Jak rozumieć matematyczność przyrody? - Józef Życiński - Portal OPOKA\nCo to znaczy, że przyroda jest matematyczna?\nNauka zrodziła się z wiary w matematyczny opis przyrody; wiarę tę podzielano długo przed jej empirycznym sprawdzeniem.\nMimo iż od czasów klasycznych prac Alfreda Northa Whiteheada problematyka zadziwiającej skuteczności matematyki w opisie zjawisk przyrody otrzymała rozległą literaturę, niezmiennie można spotkać opinie, iż dyskutowana kwestia stanowi problem pozorny, w genezie którego indywidualne fascynacje dominują nad uzasadnionymi merytorycznie przesłankami. Zwolennicy takiego podejścia utrzymują, iż tzw. matematyczność przyrody nie stanowi zjawiska, które zasługiwałoby w większym stopniu na uwagę niż np. literackość przyrody czy artyzm przyrody. Fakt, iż przyrodę można opisywać w kategoriach pojęć matematyki, pozostaje w ich opinii równie banalny, jak możliwość literackiego opisu przyrody czy możliwość wykorzystania wątków przyrodniczych\nw sztuce. Problemy psychologiczne związane z trudnością zrozumienia formuł matematyki mogą ułatwiać fascynację matematycznym opisem przyrody, nie zaś jej prezentacją przedstawioną w malarstwie czy poezji. We wszystkich wymienionych przypadkach ma jednak wchodzić w grę to samo zjawisko korespondencji między obiektywną rzeczywistością a wybranymi przez nas środkami opisu językowego. Estetyka równań matematycznych może rodzić tę samą fascynację, jaką rodzi piękno poematu czy sonetów; wyjaśnienia tych doznań nie należy jednak bynajmniej poszukiwać w platonizujących spekulacjach, gdyż —\nzgodnie z zasadą brzytwy Ockhama — wystarcza odwołanie się do psychologicznych predyspozycji człowieka uzależnionych od kierunku jego filogenetycznego rozwoju. Rozwój ten umożliwił wypracowanie środków językowych, które zarówno opisują rzeczywistość z dobrym przybliżeniem, jak i dostarczają estetycznych doznań związanych z recepcją opisu.\nPodejmując próbę określenia, jakie treści łączone są z używanym w sposób skrótowy wyrażeniem „matematyczność przyrody”, chcę najpierw zwrócić uwagę, iż analogie, w których nadaje się identyczny status literackim oraz matematycznym opisom przyrody, opierają się na powierzchownych podobieństwach, natomiast ignorują istotne różnice między dwoma omawianymi formami opisu. Różnice te próbuję określić następnie charakteryzując wielość treści łączonych z wyrażeniem „matematyczność przyrody”.\n1. Matematyczność a literackość przyrody\nZarówno w przypadku dzieła literackiego, jak i w pojętym szeroko artystycznym opisie przyrody mamy do czynienia z sytuacją, w której element pierwotny stanowi zbiór doznań odpowiadających określonym dziedzinom przyrody, natomiast czynnikiem wtórnym pozostaje zbiór językowych środków ekspresji użytych do literackiej czy artystycznej charakterystyki danych dziedzin. Stąd też obraz przedstawiający walkę jednorożców z pegazami lub poemat sławiący urodę feniksa pozostają interesujące jako przejaw twórczej fantazji autorów, nie można ich natomiast zaliczać do dzieł opisujących przyrodę. Zasadnicza różnica w statusie opisu matematycznego przejawia się natomiast w tym, iż większość działów matematyki rozwinęła się nie w wyniku poszukiwania środków opisu dla wcześniej znanych zjawisk fizycznych, lecz jako przyczynek do „matematyki czystej” wolnej od odniesień do procesów zachodzących w przyrodzie. Najpierw określano więc w matematyce zbiór czysto logicznych relacji pozbawionych interpretacji fizycznej, następnie zaś okazywało się, iż interpretacjom tym odpowiadają modele w istniejącym realnie świecie. Gdyby własność taka związana była również ze wspomnianą literackością przyrody, należałoby oczekiwać, iż np. Szekspirowski opis dramatu Hamleta będzie miał niealegoryczną kontynuację w wydarzeniach składających się na historię Danii. Gdyby odkrycie takie rzeczywiście miało miejsce, literackość opisu poetyckiego ujawniałaby swą składową heurystyczną, co trudno byłoby uważać za fakt banalny poznawczo.\nNieobecność podobnych zjawisk ukazuje istotną różnicę między literackością a matematycznością przyrody. W pierwszym typie opisu oscylujemy między sprawozdawczym uogólnieniem a twórczą fantazją, której wytwory są pozbawione realnych desygnatów. W drugim typie najbardziej intrygujący pozostaje fakt występowania modeli fizycznych dla abstrakcyjnych formuł, które zostały wprowadzone bez jakiegokolwiek odniesienia do konkretnych procesów.\nW celu uniknięcia nieporozumień należy przyznać, iż w genezie arytmetyki elementarnej miało również miejsce dostosowywanie formuł arytmetycznych do aktualnych potrzeb związanych ze strukturą świata fizycznego. Wprowadzając operację dodawania lub mnożenia liczb całkowitych, kierowano się niewątpliwie realnymi potrzebami związanymi z codzienną pragmatyką. Z kolei inne dziedziny tej pragmatyki nie doczekały się korespondujących dziedzin arytmetyki. Formułę 2 + 2 = 4 można było odnosić do dodawania kamieni, owiec czy osób, ale nie do opisu procesów, w których trzy strumienie łączą się w jedną rzekę lub kilka obłoków tworzy jedną dużą chmurę. Tego typu zdroworozsądkowe przykłady dotyczą jednak marginesowych kwestii związanych z naturą matematyki. W jej początkowym stadium rozwoju, w prehistorii naszego gatunku, matematyczność przyrody, zredukowana do poziomu podstawowej „arytmetyczności” świata, mogła jawić się jako odpowiednik literackości przyrody. W późniejszych stadiach rozwoju tej dyscypliny, akcentowanie pozornego podobieństwa tych dwóch ujęć pełni funkcje dezinformujące, kierując uwagę na mało istotne analogie i pomijając równocześnie doniosłe różnice.\nPodstawowe terminy Elementów Euklidesa nie miały swych fizycznych odpowiedników w przyrodzie. Bezwymiarowe punkty i nieskończenie długie proste odegrały jednak wielką rolę w genezie nauki nowożytnej, prowadząc do przełomowych prac Galileusza z zakresu nowej dynamiki. Sam Galileusz bynajmniej nie uważał tego faktu za banalny poznawczo i bynajmniej nie identyfikował statusu retorycznych wywodów Simplicia ze statusem geometrycznego „tekstu” odnajdywanego, ku zaskoczeniu badaczy, w tajemniczej Księdze Natury.\nKlasycznego przykładu interesujących własności języka matematyki dostarczają pochodzące z tej samej epoki prace Keplera. Ich autor podjął próbę zastosowania do astronomii analiz geometrycznych, które przez osiemnaście wieków można byłoby zaliczać do matematyki czystej. Twórca owych analiz, Apoloniusz z Pergi, należał do wybitnych astronomów starożytnej Grecji; pisząc swój traktat O przekrojach stożka nie podejrzewał on jednak, iż geometryczne studium elipsy, paraboli i hiperboli może mieć jakiekolwiek zastosowania w astronomii lub fizyce. 1800 lat później Kepler, po zapoznaniu się z pracami Apoloniusza, dostrzegł możliwość ich zastosowania do badań szczegółowych zagadnień optyki zwierciadeł parabolicznych. Dalsze prace Keplera uwieńczone zostały odkryciem eliptycznych torów planet, które to odkrycie miało istotny wpływ na kierunek badań Newtona dotyczących prawa ciążenia.\nTrudno wyobrazić sobie, jak mógłby wyglądać rozwój fizyki nowożytnej, gdyby nie istniała geometria z zestawem pojęć wypracowanych przez Apoloniusza. Skomplikowane mnożenie epicykli astronomii ptolemejskiej utraciło merytoryczne podstawy, gdy w słowniku nowej astronomii znalazło się pojęcie elipsy. Jego historia ukazuje dowolność rozróżnień między matematyką czystą i stosowaną; rozróżnienia Apoloniusza, które można było zaliczać przez osiemnaście stuleci do matematyki czystej, ukazały wraz z rozwojem wiedzy swą podstawową rolę w zastosowaniach astronomii.\nW czasach nam bliższych ta sama prawidłowość znalazła ilustrację w dorobku Godfrey'a Harolda Hardy'ego (1877—1947). Autor A Course of Pure Mathematics w podejmowanych badaniach starał się programowo wybierać kwestie pozbawione możliwości jakichkolwiek praktycznych zastosowań. „Nigdy nie zrobiłem niczego »użytecznego« — twierdził on z dumą. — Żadne z mych odkryć nie wnosi, ani nawet nie stwarza prawdopodobieństwa wniesienia, bezpośrednio czy pośrednio, na dobre czy na złe, najmniejszej różnicy co do przydatności w świecie”. Na przekór podobnej deklaracji, funkcja zwana Zetą Riemanna, której analizy zajęły dużo miejsca w teoretycznych opracowaniach Hardy'ego dotyczących liczb pierwszych, znalazła ważne zastosowania w pirotechnice. Tzw. prawo Hardy'ego zostało — wbrew intencjom odkrywcy — zastosowane w genetyce, gdzie odgrywa ono ważną rolę w badaniach grupy Rh i w leczeniu chorób krwi. Intrygująca własność matematyki okazuje się więc w tym, iż jej formuły wprowadzane niezależnie od jakiejkolwiek interpretacji fizycznej okazują się, wbrew intencjom twórców, adekwatne do wyrażania treści fizycznych.\nW kontekście podobnych odkryć nie stanowi zaskoczenia filozoficzna deklaracja Hardy'ego dotycząca statusu obiektów matematyki zawarta w pracy A Mathematician's Apology. Jej autor wyznawał: „jestem przekonany, iż rzeczywistość matematyczna znajduje się na zewnątrz nas. Naszym zadaniem jest jej odkrywanie i obserwacja. Twierdzenia, których dowodzimy i które patetycznie nazywamy naszymi »tworami«, są po prostu zapiskami z naszych obserwacji”. Takie same przekonania ontologiczne wyrażało w naszym stuleciu wielu innych autorów. Są wśród nich słynne zdeklarowania ontologicznego platonizmu przez Kurta Gödla czy Alonzo Churcha. Są również mniej znane poglądy równoważne tezie Jacquesa Hadamarda wyrażonej w jego Psychologii odkrycia matematycznego. Głosi ona: „Aczkolwiek prawda (matematyki — J.Ż.) nie jest nam jeszcze znana, preegzystuje ona i narzuca nam nieuniknione ścieżki, po których musimy posuwać się za nią”.\nSpecyficzny sens matematyczności przyrody przejawia się więc w tym, iż abstrakcyjnym formułom matematyki można przyporządkować modele niezamierzone w dziedzinie konkretnych procesów fizycznych. Próby rozwijania matematyki jako czysto syntaktycznej gry symboli kończą się niepowodzeniem, gdy okazuje się, iż wprowadzone symbole mają swe semantyczne korelaty na poziomie zjawisk fizycznych. Cecha ta różni istotnie matematykę od literatury czy sztuki. Na poziomie twórczości artystycznej nieistotne pozostaje pytanie, czy bohaterce powieści odpowiada jakaś rzeczywista postać albo też, co wyobraża abstrakcjonistyczny obraz. Istotna okazuje się wtedy wewnętrzna konstrukcja dzieła czy jego wpływ na psychikę odbiorcy. W przypadku formalizmu matematycznego istotna okazuje się również jego funkcja wyrażania informacji o określonej dziedzinie przyrody.\nSympatycy formalizmu metamatematycznego usiłowali wykazywać jeszcze w XX wieku, iż matematyka stanowi jedynie wolną grę symboli, pozbawioną jakiejkolwiek informacji o tzw. obiektywnej rzeczywistości. Bez względu na to, jak pojmuje się „obiektywną rzeczywistość”, intrygującą cechę matematyki stanowi to, iż jej ogólnym formułom, niezależnie od intencji twórców, odpowiadają struktury zjawisk odkrywanych w przyrodzie. Ta zaskakująca korespondencja wywołuje zrozumiałe zainteresowanie filozofów. Kiedy bowiem literat może łatwo stworzyć tekst, który nie znajdzie żadnej fizycznej realizacji, twórczości matematyka nie możemy narzucić podobnych granic. Szokujące psychologicznie konstrukcje nieposkromionej wyobraźni matematyków, wyrażone w pracach Gaussa, Łobaczewskiego czy Cantora, w krótkim czasie znajdowały zastosowanie do opisu zjawisk z obrębu przyrody. Ta niczym nieuzasadniona korespondencja między tworami matematycznej wyobraźni a ich niezamierzonymi modelami fizycznymi upoważnia do wypowiedzi o „the unreasonable effectiveness of mathematics in the natural sciences”.\n2. Filogeneza matematyczności świata\nNajprostszym wytłumaczeniem korespondencji między formalizmem matematycznym i jego fizyczną interpretacją byłoby przyjęcie, iż zarówno stosowane przez nas techniki matematycznego opisu, jak i teorie przyrodnicze z opisywanymi przez nie strukturami świata mają swe ostateczne uwarunkowania na poziomie przyrody. Elementem przyrody jest zarówno mózg ludzki, jak i zespół eksperymentów potwierdzających lub osłabiających określoną teorię. Skutkiem tego zagadkowa przydatność pojęć czystej matematyki do opisu konkretnych procesów daje się tłumaczyć tym, iż nawet najbardziej „czyste” dziedziny ludzkiej refleksji mają „podłoże stosowane”, uzależnione od zespołu uwarunkowań fizyczno-biologicznych kształtujących nasze myślenie.\nProponowane tłumaczenie efektywności matematyki w fizyce natrafia na tę zasadniczą przeszkodę, iż nie tłumaczy różnic między refleksją matematyczną a innymi typami refleksji. Fizyczno-biologiczne uwarunkowania pojawiają się wszak nie tylko w dziedzinie matematyki, lecz również w politologii, historiozofii, ekonomii czy metafizyce.\nW każdej z wymienionych dziedzin refleksji znajduje odbicie kontekst sytuacyjny człowieka, horyzont jego potrzeb i ideałów, zainteresowań i aspiracji. Filogenetyczne tłumaczenie ludzkich zainteresowań teoretycznych nie wyjaśnia jednak, dlaczego status epistemologiczny np. trygonometrycznego twierdzenia cosinusów różni się zasadniczo od statusu historiozoficznych wizji idealnego społeczeństwa czy też od treści włączanych do filozoficznych traktatów o szczęściu. Bardziej naturalne wydaje się wszak przypuszczenie, iż w ludzkim poszukiwaniu prawdy dużo większą rolę odgrywa koncepcja ładu społecznego, czy przyjmowana powszechnie koncepcja sensu życia, niż szczegółowa informacja o wzajemnych związkach miedzy kątami trójkątów.\nW sugerowanej perspektywie trudny do filogenetycznego wyjaśnienia pozostaje więc fakt, iż większości formuł matematyki przysługuje niewytłumaczona filogenetycznie absolutna pewność, natomiast interpretacje proponowane w dziedzinie nauk społecznych, politologii czy etyki mają jedynie wysoce hipotetyczny charakter. Czym tłumaczyć to, iż Werner Heisenberg mógł stosować do efektywnego opisu mikrozjawisk stworzoną, całkowicie niezależnie, Cayleyowską teorię macierzy, natomiast próby zastosowania do rozwoju społeczeństw Marksowskiej kategorii konieczności historycznej prowadzą do całkowicie surrealistycznych prognoz? Dlaczego przyroda pozwala stosować w mechanice falowej Hilbertowskie rozwinięcie operatorów całkowych i różniczkowych na funkcje własne, natomiast filozoficzne próby uzasadnienia jednolitej aksjologii i etyki grzęzną w dowolnościach? Nie można wskazać żadnych racji za tym, by w filogenetycznym rozwoju człowieka istotne miały okazać się prawdy matematyki, natomiast nieistotne twierdzenia i teorie innych dyscyplin. Podstawowym problemem wymagającym wyjaśnienia w filogenetycznej interpretacji pozostaje więc pytanie: Dlaczego uwarunkowane przez naturę mechanizmy wyróżniają poznanie matematyczne, dając\nw nim wiedzę pewną, natomiast w innych dziedzinach poznania prowadzą jedynie do przypuszczeń i prawdopodobnych domysłów?\nJednym z możliwych rozwiązań ostatniego problemu byłoby przyjęcie, iż pewność twierdzeń matematyki stanowi wynik zarówno wysokiej abstrakcji, jak i ogólności tych twierdzeń. Abstrahowanie od konkretu uwarunkowań pozwala na przyjęcie ogólnych sformułowań, które nie mogą zostać obalone przez żaden zbiór danych empirycznych. Stąd też ogólne formuły matematyki mogą mieć różnorodne modele fizyczne, nie można natomiast wskazać dla nich kontrprzypadków. Sympatykiem podobnego pojmowania matematyki był przez pewien czas Bertrand Russell, gdy twierdził, iż fizyka mówi o rzeczywistości, ale jest niepewna; natomiast matematyka jest pewna, lecz nie mówi nic o rzeczywistości. Odkrycia lat trzydziestych naszego stulecia poważnie zachwiały jednak zarówno wcześniejsze przekonanie o pewności matematyki jako takiej, jak i arbitralną tezę głoszącą, iż matematyka nie mówi nic o rzeczywistości. Aby pewnik wyboru uznać za pewny, trzeba przyjąć szereg mocnych założeń epistemologicznych. Aby wierzyć, iż twierdzenie Gödla nie mówi nic o rzeczywistości, trzeba pojmować tę rzeczywistość w sposób wysoce wyrafinowany.\nStanowisko głoszące, iż efektywność i pewność matematyki wynika z abstrakcyjnego charakteru jej formuł, może wydawać się sugestywne przy intuicyjnym ujęciu. Dla abstrakcyjnej formuły „a = a” można wskazać dowolnie wiele modeli fizycznych. Jej prawdziwość stanowi następstwo jej ogólności. Gdyby w filozofii czy w literaturze ograniczyć się do odpowiedników twierdzeń o takim samym stopniu ogólności, otrzymalibyśmy wówczas zbiór twierdzeń, których nie sposób zakwestionować. Równocześnie jednak tak pojęta filozofia przekształciłaby się w zbiór banalnych ogólników typu „byt jest bytem, a niebytu nie ma”, zatracając swe funkcje poznawcze. Hipotezy i domysły, obecne\nw każdej dziedzinie refleksji pozamatematycznej, pojawiają się w naszej wiedzy wraz z uwzględnieniem złożoności konkretnych warunków, których nie można w sposób jednoznaczny podporządkować uniwersalnym zasadom.\nSugerowany kierunek wyjaśniania zdaje się ignorować istotę matematycznego opisu przyrody. Trudności, jakie napotkał w początkach naszego stulecia logicyzm metamatematyczny, świadczą, iż matematyki nie można bynajmniej utożsamiać ze zbiorem tautologii typu „a = a” oraz związanymi z nim zasadami inferencji logicznych. Nie jest prawdą, iż matematyczny opis przyrody stanowi jedynie pustą pod względem informacyjnym konwencję językową. Najbardziej intrygującym elementem tego opisu pozostaje bowiem to, co H. Hertz wyraził słowami „równania wiedzą więcej niż rozwiązujący je fizycy”. Kiedy\nw 1917 r. Albert Einstein rozwiązywał równania pola, wprowadził do nich człon lambda, bo nie rozumiał zawartej w równaniach informacji o ekspansji wszechświata. Trzeba było kilkunastu lat dodatkowych obserwacji astronomicznych, by zrozumieć, iż proste zmatematyzowane formuły fizyki relatywistycznej zawierają informację o procesach fizycznych, które doprowadziły do najgłębszych przemian w naszym obrazie świata. Nieporozumieniem okazuje się więc teza, iż matematyczność przyrody stanowi wynik tego, że formuły matematyki są informacyjnie puste i można je odnosić do dowolnej klasy zjawisk. Jednym z bardziej intrygujących przejawów efektywności matematycznego opisu\nprzyrody pozostaje bowiem to, iż opis ten umożliwia predykcję nowych typów zjawisk i zawiera naddatek informacji niemożliwy do uzyskania w zdroworozsądkowej charakterystyce badanej dziedziny zjawisk.\n3. Matematyczność a przewidywalność\nIntrygująca korespondencja między strukturami matematyki a strukturami istniejącymi w przyrodzie znajduje wyraz zarówno w możliwości predykcji nowych typów zjawisk, jak i w ilościowych przewidywaniach dalszego przebiegu ewolucji badanych układów. W początkach nauki nowożytnej najbardziej spektakularną ekspresję sukcesów nowej fizyki stanowiły predykcje ilościowe dotyczące położenia ciał niebieskich. Zanim Laplace rozwinął swój wariant determinizmu i przedstawił słynną koncepcję wszechwiedzącego demona, Newton szokował współczesnych wynikami czysto teoretycznych oszacowań, które narzucały konieczność zrewidowania wcześniejszych wyników obserwacji.\nW biografii autora Principiów znajdujemy ciekawy epizod dotyczący jego współpracy z Johnem Flamsteedem, dyrektorem słynnego Obserwatorium z Greenwich. Podczas którejś z wizyt u Newtona Flamsteed został poinformowany, iż część uzyskanych przez niego wyników obserwacji wymaga ponownego przebadania, gdyż nie mogą być one poprawne, skoro nie zgadzają się z wynikami oszacowań teoretycznych, w których podstawową rolę odgrywała Newtonowska zasada grawitacji.\nPo przeprowadzeniu dodatkowych obserwacji Flamsteed przekonał się, iż Newton miał rację, zaś błąd pierwotnych wyników wykraczał znacznie poza granice błędu dopuszczalne w praktyce pomiarowej. Nie bez oporów psychicznych musiał on uznać wyższość opinii teoretyka, który szczycił się tym, iż w swym życiu nie przeprowadzał żadnych obserwacji astronomicznych. Kiedy jednak ta sama sytuacja powtórzyła się jeszcze kilkakrotnie, skończyła się cierpliwość Flamsteeda. Pierwszy astronom królewski — pisze Imre Lakatos — nie mógł znieść ciągłych poniżeń, w których kwestionowano doskonałość jego pomiarów na gruncie czysto spekulatywnych przesłanek.\nSytuacji tej nie rozumiał w tym czasie nie tylko Flamsteed. Jeszcze 40 lat później George Berkeley w swym Discourse addressed to an Infidel Mathematician (1734) i w A Defence of Free-thinking in Mathematics (1735) wyrażał swój brak zaufania do matematycznych abstrakcji, w których lekceważy się rolę szczegółowych danych empirycznych. Powołując się na autorytet Leibniza, Berkeley krytykował „hipotezy matematyczne” fizyki Newtonowskiej utrzymując, iż hipotezom tym nie odpowiada nic „w naturze rzeczy”, gdyż — podobnie jak terminy „siła”, „przyciąganie” czy „grawitacja” stanowią one jedynie sztuczne wytwory ludzkiej abstrakcji. Są one ważne wyłącznie z racji pragmatycznych, gdyż „okazują się bardzo użyteczne dla teorii... i obliczeń”; poszukiwanie ich odpowiedników w rzeczywistym świecie „byłoby jednak przedsięwzięciem daremnym, podobnie jak poszukiwanie fikcji wprowadzonych w matematycznych abstrakcjach geometrów”.\nZdroworozsądkowa filozofia matematyki pociągała nie tylko Berkeleya; także współcześnie okazuje się ona niezmiennie atrakcyjna dla autorów podważających sensowność dyskusji o matematyczności przyrody. Problem w tym, iż ignorują oni rolę matematyki we współczesnej fizyce w podobny sposób, jak Berkeley ignorował doniosłość wyników teoretycznych uzyskanych przez Newtona i traktował aparat matematyczny wyłącznie jako instrument pragmatyki badawczej. Ujęcie takie, traktując matematykę wyłącznie jako język przydatny w opisie przyrody, nie tłumaczy, dlaczego zastosowanie matematycznego formalizmu pozwala na predykcje zarówno jakościowe, jak i ilościowe dotyczące przebiegu procesów fizycznych. Tymczasem możność formułowania zmatematyzowanych predykcji pozostaje głęboko niebanalną cechą przyrody, która wymaga racjonalnych wyjaśnień.\nTę szczególną rolę matematyki trafnie scharakteryzował Richard Feynman twierdząc, że „ci, którzy nie rozumieją matematyki, nie uświadamiają sobie piękna wszechświata”, tzn. nie potrafią zrozumieć istoty kosmicznej harmonii wyrażanej przez matematyczny formalizm teorii przyrodniczych. Podczas gdy w fizyce XVIII wieku uwaga poznawcza skupiona była na konkretnych obserwowalnych obiektach, w fizyce współczesnej uwagę badaczy koncentruje rzeczywistość symetrii, uniwersalnych praw, abstrakcyjnych relacji. Ukazują one swoisty „kod kosmiczny” czy „nomologiczną struktury przyrody”, której status można z wielu powodów porównywać do ontycznego statusu idei Platona. Opis przyrody w języku arytmetyki można było w przeszłości tłumaczyć przez przyjęcie odpowiedniości między dziedziną naszego doświadczenia a centralnym dla arytmetyki pojęciem liczby całkowitej. Możliwość taka skończyła się praktycznie po wprowadzeniu do fizyki rachunku różniczkowego. W obecnym stadium badań, kiedy istotne dla nowych teorii pojęcia funkcji falowej wszechświata, oscylacji próżni czy Feynmanowskiego całkowania po drogach wykraczają daleko poza granice ludzkiej wyobraźni, sytuacja uległa istotnej zmianie. Aparat matematyczny stosowany w tych ujęciach okazuje się niezmiennie efektywny, mimo trudności z wyobrażeniowym przedstawieniem badanych treści. Jest to jednak nie tylko przejaw doskonałości tego aparatu, lecz przede wszystkim oznaka zagadkowej „łaskawości” przyrody, która pozwala np. na efektywne stosowanie procedur abstrakcji i idealizacji.\nIdealizacja a matematyzowalność\nW celu przyporządkowania konkretnym procesom fizycznym abstrakcyjnych formuł matematyki, trzeba pominąć i uznać za nieistotne wiele aspektów badanej przyrody, koncentrując uwagę na niewielu aspektach uznanych za ważne dla badań naukowych. Procedura taka jest w metodologii nauk przyrodniczych opatrywana mianem idealizacji. Jej istota polega na tym, iż z praktycznie nieskończonego zbioru cech charakterystycznych C1, C2, ..., badanego układu U uważa się za istotny jedynie niewielki podzbiór cech C1, C2, ..., Ck, natomiast wpływ pozostałych własności Ck+1, Ck+2, ... pomija się jako nieistotny. We wszechświecie,\nw którym przy opisie układów fizycznych nie dałoby się stosować idealizacji, trzeba byłoby uwzględniać rolę poszczególnych elementów składowych i badać wszystkie typy zależności między nimi. Gdyby nawet przyjąć bardzo mocne założenie, iż oddziaływania te mają charakter liniowy, dla dowolnego układu U złożonego z n elementów trzeba by uwzględnić 2 oddziaływań wewnątrzukładowych. Osobny problem komplikujący zagadnienie stanowiłyby wówczas oddziaływania z elementami zewnętrznymi.\nGdyby niemożliwe było stosowanie procedur idealizacyjnych, już przy układach złożonych z miliona elementów, która to liczba pozostaje niewspółmiernie mała w porównaniu z wielkością układów badanych w fizyce, chemii czy biologii, trzeba byłoby uwzględniać 10301 030 oddziaływań. Prowadziłoby to do układu 10301 030 równań różniczkowych i czyniło niemożliwym uprawianie nauki w jej obecnej postaci. Fakt możliwości stosowania idealizacji, uważany nierzadko za banalny składnik metody naukowej, ma więc wysoce nietrywialny charakter. Psychologiczne przyzwyczajenie do jego powszechnego stosowania nie może eliminować zadziwienia faktem, iż to właśnie uproszczone nierealistyczne warunki pozwalają na formułowanie poprawnego opisu matematycznego i na wyprowadzanie zadowalających predykcji. Istnieją dziedziny zjawisk fizycznych, w odniesieniu do których próby stosowania idealizacji natrafiły na zasadnicze trudności. Fenomen tzw. „wrażliwego chaosu” oraz trudności z teorią prognoz meteorologicznych dostarczają przykładów zjawisk, w których procesy uważane za nieistotne wpływają w sposób zasadniczy na ewolucję układu i nie mogą być pomijane w jego przyrodniczym studium. W kontekście nowych prac dotyczących tej tematyki jeszcze bardziej zadziwiający pozostaje fakt, iż w wielu dziedzinach nauki można efektywnie stosować idealizacje, które mają wyraźnie kontrfaktyczny charakter. Przy stosowaniu podobnych procedur przyroda zachowuje się tak, jak gdyby jedynym, istotnym przedsięwzięciem badawczym było uwzględnienie abstrakcyjnej i matematyzowalnej „matrycy” świata, natomiast większość obserwowanych cech była nieistotna poznawczo.\nMożliwość stosowania idealizacji w badaniach nad przyrodą miała decydujący wpływ na powstanie nauki nowożytnej. Korzystał z niej Galileusz jeszcze wtedy, gdy — z braku dokładnych zegarów — mierzył prędkość w łokciach na uderzenie pulsu. Sam fakt, iż przy obserwacji spadających ciał istotne było ich przyśpieszenie, zaś nieistotny kolor czy jakość użytego materiału, posiadał decydujące znaczenie dla obalenia fizyki Arystotelesa i stworzenia nowej dynamiki. Gdyby Newton nie rozpatrywał wyidealizowanych dwuelementowych układów, lecz w imię urealistycznienia założeń uwzględniał wpływ wszystkich planet na oddziaływanie grawitacyjne Ziemi, prawo ciążenia nie zostałoby najprawdopodobniej odkryte przez niego. Badania przyrodnicze są możliwe dzięki temu, iż przyroda „pozwala” nam abstrahować od wielu swych cech, byśmy mogli ograniczyć uwagę badawczą do kilku istotnych aspektów opisywanych w języku matematyki.\nZagadkowej podatności przyrody na opis matematyczny nie można wyjaśnić ani przez czysto formalną (=syntaktyczną) analizę pojęć i struktur matematyki, ani przez uwzględnienie samych podmiotowych predyspozycji człowieka ukształtowanych przez jego rozwój filogenetyczny. Żadna z tych interpretacji nie wyjaśnia, dlaczego zachodzi zagadkowa korespondencja między zjawiskami przyrody a ich deskrypcją matematyczną, która nie ogranicza się bynajmniej do uogólnienia zarejestrowanych obserwacji, lecz zawiera naddatek informacji. Korespondencję tę można by tłumaczyć w duchu platońskim przyjmując, iż zarówno przyroda, jak i formuły matematyki stanowią dwie różne dziedziny modeli dla racjonalnych związków bliskich ideom Platona. Można również w sokratejskim duchu powtórzyć za Eugene Wignerem, iż matematyczność przyrody stanowi zagadkowy dar, którego nie jesteśmy w stanie zrozumieć ani wyjaśnić. Niewłaściwe wydaje się natomiast powtarzanie pozytywistycznej tezy, która głosi, iż zrozumieliśmy już, że w tzw. matematyczności przyrody nie ma niczego do zrozumienia, gdyż wchodzi tu w grę klasyczny pseudoproblem.\nRozbieżność opinii formułowanych w kontrowersjach wokół matematyczności przyrody wynika, przynajmniej częściowo, z głębokiego zróżnicowania treści łączonych z pojmowaniem podstawowych terminów. Różnorodność tych treści ma swą podstawę w różnorodności intrygujących filozoficznie przejawów zastosowania matematyki w fizycznym opisie świata. Zależnie od tego, który z tych przejawów uzna się za szczególnie ważny, otrzymujemy zróżnicowane koncepcje matematyczności przyrody. W przedstawionych rozważaniach za szczególnie istotne dla omawianego zagadnienia przyjąłem następujące cechy przyrody:\n0.\tPodatność konkretnych procesów fizycznych na ich opis w języku abstrakcyjnych formuł matematyki. Najprostszej formy takiego opisu dostarcza arytmetyka elementarna, bardziej wyrafinowanych form — działy matematyki zamierzone przez twórców jako matematyka czysta.\n1.\t„Kontaminacja” matematyki wyrażona w tym, iż jej działy zamierzone jako opracowania z zakresu matematyki czystej okazują się, niezależnie od intencji twórców, przydatne do opisu procesów fizycznych.\n2.\tHeurystyczne funkcje formalizmu matematycznego prowadzące do konstrukcji nowych teorii fizykalnych, których nie można było wcześniej stworzyć bez przyjęcia nowego aparatu pojęciowego matematyki.\n3.\t„Naddatek” semantyczny równań implikowanych przez teorię, które to równania zawierają treści wychodzące poza proste uogólnienie znanych obserwacji i umożliwiają tym samym predykcje nowych typów zjawisk.\n4.\tIlościowa korespondencja między zmatematyzowanymi formułami teorii fizykalnych a ich fizycznymi desygnatami. W wyniku tego możliwe są relatywnie dokładne predykcje ilościowe dotyczące ewolucji układów fizycznych.\n5.\tMożliwość stosowania idealizacyjnych technik opisowych, w wyniku których pomija się pewne aspekty opisywanych układów fizycznych, koncentrując uwagę na relatywnie małej liczbie aspektów uznanych za istotne poznawczo.\nZarówno współczesne badania nad tzw. chaosem deterministycznym, jak i prace dotyczące wczesnych stadiów ewolucji wszechświata czynią prawomocnymi przypuszczenia o możliwości przyszłego odkrycia jakościowo nowych przejawów matematyczności przyrody. Zależnie od tego, jakie ograniczenia narzucane są przez przyrodę na stosowanie procedur idealizacyjnych oraz zależnie od możliwości rozróżnienia między poziomem relacji matematycznych i fizycznego „substratu”, mogą zostać odkryte nowe przejawy matematyczności przyrody. Sama struktura procesów fizycznych może więc ujawniać różne poziomy matematyczności świata, które dostarczą nowych pytań, podobnie jak Newtonowskie obliczenia torów planet czy Einsteinowskie rozważania nad członem lambda dostarczyły nowych przesłanek za matematycznością przyrody.\nCzy w kontekście przedstawionych rozróżnień można wyobrazić sobie przyrodę, która byłaby niematematyczna? Jednoznaczna odpowiedź na to pytanie wymaga wcześniejszego przyjęcia konwenansów terminologicznych. Zależnie od tego, która z wymienionych wyżej cech (0—5) nie występowałaby w naukowym opisie przyrody, można by mówić o różnych wersjach niematematyczności w ściśle określonym sensie 0, 1, 2, ..., 5. Równocześnie jednak występowanie którejś z innych cech upoważniałoby do paralelnych wypowiedzi o matematyczności0, matematyczności1, etc.\nMinimalny warunek wypowiedzi o rozumianej w ten sposób matematyczności stanowiłaby możliwość stosowania pojęć arytmetyki do procesów fizycznych. By warunek ten mógł być spełniony, konieczne wydaje się spełnienie zasady tożsamości, w której każdy z obiektów poddawanych operacjom matematycznym spełnia warunek „a = a”.\nSkądinąd wiadomo, iż ostatni warunek nie jest spełniany w logice snów czy baśni. Osoby pojawiające się w snach mogą ulegać metamorfozie, autentyczny smok może okazać się autentyczną królewną. Nawet jednak treści naszych marzeń sennych charakteryzuje pewna logika wewnętrznych związków, jeśli nie na poziomie globalnym, to przynajmniej lokalnie. Korespondująca z nią logiczność śnionych zdarzeń dostarcza modelu świata, który nie byłby matematyczny w takim sensie, w jakim mówi się o matematyczności przyrody, ale równocześnie nie byłby światem całkowicie irracjonalnego chaosu, pojętego w tradycyjnym rozumieniu ostatniego terminu.\nOsobnym zagadnieniem pozostaje kwestia, czy mogłaby istnieć przyroda podporządkowana logice snów. Jakakolwiek odpowiedź na to pytanie stanowiłaby wyraz wcześniejszych zadeklarowań (commitment) ontologicznych. Zależałaby ona również od założeń dotyczących dodatkowych czynników, gdyż np. można by wprowadzić model wszechświata, który lokalnie jest niematematyzowalny, stanowiąc chaotyczne fluktuacje przypadkowych zdarzeń, natomiast w skali globalnej daje się podporządkować pewnym uniwersalnym zasadom. Jeszcze bliższą intuicyjnie możliwość stanowiłby model, w którym wszechświat niematematyzowalny, lub wręcz niepoznawalny, w skali mikro, byłby matematyczny w skali makro. Alternatywną możliwość obrazowałby wszechświat „arytmetyzowalny”, w którym niemożliwe byłoby ani stosowanie idealizacji, ani też wprowadzanie ogólnych zmatematyzowanych formuł umożliwiających predykcje ilościowe.\nWspomniane czysto hipotetyczne możliwości sugerują wizję przyrody, której nie można by nazywać matematyczną w przyjmowanym obecnie rozumieniu tego terminu. Ułatwiają nam one zrozumienie filozoficznej doniosłości faktu, iż przyroda jest matematyzowalna oraz tego, iż jej opis matematyczny zawiera naddatek informacji o stanach fizycznych, które nie stanowiły przedmiotu wcześniejszych badań empirycznych. Refleksję nad doniosłością tego faktu zepchnięto na margines zainteresowań poznawczych w okresie wpływów pozytywizmu logicznego, kiedy to główną uwagę koncentrowano na nierealistycznych programach i sztucznie stwarzanych problemach. Odejście od pozytywistycznej koncepcji nauki stworzyło nowy klimat intelektualny, w którym rola matematyki w fizyce staje się tematem zainteresowań filozofów reprezentujących różnorodne i odległe tradycje.\nPrzedstawione wyżej propozycje wskazują, jakich treści nie należy łączyć z tezą o matematyczności przyrody. Teza ta nie ma mianowicie niczego wspólnego czy to z pitagorejską czy z okultystyczną metafizyką liczb. Nie należy jej również łączyć z deklaracją o możliwości wypracowania systemu logicznego, który opisywałby wszystkie aspekty rzeczywistości fizycznej. Dzięki odkryciu twierdzeń limitacyjnych istnienie takiego systemu wydaje się przynajmniej wysoce wątpliwe. Rozumiana ściśle matematyczność przyrody jest również niezależna od przekonań dotyczących możliwości przyszłej unifikacji lub znalezienia prostej matematycznej formuły opisującej strukturę świata. Nawet autorzy nastawieni sceptycznie do prac nad unifikacją, mimo powtarzania słów Pauliego: „co Bóg rozłączył, człowiek niech się nie waży łączyć”, uznają filozoficzny sens matematyczności przyrody. Uwzględnienie wskazanych wyżej zróżnicowań pozwala uniknąć niepotrzebnej straty czasu na wykazywanie, że przyroda nie jest jednak matematyczna.\nCarl Stoermer napisał przed laty, iż matematyka przypomina arcydzieła literatury, zaś nasz duchowy dramat przejawia się w tym, że w naszej edukacji nie wychodzimy poza studium alfabetu, który jest konieczny do poznania tej literatury. Porównanie to nie oznacza identyfikowania matematyczności przyrody z jej literackością; podkreśla ono tylko, iż najbardziej istotne treści dotyczące matematycznego charakteru przyrody pozostają zazwyczaj niezauważone przy pragmatyczno-formalnym podejściu do matematyki dominującym w obecnym stylu myślenia.\nMichał Heller, Co to znaczy, że przyroda jest matematyczna?>>\nKliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: filozofia matematyka metodologia przyroda teorie modele empiria matematyczność przyrody struktury wszechświata matematyka czysta matematyka stosowana


🔝 Ekogroszek Olkusz - dostawa 0 zł - TOP ekogroszek\nSpecjalna oferta ekogroszku workowanego dla mieszkańców w Olkuszu.\nw Olkuszu i okolicy towar wysyłamy w dni robocze w ciągu 48h od przyjęcia zamówienia.\nProdukowany z węgla kamiennego TOP ekogroszek premium odznacza się parametrami jakości, które znacznie przewyższają minimalne normy ustalone dla paliw stałych w naszym kraju. Wyrób charakteryzuje się znikomą zawartością siarki i znacznie ograniczoną ilością wilgoci oraz popiołu. Dzięki temu nasz węgiel ekogroszek plasuje się czele najlepszych produktów opałowych dostępnych na rynku. Pragniemy również, aby cena ekogroszku była korzystna i dostępna dla wszystkich jego użytkowników także w Olkuszu i okolicach. Wybierając swoich przedstawicieli handlowych, stawiamy przede wszystkim na firmy z doświadczeniem i najlepszą obsługą. Dystrybutorzy TOP ekogroszku workowanego w Olkuszu korzystają z bezpośrednich dostaw od producenta. Nasz najlepszy ekogroszek klasy premium jest połączeniem wysokiej wartości opałowej i wydajności, które pozwalają na spore oszczędności finansowe w skali całego sezonu grzewczego. Sprzedaż ekogroszku i jego eksploatacja w nowoczesnych kotłach zapewnia też niską emisję pyłów do atmosfery.\nStosowanie ekogroszku jest wygodne, ekonomiczne i w połączeniu z dobrym kotłem klasy 5 pozwala właściwie zadbać o czystość powietrza wokół. Węgiel opałowy jest jednym z częściej używanych paliw stałych w nowoczesnych piecach na ekogroszek, dlatego warto inwestować w takie jego rodzaje, które zapewnią najkorzystniejsze warunki eksploatacji na co dzień. TOP ekogroszek workowany ma ściśle określone parametry na opakowaniu. Niska zawartość wilgoci i popiołu, ilość siarki nieprzekraczająca 1,2% oraz zdolność spiekania do 25 RI gwarantują najlepszą jakość wybieranego opału. Nasz TOP ekogroszek jest produktem, który przewyższa te parametry, dzięki czemu stosowany w odpowiednich kotłach zapewnia ekonomiczną eksploatację z pełną świadomością dbałości o środowisko naturalne w porównaniu do węgla spalanego w kotłach zasypowych. Dobry ekogroszek jest także zabezpieczony przed wilgocią, co gwarantują specjalne worki polipropylenowe.\nEkogroszek luzem czy pakowany? Który z nich wybrać? Na pewno wielu klientów zachęconych ceną ekogroszku luzem zdecyduje się wybrać właśnie tę formę. Pozornie tańszy opał może jednak sprawić wiele problemów w późniejszym czasie. Przede wszystkim jego transport wymaga specjalistycznych samochodów i trzeba zamówić od razu dużą ilość towaru. Często kłopotliwe jest również znalezienie odpowiedniego miejsca na składowanie węgla w domu lub firmie. Odkryty materiał ulega też z czasem zawilgoceniu, w przeciwieństwie do suchego ekogroszku, jaki znajdziemy w workach. Na opakowaniu umieszczone są także interesujące nas parametry i właściwości węgla, dzięki czemu poznamy jego granulację, zdolność spiekania, zawartość popiołu, siarki i wilgoci, jak również wartość opałową. Ekogroszek workowany można też wypróbować, kupując go w ilości testowej. Warto również zasięgnąć opinii o ekogroszku u jego stałych użytkowników, którzy sprawdzili ten materiał przez dłuższy czas. Węgiel ekogroszek jest nowoczesnym paliwem stałym, które stosowane w odpowiednio przystosowanych kotłach zapewni wydajne i komfortowe ogrzewanie budynku.\nProdukcja ekogroszku odbywa się w ściśle kontrolowanych warunkach. Począwszy od starannej selekcji surowca, poprzez jego kruszenie i przesiewanie, badanie składu w akredytowanym laboratorium, na workowaniu z pomocą legalizowanych wagoworkownic kończąc. Jako producent ekogroszku zabezpieczamy opał przed wilgocią, a oddychalny materiał opakowań nie pozwala na pocenie się węgla wewnątrz worka. Ekogroszek workowany jest polecany do kotłów klasy 5 lub ecodesign z podajnikiem, w których spala się efektywnie, obniżając przy tym emisję szkodliwych pyłów do atmosfery. Korzystna cena ekogroszku za tonę umożliwia stosowanie go przez wielu potencjalnych posiadaczy kotłów nowej generacji, również w Olkuszu i okolicach.\nHurtowa sprzedaż ekogroszku - Olkusz\nZużywasz ekogroszek w ilościach hurtowych w Olkuszu? Na taką sytuację również przygotowaliśmy ofertę dla Ciebie.\nSprzedaż detaliczną i hurt ekogroszku prowadzą nasi przedstawiciele w poszczególnych regionach Polski. W Olkuszu również pragniemy dotrzeć do jak największej liczby odbiorców, dlatego, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i posiadasz odpowiednio utwardzoną powierzchnię oraz sprzęt do transportu, możesz zostać naszym współpracownikiem. Sprzedając ekogroszek w cenach hurtowych, proponujemy go również firmom i instytucjom takim jak placówki oświatowe czy hotele, restauracje itp. Ekogroszek workowany to oferta dla wszystkich odbiorców dbających o ekonomiczne i wydajne ogrzewanie budynków.


Kazimierz Brodziński. Studyum/III - Wikiźródła, wolna biblioteka\nKazimierz Brodziński. Studyum/III\nKazimierz Brodziński. Studyum - III\nZawód swój poetyczny rozpoczął Brodziński bardzo wcześnie, bo jak to już mieliśmy sposobność powiedzieć, literatura i poezya ojczysta wywierała na niego od najmłodszych lat urok nadzwyczajny.\nFranciszek Salezy Dmochowski, w swoim szacownym artykule o życiu i pismach Brodzińskiego przytacza niektóre jego poezye i myśli, pisane w 15 i 16 roku życia.\nZnajdujemy jednak jeszcze wcześniejsze utwory, w Zabawkach wierszem, brata jego Andrzeja, wydanych w Krakowie w roku 1807 gdzie pomieszczone są i poezye Kazimierza z objaśnieniem iż pisał je mając lat trzynaście.\n„Mały ten chłopiec, pisze o Kazimierzu, Andrzej, za moim śladem mocno się pokochał w poezyi. Pisze piosnki, nagrobki, poezye i z nich bardzo wiele obiecuje po sobie. Ja w tym wieku w którym on lutnią wziął uciekałem na głos jej“.\nPoezye te są dość słabe przecież w niektórych przebijają piękne myśli lub obrazy, których nawet powtórzenie znajduje się w późniejszych utworach.\nI tak mając lat piętnaście napisał wiersz Na śmierć utonionego przyjaciela, zaczynający się od słów:\nNa łono nocy, głowę pochylił dzień smutny...\n W wiele lat później użył tych samych wyrazów w podobnej okoliczności, w wierszu Na pogrzeb przyjaciela.\nNa łono nocy dzień smutny\nObumarłą zwiesił głowę.\nWszystkie te jednak poetyczne próby jakkolwiek Andrzej stawiał je wysoko nie zdają się zapowiadać jeszcze przyszłego twórcy Wiesława, Oldyny i tylu innych.\nByły to prace zadziwiające jeżeli zważymy okoliczności wśród których młody Kazimierz był wychowany, jednak przebija się w nich nieustannie napuszoność panującej wówczas maniery.\nDziwić się temu nie można, największe talenta, zanim znajdą samoistną drogę, poczynają od naśladownictwa, jak dziecko które nim chodzić zacznie o własnej sile, musi się cudzej ręki uczepić; i Brodziński ulegał temu prawu.\nPierwszy raz dał się on poznać krajowi jako poeta w roku 1814 z powodu smutnej uroczystości sprowadzenia zwłok księcia Józefa Poniatowskiego. Chwila ta natchnęła ówczesnych poetów, Molski napisał wiersz do okoliczności zastosowany, Niemcewicz piękny utwór, pomieszczony w Śpiewach historycznych, pomiędzy nimi zabrał głos młody, nieznany dotąd Kazimierz Brodziński i zyskał palmę pierwszeństwa.\nWiersz jego wypowiedziany w teatrze przez Kudlicza a wydrukowany osobno wzbudził powszechny zachwyt i doczekał się aż trzech wydań w jednym roku, co było wówczas rzeczą niesłychaną.\nOd tego czasu można powiedzieć, iż Brodziński znalazł swoją drogę i zajął w literaturze przynależne sobie miejsce, ogłaszając w czasopismach ówczesnych a głównie w pamiętniku Warszawskim i w pamiętniku naukowym największe wzięcie mających ulotne poezye, jednocześnie z krytycznemi artykułami, jedne niejako dopełniając drugiemi.\nPoezye jego wprawdzie miały, szczególniej z początku, jeszcze coś z napuszoności, cechujące utwory ówczesne, przecież otrząsał się z niej coraz więcej. Najczęściej zamykały się one w drobnych ramach, autor pisał je w ten sposób, nie dlatego by wzrokiem, nie obejmował większych przestrzeni, ale dlatego że rodzaj ten najlepiej odpowiadał usposobieniu jego i zadaniu jakie sobie zakreślał.\nWiedział on zresztą że nie przedmiot obrany, nie liczba wierszy ale sposób wykonania stanowi wielkość utworu, że drobna wody kropelka może odzwierciedlić świat cały i dlatego nie silił się na wspaniałe temata a wszystko co pisał starał się po mistrzowsku wykończyć.\nZaznajomiony z poezyą innych narodów, badając jednocześnie właściwości polskiego języka, zastanawiał się nad sposobami zbogacenia go formami, które choć dotąd nie używane, odpowiadały przecież jego duchowi.\nTłumacząc nieraz śpiewy do muzyki, lub nawet całe opery, uderzony był brakiem prozodyi, a raczej tem że dotąd nie zważano w polskim języku na długość lub krótkość syllab, co odejmowało poezyi harmonią i szczególniej raziło w śpiewie. Rym jednozgłoskowy, tak bardzo ułatwiający rytmiczność, gdyż słowa jednozgłoskowe mogą być wedle potrzeby krótkie lub długie, i urozmaicające wiersze, dotąd nie był rozpowszechniony w naszej poezyi, bo jeśli spotykamy go w dawnych poetach, użytym jest przypadkowo nie systematycznie, więcej jako licencya poetyczna niż, rzecz prawidłowa, tak samo jak i wiele innych wadliwych rymów.\nW utworach poważniejszych nie spotykamy się z nim prawie zupełnie, a w rzeczach nawet mniejszej wagi żartobliwych znachodzimy go rzadko jak n. p.w Babiem kole Grochowskiego i tam używany jest tylko przygodnie.\nBrodziński umyślił przyswoić naszemu językowi tę formę i spróbował użyć jej w wierszu Złe i dobre drukowanym w Pamiętniku Warszawskim roku 1816 z którego kilka strof przytaczamy.\nZ cieniem razem spaja kwiat\nPrzez złe tylko dobre żyje\nNa tej wadze stoi świat.\nKto raz w ziemskie wstąpił progi\nMusi mierzyć ziemską szal,\nSyn nadziei albo trwogi\nDzielić tęskność albo żal.\nW owych czasach tylko jeden Dmuszewski w krotochwili Wezbranie Wisły granej na scenie Warszawskiej, w roku 1813, użył w humorystycznym śpiewie podobnej formy.\nHrabicz Książe Wojewoda,\nChoć ma złota ze sto sztab,\nZa tysiączek cap, cap, cap.\n Również w sztuce pod tytułem Tadeusz Chwalibóg, tegoż autora, z roku 1815 czy 1816 spotykamy znów śpiewkę podobnej formy, gdzie również jak w poprzednio cytowanej, końcówka worzytworzy rodzaj harmonii naśladowniczej.\nZmieniła się postać świata,\nZmienił się porządku szyk,\nSzczęście tak prędko ulata,\nJak ten dymek pyk, pyk, pyk,\nWidocznie rym jednozgłoskowy nadawał się do śpiewu, bo użył go także Kruszyński w hymnie do pokoju, w jednej z oper przez siebie tłumaczonej.\nO pokoju duszo nieba,\nSpojrzyj na śmiertelne plemie\nNiechaj zasępioną ziemię\nWypogodzi promień twój\nNiechaj łzami zlane twarze\nOtrą matki, otrą żony,\nNiech przez ciebie pogrążony\nW gruzach swoich legnie bój.\nByły to jednak słabe próby, Brodziński pierwszy pragnął nadać rymowi męzkiemu prawo obywatelstwa w literaturze, używając go z wielką rozmaitością i siłą w wierszu, któregośmy przytoczyli parę strof.\nJak zwykle jednak każda nowość, i ta pomimo całej racyonalności swojej, wywołała opozycyą, i tak Stanisław Okraszewski wystąpił z parodyą formy użytej przez Brodzińskiego w wierszu pod tytułem Panegiryk jednozgłoskowych rymów w Pemiętniku Warszawskim na miesiąc Maj w roku 1817 zaczynający się od słów:\nPrecz mi z Febem Fabus żak\nPrecz z harmonią czczy to dym\nWiwat nowych wieszczów smak,\nWiwat podkasany rym.\nWalczcie więc i noc i dzień\nWalczcie wreszcie dzień i noc\nMiły dźwięk wytępcie w pień\nŚwistem, pukiem waszych proc.\n Kończył go zaś w ten sposób:\nA gdy już zyskacie plac\nNiech wam muz łaskawych dłoń\nW danku wiekopomnych prac\nPokrzywami wieńczy skroń.\nBrodziński uczuł się tak dotkniętym tą parodyą, iż nie chcąc się wystawiać na dalsze z tego powodu pociski złośliwe, obdarł sam swój wiersz z oryginalnej formy, którą był przybrany, i przyoblekł w zwykłe rymy, jak to widzimy we wszystkich wydaniach dzieł jego.\nKrytyka jednak Okraszewskiego była bardzo niesumienna, sam bowiem później użył zakończenia wiersza męzkiego, na który tak powstawał, w elegii opisującej okolice Rzymu.\nBądź jak bądź od tej pory, Brodziński nigdy więcej nie wprowadzał tej inowacyi do poezyi swoich, i tym sposobem pozbawił się formy wdzięcznej, którą władał wybornie, a którą na jego miejsce, inni wyrobili i wprowadzili w użycie.\nPoezye jego chociaż dzielą się na rozmaite rodzaje noszą jednak wszystkie wspólny charakter, który pozwala rozpoznać je pomiędzy wielu innemi, wszystkie mają sobie właściwe piękności-piękności.\nFormę swoich utworów Brodziński doskonalił nieustannie i pod tym względem był bardzo wymagającym od samego siebie. W drobnych szczególniej piosnkach znanych pod nazwą Pieśni rolników nadzwyczaj uważał na rytm, trzymając się ściśle zasad prozodyi. Wszystkie też te piosnki nadają się do muzyki a wiele z nich było śpiewanych ogólnie jak n. p. Chorągiewka.\nSzkoda tylko że w wydaniu Wileńskim a za nim w Poznańskiem wkradły się rozmaite pomyłki w tekście, które acz drobne, rażą ucho ukołysane rytmem tych prawdziwych klejnotów poetycznych odejmując im wartość poprawności formy, jaką ich autor przyoblekł.\n Brodziński szuka w poezyach swoich prawdy i tylko prawdy, nie poprzestaje na powierzchni uczuć, ale sięga ich głębi, nie nastraja się sztucznie na zamierzoną nutę, ale odnajduje ją w głębi własnego serca i tym sposobem trafia do serc innych.\nW utworach jego panuje pogoda i spokój, niektóre przypominają Göthego filozoficznym nastrojem, jak n. p. Dziadek.\nLiryka była właściwem polem Brodzińskiego, przecież nie zamykał się w niej jedynie, stosując się do czasu i do panujących zwyczajów, pisał rzeczy dydaktyczne, a nawet nie pomijał nigdy sposobności nauczania, wychodząc z zasady, której nie kwestyonował iż autor jest nauczycielem społecznym.\nDo wierszy dydaktycznych należy Oda na śmierć księcia Adama Czartoryskiego Generała ziem podolskich.\nW wierszu znowu do Dafny wykłada cały swój pogląd na poezyą.\nNa utworach tych dawniejszych co do daty widnieje jeszcze wpływ zeszłowiecznej poetycznej szkoły, z której stopniowo wyswobadzał się Brodziński szukając i znajdując coraz właściwsze sobie oryginalne zwroty.\nPrzecież i w poezyi dydaktycznej skoro tylko przedmiot był przez niego umiłowany znajdował wyrazy pełne zapału i prawdy. Widzimy to ile razy tylko jest mowa o języku ojczystym, jak n. p. przy wręczaniu medalu Kopczyńskiemu w r. 1817 w odzie, wypowiedzianej przez niego, oddając zasłużoną cześć sędziwemu miłośnikowi i stróżowi jego czystości zwraca się do współziomków, i z zapałem opisuje skarby ojczystej mowy.\nCzcij twój język Lechów rodzie\nTy z posad ziemi strącony,\nJeden wziąłeś na twe łodzi\nPo matce skarb ocalony\nZnaj w języku obraz własny,\nObfity jak twoje ziemie,\nJak twe serce, szczery jasny,\nI czysty jak twoje plemie\nWolny, pełen prawdy, siły,\nGdy młodzież męztwem rozgrzewa,\nW śpiewie tkliwy i tak miły,\nJak polka kiedy nim śpiewa.\nTą samą myślą natchniony jest wiersz Żal za polskim językiem, w którym autor powstając przeciw cudzoziemszczyźnie której wraz z Niemcewiczem był najsilniejszym antagonistą, woła:\nW obcym języku córka uczucia rozjawia\nW obcym dowcip rozwija i do cnót się wprawia\nNiańkom tylko ojczysty język zostawiony.\nSobie matka nieufna szle w dalekie strony\nBy cudzoziemka obca w cnotach i zwyczaju\nPrawe obywatelki kształciła dla kraju.\nZ innym znowu nastrojem przemawia Brodziński, kiedy roztacza w poezyi swoje historyozoficzne poglądy, jak to uczynił w dwóch utworach, Pobyt na górach karpackich i Powrót z Włoch. Poezye te, chociaż rozdzielone epoką lat kilku, odpowiadają sobie nietylko formą ale i myślą kierowniczą.\nW pierwszej pisanej w r. 1821 Brodziński opisuje ziemie Słowiańskie szerokie w przestrzeń, przerznięte obfitemi rzekami, bogate nie drogim ale użytecznym kruszczem, zbożodajne, mogące wyżywić lud mnogi i pracowity, płynące miodem i mlekiem, według powszedniego a obrazowego wyrażenia.\nDrugi napisany pięć lat później poświęcony jest jedynie wspomnieniom oddalonego kraju ojczystego, do którego poeta tęsknił wpośród cudów Italii i czarów jej nieba.\nA opisawszy piękności Ojczyzny sztuk, słońca i błękitów dodaje:\nObiedwie te poezye jak i wszystkie prawie ważniejsze prace Brodzińskiego czytane były na posiedzeniu Towarzystwa przyjaciół nauk.\n Najważniejszym jednak z jego utworów poetycznych jest poemat sielski Wiesław, w roku 1820, drukowany w Pamiętniku Warszawskim, którego wówczas był współredaktorem.\nBrodziński był w całem tego słowa znaczeniu sielankowym pisarzem i rozumiał też doskonale istotne znaczenie sielanki. Widzimy to nietylko w Wiesławie ale i w krytycznych i estetycznych pracach jego, w pochwale Karpińskiego, którą wygłosił na posiedzeniu Przyjaciół nauk d. 30 kwietnia 1827 r. a szczególniej w większej rozprawie o Idylii pod względem moralnym czytanej na posiedzeniu publicznem Uniwersytetu dnia 16 lipca 1823 roku, a którego nie umieszczono w wydaniu poznańskiem dzieł jego ani też w żadnem innem, jakkolwiek rozprawa ta jest streszczeniem, dopełnieniem tego wszystkiego, co autor kiedykolwiek wypowiedział o tym ulubionym sobie rodzaju poezyi.\nPowstaje on w niej przeciwko Arkadyom wszelkiego rodzajurodzaju, przeciw manierze zaludniającej Idyllę ckliwymi pasterzami, pasterkami i obyczajami, które nie mają nic z prawdą wspólnego.\nTymczasem, pisze, celem Idylli jest malować nie półbogów lub też wymarzone istoty, niemające nic wspólnego z ogółem śmiertelników, ale zwyczajnych ludzi i do tego celu dążyć powinna, przedstawiając szczęście w ograniczeniu.\nZ tego punktu wychodząc nadaje sielance stokroć szersze znaczenie, twierdząc, iż zadaniem Idylli jest malować nie samych wieśniaków, ale szczęście w ograniczeniu ludzi ukształconych.\n„Z geniuszem malowali już poeci okropności sławy rycerskiej, tworzyli straszliwe lub czarujące kraje wyobraźni, trafni, wystawiali złość, błędy i przerażające walki namiętności... Gdyby chcieli jeszcze ze spokojnym umysłem, spokojne i skromne cnoty malować, ileżby z naszych czasów zaczerpnąć mogli obrazów“.\nTym sposobem trafny umysł jego, krusząc czcze formy, dobadywał się istoty rzeczy. Rozumiał przytem w pewnej mierze potrzeby czasu i na najwyższym szczycie stawiał poezyę odpowiednią tym potrzebom.\nOddaje też sprawiedliwość naszym dawnym sielankarzom, Szymonowiczowi i Zimorowiczowi, którzy nie pasterzy złotego wieku, ale lud nasz malowali, podnosi w tem ich chwałę i oryginalność, chociaż nie zawsze potrafili sami wyzwolić się z pęt rutyny poetycznej i nie raz w usta ludu kładli myśli i wyrażenia zapożyczone od Greków i Rzymian, a dalej zastanawia się nad tem, czem dzisiaj sielanka być powinna i przychodzi do przekonania, że poezya iść powinna torem pana Podstolego, Krasickiego i malować skromne dwory wiejskie, które rzeczywiście w czasie, w którym to pisał Brodziński, stanowiły jądro narodu. Jakkolwiek, niezaślepiony wcale na wady współziomków swoich, dodaje, że rolnicy nie zawsze przedstawiają ku temu pole.\nUczyniwszy to zastrzeżenie robi słuszną uwagę, iż poezya zamknięta jedynie w pewnem kole znawców jest niczem wobec tej, która z życiem i ze stosunkami naszemi ma związek. A wreszcie kończy rzecz swoją radami i naukami bardzo trafnemi o mierności, o przestawaniu na małem, dodając: „W każdym stanie zbliżajmy się do natury, upiękniajmy nasze życie i siebie, a z naszych stosunków utworzymy Idyllę“.\nJak łatwo zrozumieć, rozprawa o Idylli nacechowana tak nowymi poglądami, jak wogóle wszystkie prace naszego autora, wywołała rozmaite sądy, i nikogo nie zadowolniła w zupełności, gdyż powstając z zasady przeciwko rozmaitym formułom i szkolarskiej rutynie, sama w nią w niektórych innych wpadała.\nTon pedagogiczny, jaki przybierali mniej więcej wyraźnie i w najlepszej wierze pisarze ówcześni, był w zgodzie z dawniejszą nieomylnością formuł i zasad, kiedy jednak te zasady zostały zakwestyonowane, dogmatyczna wyższość autora przestawała odpowiadać potrzebom demokratyzującej się literatury, która tym sposobem schodziła z piedestału i coraz więcej czyniła z autora człowieka przemawiającego do równych sobie, sposobem sobie właściwym. Brodziński, który miał jasne poglądy, ale któremu nieraz zbrakło siły dojść do gruntu swoich przekonań i wyprowadzić z zasad wszystkich logicznych konsekwencyj, nie pojmował tego dokładnie, iż wraz z nieomylnością formuł klasycznych autorzy także z nieomylności abdykować muszą. Pomimo jednak tę zasadniczą wadę wypowiadał on w rozprawie o Idylli wiele pięknych i prawdziwych poglądów.\nMickiewicz, jak to mieliśmy już sposobność zaznaczyć, nie był wcale jego zwolennikiem, wyśmiewał niejednokrotnie sielankowe jego usposobienia, a nawet w jednym poemacie przedstawił go w skarykaturowanej postaci poety goniącego za sielankowością jakimbądź kosztem i jakby chcąc wyraźnie wskazać kogo miał na myśli, włożył mu w usta słowa wyjęte żywcem z rozprawy o Idylli, a pełne tutaj uszczypliwego znaczenia.\n„Nasz naród się prostotą, gościnnością chlubi,\nNasz naród scen okropnych, gwałtownych nie lubi,\nŚpiewać naprzykład wiejskie chłopców zalecanki,\nMy Sławianie, my lubim sielanki.\nRozprawa jednak powyższa podała Mickiewiczowi myśl do napisania arcydzieła swego Pana Tadeusza, a który jest właśnie sielanką taką, jaką pojmował Brodziński.\nSam Mickiewicz zresztą w liście pisanym do A. E. Odyńca do Drezna, w chwili kiedy tam umierał nasz poeta, zdaje się przyznawać, iż myśl Pana Tadeusza (nazywał go sam sielanką szlachecką) zaczerpnął w Brodzińskim, nadmienia nawet, iż w epilogu o tem wspomina, ale dodatek ten przez pomyłkę nie został pomieszczony w edycyi ówczesnej, co zamierza w następnych sprostować. Sprostowanie to jednak nigdy nie nastąpiło. Wiesław jakkolwiek ma niektóre wady, a głównie tę, że autor nie zdoła wyswobodzić się w zupełności z rutyny, przeciw której powstawał, był przecież w poezyi naszej olbrzymim krokiem postępu i sprawił nadzwyczajne wrażenie. Uczono go się na pamięć i powtarzano go we wszystkich zakątkach kraju.\nNa powodzenie to wpłynęły istotne piękności tej sielanki, a przytem i okoliczność, że czytający ogół spragniony był większej poetycznej pracy polskiej. Wiesław uprzedził Maryą Malczewskiego o lat pięć i wraz z nią doczekał się podobno z pomiędzy wszystkich Polskich książek, największej liczby wydań, a pomimo skromnych ram swoich, pomimo iż po nim nastąpiła wielka era naszej poezyi i ukazały się dzieła sławniejsze, nacechowane potężniejszym nastrojem, sielanka Brodzińskiego zajęła właściwe sobie miejsce wśród pomnikowych dzieł naszej literatury. Autor zbliżył się w tej sielance do ludu i przedstawił go o tyle nie konwencyonalnie o ile pozwalała na to ówczesna poetyczna atmosfera.\nZnać że z nim żył długo, cierpiał i radował się wspólnie, że przejął się nietylko jego nawyknieniami i obyczajem, ale nawet przyswoił sobie niektóre zwroty mowy, chociaż nie było możebnem dla autora stawić tą nowość w zuchwałej formie, która staje się powodem zguby lub chwały, bo zuchwalstwo nie leżało w jego naturze.\nWiesław stanowi chwilę przełomu w talencie Brodzińskiego, dotąd pomimo iż powstawał sam gwałtownie przeciw konwencyonalnym sielankom, zaludnionym Arkadyjskiemi pasterzami, nie mógł się jednak zawsze uwolnić od tych klasycznych przypomnień.\n Mimowolnie przychodziły ma pod pióro zwroty, lub imiona uświęcone tradycyą poetycką, jako to: Dafne, Filon, Klee, miał nieustannie do czynienia z Febem, z Muzami.\nW Wiesławie stanął jeśli nie zupełnie na nowym gruncie, to przynajmniej stokroć bliżej prawdy.\nW naszych czasach Bełcikowski pisząc studyum o Brodzińskim, zatrzymuje się długo nad Wiesławem, jako nad głównem poetycznem dziełem jego, któremu w wielkiej części swoją sławę zawdzięcza i przyznając ma istotne zalety, zarzuca słusznie autorowi, że jego bohaterowie chociaż myślą i działają jako prości wieśniacywieśniacy, przemawiają jednak niekiedy stylem nienaturalnym. Jak naprzykład Halina częstując Wiesława na weselu:\n„Obcy wędrowcze, juźcić przyjąć trzeba\nNaszych owoców i naszego chleba.\nObcym wieśniacy nasi nazywają nieledwie każdego ze wsi przyległej, a cóż dopiero z innej okolicy. Proszowiacy zresztą chociaż sąsiedzi Krakowian, mają strój i zwyczaje odmienne, jak to zresztą dzieje się pomiędzy miejscowościami, nawet więcej do siebie zbliżonemi. Usprawiedliwia to więc zupełnie, wyraz obcy, użyty przez młodą druchnę.\nCo zaś do wyrazu wędrowcze, który najwięcej oburza krakowskiego krytyka; istotnie jest to wyrażenie wyszukane.\nNiesłusznie jednak Bełcikowski powstaje przeciwko kwiecistej szacie Haliny, chociaż według nas, opis ten zawarty w jednem słowie, doskonale maluje gust wieśniaczy i tkaniny jakie na odzież odświętną używają dziewczęta. Daleko więcej uzasadnionym jest zarzut co do przemowy Wiesława w scenie dziewosłębów.\n„Przyjmij te krople z obcego ogrodu\nPiękna Halino, jak tobie słodyczy\nNa całe życie serce moje życzy“.\nJest to rzeczywiście mowa nienaturalna i godna arkadyjskich pasterzy, których antagonistą był Brodziński.\nPomimo te lekkie usterki, których współcześni nie byli w stanie zauważyć, sielanka ta jakeśmy to mówili wywarła w swoim czasie ogromne wrażenie, kilkakroć probowano przerobić ją na scenę, a to w ten sposób, że osoby na nią wprowadzone przemawiały całemi ustępami z Wiesława.\nW Krakowie grano go w układzie pani Janowej Wielopolskiej z domu Potulickiej, a we Lwowie według układu bardzo młodego naówczas poety Krystyna Ostrowskiego.\n Nie mając jednak pod ręką tych scenicznych układów Wiesława, niepodobna nam dać o nich sądu, przytaczamy tylko ten fakt na dowód jego wielkiej popularności.\nDrugą sielanką krótszych rozmiarów od Wiesława, mniej powszechnie admirowaną, chociaż równie wykończoną w formie i dramatyczniejszej osnowy jest Oldyna. Historya młodej kobiety, której mąż wzięty do wojska Austryackiego w sam dzień wesela, przepadł dotąd bez wieści, opowiedzianiaopowiedziana przy zachodzie słońca na progu wiejskiego kościółka, jest zpewnością jednem z arcydzieł Brodzińskiego. Ramy tu ściśle są zastosowane do obrazu, a myśli i wyrazy Oldyny, często żywcem wyjęte z ust ludu naszego, uderzają tą prawdziwą rezygnacyą, tem zupełnem zdaniem się na wolę Bożą, które go cechują a szczególniej cechowały przed półwiekiem z góry.\nGdybym ja ojców lub męża straciła,\nJużbym łzy starła, mówiła Oldyna,\nBo Boska wola jest to Boska chwała\nW jego jest prawie śmiertelnych rodzina.\nNad podobieństwo przygoda ugodzi,\nI najhojniejsze szczęście nas okłamie\nOprócz jednego wyrazu śmiertelnych rodzina, są to wszystko myśli i zwroty, które każdy obznajomiony z ludem słyszał niejednokrotnie powtarzane w podobnych okolicznościach.\nWierny opis obrządków weselnych i katastrofy jaka je przerwała, streszczone w kilkudziesięciu strofach, dziwnej rzewności i siły, czyni z tej sielanki jedną z najpiękniejszych pereł literatury naszej.\nW papierach Brodzińskiego znaleziono zarysy i urywki poematu sielskiegesielskiego daleko szerszych rozmiarów, przypominającego zakrojem Pana Tadeusza, pod tytułem Dwór w Lipinach, a we wspomnieniach o życiu i pismach Brodzińskiego Dmochowski wiele z niego przytacza ustępów.\nZdaje się że autor chciał wcielić w ten utwór smutne pamiątki kampanii 1812 roku, i pomieścić w jego ramach wszystkie niemal warstwy społeczne naszego kraju.\nNiewiadomo jednak dlaczego nie wykonał tej pracy, tak zgodnej z jego zapatrywaniem się na sztukę i poezyę, a w której, co do epoki opisywanej przynajmniej, spotykał się z Panem Tadeuszem Mickiewicza, chociaż dwór w Lipinach wyprzedził go o lat wiele.\nZ urywków przytoczonych przez Dmochowskiego nie można powziąć wyobrażenia o całości.\nWidać tylko że w poemacie tym górowało nad wszystko poczucie obywatelskie, silnie rozwinięte w Brodzińskim, jakiego dawał dowody w każdym czynie i słowie.\nNie poprzestając na własnych pięknych utworach, Brodziński, który nawet wydając swoje poezye, nie śmiał nadawać im tego miana i zatytułował je poprostu wierszami, naśladował myśli obcych ulubionych sobie poetów, a mianowicie, na wzór Schillera napisał Sztuki piękne, kantatę Radość kilka innych. Tłumaczył też bardzo wiele większych i mniejszych utworów wierszem i prozą, pomiędzy innymi sławną tragedyą Templaryusze Raymonard‘a, Abufara Ducis‘a i komedyą Kotzebuego Wolny mularz, wszystko rzeczy odpowiadające smakowi ówczesnemu, jako też kilka oper, których libretta przekładał na język polski.\nMamy także jego pióra urywki z tragedyi Marya Sztuart Schillera, wolne tłumaczenie Safony Grylpartzera i oryginalną operę Kalmora, do której muzykę dorobił Kurpiński a która graną była na scenie Warszawskiej w r. 1822.\nSą to wszystko prace mniejszej wartości, pisane często z pośpiechem i zastosowane do sceny. Kalmora jednak posiada kilka ustępów, które w swoim czasie śpiewane były powszechnie. Myśl ogólną opery zaś streszcza chór ją kończący, charakteryzując wybornie ton ówczesnej urzędowej poezyi:\nPrzesądy niechaj zaginą\nNiech pokój oświeci tę ziemię,\nA całe ludzkie plemię,\nJedną się stanie rodziną.\nWydał także Brodziński tłumaczenie Dziewicy Orleańskiej Schillera, dokonane przez brata swego Andrzeja, a ponieważ przekład ten poprzedził znakomitą pracę Odyńca, według niego grano na scenie Warszawskiej arcydzieło Niemieckiego tragika, w którym wielkie artystki ówczesne Leduchowska a następnie Zuczkowska (późniejsza Halpertowa) zachwycały publiczność.\n Zajęty niezmordowanie literaturą ojczystą przysłużył jej się bardzo, tłumacząc Elegie oraz Epigramata łacińskie Kochanowskiego na język polski, gdyż z powodu coraz mniejszego rozpowszechnienia łaciny piękne te poezye były prawie nieznane.\nRozpocząwszy podobne prace nie ustawał w nich Brodziński, gdyż pragnął jak największą liczbę obcych arcydzieł własnemu krajowi przyswoić, tłumaczył więc niektóre pieśni Ossyana.\nTutaj ulegał on ogólnemu prądowi ówczesnemu, który czczą i sentymentalną poezyą Macfersona stawiał na równi z Homerem, i nie poznał się wcale na literackim oszustwie, które tym pieśniom nadawało mityczny początek.\nDziwić mu się nie można, bo wiele bardzo potężnych umysłów podzielało tę omyłkę i przyczyniało się do jej utrwalenia.\nW każdym razie porównanie samo Ossyana z poematami Grecyi pozostanie zawsze punktem ujemnym jego krytycznej działalności.\nGrzech ten okupił poczęści przechodząc od Ossyana do Eddy Skandynawskiej. Przetłumaczył z niej niektóre wyjątki i tym sposobem zaznajomił kraj z zupełnie obcemi mu dotąd utworami mitycznemi obcych narodów, z ich rzeczywistą sagą i legendą. Idąc coraz dalej tą drogą, Brodziński doszedł do zabytków Indyjskich, do wielkich poematów biblijnych i dokonał z nich przekłady z całem przejęciem się jakiego przedmiot wymagał.\nW tych ostatnich pracach a szczególniej w Sulamicie nie ma już najmniejszego śladu jakiejbądź konwencyonalności a zwykłe przymioty autora wzmocnione są energią wyrażenia, dotąd rzadko u niego spotykaną.\nJednak pomiędzy wszystkiemi tłumaczeniami Brodzińskiego najznakomitsze miejsce przyznać musimy skromnym przekładem i naśladowaniom ludowych pieśni pobratymczych Sławiańskich narodów.\nStudyując dawne zabytki naszego języka, kiedy narzecza ludów, pochądzących z jednego szczepu, będąc bliższe wspólnego źródła, nie wykształciły się jeszcze w zupełnie odrębne języki, zrozumiał Brodziński istotne znaczenie dla literatury legend i pieśni Sławiańskich.\nTrzeba też przyznać, że wdzięk ich i świeżość odpowiadały w zupełności usposobieniu poety, że odkrywały mu one bogatą skarbnicę myśli, obrazów i podań, w których mógł czerpać pełną dłonią.\nZnaczenie tych prostych z pozoru piosnek jest wielkie, przez nie Brodziński dopełnił niejako w sposób praktyczny, nauk głoszonych w kursach uniwersyteckich, i we wszystkich pismach wskazywał żywe źródło natchnień rodzinnych, na których jedynie kształcić się powinna według niego poezya polska.\nChociaż zaznajamiając nas z płodami ludowej muzy, jednoplemiennych narodów, oddawał literaturze naszej ogromną usługę, czynił jednak to z wrodzoną sobie skromnością i niedowierzaniem własnej sile, a w liście pisanym w tym przedmiocie do redaktora dziennika Warszawskiego, gdzie drukował niektóre z tych ślicznych utworów, tłumaczył się i jakby uniewinniał z nowości, jaką wprowadzał do naszego piśmiennictwa, i na usprawiedliwienie swoje przytaczał, że każden naród starannie zbierać zaczyna zabytki ludowe, a zwracając uwagę na liczne i nieudolne naśladowanie tych wzorów dochodzi do trafnego wniosku, że prawdziwą prostotę równie jak geniusz trudno jest naśladować.\nZresztą legendy i ballady Germańskie według zdania Brodzińskiego, nacechowane są charakterem dzikim i zaborczym, gdy przeciwnie wszystkie podobne zabytki Sławiańskie, tchną raczej miłością rodzinnego kraju, i łagodnemi uczuciami właściwemi ludom tego szczepu, i z tego powodu powtarza on znowu swoje ulubione zdanie, stwierdzając je teraz przykładem, że legendy chce nie mogą nam służyć za wzory właściwe, i że tych koniecznie na własnym gruncie odszukiwać należy.\nBył on rzeczywiście nieprzyjacielem szkoły poetycznej, która lubując się w opisach zbrodni i okrucieństw, wyciąga zeń jaskrawe efekta. Zbrodnia według niego, mogła być wypadkiem w poemacie, ale nigdy nie powinna była mu za tło służyć. Dlatego też pełne talentu nawet utwory Goszczyńskiego i pierwszych założycieli szkoły romantycznej u nas, nie wzbudzały w nim zachwytu.\nZdania tego jednak nie wygłaszał, lękaiąc się być źle zrozumianym, nie chcąc by ktokolwiek mógł fałszywym pobudkom przypisać sąd jego, płynący z głębokich krytycznych poglądów; wiadomość tę jak i wiele innych szczegółów o Brodzińskim, zaczerpnęliśmy z ustnych podań jego przyjaciół, z któremi miał zwyczaj otwarcie rozumować.\nPoeta nasz zastanawiając się nad charakterystyką pieśni Sławiańskich, dochodzi do wniosku iż one swoim podziałem na pieśni żeńskie i męzkie, czyli liryczne i bohaterskie, przypominają greckie pierwowzory poezyi, które jak one mają swoją pieśń męzką — epopeę w Iliadzie, a pieśń żeńską — sielankę w Odyssei. Z tego powodu stawia on pieśni Sławiańskie bardzo wysoko — widzi w nich ideał poezyi natury.\n „Starożytni Grecy bowiem, tak w rzeźbie jak w poezyi nie znali żądzy oryginalności, szukali harmonii tylko w równowadze uczuć i myśli, a doskonałości w kształtach stworzonych“.\nTe same właściwości Greków odnajduje w narodach Słowiańskich, dochodzi więc do przekonania, wypowiedzianego niejednokrotnie, iż mają one wspólne z grekami głębokie poczucie natury i prawdy — które powinno wytworzyć odrębną literaturę, niepotrzebującą w niczem zapożyczać się u obcych. A w końcu skreśliwszy pokrótce charakterystykę poezyi pobratymczych narodów jakoto: Serbów, Słowaków, Czechów, Morawian, z których narzeczami doskonale był obznajmiony, zaznacza trudności jakie miał do zwalczenia w przekładach, i tym samym wskazuje czytelnikowi techniczną stronę ludowych utworów, wogóle bezrymowych i nietrzymających się jak to łatwo zrozumieć ani prawideł rytmu, ani miary, a które przyoblekając w formę starannniejsząstaranniejszą lękał się odrzeć z prostoty.\nZ trudności tej jednak wywiązał się tak doskonale iż czytając go domyślać się ich niepodobna.\nWielu z tych piosnek ludowych nie wyparłby się żaden z dzisiejszych liryków, którzy z taką, pracą wyszukują w sobie zatracony zmysł prostoty, jak n. p.\nDziewcze! fiołku! tyś moją rozkoszą\nJabym Cię kochał, aleś bardzo mała.\nKochaj mnie, kochaj, będę dorastała\nChoć perła mała, na szyi ją noszą —\nChoć słowik mały, lecz sławny u ludzi\nPiosnka Słowacka „Zapłakana“ ma coś z Heinowskiego zakroju tak w myśli jak w formie pełnej miękkiej śpiewności:\nW szczerem polu grusza stoi,\nPod nią stoi moja miła,\nCzego płaczesz i narzekasz\nWeź chusteczkę, otrzyj sobie\nTwe oczęta siwe.\nNacóżbym je ocierała?\nPocóż mi to radzisz?\nZdradziłeś mnie, twoją lubę,\nI jeszcze mnie zdradzisz.\nPomiędzy pieśniami czeskiemi znajduje się tłumaczona z królodworskiego rękopismu duma o Zbichonie pełna siły, wkraczająca już w dziedzinę pieśni bohaterskich. Pomiędzy Morlackiemi Żona Asauh-Agi tworzy rodzaj skończonego poematu, pełnego oryginalności i dramatycznego nastroju, wcielonego w prostą ludową formę.\nPodania Słowiańskie dały także temat Brodzińskiemu do ślicznych legend o Libusie i Przemysławie. Obrobił je z prawdziwą miłością jaką otaczał wszystkie zabytki przeszłości Sławiańskiej.\n↑ I tak w wierszu Ojciec do syna, w strofie pierwszej\nZdaj synu ojcu i pługi i radło\nJa jeszcze siły pokrzepię\nSam będę orał gdy tak już wypadło\nChatkę zniszczoną polepię\nZniszczoną chatkę polepię.\nPrzełożenie jednego wyrazu niweczy rytmiczność ściśle przestrzeganą w całym utworze. Omyłek podobnych możnaby więcej wynaleźć, i w tym wierszu i wielu innych.\n↑ Brodziński pisał także bajki bardzo dowcipne, które nie wiadomo czemu nie zostały włączone do całkowitej edycyi dzieł jego, bajki te były rozproszone po czasopismach ówczesnych, znamy ich ośm.\nTę stronę ostatnio edytowano 31 gru 2019, 18:40.


ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac - Buty360\nButy360 › Buty damskie › Półbuty › Półbuty wsuwane › ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac\nara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac\nPrezentowane ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac były tanio do kupienia w www.zalando.pl. półbuty wsuwane damskie mogą pełnić rolę butów codziennego użytku w garderobie kobiecej. Trzeba zaakcentować, że marka ara jest ceniona przez kobiety z całej Polski. A dzisiaj chodzi o piękne ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac, które idealnie.. więcej »\nPrezentowane ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac były tanio do kupienia w www.zalando.pl. półbuty wsuwane damskie mogą pełnić rolę butów codziennego użytku w garderobie kobiecej. Trzeba zaakcentować, że marka ara jest ceniona przez kobiety z całej Polski. A dzisiaj chodzi o piękne ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac, które idealnie dopasowują się do kształtu stopy. Zobacz dokładną specyfikację butów i przekonaj się dlaczego są tak popularne.\nara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac, materiał zewnętrzny: skóra i materiał skóropodobny, materiał wewnętrzny: połączenie skóry i ocieplenia z materiału, podeszwa: tworzywo sztuczne, wyściółka: skóra, podeszwa: tworzywo sztuczne, Kształt obcasa: obcas słupek, materiał zewnętrzny: skóra i materiał skóropodobny, nosek buta: okrągły, wyściółka: skóra, wzór: nadruk zwierzęcy, materiał wewnętrzny: połączenie skóry i ocieplenia z materiału, wysokość obcasa: 2 cm, zapięcie: brak, materiał: skóra i materiał skóropodobny.\nJeżeli pragniesz rzucić okiem na więcej podobnych butów to na naszej stronie znajdziesz półbuty wsuwane damskie firmy ara. Namawiamy do korzystania z rozbudowanej wyszukiwarki , która pozwoli na precyzyjne zaznaczenie takich wartości jak cena, kolor czy numer butów.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach ara KENT Półbuty wsuwane schwarz/cognac


Odroczenie składek ZUS za marzec 2021 r. w oczekiwaniu na kolejną tarczę antykryzysową - PIT.pl\nStrona główna Aktualności Odroczenie składek Z…\nRząd przyjął projekt ustawy ws. pomocy kredytobiorcom\nKiedy wypłata tzw. czternastek? Minister Rodziny odpowiada\nOdroczenie składek ZUS za marzec 2021 r. w oczekiwaniu na kolejną tarczę antykryzysową\nEwelina Czechowicz 07.04.2021 11:55 (aktualizacja: 08.04.2021 07:13 )\nRząd zapowiada rozszerzenie tarczy antykryzysowej na kolejne miesiące, jednak rozporządzenie w tej sprawie się jeszcze nie pojawiło. Przedsiębiorcy o wskazanym w rozporządzeniach PKD aktualnie mogą korzystać z pomocy przewidzianej przez tarcze antykryzysowe 7.0 oraz 8.0. Do 31 maja 2021 r. prowadzący działalność gospodarczą mogą jeszcze składać wnioski o dotację z PUP. W oczekiwaniu na nowe przepisy prowadzący działalność mogą również złożyć wniosek o odroczenie zapłaty składek do ZUS.\nBrak nowego rozporządzenia, składki ZUS za marzec można odroczyć\nW oczekiwaniu na nowe przepisy, przedsiębiorcy których dotknął lockdown, aby uniknąć zapłaty składek ZUS za marzec, które mogą być dla nich zbyt dużym obciążeniem mogą skorzystać z ich odroczenia. Z tej ulgi mogą również skorzystać Ci których rządowa pomoc nie obejmuje, a dotknął ich kryzys i znaleźli się w ciężkiej sytuacji finansowej. Wniosek o odroczenie należy złożyć za pośrednictwem platformy PUE. Warto złożyć wniosek przed terminem wymagalności składki, aby uniknąć zapłaty odsetek. Przedsiębiorcy, którzy czekają na pomoc w ramach kolejnej tarczy w postaci zwolnienia z zapłaty składek za marzec 2021 r. jeżeli nie chcą płacić należności do ZUS za ten okres – powinni złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności.\nOdroczenie składek ZUS za marzec 2021 r.\nZwolnienie ze składek ZUS za marzec to jedno z podstawowych narzędzi pomocy przedsiębiorcom w czasie epidemii przewidziane w tzw. tarczy branżowej dla firm, jednak rząd jeszcze nie wydał kolejnego rozporządzenia w tej sprawie. Pomoc wg zapowiedzi ma otrzymać 60 branż wg kodów PKD.\nZ narzędzi przygotowywanych przez rząd będą mogły skorzystać firmy, które musiały mocno ograniczyć swoją działalność z uwagi na kolejny lockdown. O przyznaniu pomocy mają decydować różne przesłanki, z których kluczowe będzie prowadzenie firmy pod określonym kodem PKD oraz spadek przychodów o co najmniej 40-proc.\nProblem w tym, że termin zapłaty składek za marzec zbliża się, a przepisów na chwilę obecną nie ma. Płatnicy, którzy czekają na wejście w życie przepisów o zwolnieniu ze składek za marzec mogą tak jak już to bywało złożyć wnioski do ZUS o odroczenie terminu płatności np. o miesiąc. Jeśli zrobią to przed terminem płatności składek, nie poniosą żadnych kosztów związanych z ulgą. Wnioski o odroczenie składek ZUS można złożyć za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS.\nOdroczenie składek z uwagi na lockdown\nW sytuacji, kiedy nie zostały wprowadzone na czas odpowiednie przepisy, zwrócenie się do ZUS o odroczenie terminu płatności jest jedynym rozwiązaniem, które może zostać zastosowane przy obowiązującym na dziś stanie prawnym. Do czasu kiedy nie zostanie uruchomione kolejne wsparcie przedsiębiorcy mogą zachować płynność finansową i nie ponosić ciężarów opłat, w czasie kiedy ich działalność została ograniczona przez lockdown.\nZwolnienia z ZUSZUSKoronawirus w PolsceRozliczenie roczne\nOstatni dzień na wniosek do ZUS o zwolnienie ze składek za grudzień 2021 r.\nDziś ostatni dzień na składanie wniosków do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za grudzień 2021 roku. Możesz wystąpić o zwolnienie, jeśli na 31 marca 2021 r. rodzaj Twojej przeważającej działalności, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, oznaczony był określonym kodem ...\nTarcza antykryzysowa a rozliczenie PIT 2021. Jak rozliczyć ?Działalność gospodarcza studenta - kiedy trzeba zapłacić składki ZUS i podatki?Działalność gospodarcza na rzecz byłego pracodawcy a preferencyjny ZUSPrzedłużone formy wsparcia dla firm w tarczy branżowej


Data dodania: 21:27 12/09/2019\nWakacje już za nami. Jednak warto wiedzieć, w których krajach możemy liczyć na dłuższy odpoczynek oraz dodatek urlopowy.\nNa najdłuższy okres urlopowy mogą liczyć mieszkańcy Francji oraz Finlandii. Pracownicy z tych krajów mogą liczyć na aż 30 dni pełnopłatnego urlopu. Nieco mniej, bo 28 otrzymują mieszkańcy Litwy oraz Wielkiej Brytanii. Dzięki temu pracownicy mogą uzyskać nawet 1,5 miesiąca ciągłego urlopu.\nWymiar urlopu uzależniony jest we Francji od liczby dni przepracowanych w ciągu tzw. roku urlopowego – od 1 czerwca bieżącego roku do 31 maja następnego roku. Za każdy przepracowany miesiąc pracownikowi przysługuje 2,5 dnia urlopu, co w sumie daje 30 dni roboczych urlopu.\nW sposób ciągły można wykorzystać 24 dni urlopu, pozostałe 6 dni wolnego należy wziąć w innym terminie. Co najmniej 12 dni urlopu musi przypadać w okresie od 1 maja do 31 października.\nChoroba w trakcie urlopu nie wpływa na jego wydłużenie.\nZa każdy dzień urlopu pracodawca płaci tzw. urlopowe (indemnité de congés payés). Wynagrodzenie równoważne pensji jaką pracownik by otrzymał gdyby pracował. Wynagrodzenie z tytułu urlopu jest wypłacane w tym samym terminie co pensja i powinno figurować na odcinku płacowym, który powinien również precyzować daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu.\nDługość urlopu wypoczynkowego w Niemczech wynosi rocznie 24 dni po przepracowaniu co najmniej 6 miesięcy. Pracodawcy mają prawo zwiększać wymiar dni urlopowych. Na ogół odbywa się to na podstawie stażu pracy lub wieku podwładnych. Urlop wydłużany jest do 30 dni lub więcej. Urlop należy wykorzystać najpóźniej do 31 marca kolejnego roku. Po tym terminie prawo do urlopu przepada.\nNa terenie Niemiec istnieje Urlaubsgeld, czyli dodatkowe świadczenie urlopowe dla pracowników. Nie jest ono jednak wypłacane każdemu – pracodawcy wypłacają je obowiązkowo tylko w branżach, w których prawa pracownicze i wysokość wynagrodzenia określają umowy zakładowe ustalone wraz ze związkami zawodowymi. Wypłata dodatku dla wszystkich innych zatrudnionych w Niemczech zależy od zapisu w umowie o pracę.\nNie ma określonego odgórnie terminu wypłaty dodatku urlopowego, jednak powszechnie przyjęło się, że wypłacany jest w maju lub w czerwcu.\nPracownik w UK prawo do urlopu nabywa już z dniem rozpoczęcia pracy. Jeśli jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, wymiar urlopu wynosi 5 tygodni, czyli 28 dni dla osoby pracującej 5 dni w tygodniu.\nPracownicy mają prawo do otrzymywania tygodniowego wynagrodzenia, za każdy tydzień urlopu. Tygodniowa płaca za urlop jest obliczana w zależności od ilości przepracowywanych godzin oraz stawki godzinowej. Zasada ta dotyczy wszystkich pracowników zatrudnionych w UK\nWymiar urlopu w Belgii uzależniony jest od przepracowanych dni w okresie poprzedniego roku kalendarzowego. Po przepracowaniu 6 miesięcy przysługuje 12 dni urlopu. Każdy miesiąc pracy zwiększa wymiar urlopu o 2 dni, aż do 24 dniu urlopu za rok pracy.\nPrawo do 2-tygodniowego urlopu przysługuje pomiędzy 1 maja a 31 października, a pierwszeństwo mają pracownicy posiadający dzieci w wieku szkolnym. Urlop musi być wykorzystany przed upływem roku kalendarzowego.\nWynagrodzenie urlopowe dla pracowników fizycznych wypłaca odpowiednia kasa urlopowa. Niektóre sektory mają własne kasy. Składki do kasy urlopowej wpływają ze składek na ubezpieczenie społeczne, które pracodawca co miesiąc odprowadza za swojego pracownika. Wypłata wynagrodzenia urlopowego następuje najwcześniej 3 maja, ale większość pracowników otrzymuje ją w czerwcu. Kwota wynagrodzenia urlopowego wynosi 15,38% płacy brutto pracownika za rok poprzedni.\nPrawo szwedzkie swoim pracownikom gwarantuje co najmniej 25 dni urlopu wypoczynkowego w ciągu roku. Na możliwość wykorzystania pełnego urlopu nie muszą czekać roku, mają do niego prawo od razu. Urlop, szwedzki pracownik jest uprawniony wykorzystać w okresie pomiędzy czerwcem a sierpniem, chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej.\nWynagrodzenie za urlop (semesterlön) jest to wypłata, którą pracownik otrzymuje w czasie urlopu. Jego wysokość wynosi 12% otrzymanych w ciągu roku zarobkowego dochodów i związana jest z prawem do 25 dni urlopu. Czasami pracodawca wypłaca zwyczajną pensję w czasie trwania urlopu. Wówczas wyrównanie do kwoty pełnego wynagrodzenie za urlop (semestertillägg) może wypłacić później, ale maksymalnie do końca roku urlopowego. Ten, kto kończy pracę ma również prawo do wypłaty całej należności za urlop\n20 dni urlopu w roku\nWymiar płatnego urlopu wypoczynkowego jest uzależniony od stażu pracy oraz wieku konkretnego pracownika.\nZwyczajowo przyznaje się płatne urlopy w granicach od 20 do 30 dni w ciągu roku. Podstawową zasadą jest zasada 4 razy ilość dni pracujących w tygodniu, czyli 4x5=20 dni urlopu. Jeżeli u danego pracodawcy pracujesz krócej niż rok, otrzymujesz odpowiednio mniejszą ilość dni urlopowych (jedną czwartą urlopu po trzech miesiącach pracy i analogicznie). Jeżeli pracujesz w niepełnym wymiarze godzin, również otrzymasz prawo do odpowiednio niższego urlopu (połowę za pól etatu i analogicznie).\nKażda osoba pracująca na terenie Holandii może liczyć na dodatek urlopowy oraz wakacyjny, czyli vakantiegeld. Wakacyjny jest wypłacalny zwykle w okresie maja lub czerwca, chociaż zależy to od pośredników i agencji pracy, przez które zostało się zatrudnionym do danej firmy. Możesz również samodzielnie sprawdzić ile dodatku należy ci się w przypadku niewykorzystanych 24 dni wakacji. Dodatek to wysokość 8 procent rocznych zarobków, liczonych w kwocie brutto.\nUrlop musi być wcześniej zaplanowany, a decydujący głos w tej sprawie ma niestety pracodawca. A zatem pracownik idzie na urlop w zasadzie wtedy, kiedy odpowiada to pracodawcy. Jednakże w okresie od od 1 czerwca do 30 września, pracownik ma prawo do 3 tygodni nieprzerwanego urlopu. W Norwegii nie ma instytucji zaległego urlopu, pracownik musi wykorzystać urlop w roku w którym nabył do niego prawo, jedynie w wyniku pisemnej umowy między pracownikiem i pracodawcą może dojść do przeniesienia urlopu na następny rok, jednak może to być nie więcej jak 12 dni roboczych.\nŚwiadczenie urlopowe, czyli feriepenger, wypłacane jest zazwyczaj w czerwcu. Pracodawca bierze pod uwagę wcześniejszy rok kalendarzowy i wylicza dodatek na podstawie ustalonego procentu podstawy wynagrodzenia, czyli całkowitego dochodu pracownika z zeszłego roku.\nPracownicy w wieku do 60. roku życia muszą otrzymać feriepenger w wysokości minimum 10,2 procent podstawy.


Remont domu gniezno - drewno ochrona mienia kominki rury drewno ochrona mienia kominki rury\nRobimy remont domku! Dla większości kobiet to znakomita wiadomość, która pada z ust współmałżonka. Raczej każdy z nas lubi przemiany, zwłaszcza te, na lepsze. Kojarzą nam się z czymś nowym, świeżym, wyjątkowym. Należy przyznać, że każdy z nas tworzy gniazdko tak, aby czuć się w nim komfortowo, przytulnie oraz komfortowo, niemniej jednak z czasem wszystko wymaga odnowy bądź odnowienia. W takiej sytuacji od razu na myśl nadchodzi słowo: wydatki. Boimy się większych wydatków, niemniej jednak wiemy, iż nieraz są niezbędne. Nie zawsze jednak musi tak być. Renowacja budynku może przebiec sprawnie, bez zbytnich kosztów i gładko. Zanim jednak do niego przystąpimy, warto z początku wytyczyć następstwo prac. Dzięki temu uda nam się sprawnie ukończyć remont i z harmonogramem zdecydowanie łatwiej będzie zapanować nad budżetem remontowym. Prace przede wszystkim zaczynamy od najpilniejszych a także największych prac, a na koniec możemy zostawić błahe naprawy, które wykonamy szybko i efektywnie. Co jest najważniejsze? Startujemy od zrobienia planu. Jeżeli określiliśmy już czas remontu, zakupy wypada zacząć dwa miesiące wcześniej. Może się bowiem okazać, iż wybrana glazura, tapeta czy armatura jest na zamówienie. A niedostarczenie załodze budulców na czas oznacza przedłużenie remontu. A tego byśmy wszak nie chcieli. Znaczący jest jeszcze jeden szczegół. Niektóre prace remontowe możemy wykonywać jedynie w konkretnych porach roku z jasnym uwzględnieniem warunków pogodowych. W przeciwnym wypadku moglibyśmy przegrać mnóstwo czasu. Gdy weźmiemy pod uwagę te każde czynniki remont mieszkania nie będzie niczym groźnym, a wręcz przeciwnie, da nam sporo radości.


Chata Magoda w Lutowiskach.... | Chata Magoda. Drewniany dom w Bieszczadach\nZobacz galerię [31 zdjęć]\nChata Magoda w Lutowiskach. Fot. Bartosz Jarosz.\n02 cze 2014 09:42\nChata Magoda. Drewniany dom w Bieszczadach\nKto z nas nie marzy, by choć na chwilę uciec od zgiełku wielkiego miasta i zaszyć się gdzieś na końcu świata. Kto z nas nie chciałby choć raz w życiu poczuć niczym nie ograniczoną więź z bezmierną naturą. Wszystkich tych zapraszamy do Chaty Magody w Lutowiskach - samym sercu Bieszczad.\nPorzucili życie w mieście, by zacząć jeszcze raz wszystko od nowa. Sprzedali dom w Szczecinie, a zbierane latami meble załadowali na ciężarówkę i ruszyli w Bieszczady. Niestety w drodze samochód się wywrócił i większość sprzętów uległa zniszczeniu. Choć początek był trudny, bo zamieszkali w starej bojkowskiej chacie, a bieszczadzka zima dała w kość... zostali. Dziś Jagoda i Maciek nie wyobrażają już innego życia, niż to z widokiem na Tarnicę. Dom, w którym obecnie mieszkają, przywędrował tu ze Świlczy pod Rzeszowem. Nie chcieli budować nowego. A ten, który przenieśli tu w całości, zbudowany został z bali w 1930 roku. Okoliczni mieszkańcy byli zaskoczeni stertą starych „desek” - chata przewieziona była bowiem w kawałkach. Drewno odświeżone i zabezpieczone przez Maćka, szybko znowu stało się domem, a właściwie Chatą Magodą. Dziś przyjmują tu turystów, którzy zazwyczaj stają się ich przyjaciółmi i wracają, by odpocząć, zjeść pyszne potrawy przyrządzone przez Jagodę czy spędzić święta...\nNa każdym kroku widać tu rękę Jagody i jej twórcze pomysły. Udało się jej stworzyć atmosferę dawnego domostwa. Wyposażenie pochodzi z rożnych części świata i różnych czasów. Dlatego jest tu tak magicznie, a w zakamarkach drzemią tajemnice. Pani Jagoda uwielbia wyszukiwać antyki na targach staroci. Przedmioty codziennego użytku, pojawiające się jako bibeloty, ale i wciąż używane naczynia, plecione kosze i ozdoby czy też tkaniny zostały wyszukane na terenie Bieszczad i sporo mówią o życiu codziennym z dawnych lat.\nPrzedmioty, które dawniej służyły do pracy w polu, wokół domu czy w kuchni – odnalezione przez panią Jagodę, w nowych „związkach” nabrały nowego znaczenia. Z symbolu wiejskiego życia ocalała jedynie sielskość, bo dziś stare koło od wozu czy kosze do noszenia owoców stały się dekoracją. Dom z bali nie starzeje się, on z roku na rok nabiera szlachetności... zupełnie jak cały entourage: meble, narzędzia do uprawy roli – pamiątki po dawnych mieszkańcach tych terenów przeżywają tu drugie (a może już trzecie) życie.\nSielskie hand made\nMariaż drewna, kamienia, wikliny i tkanin, których się tu nie szczędzi, ociepla Magodę. Indywidualności temu miejscu dodają nie tylko niezwykłe połączenia sprzętów i dodatków, ale również przedmioty hand made. Ręcznie zrobione są: dywaniki, dziergane na drutach z grubej owczej wełny czy patchworkowe zawieszki z nadrukami zdjęć domowników, haftowanymi hasłami i inicjałami. Jedną z licznych pasji Jagody jest decoupage, co zaowocowało tym, że na każdym niemal kroku pojawia się butelka, puzderko czy choćby deseczka ozdobiona tą techniką.\nMagody strzegą dobre duchy i anioły, niektóre pojawiają się na zaproszenie, a inne po prostu nie potrafią ominąć tego miejsca. Pani Jagoda poszukuje wśród lokalnych artystów dzieł, które dopełniają klimatu domu. Jak choćby Anioł, który, powieszony naprzeciw głównego wejścia do domu, wita gości. O tym, jak się tu pojawił, opowiada Jagoda: – Moim marzeniem było posiadać jedno z dzieł Zdzisława Pękalskiego. Odwiedziłam jego pracownię, oglądałam wszystko oczarowana. Po roku Pan Pękalski zadzwonił do mnie i powiedział, że Anioł na mnie oczekuje! Nie wierzyłam! Byłam przekonana, że mając tylu zwiedzających nie zapamiętał mnie. Widzieliśmy się tylko raz. Opowiadałam mu wtedy o bojkowskiej chacie, ale nie przyszło mi nawet do głowy, że zrobi do niej Anioła. Zanim dostałam go w swe ręce, artysta długo z Aniołem rozmawiał. Nakazał mu strzec domu, powiedział, że będzie miał u nas dobrze. Oto Anioł. Zrobiony został z deski ze spalonego domu – stąd te słoje, układające się jak aniele pióra, jest metrowej szerokości – solidny rozmiar. Anioł dostał imię Anioł.\nTekst i stylizacja: Beata Leszczyńska\n#rękodzieło #piękny ogród #domy drewniane #antyki i starocie #dekoracje ogrodu\nUrządzenia do monitorowania domu - radzimy jak je wybrać\nPrzejście bezprogowe: wchodź wygodniej i bezpieczniej!\nWiata garażowa z drewna - zobacz na co zwrócić uwagę przy jej wyborze\nTrudny materiał - porcelana\nUwielbiasz styl industrialny, ale nie wyobrażasz go sobie w sypialni? Jeśli styl loftowy jest dla Ciebie zbyt radyklany, urządź sypialnię w jego przytulniejszej wersji – soft. Drewno, miękkie tkaniny, odrobina koloru i właściwie dobrane łóżko sprawią, że pokój zaaranżowany w stylu soft-loft będzie o wiele przytulniejszy.\nChcąc ożywić aranżację naszej łazienki możemy zdecydować się na kolory akcent na jednej ze ścian. Taka dekoracja nada również wnętrzu indywidualny charakter.


Okiem kibica: Ray zwariowa�...\n...czyli jak Gor�czka Miami potrafi skutecznie klepki ludziom poprzestawia�.\n23 Oct 2012 by KiTt\nJeff Green oficjalnie Celtem!\nPo wielu tygodniach oczekiwa� Jeff Green w ko�cu m�g� z�ozy� podpis pod swoim kontraktem. Jeff zosta� przedstawiony na konferencji prasowej jako zawodnik Celt�w ju� jaki� czas temu, jednak papierowa robota i mnogo�� przepis�w CBA spowodowa�a i� musia� on czeka� a� tak d�ugo. To �wietna wiadomo��, bowiem Jeff razem z Jaredem Sullingerem i Jasonem Terry'm b�d� stanowi� o sile �awki rezerwowych C's.\n23 Aug 2012 by Ksero\nNowe szczeg�y wymiany z Rockets!\nKilka minut temu na stronie BostonHerald napisano: "Courtney Lee deal done", co oznacza, i� jeste�my na finiszu ca�ej sprawy. Zamieszanie, kt�rego �wiadkami byli�my w nocy, spowodowane by�o problemami z trzecim i czwartym zespo�em, bior�cym udzia� w transakcji, czyli Hornets i Suns. Taka opcja po pewnym czasie upad�a, lecz szybko pojawi�a si� nowa: do wymiany do��czyli, jako dru�yna Portland Trail Blazers oraz jako kolejny zawodnik Sasha Pavlovi�.\nDo Bostonu trafi Courtney Lee na 4 lata za 21.5 miliona dolar�w. Do Houston trafi� Johnson, Moore i Williams, pick w drugiej rundzie draftu Charlotte Bobcats, wcze�niej otrzymany przez Celt�w od Thunder. Rockets otrzymaj� tak�e prawa do Jona Dieblera. Palovi� trafi do Trail Blazers.\n20 Jul 2012 by Ksero\n<< Poprzednia Nast�pna >>


Small tattoo najnowsze artykuły i zdjęcia\nMałe tatuaże - top 20 najciekawszych projektów\nJesteś fanką tatuaży i chciałabyś ozdobić swoje ciało czymś niewielkim? Koniecznie zerknij do poniższej galerii, w której znajdziesz 20 najpiękniejszych propozycji\nMałe tatuaże - galeria niesamowitych wzorów dla kobiet\nEra dużych, agresywnych tatuaży minęła... To małe tatuaże są teraz na topie! Dzięki ich niewielkim rozmiarom, można je ukryć pod ubraniem, co sprawia, że są idealną opcją również dla początkujących.\nChcesz odwiedzić swoje ulubione studio tatuażu i szukasz inspiracji? Zwróć uwagę na małe tatuaże! Stworzyliśmy ciekawą galerię, w której znajdziesz 21 rewelacyjnych wzorów.\nMałe tatuaże - przegląd najlepszych pomysłów z sieci\nDopiero zaczynasz swoją przygodę z tatuażami? A może po prostu gustujesz w subtelnych projektach? Zwróć uwagę na małe tatuaże!\nŚr. 22 lipca\nChcesz wykonać swój pierwszy albo kolejny tatuaż, ale nie masz na niego pomysłu? Postaw na mały tatuaż, który jest niezwykle subtelny i piękny!\nMałe tatuaże - galeria dziewczęcych i subtelnych wzorów\nEra dużych, agresywnych tatuaży minęła. To małe tatuaże są teraz na topie! Dzięki ich niewielkim rozmiarom, można je ukryć pod ubraniem, co sprawia, że są idealną opcją również dla początkujących.\nMałe tatuaże - galeria unikatowych i subtelnych wzorów\nOd 6 czerwca w końcu zostaną otwarte salony tatuażu! Właśnie dlatego stworzyliśmy galerię, w której znajdziesz ponad 20 pomysłów na mały tatuaż!\nMałe tatuaże - 20 fantastycznych wzorów dla dziewczyn\nPlanujesz wizytę w studio tatuażu, ale nie masz pomysłu na konkretny wzór? Zwróć uwagę na małe tatuaże! Stworzyliśmy ciekawą galerię, w której znajdziesz 20 unikatowych wzorów.\nMałe tatuaże - 21 fantastycznych i ciekawych wzorów dla dziewczyn\nChcesz wykonać swój pierwszy albo kolejny tatuaż, ale nie masz na niego pomysłu? Postaw na mały tatuaż, który jest cały czas na topie!\nJeśli masz słabość do tatuaży i chciałabyś ozdobić swoje ciało czymś niewielkim w niedalekiej przyszłości, jesteś w idealnym miejscu. Finger tattoo to propozycja idealna dla Ciebie!\nMałe tatuaże są najchętniej wybierane na pierwszy lub kolejny tatuaż przez pleć piękną. Dlaczego? Często tak się dzieje, bo kobiety chcą mieć przy sobie mały symbol, który przywołuje w nich jakieś wspomnienia z przeszłości. W dodatku, tatuaż w małym rozmiarze wygląda niezwykle subtelnie i kobieco.\nMałe tatuaże - 20 ultrakobiecych wzorów\nMikrotatuaże to niekwestionowany hit, który cieszy się olbrzymią popularnością... Szczególnie wśród kobiet i osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z tatuażami.\nMałe tatuaże - 25 unikatowych i subtelnych wzorów