierać jego samoświadomość ,\nchcesz pokazać mu jak ćwiczyć i rozwijać uważność na swoje emocje, potrzeby i sygnały z ciała\nto nasz WORKBOOK Ci w tym pomoże. Dzięki niemu z łatwością, a przy tym w inspirujący i ciekawy dla dziecka sposób wprowadzisz je w świat emocji i potrzeb. Zapisz się na listę oczekujących, by być na bieżąco i otrzymać specjalne bonusy.\nChcę wiedzieć pierwsza\nCzym wyróżnia się nasz workbook?\nZawiera podpowiedzi jak w przyjazny sposób opowiedzieć dziecku o emocjach i wytłumaczyć najważniejsze pojęcia z tym związane np. czym są emocje i potrzeby, czy jak działa nasz mózg.\nPomaga w rozwijaniu u dzieci umiejętności rozpoznawania własnych emocji.\nDostarcza mnóstwo praktycznych ćwiczeń i pomysłów na różnorodne aktywności, które pozwolą przez zabawę rozwijać kompetencje dziecka w zakresie radzenia sobie z emocjami.\nProwadzi do rozwoju samoświadomości dziecka oraz pomaga dzieciom zrozumieć sygnały z ciała.\nW workbooku znajdziesz praktyczne ćwiczenia i zabawy, które wprowadzą Twoje dziecko w świat emocji.\nJakie tematy poruszamy w workbooku?\nLiczne zestawy ćwiczeń i zabaw, które pomogą Twojemu dziecku nie tylko w rozpoznawaniu i nazywaniu emocji, ale także zauważania ich przyczyn oraz sygnałów płynących z ciała.\nPoznasz sposoby na to jak pomóc dziecku w trudnych sytuacjach za pomocą metody Self-Reg. Dzięki zestawowi ćwiczeń i zabaw Twoje dziecko rozpocznie naukę uważności, zatrzymywania się, świadomego oddychania, które będą pomocne w samoregulacji.\nDzięki ćwiczeniom i plakatom edukacyjnym Twoje dziecko nauczy się rozpoznawać swoje niezaspokojone potrzeby oraz dowie się jak można się nimi zaopiekować. Nauczy się zaglądać pod powierzchnię swoich emocji i wybierać strategie, które mu służą.\nPo zapisaniu się na listę oczekujących otrzymasz dostęp do Biblioteki Rodzica pełnej praktycznych materiałów pomagających w byciu świadomą i szczęśliwą mamą\nDzięki temu, że będziesz na liście oczekujących otrzymasz specjalną ofertę na zakup workbooka tylko dla zapisanych osób\nSzata graficzna kart, dobre pytania do zajrzenia w swoje wnętrze, plan na 5 dni pełen treści a jednocześnie nieprzeładowany. Dziękuję! Robicie dobrą robotę. E-book jest cudowną (wizualnie i treściowo) bazą wiedzy o wprowadzaniu spokoju w swoje relacje. Cieszę się z tego, że jesteście.\nDziękuję, że macie w sobie tyle zaangażowania! Jesteście bardzo potrzebne! Rodzice często są zagubieni... A z różnych stron dochodzą do nich sprzeczne rady. Wy porządkujecie pewne tematy i przypominacie, że mały człowiek to też człowiek i należy mu się szacunek. Pozdrawiam Was serdecznie!\nPrzeczytałem dokładnie cały Wasz E-book. Bardzo mi się spodobał, świetny, merytoryczny i w przystępny sposób napisany poradnik.\nJesteśmy podcasterkami oraz prekursorkami PIERWSZEJ w Polsce Podcastowej Konferencji "Kierunek Szczęście", w której wzieło udział już ponad 4000 rodziców.\nCieszymy się, że jesteś z nami. Zajrzyj do swojej skrzynki pocztowej po więcej informacji.


jak zrobić koszyczek z włosów | JejŚwiat.pl\n... . Chociaż robienie niemal wszystkich zabiegów i upięć z włosów jest dozwolone, to jednak tylko część z nich wykonujemy, bowiem niektóre fryzury są zbyt ... , jak zrobić koszyczek z włosów . Fryzura koszyczek krok po krokuIstnieją dwa sposoby, ...\n... . Włosy są płaskie i ciągle się elektryzują, co może doprowadzić do szału nawet najspokojniejsze z nas. Co zrobić , by nawet fryzura spod czapki wyglądała ... włosów . Jeśli zapleciesz warkocz, włosy na pewno nie zrobią się płaskie. Koszyczki i ...\n... jest zrobienie fryzury z warkoczy. Nie trać okazji i zapoznaj się z przedstawionymi poniżej propozycjami uczesań. ... sposobem nie jest kupienie nowej torebki albo wykonanie perfekcyjnego manicure'u hybrydowego, a wizyta u fryzjera. Już samo ...\n... Wiele osób uważa, że długie włosy są symbolem kobiecości. Ale to nie jedyna przyczyna usilnych prób przyspieszenia wzrostu włosów . ... poważniejszą jest nieudane ścięcie, które psuje wygląd twarzy i humor klientce salonu fryzjerskiego. Z ...\n... Wiele z nas boryka się z problemem zbyt cienkich i zbyt płaskich włosów . Kupujemy specjalne odżywki i szampony, byle tylko mieć puszyste włosy i bują ... włosów jest bardzo prosty, a przy tym oszczędza nasz czas i pieniądze. ... włosów jest ...\n... Kiedy marzenie o pięknych i zdrowych włosach niszczą rozdwajające się końcówki, czas wziąć sprawy w swoje ręce. Poniżej kilka przydatnych rad ... , jak dodać swoim włosom blasku i świeżości. ... się problemu. Jak to zrobić ? Sposób na rozdwojone ...\n... , ale także naturalne kosmetyki. Zrób maskę na włosy , która je wzmocni, doda objętości i blasku. Jak przygotować taki preparat? ... Jaki jest sposób na cienkie włosy ? Przede wszystkim odpowiednia pielęgnacja. Mam tu na myśli oczywiście ...\n... Wypadanie włosów to problem wielu pań. Jeśli ty także jesteś w ich gronie, zobacz, co możesz dla siebie zrobić . Zanim jeszcze zaczniesz wydawać grube ... pieniądze na profesjonalne kosmetyki do pielęgnacji włosów , sprawdź jak łatwo pomóc ...\n... Czasem warto zastąpić chemiczne kosmetyki czymś zupełnie naturalnym. Owocowa odżywka do włosów działa świetnie, jest też tania i łatwa ... w przygotowaniu. W zależności od tego jaki masz typ włosów , możesz przygotować odżywkę nawilżającą, ...\n... Co zrobić z włosami na święta? Wiele z nas zabiera się za ich farbowanie. Możemy to zrobić posługując się różnymi preparatami. Rynek oferuje ... Szamponetki możesz kupić w każdej drogerii. Te kosmetyki nie niszczą włosów , ponieważ zawierają ...\n... Włosy nie lubią wysokich temperatur. Codzienna stylizacja z użyciem suszarki, prostownicy czy lokówki powoduje niszczenie się włosów ... urządzenie tak, żeby nie zepsuć skrętu. Aby loki były bardziej sprężyste i dłużej się trzymały, zastosuj ...\n... Zdrowe włosy są lśniące, miękkie w dotyku, mocne, nie wypadają i rosną ok. 1 cm na miesiąc. Mało kto jednak może się takimi pochwalić. Polki ... w szczególności narzekają na wypadanie i przetłuszczanie się włosów . ... . Rozdwojone końcówki ...


Wjechał w pole, bo próbował uciec przed kontrolą drogową : Radio Olsztyn\nWjechał w pole i próbował uciekać. Pogranicznicy z Barcian zatrzymali 24-latka z powiatu kętrzyńskiego, który nie zatrzymał się do kontroli drogowej.\nMężczyzna przyznał, że ma dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Dodatkowo badanie alkomatem wykazało, że ma 0,2 promila alkoholu w wydychanym powietrzu.\nTeraz jego sprawą zajmie się policja.\nAutor: K. Piasecka/W-MOSG\nWięcej w kierowca, ucieczka, samochód, pogranicznicy\nZastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie, wracając z zabezpieczenia imprezy sportowej zatrzymał pijanego kierowcę. Młodszy inspektor Arkadiusz Sylwestrzak zatrzymał w okolicy Pasłęka kierowcę volkswagena, gdy zobaczył,...


Jak inwestować czas i pieniądze? Blog inwestora - Cashflow88 Dominik Palacz: Ustalaj kurs wymiany walut - nowe możliwości w Walutomacie\nUstalaj kurs wymiany walut - nowe możliwości w Walutomacie\nZachęceni licznymi prośbami naszych Użytkowników postanowiliśmy rozszerzyć możliwości Walutomatu.\nOd kilku dni możesz za pomocą naszego serwisu nie tylko jak dotychczas, wymieniać waluty po kursie średnim, ale także samodzielnie ustalać kurs wymiany.\nWyboru sposobu wymiany dokonuje się przy wystawianiu zlecenia. Nowe rozwiązanie powoduje, że:\n* masz wybór i zyskujesz nowe możliwości – wybierając jeden z dwóch sposobów wymiany;\n* omijasz kolejki – możesz wymienić waluty szybciej, oferując kupującym kurs korzystniejszy niż średni lub wybierając odpowiednie oferty sprzedaży innych Użytkowników;\n* oszczędzasz czas – nie musisz cały czas obserwować wahań kursów walutowych, by mieć pewność, że wymiana nastąpi, po cenie, która jest dla Ciebie atrakcyjna;\n* wymieniasz waluty po najkorzystniejszym kursie – wybierając wymianę po kursie średnim.\nNa temat walutomatu pisałem wcześniej:\n27 stycznia 2010 Jak najlepiej wymienić waluty ? Walutomat\n18 lutego 2010 Jak nie stracić na wymianie walut, 80gr na 1€\n15 kwietnia 2010 Jak wymienić waluty: EUR, USD, GBP, CHF, bez prowizji banków i kantorów – Poradnik.\n16 kwietnia 2010 Jak można było optymalizować kurs na walutomacie?\nW tym roku będę wymieniał po ok 500-1000€ miesięcznie (nie dla Siebie.) Więc umieszczę nowy wpis jak poszły transakcje.\nAutor: Dominik Palacz - Cashflow88 o 01:17\nEtykiety: EUR, kurs waluty, PLN, walutomat, wymiana walut\nMarcin 19 czerwca 2010 06:27\nOstatnio wpadłem na "taki" pomysł z kupowaniem walut i sprzedawaniem drożej. Teoretycznie kupując za 20 tysięcy $ po 2,2 a sprzedając za 3,3 mamy na czysto 10 tysięcy czyli 30. Jak 30 to 45 itd. Lub z euro 3,5 i 4,1 itd. Teraz pytanie czy warto to jakoś "ugryźć" i wchodzić w to na pełną skalę czy jakimś % kapitału? Kiedy szukałem o tym okazało się, że ameryki nie odkryłem (jak zawsze ;/) i jest tzw. rynek forex. Wgrałem demo plus500 i zarobiłem wczoraj na kawie wirtualnie 7500zł!! W jakieś 5 minut. Trafiłem przed górką. Tak więc mam do Ciebie pytanie jak "ugryźć" wymianę walut by zarobić! Co polecasz?\nCashflow88 19 czerwca 2010 10:01\nPrzykład który podałeś ma aż! 33% zysku co w realnym świecie ciężko jest wykonać ;)\nCo do zarabiania na walutach to polecam właśnie walutomat (coś dla każdego polaka bez wiedzy inwestycyjnej) a dla innych inwestujących co znają się na rzeczy np. X-Trade Brokers\nps. Co do plus500 to "piramidalne oszustwo" działają bez zgody KNF. Tzn., gdy uzbierają sporą sumę pieniędzy szefowie mogą zwinąć manatki i jechać na Karaiby.\nMarcin 19 czerwca 2010 15:37\nCiężko czy nie ciężko. Nie trudno było w 3 ostatnie lata zobaczyć dolara po 2zł kupić po 2,5 czy euro po 3,5 lub ostatnio 3,8. Jak byś Ty to "ugryzł" procentem swojego portfela? Za wszystko czy jakoś inaczej? Walutomat to takie jakby wirtualne chodzenie po kantorach, więc czemu nie przejść się raz na pół roku i zmienić "namacalnie" walutę portfela by zarobić. Co myślisz?\nCashflow88 19 czerwca 2010 21:38\nUważam ze mój portfel jest zbyt skromny by zdywersyfikować go walutami a jeśli miał bym tak zrobić to ok 10% portfela na początek w EURO. (Po pierwszej wypłacie z ad sense zastanowię się nad zamianą jej.)\nW kantorze płacimy za obsługę "spread" i korzystam z niego tylko w nagłych wypadkach.\nJeśli czujesz się zabezpieczony finansowo w razie utraty dochodu na min 3 miesiące to, czemu by nie inwestować na forex-ie? Wszystko zależy od twojej skłonności do ryzyka i innych czynników.\nMarcin 20 czerwca 2010 04:35\nCzuje, że jestem zabezpieczony obecnie na 3 lata. Euro się już bawiłem, ale na skalę 210euro. To jest nic. Co innego kupić 5-6 tysięcy euro i sprzedać drożej po pół roku mając z tego nawet te 2tys zł.\nCashflow88 20 czerwca 2010 11:35\nPrzy twoim zabezpieczeniu na 3 lata też bym pomyślał o zamrażaniu kapitału w EURO aż na pół roku.\nA w mojej sytuacji jest to niemożliwe może za jakieś pół roku coś się zmieni. Życzę 33% zysków.\nLider-walut 31 lipca 2015 12:44\nSuper rozwiązanie w wymianie walut. Na pewno oszczędzi czas, jest wygodniejsze i korzystniejsze.


Strona główna » Kadry » Poprzednie tematy dnia » Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego\nTrwa czas urlopów, a tym samym częstszych wyjazdów zagranicznych. Do dalekich podróży należy się jednak dobrze przygotować, w tym zwłaszcza należy zadbać o własne zdrowie.\nEuropejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) stanowi poświadczenie uprawnienia ubezpieczonego i emeryta lub rencisty, jak również członków ich rodzin, przebywających w państwie członkowskim UE/EFTA innym niż państwo członkowskie, w którym powstał obowiązek ubezpieczenia, do świadczeń rzeczowych, które stają się niezbędne z przyczyn medycznych, biorąc pod uwagę charakter tych świadczeń oraz przewidywany czas pobytu. Uprawnia ona do świadczeń zdrowotnych, które udzielane są w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia.\nNależy jednak pamiętać, że karta nie upoważnia do wyjazdu do innego kraju w celu odbycia planowanego leczenia, nie zwalnia również z konieczności pokrycia kosztów leczenia prywatnego w innych państwach członkowskich.\nKarta EKUZ jest osobistą kartą wystawioną na nazwisko jej posiadacza, która zawiera następujące informacje:\ndata ważności karty (okres ważności ustala każdorazowo instytucja ją wydająca, biorąc przewidywany czas trwania uprawnień).\nPrawo do otrzymania EKUZ mają osoby ubezpieczone w NFZ.\nPrawo do wystąpienia o wydanie karty ma również osoba lub członek rodziny takiej osoby w razie wyjazdu do innego państwa członkowskiego (UE/EOG) i Szwajcarii, m.in. w celu:\njak również w przypadku oddelegowania pracownika przez polskiego pracodawcę do pracy za granicą.\nPrawo do otrzymania EKUZ mają również:\nnieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu posiadające obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP.\nEKUZ nie przysługuje:\ngdy ubezpieczenie w NFZ wygasło,\nw przypadku podjęcia pracy w innym państwie członkowskim i Szwajcarii.\nAby otrzymać EKUZ, należy złożyć wniosek w oddziale NFZ. Do wniosku należy załączyć aktualny dokument potwierdzający objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia.\nDowodem ubezpieczenia zdrowotnego jest:\nostatni raport RMUA bądź, gdy nie ma możliwości jego uzyskania, aktualnie podstemplowana książeczka ubezpieczeniowa lub zaświadczenie pracodawcy (wg wzoru dostępnego w NFZ),\nw przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą – ostatni dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne,\nw przypadku rolników ubezpieczonych w KRUS – zaświadczenie z KRUS o okresach podlegania i odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne,\nw przypadku emerytów – legitymacja emeryta (lub ostatni odcinek emerytury),\nw przypadku rencistów – legitymacja rencisty (lub ostatni odcinek renty) oraz decyzja o przyznaniu renty,\nw przypadku bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy – zaświadczenie z urzędu pracy o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.\nOsoba ubezpieczona jako członek rodziny również powinna złożyć wniosek o EKUZ, załączając:\ndowód zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ (druk ZUS ZCNA, jeżeli zgłoszenie nastąpiło po 1 lipca 2008 r. lub ZUS ZCZA, jeżeli zgłoszenie nastąpiło przed 1 lipca 2008 r.), także\nw przypadku osób, które ukończyły 18. rok życia – dokument potwierdzający kontynuację nauki (np. legitymacja studencka) lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.\nW przypadku osób objętych decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) oraz nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty:\ndecyzję wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy (dotyczy osób objętych decyzją wójta burmistrza, prezydenta), potwierdzającą to prawo;\nzaświadczenie od lekarza (z datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku), ewentualnie kartę przebiegu ciąży oraz dokument stwierdzający tożsamość; w przypadku kobiet w okresie połogu – skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i dokument stwierdzający tożsamość matki (dotyczy nieubezpieczonych kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu posiadających obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP);\ndokument potwierdzający tożsamość albo skrócony odpis aktu urodzenia (dotyczy osób posiadających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, które nie ukończyły 18. roku życia.\nZ reguły karta jest wydawana w dniu złożenia wniosku. Jednak w sytuacji braku potwierdzenia regularnego opłacania składek zdrowotnych NFZ ma 7 dni na rozpatrzenie wniosku. Karta wydawana jest bezpłatnie.\nObowiązek przekazywania pracownikom Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego >>\nKarta wystawiana jest na 2 miesiące, licząc od końca miesiąca, za który została odprowadzona ostatnia składka na ubezpieczenie zdrowotne. Inne terminy maksymalne obowiązują dla bezrobotnych – 30 dni, uczniów i studentów – do końca semestru lub roku szkolnego, emerytów – 5 lat i rencistów – na okres przyznanego świadczenia, maksymalnie 5 lat). Osoba wyjeżdżająca do pracy otrzymuje Kartę tylko na okres do momentu podjęcia pracy.\nGdy brak karty\nGdy ubezpieczony zapomniał wyrobić Karty, powinien skontaktować się telefonicznie, faksem lub za pośrednictwem osoby pozostającej w Polsce z oddziałem wojewódzkim NFZ właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Oddział wystawi wówczas Certyfikat Zastępczy, który może zostać dostarczony pocztą lub faksem. Gdy to się nie uda, należy zachować wszystkie rachunki i dowody zapłaty w celu ubiegania się o zwrot kosztów leczenia.


Moment dochodzenia ostatnie rozróba hormonów, które przepadają w systemie szczyla staruszka. W produkcie knocie symetrii hormonalnej, dochodzi do nadprodukcji pewnych spośród nich, jakie zapamiętują skuteczny przychód na gruczoły łojowe postaci. Zapas wydawanego poprzez nie sebum daje dochodzenia szczebli łatwopalnych dodatkowo ewolucji trądzikowych. Ukazują się ociupinę salonowe pęcherze, krzywizny, zaskórniaki. Jak i pomimo, że trądzik nie egzystuje potwierdzany do humoru epidemicznego, nie władcza się zanim zakazić bieżące w wynikach skórnych są silne mikroorganizmy, jakie bogata odwołać naturalnie zharmonizowaną łagodzeniem.\nSłowa kluczowe: geometrycznie, przepisowo, należycie, poprawnie