SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO SZPITALA SPECJALISTYCZNEGO IM. L. RYDYGIERA W KRAKOWIE W 2009 ROKU - PDF\nSPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO SZPITALA SPECJALISTYCZNEGO IM. L. RYDYGIERA W KRAKOWIE W 2009 ROKU\nDownload "SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO SZPITALA SPECJALISTYCZNEGO IM. L. RYDYGIERA W KRAKOWIE W 2009 ROKU"\n1 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera w Krakowie SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI WOJEWÓDZKIEGO SZPITALA SPECJALISTYCZNEGO IM. L. RYDYGIERA W KRAKOWIE W 2009 ROKU Kraków, marzec 2010 r. Strona 1 z 86\n2 Opracowanie pod kierownictwem Krzysztofa Kłosa Dyrektora WSS im. L. Rydygiera w Krakowie Zespół redakcyjny: Krzysztof Kłos Dyrektor Witold Ponikło Zastępca Dyrektora ds. Infrastruktury i Techniki Medycznej Zofia Foryś Zastępca Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Jakości Barbara Lipska Główny Księgowy Ewa Januszewska Kierownik Działu Organizacyjnego Sylwia Walas Kierownik Działu Sprzedaży, Planowania i Analiz Krystyna Chmal-Jagiełło Kierownik Apteki Szpitalnej Katarzyna Wydra Kierownik Sekcji Marketingu Aneta Kursa Kierownik Sekcji Organizacyjno Prawnej Małgorzata Kijowska Sekcja Organizacyjno-Prawna Ewa Wojtas Sekcja Organizacyjno-Prawna Barbara Łysiak Sekcja Organizacyjno-Prawna Redakcja techniczna i skład: Aneta Kursa Kierownik Sekcji Organizacyjno-Prawnej Realizacja wydawnicza: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera w Krakowie tel. 012/ , fax. 012/ os. Złotej Jesieni 1, Kraków Przy publikowaniu danych ze Sprawozdania z działalności Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie za 2009 rok prosimy o podanie źródła. Strona 2 z 86\n3 SPIS TREŚCI I. Wprowadzenie...4 II. Ogólna charakterystyka Szpitala...9 III. Zarządzanie organizacją Działania organizacyjno-prawne Działania marketingowe Zarządzanie jakością Outsourcing...29 IV. Działalność podstawowa (medyczna) Liczba i struktura łóżek Hospitalizacje Porady (w AOS / SOR) Zabiegi operacyjne, zabiegi endoskopowe, litotrypsja, endoprotezy, porody Badania diagnostyczne Zgony, badania pośmiertne Wskaźniki efektywności Realizacja kontraktów z NFZ Gospodarka lekiem...41 V. Majątek, kapitały, finanse Majątek trwały Aktywa obrotowe Zobowiązania Wskaźniki poziomu zadłużenia Kapitały Wynik finansowy Operacyjność...51 VI. Inwestycje Realizacja planu inwestycyjnego w 2009 roku...54 VII. Sprawy pracownicze Stan zatrudnienia Restrukturyzacja Wynagrodzenia pracowników Zlecanie świadczeń zdrowotnych niepublicznym zakładom opieki zdrowotnej Absencje Czas pracy w latach Gospodarowanie Środkami Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Regulamin Wynagradzania i Regulamin Pracy Rada Pracownicza i organizacje związkowe Szkolenia pracowników Informacja o stanie bezpieczeństwa i higieny pracy...68 VIII. Realizacja Strategii...70 Strona 3 z 86\n4 I. Wprowadzenie Charakteryzując u progu 2009 roku perspektywy działalności i główne zadania stojące przed kierownictwem i pracownikami Szpitala w 2009 roku zwrócono uwagę na, wówczas trudny jeszcze do ustalenia, wpływ globalnego kryzysu finansowego i gospodarczego, który mógł oddziaływać na Szpital poprzez płatnika publicznego, organ założycielski oraz kontrahentów (partnerów) Szpitala. Po upływie roku od tamtej prognozy można powiedzieć, że zrealizowany został scenariusz umiarkowanie pesymistyczny. Narodowy Fundusz Zdrowia prowadząc restrykcyjną politykę finansowania świadczeń zdrowotnych zrefundował Szpitalowi, w głównych rodzajach świadczeń zdrowotnych tj. lecznictwie szpitalnym oraz ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, koszty w wysokości ok. 2,5 miliona złotych mniejszej niż w 2008 roku. Większe środki zostały skierowane przez NFZ na chemioterapię, programy terapeutyczne oraz rehabilitację leczniczą. Mimo podejmowanych działań po zakończeniu 2009 roku Szpital pozostał z kwotą ok. 3 milionów złotych tzw. nadwykonań w zakresie procedur ratujących życie. Refundacji tych kosztów będziemy dochodzić drogą sądową. Z kolei organ założycielski tj. Województwo Małopolskie, dotknięty spadkiem wpływów podatkowych do budżetu ogłosił ograniczenia w finansowaniu Wieloletniego Programu Inwestycyjnego co uderzyło w fundamentalny z punktu widzenia Strategii Szpitala, ale także potrzeb zdrowotnych mieszkańców Małopolski, projekt budowy Zakładu Radioterapii i stworzenia w ramach Szpitala ośrodka skojarzonego leczenia chorób nowotworowych. Zawisły w próżni dotychczas poniesione nakłady (ok. 1 miliona złotych) a wyrzeczenia związane z kształceniem niezbędnych specjalistów mogą nie być skompensowane. Jeśli chodzi o partnerów Szpitala, to także niektórzy z nich musieli zweryfikować swoje plany. Z powodu ograniczeń w finansowaniu inwestycji ze źródeł komercyjnych nie doszło do realizacji Ośrodka Tlenoterapii Hiperbarycznej przez firmę Creator a także Zakładu Opiekuńczo- Leczniczego przez firmę Aspen. Zwłaszcza ta pierwsza inwestycja była szczególnie istotna z punktu widzenia Szpitala (z uwagi na realizowany profil świadczeń zdrowotnych) oraz potrzeb zdrowotnych mieszkańców Małopolski (jako wypełniająca aktualną lukę na mapie świadczeń). Z kolei wobec negatywnego stanowiska Zarządu Województwa Małopolskiego nie doszło do powiększenia stacji dializ przez firmę Fresenius Nephrocare oraz utworzenia Pracowni Kardiologii Inwazyjnej przez firmę Carint. Efektem zaistniałej sytuacji jest ograniczony dostęp do świadczeń zdrowotnych oraz utrata przez Szpital znaczących przychodów z tytułu czynszów i wymiany usług. Drugim istotnym elementem, obok kryzysu finansowego, wpływającym na działalność Szpitala w 2009 roku oraz rzutującym na jego perspektywy w przyszłości, był ustanowiony uchwałą nr 58/2009 Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2009 roku Program pod nazwą Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia. Adresatem programu są samorządy jako organy założycielskie spzoz, którym przysługiwać będzie wsparcie finansowe w formie dotacji celowej z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego na zadania własne z zakresu polityki rozwoju nie ujęte w kontraktach wojewódzkich, z przeznaczeniem m.in. na przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z likwidacją spzoz: zobowiązania publicznoprawne, zobowiązania cywilnoprawne z tytułu kredytów bankowych zaciągniętych przez spzoz w ramach postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zoz wg stanu na 31 grudnia 2008 roku, a także przeznaczonej na pokrycie VAT od wniesionego przez jednostkę samorządu terytorialnego aportu do spółki oraz koszty sporządzenia oceny dokumentów przez BGK i NFZ. Strona 4 z 86\n5 Warunkiem uzyskania wsparcia finansowego, o którym mowa wyżej jest przekształcenie spzoz w spółkę kapitałową a precyzyjnie rzecz ujmując likwidacja samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z równoległym utworzeniem samorządowej spółki kapitałowej przejmującej zadania, mienie i pracowników likwidowanej jednostki. Podstawowe, związane z przekształceniem, korzyści dla Szpitala to: likwidacja zadłużenia w wysokości ok. 24 milionów złotych, które pozostawione jako niespłacone w latach generować będzie koszty finansowe ok. 4 5 milionów złotych rocznie, możliwość uzyskania jako nzoz dodatkowych przychodów z tytułu świadczeń komercyjnych w szacowanej docelowo wysokości 3 5% przychodów medycznych ogółem tj. 4 7 milionów złotych rocznie, możliwość ponownego zasilenia kapitałem obcym (kredytem inwestycyjnym w wysokości 8 12 milionów złotych) na potrzeby sfinansowania projektów o wysokiej rentowności, zwiększenie elastyczności w zakresie zarządzania operacyjnego w związku z brakiem ograniczeń wynikających z ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Mając powyższe na uwadze Szpital wystąpił w czerwcu 2009 roku do organów Województwa Małopolskiego z wnioskiem o wyrażenie zgody na jego udział we wzmiankowanym Programie. Wobec wstępnej zgody Zarządu Województwa Małopolskiego został przygotowany Biznesplan, na podstawie którego opracowano końcowe dokumenty oraz stosowne uchwały organów województwa. W efekcie Biznesplan został złożony w Banku Gospodarstwa Krajowego a Sejmik Województwa Małopolskiego podjął prawomocne uchwały o likwidacji WSS im. L. Rydygiera w Krakowie jako spzoz oraz o utworzeniu Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, który to podmiot z dniem 1 lipca 2010 roku przejmie zadania i pracowników likwidowanego Szpitala. Niejako równolegle w 2009 roku Szpital realizował cele strategiczne określone w Strategii WSS im. L. Rydygiera na lata oraz cele operacyjne ustalone przez Dyrekcję Szpitala. Te ostatnie to: - Zbilansowanie działalności podstawowej, - Restrukturyzacja działalności pomocniczej, - Wdrożenie kontraktów z niepublicznymi zoz-ami na udzielanie lekarskich świadczeń zdrowotnych w rodzaju ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne, - Uruchomienie programu dystrybucji leków w systemie unit dose, - Wdrożenie systemu zarządzania jakością wg normy ISO 9001 oraz przygotowanie do akredytacji CMJ, - Dalsza poprawa wizerunku Szpitala oraz umacnianie jego renomy na rynku świadczeń zdrowotnych w Małopolsce, - Realizacja własnego programu inwestycyjnego (największego w całym okresie samodzielnej działalności) oraz wsparcie dla inwestycji podmiotów obcych (gł. ośrodka tlenoterapii hiperbarycznej). W odniesieniu do realizacji celów strategicznych, na podstawie odrębnie prezentowanych wyników monitoringu Strategii, stwierdzić można, iż w każdej z czterech perspektyw zbliżono się do osiągnięcia założonych celów. Jest to najlepiej widoczne w perspektywie interesariuszy (pacjentów, płatnika, władzy regionalnej reprezentującej regionalną społeczność) gdzie umocniono renomę Szpitala, dostarczano świadczeń zdrowotnych o wymaganej (wysokiej) jakości za umiarkowaną cenę, stosownie do potrzeb ilościowo zdefiniowanych przez publicznego płatnika, działając w warunkach stabilności, uzyskując zadowolenie pacjentów i ich rodzin. Także w perspektywie finansowej zrealizowano zakładane cele osiągając dodatnią rentowność, utrzymując płynność i zdolność do obsługi długu oraz podwyższając produktywność pracy. W perspektywie procesów wewnętrznych oraz w perspektywie rozwoju da się zaobserwować większe zróżnicowanie w poziomie zaawansowania realizacji poszczególnych celów strategicznych jednak biorąc pod uwagę możliwości Szpitala jako konkretnej organizacji o określonej kulturze organizacyjnej sytuację można określić jako zadowalającą. Strona 5 z 86\n6 Z kolei realizację przyjętych przez Dyrekcję Szpitala na 2009 roku celów operacyjnych oszacować można na około 80 %. Jeśli chodzi o działalność podstawową, to zwiększono liczbę hospitalizowanych pacjentów osiągając wielkość tj. o 0,6% więcej niż w 2008 roku i o 9% więcej niż w 2007 roku. Wzrosła także, w stosunku do roku 2008 liczba porad ambulatoryjnych ( ), liczba wykonanych operacji zaćmy (945) oraz liczba wykonanych badań laboratoryjnych ( ). Liczba porodów (1 136) utrzymała się na takim samym poziomie a liczba zabiegów operacyjnych przeprowadzanych w znieczuleniu ogólnym, dokanałowym i regionalnym (10 118) oraz zabiegów endoskopowych (2441) utrzymała się na porównywalnym w stosunku do roku ubiegłego poziomie. Analizując wskaźniki efektywności wykorzystania infrastruktury szpitalnej zauważyć należy skracający się średni czas pobytu pacjenta w Szpitalu (5,57). Średni poziom obłożenia łóżek wyniósł ok. 79%. Na tle bezpośredniej konkurencji są to dobre wyniki jednak dążyć się będzie do jeszcze bardziej intensywnego wykorzystania łóżek szpitalnych. Jeśli chodzi o zasoby kadrowe, to zatrudnienie spadło o ok. 33 etaty osiągając na koniec 2009 roku poziom ok etatów, przygotowano także podstawy koncepcyjne i organizacyjne do dalszych redukcji. Jednocześnie opracowano zaktualizowane normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych. W 2009 roku osiągnięto dalszy istotny wzrost produktywności pracy jednak nieznacznie pogorszyła się struktura wykorzystania czasu pracy tj. udział czasu przepracowanego (82%) i nieprzepracowanego (18%). Godny zauważenia jest fakt, iż ok. 128 pracowników medycznych (ok. 10,5% zatrudnionych) podwyższało w 2009 roku swe kwalifikacje w ramach studiów wyższych i podyplomowych, specjalizacji lekarskich i pielęgniarskich oraz kursów kwalifikacyjnych. W Szpitalu pracuje liczna grupa pracowników z tytułami naukowymi: 4 profesorów, 2 doktorów habilitowanych oraz 39 doktorów gł. nauk medycznych. Jest to ważny atut w procesie konkurowania jakością świadczeń zdrowotnych o uznanie pacjenta i płatnika. Plan finansowy w 2009 roku zrealizowany został z nadwyżką w postaci zysku netto w wysokości złote co odpowiada ok. 2,3% rentowności przychodów ogółem. Koszty oraz przychody były wyższe od założonych w planie o 1%. Po spełnieniu wymaganych warunków uzyskano decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego o umorzeniu ok. 3,3 miliona złotych zobowiązań z tytułu wcześniej zaciągniętej pożyczki. W efekcie podejmowanych działań zobowiązania długoterminowe Szpitala osiągnęły na koniec 2009 roku poziom ,42 zł i były niższe o ponad 14,2 miliona złotych od takich zobowiązań na koniec 2006 roku, natomiast zobowiązania krótkoterminowe nie przekraczały terminów zapadalności. Korzystna sytuacja opisana powyżej pozwoliła Szpitalowi nie tylko utrzymać płynność finansową ale także przeznaczyć ze środków własnych kwotę złotych na program modernizacji Szpitala. Nakłady ze środków własnych stanowiły 48% wszystkich zaangażowanych w 2009 roku nakładów inwestycyjnych i była wyższa od wykorzystanej dotacji z budżetu województwa małopolskiego ( zł). Ogółem plan inwestycyjny po korektach zamykał się kwotą złotych a został wykonany w 51% tj. w wysokości złotych. Taki poziom realizacji planu inwestycyjnego, jakkolwiek obiektywnie uzasadniony (por. rozdz.vi), uznaje się za niedociągnięcie obniżające tempo modernizacji Szpitala. Większość (56%, zł) zaangażowanych środków inwestycyjnych przeznaczono na prace budowlane a pozostałe środki na zakupy aparatury medycznej (24%), przygotowanie dokumentacyjne inwestycji oraz informatyzację szpitala. W zakresie outsourcingu w 2009 roku w Szpitalu obowiązywało 30 umów. Szpital zlecił podwykonawcom wykonywanie części działań pomocniczych m.in. takich jak: żywienie, sprzątanie, pranie, obsługa centrali telefonicznej, obsługa techniczna, obsługa prawna, obsługa parkingu, całodobowe zabezpieczenie oddziałów w obsługę lekarską oraz usługi w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Strona 6 z 86\n7 W zakresie działań optymalizujących i poprawiających organizację Szpitala w 2009 roku zaktualizowano istotne przepisy wewnętrzne m.in. Regulamin Porządkowy, Regulamin Pracy, Regulamin Wynagradzania a także zasadnicze zarządzenia Dyrektora dotyczące praw pacjenta oraz rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej, jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania. Weryfikowano zapisy Regulaminu Organizacyjnego oraz Statutu. W zakresie Statutu dokonano zmiany w zakresie liczebności składu Rady Społecznej a w Regulaminie Organizacyjnym zostały zweryfikowane zapisy dotyczące dostosowania struktury organizacyjnej do stanu faktycznego tj. wyodrębnienia w strukturze Apteki Szpitalnej 3 działów, wykreślenia Zespołu Radców Prawnych (outsourcing usług), powołania Pełnomocników do spraw: systemu zarządzania jakością, zarządzania bezpieczeństwem informacji, ochrony radiologicznej, przeniesienie Sekcji Gospodarczej ze struktur Działu Infrastruktury do Działu Logistyki, powołanie Sekcji Koordynacji Technicznej do zadań koordynacyjnych z zakresu eksploatacji (ze względu na outsourcing tych świadczeń) w ramach Działu Infrastruktury. W dniu 8 maja 2009 roku Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. L. Rydygiera w Krakowie uzyskał Certyfikat nr 9122.WSS1 zgodności Systemu Zarządzania Jakością z normą ISO 9001:2000 w zakresie Diagnostyka Obrazowa, Diagnostyka Laboratoryjna, Sterylizacja i Apteka Szpitalna. Zachęcona tym sukcesem Dyrekcja Szpitala postanowiła rozszerzyć system zarządzania jakością na obszar całego Szpitala. W styczniu 2010 roku Szpital uzyskał Certyfikat na zgodność Systemu Zarządzania Jakością z normą ISO 9001:2008 w zakresie: lecznictwo szpitalne, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, rehabilitacja lecznicza, opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, diagnostyka oraz promocja zdrowia. Szpital obsłużył w 2009 roku 10 instytucji kontrolujących jego działalność, które to instytucje przeprowadziły łącznie 35 kontroli a kontrolerzy towarzyszyli pracownikom Szpitala przez 154 dni roku (42%). W 2009 roku ilościowe aspekty wewnętrznej komunikacji społecznej z udziałem Dyrektora Szpitala przedstawiały się następująco: odbyło się 1 spotkanie otwarte z pracownikami, 9 spotkań ze związkami zawodowymi, 3 spotkania rady pracowniczej, 4 narady z kierownikami medycznych komórek organizacyjnych. Odbyło się 9 spotkań Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa i Jakości z Pielęgniarkami Oddziałowymi. Dyrektor Szpitala brał także udział w spotkaniach z podmiotami zewnętrznymi, tj.: w 6 posiedzeniach Rady Społecznej, 12 naradach i spotkaniach w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w sprawach Szpitala, 10 spotkaniach z Członkami Zarządu Województwa Małopolskiego, 2 posiedzeniach Sejmiku Województwa Małopolskiego, 5 posiedzeniach Komisji Sejmiku Województwa Małopolskiego, 2 spotkaniach w Ministerstwie Zdrowia, 2 spotkaniach w Narodowym Funduszu Zdrowia, 2 spotkaniach w ramach Małopolskiego Związku Pracodawców ZOZ oraz 1 spotkaniu z władzami Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1 spotkaniu w Centrum Onkologii i 1 spotkaniu w Krakowskim Centrum Rehabilitacji. W sierpniu 2009 roku zorganizowano spotkanie w sprawie przekształcenia Szpitala z udziałem Dyrekcji Szpitala, przedstawicieli związków zawodowych i pracowników przy współudziale Ministra Marka Habera oraz Marszałka Wojciecha Kozaka. Z okazji Światowego Dnia Chorego odbyła się wizyta duszpasterska Księdza Kardynała Stanisława Dziwisza oraz Marszałka Województwa Małopolskiego Marka Nawary. Dyrektor Szpitala złożył rewizytę u Księdza Kardynała. Ponadto Dyrektor Szpitala czterokrotnie reprezentował Szpital w telewizji publicznej. Na zakończenie niniejszego wprowadzenia z przyjemnością informujemy, iż w 2009 r. Szpital uczestnicząc w kolejnej, VI edycji rankingu Bezpieczny Szpital prowadzonego przez dziennik Rzeczpospolita oraz Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, zajął 40 miejsce w kraju, 4 miejsce w Małopolsce, 2 miejsce w Krakowie. Szpital zdobył także III miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Perły medycyny w kategorii szpitali o liczbie łóżek powyżej 400. Strona 7 z 86\n8 Perspektywy działalności i główne zadania w 2009 roku Rok 2010 będzie rokiem przełomowym w historii Szpitala. Nastąpi jego likwidacja w formule samodzielnego publicznego zoz i z dniem 1 lipca 2010 roku będzie miało miejsce rozpoczęcie działalności Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka ta stanie się organem założycielskim dla niepublicznego zoz jakim będzie Szpital. Zmiana statusu prawnego przyniesie nowe perspektywy działalności, które zostaną uwzględnione w nowej Strategii na lata W 2010 roku Szpital podda się audytowi akredytacyjnemu w ramach starania się o akredytację wg standardów Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Trzecim, niezwykle ważnym, obszarem działalności będzie realizacja inwestycji, które w 2010 roku zostały zaplanowane na historycznie najwyższym poziomie ok. 44 mln zł. Strona 8 z 86\n9 II. Ogólna charakterystyka Szpitala Szpital zlokalizowany jest w północnej części Krakowa, jest jednostką wojewódzką o II poziomie referencyjności. Region małopolski, w tym Kraków, cechują się wysoką dynamiką rozwoju oraz wysokim poziomem infrastruktury komunikacyjnej. Małopolska zajmuje czwarte miejsce w Polsce pod względem liczebności mieszkańców (3 mln 282 tys.), Kraków zamieszkuje ok mieszkańców. WSS im. L. Rydygiera w Krakowie jest jednym z największych szpitali w Małopolsce zajmując, w stosunku do konkurentów (17) 2 miejsce pod względem liczby leczonych pacjentów, 2 miejsce pod względem liczby osobodni (dla szpitali wieloprofilowych), mając prawie 12% udział w Krakowie, 3 miejsce pod względem liczby zatrudnionych pracowników i 3 miejsce pod względem liczby łóżek (dla szpitali wieloprofilowych). Ze swoimi 21 oddziałami, na których w ostatnich latach hospitalizowanych jest corocznie od pacjentów, oraz zespołem przyszpitalnych poradni specjalistycznych obsługujących rocznie od pacjentów ambulatoryjnych, Szpital posiada ponad 12% udział w Krakowie pod względem liczby hospitalizowanych i prawie 11% pod względem liczby łóżek w Krakowie co w stosunku do roku ubiegłego stanowi w obu zakresach 2% wzrost. Na szczególną uwagę zasługują dane dotyczące udziału Szpitala w ogólnej puli łóżek w Małopolsce dla takich specjalności jak: 1. toksykologia 100%, 2. chirurgia szczękowo-twarzowa 100%, 3. leczenie oparzeń i chirurgia plastyczna 60%, 4. hematologia 31%, 5. laryngologia 12%, 6. dermatologia 12%, 7. onkologia kliniczna 10%. Na bazie Szpitala funkcjonują trzy oddziały kliniczne: toksykologii i chorób środowiskowych, ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz chirurgii szczękowo-twarzowej. Zgodnie ze Statutem obszar działania Szpitala obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Szpital udziela świadczeń pacjentom z kraju i z zagranicy (ok. 3% wszystkich hospitalizacji), jednakże głównymi adresatami świadczonych usług są mieszkańcy regionu małopolskiego (ok. 94, 23 % wszystkich hospitalizacji). Dalej mieszkańcy województw ościennych: - śląskiego (1, 12 %), - podkarpackiego (1, 37 %) - świętokrzyskiego (1,52 %). Rynkiem usług Szpitala jest więc obszar Województwa Małopolskiego, a w szczególności miasto Kraków. Szpital udziela świadczeń opieki zdrowotnej głównie mieszkańcom: - Krakowa (70, 68 % hospitalizowanych), - powiatu krakowskiego (7, 92 %), - powiatu wielickiego (3, 76 %), - powiatu myślenickiego (2, 04%), - powiatu proszowickiego (2, 14%) - pozostałych powiatów i miast na prawach powiatu (13,46 %). Strona 9 z 86\n10 Na terenie Województwa Małopolskiego działa 17 szpitali wojewódzkich, 20 szpitali powiatowych i 8 szpitali branżowych (resortowych). W samym Krakowie zlokalizowanych jest 15 szpitali, w tym 8 wojewódzkich, 5 branżowych i 2 powiatowe. Na terenie Małopolski (z uwzględnieniem Krakowa) Szpital może być porównywany z 10 innymi wieloprofilowymi szpitalami o liczbie łóżek przekraczającej 400, natomiast w Krakowie Szpital może być porównywany w zakresie ogólnym z 3 szpitalami wieloprofilowymi oraz z 14 innymi zakładami opieki zdrowotnej w poszczególnych zakresach świadczeń. Głównymi konkurentami Szpitala w Krakowie są: Szpital Specjalistyczny im. S. Żeromskiego w Krakowie, Szpital Miejski im. G. Narutowicza w Krakowie, W poszczególnych zakresach Szpital będzie porównywany z jednostkami wybranymi do analizy posiadającymi kontrakt w danym zakresie świadczeń opieki zdrowotnej. Poniższa tabela obrazuje wskaźniki ogólne Szpitala na tle wskaźników innych zakładów opieki zdrowotnej. Niestety dostępne dane pozwalają na porównanie jednostek na podstawie danych za 2007 rok. Tabela nr 1 Analiza konkurencji Nazwa jednostki Szac. odleg. w km Liczba łóżek % w WM % w Kr Liczba leczonych pacjentów % w WM % w Kr Liczba osobodni % w WM % w Kr Czas pobytu (dni) % obłoż. łóżek Województwo Małopolskie , ,1 75,10% Kraków , ,0 42, ,8 6,4 72,70% WSS im. L. Rydygiera ,2 10, ,0 5,2 12, ,3 4,4 11,7 6,0 79% SM im. G. Narutowicza 6, ,3 8, ,0 4,2 10, ,6 3,6 9,5 6,1 83% SS im. S. Żeromskiego 5, ,8 12, ,0 5,1 12, ,4 4,1 10,9 5,7 64% Źródło: Raport Lecznictwo szpitalne w Małopolsce w latach , Departament Zdrowia i Polityki Społecznej UMWM (dane za 2007 r.) Czas pobytu w Szpitalu jest niższy od średniej dla Małopolski i dla Krakowa, niższy ma tylko jeden konkurencyjny ZOZ. Spośród szpitali wieloprofilowych Szpital wykazuje wysokie obłożenie łóżek wykraczające ponad średnią dla Małopolski i dla Krakowa. Świadczy to o wysokiej efektywności w zakresie działalności podstawowej w stosunku do konkurentów. Porównując wysokość kontraktu zawartego przez w/w jednostki z Narodowym Funduszem Zdrowia (tylko w pokrywających się zakresach) w rodzaju leczenie szpitalne, kontrakt WSS im. L. Rydygiera jest najwyższy. Ponadto wyróżnia się na tle konkurencji takimi zakresami świadczeń jak: hematologia, toksykologia, chirurgia plastyczna czy chirurgia szczękowo twarzowa. Ponadto, w stosunku do konkurentów, Szpital ma wyższy kontrakt w zakresie ortopedii i traumatologii narządu ruchu (60,45 %), urologii (47,17 %), neurologii (25,83 %), okulistyki (66,9 %), a także wysoki w chirurgii ogólnej (41,73 %) i otolaryngologii (45,93 %). Porównywalny kontrakt ma w zakresie dermatologii. Najmniej środków finansowych Szpital uzyska udzielając świadczeń kardiologicznych, internistycznych, ginekologiczno-położniczych oraz neonatologicznych. Szpital ma znaczny udział w rynku Krakowa (22%) w zakresie wysokości kontraktu w rodzaju leczenie szpitalne chemioterapia (SZP 03). Należy zaznaczyć przy tym, że 93% wartości całej kwoty przeznaczonej na leczenie w tym zakresie realizowane jest przez 5 jednostek w tym WSS im. L. Rydygiera (3 miejsce pod względem wysokości kontraktu). Szpital zajmuje drugie miejsce pod względem wysokości kontraktu w rodzaju leczenie szpitalne - Terapeutyczne Programy Zdrowotne (SZP 02) w Krakowie z 9,7 % udziałem w rynku tych świadczeń. Bezpośredni konkurenci Szpitala zarówno w rodzaju leczenie szpitalne - chemioterapia jak i leczenie szpitalne - terapeutyczne programy zdrowotne nie mają znaczących kontraktów. Strona 10 z 86\n11 W zakresie rehabilitacji Szpital może konkurować z trzema jednostkami: - S S J. Dietla - Krakowskie Centrum Rehabilitacji, - Ośrodek Rehabilitacji Narządu Ruchu w Krzeszowicach. Pod względem wysokości kontraktu WSS im. L. Rydygiera w Krakowie zajmuje wśród nich ostatnie miejsce jednak rozpatrując zagadnienie bardziej szczegółowo wyraźnie widać ukształtowanie udzielania świadczeń w podziale na poszczególne zakresy. WSS im. L. Rydygiera w Krakowie jest ważnym ośrodkiem leczenia pacjentów w ramach rehabilitacji neurologicznej (47 %) świadczeń realizowanych przez w/w jednostki. Natomiast Krakowskie Centrum Rehabilitacji jest ośrodkiem realizującym świadczenia związane głównie z fizjoterapią ambulatoryjną natomiast Ośrodek Rehabilitacji Narządu Ruchu w Krzeszowicach specjalizuje się w realizacji świadczeń z rehabilitacji ogólnoustrojowej. W odniesieniu do rehabilitacji ogólnoustrojowej realizowanej w ośrodku dziennym duży odsetek świadczeń realizowanych jest w Szpitalu im. Dietla jednak na uwagę zasługuje Małopolskie Centrum Rehabilitacji Ręki WSS im. L. Rydygiera w Krakowie, które realizuje specyficzny i unikalny program rehabilitacji dziennej polegający na rehabilitacji ręki. Podsumowując Szpital dysponuje poza pediatrią, neurochirurgią, kardiochirurgią i kardiologią inwazyjną praktycznie wszystkimi specjalnościami medycznymi. Tak szeroki wachlarz usług medycznych nie jest dostępny w żadnym z konkurencyjnych zakładów opieki medycznej w Krakowie. Na tle konkurentów Szpital stanowi dla mieszkańców Małopolski, ale głównie dla mieszkańców Krakowa, zaplecze chirurgiczno ortopedyczne a także jest ważnym ośrodkiem leczenia nowotworów. Z uwagi na świadczenie usług w zakresie unikatowych specjalności takich jak chirurgia szczękowo twarzowa, leczenie oparzeń i toksykologia jest jednostką wyróżniającą się na tle innych jednostek w Krakowie. Jest również ważnym dla realizacji świadczeń w zakresie rehabilitacji neurologicznej oraz specyficznej rehabilitacji ręki. Infrastruktura szpitalna WSS im. L. Rydygiera, rozlokowana jest na nieruchomości gruntowej o powierzchni ok. 14,6 ha na której rozmieszczone są budynki o całkowitej powierzchni ok. 85 tysięcy m 2 (w tym Budynek Główny o powierzchni 66,7 tysięcy m 2 ). Szpitalna nieruchomość gruntowa stwarza możliwości dalszej zabudowy dla potrzeb rozwoju usług medycznych. Stan techniczny budynków należy ocenić jako dobry, a standard hotelowy jako relatywnie wysoki. Modernizacja komunikacji pionowej poprawiła przepustowość komunikacyjną między piętrami. Niektóre systemy infrastruktury technicznej szpitala, mimo ich sprawności, należy ocenić jako przestarzałe (np. system wentylacji) lub nadmiernie energochłonne (system klimatyzacji i ogrzewania). Szpital jest względnie słabo wyposażony w wysokospecjalistyczne urządzenia medyczne a te, które posiada są w znacznym stopniu wyeksploatowane. Od 2006 realizowany jest jednak, zaplanowany długoterminowo, program modernizacji sprzętu i aparatury medycznej. System informatyczny jest na bieżąco modernizowany, jednak wymaga jeszcze uzupełnień i integracji, a w części diagnostycznej ucyfrowienia. Usługi hotelowe oraz usługi w zakresie patomorfologii prowadzone są w systemie outsourcingu. Wskaźniki efektywności wykorzystania zasobów (obłożenie łóżek, wykorzystanie stołów operacyjnych, średni czas pobytu, liczba hospitalizowanych na lekarza/pielęgniarkę itp.) są na średnim poziomie i wskutek działań reorganizacyjnych ujawniają coraz mniejsze rezerwy. Strona 11 z 86\n12 Tabela nr 2 Analiza SWOT Szanse Korzystne procesy demograficzne zapewniające popyt na świadczenia zdrowotne, Silny gospodarczo rejon będący obszarem działania Szpitala, Wyższy niż średnia krajowa wskaźnik zachorowań na choroby nowotworowe, Wyższy niż średnia krajowa wskaźnik zachorowań na choroby przewlekłe, Akceptacja przez organ samorządu województwa planów rozwojowych Szpitala, Brak w otoczeniu Szpitali o znaczącej przewadze konkurencyjnej, Członkostwo Polski w UE, możliwość pozyskiwania relatywnie dużych środków rozwojowych, Wzrost oczekiwań społecznych związanych ze standardem usług medycznych. Silne strony Silne przywództwo, Spójna wizja przyszłości, Determinacja w prowadzeniu zmian, Znaczny potencjał rozwoju tkwiący w zasobach kadrowych, Pomyślnie prowadzony proces restrukturyzacji Poprawiające się wskaźniki efektywności działania (finansowe, kliniczne), Poprawiająca się sytuacja finansowa, Szeroki zakres usług medycznych, Relatywnie zaawansowany proces informatyzacji, Możliwości rozbudowy obiektu, Relatywnie wysoki standard usług medycznych i hotelowych. Zagrożenia Niestabilność systemowych rozwiązań organizacyjno prawnych w ochronie zdrowia, Napięcia na tle płacowym wśród lekarzy, pielęgniarek i pozostałego personelu medycznego, Niedobory kadrowe w niektórych grupach zawodowych i specjalnościach medycznych. Silna konkurencja na rynku usług medycznych w Krakowie i rejonie Krakowa przy relatywnie dużym nasyceniu łóżkami w wielu specjalnościach klinicznych, Konsolidacja świadczeniodawców oferujących usługi ambulatoryjne, Słabe strony Relatywnie niska kultura organizacji, Niski poziom utożsamiania się personelu ze Szpitalem, Niefunkcjonalny rozkład budynku głównego, utrudniający właściwe zagospodarowanie powierzchni, Potrzeba znaczących inwestycji w infrastrukturę techniczną i aparaturę medyczną Relatywnie niskie wykorzystanie posiadanego potencjału (vide blok operacyjny, poradnie, łóżka na Oddziałach zabiegowych), Problemy z wewnętrznym przepływem informacji, Brak standardów postępowania klinicznego, Zmniejszenie się udziału Szpitala w rynku świadczeń ambulatoryjnych. Domeną działania Szpitala jest sektor ochrony zdrowia, a w szczególności segmenty wysokospecjalistycznego lecznictwa szpitalnego i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, oraz ratownictwa medycznego. Obszar działania obejmuje przede wszystkim miasto Kraków oraz województwo małopolskie; w niektórych specjalnościach Szpital ma znaczenie ponadregionalne. W istocie WSS im. L. Rydygiera jest szpitalem aglomeracji krakowskiej. 70% pacjentów wywodzi się z Krakowa, a 80% z Krakowa oraz 10 gmin ościennych. Zarządzanie WSS im. L. Rydygiera w Krakowie odbywa się w oparciu o koncepcję zarządzania strategicznego wspartego metodologią Zrównoważonej Karty Wyników (BSC, Balanced Scorecard). Metoda ta jest najbardziej efektywnym narzędziem oceny działalności organizacji publicznych, wykorzystując zestaw miar finansowych i niefinansowych specyficznie powiązanych z rodzajem działalności i strategią danej organizacji. Strategia WSS im. L. Rydygiera w Krakowie bazująca na metodologii BSC zawiera misję, wizję i zestaw celów strategicznych ujętych w czterech perspektywach (w postaci mapy strategicznej) uzupełnionych o mierniki celów i prowadzące do nich działania/inicjatywy strategiczne, obejmuje lata i stanowi rozwinięcie podjętych w 2006 roku działań naprawczych i modernizacyjnych. Strona 12 z 86\n13 Wizją Szpitala (głównym celem strategicznym) jest osiągnięcie i umocnienie pozycji drugiego, co do znaczenia, centrum medycznego w Małopolsce, rozwiniętego dwubiegunowo w kierunku regionalnego centrum urazowo-ortopedycznego i zagrożeń środowiskowych (1) oraz ośrodka skojarzonego leczenia chorób nowotworowych (2), z pomostem w postaci nowoczesnej, wielospecjalistycznej medycyny naprawczej realizowanej w trybie ambulatoryjnym oraz krótkotrwałych hospitalizacji. Misją Szpitala jest kompleksowe i na wysokim poziomie jakości zaspokajanie najbardziej złożonych potrzeb zdrowotnych pacjentów, przy zastosowaniu wysokospecjalistycznych technologii diagnostycznych i leczniczych oraz przy uwzględnieniu wysokiej efektywności wykorzystania posiadanych zasobów kadrowych i rzeczowych. Struktura organizacyjna W zakresie działalności podstawowej Szpitala funkcjonuje 21 Oddziałów: 1. Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, 2. Oddział Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej, 3. Oddział Chirurgii Szczękowo Twarzowej (Kliniczny), 4. Oddział Chorób Wewnętrznych, 5. Oddział Dermatologii, 6. Oddział Ginekologiczno-Położniczy, 7. Oddział Hematologii i Chorób Wewnętrznych, 8. Oddział Kardiologii, 9. Oddział Leczenia Oparzeń i Chirurgii Plastycznej z Pododdziałem Leczenia Oparzeń, 10. Oddział Neonatologii, 11. Oddział Neurologii i Udarów Mózgu, 12. Oddział Okulistyki, 13. Oddział Onkologii Klinicznej, 14. Oddział Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu (Kliniczny), 15. Oddział Otolaryngologii, 16. Oddział Psychiatrii, 17. Oddział Ratunkowy, 18. Oddział Rehabilitacji, 19. Oddział Toksykologii i Chorób Środowiskowych z Pododdziałem Detoksykacji (Kliniczny), 20. Oddział Urazów Wielonarządowych, Ortopedii i Neuroortopedii, 21. Oddział Urologii z Pracownią Litotrypsji. Zespół Przyszpitalnych Poradni Specjalistycznych obejmuje 22 Poradnie: 1. Poradnia chirurgii ogólnej 2. Poradnia chirurgii szczękowo twarzowej 3. Poradnia dermatologiczna 4. Poradnia ginekologiczno położnicza 5. Poradnia hematologiczna 6. Poradnia kardiologiczna 7. Poradnia leczenia oparzeń i chirurgii plastycznej 8. Poradnia leczenia uzależnień 9. Poradnia logopedyczna 10. Poradnia medycyny pracy 11. Poradnia neonatologiczna 12. Poradnia neurologiczna 13. Poradnia okulistyczna 14. Poradnia onkologii klinicznej 15. Poradnia ortopedii i neuroortopedii 16. Poradnia ortopedii i traumatologii narządu ruchu 17. Poradnia otolaryngologiczna Strona 13 z 86\n14 18. Poradnia proktologiczna 19. Poradnia rehabilitacyjna 20. Poradnia toksykologii klinicznej i środowiskowej 21. Poradnia urologiczna 22. Poradnia zdrowia psychicznego Ponadto w Szpitalu funkcjonuje 7 Zakładów i równorzędnych komórek medycznych: 1. Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej, 2. Zakład Diagnostyki Obrazowej, 3. Zakład Endoskopii, 4. Zakład Transfuzjologii, 5. Zakład Rehabilitacji, 6. Małopolskie Centrum Rehabilitacji Ręki, 7. Apteka Szpitalna. Szczegółowy podział na komórki organizacyjne Szpitala obrazuje schemat organizacyjny stanowiący Aneks nr 1 do sprawozdania. Imienny wykaz kadry zarządzającej Szpitala stanowi Aneks nr 2 do sprawozdania. Skład Rady Społecznej przedstawiono w Aneksie nr 3 do sprawozdania. Strona 14 z 86\n15 III. Zarządzanie organizacją 1. Działania organizacyjno-prawne W zakresie działań organizacyjnych podejmowanych w 2009 roku do najważniejszych należą działania związane z zarządzaniem informacją oraz porządkowaniem procedur i aktów wewnętrznych, ich weryfikacją i aktualizacją. W 2009 roku systematycznie aktualizowano regulacje wewnętrzne obowiązujące w Szpitalu: 1. Na bieżąco aktualizowano strukturę organizacyjną, wnosząc szereg zmian do Regulaminu Organizacyjnego w celu dostosowania struktury organizacyjnej do stanu faktycznego wynikającego z przeprowadzonej w Szpitalu reorganizacji tj. - wyodrębniono w strukturze Apteki Szpitalnej 3 działy apteczne, - wykreślono Zespół Radców Prawnych ze względu na outsourcing usług doradztwa prawnego, - powołano Pełnomocników do spraw: systemu zarządzania jakością, zarządzania bezpieczeństwem informacji, ochrony radiologicznej, - przeniesiono Sekcję Gospodarczą ze struktur Działu Infrastruktury do Działu Logistyki, - powołano w ramach Działu Infrastruktury Sekcję Koordynacji Technicznej do realizacji zadań koordynacyjnych z zakresu eksploatacji infrastruktury technicznej Szpitala (ze względu na outsourcing tych świadczeń) a także zmieniono nazwę Sekcji Technicznej na Sekcję Inwestycyjną. - przydzielono zadania udostępniania dokumentacji medycznej Działowi Koordynacji Opieki oraz zweryfikowano zadania poszczególnych komórek pod kątem prowadzenia nadzoru nad procesami outsourcingowymi. - podjęto działania zmierzające do outsourcingu świadczeń z zakresu diagnostyki laboratoryjnej, w konsekwencji których w strukturze organizacyjnej działalność Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej zostałaby określona jako usługi wykonywane przez podwykonawcę. Umowa nie weszła w życie w roku 2009 ze względu na przedłużającą się procedurę zatwierdzającą w organie założycielskim. - podjęto decyzję o zmianie nazwy Oddziału Toksykologii i Chorób Środowiskowych na Oddział Toksykologii i Chorób Wewnętrznych z uwagi na możliwość dodatkowego rozliczania świadczeń internistycznych w ramach tego Oddziału. Formalna zmiana struktury organizacyjnej nie nastąpiła ze względu na przedłużającą się procedurę zatwierdzającą w organie założycielskim. 2. Weryfikowano zapisy Statutu w zakresie liczebności składu Rady Społecznej. 3. Zweryfikowano zapisy Regulaminu Porządkowego dostosowując je do stanu faktycznego oraz aktualizując pod względem prawnym. Wpisano szereg procedur i procesów wynikających z działań dostosowujących Szpital do standardów akredytacji. Zmiany szczegółowo opisano w punkcie Usprawnienie procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, poprawa jakości i dostępności udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej niniejszego Sprawozdania. 4. Uporządkowano i zaktualizowano zapisy zarządzenia w sprawie rodzajów i zakresów dokumentacji medycznej w Szpitalu, jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania. 5. Zweryfikowano i usystematyzowano przepisy wewnętrzne dotyczące liczby łóżek na poszczególnych Oddziałach Szpitala. Określono i zdefiniowano rodzaje łóżek w Szpitalu tj. intensywne, wzmożonego nadzoru i zwykłe. 6. Zweryfikowano i spisano zasady zamawiania, użytkowania i zabezpieczania pieczęci stosowanych w Szpitalu. 7. Opracowano wytyczne do zasad wynikających z zarządzenia o zwierzchnictwie służbowym, opisując uprawnienia zwierzchnika służbowego nadane przez Dyrektora właściwym stanowiskom kierowniczym. Opracowano uproszczony schemat postępowania w zakresie wnioskowania, opiniowania i podejmowania decyzji względem pracowników podległych. Strona 15 z 86\n16 8. Opracowano akt dotyczący zasad i procedur reklamy produktów leczniczych przez przedstawicieli handlowych w Szpitalu. 9. Dostosowywano zapisy obowiązujących zarządzeń do zmieniających się przepisów prawa a także do stanu faktycznego w Szpitalu w tym między innymi w zakresie: gospodarki lekiem, zamówień publicznych, praw pacjenta, odpadów. Zarządzanie informacją Zarządzanie informacją w Szpitalu odbywa się głównie poprzez Intranet. Prawie całkowite ucyfrowienie Szpitala umożliwiło informowanie pracowników drogą elektroniczną. Wszelkie akty wewnętrzne, komunikaty, wzory, druki i istotne informacje komórek organizacyjnych publikowane są w wewnętrznej sieci. Dyrekcja Szpitala wdrożyła system informowania wszystkich pracowników o podejmowanych decyzjach i istotnych informacjach omawianych na cotygodniowych naradach Dyrekcji. Zwiększono liczbę narad z kadrą kierowniczą oraz spotkań właściwych Zastępców Dyrektora z podległym personelem. Elektronicznie udostępniane są protokoły z posiedzeń Dyrekcji z Ordynatorami, Pielęgniarkami i Położnymi oraz z posiedzeń Zespołów doradczych powołanych przez Dyrektora do różnych celów. Szpital realizuje politykę jawności i dostępu do informacji publicznej. Informacje dotyczące Szpitala są systematycznie publikowane na stronie Szpitala oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Szpital udostępnia na zewnątrz wszystkie dane z zakresu zarządzania, przekształcenia, struktury organizacyjnej i innych. Ponadto, zgodnie ze standardami akredytacyjnymi oraz procedurami ISO, wdrożono system identyfikacji pracowników. Pracownicy zostali zobowiązani do noszenia identyfikatorów. Ponadto w celu ujednolicenia standardów postępowania w kierowaniu korespondencji na zewnątrz wdrożono zarządzenie w sprawie zasad podpisywania i ustalenia wzoru pisma wychodzącego na zewnątrz. Działalność doradcza Z inicjatywy Dyrektora Szpitala powołano do działania szereg stałych zespołów doradczych: 1. Zespół ds. akredytacji, 2. Zespół ds. farmakoterapii, z Podzespołami ds. polityki antybiotykowej oraz chemioterapii, 3. Zespół ds. kontroli zakażeń szpitalnych, 4. Zespół ds. medycznych z Podzespołami ds. działalności zabiegowej, transfuzjologii, transplantologii, dydaktyki, oceny przyjęć, żywienia poza i dojelitowego. 5. Zespół ds. zarządzania projektami finansowanymi ze źródeł zewnętrznych, 6. Zespół ds. zarządzania wg normy ISO, 7. Zespół ds. zakupów wyrobów medycznych, 8. Zespół ds. zarządzania kryzysowego, 9. Zespół ds. etyki, 10. Zespół ds. badań klinicznych. Zespoły powołane zostały jako organy doradczo-opiniotwórcze Dyrektora Szpitala, przeprowadzające analizy, działające na rzecz usprawniania procesów i procedur oraz przedkładające Dyrektorowi opinie oraz wyniki analiz. W niektórych przypadkach Zespoły zostały wyposażone również w uprawnienia koordynacyjne w zakresie danego obszaru działania. Do składów zespołów powołano łącznie 170 pracowników, z czego 37 pracowników bierze udział w pracach kilku zespołów jednocześnie. Strona 16 z 86\n17 W 2009 roku Zespoły będąc uprawnionymi do przedkładania Dyrektorowi Szpitala uwag, wniosków, opinii, propozycji nowych rozwiązań oraz rekomendacji związanych z przedmiotem swej działalności działały na rzecz dostosowania procedur Szpitala do standardów akredytacyjnych i ISO. Wyniki prac Zespołów znalazły odzwierciedlenie w szczegółowych regulacjach wewnętrznych a protokoły z posiedzeń Zespołów były udostępniane wszystkim pracownikom Szpitala. Regulacje wewnętrzne Opracowano i skutecznie wdrożono procedurę w sprawie zasad tworzenia i publikowania aktów wewnętrznych w Szpitalu. Procedurę dostosowano do zasad techniki prawodawczej oraz wymogów ISO. Weryfikacją objęto wszystkie zarządzenia obowiązujące od 1999 roku. Spośród wszystkich obowiązujących zarządzeń wybrano 320 uznanych za aktualne i niewymagające uchylenia. W samym roku 2009 powstało 155 zarządzeń. Podjęto szereg czynności zmierzających do segregacji tematycznej i chronologicznej zbiorów zarządzeń oraz poprawy dostępności do aktów wewnętrznych pracownikom Szpitala. W wyniku usprawnień powstały: - Wykaz jednolity zarządzeń Dyrektora Szpitala (w podziale na lata, zgodnie z numeracją). - Wykazy zarządzeń Dyrektora Szpitala w podziale tematycznym na: organizacyjne, medyczne, pracownicze i finansowe. - Tzw. Słowniki zarządzenia posegregowano przypisując je do haseł, co umożliwiło wyszukiwanie aktów wewnętrznych po pożądanym wyrazie. Dokumenty te zostały opublikowane i udostępnione pracownikom w ogólnodostępnej sieci (Intranecie). W celu zwiększenia efektywności zarządzania informacją opracowano nową koncepcję Intranetu, która jednak ze względów technicznych w 2009 roku nie została wdrożona. Usprawnienie procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, poprawa jakości i dostępności udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej W zakresie działalności medycznej w roku 2009 podejmowano szereg działań mających na celu usprawnienie procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz dążenie do poprawy ich jakości oraz podnoszenie kwalifikacji personelu medycznego. Zweryfikowano zapisy Regulaminu Porządkowego wprowadzając istotne zmiany w zakresie: 1. Usprawnień w procesie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej: - zweryfikowano zapisy w zakresie przyjęć nagłych i planowych odnośnie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz stacjonarnej opieki zdrowotnej. - opracowano zasady przyjęcia pacjentów w trybie nagłym i planowym, - wprowadzono zasady przekazywania pacjentów kolejnym zmianom, - określono sposób postępowania z pacjentem w przypadku odmowy przyjęcia oraz odstąpienia od leczenia. 2. Organizacji udzielania świadczeń opieki zdrowotnej i zapewnienia ciągłości leczenia pacjentów wprowadzono: a. zasady współdziałania między komórkami organizacyjnymi Szpitala, b. zasady zlecania konsultacji wewnątrzszpitalnych, c. zasady ruchu międzyoddziałowego, d. sposób przekazywania pacjentów kolejnym zmianom. Strona 17 z 86\n18 3. Praw i obowiązków pacjenta pod kątem wprowadzonej ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw pacjenta (Dz.U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 z późn. zm), tj.: - uporządkowano zapisy dotyczące obowiązków szpitala w razie śmierci pacjenta, - dostosowano do obowiązującego stanu faktycznego zapisy o udzieleniu świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach komercyjnych oraz zasady odpłatności za świadczenia opieki zdrowotnej. - realizując prawo pacjenta do kontaktu osobistego z innymi osobami dodano zapisy o zasadach odwiedzin (w tym określono godziny odwiedzin) oraz usystematyzowano obowiązki osób odwiedzających lub sprawujących dodatkową opiekę pielęgnacyjna nad pacjentem. Zmiany dokonywane były głównie w celu spełnienia wymogów standardów akredytacyjnych Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. W zakresie poprawy dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, weryfikowano dwukrotnie zapisy zarządzenia Dyrektora Szpitala w sprawie prowadzenia list pacjentów oczekujących na udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w Szpitalu. Dostosowano do wymogów wewnętrznych program Optimed obsługujący rejestrację pacjentów oraz prowadzenie dokumentacji medycznej w wersji elektronicznej. Zasady ujęte w przepisach o listach oczekujących są stosowane w praktyce w Szpitalu i można je uznać za wdrożone. Ponadto w 2009 roku w Dziale Koordynacji Opieki powołano stanowisko Głównego Dietetyka Szpitala, którego zasadniczą rolą jest zapewnienie realizacji właściwych i na wysokim poziomie standardów żywieniowych dla pacjentów Szpitala oraz prowadzenie poradnictwa w zakresie prawidłowego żywienia pacjentów w określonych jednostkach chorobowych. Na rzecz poprawy jakości i dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej działania usprawniające i interwencyjne podejmował Rzecznik Praw Pacjentów. Działalność Rzecznika Praw Pacjentów W Szpitalu Pacjent ma codziennie możliwość złożenia skargi i przedstawienia swych problemów u Rzecznika Praw Pacjenta (w 2009 r. nazwa została zmieniona na Pełnomocnika ds. praw pacjenta w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2009 r. Nr 52 poz. 417 z późn. zm.). Skargi mogą być składane pisemnie, osobiście i telefonicznie oraz drogą elektroniczną. Większość spraw zgłaszanych telefonicznie lub osobiście oraz zgłoszenia wymagające interwencji załatwiane były na bieżąco. Pozostałe sprawy (skargi) wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prowadzone były w czasie niezbędnym do zakończenia tego postępowania. W odniesieniu do spraw skomplikowanych, bądź to na wniosek strony, często również z inicjatywy Szpitala odbywają się spotkania z pacjentem (bądź jego rodziną) w celu wspólnego rozwiązania problemu przedstawionego w skardze lub wniosku. Realizując swoje zadania, usystematyzowane w Zarządzeniu Dyrektora wprowadzonym w 2009 r., Rzecznik czuwał nad przestrzeganiem praw pacjenta w Szpitalu, podejmował działania interwencyjne w sytuacjach tego wymagających, rozwiązywał na bieżąco problemy zgłaszane przez pacjentów i ich rodziny (w 2008 r Rzecznik podjął - 68, a w 2009 r. 117 interwencji, osobistych lub telefonicznych, które dzięki zaangażowaniu i chęci współpracy zarówno pacjentów jaki i personelu Szpitala, rozwiązywane były na bieżąco). Ponadto w 2007 r. Rzecznik Praw Pacjenta rozpatrzył 54 pisemne skargi, w roku , a w roku 2009 wpłynęło ich 40. Strona 18 z 86\n19 Wykres nr 1 - Charakterystyka zgłaszanych pisemnie skarg i wniosków w latach sposób udzielania świadczeń zdrowotnych zachowanie personelu medycznego odmowa udzielenia świadczenia zdrowotnego inne błąd w sztuce lekarskiej Większość skarg i wniosków kierowanych do Rzecznika Praw Pacjenta dotyczyło szeroko pojętego sposobu udzielania świadczeń zdrowotnych, niewłaściwego leczenia, opieki pielęgnacyjnej oraz zaniedbań w procesie leczenia. Wnoszone przez pacjentów skargi dotyczyły także szeroko pojętego zachowania personelu medycznego (lekarskiego i pielęgniarskiego), w szczególności z zakresu postępowania zgodnego z zasadami etyki lekarskiej, życzliwego traktowania i poszanowania godności osobistej pacjenta w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych, sposobu komunikacji z pacjentem, a także przystępnego przekazywania informacji o jego stanie zdrowia. Krytyka postępowania personelu medycznego wynika w dużej mierze z faktu, iż podniósł się poziom oczekiwań pacjentów oraz zwiększyła się ich świadomość o przysługujących im prawach, a także skutecznych możliwości ich egzekwowania na poziomie Szpitala, a także poza nim. Wśród skarg znalazły się także sprawy z zakresu błędu w sztuce lekarskiej, niemożności uzyskania przysługującego transportu sanitarnego, ograniczonej dostępności do informacji zawartej w dokumentacji medycznej, niezasadności ponoszenia kosztów leczenia, nieprzestrzegania przez lekarzy wyznaczonych godzin pracy w poradniach, a także nie wypisywania skierowań na niezbędne badania specjalistyczne. Ponad połowę skarg, które wpłynęły do Szpitala w latach można uznać za bezpodstawną, jednakże biorąc pod uwagę dobro pacjenta, a także subiektywność postrzegania relacji na linii pacjent lekarz, Szpital stoi na stanowisku, iż pacjent powinien być zadowolony z usług świadczonych przez Szpital. Takie stanowisko jest zawsze pacjentom prezentowane. Oprócz rozpatrywania skarg i wniosków Rzecznik udzielał pacjentom informacji i porad. Udzielana pacjentom pomoc niejednokrotnie wykraczała poza ramy wyznaczonych zadań, gdyż oczekiwania pacjentów zmuszały do szerszego spojrzenia na problemy tych osób. Ponadto Rzecznik współpracował z podmiotami powołanymi w celu ochrony praw pacjenta, w szczególności z Rzecznikiem Praw Pacjenta przy MOW NFZ. Obsługa prawna Szpitala W 2009 roku zmieniła się forma obsługi prawnej świadczonej dla Szpitala. W wyniku postępowania przetargowego Szpital obsługują pod względem prawnym dwie kancelarie radców prawnych. W związku z tym opracowano wewnętrzną procedurę postępowania w zakresie obsługi prawnej. Strona 19 z 86\n20 Postępowania w sprawach pracowniczych 1. Ogółem prowadzonych było 8 postępowań w sprawach pracowniczych, w tym 2 zostały wszczęte w 2009 r., 6 w latach poprzednich, 2. Sprawy z powództwa pracowników przeciwko Szpitalowi: - ogółem toczyło się 8 postępowań, - 1 powództwo zostało wycofane, - 1 postępowanie zostało zawieszone, - 2 postępowania zakończyły się uwzględnieniem powództwa pracowników, - 4 postępowania są w toku. Toczyło się 1 postępowanie z powództwa byłego pracownika o ochronę dóbr osobistych. Zakończone wyrokiem oddalającym powództwo. W 2009 r. wszczęto 30 nowych postępowań z powództwa Szpitala przeciwko pacjentom nieubezpieczonym. 95 spraw zakończonych zostało umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Na koniec 2009 r. przeciwko pacjentom nieubezpieczonym ogółem w toku było 506 postępowań sądowych i egzekucyjnych. Ogółem toczyło się 14 postępowań z powództwa Szpitala przeciwko osobom prawnym i osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą o zapłatę należności przysługujących Szpitalowi. W 2009 r. zostało wszczętych 8 postępowań, zakończonych zostało 5. Toczyło się 10 postępowań w sprawach o odszkodowania dla pacjentów za tzw. błędy medyczne. Wydany został 1 wyrok sądu zasądzający odszkodowanie dla pacjenta leczonego w Oddziale Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej w wysokości ,50 zł oraz renta 400,00 zł renty. Jedno powództwo zostało oddalone. Jedno zakończyło się ugodą sądową. Wniesionych zostało 14 wniosków o wyrażenie zgody na umieszczenie pacjenta w zakładzie opiekuńczo leczniczym oraz 3 wnioski o wyrażenie zgody na przeprowadzenie zabiegu operacyjnego sporządzone przez radcę prawnego. Toczyły się 2 postępowania ugodowe jedno zakończone zostało ugodą, a jedno jest w toku. Toczyły się 2 postępowania z powództwa Szpitala przeciwko Skarbowi Państwa. Jedno zakończyło się ugodą. Jedno postępowanie jest w toku. Kontrole przeprowadzane przez podmioty zewnętrzne W roku 2009 Szpital przyjął i obsługiwał 35 kontroli przeprowadzonych przez podmioty zewnętrzne, co daje prawie 3 kontrole na miesiąc. W stosunku do roku ubiegłego przeprowadzono o 9 kontroli mniej (28%), co miało wpływ na obłożenie kontrolami, które wyniosło 154 dni (co stanowiło 42% dni roku) i prawie 13 dni średniomiesięcznie (5 dni mniej niż w roku ubiegłym). Tabela 3 Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w 2009 r. Podmiot kontrolujący Ilość kontroli w 2007 r. Ilość dni kontroli w 2007 r. Ilość kontroli w 2008r. Ilość dni kontroli w 2008r. Ilość kontroli w 2009r. Ilość dni kontroli w 2009r Narodowy Fundusz Zdrowia, Mał. Oddział Woj. w Krakowie Urząd Marszałkowski Woj. Mał.w Krakowie Mał. Centrum Zdrowia Publicznego w Krakowie Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie Mał.Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Krakowie Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie Agencja Rezerw Materiałowych w Warszawie Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie Najwyższa Izba Kontroli, Delegatura w Krakowie Strona 20 z 86


Ostatni list Grakchusa Babeufa – Rewolucja Francuska\nOstatni list Grakchusa Babeufa\nPosted by rewolucja Kwiecień 27, 2016\nDo mojej żony i dzieci.\nŻegnajcie, drodzy moi. Gotów jestem pogrążyć się w noc wieczystą. W dwóch listach do przyjaciela, które i’ wy przeczytacie, wyjaśniam mu lepiej moje położenie z myślą o was, niż mógłbym to uczynić pisząc do was bezpośrednio. Wydaje mi się, że nic już nie czuję, gdyż odczuwam wszystko zbyt głęboko. Składam wasz los w jego ręce. Niestety nie wiem, czy będzie on w stanie wykonać to, o co go proszę; nie wiem, jak zdołacie dotrzeć do niego. Wasza miłość do mnie sprowadziła was tu mimo wszystkich przeszkód, stawianych przez nasze ubóstwo. Wytrwaliście tu pośród trosk i wyrzeczeń, a niezmienne uczucie dla mnie skłoniło was do śledzenia całego przebiegu tego długiego i okrutnego procesu. Wypiliście wraz ze mną ten kielich goryczy. Nie wiem, w jaki sposób uda się wam powrócić do miejsca, z którego przybyliście, nie wiem, jaką pamięć po sobie pozostawię, chociaż przekonany jestem, że postępowałem w najbardziej nienaganny sposób. Nie wiem wreszcie, co stanie się ze wszystkimi republikanami i ich rodzinami, nie wyłączając nawet niemowląt, wśród rojalistycznych gwałtów, które sprowadzi kontrrewolucja. O drodzy moi, jak rozdzierające są te rozmyślania w ostatnich chwilach mego życia!… Umrzeć za ojczyznę, opuścić rodzinę, dzieci, ukochaną żonę, wszystko to byłoby łatwiej znieść, gdybym nie widział w rezultacie utraty wolności i poddania najohydniejszym proskrypcjom wszystkich szczerych republikanów. O moje drogie dzieci, co się z wami stanie? Nie mogę opanować tu moich najżywszych uczuć… Nie sądźcie, że odczuwam żal, iż poświęciłem się dla najpiękniejszej sprawy; nawet gdyby wszystkie moje wysiłki nie przyniosły jej pożytku, wypełniłem jednak swe zadanie…\nJeśli, wbrew moim oczekiwaniom, zdołacie przeżyć tę straszliwą burzę, która przewala się nad republiką i nad tym wszystkim, co było z nią związane; jeśli będziecie znowu w spokojnej sytuacji i znajdziecie przyjaciół, którzy pomogą wam przezwyciężyć zły los, zalecam wam żyć z sobą razem; zalecam mojej żonie wychowywać dzieci z wielką łagodnością, a dzieciom moim — zasłużyć na dobroć matki okazując jej zawsze szacunek i posłuszeństwo. Wypada, by rodzina męczennika wolności świeciła przykładem wszelkich cnót, by zdobyła sobie szacunek i przywiązanie wszystkich prawych ludzi. Pragnąłbym, by moja żona uczyniła wszystko, co będzie w jej mocy, aby zapewnić dzieciom wykształcenie prosząc wszystkich swych przyjaciół o okazanie jej w tym względzie wszelkiej możliwej dla nich pomocy. Wzywam Emila, by zastosował się do woli ojca, którego, jak sądzę, kochał gorąco i przez którego był tak mocno kochany, wzywam go, by przygotował się do tego nie zwlekając, gdy tylko będzie mógł.\nDrodzy moi, mam nadzieję, że będziecie mnie pamiętać i mówić o mnie często. Mam nadzieję, iż będziecie wierzyć, że was wszystkich gorąco kochałem. Nie widziałem innej drogi uczynienia was szczęśliwymi, jak tylko przez szczęście powszechne. Zostałem zwyciężony, poświęciłem się, umieram i za was również.\nMówcie wiele o mnie Kamilowi; powtarzajcie mu tysiące razy, że obraz jego nosiłem czule w sercu.\nPowiedzcie to samo Kajusowi, gdy będzie zdolny to pojąć.\nLebois zapowiedział, że wydrukuje oddzielnie nasze mowy obrończe. Trzeba nadać jak największy rozgłos mojej mowie. Zalecam mojej żonie, mojej dobrej przyjaciółce, by nie oddała ani Baudouinowi, ani Lebois, ani innym żadnej kopii mojego przemówienia obrończego, jeśli nie będzie miała u siebie drugiego dokładnego egzemplarza, tak aby była pewność, że mowa ta nigdy nie zaginie. Przekonasz się, droga przyjaciółko, że ta mowa jest cenna, że będzie zawsze droga sercom wszystkich ludzi cnotliwych i kochających swój kraj. Jedynym dobrem, które ci pozostawię, będzie moje dobre imię. Jestem pewien, że i dla ciebie, i dla dzieci będzie wielką pociechą korzystanie z niego. Przyjemnie wam będzie słuchać, gdy wszyscy ludzie o sercach czułych i prawych, mówiąc o waszym mężu i ojcu, powiedzą: Był to człowiek w najwyższym stopniu cnotliwy. Zegnajcie. Już tylko ostatnia nić łączy mnie z ziemią, nić, która jutro zostanie przecięta. Jest to pewne, widzę to aż nazbyt jasno. Trzeba się poświęcić. Źli są silniejsi, ustępuję im. Słodko jest przynajmniej umierać z sumieniem tak czystym jak moje. Okrucieństwem rozdzierającym moje serce jest to, że wyrywają mnie z waszych ramion, moi drodzy przyjaciele, którzy jesteście dla mnie wszystkim, co mam najdroższego. Muszę się z nich wyrwać… ulegam przemocy… Żegnajcie, żegnajcie, milion razy żegnajcie…\nJeszcze jedno słowo. Napiszcie do mojej matki i sióstr. Prześlijcie im pocztą lub w inny sposób moją obronę zaraz po jej wydrukowaniu. Powiedzcie im, jak umierałem, i usiłujcie wytłumaczyć im, tym zacnym niewiastom, że taka śmierć jest chwalebna, a bynajmniej nie hańbiąca…\nŻegnajcie więc jeszcze raz, najdrożsi, ukochani przyjaciele. Żegnajcie na zawsze. Pogrążam się w głęboki, cnotliwy sen.\nPhilippe Buonarroti, Sprzysiężenie równych, tom II, Książka i Wiedza, Warszawa 1952.\nTags: babeuf, buonarroti\nZ listu Babeufa do ...\nDyrektoriat Ocalenia Publicznego do ...


You are at:Home»B+R»Procesy»Zanim poleciał Sputnik…\nBy Redakcja on 11 grudnia 2013 Procesy\nRok 1957 uważany jest powszechnie za początek ery kosmicznej. Wtedy to po orbicie okołoziemskiej zaczął krążyć pierwszy obiekt skonstruowany i wystrzelony przez człowieka. Jednakże pomysł podboju Wszechświata zrodził się już dużo wcześniej. Początkowo były to wizje propagowane przez pisarzy, ale z czasem zyskały naukowe podejście.\nPokonanie przyciągania ziemskiego wymaga osiągnięcia co najmniej pierwszej prędkości kosmicznej, wówczas ciało może wznieść się na orbitę okołoziemską. Technicznie, jest to możliwe dzięki zastosowaniu silnika rakietowego. Proch co prawda znany już w starożytnych Chinach, a do Europy przybył ok. XIII w., jednak rozwój batalistyki i techniki rakietowej nastąpił dopiero w XIX i XX w.\nPionierami dzisiejszej astronautyki byli trzej współcześni sobie i częściowo niezależni naukowcy: Konstanty Ciołkowski, Robert Goddard i Herman Oberth. Wszyscy znajdowali się pod dużym wpływem zyskującej wówczas popularność literatury science – fiction, której motywem przewodnim była podróż w kosmos. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się bestsellery J. Verne’a , zwłaszcza „Wokół Księżyca” i „Z Ziemi na Księżyc”, wydane w drugiej poł. XIX w. Pisarz, oprócz znakomitego warsztatu literackiego, wykazał się także znajomością praw fizyki, w tym grawitacji i podstaw batalistyki, co pomimo fantastycznego jak na owe czasy tematu, czyniły jego historie bardziej realnymi.\nNaukowcy poszli jednak o krok dalej, dając teoretyczne podłoże fikcyjnym wątkom. Ciołkowski, w wywiadzie radiowym udzielonym w latach 30 XX w. wyraził pogląd, że wysłanie obiektu w kosmos jest tylko kwestią 20, 30 lat czasu. Ten rosyjski uczony, polskiego pochodzenia na stałe zapisał się do dziejów astronautyki, a jego obliczenia i wzory stosowane są nadal przy konstrukcji rakiet. Obok Verne’a, ogromną inspiracją były dla niego dzieła jego rodaka, Nikołaja Fiodorowa, zwolennika nurtu kosmizmu. W 1903 r. Ciołkowski opublikował pracę naukową w czasopiśmie The Sientific Review, pt. „Badania kosmosu sprzętem rakietowym”. Wyłożył w nim teorię o lotach kosmicznych, jako pierwszy zasugerował użycie paliwa ciekłego w silniku rakietowym. Wyprowadził równanie na prędkość ciała zmieniającego masę, które przeszło do historii jako Równanie Ciołkowskiego i znalazło zastosowanie w astronautyce i batalistyce. Prawie ćwierć wieku później uczony opublikował kolejną pracę „Plan badań kosmicznych”, sugerując w niej, że kolonizacja kosmosu przez człowieka nastąpi w 16 fazach, a trzy lata później: „Rakiety kosmiczne”, gdzie zaproponował metodę użycia wielostopniowego silnika rakietowego.\nPrace Ciołkowskiego, choć charakteryzowały się wysokim poziomem merytorycznym, ze względu na bariery językowe i polityczne, rozpowszechnione były głównie na terenie Rosji, późniejszego Związku Radzieckiego, w przeciwieństwie do dwóch dzieł pozostałych uczonych. Co więcej, wszyscy trzej działali niezależnie, a mniej więcej do roku 1919 nie słyszeli o sobie. Goddard w początkowej fazie działalności skupił się na możliwości użycia paliwa stałego. W 1919 r, Amerykanin wydał artykuł „Metody osiągnięcia ekstremalnych wysokości”, przedstawiając w nim projekt rakiet na paliwo stałe, przeznaczonych do badania wyższych warstw atmosfery. Stały się one prototypem dzisiejszych meteorologicznych rakiet sondażowych. Warto wspomnieć o eksperymentach przeprowadzonych przez uczonego, zarówno na rakietach na paliwo stałe (pierwszy w 1915 r.) oraz płynne (m.in. słynny eksperyment w 1926 r.).\nOberth, również inspirowany pracami Verne’a, odznaczył się w dziedzinie batalistyki. Już podczas I Wojny Światowej zasugerował użycie rakiet na paliwo płynne podczas akcji bojowych. Pomimo że jego sugestie zostały wówczas odrzucone, nie zniechęcił się i kontynuował swoje prace, których pierwszym wynikiem był traktat naukowy „Die rakete zu den Planetraumen” (Rakietą w Przestrzeń kosmiczną). Wydany w 1923 r., przepełniony niezrozumiałymi dla przeciętnego odbiorcy wzorami matematycznymi, zyskał olbrzymią popularność i zainteresował świat naukowy, polityczny i ogół społeczeństwa tematyką podboju kosmosu na szerszą niż dotychczas skalę. W jego rodzimych Niemczech, utworzył się zespół inżynierów, który opracował prototyp pocisku V2 (zwanego też A4), użyty przeciwko Anglii podczas II Wojny Światowej. Wiele rakiet opracowanych w tamtych okresie posłużyło jako rakiety nośne dla satelitów i statków kosmicznych. Oberth, jako jedyny z tej trójki dożył chwili, gdy jego marzenie o podboju kosmosu stało się faktem rzeczywistym.\nThe foundation of the Space Age, Konstanin Tsiolkovsky, Encyklopedia of Astronautica\nW. E. Burrows, This new ocean, The story of the first space age, Modern Library, New York, 1998\nNASA, Brief history of Rockets\nCiołkowski Goddard Oberth rozwój sektora kosmiczego Sputnik\nPrevious ArticleObserwacje rozbłysku GRB 130427A\nNext Article Rusza Horyzont 2020\n29 stycznia 2017 3


data_NUTREX Research Liquid Carnitine 3000 473 ml - cena 14,90 zł | Sklep Sport-Max\ndata_NUTREX Research Liquid Carnitine 3000 473 ml\nNUTREX Research Liquid Carnitine 3000 473 ml\nL-karnityna odgrywa ważną rolę w metabolizmie energetycznym organizmu. Pomaga w trensporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie przetwarzane są na energie. Ten proces może pomóc w utracie wagi i poprawić wyniki sportowe, takie jak zwiększona wytrzymałość. Liquid Carnitine 3000 jest koncentratem i można go łączyć z innymi produktami dietetycznymi.\nw porcji (29,6 ml)\nPrzyjmować 1 porcję (29,6 ml) na czczo. W dni treningowe przyjąć porcję 30 min przed treningiem.


Wywóz śmieci w Sieradzu coraz droższy | Sieradz Nasze Miasto\nDariusz Piekarczyk 06.09.2010\nJedną ze śmieciarek obsługują Dariusz Grzelak (od lewej) i Bogdan Majchrzak fot. Dariusz piekarczyk\n- To prawda, choć szosa jest dziurawa. Nie ma pobocza, a krawędzie jezdni są postrzępione - przyznaje Paweł Kurzawski.\nrepatranci w sieradz...\nPolska rodzina z Kazachstanu powitana w Sieradzu (zdjęcia)\nTrzyosobowa polska rodzina repatriantów z Kazachstanu już w Sieradzu. Na gości – młode małżeństwo z siedmioletnim synkiem – czekało urządzone mieszkanie i życzliwe słowa. – Witajcie w domu – usłyszeli podczas ich oficjalnego ich przyjęcia.


Interkonekt DIY - DIY - Audiostereo.pl\ndodany przez rafal735r, 1 Października 2016 w DIY\nJaki przewód polecacie na wykonanie iC we własnym zakresie? Coś co będzie łagodne, na średnicy szczególnie. Przeglądam oferte gotowców, ale nic nie ma w normalnej cenie. Elektronik ze mnie żaden, ale IC jeszcze sobie zlepię. Może macie namiar na jakiś sklep z przewodami sygnałowymi. A jak jest podobny temat to naprowadźcie, bo nie mogę wyszukac.\nA normalna cena to?\nMoże Supra eff w cenie 100pln/mb .Kabelek nie wyostrzający,i dosyć szczegółowy .\nTrak 100zl za metr, jak kolega wyżej napisal.\nTo może klasyka:\n1.Conducfil Speakfil 8896\n2.Canare starquad l-4e6s lub l-4e5s\nad.1 bardzo dobra średnica, łagodna dość szczegółowa góra, nieco zwolniony dźwięk. Bas jest zaokrąglony i nie schodzi za nisko. Fajna scena w głąb.\nad.2 dobry bas, lekko wycofana średnica, w słabych systemach może wyostrzyć górę. Niezła precyzja i lokalizacja. Bardzo dźwięczny kabelek.\nChce jak najbardziej wyciszyć średnicę.\nSybic, może być taniej, czemu nie.\nTo canare powinien być dobry.\nWłaśnie patrzylem, tylko 12zl metr więc co mi szkodzi. Widzę że ma 4 żyły więc dwie na plus i dwie na mase? A ekran? :)\nEkran z jednej strony ;) od źródła\nRazem z tymi dwoma zylami, czy wszystkie 4 na plus? :) a czemu ekran tylko od źródła.\nMam Canare DIY i Qed Performance Graphite oryginał. Oba długości około 60 cm.\nJak chcesz podeślę Ci do testów, obecnie nie używam a w zamian napiszesz czy jest jakaś różnica bo ja jestem głuchy jak pień i interkonektow nie słyszę.\njedna strona: 2 żyły na plus, 2 na masę + ekran na masę\ndruga strona: 2 żyły na plus, 2 na masę, ekran nigdzie nie podłączony.\n"ekran tylko od źródła" żeby zakłócenia z ekranu zbierało źródło, nie wzmak.\nMożesz spróbować zrobić "coaxa" czyli ekran z obu stron do masy.\nBędzie grał trochę inaczej, ale mi czegoś brakowało w dźwięku. Wolę pierwsze połączenie.\nO tak właśnie mam wykonane.\nNapisano 2 Października 2016 (edytowane)\nDzięki, tak zrobię. Może i Coaxa też, bo mam takiego za 20zł Vivanco. Tylko muszę sobie oznaczyć żeby wiedzieć gdzie masa. A możesz napisać czym się różnią 5S od 6S? Nie chodziło Ci przypadkiem o l-4e5c?\nDzieki, ale za krótkie. Musze 1 metrowe.\nEdytowane 2 Października 2016 przez rafal735r\nto przylutuj rezystor 1-2 omy przed zwrotnicą na średnich\nA narrow profile version of L-4E6S. Specifically designed to save space and reduce weight during remote field expeditions or confining installations.\nNie polecam jednak "coaxa" jako "coaxa" z canare, jest bardzo słabiutki, tu lepiej zagra już kabel antenowy czym lepszy jakościowo tym lepiej np belden h1000\nEdytowane 2 Października 2016 przez boomaga\nA coś z tad, bo tu będę bral te co polecales\nPod interkonekty nada się też (a nawet bardziej) l-2t2s: https://audeos.pl/pl/p/Canare-L-2T2S-kabel-symetryczny%2C-do-interkonektow/543 (pod koniec nadchodzącego tygodnia ma dotrzeć).\nCiekawym odkryciem jest natomiast kabel ze srebra Yarbo: https://audeos.pl/pl/p/Yarbo-SP-1102PS-kabel-symetryczny-do-interkonektow-z-czystego-srebra/681 ale on akurat gra dość muzykalnie i raczej wycofania średnicy w nim nie uświadczymy.\nKtórego coaxa masz na myśli? Jest ich przynajmniej 5, jak nie 10 :)\nDlatego srebro odpada. Polećcie coś na coax z tego sklepu.\nW sumie widze tylko dwa sommera, więc wybór nie za duży.\nJak DIY, to nic z gotowców. Tylko własna konstrukcja.\nA niech Wam będzie :-)\nTen oto i zapomnijcie o IC:\nAz tak zaawansowane konstrukcje nie do mnie :)\nA co tu zaawansowanego? Dwie żyły w ekranie. Ot filozofia.\nAle nie mam az takiej chęci na eksperymentowanie.\nTen Belden to bardzo dobry przewód...\nCzy ten belden nie jest ciemny ? Jak to gra ?\nNie powiem Ci niestety, bo to było już dosyć dawno. Pamiętam tyle, że było bardzo fajnie.\nThink about this for a moment: It turns out that back in the day that Belden 8402 was the choice for microphone cables in a fair number of recording studios (and other pro-audio applications), so there’s a reasonable chance that for your beloved recordings, the live music went to the microphone, down the Belden 8402 microphone cable, and onto the master tape. Part of what you and I associate with ‘the master tape sound’ is unsurprisingly the sonic characteristics of Belden 8402 microphone cable.\nAutosugestia level: 999999\nTo dobry kabelek, ale do lampy - gra "trasą średnicową".\nOn jest cholernie gruby, i pewnie sztywny. Wziąłem Sommera, bo tylko sommera mieli.


Pobieranie oleju - tematy na elektroda.pl\nZnaleziono około 430 wyników dla: pobieranie oleju\nPodstawowa forma zapytania: pobierać oleju\nLJ50QT-4 50 Sharpy 2T - Nie pobiera oleju\nWitam, posiadam skuter LJ50QT-4 50 Sharpy 2T Niedawno wymieniłem iskrownik wszystko ładnie pięknie odpalam działa i nie dochodzi olej do gaźnika prosze o jakieś rady Z góry dziękuje Pozdrawiam\nMotocykle, Motorowery Hahał 12 Kwi 2015 13:11 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 405\nOpinie na temat oleju mineralnego słyszałem różne włącznie z możliwością awarii silnika w okresie zimowym właśnie przez zwiększoną gęstość oleju. Zapewne zdecyduję się na wymianę silnika. Dziękuję wszystkim za odpowiedzi.\nSamochody Początkujący nowyk_ 30 Maj 2016 08:35 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 5967\nTo wieśwagen w końcu bardzo budżetowe wozidło. Konstrukcja bardzo lubiana dlatego łatwo kupić trupa do remontu. W ciągu kilku dni 2 temat z spalaniem oleju.\nSamochody Początkujący Strumien swiadomosci swia 17 Cze 2018 07:46 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 267\nSamochody Początkujący tygrysss 12 Lut 2018 12:55 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 303\nSamochody Początkujący zachaczewski 31 Sty 2011 21:23 Odpowiedzi: 29 Wyświetleń: 9801\nSamochody Ciężarowe habi7 26 Mar 2013 08:12 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 4500\nSamochody Początkujący kwantor 02 Kwi 2013 20:02 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1959\nMam zamiar wymienić całą górę,głowica kompletna z dźwigienkami i popychaczami i pokrywa z walkami rozrządu, Mam namiar na dość dobry komplet, jak uważasz da to coś ,czy to ratowanie umierającego. Dodam że nie zauważyłem pobierania oleju na odcinku 460km, i musze sie przyznać że dość dobrze sie zbiera...\nSamochody Początkujący ferguson6600 29 Lis 2016 10:36 Odpowiedzi: 20 Wyświetleń: 3132\nSprawdź czy nie ma nigdzie wycieków a jeśli nie ma to dopiero szukaj dalej. Może poprostu na gazie bedzie pobierał. Obiło mi się o uszy gdzieś że na gazie silniki pobierają więcej oleju, ale ile w tym prawdy to nie wiem. Jedno co wiem to że mając AUDI 100 (cygaro stare) 1.9 na gaźniczku z gazem to niedość...\nSamochody Mechanika robokop 31 Lip 2010 16:42 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 4722\noleju skrzynia pobiera sobie sama korkiem wypustowym tym ktorym sie wylea wymiana polega na tym ze włacza sie bieg wsteczny doklada przystawke i sobie pobiera olej jak juz sie napełni cala caszyna kapac dosc skomplikowane samemu by tego nie robil napewno pozdrawiam\nSamochody Początkujący Krys-tian 01 Sty 2014 20:46 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 21617\npobiera olej silnik 1,6 set cordoba\nOd pewnegu czasu zauważyłem że silnik pobiera zwiększoną ilość oleju do 0,3-0,4 l. oleju na 1000 km.1,6 MPi 75 KM ALM,przebieg 125000 km.Z czym powiązaś ten fakt i jak mu przeciwdziałać.Dzieki za odpowiedź. To: czytać i zapamiętać. Tak jak napisano dla każdego mam prezent-ostrzeżenie\nSamochody Elektryka i elektronika Remik71 04 Lis 2007 22:07 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2041\nJeśli nie ma możliwości "manewrowania" /przechylenia/ transformatorem, to poduszka powietrzna i tak się stworzy- jeśli oczywiście ubytek jest na tyle durzy że nie ma oleju w konserwatorze, zresztą w izolatorach powietrze z pewnością jest zawsze.... Wycieki z reguły są na izolatorach- właściwie pod nimi...\nElektro Maszyny i Urządzenia adamfm 07 Maj 2010 09:13 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 11483\nJezeli auto nie pobiera oleju (miesci sie w normie producenta) możesz to śmiało zrobić, uzyj tylko oleju uznanych producentów, jeżeli auto zacznie olej pobierać będziesz niestety musiał wrócić do półsyntetyka. silnik zdążył już się wewnętrznie zanagarować, stąd właśnie problemy z 'podwójnym stanem'.\nSamochody Początkujący jankes3101 21 Sty 2015 18:04 Odpowiedzi: 20 Wyświetleń: 3930\nSamochody Początkujący ZBIGNIEW H 1962 27 Gru 2009 23:38 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 11670\nSamochody Początkujący jamal 04 Gru 2010 16:08 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2358\nNa 99% poszedł pierścień zbierający przy zalładaniu cylindra na tłok jeśli robił to palcami bo powinno się to zakładać za pomocą opaski , może też być żle splanowana głowica i będzie nieszczelna lub słabej jakości simeringi. Na pierwszym miejscu postawiłbym na pierścień zbierający olej może byc połamany...\nSamochody Początkujący caber 26 Gru 2010 17:58 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 4777\nSamochody Początkujący qwertyuiop1000 13 Mar 2011 23:44 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 3115\nwiele razy wymianiałem olej z 15w na 5w , i nic sie nie działo jak ci padnie silnik to takiej zmianie to nie bedzie to wina oleju tylko tego ze silnik to złom bardzo pocieszający komentarz :( zsada wymiany oleju w takim silniku jest taka : sprawdzasz czy coś pobiera jak w znikomych ilosciach...\nSamochody Mechanika Dather 26 Lut 2014 12:15 Odpowiedzi: 22 Wyświetleń: 12735\nDa się wałek w bok wyjąć. Jak poszukasz to w necie znajdziesz dokładny opis. CZy aby na pewno? Żeby zluzować wałek trzeba wykręcić kilka szpilek głowicy. Głowica jest dzielona w jednej części siedzi wałek. Wiem że się da wymienić uszczelniacze bez zdejmowania głowicy na sznurek albo sprężone powietrze...\nSamochody Początkujący jamesoki 15 Paź 2014 10:03 Odpowiedzi: 14 Wyświetleń: 2223\nElektro Początkujący GIZMOK 06 Maj 2017 22:28 Odpowiedzi: 14 Wyświetleń: 2475\nSamochody Początkujący chicken19 07 Lis 2017 21:01 Odpowiedzi: 29 Wyświetleń: 1071\nSamochody Mechanika kortyleski 16 Sie 2018 17:45 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 399\nJeśli chodzi o hamulce, gazdo dechy ostre hamowanie powoduje szybsze zużycie klocków. Zaciski jako samo samo regulujące pobierają płyn w celu regulacji klocków od tarczy, prosto mówiąc lub po prostu cieknie zacisk cylinderek przewód. Wnioskuje że przebieg to180 tys. km. sprawdzałeś kompresje na cylindrach, przy...\nSamochody Mechanika ptaszek1975 02 Mar 2008 15:52 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 21165\nSamochody Mechanika teges80 18 Mar 2009 20:26 Odpowiedzi: 24 Wyświetleń: 16968\nWitam wszystkich. Mam nastepujacy problem. Otoz moje audi pobiera bardzo duzo oleju. Wymienine zostaly pierscienie, niestety nic to nie pomoglo. Nastepnie wymienilem zaworek odmy bo niby mial przepuszczac. Tez nic nie pomoglo. Zastanawiam sie czy wymieniac uszczelniacze ale z tego co mowil mechanik to...\nSamochody Mechanika ozarkos 24 Mar 2009 15:13 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 19185\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki AGr4 17 Paź 2018 07:17 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 24101\nJakie jest pierwsze przykazanie każdego mechanika?? Nie zakładać nowych pierścieni, na stare tłoki w "podchodzonym" silniku :D . Tyczy się to tak samo, silnika z Malucha jak i z takiej Mazdy. Niestety ale tego zużycia oleju już nie da się zminimalizować. Radze się cieszyć że tylko tyle teraz pobiera...\nSamochody Mechanika dgolf 12 Kwi 2010 11:28 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 2089\nSamochody Elektryka i elektronika tedi19801980 03 Cze 2013 04:30 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 4983\nSamochody Elektryka i elektronika laszlo99 07 Cze 2018 12:55 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 147\nSamochody Elektryka i elektronika lewy_lowicz 29 Gru 2004 16:00 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 857\nSamochody Elektryka i elektronika MSWOLA 15 Gru 2005 04:26 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 2923\nOj jak ja lubię teamty oleju tyle fachowców, a żaden nie wie nawet co to klasyfikacja lepkościowa (i nie rozumię co oznacza np. 0W30), ani jakościowa, ani wskaźnik lepkości, ani własności reologiczne. Dlaczego będzie ciekł??? hmm?? co ma cieknąć?? uzasadnij to. - to do kolegi ptaszek Powiem tak...\nSamochody Początkujący lysy11 30 Lis 2009 22:48 Odpowiedzi: 49 Wyświetleń: 17856\nZetor K25 - skrzynia i podnośnik jaki i ile oleju ?\npiszesz o silniku a ja pytałem tylko o podnośnik i skrzynie biegu czy podnośnik pobiera olej ze skrzyni czy jest podnośnik oddzielony i ma swój oddzielny olej który pobiera Dodano po 1 A ma ktoś może instrukcje obsługi zetora k25 albo książkę napraw ?\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki ocwpzw 26 Maj 2014 19:14 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 16136\nkontrolka oleju honda civic 1.3 16v 1994\nMoże jak jedziesz to silnik pobiera ci część oleju na smarowanie ... jak postoi to olej opadnie i kontrolka nie miga ... Lecz to raczej nie możliwe ..\nSamochody Początkujący michal15qaz 18 Lut 2010 10:23 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1796\nSzlifowane były ścianki między którymi chodzą pompowtryski, tak jak pisałem były na nich wżery. Samochód niestety jest unieruchomiony. Puki co pompa nie była sprawdzana, mechanik wyszedł z założenia że to zużyte oringi będę przyczyną pobierania ropy do oleju.\nSamochody Mechanika michal2190 22 Mar 2011 19:41 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 2957\nWitam. Mam pytanie dot. wymiany oleju w silniku - a mianowicie w marcu 2010r zalałem costrolem 10W40 i po kilku tysiącach zauważyłem że pobiera około 1l na 1000 km. Wymieniłem na mineralny 15W40 na 6000km pobrał 11 litrów dolewki. W warsztacie mechanicznym doradzono by przejsc na 10W40 zalałem valvoline...\nSamochody Mechanika Tommi029 23 Paź 2011 20:03 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 2869\nA co do oleju, to ja w Polonezie od nowości lałem 15W/40, ostatnimi laty był to Elf Sporti SRI, teraz leję go do Omegi i jest ok. Jak lałem Magnateca, to pobierały i Polt i Omega.\nSamochody Mechanika FrOsT18 16 Lip 2012 10:11 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 3100\nprosze o pomoc posiadam doblo 2001r 1.9d ktore pobiera duże ilosci oleju kopci ale pali na dotyk,gdzie mam szukac usterki?\nSamochody Początkujący robi1214 08 Wrz 2015 20:15 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 5820\nSamochody Początkujący Koszyk1993 20 Paź 2012 12:51 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 2520\nElektronarzędzia mad3l 01 Gru 2012 12:16 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 9891\nWitam posiadam w/w pilarkę (Stihl ms 171) i mam problem z pod spodu z wężyka od oleju cieknie mi olej i chciałbym go wymienić ale nie wiem jak.I jeszcze jedno na prowadnicę wywala mi bardzo dużo oleju nie wiem dlaczego skoro są przecieki na układzie.Troszkę poczytałem że może to być wina rzadkiego oleju...\nInne Silniki Spalinowe KdF 14 Kwi 2013 12:02 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 7005\nSamochody Początkujący wielecki 11 Gru 2015 21:10 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 924\nSamochody Początkujący lututu 03 Lut 2017 17:06 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 333\n(at)gilus1, Taak, jak mi zafundujesz to chętnie przyjmę. :) (at)fuutro, Ja tam zadowoliłbym się nawet 500W stałego pobierania, byleby małe było. :) Fajnie wymyśliłeś z czajnikiem, ale, no właśnie, przegrzeje się szybko... :/ Dodano po 3 (at)LiMuBai, No to wyżej pisałem, czy to jest urządzenie,...\nPoczątkujący Naprawy cyruss 30 Cze 2009 21:42 Odpowiedzi: 31 Wyświetleń: 2993\n"Świerszczenie" to często oznaka zwarcia na wyjściu z zasilacza, tak więc może padł komp a nie zasilacz. Nieuchronnie czeka cię jednak rozpuszkowanie, idea przednia ale bałagan ogromny !. Ja osoboście pracuję z Celeronem 1.3 (właśnie za wzgledu na jego małe zużycie prądu) pobiera tak mało mocy że wiatraki...\nKomputery Hardware Adam1988 17 Cze 2003 21:54 Odpowiedzi: 22 Wyświetleń: 2431\nSamochody Elektryka i elektronika Chary 14 Mar 2006 16:35 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 3166\nno chyba najlepszym rozwiązaniem jest po prostu zmierzyć ile amperów pobiera taka pompa podczas pracy przy 12V, czyli podlączasz amperomierz szeregowo z pompą i mierzysz. Tyle powinien mieć zasilacz, a jeszcze lepiej jak więcej :).\nPoczątkujący Elektronicy Henry12 10 Lip 2006 07:45 Odpowiedzi: 16 Wyświetleń: 2201\nCzasami zdarza się coś takiego. Jedna ze świec może być już zużyta i ma oporność na granicy zakresu pomiaru sterownika. Pomierz prąd pobierany przez każdą - wyjmuje się dużą wtyczkę ze sterownika i tam masz bezpośredni dostęp do każdej świecy. Prąd bezpośrednio po załączeniu powinien być w granicach...\nSamochody Elektryka i elektronika Gerri 05 Sie 2006 14:47 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 3614\nJeśli masz immo, to na stacyjce jest cewka, która pobiera kod od kluczyka. Możesz łatwo odkręcić obudowę stacyjki i zaraz ją widać. Od niej idą kable do immo. Rozwiazanie VW dla wielu samochodów z tego okresu. Kontrolki oczywiscie nie ma, nawet po fabrycznym montażu. U mnie w POLO jest immo fabryczy....\nSamochody Elektryka i elektronika Mikusiek 20 Sie 2006 16:51 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 4588\nSamochody Mechanika trustno1 07 Wrz 2009 20:26 Odpowiedzi: 31 Wyświetleń: 12143\nAudi A3 1.9 TDI 2000 110KM jaki pobor oleju??\nZ tego co wyczytałem w internecie, ale pamiętam było w jakieś gazecie motoryzacyjnej, gdzie radził mechanik, że nowoczesne silniki diesla mogą pobierać olej z silnika w ilości jakiej napisałeś, czyli 1l/10tyś km. A z tym poborem to jak pisał przedmówca zawsze sprawdzaj na równej powierzchni, jeśli jest...\nSamochody Eksploatacja ruby8787 08 Wrz 2010 16:42 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 2619\nTa ilość to przedewszystkim w pierwszej kolejności sprawdziłbym turbo , przez same uszczelniacze tyle by nie brał ..pozdr. Dodano po 8 tak się złożyło ,że w tym tygodniu miałem podobny przypadek -skoda octavia z silnikiem agr ale zasada ta sama ,pobierała na 1000 ok1,5 l i coraz więcej ,zdjęte...\nSamochody Mechanika m.marcin 01 Lut 2012 21:22 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 3802\nNie wytrzyma 10 atm. Ale przecież możesz dać filtr na powrocie jezeli olej będzie pobierany z jakiegoś zbiornika i wracał tam.\nTechnika domowa carot 12 Sty 2012 21:38 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 1829\nWitam.Na 1000% nie jest tak jak piszesz że olej pompa hydrauliczna pobiera ze skrzyni.Wiem to bo dużo razy to przerabiałem i nawet jak była remontowana skrzynia biegów to olej był wlewany nowy i tj.Hipol. A do podnośnika masz oddzielny wlew oleju.Bardzo jest on nie poręczny jak jest to ciągnik z kabiną...\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki dyziu777 28 Sie 2018 16:10 Odpowiedzi: 16 Wyświetleń: 23253\nPanie serwisancie Masz racje że to wada fabryczna ale jak myślisz że takie nitki nawijane na przewód jest dobrze zrobione to u mnie raz byś coś takiego zrobił. Jeśli lejąc olej do kanału po przewodzie jesteś przekonany że tak dokładnie sprawdzisz pompę, to się mylisz sprawdzisz czy cokolwiek podaje...\nInne Silniki Spalinowe djandres 10 Lis 2018 14:44 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 20924\nPoczątkujący Naprawy mariolotnik 04 Kwi 2012 21:20 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 2099\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki tomek111233333 29 Lut 2016 14:07 Odpowiedzi: 23 Wyświetleń: 22671\nGóra silnika była naprawiana w innym warsztacie,bo tam stwierdzono ze uszczelniaczami pobiera,w co nie wątpię,bo jak trafił do mnie to po zwaleniu głowicy ukazały się duże progi(dziwi fakt że poprzedni mechanik tego nie zauważył) i baryłowatość tulei (ogólnie silnik był wyeksploatowany). Jako że klient...\nSamochody Początkujący pitool 02 Lut 2014 13:46 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1926\nZużyty silnik pobiera olej, a ciśnienie w układzie korbowym wyrzuca olej w w.w miejscu lub turbo straciło szczelność i zjada olej. Na teraz można spróbować wyczyścić odmę i obserwować.\nSamochody Początkujący fh1216 30 Kwi 2016 23:17 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 9264\nSystemy Grzewcze Serwis Lukasz.z95 20 Sty 2016 22:43 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 438\nTechnika domowa supchem 13 Lut 2016 20:57 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 3300\nopel vectra c - pobór oleju\nWitam ma pytanie odnośnie opla vectry c posiadam motor 2,2 na pełnym wtrysku moje pytanie jest czy te modele pobierają olej bo jeżdżę od mechanika do mechanika i jede mówi że ten typ silnika tak ma a drugi że trzeba będzie rozbiera caly silnik na dziesięć tysięcy tak półtora litra muszę...\nSamochody Początkujący invisibleman 11 Mar 2016 21:35 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 507\nProblem częściowo rozwiązany, aku padł, tzn coś bierze z niego prąd. Pobieranie spoczynkowe prądu wynosi aż 0,16 A, wyciągałem bezpieczniki i cały czas jest takie same, czy ktoś może mi pomóc?\nSamochody Początkujący RafiRup 04 Kwi 2016 18:01 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 711\nWybrałeś komponenty pobierające stosunkowo niewielkie ilości prądu, które łatwo jest schłodzić. Jest sens kombinować? Duży wieżowy cooler na procesor, karta z dobrym chłodzeniem (np. MSI Gaming), zasilacz z przyzwoitym wentylatorem i/lub z trybem półpasywnym. Więcej do szczęścia nie trzeba. Dysk...\nKomputery Modding & OC Maksiu2012 30 Lip 2016 20:14 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 1383\nJasna sprawa. Problemem okazała się oczywiście zapchana odma... zawalona była całkowicie. Podejrzewam, że stało się wtedy gdy uszczelka już dogorywała. Po wyczyszczeniu - dmuchanie zmniejszyło się znacznie. Olej autko pobiera, ale nie jakoś w nadmiarze. W końcu ma 260tyś. km :) Temat zamykam dziękuję...\nSamochody Początkujący tygrysss 02 Lut 2017 20:59 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 567\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki kierbedz4 02 Lis 2018 19:02 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 210\nPobiera olej omega A 2.4\nWitam - moja omesia jest w gazie (taką kupiłem) 90r. w gazie jest ponad 5 latek i stan licznika ma 240tys. .Miała duze ubytki oleju spowodowane uszkodzeniem uszczeli pod moską olejowa , ale zlikwidowałem usterke i myslałem ze bedzie ok. a tu lipa olej dalej pije i to nawet za duzo bo przejechałem...\nSamochody Elektryka i elektronika KAR26 30 Mar 2005 13:46 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 1581\nSamochody Instalacje Gazowe gimak 28 Lis 2008 08:54 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 3963\nKyocera FS 1750 nie pobiera papieru, rzęzi\nPodłubałem i trochę pomogło.... Po pierwsze rozebrałem moduł lasera - rzeczywiście jest luz na silniku z lustrami. Kapnąłem na ośkę od drugiej strony troszkę oleju i znacznie mniej brzęczy. Samego silnika nie rozbierałem, bo nie byłem pewien czy potrafię go złożyć z wystarczającą dokładnością. Skutek...\nDrukarki, ksero Początkujący _tad_ 02 Lut 2009 08:08 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1369\nSamochody Mechanika robokop 18 Lip 2009 13:26 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 2122\nw tamtym tygodniu ładowałem aku do pełna ale cos mi go rozładowało do mniej niz 12v i pozniej ładowałem go tylko przez chwile Aw ten weekend robilem test i nie ładowałem go pozniej juz ale narazie trzyma . pomierze jeszcze przez pare dni i podłacze pod koniec tygodnia zeby na weekend byl full naładowany...\nSamochody Początkujący andiRT 16 Lis 2009 11:02 Odpowiedzi: 69 Wyświetleń: 7951\nSamochody Mechanika tomrom1985 07 Sty 2010 16:28 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1692\nSamochody Początkujący rafcio_cc700 12 Lis 2010 19:54 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 996\nJa tam jestem nastawiony sceptycznie, gość jeżdził w ciągu dnia- było pewno 11 st. mrozu, pod maską w mieście jest całkiem ciepło, alternator ładuje w każdych warunkach i tak przez 3 dni. Pewnie, że na cieple będzie ok, ale mamy jeszcze następną zimę, zresztą może reklamować po 1,5 roku. Co do fabrycznych...\nFord fiesta 97 1.3 benzyna 60km - pobieranie płynu do silnika\npodnosi się stan oleju, prawdopodobnie przecieka płyn chłodniczy. Wymieniona była uszczelka pod głowicą, bez poprawy, po kilkunastu kilometrach stan oleju się powiększył. Co proponujecie, czy wymiana głowicy może pomóc, czy to raczej pęknięty blok. Zna ktoś jakieś miejsce gdzie można by jedno (głowicę)...\nSamochody Mechanika domex32 08 Kwi 2012 14:58 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1958\nPrawdopodobnie zaciera ci się motor scanner. Jak masz troszkę oleju (może być silnikowy) to posmaruj delikatnie oś i zobacz czy się poprawi.\nDrukarki, ksero Początkujący servicemen 29 Kwi 2012 11:56 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 2320\nStuki to luzy na korbowodzie lub ułożyskowaniu wału. Spalanie oleju, to pewnie wytarty cylinder i pierścienie. Moim zdaniem, remont jest nieopłacalny, przy takich objawach to jest przeważnie złom.\nInne Silniki Spalinowe ewmroz1 22 Maj 2012 19:44 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 2109\npolo 1.2 12v-duże spalanie,pobiera olej\nPrzebieg 160tys,rozumiem że "picie "oleju nie ma wpływu na elektro chodziło mi tylko oto czy zanieczyszczona sonda może powodować błąd o którym wspomniałem. :cry: Dodano po 2 Przebieg 160tys,rozumiem że "picie "oleju nie ma wpływu na elektro chodziło mi tylko oto czy zanieczyszczona sonda może...\nSamochody Początkujący Sołtys_Elbląga 04 Sie 2013 14:35 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 5640\nWitam. Posiadam lagune 2 1.9dci 2002r.W ostatnim czasie została wymieniona turbina, filtry i oleje. Po dwóch tygodniach samochód zaczął dymić na czarno przy dodawaniu gazu. Zdarza się, że pojawia się błąd fuel injection i wtedy samochód nie ma mocy. Pobiera duże ilości oleju. Jest taka możliwość, że...\nSamochody Początkujący szymon198312 21 Lut 2016 18:43 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 684\nJeśli byłoby duże ciśnienie w układzie korbowym to wywaliłoby miarkę oleju (miarka włozona jest luźno). Ale Sprawdzałeś czy nie ma nadciśnienia? Czy tylko zakładasz ze jakby było to by wywalilo miarke. Co się dzieje po odkreceniu korka oleju?\nSamochody Mechanika bula17 25 Lut 2016 18:44 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1488\nInne Silniki Spalinowe Rycho T 16 Cze 2016 05:20 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 2445\nWitam i dziękuję za odpowiedzi. Spytam tylko jeszcze czyli na razie nie ściągać głowicy i nie sprawdzać uszczelki ? Jeżeli wyjmę bagnet sprawdzania poziomu oleju jak mógłbym stwierdzić czy w tym oleju jest woda ? Dziękuję i pozdrawiam M.K.\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki bearq 25 Wrz 2016 06:25 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 1920\nInne Silniki Spalinowe starymysiek 19 Kwi 2017 09:35 Odpowiedzi: 35 Wyświetleń: 1878\nJak widzę kolega ma taki standard szukania winy wszędzie, tylko nie tam gdzie trzeba Przecież ja nie szukam żadnej winy. I ogólnie nie zazdroszczę takiego spojrzenia na świat, jakie Kolega reprezentuje. Przyjmuję do wiadomości, że zdarzają się ludzie porządni i gnojki, z jednymi siadam i piję herbatę,...\nGSM Użytkowy Erbit 19 Sty 2018 00:28 Odpowiedzi: 170 Wyświetleń: 4011\nalbo przepuszcza oring, albo masz za dużo oleju i go wyrzuca. druga sprawa - co do jego ilości to było gdzieś wyżej w tym temacie\nNarzędzia ogrodnicze SholT 23 Lis 2013 23:31 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 7242\nvolksvagen crafter - pobiera dużo oleju\nwitam mam problem z volkswagenem crafterem zaczoł pobierac duzo oleju jakies 1-2 litry na 300 km zależy od trasy samochód jeżdzi prawie bez ładunku wiec kwestia przegrzania odpada. wymieniłem turbo i kolektor wydechowy bo był pekniety bo ponoc to była turbina tak stwierdził serwis i jest to samo oleje...\nSamochody Początkujący jar-mar 09 Mar 2014 09:03 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 1404\nWitam . Mam podobny przypadek . Odłączyłem gumowy przewód łączący skrzynie korbową z filtrem powietrza i pobieranie oleju ustało , ale obroty stały się niestabilne . Z założonym wężykiem kosiarka pobiera prawie tyle oleju ile benzyny . Producentem jest chyba STIHL .\nInne Serwis invx 17 Cze 2005 20:33 Odpowiedzi: 24 Wyświetleń: 3635\nWitam Cię kolego, wiesz mam też podobny problem ze swoją "trzydziestką" silnik oleju nie pobiera, rozrusznik ok, akumulatorki ok, wtryski ok, pompa ok, paliwo ON-zimowy, a jak go pale to odpala jak ciuchcia łapie, łapie i go zmula jak mu gazu nie odejmę, i wiesz wpadłem na taki pomysł, że jak go odpalam...\nMaszyny Rolnicze, Sprzęt Ciężki marekqaz 04 Sty 2010 15:28 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 18147\nSamochody Mechanika buchaj1 19 Lut 2017 12:43 Odpowiedzi: 14 Wyświetleń: 1662\nSamochody Mechanika tommir 28 Lut 2010 22:45 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 4818\nMotocykle, Motorowery Hahał 13 Kwi 2015 18:58 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 390\nMiałem okazję naprawiać ową mazdę z tym silnikiem, brała olej ok 0,6/1000km i dymiła spod korka, koleś był u mechanika który stwierdził że to przez turbinę, wymienił i dalej to samo, ja wymieniłem mu tylko podkładki i spokój. To nie jest pojedynczy przypadek bo mój brat też ma taką mazdę, też brała olej,...\nSamochody Mechanika ----- 20 Wrz 2011 16:11 Odpowiedzi: 27 Wyświetleń: 25286\nSamochody Mechanika domex32 22 Kwi 2012 13:48 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 11234\nSamochody Ciężarowe jacekratownik 10 Maj 2013 22:31 Odpowiedzi: 14 Wyświetleń: 6765\nCzy samochód spala olej? Biały lub szary nagar na sondzie świadczy często o pobieraniu oleju. Może samochód jeździ w rajdach? Przy bardzo wysokich obrotach konsumpcja oleju się zwiększa. Jak wygląda spalanie? (l/100km)\nSamochody Początkujący Michaell90210 05 Maj 2013 14:29 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 6522\nSamochody Początkujący wujekbaniu 27 Lis 2013 17:04 Odpowiedzi: 26 Wyświetleń: 3564\nJedyna mozliwoscia po wymianie turbiny na nowa (zakladajac ze jest sprawna) i przedostawaniu sie oleju do ukladu spalania jest brak cisnienia doladowania - to moze wiazac sie razem z brakiem mocy. Prosze koniecznie sprawdzic doladowanie, przewaznie jest cisnienie atmosferycze + 1bar. Dodano po 1 ...\nSamochody Początkujący bobitrans 20 Lis 2016 09:12 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 4239\ngenerator zwarcie wyjścia urzadzenie obrazowania toshiba 26el933g blokada zapłonu renault końcówka alphard immergas opinie spuchnięty przewód mouser zakupy telewizor zablokowany kodem objawy uszkodzenia pompy wtryskowej


Martin Sevela wciąż zamierza stawiać na Alana Czerwińskiego\nAlan Czerwiński latem odejdzie z Zagłębia Lubin do Lecha Poznań. Trener “Miedziowych” Martin Sevela jednak nie skreśla zawodnika i planuje na niego stawiać w nadchodzącej rundzie.\n27-latek jest jedną z kluczowych postaci Zagłębia w obecnym sezonie. We wszystkich 23 spotkaniach, wliczając PKO Ekstraklasę i Puchar Polski, zawodnik wyszedł w pierwszym składzie. Na swoim koncie w obecnych rozgrywkach ma jedną bramkę i sześć asyst.\nWiadomo już jednak, że najbliższa runda będzie jego ostatnią w Zagłębiu. Alan Czerwiński podpisał już bowiem kontrakt z Lechem, który będzie obowiązywać od przyszłego sezonu. Choć krążyły pogłoski, że boczny obrońca trafi do Poznania wcześniej, na zasadzie wypożyczenia, niemal pewne, że zostanie w Lubinie.\n– Chcę na niego stawiać, bo to profesjonalista, mający odpowiednią mentalność. Mimo że ma nowy klub, jestem przekonany, że będzie grał z maksymalnym zaangażowaniem. Poza tym kto grałby na prawej obronie, gdybym posadził Alana na ławce? – wyznał trener “Miedziowych”, Martin Sevela, na łamach “Przeglądu Sportowego”.\nWarto podkreślić, że w razie odejścia Czerwińskiego, trener Zagłębia nie będzie miał wielkiego pola manewru na prawej obronie. Na tej pozycji mógłby grać Jakub Tosik, aczkolwiek Martin Sevela widzi w nim defensywnego pomocnika. Podczas sparingów na prawej stronie defensywy występował 20-letni Kacper Chodyna, aczkolwiek nie jest to jego nominalna pozycja. Ponadto w kadrze zespołu jest jeszcze 19-letni Maciej Warpas, który występuje w rezerwach.\nW tej chwili wygodnie jest Zagłębiu zatrzymać Alana Czerwińskiego do końca sezonu, jednak Zagłębie już powinno podjąć ruchy, by znaleźć jego następcę. Czy to jednak będzie ktoś z juniorów, a może klub zdecyduje się na transfer? Wszystko zależy od decyzji personalnych Martina Seveli.


Paulie Malignaggi po raz kolejny uderza w McGregora: Nie masz jaj ! - Nasze MMA\nPaulie Malignaggi po raz kolejny uderza w McGregora: Nie masz jaj !\nWygląda na to, że po dłuższej przerwie, ponownie jesteśmy świadkami beefu pomiędzy Conorem McGregorem a Pauliem Malignaggim.\nW weekend, Conor sprowokował pięściarza, zeszłorocznym wpisem, nawiązującym do rzekomego konckdownu Irlandczyka na Pauliem. Paulie oczywiście nie pozostał temu bierny, jednak teraz ponownie zaatakował Conora w mediach społecznościowych.\nConor nie pozwól by wewnętrzna suka wyszła z Ciebie. Wiemy, że zamierzasz w ostatniej chwili wycofać się z walki z Khabibem lub uciekać jak robiłeś to w 5 rundzie walki z Diazem (rewanżowej). Nie masz jaj i myślisz o mnie cały rok, ponieważ prawda moich słów pali Cię.\n1 yr passed and you saw 5 seconds of video in 36 minutes yet he cant stop talkin about me. Come on you gotta be smart enough at this point than to think he boxes anything but apples or oranges 😂\nMinął rok a Ty widziałeś 5 sekund 36 minutowego wideo, on nadal nie może przestać mówić o mnie. Musisz być wystarczająco sprytny w tym momencie, niż myśleć, że nie ma niczego oprócz jabłek lub pomarańczy.\nJak widać konflikt rozwija się w najlepsze. Warto poczekać teraz na odpowiedź samego McGregora.\nRelated ItemsConor McGregorPaulie MalignaggiUFC\n← Previous Story Klubowy kolega Conora McGregora twierdzi, że Khabiba Nurmagomedova czeka nokaut w pierwszej rundzie!\nNext Story → Trener Dillashawa: Chciałbym zobaczyć jak T.J. schodzi do 125 funtów