Sahtúot’įnę Yatį́ Text (North Slavey Language)\nThis Sahtúot’ı̨nę Yatı̨́ example was taken from a text by George Blondin. This story has been transcribed into both the current Roman orthography (left) and a traditional North Slavey Syllabic orthography (on the right). The story is in the Bear Lake dialect.\nAs the traditional syllabics orthography was designed for the Hare dialect of North Slavey, I have had to make some small changes here. Following the pattern of sound changes between the North Slavey Dialects would result in ᐟᒐ, ᕮ, and ᒐ sounding like /gwa/, both /kwa/ and /kw’a/, and /wha/. These sounds could also easily have been written ᑲᐧ, ᑦᑲᐧ, and ᑋᐧᐊ, but as the Hare syllabics reanalysed the ᕮ and ᒐ series, so I will do the same for Bear Lake Slavey. I am also being very generous with my use of ᑋ for /h/. The Hare syllabics used this final only quite rarely; I am writing it wherever present in the modern Roman text.\nDene łíı sı̨ súré beɂı̨́kǫ́ natsę xáhwe weda k’ę́ boréta Yamorıa héredı. Ɂeyı sı̨ ɂareyǫ́né dene nahkw’uwe beɂı̨́kǫ́ ɂnátse lánı k’ę́ beghǫ gots’ede.\nŁá łue túébá nákédǝ dene bets’ékwé góhłı̨ hé betúwé nésha ká ts’ékuwe dedáłe. T’á łue túé ghá mı̨́ dakıtl’u t’á dzı̨né taonéht’é mı̨́ ghákeyeda. Gots’ę derı t’ere sı̨ gah goxoe dahętl’ı̨ t’á dzı̨né taonéht’e gah goxoe gháyeda.\nHayı̨lé gah goxóé ts’é t’ere nadéła. Níhts’ı̨ húle déhyǝ́ két’á nayeda yılé, níhts’ı̨ húle t’á ts’u náyedále, hayılé whagek’e ts’ú ładet’e sı̨ náyeda, begha súdı t’á yets’édehła yegháyeda, dáhsó ɂat’ı̨ yenıwę whá yegháyídá tl’ą dekǫ́ę́ ts’énedéhła.\nDekǫ́ę́ nínıła, detá deno hé ɂeká ɂagóhdı ɂeyı ts’u ɂek’áɂat’ı whá begháyídá hadı. Ɂegúhnı yáhnı ɂaóht’e t’á Ɂı̨́k’ó t’á dene hı̨łǫ benázhǝ. Cha ɂagot’ı̨ ɂekúhyǝ́ góɂǫ ɂagóht’e t’á t’áhsı̨ ɂeká ɂagǫht’e ɂekúkadı ɂat’íle ɂeyı t’á betá sı̨ xadahxǫ benázhǝ t’á ɂat’ı̨ sónı. Betá ɂekáɂayéhdı “Sacho xoe ts’é nanıła gots’ę k’ét’á nayı̨łe gots’ę ɂeyı ts’uh ɂehłádet’e ɂat’ı̨ nídé bets’érıła bedo negónehsı̨ ɂeyı gháré kánıdı” hadı “ɂahsí duhsı̨ yenınewe nídé ɂeká hejǫ nedowıda sedá goghǫ godǝ nídé nezǫ gha nıdı,” hanídé ɂedlá ɂagodǝ gha sónı betá yéhdı.\nɁeká ɂaja hayı̨lé ts’uhya t’adenéhwé. Ɂekagháí sı̨ ɂareyǫ́né nehkáyı̨hdla. Ɂeyı ts’uh náyı̨ɂa sı̨ betl’a sı̨ bebíya nákǝ whela, kehtsǝ dúyé ɂeyı t’á t’ere dehdze dała láí ɂahet’e t’á bebí sí neríwha, deɂǝ́ t’á yeyıwha, yehé najınéhła.\nᑌᓀ ᑦᕄ ᓯˋ ᓱᑌ ᐯᐥᐃˋᑦᑯˋ ᓇᐟᓭˋ ᑦᐊᑋᐁᐧ ᐁᐧᑕ ᑫˈˋ ᐳᑌᕳ ᔭᒧᑎᐊ ᑋᐁᑌᑎ. ᐁᔨ ᓯˋ ᐊᑌᔪˋᓀ ᑌᓀ ᓇᑋᕭᐁᐧ ᐯᐥᐃˋᑦᑯˋ ᓇᐟᓭ ᕍᓂ ᑫˈˋ ᐯᖌˋ ᑯᐟᓭᑌ.\nᑦᕍ ᑦᕊᐁ ᕲᐁᐸ ᓇᑦᑫᑌ ᑌᓀ ᐯᐟᓭᕫ ᑯᑋᑦᕄˋ ᑋᐁ ᐯᕲᐁᐧ ᓀᗴ ᑦᑲ ᐟᓭᑦᑯᐁᐧ ᑌᑕᑦᕃ. ᑕˈ ᑦᕊᐁ ᕲᐁ ᖍ ᒥˋ ᑕᑦᑭᐟᕊ ᑕˈ ᐟᘛˋᓀ ᕳᐅᓀᑋᑌˈ ᒥˋ ᖍᑦᑫᔦᑕ. ᑯᐟᓭˋ ᑌᑎ ᑌˈᑌ ᓯˋ ᑲᑋ ᑯᑦᐅᐁ ᑕᑋᐫᐟᕄˋ ᑕˈ ᐟᘛˋᓀ ᕳᐅᓀᑋᑌˈ ᑲᑋ ᑯᑦᐅᐁ ᖍᔦᑕ.\nᑋᐊᔨˋᕃ ᑲᑋ ᑯᑦᐅᐁ ᐟᓭ ᑌˈᑌ ᓇᑌᑦᕍ. ᓂᑋᐟᓯˋ ᑋᐅᕃ ᑌᑋᔦ ᑦᑫᑕˈ ᓇᔦᑕ ᔨᕃ, ᓂᑋᐟᓯˋ ᑋᐅᕃ ᑕˈ ᐟᓱ ᓇᔦᑕᕃ, ᑋᐊᔨᕃ ᒐᑫᑫˈ ᐟᓱ ᑦᕍᑌᑌˈ ᓯˋ ᓇᔦᑕ, ᐯᖍ ᓱᑎ ᑕˈ ᔦᐟᓭᑌᑋᑦᕍ ᔦᖍᔦᑕ, ᑕᑋᓱ ᐊᑎˈˋ ᔦᓂᐁᐧˋ ᒐ ᔦᖍᔨᑕ ᐟᕍˋ ᑌᑦᑯˋᐫ ᐟᓭᓀᑌᑋᑦᕍ.\nᑌᑦᑯˋᐫ ᓂᓂᑦᕍ, ᑌᕳ ᑌᓄ ᑋᐁ ᐁᑦᑲ ᐊᑯᑋᑎ ᐁᔨ ᐟᓱ ᐁᑲˈᐥᐊᑎˈ ᒐ ᐯᖍᔨᑕ ᑋᐊᑎ. ᐁᑯᑋᓂ ᔭᑋᓂ ᐊᐅᑋᑌˈ ᑕˈ ᐃˋᑯˈ ᑕˈ ᑌᓀ ᑋᐬᑦᕊˋ ᐯᓇᗯ. ᐟᗴ ᐊᑯᑎˈˋ ᐁᑦᑯᑋᔦ ᑯᐥᐅˋ ᐊᑯᑋᑌˈ ᑕˈ ᑕˈᑋᓯˋ ᐁᑦᑲ ᐊᑯˋᑋᑌˈ ᐁᑦᑯᑦᑲᑎ ᐊᑎˈᕃ ᐁᔨ ᑕˈ ᐯᕳ ᓯˋ ᑦᐊᑕᑋᑦᐭ ᐯᓇᗯ ᑕˈ ᐊᑎˈˋ ᓱᓂ. ᐯᕳ ᐁᑦᑲᐥᐊᔦᑋᑎ, ᓴᐟᗱ ᑦᐅᐁ ᐟᓭ ᓇᓂᑦᕍ ᑯᐟᓭˋ ᑫˈᑕˈ ᓇᔨˋᑦᕃ ᑯᐟᓭˋ ᐁᔨ ᐟᓱᑋ ᐁᑋᑦᕍᑌᑌˈ ᐊᑎˈˋ ᓂᑌ ᐯᐟᓭᑎᑦᕍ ᐯᑐ ᓀᑯᓀᑋᓯˋ ᐁᔨ ᖍᑌ ᑦᑲᓂᑎ, ᑋᐊᑎ, ᐊᑋᓯ ᑐᑋᓯˋ ᔦᓂᓀᐁᐧ ᓂᑌ ᐁᑦᑲ ᑋᐁᐟᗱˋ ᓀᑐᐃᐧᑕ ᓭᑕ ᑯᖌˋ ᑯᑌ ᓂᑌ ᓀᘕˋ ᖍ ᓂᑎ, ᑋᐊᓂᑌ ᐁᐟᕍ ᐊᑯᑌ ᖍ ᓱᓂ ᐯᕳ ᔦᑋᑎ.\nᐁᑦᑲ ᐊᐟᗴ ᑋᐊᔨˋᕃ ᐟᓱᑋᔭ ᑕˈᑌᓀᑋᐁᐧ. ᐁᑦᑲᖍᐃ ᓯˋ ᐊᖊᔪˋᓀ ᓀᑋᑦᑲᔨˋᑋᐟᕍ. ᐁᔨ ᐟᓱᑋ ᓇᔨˋᐥᐊ ᓯˋ ᐯᐟᕍ ᓯˋ ᐯᐱᔭ ᓇᑦᑫ ᒉᕍ, ᑦᑫᑋᐟᓭ ᑐᔦ ᐁᔨ ᑕˈ ᑌˈᑌ ᑎᑋᐟᘚ ᑕᑦᕍ ᕍᐃ ᐊᑋᐁᑌˈ ᑕˈ ᐯᐱ ᓯ ᓀᑎᒐ, ᑌᐥᐁ ᑕˈ ᔦᔨᒐ, ᔦᑋᐁ ᓇᐟᗰᓀᑋᑦᕍ.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishzhiin - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishzhiin éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus simillimus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ dóó binákʼee éí łitsxo.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishzhiin éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídii dah naʼasolí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí łizhinígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi dóó Tółáníinii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monasa atra" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łichííʼ.\nTsídii dah naʼasolí łizhinígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsétah dibé - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tsétah dibé yaa halneʼ dooleeł. Náhookǫsdę́ę́ʼ dóó tó wónaanídę́ę́ʼ tsétah dibé ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí Bideeʼtsʼinígíí Dibé dóó Tłʼízí Dibé\nTsétah dibé *\nTsétah dibé éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ovis canadensis" deiłníigo deiyózhí. Tsétah dibé bikąʼígíí éí "nagháshii" wolyé.\nTʼáá díí tʼéiyá dibé kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi hadahóólįįd — dibé dabilį́įʼii éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hadahóólįįd jiní.\nTsétah dibé éí Eʼeʼaahjí Deeteel Bikéyah dóó Tsédeeshzha Dziłtah tʼóó ahayóí. Łaʼ tsétah dibé éí séítah dóó doo ayóo ndahałtingi dahiná ałdóʼ; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhiidíí tsétah dibé "Ovis canadensis nelsoni" deiłníigo dayózhí.\nTsétah dibé éí jį́įgo tʼéiyá naakai; tłʼéeʼgo daʼałhosh.\nTseʼtah dibé éí bitsʼíís dibełchíʼíi dóó łibáago ndaashchʼąąʼ łeh, áádóó éí bíchį́į́h dóó bitłʼaaʼ łigai; bitseeʼ éí łizhin. Bikąʼígíí dóó baʼáádígíí éí tʼáá áła bideeʼ hólǫ́; bikąʼígíí éí bideeʼ ntsxaa dóó shiyish.\nTsétah dibé biyáázh éí daalbáa łeh, áádóó éí bideeʼ ádaadin.\nTsétah dibé bikąʼígíí éí 70–80di asdzoh[?] áníłnééz, 120–300 dahidídloʼ áníłdáás. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso łeh: baʼáádígíí éí tʼóó 50–70di asdzoh[?] áníłnééz.\nTsétah dibé éí tłʼoh dóó azeeʼ dóó chʼil deiłchozhgo naakai.\nTsétah dibé, deenástsʼaaʼ sizį́į́h\nTsétah dibé, dibé tsaʼii sizį́į́h\nTsétah dibé sizį́į́h Bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékoh\n^ Díí bízhiʼ éí 1912 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; éí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: năghăˊshi [?]\nLast edited on 5 Yas Niłtʼees 2022, at 19:03\nDíí naaltsoos 5 Yas Niłtʼees 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsídiidlohí bitsiiyah halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidlohí bitsiiyah halchíʼígíí\nTsídiidlohí bitsiiyah halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trochalopteron erythrocephalum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łizhingo łikizh; bitsiiyah éí halchííʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼídzítso; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídiidlohí bitsiiyah halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahatʼeʼii łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼii łichíʼígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dipodomys ordii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz (bitseeʼ éí 6–7di asdzoh áníłnééz). Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsxaa; bijáád éí nineez.\nNahatʼeʼii łichíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; tłʼoh dóó chéłchaaʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Rom 16 | `USA | STEP | ketááí tímanaaqa Píbima wení watáama timá-timenune. wemá Tékeriabaq Áánûqtun-aama móra-iyakaq maréta kéitaa-kayukaraq wení mayaímá wáiye.\n1 ketááí tímanaaqa Píbima wení watáama timá-timenune. wemá Tékeriabaq Áánûqtun-aama móra-iyakaq maréta kéitaa-kayukaraq wení mayaímá wáiye. 2 uyátárai-nakoni anaaé kéwaraa-yuma móra-mora-waigoqtaba yíkáiniq umá keráwáqá wemmá awíráaro. yaímma-yataaqtaba immá wemmá áwáqnaa umá áméro. wemá kemmá tíwáqnaa uréna taíbaq-wayukagaraq yíwáqnaa uráiye. 3 Îtu Káríqtoqtaba ketê mayaímá mayáaya-nakama Patírayaa Akíra ye aúkátôpaq ketí miráoyo-maaraoyo-aimma yuwaúnana wimmá yíméro. 4 yenákámá íuraiyana ketí túwaraimma mamá paá umátikaraayapoaq ípukaune. yenákáyábámá kemá “tíkáiye” kétunata máqtemma Yéqtaaeo-wayukagaraq Áánûqtun-aama kéitaa-kayukama “tíkáiye” kéte. 5 yenákátí naaúpaq Áánûqtun-aama kéítaa-yuyabama ketí miráo-maarao-aimma yuwaúnana yeráwáqtôpaq wimmá yíméro. tíkáin-aanabo-naqa Ipáíneti wemá áqnáabariq umá Étia-marabakemma Îtu Káríqtokaq arummá ámikai-nakonopaq ketí miráono-maaraono-aimma yuwaúnana wimmá áméro. 6 Máríaa wemá akoqnáá umá keráwáqtí aúkáapimma mayaímá kémayain-inikonopaq ketí miráo-maarao-aimma yuwaúnana wemmá áméro. Aaqtarónikatigaraq Yúniatigaraq yenákámá ketimáápake-nakaratama yenákámá móra-taoqa ketê yagaroqtamá ánná-naupaqa máqe-uraayane. yenákámá máqtemma yiwíkai-kayukama yimónama íráqôniq kéeta yenákámá áaimma átáma Îtu Káríqtoni anaaé kéwaraayaq anaaékaqa kemá mirá-uraune. abo yenákáyôpaq ketí miráoyo-maaraoyo-aimma yuwaúnana wimmá yíméro. 8 Aaparíati wemá uyátárai-nakoqtaba kemmá tíkáin-aanabonapoaq wenôpaqa miráono-maaraono-wataama yuwaúnana kéwiye. 9 Abáánati wemá Îtu Káríqtoqtaba ketê móra-mayai-naqa ketí aanábó-náqá Títáákitigaraq yenákáyôpaqa miráoyo-maaraoyo-wataama yuwaúnana kéwiye. 10 Apériti wemá Îtu Káríqtoqtaba aú-aiqa matáimma Eritááburati máqtemma wení aara iyápógaraq yeqtôpaqa miráoro-maaraoro-wataama yuwaúnana kéwiye. 11 Ítíráaeo-naqa ketimáápake Erótionigaraq máqtemma Naatítatini aara iyápógaraq uyátárai-nakoni waayúkama yeqtôpaq miráoro-maaraoro-wataama yuwaúnana kéwiye. 12 Taraipínayaa Taripóta yenákámá uyátárai-nakoqtaba akoqnáá umá mayaímá kémayaayaq-nakagaraq tíkái-ketimanaaqa Péti wegáráq uyátárai-nakoqtaba akoqnáá-mayaima matáitaq yeqtôpaq miráoro-maaraoro-aimma yuwaúnana kéwiye. 13 Árûbati wemá mórama Áánûqtuma wetábá aúyakai-nakaraq anóama minnâ ketinóraa umátíkaraipoaq yeqtôpaq kemá miráoyo-maaraoyo-aimma yuwaúnana kéwiye. 14 Atíkaritagaraq Périgonigaraq Émitigaraq Paataróbaatigaraq Émaatigaraq yaímma ketíbâqawaayuma yeráwáqtê Áánûqtun-aaraq móra-iyakaq áíkutaawaq yeqtôpaqa kemá miráoro-maaraoro-aimma kétima-yikaune. 15 Piráárogatigaraq Yúriagaraq Nériati wení ámánaakogaraq Orípatima máqtemma Áánûqtuni waayúkama yeráwáqtê áíkutaawaq yeqtôpaq kemá miráoro-maaraoro-aimma kétima-yikaune. 16 keráwáqá móra-mora-yuma tíbâqawaaraa umá wenayáá-kenayaamma yiméq tótó umáyíkáaro. máqtemma kéqokeq-kaqokeq-marabaq Îtuqtaba áíkutaa-kayukama keráwáqá miráoro-maaraoro-aimma kétimatikaae.\n17 ketíbâqawaayuo, waayúkama káqon-aimma tiráátétaa Áánûqtuni waayúkama mamá yaíkaaq ígáae téta tíya-kayukabikemma nékaq máero. keráwáqtí itáíq-itaiq í-yátááqá mamá awígíoq íyábámá atéqma máero. 18 mirá-káyúkámá yemá ketááí uyátárai-naqa Îtu Káríqtoqtabama íma yúyánámmá kéitaamanibo yemá paá yeqtí yúyaba yúyánámmá kéitaae. watáagaraq átê í-áímmá téta táí-aaimma íma ítaraa-kayukama mamá maqtawémma éta makáqma káonaae. 19 máqte-kayukama keráwáqá Îtu Káríqtokaq tirummá anéq yáqtoraiyaba kéitaae. miráitaq kekáráq timuqá kématikaune. keráwáqá nóinabi íráqô-qtataaqa aónaigaae téq kétunnamanibo táí-yataaqtabama aónéq mirá kéomma íma maraígáae téq kétune. 20 abo Áánûqtuma ketááí kaayoné-yátáákón áaikoma Tááqtaamma yatámma keráwáqtí títaukoni aménáápáq yawarápaqtuwaniye. ketááí uyátárai-naqa Îtu Káríqtoni paru-yátáákómá keráwáqtê waíno.\n21 Tímotima Îtuqtaba ketê móra-mayai-nakoma wení miráoro-maaraoro-aimma keráwáqtôpaq kéyuwaiye. Arútiagaraq Yéitonigaraq Totípaterigaraq ketimáápake Ítíráaeo-wayukama keráwáqtôpaq miráoro-maaraoro-aimma kétimatikaae.\n22 Téqtiati kemá Póroni óyaupike watáama matéq maamin-áúbámá keráwáqtôpaq kágayeq kemá uyátárai-nakoni áwîkaqa miráoro-maaraoro-aimma kétimatikaune. 23 kemá Káéatini naaúpaq kémaiyunana ánibo Áánûqtun-aama kéitaa-kayukama wení naaúpaq ya káikuyoe. miráitana Káéati wegáráq yeráwákáráq miráoro-maaraoro-aimma kétimatikaae. Erááqtati wemá maa-márúkáqá mónekaq kawáá urái-nakogaraq keqtíbâqawaaraa-naqa Kawóqtati yenákámá miráoro-maaraoro-aimma keráwáqtôpaq kétimatikaaye. 24 Îtu Káríqtoma ketááí uyátárai-nakoni íráqô-qtataakoma keráwáqtê waíno. miráuma waíno.\n25 ketáámá Áánûqtun-awiqa múte yauyónátae. íbêqa Póro kemá maamin-áúbágóní aqtóráq kéyune. Îtu Káríqtoqtaba átê-wataarakemma kemá kétima-timinata Áánûqtuma keráwáqá kanaaráq mamá akoqnáá-wayukama aúqtikaniye. abo kemá keráwáqá Îtu Káríqtoqtaba aúpáq-áímmá timá tímikaune. Áánûqtuma matúq-matuq umá mái-nakoma maamin-áímmá naayóbáqá aati-aatimá aúpáq makáine. 26 miráimanibo anaaékaqa wení amuné-wáyúkátí yóyaukaq mamá abarokáq uráiye. miráitana íbêqa wemá keqtáá timátikaitaqtaa ketáámá maamin-áúpáq-wátáámá máqte-kayukabi túnatataa yemá kéitaae. wé máqte-kayukama Îtu Káríqtoqtaba itáíq-itaiq kéeta wenáama waraígáae téna kéitaiye. 27 Îtu Káríqtoma wenáainapo Áánûqtukaq wenamáa áá ítarai-manikoma tágama-yataaqa matúq-matuq umá waíno. miráuma waíno.


Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii - Wikiibíídiiya\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Circus maillardi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 17–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikąʼígíí éí bitéél łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ dóó bitʼayaa éí łigai; bitseeʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.\nLast edited on 22 Yaʼiishjáástsoh 2019, at 15:21


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tityra inquisitor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiitʼáád dóó bitseeʼ dóó bitʼaʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Yastah naaʼahóóhai - Wikiibíídiiya\nYastah naaʼahóóhai éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah dóó Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lerwa lerwa" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Lerwa" dóó "Lerwini"-jí atah yisdzoh.\nDíí tsídii éí 11–15di asdzohz[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dah daalgai; bitʼaʼ dóó bitsiitsʼiin éí łizhin dóó łigaigo yistłʼin.\nYastah naaʼahóóhai éí chʼosh dóó chʼil binááʼ yildeeł; niʼ hadláád dóó tłʼoh éí yiłchozh ałdóʼ.


Aniłtʼánii nahakʼízígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí aniłtʼánii nahakʼízígíí yaa halneʼ dooleeł. Aniłtʼánii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nAniłtʼánii * nahakʼízígíí\nAniłtʼánii nahakʼízígíí éí nahachagii dóó tsiitsʼiin łichíʼítsoh dah yikahjįʼ atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oecanthinae" deiłníigo dayózhí.\nDíí aniłtʼánii éí tsinlátah dahólǫ́ǫ łeh, áádóó éí díí tsin bitʼąąʼ nahalingo ndaashchʼąąʼ — áko éí doo nizhónígo yitʼį́į da. Aniłtʼánii éí chʼil dóó chʼosh dóó dláád deildeeł.


Tsídii dah naʼasolí łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí łizhin dóó łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Notharchus tectus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bítááʼ éí łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídii dah naʼasolí łizhin dóó łigaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Your search for the postposition -ídin without, lacking has returned 5 entries\nTs’aa’ wolyéhę́ę k’ad t’áá ’íiyisíí bídin hóyéé’.\nbasket 3-call.NI-past now really 3-without HO-lack.NI\nThere’s a real scarcity of traditional baskets now. (YM 1987:458)


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii dah naʼasolí - Wikiibíídiiya\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii dah naʼasolí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ (Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nystalus striolatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí diłhił; bitéél éí łitsxo dóó łzihingo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí łigai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii dah naʼasolí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tseewoshí łibáhí biwos łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTseewoshí łibáhí biwos łichíʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí Tseewoshí dóó bikʼéí Tseewoshí yishtłizhígíí\nTseewoshí łibáhí biwos łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Synallaxis hellmayri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; biwos éí łichííʼ; bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí łizhin.\nTseewoshí łibáhí biwos łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsįįłkaałiitsoh binághah łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałiitsoh binághah łitsxooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chrysocolaptes guttacristatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 13–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitéél éí łizhingo łikizh; bitsiiʼ éí łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ dóó binághah éí yishtłizhgo łitsxo; bikąʼígíí éí bitsiitʼáád halchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nTsįįłkaałiitsoh binághah łitsxooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Chʼó biyaʼ (chéłchaaʼ) - Wikiibíídiiya\nChʼó biyaʼ (chéłchaaʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí chʼó biyaʼ (chéłchaaʼ) yaa halneʼ dooleeł. Chʼó biyaʼ (yaaʼ) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDendroctonus rufipennis dóó\nNáhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgóó chʼó biyaʼ dahólónígíí éí naaki ałʼąą átʼé: ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendroctonus rufipennis" dóó "Dendroctonus micans" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼosh éí 2.5–9 millimeters ádaníłtso, áádóó éí Deeteel Bikéyahdi tʼóó ahayóí. Nááná éí Náhookǫsjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dahólǫ́ ałdóʼ. Bitsʼíís éí łizhingo ndaashchʼąąʼ; biyázhí éí chʼó bitáshtʼóózh yiyiʼ dahiná.


Naalʼeełítsoh bitéél halchíʼí - Wikiibíídiiya\nNaalʼeełítsoh bitéél halchíʼí éí tó wónaanídi (Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi) tʼéiyá hólǫ́; ałkʼidą́ą́ʼ éí tʼóó ahayóí ńtʼę́ę́ʼ jiní, dííshį́į́góó éí noonéeł ndi. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Branta ruficollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalʼeełítsoh éí naakigo da adéesʼeez[?] áníłtso, áádóó éí bitéél dibéłchíʼí dóó bitsʼíí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ dóó bijáád éí diłhił ałdóʼ.\nNaalʼeełítsoh bitéél halchíʼí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozhgo naakai.


Giní jáádnézí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ńléidi éí tłʼoh dahólǫ́ǫgi dóó dadzígaigi naaghá. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sagittarius serpentarius" deiłníigo dayózhí.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizábąąh łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizábąąh łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizábąąh łigaaígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis albilabris" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizábąąh éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizábąąh łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé dibéłchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé dibéłchíʼígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elseya lavarackorum" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dinilzhin dóó diniltsogo naashchʼąąʼ.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé dibéłchíʼígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chéchʼil bitʼąątah ayáásh - Wikiibíídiiya\nChéchʼil bitʼąątah ayáásh\nChéchʼil bitʼąątah ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus neglectus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibélchíʼí; binátsʼiin éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.\nChéchʼil bitʼąątah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Joh 16 | `KZE | STEP | naaémba kesááiyaveꞋa íma asiramái méꞋa siyúwáavo séꞋa mináímbá kwésimatimunda imáyáa oró.\n1 naaémba kesááiyaveꞋa íma asiramái méꞋa siyúwáavo séꞋa mináímbá kwésimatimunda imáyáa oró. 2 naaémba marapá-kwáásímó keinárawatavesamo monoꞋ-náúmpákémbá kwatuwánáemo sénááomba mindáyavesa sésa Ísuna kwayó-kwáásí tínkamiyawai Áánútuna mayáímá kwémayaawe kampaꞋá sénááowe. 3 kenté kesivonté íma suwánaamba pósa miráumai sáwíꞋa umátinkanaaowe. 4 ívéꞋa mináímbá kwésimatimunda póna mindá paárínaꞋa táákaꞋa maréꞋa séꞋa simásimakaimba kwévaariye sénááowe. mindáyaveꞋa kwésimatimune Ísu siráiye.\nÁánútun-amanko mayáímá kwémayain-kwasai.\nÍsu simásuwena séna keinárawate máyaunda póꞋa mináímbá íma simátímakeꞋa 5 siꞋmákaiwainopaꞋa íyóndatavaiye séꞋa ívéꞋa simátímakaanaꞋa náávara iyónó séꞋa íma sísaa owaꞋá 6 iyónaumne súnda-aimbo ísááwana tirunkó umbaí taisaꞋá póꞋa náávara iyónó séꞋa íma sísaa owe. 7 áraiꞋa simátimeꞋa séꞋa ímo iyúndarakai kentí karááꞋá tutinkáníwaima íma kúmísino. iyéꞋa kwembá aiꞋmáráanana keinárawate kumbéna kaweꞋá umátinkaniye. 8 kumbéna marapáꞋá máyáan-kwaasi kentí sáwí-imayaagona ááimba agaráátinkaniye. arupímo umáímo maígona ááimba agaráátinkaniye. Áánútumo aaivimbó maitinkáníwaina ááimba agaráátinkaniye. 9 kesááiyavaimo ímo áraire síyawaiyavena simátimena séna kentí sáwí-imayaa úwoi kwáyáiye síníye. 10 kesivonópaꞋa iyúnda íma suwánanaaomba póna kentí karááꞋá tutinkáníwaima arupí umái ménaaomba kunagaráátinkaniye. 11 maambáráráꞋá sáwí-kawaanaꞋa áꞋa aaivimbá mayánkaraimba póna Áánútu aaivimbá maitinkáníyema simátiminimbaniye. 12 sáwívar-aimba simátimusina umbai-áímbá póꞋa ívéꞋa íma kanaán-umai isánááomba póꞋa naaémba isánááowe. 13 Áánútun-amankoma kumbéna amápa-tantaatavena árair-aama vaꞋmái simátiminiye. íma kwená imáyáavinkemba simátiminivo simámakain-aimba simátimena aánomo paárinin-tantaaꞋa simátiminiye. 14 súnda-aimba simátiminana kesúwíꞋa anómba íníye. 15 amápar-aintomba kesivondéímá mindá kendéímán-iye. miráumai séꞋa simámakaunda-aimba Áánútun-amankoma simátiminiye Ísu siráiye.\ntirumbá umbaí tamái naaémba kaweꞋá uráin-kwasai.\n16 Ísu simásuwena séna sáwíyankaꞋa íma suwánéꞋa aáno suwánanaaowe súwasa 17 kwená kwayó-kwáásívínkémbá évakarawai sésa kesivonópaꞋa iyúnda póꞋa sáwíyankaꞋa íma suwánéꞋa aáno suwánanaaowemo simbá nóintavaiya kwésiyo. 18 sáwíyankaremo simbá mináínkóná ááimba íya kwéisaumne. nóintavaiye séna kwésiyo suwaná 19 Ísu miwí tuwánarena áísaa ónáe kwéuwana simátimena séna sáwíyankaꞋa íma suwánéꞋa aáno suwánanaaowemo súnda-aintaveꞋa keinárawaꞋa ávááraumai kemó súnda-aintaveꞋa ísámae kwénaaowe. 20 áraiꞋa simátimeꞋa séꞋa keinárawaꞋa iviꞋá táíyasa marapá-kwáásí aamoí ónááombanivo kentirumbá umbaí tamái méꞋa naaémba kentirumbá etóyóí ónááowe. 21 moórá-ininkomo iyámpóímo maránkarainda-kanaama tínanamo éna áíꞋo kwéuwanamo maránkaraintavaiye séna ísámai umbaí táínana naaémba miníyámpóí awánéna aamoí umánkaniye. 22 mirá ontembá kentirumbá ísámai umbaí téꞋa naaémba suwánéꞋa aamoí ónááowe. aamoimó ií-yántááꞋá íma maitiyuwánááowe. 23 minkánáá tínaꞋa íma sísaa ónááovo kesivombá áísaa íyamba kentávéꞋa ísámai áísaa íyantavena póna mirá umátinkaniye. 24 kesivombá íma áísaa uráavo ívéꞋa kentávéꞋa ísámai áísaa íyamba mirá umátinkainana kentirunkó anómba aamoí ínaꞋa máéro Ísu siráiye.\nmarapá-tántááꞋá Ísu usáyaaitaraiye siráin-kwasai.\n25 Ísu simásuwena séna kwántámai-aimba simátimunda póꞋa naaén-kanaama tínaꞋa kesivon-áái paárumai simátimenaumne. 26 minkánáámó tínaꞋa kesí imáyáa ontáváí kesivombá áísaa íyaꞋa kemá íma áísaa onaná 27 kwemá úwoi tiména kwenarumbá tímakaintavena póna úwoi timíníye. kentávéꞋa séꞋa Áánútunopakemba kunkáiye séꞋa tirumbá símakaantavena kesivomá arumbá tímakaiye. 28 kesivonópakemba marapáꞋá kumbáyaunda póꞋa ívéꞋa marapáꞋá tuwéꞋa kesivonópaꞋa iyónaumne Ísu súwasa 29 kwená kwayó-kwáásí sésa ívéꞋa íma kwántámai-aimpinkemba sémpo avoratá kwésimasimene. 30 kesáámá séta áísaa ónáisaye íma súnayaama emá ísaraandanaꞋa po paárumai kwésene. miráyá séta Áánútunopakemba kunkáane kwésune suwaná 31 Ísu séna kentávéꞋa Áánútunopakemba kunkáiye sembánivo 32 sáwíyankaꞋa siyuwéꞋa kentí naaóꞋ-naoꞋa kóyáwé owaꞋá keyáá maúsina kesivomá kesé máyáiye. 33 mináímbá simátimunda póꞋa kesé tarúmai méꞋa aánoumai kwempaꞋá máéro. marapá-kwáásí akáꞋáámba simátinkesa sáwíꞋa umátinkanaaombanivo marapá-tántáákwárá kwaásigwaraꞋa usáyaaitaraunda póꞋa kentirumbá aamoí umái ménaaowe Ísu siráiye.


Tóidoozohii bítááʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTóidoozohii bítááʼ łitsooígíí\nTóidoozohii bítááʼ łitsooígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Fulica leucoptera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–17di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bikʼos éí łizhin; bidaaʼ éí dinilgai; bítááʼ éí łitso dóó dijool łeh.\nTóidoozohii bítááʼ łitsooígíí éí chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.


Chʼíshiibeezhii baa dzólnígíí - Wikiibíídiiya\nChʼíshiibeezhii baa dzólnígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pardaliparus elegans" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél dóó bizééʼ dóó bítłʼah éí łitso; bitʼaʼ éí dinilbáago łikizh łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nChʼíshiibeezhii baa dzólnígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Joh 9 | `USA | STEP | Îtuma uréire kéena mórama aúgaroq-naqa aónaraiye. wemá naayóbáqá anóama kémarakaitanama aúramma karopáguraiye.\n1 Îtuma uréire kéena mórama aúgaroq-naqa aónaraiye. wemá naayóbáqá anóama kémarakaitanama aúramma karopáguraiye. 2 máqtemma Îtuni iyápó-annama wemmá ítama aónaraae: “Aráábaeo, náawaq kúmiq-yataariq itanawáq anóama aúgaroq-iyapoma marákárainabiyo? maamin-nákóáq kúmiq-yataariqa uráí anóaboawaq kúmiq-yataariqa uráíyô?” téta ítama aónaraae. ááqibo Îtuma maará téna timá yímikaiye: “maamin-nákóní kúmiq-yataakoma íma wemmá mamá aúgaroq-naqa aúkáiye. wenanóboyuti kúmiq-yataakoma íma wemmá mamá aúgaroq-naqa aúkáibo mi-wágón áaimma miráuma íma wáiye. ímiye. maami-qtátááqá Áánûqtuni maiyáígómá abarokáq maan-nákókáq pááq íniye. 4 íbêqa aabaúmá wáinagaraq timátíkái-nakoni mayaímá máyáanatao. miráipoana aaqô enáinanama móra-nakoma mayaímá íyaonena kanaaráq ímayaniye. 5 kemá maa-márábímô máunama kemá maa-márábín-ómmúne.” mirá téna Îtuma timátuwena 6 Îtuma mararáq wirááti wiqmakéna maramá abákátena wirááti-maragaraq mamá yogarí-karaariq umátuwena Îtuma yomá tarôq uráiye. tarôq umátuwena Îtuma mi-tónápó min-nákóní aúnáakaq pérakatuwena 7 miráitana Îtuma wemmá timá ámikaiye: “emá Táéróa-nokaayupi nommá koberaao.” téna tiráiye. maamin-áwíqá waéqma yarááe “timákáawana kóuraiye”. miráitana wemá uréna nommá kobékaiye. nommá pétuwena mikáké aúramma karáqma aónamaena yauwéqma iráiye.\n8 ááqibo máqtemma wení márûpaq-wayukagaraqa wemmá káonaa-kayukagaraq naayóbáqá wemá aáwaqtaba aarawaamá ítama yimónéwaine téta yé tirááe: “nôraq inábiyo? aqá maamin-nákómá maraqô máena waayúkaraqa áa kéyaitana aáwaqtabama itaa-itaa éwainabiyo?” tewata 9 yaímma-wayukama tirááe: “owé. wemá maamin-náqíye.” téta tirááe. ááqibo yaímma-wayukama tirááe: “ímiye. wemá paá miráuma móraiq urái-naqiye.” tewana aanibo aanábógó wé tiráiye: “minnâ áraimma kemúne.” téna tiráiye. 10 yé timá ámikaae: “nôraq itanawáq aúramma kabáríkaiyo?” tewana 11 wé yauwéqma timá yímikaiye: “min-náqá Îtue téta áwîqa kéyaae. wemá yomá tarôq umátuwena túnáakaq tótaa umátíkátuwena wé timá tímikena tiráiye ‘emá Tááéróa-nokaayupi nommá koberaao’ téna titaqá ááqibo kemá nommá kogéberaunana túrakoma íráqôniq kéitaq kéqokeq-yataaqa íbêqa káonaune.” téna titata 12 yé timá ámikaae: “min-náqá náakaraq máiyo?” tewana maará téna wemá tiráiye: “kemá paá íaonaraune.” téna yauwéqma tiráiye. 13 maamin-náqá naayóbáqá aúramma karopáguraimiye yemá Pérati-wayukaraq awíqmeta urááe. 14 mi-túpáámá Îtuma yomá tarôq umátuwena aúgaroq-naqa mamá aúramma tágayakaraiye mi táoqa Tabaati-yúpááráré. 15 mikáq Pérati-wayukama ítama aónaraae: “enaúrakoma náaraq umá íráqôniq uráiyo?” tewana wé timá yímikaiye: “wemá túnáakaq yomá pétikaitaq nommá kobéqtuwe íbêqa kanaaráq káonaune.” téna timá yímikaiye. 16 miráipoana yaímma Pérati-wayukama tirááe: “Tabaati-yúpáámá íma kawáá kéipoana maamin-nákómá Áánûqtunopake íiraiye.” téta tirááe. káqo-Perati-wayukama tirááe: “wemô kúmiq-araaq-naqa máenamoenama wemá náaraq umáwaq anón-awaameqa kanaaráq iné inábiyo?” téta timátuweta yaíkaaq umá kaayaq-ánnáé urááe. 17 miráitata min-nákómá keqnáámmá ítama aónaraae: “enaúramma wemá kékabarirakaitaa wetábámá nóineq tinóno?” téta ítama aónaraae. wé tiráiye: “wemá Áánûqtuni amuné-náqíye.” téna yauwéqma tiráiye.\n18 ááqibo wemá naayóbáqá aúgaroq-naqa marákáraamanibo íbêqa kanaaráq káonaitata anó-monoq-wayukama minnáyaba yirummá íkámetaboata anóboyuma yááyareta ítama yimónaraae: 19 “maaminnâ keqtáaninabiyo? árainaq kenákámá aúgaroq-naqa marákáraayanabiyo? owé. kéteyamanibo náaraq umáwaq íbêqa wemá aúramma kanaaráq káonaiyo?” téta ítama yimónaraae. 20 anóboyuma yauwéqma timá yímikaaye: “ketáanikorataboaka aónarauyama anóama aúgaroqa marákáraimiye. 21 ááqibo wé náaraq umá aúramma kanaaráq káonaiyo? kerátá íma ítarauye. náawa aúramma mamá kabárírakaraiyo? kerátámá íaonarauye. wemmá ítama aónaaro! wemá anópoana wenamáárîq aamá timá-timiniye.” téta tirááye. 22 wenanóboyuma Ítíráaeo anó-monoq-wayukayataba yáaqa kéikatetaboata mirá-tiraaye. anó-monoq-wayukama yeráwáqá wágáábaq timá akoqnáá umákaae: “móra-nakoma Îtuqtaba Metáíyae tínna-naqa monoq-náúpáké watuwánúnatae.” 23 minnáyababoata wenanóboyuma tirááye: “wemá anómibo wekáq ítama aónaaro.” téta tirááye.\n24 miráitata kaayaq táoqa keqnáámmá maamin-nákómá naayóbáqá anóama kémarakaitanama aúramma karopáguraimiye wemmá Pérati-wayukama ááyareta yé timá ámikaae: “emá Áánûqtun-awiqa múte yauyuwo! ketáá káonaunatae maamin-náqá Îtuma kúmiq-yataariq i-náqíye.” téta tirááe. 25 minnáyabo min-nákómá yauwéqma tiráiye: “wemá kúmiq-yataariq inárábi íyabiyo kemá íma ítaraune. kemá móra-yataaqa áraimma kéitaune. kemá naayóbáqá túgaroq-naqa máqe-uraunamibo íbêqa kanaaráq káonaune.” téna wé timá yímikaiye. 26 yé ókaraq-okaraq itaa-itaa umá ítama aónaraae: “wemá emmá nôraq umákáraiyo? wemá náaraq umá aúramma kabárírakaraiyo?” téta ítama aónaraae. 27 yauwéqma wé timá yímikaiye: “kemá keráwáqá timá tímikaunaqanibo íma kéitaae. nôraq itaráq keráwáqá keqnáámmá itánéra kéoo? áqa keráwákáráráq kétikaitaraq wení iyápó-annama auránéra kéoo?” téna yauwéqma tiráiye. 28 yé wemmá aá awáágureta tirááe: “emáaq wení iyápó-annama mááne. ááqibo ké ketáá Mótetini iyápó-annataa máunatae. 29 Áánûqtuma Mótetima aamá ámikaiye minnáyaba kéitaunatae. miráimanibo min-náqá náakakena iráiyo? ketáá íaonaraunatae.” téta tirááe. 30 min-nákómá yauwéqma timá yímikaiye: “keráwáqá anó-kayukamanobo wé náakakena kéiyo íaonaraunatae téq kétee. aanibo wemá wenamáárîq ketúramma mamá kabárítikaraiye.” téna tiráiye. 31 yé timá ámikaae: “túyánámmá kéitaunatae. Áánûqtuma kúmiq-wayukati yáama íma kéitaibo paá wenaúyánámô ítama kaqtó umá máyáa-kayukama yetáama Áánûqtu kéitaye. 32 maa-márámô tarôq urái-kanaarake íbêq-kanaarakaraq aúramma karoparáin-iyapoma marákáitana móra-nakoma íma kabárírakewaine. móra-nakoma íma kanaaráq mirá-iniye. 33 maamin-náqá Áánûqtunopake íirenama wemá anón-awaameqa kanaaráq íiniye.” téna wé tiráiye. 34 yé akoqnáá umá tirááe: “nóinabiyo! emá kúmiq-yataapi paá marákáraa íbêqa ketáá kétiraa-tennataabiyo?” téta yé timátuweta min-náqá yabitimátukaae.\n35 Îtuma min-náqá yabitimátúwáan-aimma ítátuwena yaónatuwena tiráiye: “emá Waayúka-Araakomma arummá káme íyabiyo?” téna ítama aónaraiye. 36 min-nákómá yauwéqma tiráiye: “anóko, wemá náawabiyo? timá tíminaq wemmá tirummá áméno.” téna tiráiye. 37 Îtuma timá ámikaiye: “wemmá aónatukaane. minnâ íbêqa etê watáá-wataa kéteq máune.” téna Îtuma timá ámikaiye. 38 uyátáraana-nako, kemá emmá tirummá kámune.” timátuwena Îtukaqa araayutáúmmá aténa nunamupí Îtun-awiqa múte kéyauyena timá ámikaiye. 39 miráitana Îtuma tiráiye: “maa-márábí kemá árain-aaiqtaba kaaqaari-ááíqtábá yainaíyábá kukáune. miráitata íkaonaa-kayukama kanaaráq aónanoe. ááqibo káonaa-kayukama yúgaroq-wayukama auránóe.” téna Îtuma waéqma itaí-áímmá tiráiye. 40 yaímma Pérati-wayukama wenamakaq máeta timá ámikaae: “kekáráqtáá túramma kégaropaiye. íyaq kéteno?” téta timá ámikaae. 41 Îtuma yauwéqma tiráiye: “keráwáqô paá túgaroqo máeq oweqa keráwáqá íma kúmiq-yataakaraqa íineq oné. ááqibo íbêqa keráwáqá ‘kanaaráq káonaunatae’ téq kétee. miráipoana keráwáqtí kúmiq-yataaqa paá wáiye.” téna Îtuma tiráiye.


Dahiitį́hii tʼádeekíní bitéél łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii tʼádeekíní bitéél łibáhígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campylopterus largipennis" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bizééʼ éí dinilbá; bitʼaʼ éí diłhił dóó deekį́; bidaaʼ éí nineez dóó tʼóó bíyó shiyish.\nDahiitį́hii tʼádeekíní bitéél łibáhígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Tsídii dah naʼasolí bitłʼaaʼ yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí bitłʼaaʼ yishtłizhígíí\nTsídii dah naʼasolí bitłʼaaʼ yishtłizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Notharchus swainsoni" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitłʼaaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dah naʼasolí bitłʼaaʼ yishtłizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bibid diłhiłgo halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał bibid diłhiłgo halchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bibid diłhiłgo halchíʼígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melanophryniscus dorsalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bibid éí diłhiłgo halchííʼ; binághah éí dah dzíchiiʼ łeh; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bibid diłhiłgo halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Ováhtsa walló wajácuháámɨ uwáábóóbedívu.\n‘The boy sent the book to the teacher .’\nOváhtsa walló wajácuháámɨ uwáábójavu.\n‘The boy sent the book to school.’\nsending recipient NP-all L\nOvátsake ó wállotsóhi wajácuáámɨ uwáábóóbedívu.\n‘I make the boy send the book to the teacher.’\nRRegularly suffixation of reflexive marker -mei may also results not in a valency change, but in a reading where the agentivity of the subject is deranked, translated by native speakers as 'do x poorly', or in a passive reading y


Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał łitsogo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał łitsogo dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Tsinlátah chʼał Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał łitsogo dadootłʼizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał łitsogo dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaenorhynchus orophilus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo dootłʼizh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał łitsogo dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Big Boquillas Ranch - Wikiibíídiiya\nBig Boquillas Ranch\nKéyah Boquillas Ranchdi éélkid, Beeʼeeʼhózin biniiyé dah aztʼą́ʼ.\nKéyah Big Boquillas Ranch woolyéʼígíí éí 491,000 acres aniiłtsoh, Hoozdo Hahoodzo biyiidiʼ siʼą́ą́h. Díí kéyah Big Boquillas Ranch woolyéʼígíí éí kin Seligman, AZ bitsį́į́hgo áádóó atiin iidleezh Route 66 bibąąhgo (naʼhókǫsjigo), áádóó éí Waalibéí Dineʼé bikéyah bitsį́į́hgo áádóó éí Góóhníinii bikéyah bitsį́į́hgo áádóó nitʼą́ą́ Seligmanjįʼ. Boquillas Ranch éí 36°1′55″ NHK dóó 112°47′9″ EʼE-gi bił hazʼą́.\nYaʼiishjááshtsoh 09, 1987 biyihah yę́ędą́ą́ʼ Naatʼáanii Chairman Peter MacDonald kéyah naʼyiisnį́į́h, $33.4 damiiltsoh beeʼkéyah naʼhaznį́į́h (Yaʼiishjááshtsoh 09, 1987 biyihah yę́ędą́ą́ʼ, Bilagáana Hastiin Bud Brown woolyégo kéyah Boquillas woolyéʼígíí $26.2 damiiltsoh yééʼnaʼyiisnį́į́h, áádóó Naabeehó yiichʼį́ʼ naʼháyáágoʼ éí $33.4 damiiltsoh yéébaʼnaʼhaznį́į́h Naabeehó bichʼį́ʼgo. Bilagáana Hastiin Bud Brown $7.2 damiiltsoh béeso yeeʼayiilá). Yaʼiishjááshtsoh 23, 1987 biyiihahgo iindá Naabeehó bił beeʼdaʼhózin, kéyah naʼhaznį́į́hígíí áádóó naaltsoos beeʼnidaʼnéézdéíʼ, Naʼnízhoozhídę́ę́ʼ naaltsoos Gallup Independent áłtsé beeʼnidaʼnéízdéí.\nBéésh náábałí atsiniltłʼish ííłʼínígíí\nKéyah Big Boquillas Ranch bikáaʼgi béésh nabááłí nidooníł atsiniltłʼish alʼį́į́h doolééł biniiyé (Bilagáanakʼehjí)\nNTUA biNaaltsoos, béésh nabááłí Abrey Cliffsdiʼ (Kéyeh Boquillas bikáaʼgi) ndaʼdoonííłʼígíí yaa halneʼ (Bilagáanakʼehjí)\nDíí naaltsoos 15 Yas Niłtʼees 2018 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naʼashǫ́ʼiitsoh łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼiitsoh łizhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iguana melanoderma" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼiitsoh éí 25–40di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí dinilgai.\nNaʼashǫ́ʼiitsoh łizhinígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó hosh bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; łahda chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Tsé Łichííʼ Dahazkání (Hoozdoh Hahoodzo) - Wikiibíídiiya\nTsé Łichííʼ Dahazkání (Hoozdoh Hahoodzo)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tsé Łichííʼ Dahazkání (Hoozdoh Hahoodzo) yaa halneʼ dooleeł. Tsé Łichííʼ Dahazkání (Yootó Hahoodzo) aldóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTsé Łichííʼ Dahazkání *\nTsé Łichííʼ Dahazkání\nBilagáana bizaadjí éí “Red Mesa” wolyé.\nTsé Łichííʼ Dahazkání éí Naabeehó bikéyah bikáaʼdi ooʼhoolyé; Hoozdoh Hahoodzo biyiʼdi ahoolyé.\nTsé Łichííʼ Dahazkání éí 12.7 tsinsitą́ dikʼą́ągo hahoodzo,[?] áádóó áadi diné 480 kéédahatʼį́ (2010 yę́ędą́ą́ʼ diné daaltá). Tsé Łichííʼ Dahazkání éí 36°58′3″N 109°23′21″W-gi bił hazʼą́. Tsé Łichííʼ Dahazkání éí 5,364 adéesʼeez[?] ąnzáadi (kéyah bineelʼąąhígi).\nTsé Łichííʼ Dahazkáníigi éí óltaʼ naakigo siniil; díí éí Red Mesa K-8 School dóó Red Mesa High School wolyé.\nTsé Łichííʼ Dahazkání táá naaznilí biweb site (Bilagáanakʼehjí)\nNaabeehó bikéyah bikáaʼgi tááʼ naaznilí dabinighango naaznilígíí\nAyání Bitoʼ · Bááh Háálį́ · Beʼekʼid Baaʼoogeedí (Hakʼeeltʼizh, Séí Heetsʼósí Bikąʼ) · Beʼekʼid Baa Ahoodzání · Beʼekʼid Halgaii · Beʼekʼid Halchííʼ · Beʼekʼid Hóteelí · Béésh Haagééd · Bilagáana Nééz · Bis Dah Łitso · Bis Deezʼáhí · Bitłʼááh Bitoʼ · Chéchʼiltah · Chéchʼízhí · Chéchʼiizh Biiʼ Tó · Chʼínílį́ · Dáʼákʼeh Halání · Deinihootso · Díwózhii Biiʼ Tó · Dlǫ́ʼí Yázhí · Doo Alkʼahii · Gad Ííʼáhí · Hanáádlį́ · Honoojí (Łeejin Haagééd) · Hoshdódii Tó · Jádító · Jeeh Deezʼá · Kin Hózhóní · Kin Dah Łichííʼ · Kin Łigaaí · Kinłitsosinil · Kinteel (Hoozdoh hahoodzojiʼígíí) · Kitsʼiilí · Kʼaiʼbiiʼtó · Kʼaabizhiistłʼah · Kʼiiłtsoiitah · Lókʼaʼchʼégai · Lókʼaahnteel · Łeeyiʼtó · Łichíiʼii · Maʼii Tééh Yitłizhí · Maʼiitoʼí · Nahashchʼidí · Nahatʼá Dziil · Naakaii Bitoʼ · Naakaii Tó · Naatʼáanii Nééz · Naatsisʼáán · Naʼníʼá Hayázhí · Náhodeeshgiizh · Náhodeeshgiizh Chʼínílíní · Názlíní · Naayízí · Niʼiijííh Hasání · Niinahnízaad · Ooljééʼ Tó · Shą́ą́ʼtóhí · Tachíí/Bis Dootłʼizh Ndeeshgiizh · Teeł Chʼínítʼiʼ · Tó Áłtsʼíísí · Tó Bééhwiisgání · Tó Dínéeshzheeʼ · Tó Haachʼiʼ · Tó Hahadleeh · Tó Hajiilneehé · Tó Hałtsooí · Tó Hweełhíní (Łį́į́łgaii Beʼekʼid) · Tó Łání · Tółikan · Tó Naneesdizí · Tó Nehelį́į́h · Tó Niłtsʼílí · Tóyééʼ · Tʼáá Bííchʼį́įdii · Tʼiis Názbąs · Tʼiis Tó/Naaʼnideetiin · Tʼiistsʼóóz Ńdeeshgizh · Tʼiistsoh · Tʼiistsoh Sikaad · Tłʼohchiní · Tłʼóoʼditsin (Jádí Haditʼįįh) · Tséʼałnáoztʼiʼí · Tsʼah Biiʼ Kin · Tsé Ííʼáhí · Tsé Łání · Tséłgaii · Tsé Łichííʼ Dahazkání (Hoozdoh hahoodzojiʼígíí) · Tsé Łichííʼ Dahazkání (Yootó hahoodzojiʼígíí) · Tsé Łichííʼ Deezʼáhí · Tsé Nikání · Tsé Nitsaa Deezʼáhí · Tséchʼízhí · Tsé Dildǫʼí · Tsééhílį́ · Tséhootsooí · Tsénáhádzoh (Bááhaztłʼah) · Tsé Siʼání · Tsétaakʼáán · Tsétaʼ Tóakʼoolí · Tsétsį́į́ Nániitłʼiní · Tséyaa Tó · Tsézhin Dilkǫǫh · Tsídii Tó · Tsin Názbąs · Tsinaabąąs Habitiin · Tsinyiʼ Beʼekʼid · Tsiiłchin Biiʼ Tó · Tsiizizii · Tsʼíhootso · Yaʼniilzhiin/Náneelzhiin (dóó Chéchʼil Dah Łichííʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos Tsé Łichííʼ Dahazkání (Hoozdoh Hahoodzo) yaa halneʼígíí éí tʼóó ndeesgai nahalin. Bééʼdítséehgo ní éí Wikiibíídiiya bíká adíílwołgo átʼé.\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Tááʼ naaznil dabinighango naaznilígííNaaltsoos biiʼ sinilí (doo yitʼínii): Ałtsʼáʼáztiin yázhíStubs (kin)\tNavigation menu\nEnglishEspañolBân-lâm-gúCatalàDeutschHrvatskiItalianoNederlandsनेपाल भाषाPortuguêsСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиУкраїнськаVolapük\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 25 Atsá Biyáázh 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshiishzhiin bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshiishzhiin bitéél halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nigrita bicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí diłhiłgo halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshiishzhiin bitéél halchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Díí séigoʼ éí 4–5di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí diniltso dóó łibáago naashchʼąąʼ. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Dlǫ́ʼiiłgaii - Wikiibíídiiya\nDíí dlǫ́ʼii bízhiʼ éí 1912 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; éí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: dlûʼˊiłgaĭ [?]\nDlǫ́ʼiiłgaii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mustela erminea" deiłníigo dayózhí.\nNahashchʼidí dóó Dlǫ́ʼii Danilínígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ nahashchʼidí\nNahashchʼidí yił aheełtʼéhii yázhí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii\nGólízhii yił aheełtʼéhii\nDlǫ́ʼii bitéél halgaií\nDlǫ́ʼii łizhin dóó łitsooígíí\nDlǫ́ʼiiłgaii bitsʼíís éí 6–9di asdzoh[?] áníłnééz (bitseeʼ éí 3–4di asdzoh[?] áníłnééz); bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso. Shį́įgo éí binághah łichííʼ dóó biteeldę́ę́ʼ łigai; haigo éí binághahgi łigai ałdóʼ.\nDíí dlǫ́ʼii éí alghałgo naaghá — gah dóó naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí deilghał.\nDlǫ́ʼii · Dlǫ́ʼiiłgaii · Tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii · Dlǫ́ʼii (bílaʼashdlaʼii bilį́į́ʼ) · Dlǫ́ʼii łizhiní · Dlǫ́ʼii yázhí · Dziłtah dlǫ́ʼii · Dlǫ́ʼii bitseenézí\nDlǫ́ʼiiłtsooí · Dlǫ́ʼii bitéél halgaií · Dlǫ́ʼii łizhin dóó łitsooígíí · Náhookǫsdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii · Ńdíshchíitah dlǫ́ʼii\nDlǫ́ʼii noodǫ́zígíí · Tábąąh dlǫ́ʼii · Gólízhii yił aheełtʼéhii · Niłchiis · Shádiʼááhdę́ę́ʼ niłchiis · Tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼiiłkizhii\nTábąąstíín · Tábąąstíínchilí · Tábąąstíín ntsxaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąstíín\nNahashchʼidí · Tó wónaanídę́ę́ʼ nahashchʼidí · Tłʼiish yighání · Nahashchʼidí yił aheełtʼéhii yázhí · Bisóodichį́į́hí


Tiger stock vector. Image of forest, india, looking, mammal - 18980324\ntiger black looking profile animal painting graphic remorseless side mammal wildlife illustration playful furious orange themes clip forest stalking hunting asia feline claw threats silhouette fur back head carnivore nature beauty design front zoo cartoon ethnicity beautiful bengal tattoo india art cat striped\nTiger figures in various poses against a blue background\nTiger figures in various poses against a blue background.\nID 18980324 © Anti Nõmmsalu | Dreamstime\n2629x2104px(8.8" x 7" )@300dpi4.5MBjpg\n3161x2530px(10.5" x 8.4" )@300dpi6.6MBjpg\n3718x2976px(12.4" x 9.9" )@300dpi31.6MBtiff\nBackground with a sea turtles


Góóól! III. online ke shlédnutí a stažení zdarma (download)!