Tsinaaʼeeł biyaʼ - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tsinaaʼeeł biyaʼ yaa halneʼ dooleeł. Tsinaaʼeeł bichʼosh ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTsinaaʼeeł biyaʼ/Tónteel tsinaʼayąʼii éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Teredinidae" deiłníigo deiyózhí. Tsinaaʼeeł biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.\nAzhą́ éí chʼosh bitsʼaʼígíí yidáoltąʼ ndi, díí chʼosh éí bitsʼaʼ ádin. Bitsʼíís éí nineez dóó áłtsʼóózí. Tsin éí bichʼiyąʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ diyóósh - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ diyóósh éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Bikéyahdi dóó Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pituophis lineaticollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 45–70di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh łeh; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ diyóósh éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.


Tábąąh chʼiyíítʼogiishzhiin - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼiyíítʼogiishzhiin éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Knipolegus orenocensis" deiłníigo dayózhí.\nTábąąh chʼiyíítʼogiishzhiin éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsxilghááh dadichʼízhígíí - Wikiibíídiiya\nTsxilghááh dadichʼízhígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ahééháshį́įhdi dóó Ahééhałtį́įhdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Taricha" deiłníigo deiyózhí. Tsxilghááh dadichʼízhígíí éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsxilghááh éí 5–8di asdzoh[?] ádaníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitéél dóó bibid éí łitsxo łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsxilghááh dadichʼízhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Tsídii íígházhí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii íígházhí łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trogon citreolus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ éí diłhiłgo łibá; bikąʼígíí éí bitłʼaaʼ łitso; bitseeʼ éí łigai dóó kʼíjíjin; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí łibá.\nTsídii íígházhí łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Gık’èts’ı̨ı̨̀dı: Chı̨k’èda Mǫǫ̀la Kw’ahtı ts’àdı dǫ\nAmęę̀ ats’ı̨t’e ı̨le\nŁadı̨ eghàlats’eèda agodza\nEdı̨ k’ègı̨de weghàts’ı̀da\nMǫǫ̀la Kw’ahtı Kǫ̀\nMǫǫ̀la Kw’ahtı edı̨ eghàlagı̨ı̨̀da\nAyıı̀ t’à eghàlagı̨ı̨̀da\nEdaanı ndè k’è edets’eda, ndè k’èts’ede, yatı tats’etı eyıts’ǫ edaànı k’èdets’etł’ı̨ sıı̀ hoghàgıts’eèhtǫ t’à edaànı edzanę k’è k’egı̨de weghàı̨da.\nDakwe mǫǫ̀la kw’ahtı nı̨de kò, ndè k’è edets’eda naàwo hoghàgeètǫ. Dǫne sǫłı̨ dǫne naàwo hazǫ kàɂa t’à mǫǫ̀la kw’ahtı ts’àgı̨dı. T’ası hazǫ kàɂa gha dǫne sǫłı̨ mǫǫ̀la kw’ahtı gha eghàlaede ı̨le, tłı̨ xè eghàlaeda, dǫ k’ehɂı̨, yatı etahtı, nàze dǫ, łıwe aɂı̨ dǫ, tsoh aɂı̨ dǫ eyıts’ǫ mbo haeht’e dǫ.\nS/Cst. Andrew Stewart loads a toboggan, Aklavik patrol, 1946. NWT Archives/N-2005-001:0093\nHotı̀ nezı̨ edehots’ıı̀hdı k’ègèzǫ ha hǫt’e, ekǫ ndè k’è aget’ı̨ ha nı̨de. Mǫǫ̀la kw’ahtı ası̨ı̨̀ ndè k’è gots’ǫ hǫts’a edzanę k’è nı̨ı̨̀dè k’ègı̨dı. Edaànı edets’eda naàwo k’ègezǫ ha hǫt’e.\nPeter Ross, Mǫǫ̀la Kw’ahtı xè eghàlaedǫ ghǫ gode.\nS/Cst. Andrew Stewart prepares a camp meal, Aklavik Patrol, 1946.\nS/Cst. Peter Esau (left), guides Garner King and Cst. Bob Knights into Fish Lake, Sachs Harbour, 1958.\nCutting fire wood, 1922.\nPolice Interpreter hauling water, Aklavik, 1920s.\nKǫ̀ta mǫǫ̀la kw’ahtı kǫ̀ gołı̨ adza eyıts’ǫ edı̨ı̨̀ dǫ łıwe agehɂı̨, ehdzo agehɂı̨ eyıts’ǫ sǫmbak’è gòłı̨ gàà mǫǫ̀la kw’ahtı kǫ̀ gołı̨ adza. Mǫǫ̀la kw’ahtı kǫ̀ łǫǫ gołı̨ adza, Fort Constantıne (Forty Mıle, YT) eyıts’ǫ Lake Harbour (Kımmırut, NU), eyıts’ǫ Ellesmere Island gots’ǫ̀. Mǫǫ̀la kw’ahtı kǫ̀ wehda ı̨łaa wet’à aget’ı̨ hǫt’e.\nĮnęę edzanę k’è ndè necha wehoı̀dı ı̨le, edzanę taı. 1999 gokwe, Northwest Terrıtorıes, Nunavut Terrıtory xè ı̨le.\nBackground: RCMP Detachment Resolute Bay, 1949. Library and Archives Canada/National Defence Headquarters, 126784\nMǫǫ̀la Kw’ahtı Wenı̨htł’èchı̀\nOld Crow, 1962\nCameron Bay, 1932\nSachs Harbour, 1958\nHerschel Island, 1923\nLake Harbour (Kimmirut), 1930s\nSpecıal Constables eyıts’ǫ wekę̀ę̀ tłı̨ nı̨wa k’ede xè eghàlageèda naàwo k’ègeèzǫ. Tłı̨ t’à edzanę k’è ndèts’ǫ̀ k’aowoh gıgoòt’ı ha gı̨ı̨̀wǫ. Kǫ̀ta ts’ǫ̀ nı̨htł’è sıı̀ k’egele ı̨le, eyıts’ǫ kǫ̀ta dǫne ts’ǫgede ı̨le.\nBackground: S/Cst. Andre Jerome on patrol from Arctic Red River [Tsiigehtchic] to Inuvik, 1957. NWT Archives/N-1993-002:0004\nWehda tłı̨ xè eghàlagı̨ı̨̀da whı̀le. Wehda tłı̨ gots’ǫ naede eyıts’ǫ wehda gıdza zǫǫ̀ haı̨ɂa wegot’ı̨. Wehda gıxè hagodza. Haànı kò ı̨whąą ghàdegeèhtǫ.\nAlbert Elıas, weɂè xè godoS/Cst. Moses Raddı\nTłı̨ k’èts’edı k’ets’ezǫ ı̨le\nZhahkahk’èkoa t’à get’ı̨ agodza gokwe, edzanę k’è dǫne sǫłı̨ tłı̀ gıts’ǫ ı̨le. Tłı̨ t’à eghàlats’eèda dè, dzę tàt’e eyıts’ǫ xo ghàà nezı̨ gık’èts’edı hǫt’e. Mbo eyıts’ǫ łıwe wet’e gede, xok’è nıdè deɂǫ nezı̨ gıwa ts’edı hǫt’e.\nRCMP puppies Peter and Paul, Sachs Harbour, 1958. NWT Archives/N-2005-001:0176\nLaà nàtso haànıko, Specıal Constable tłı̨ gha tı̨lı gehtsı̨, zaà detǫ kò.\nBreaking trail on the Dawson to Fort McPherson patrol, 1920s. NWT Archives/N-1979-067:0061\nTłı̨ t’à dǫne tı̨lı k’è k’egı̨ı̨̀de. Specıal Constable edı̨ı̨̀ tı̨lı nı̨ɂa k’egezǫ, mǫhta dagǫht’e k’èzǫ, ndè wehodı le k’è edets’eda naàwo k’èts’eèzǫ gha wet’aɂà hǫt’e.\nS/Cst. Peter Esau and Cst. Bob Knights on patrol to Holman Island [Ulukhaktok], 1958. NWT Archives/N-1993-002:0178\nTłı̨ t’à eghàlats’eèda gha t’ası\nBackground: RCMP dog leader, Fort Rae detachment, 1926. NWT Archives/N-1987-016:0618\nCanvas dog booties, 1980s.\nThis dog whip was used by RCMP Insp. Nordie Kirk in Aklavik in 1945-46.\nThis dog bowl belonged to Jumbo who worked with Special Constables in the Fort Reliance detachment in the 1930s.\nLeather Dog harness, 1940-50s style.\nĮmbè k’è kehogıı̀hdı\nĮmbè k’è, deh eyıts’ǫ tı t’à dǫne kǫ̀ta k’ede. Įmbè k’è Specıal Constable eyıts’ǫ mǫǫ̀la kw’ahtı xè, whaleboats, schooners, elà haànı t’à taba hogıı̀hdı.\nJimmy Akavak, Sandy Akavak, and Matthew Akavak with Cst. McLaughlin and Cst. Marchbank, on Eastern Arctic Patrol, Lake Harbour [Kimmirut], NWT, 1944. NWT Archives/N-2005-001:0249\nMǫǫ̀la kw’ahtı dakwe Northwest Terrıtorıes nı̀de kò, Dǫne Sǫłı̨ yatı k’ègezǫ le ı̨le.\nEtahtı eghàlaede adza, mǫǫ̀ta kw’ahtı kǫ̀ta dǫne xè eghàlageèda gha eyıts’ǫ kǫ̀ta ts’ǫ̀ k’egede nı̨dè mǫǫ̀la kw’ahtı ts’àgedı gha. Specıal Constables eyıts’ǫ etahtı łǫǫ yatı kàɂa gegezǫ, Mǫǫ̀la yatı eyıts’ǫ Kwètı̨ yatı sıı̀.\nYatı kàɂa t’à gots’ede, mǫǫ̀la kw’ahtı gıgha wet’àɂa, naàwo gha eghàlageèda gha eyıts’ǫ hǫtsa t’asagodza nı̨de.\nS/Cst. Vital Thomas, Rae [Behchokǫ̀], 1962. NWT Archives/N-2003-037:0188\nSemǫǫ, Gwıch’ın yatı k’è gode ı̨le … dǫne semǫǫ eyıts’ǫ setà ts’ǫgede ı̨le, mǫǫ̀la kw’ahtı ts’ǫ̀ gogede ha gı̨ı̨̀wǫ dè, nezı̨ edegha gogede ha dı̀ nı̨de. Dǫ gha etahtı gı̨lı̨ ı̨le eyıts’ǫ dǫ gha Sergeant haànı le dè, Corporal to gogede ı̨le. Dǫ gha etahı gıgha nezı̨, ededı̨ whacho RCMP ts’ǫ̀ gogede ha gı̨ı̨̀wǫ le t’à.\nLouıse Reındeer, detà goghǫ gode S/Cst. Johnny Reındeer\nS/Cst. James Fabien of Fort Resolution spoke English, French, Chipewyan and Dogrib [Tłı̨chǫ], 1933.\nRCMP Letter of Engagement for dog driver and interpreter S/Cst. Jimmy Fabien, 1929.\nSeyatı̀ k’ę̀ę̀ “Specıal Constable” ayıı̀ awots’edı\nDası́dën lát’e-u, dası́dën ts’énı\nVidree Oonaatsoo Ts’anuu\nKw’ahtı Xè Eghàladadǫ\nT’ası t’à hotı̀ edek’èts’edı gha\nGoht’ǫ wet’à gokǫ̀ eyıts’ǫ nezı̨ hòlı̨ t’à aget’ı̨ t’à asagedza le. Ts’èko whaà gots’ǫ edaànı t’ası tehtsàwò, nǫ̀ghàwò, ekwǫ̀wò eyıts’ǫ dendıwò t’à goht’ǫ gehtsı̨. Tłı̨mǫtǫ, whè, tłı̨kèa eyıts’ǫ tłı̨ts’ò gehtsı̨ k’ègezoɂı̨.\nRCMP and friends showing off their winter clothing. Old Crow, 1954. NWT Archives/N-1979-062:0145\nSemǫǫ, mǫǫ̀la kw’ahtı gha lıbala ɂeh whetsı̨, dı dzę RCMP ɂeh edzıedo t’à aget’ı̨ eyıts’ǫ gıtł’àɂe k’è dekwo nawhet’ı. Semǫǫ haànı whetsı̨ ı̨le. RCMP gha naelı ı̨le, gogha kè eyıts’ǫ jıh sıı̀ whetsı̨. Įdaà gede ha dè, semǫǫ gogha łèt’e ehtsı̨. Gogha mbògǫ eyıts’ǫ ehgwa gogha whetsı̨.\nMabel Brown, demǫǫ gho gode Mary Kendı\nMary Kendi was the wife of S/Cst. Alfred Kendi and supported the Aklavik detachment. Mary was an impressive seamstress and is fondly remembered as a pillar of the Gwich’in community.\nMartha Stewart was the wife of S/Cst. Andrew Stewart. They traveled between Fort McPherson and Aklavik, spending most of their time in the mountains. She was well-known for her sewing and traditional skills, which were valuable to the RCMP.\nT’ası gàà wegodı̀ k’èhodzǫ\nInuvialuit-style parka made by Annie Kaglik.\nMittens made by Martha Stewart.\nBoots made by Martha Stewart.\nSash made by Martha Stewart.\nMary Kendi’s pin cushion.\nMary Kendi’s caribou skinning knife.\n© 2017-2018 Prince of Wales Northern Heritage Centre


Wóóneeshchʼįįdii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí wóóneeshchʼįįdii yaa halneʼ dooleeł. Wóóneeshchʼįįdii náánáłaʼígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nWóóneeshchʼįįdii éí chʼosh bijáád hastáníjįʼ atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 2,500go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cicadidae" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼosh éí binááʼ ntsaa dóó bitʼaʼ yigháhootʼį́; bideeʼ doo nineez da. Łaʼ éí binááʼ daalchííʼ, náánáłaʼ éí binááʼ daalzhin. Wóóneeshchʼįįdii éí 1–2di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh; deesdoigi wóóneeshchʼįįdii dahólónígíí éí 6di asdzoh[?] ádaníłtso. Nááná éí łizhingo ndaashchʼąąʼ łeh (Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi wóóneeshchʼįįdii dahólónígíí éí dadootłʼizh ałdóʼ).


Ńdíshchíitah dįʼ - Wikiibíídiiya\nŃdíshchíitah dįʼ éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falcipennis falcipennis" deiłníigo dayózhí.\nDíí dįʼ bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił dóó dinilbáago łikizh; bijáád éí łigai. Bitsʼíís éí 1.2–1.7 adéesʼeez[?] áníłtso. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nŃdíshchíitah dįʼ éí chʼil bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Tsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zonotrichia albicollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai; bitsiitʼáád éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí łitso; bidaaʼ éí diniltsxo.\nTsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígííí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Abigaíl ga̱jma̱a̱ David | Libro ga̱jma̱a̱ numuu Biblia\nLÁ NATATSINIIʼ a̱ʼgu̱ mitsiʼyáa bi̱ xtáa ra̱ʼkha̱ náa David ráʼ. Nagumbiʼyuu Abigaíl. Ikhaa nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱, ga̱jma̱a̱ tséniñuʼ rí David maʼni dí ra̱májánʼ. Mú nákha xóó tséʼyaa dí nirígá, mbuʼyáá ndiéjunʼ rí nixtáa ragíʼnuu David.\nNda̱wa̱á rí David nagájnuu ragáyúu náa Saúl, narkaʼuminaʼ náa mbá tsíñu. A̱ngui̱i̱n ga̱jma̱a̱ tikhun bi̱ kuwa náa goʼwóo naguwáʼ náa ikhaa. Mbá 400 xa̱bekha kuwa raguwáʼ náa David, ga̱jma̱a̱ ikhaa na̱jkha̱nú nanindxu̱u̱ xa̱bu̱ ede̱ náa ikhiin. Ikhú David na̱jkha̱ náa rey bi̱ xtáa náa Moab ga̱jma̱a̱ naʼthí: ‹Mbá péñu, atatsíñaʼ rí anu̱ʼ ga̱jma̱a̱ ru̱dúʼ maguanún ga̱jma̱á ni̱ndxa̱ʼ asndu índo̱ gáyóo ndiéjunʼ gágíʼnuʼ›. Nda̱wa̱á, David gajmíi̱n xa̱bi̱i̱ nugi̱ʼdi̱i̱ nurkaʼumijná náa kúbá.\nNguátha mbiʼi nda̱wa̱á, David naninuwiinʼ Abigaíl. Ajmbio̱o̱ ikhaa nagumbiʼyuu Nabal, bi̱ gíʼdoo wéñuʼ ga̱jma̱a̱ gíʼdoo mbaʼa wéñuʼ ku̱ba̱ʼ. Gíʼdiin mbá 3,000 mugu̱ ga̱jma̱a̱ 1,000 tsu̱jtuunʼ. Nabal ni̱ndxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ tsigáwiinʼ a̱jkiu̱u̱n kaʼñúún eʼwíínʼ. Mú Abigaíl ra̱ʼkhá tháán mitsiʼyáa wéñuʼ. Ga̱jma̱a̱ najmañuu naʼni dí májánʼ. Mbóo miʼtsú asndu niʼnikáwíín bi̱ kuwa náa goʼwóo. Guʼyáá xú káʼnii nirígá.\nDavid gajmíi̱n xa̱bi̱i̱ nanindxu̱ún míjínʼ náa Nabal. Nimbayíí mu mbuñun mugiu̱u̱. Mbóo mbiʼi David nakunguinʼ xa̱bi̱i̱ mu munda̱ʼa̱a̱ Nabal mbá péñu. Ikhiin naguanu náa Nabal nákha ikhaa xtáa naʼdu̱u̱n mugiu̱u̱ gajmíi̱n bi̱ numbayíí. Ni̱ndxu̱u̱ mbóo mbiʼi dí narígá ndxa̱a̱, Nabal gíʼdoo mbaʼa ganitsu miʼtsí. Ikha jngó xa̱bi̱i̱ David nuthi: ‹Nini̱ndxu̱xu̱ʼ májánʼ xa̱bu̱ ga̱jma̱á ni̱ndxa̱ʼ. Na̱nguá ninikuʼwáxu nimbáa mugu̱, asndu nimbáyaaʼxu ndi̱ñu̱u̱n. Rí xúgi̱ atani péñu, araxnúxuʼ ganitsu›.\nNabal eʼthí: ‹Xáxnu̱u̱n ganitsu xa̱bu̱ xóo ikháanʼ›. Tsigawinʼ a̱jkiu̱u̱n kaʼñúún xa̱bu̱ índo̱ naʼthúún, ma̱ngaa naʼthí dí ra̱májánʼ ga̱jma̱a̱ numuu David. Índo̱ xa̱bu̱ nutháán rígi̱ David, ikhaa nakiʼnáa wéñuʼ. Ikha jngó naʼthúún xa̱bi̱i̱: ‹¡Guda chidialaʼ!›. Ikhú nagájnún gúxiyáa Nabal gajmíi̱n xa̱bi̱i̱.\nÍndo̱ rí mbáa xa̱biya̱ niʼdxuun xúgíʼ ajngáa dí ra̱májánʼ rí niʼthí Nabal, ikhú naʼthúu̱n Abigaíl dí nirígá. Núkhu Abigaíl naʼni mújúnʼ ganitsu, ga̱jma̱a̱ naxieʼduun búrriu̱u̱ ikhú nagájnuu na̱jkha̱. Índo̱ rí Abigaíl natsijnuu David, ikhú nakajtaa náa búrriu̱u̱, nakruigu edxu̱u̱ ga̱jma̱a̱ naʼthúu̱n: ‹Tátá, mbá péñu, xátaʼgíiʼ edxa̱ʼ rí niʼthí ajmbioʼ Nabal. Ikhaa ni̱ndxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ skágunʼ, ga̱jma̱a̱ naʼni dí tséjmaa. Gi̱i̱ ka̱ya̱ tsigijñaʼ maxna̱ʼ. Mbá péñu, atrigú ga̱jma̱a̱ atatsimba̱a̱ a̱jkia̱nʼ xtayuxuʼ dí nirígá›.\nDavid eriʼña: ‹Ikháánʼ ni̱ndxa̱ʼ mbáa a̱ʼgu̱ bi̱ nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱. Nitani̱ rí ní xáxiyáa Nabal ga̱jma̱a̱ numuu rí na̱nguá nigáwiinʼ a̱jkiu̱u̱n kaʼyuxuʼ. Rí xúgi̱ ayuuʼla tsímáá náa guʼwáaʼ›. Nda̱wa̱á, índo̱ rí Nabal nakháñuu, Abigaíl na̱jkha̱nú nanindxu̱u̱ mbáa dí a̱ʼgiu̱u̱ David.


Watch Scooby Doo! Stage Fright (2013) online free kisscartoon\nHome » Scooby Doo! Stage Fright (2013)


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí biwos łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí biwos łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sturnia sinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; biwos dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bitʼaʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łibá.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí biwos łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Naʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diniltsogo noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diniltsogo noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii diwozhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zonosaurus laticaudatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diniltsogo noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí niłhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diniltsogo noodǫ́zígíí éí chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Díí hastiin tł’ééjí hataałgo bee béého’ doolzįįd.\nThis man became famous as a Night Chant singer. (YM 1987:110)


scooby doo! and the gourmet ghost giada Are Tan Jay Stores Closing In Canada, Can I Work In The Isle Of Man, 6749 Townline Road, Byron Ny 14422, New Jersey Airport, Charlotte Hornets Jersey Black, James Robinson Jaguars, First Hat-trick In Test Cricket, Columbia Mo Directions, New Orleans Directory, Sam Koch Salary, " />\nscooby doo! and the gourmet ghost giada\nAre Tan Jay Stores Closing In Canada, Can I Work In The Isle Of Man, 6749 Townline Road, Byron Ny 14422, New Jersey Airport, Charlotte Hornets Jersey Black, James Robinson Jaguars, First Hat-trick In Test Cricket, Columbia Mo Directions, New Orleans Directory, Sam Koch Salary,


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cisticola subruficapilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binághah éí halbá; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Niʼgóó naʼashjéʼii noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nNiʼgóó naʼashjéʼii noodǫ́zígíí\nNiʼgóó naʼashjéʼii noodǫ́zígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cesonia" deiłníigo deiyózhí. Niʼgóó naʼashjéʼii noodǫ́zígíí éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 31 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí tʼóó bíyó heetsʼóóz; adóó éí diłhił dóó łigaigo ndaashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí diłhiłígíí\nhodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí diłhiłígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí diłhiłígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oreophrynella quelchii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–0.9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi gah binághah halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi gah binághah halchíʼígíí éí Biishchʼid Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pronolagus saundersiae" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; binághah éí halchíiʼ łeh; bitéél éí łigai; bitseeʼ éí diłhił; bijaaʼ éí nineez.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi gah binághah halchíʼígíí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.


Tábąąsdísí bitseeʼ deekíní - Wikiibíídiiya\nTábąąsdísí bitseeʼ deekíní éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gallinago stenura" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo yistłʼin; binághah éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí ayóo nineez; binááʼ éí łizhin.\nTábąąsdísí bitseeʼ deekíní éí chʼosh dóó tąądee naagháhii deildeełgo naakai.


Ahééhałtį́į́hdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii - Wikiibíídiiya\nAhééhałtį́į́hdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; niʼtátʼahgi éí hiná. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scapanus orarius" deiłníigo dayózhí.\nDíí naadoobooʼíinii éí 4–5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; bíchį́į́h éí tʼáá dinilchííʼ; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nAhééhałtį́į́hdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsintah chʼałtʼą́ʼí binághah diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah chʼałtʼą́ʼí binághah diniltsooígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus nanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí diniltso; binááʼ éí diłhił.\nTsintah chʼałtʼą́ʼí binághah diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tąądee naagháhii bitsʼatsohí éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acavidae" deiłníigo deiyózhí. Tąądee naagháhii bitsʼatsohí éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dahólǫ́.\nLast edited on 4 Atsá Biyáázh 2022, at 12:37


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łibáhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mastigodryas melanolomus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 50–75di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naʼatsʼǫǫsí yilghał; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Bítłʼahgaii - Wikiibíídiiya\nBítłʼahgaii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltops" deiłníigo dayózhí. Bítłʼahgaii éí naaki ałʼąą átʼé.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bítłʼah dóó bitsiiyah éí łigai; bitłʼaaʼ dóó bitłʼaakááʼ éí halchxííʼ; bidaaʼ éí dinilbá.\nBítłʼahgaii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh zhį́ʼii - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh zhį́ʼii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalacrocorax nigrogularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 30–31di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bikʼos éí nineez; bikeeʼ éí diłhił. Shį́įgo éí bítááʼ tsédídéehgo dootłʼizh.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh zhį́ʼii éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.


Tiníléítsoh noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTiníléítsoh noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Varanus niloticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tiníléítsoh éí 60–75di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo noodǫ́ǫz łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTiníléítsoh noodǫ́zígíí éí hazéí yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał; chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼagiidaakíní bitłʼaaʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼagiidaakíní bitłʼaaʼ halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cacicus haemorrhous" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí halchííʼ; binááʼ éí dootłʼizh; bidaaʼ éí dinilgai dóó deekį́.\nChʼagiidaakíní bitłʼaaʼ halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Daantélí bitseeʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nDaantélí bitseeʼ nineezígíí\nDaantélí bitseeʼ nineezígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psarisomus dalhousiae" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Psarisomus"-jí atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiiʼ éí łizhin; bitsiitʼáád éí dootłʼizh; bizééʼ dóó binákʼee éí łitso; bitʼayaa dóó bitseeʼ éí yágo dootłʼizh; bidaaʼ éí dinilgai.\nDaantélí bitseeʼ nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nLast edited on 22 Yas Niłtʼees 2022, at 18:52


Chʼééh digháhii bikeeʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼééh digháhii bikeeʼ łichíʼígíí\nChʼééh digháhii bikeeʼ łichíʼígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chelonoidis carbonaria" (éí doodaiiʼ éí "Geochelone carbonaria") deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí nihookááʼ tʼéiyá naakai (doo tayiʼjįʼ dahináa da). Deesdoigi dóó honeezílígi éí tʼóó ahayóí. Nááná éí hodíłchʼilgi dóó ndahóółtseiigóó naakai łeh.\nDíí chʼééh digháhii éí bitsʼaʼ łizhin, áádóó éí bikeeʼ łitso dóó łichíiʼgo daalkizh. Bitsʼaʼ éí 10–14di asdzoh[?] áníłnéez łeh. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso.\nChʼééh digháhii bikeeʼ łichíʼígíí éí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai; chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó azeeʼ deiłchozh; chʼosh chʼééh digháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.


Tó nitéél nitságoʼ atságáá - Wikiibíídiiya\nTó nitéél nitságoʼ atságáá\nTó nitéél nitságoʼ atságáá (Bilagáana bizaadjí éí "tsunami" wolyé; díí saadígíí éí Binááʼádaałtsʼózí bizaad bitsʼą́ą́hdę́ę́ʼ saadígíí átʼé (津波). Saad "tsu" éí "tsin naaʼeeł bá hazʼánígi" óolyé; saad "nami" éí "tó bííshgháán" óolyé.) Tó niteel nitságo kéyah bikáájį́ astágáágo oolyé. Tóoł tłʼaahdi kéyah haʼdíínágo tóʼígíí displace ayiiłʼį́į́h (Tó niteel nitsáago displace atʼį́į́hgo áádóó éí tóʼígíí yaaltááłgi atʼį́į́h; Díí éí kéyah bikáájį́ tóʼígíí nitsáago atságáá). Díí átʼé tó niteel atsánaadaʼígíí éí Binááʼádaałtsʼózí Bikéyahdi ayóo akwii naʼhótʼį́į́h, 195di akwii nadzágo baʼakwįįndzin. Akwii tʼéigo tó niteel atságáágo ałtsó hoołchxǫʼ, tó bąąhgo.\nTó niteel nitsáago atsá niyá, yaʼhalnégo naashchʼáá. Díí éí Kéyah haʼdéísná bitsąąʼdę́ę́ʼ tó niteel nitságo atságááʼígíí yaʼhalné.\n2004 biyihah yę́ędą́ą́ʼ tó niteel nitsáago atsá niyaʼgo éélkid, díí éí Thailand hoolyéedi.\nAtiin iidléézh bikáaʼgo Tsunami Evacuation Route yaʼhalné.\nKéyah haʼdéísná, Dził biyiidi doo tsíídi haalį́į́hgo; éí doodaiiʼ éí, tóoł tłʼaahdi adooléʼeʼ dildǫǫhgo (Łeetsoh beeʼeldǫǫhtsoh beeʼalį́į́hígíí tóoł tłʼaahdi dildǫǫhgo) kéyah tó biyii góneʼ bidikáʼgo; éí doodaiiʼ éí, tin nitsáʼígíí tó biyii góneʼ bidikáʼgo bitsą́ą́hdę́ę́ʼ tóʼígíí displace ayiiłįʼį́į́hgo tó niteel nitsáago atságááʼígíí ayiiłʼį́į́h.\nHastiin Thucydides Greece hoolyéédę́ę́ʼ naagáágo áłtsé haʼyiitsiid, éí tóoł tłʼaahdi kéyah haʼdiinágo bitsą́ą́dę́ę́ʼ Tó niteel atságáá . Akó ndi ayiisígíí tó atságáágo kéyah bikáá tó yiigááłígíí éí doo bee déítį́į́hgo nizáhgo nahóolzhíízh. 1900’s biyihahgo iinda bee déítą́ʼ.\nTó nitéél nitságo atságáá yiikʼiʼ daʼdéízʼį́į́hígíí: http://ptwc.weather.gov/ptwc/index.php\n^ Answers.com". Answers.com. http://www.answers.com/topic/tsunami. Retrieved 2010-08-24.\n^ Thucydides: “A History of the Peloponnesian War”, 3.89.1–4\n^ Smid, T. C. (Apr., 1970). ‘Tsunamis’ in Greek Literature. 17 (2nd ed.). pp. 100–104.


Chʼizhaazhii binághah noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii binághah noodǫ́zígíí\nChʼizhaazhii binághah noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilocichla falcata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nChʼizhaazhii binághah noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Scooby Doo We Love U! - Displaying message 16558624 - Page 3 of 195\nAll Messages Scooby Doo We Love U! 12 3 45…195Page 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195Previous 40Next 40 Text Only\n12 3 45…195Page 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195Previous 40Next 40


Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ\nHaʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Náhookǫsjí Tónteel biyiʼdi, Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyah bibąąhgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pagophilus groenlandicus" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tábąąstíín "Pagophilus"-jí atah yisdzoh.\nDíí tábąąstííntsoh éí 5–6di adéesʼeez[?] áníłnééz; bijaaʼ éí ádin. Bitsʼíís éí łizhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.\nHaʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh éí łóóʼ yilghał; táłtłʼááh chʼoshchilí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí diniltsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Attila citriniventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxo; bitsiiʼ éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí diniltsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naʼashjéʼii nímazí aniʼįįhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii nímazí aniʼįįhígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argyrodes" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii nímazí aniʼįįhígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 95 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii éí 3–11 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhingo ndaashchʼąąʼ dóó béésh łigaiio nahalingo dadisxǫs. Naʼashjéʼii bichʼiyąʼ yiniʼįįh łeh. Chʼosh yázhí éí yildeeł.


Naʼashjéʼii yildeełí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí naʼashjéʼii yildeełí yaa halneʼ dooleeł. Wónaʼałtéhii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNaʼashjéʼii yildeełí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimetidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii yildeełí éí nahasdzáán bikáaʼgi 150 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 3–7 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí nímaz dóó yishtłizh dóó łitsogo ndaashchʼąąʼ łeh. Binááʼ éí ádaałtsʼíísí. Naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ.


1Ti 5 | `AUY | STEP | Tímótiyo waurántómbá iyafákémbá ímbo sindá enafontáfémo aáno úmaimo séndantemba miyáumai simátimiyo. Enáfámarimbo óndantemba ifóꞌ-wáásí miyá uwátinkaao.\nFasiꞌaénkóní waásiti imáyáa arupíse uwátinkaaomo siyáin-aai.\n1 Tímótiyo waurántómbá iyafákémbá ímbo sindá enafontáfémo aáno úmaimo séndantemba miyáumai simátimiyo. Enáfámarimbo óndantemba\nifóꞌ-wáásí miyá uwátinkaao. 2 Enanóisaimo óndantemba áráankantomba miyá uwátinkaao. Enáúmbarimbo óndantemba aú-inintomba miyá kaweꞌ-aantemba uwátinkaao.\n3 Ketoꞌ-íníntí tírááꞌmaarinaꞌi tinááwainaꞌi mésamo ésa miwí túwaꞌnai oro. Énifo ketoꞌ-ínímbó timááraamo ímbo méren-inimba túwaꞌnai uwo. 4 Énifo ketoꞌ-íníntí tírááꞌmaarinaꞌi tinááwainaꞌi mésamo ésa miwí túwaꞌnai oro. Miwítí aifaráán-kísáú miwí tinófoi túwaꞌnai oro. Miyámó íyambo ésa káráwimaesamo iyáam-beyambo timíyamba Maníkó aamoí íníye. 5 Ketoꞌ-ínímbá timááraa ímba méraan-inimbo ésa sésa Maníkó kenkáꞌá káráwiyiniye sésa Maníkómpáꞌá inaí símae wéiyesa súwaꞌnai ínkwae sésa inaí wésewe. 6 Énifo ketoꞌ-ínímbó marapá-tántáátáfésamo tirááísafesamo ésamo ombá Maníkóní némpaꞌa méraawe. 7 Ketoꞌ-íníntáfésa sésa sáwíꞌa úmai méraawe sefáínifo simámunda-aai simátimiyo. 8 Maníkón-aaisafesamo karoꞌémó sembá mindá sáwíꞌa ombánifo tuwímbaimo ésamo miwítí akúnkáꞌé miwí timááraaraꞌemo ímbo kaweꞌ-úmaimo káráwiyombo ésa Maníkón-aai tínaaemba uwámakaamba mindá óraa-sawiꞌa wéowe.\n9 Ketoꞌ-ínímbó Maníkóní kísaumo máén-inimba saafá úmai túwíꞌa agauwó. Mindá maarán-ínímbán-owe. Áráankamba késa 60 aatai maisukáan-inimba ésa kímbora-wambo maimaé kuráan-inintomba ésa 10 miníníntóntáfésa kawe-kísáú wémaewe sen-ínímbá ésa miwí tírááꞌmarinkaꞌa kaweꞌ-úmaimo káráwiyaan-inimba ésa namuꞌ-waasí tómbó tímén-inimba ésa Maníkóní waási kaweꞌó uwátínkáán-inimba ésa umbai-tántááꞌó makáan-kwaasi túwaꞌnai on-ínímbá ésa miyán-káwé-kísáúmó wémaen-ketoꞌ-inin-tuwiꞌa agauwó. 11 Aú-ketoꞌ-inin-tuwiꞌa ímba agauwó. Miwí Maníkóní kísau wémaesa ánaaemba waaí maénae-imayaamo ésa Ísu Káráísitinkaꞌo fasiꞌaén-ááímó símaresa ímba imáyáa ésa waaí maíyasa 12 tuwímbai tuwánésa sésa Ísu Káráísitinkaꞌo fasiꞌaén-ááímó símakaan-aaima taraisésa sáwíꞌa uráawe sénááwe. 13 Miyáumai maaráwáráꞌá ésa ímba kísau maésa nambáꞌ-aantemba nésa ímba kísau wémaesa tíyo-aai símae wénesa moparáwíntáfésa wendé wenden-iyé-ááí simátímaꞌmae nésa aanáfómó ímbo siyénkaꞌa ke simásuwesa sénááwe. 14 Mindásafeꞌa simámeꞌa súne. Aú-ketoꞌ-inimba waaí maésa iyámpói matinkésa kaweꞌ-úmai káráwiyesa miyámó íyamba kesáámá ímba sáwíꞌa úmaisa méraunda pósa Maníkóntáfésamo ímbo aamoimó íyawi kentáásí áwáumo saafá ésamo ésa ímba símai sáwíta uwásinkanaawe. 15 Tuwímbai-ketoꞌ-inimba kaweꞌ-ámbá éꞌa ifátuwesa waántáwankoni sáwí-ampaꞌo wéaraaiwaentafeꞌa súnda-aai simámune. 16 Maníkón-aaisafesamo timankúnkúmbo on-ínímbá miwí timááraafinkembo ketoꞌ-ínímbó méraamba túwaꞌnai oro. Maníkóní waási ketoꞌ-ínímbá timááraamo méraan-inimba Maníkóní kísauraꞌo tukáan-ontantamba túwaꞌnai ofáínifo ketoꞌ-ínímbá timááraamo ímbo méren-inimba minóntántámbá túwaꞌnai oro.\n17 Maníkóní waási miwítí óraaꞌ-waasi kaweꞌ-úmai káráwiyaawisafesa imáyáa ésa miwítí méyámbá mósá maꞌmái tíméro. Minórááꞌ-wáásífínkémbá tuwímbai Maníkón-aai fasiꞌámai simátimesa óraa-kisau wémaewisafesa imáyáa ésa miwítí méyámbá mósá maꞌmái óraaꞌa tíméro. 18 Minááísáféna naaófáꞌá Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna purumakagóní kísauraꞌ-meyantafena séna\nwaásiti tómbá wíti-aramba ásima piyíndasafena purumakagón-aísamai támai tafandaafá úmai ásima ufítúwáínkaꞌa purumakagón-óikaꞌa ímba káráꞌesa ifátúwéwana úwoi ména tuwímbai náíníye\nkísaumo máéwi méyámbá máéro\nagaimaréna siyáiye. Maníkóní waási minááímá imáyáa ésa miwítí óraaꞌ-waasiti méyámbá tíméro. 19 Maníkóní waásiti óraaꞌ-waasi tíyoꞌo fáíyan-aai ímba isaaó.\nÉnifo kaumbo-kaeꞌ-wáásímó tésamo síyan-aai miwí táái isaaó. 20 Sáwíꞌo úmae íyówisafe seyaafáꞌ-wáásí túrankaꞌa fasiꞌaén-ááí simátimiyo. Miyámó inasamó ésa seyaafáꞌ-wáásí táátafesa ésa miwí túma káráwiyonaawe.\n21 Maníkón-aúrankaꞌe Ísu Káráísitin-aúrankaꞌe Maníkóní wíyómpaken-kisau-waasi túrankaꞌe óraakaꞌa simámeꞌa súne. Simámundantemba uwo súne. Aaigóní áwáumo ímbo ísarendarakembo e ímba aaí simátiminone. Aaigóní áwáumo ísarendarakembo e kaweꞌ-úmai simátiminone. Ímba waási tuwínkaaꞌ-uré sindá seyaafáꞌ-ááímá aforaꞌ-aantemba simátimiyo. 22 Moóráwigomo Maníkóní kísau maínkwae sémo e ímba ááéma íyáfasinankenda awánasuwe ánaaemba íyáfasinankaao. Sáwíꞌo wéiya ímba ewáráꞌá tiráái wáínda kaweꞌ-úmai káráwimai kaweꞌán-uwo.\n23 Tímótiyo enarumpinkémbó áíꞌo énamo tuwímbai-kanaamo áúfaꞌo wínamo e non-úran-aantemba ímba nendá taaérampinken-domba naaó súne.\n24 Tuwímbaimo sáwíꞌo ombá tuwánaawasa sáwí-meyamba wémaefo tuwímbaimo sáwíꞌo ombá miwítí áwáuma ánaaemba paápé íníye. 25 Miyáumai tuwímbaimo kawe-kísáúmó máémba tuwánaawasa tuwímbaimo kawe-kísáúmó máémba ímba tuwánaamba miyámó owítí áwáuma ánaaemba paápé íníye.


Scooby Doo Porn Story: Scooby doos! | Scooby Doo Porn\nhentai phineas and ferbdaphne scooby dooyukimuratuscoobydoo futanariking of the hill minh hentaidaphne hentaihentai street fighter xxxgi joe porn hentaigoku bulma naruto sakura hentaiscoobydooporn com\n← I guess Scooby group would gldly examine the case of this bony bare goth girl!\nScooby Doo Porn Story: Scooby doos!\nPosted on December 30, 2015 by welma\nThis entry was posted in Scooby Doo Hentai Stories and tagged daphney scooby doo porn, free scooby doo porn, free scooby doo porn videos, Hentai Story, Porn Story, scooby doo dog porn, scooby doo hentai sex, Velma Dinkley. Bookmark the permalink.


Daałbáhí bitéél dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí bitéél dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura castaneothorax" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó bitéél éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halbá; binákʼee dóó bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.\nDaałbáhí bitéél dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Nákʼeehgaii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nNákʼeehgaii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí\nNákʼeehgaii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterops consobrinorum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bizééʼ éí łitso; bitłʼaaʼ éí dinilbá; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nNákʼeehgaii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish náʼágą́ąhii - Wikiibíídiiya\ntsintah tłʼiish náʼágą́ąhii\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish náʼágą́ąhii éí Biyaatsʼiin Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Python regius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 5–6di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish náʼágą́ąhii éí naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yilghał łeh; naʼashǫ́ʼii dóó chʼał éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Táyiʼ chʼosh bideeʼ názbąsí - Wikiibíídiiya\nTáyiʼ chʼosh bideeʼ názbąsí éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoronida" deiłníigo deiyózhí. Táyiʼ chʼosh bideeʼ názbąsí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 10 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 2–20 cm ádaníłnéez łeh. Bitsʼíís éí nineez, bijáád éí ádin. Táłtłʼáahdi, séítahgi éí naháaztą́. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Luk 8 | `AWB | STEP | Mó tanáhráq Sísaga anotah matábúrápéqkákáq mó kehiná mó kehiná suwahpeqkakáq ah nogena Manikánka wahnah wahnahnirabeqte éhwéh mi kawéq éhwéh síwáhnorúwe. Airápété téhraníté we kéró ke kérówara\nTáhmaro inínsónká Sísa kéró ehwehne.\n1 Mó tanáhráq Sísaga anotah matábúrápéqkákáq mó kehiná mó kehiná suwahpeqkakáq ah nogena Manikánka wahnah wahnahnirabeqte éhwéh mi kawéq éhwéh síwáhnorúwe. Airápété téhraníté we kéró ke kérówara 2 kawerarito inínsónseqka moq kérówe. Menah se awahreuwara owainawamarínká se síwíoqnówana Sísaga sene awahre kaweraritena owainawamarí kaqsuowe. Mi inínsó síwíqmarimé mó iní wenáwíq Máhríae. Wene iyahnaboga wensabé Mágára iníne ue áwíratówe. Menah Sísaga mi iníné arupipeqté airápété téhtaré ówáínáwá kaqauwowe. 3 Mó iní Kúsane ahre wenáwíq Sóánae. Wenawehqka Érótine arambehri keraq wahnahnú aníne. Mó iní wenáwíq Súsánae. Sereq áhnte mó inínsónseqka Sísareq we kéró kereq séhréh aritera kirabo arítówe. Sísaga ehweh síwáhnorinieéna ah noguwara mi inínsónká séhréh aritaneheéra kérówe.\nAyu suitabéyabe pabeqme ehwéhne.\n(Mátíyu 13.1-9, Máhka 4.1-9)\n4 Mó tahunírápéqté ké mó tahunírápéqté kéue íregáritaq kegá séra Sísaba sáhuríówe. Áhnte kegá momiwíuríótaq Sísaga mah pabéqmé éhwéh mahraréna, 5 Ayu suitabeh anínká ayu suitabanieéna pokire. Suitabehtaq mó ayú ahtapeq megirana wehekeqká abasaráhwana kabaranka sésiq nehre.\n6 Mó ayú kiruraq megirana kiapoue kirena mi marákó íre tantani puana ehyatagire.\n7 Mó ayú náwerarúítáq megirana náwe kirena kárígariirana íre kawerue kirena sera íre íyéhre.\n8 Mó ayú kaweq marákóráq megirana kiapoue kirena áhnte será iratanire úwe. Sísaga mah pabéqmé éhwéh teriena anehe mi keyábé, Íre parosa áhréákáq kéo, kawerue íráhro úwe.\nSísaga moke pabeqme ehwéh teriu ehwéhne.\n(Mátíyu 13.10-17, Máhka 4.10-12)\n9 Sísa kéró kega wensabé, Mah pabéqmé éhwéhmé áwahe teio uwe. 10 Uwana Sísaga sensabé, Manikánka wahnah wahnahnirabeqte éhwéhmé áwahe ite sokigi aiena mó peh pabeqme ehwéh teri terinuge. Minayabe ínéga pabeqme ehwéh irarutaq mó kegá siuranka tagéra peh morá sirupipeq íre tagariahrahowe. Sene siahrega irera peh morá sirupipeq íre írátíahrahowe úwe.\nSísaga ayunsabe éhwéh áwahe pahsuo ehwéhne.\n(Mátíyu 13.18-23, Máhka 4.13-20)\n11 Sísaga mó mahraréna, Mah pabéqmé éhwéh áwahe ahtebagehboq teiníe. Ayume Manikáne kaweq ehwéhne. 12 Ahtapeq megi ayúmé wehukega Manikáne ehweh íráhwana owainawanka sirupipeqté mi kawéq éhwéh seaebóire. Sega mi ehwéhnsábé aiq pútare atehrana kawerarítéhneho éna aebóire.\n13 Kiruraq megi ayú kiapoinserah wehukega Manikáne ehweh irera sirupipeq eyoyóéra apubúue kowe atáhwe. Manikáne ehwehnka sirupipeq íre ánú píéhnsábé pehgáriq tanáhráq sehgíówe. Áhwárawe tageh tanáhráq sega túbáh agéra Maniká áúwáhwe.\n14 Náwe tarúítáq megi ayúmé wehukega Manikáne ehweh irera, Sehgionehe íwíáhéra mó tanáhráqmé sene arambehriyabé iwíáh kikiréra ménsámehnsánsabe sirutaboiréra seyega sirutaboiro naneqmarínsábé iwíáh íwíáhowe. Náwe soaginserah minawarinká saiqnaríéh púana sega Manikáne arambehri íre miraorahowe.\n15 Kaweq marákóráq megi ayúmé wehukega Manikáne ehweh irera sirupipeq ambubu atawéra tábúsoqme iwíáhowe. Kaweq marákóráq kaweq será íyéhnserah sega Manikáne arambehri kawerue miraowe úwe.\nWehukega áráhmu keqmaráhtáq íre akariaráhnsábé pabeqme ehwéhne.\n(Mátíyu 5.14-16, Máhka 4.21-25)\n16 Sísaga mó pabeqme ehwéh síwáhnoréna, Wehukega áráhmu keqmaráhtáq párétahraté íre akariaráhwe. Máhriq tahbé tehnopeq íre máráhwe. Írakaumo. Nahupeq kira kegá kawerue tagageheéra tahberapeq máráhwe. 17 Moke kopípéq kéh náneqme mókake ábóraq kanae. Kopípéq mirao sansá mókake téhráhnarabeq ábóraragínara tagagehe. 18 Matíéh ání Manikánka mó náwinkéhe. Íre matíéh ánímé Manikánka wene pehgáriq naneq meyankéhe úwe. ▼\n▼ Manikáne sansá kawerue sehgí ánímé Manikánka séhréh atahnana wega wene sánsá mó ahtebahrahire. Wene sánsá íre kawerue sehgí ání Manikánka we ahtebeh naneq meyankéhe.\nSísane anowaréh ábákawaréhwé inseréhbo i ehwéhne.\n(Mátíyu 12.46-50, Máhka 3.31-35)\n19 Sísane anowareq ábákawaréhreqka weba séra nah kígíunsabe íre kioráhuwe. 20 Minayabe mó anínká Sísansabé, Arenanoreq arenábáqmarinseq máhpeq méra are tagéyabe suwahbehre úwe. 21 Úwana Sísaga mitaq míó keyabé, Manikáne ehweh irera sehgíó kéwé náinoreq náníbáqmarinseq móe úwe.\nSísaga irarúnka anotah soiríq táqnáigú ehwehne.\n(Mátíyu 8.23-27, Máhka 4.35-41)\n22 Mó wehekáh Sísaga we kéró keyabé, Seberaebéq pokonehe úwara sípi kéwewera pokuwe. 23 Sísa sípiipéq sugowana anotah soirírúwe. Anotah soirírúwana nonaburóróúwana wánínka sípiipéq kiegambeh agu aguúwana sípi wánípipeq tupekinaúwe. 24 Minayabe we kéró kega Sísa iriatera wensabé, Itene Wahnahno, ite pukoneheúne uwana Sísaga irigéna sóiriqsabé, Táqnáigúno éna wánínsabe, Túbáh agúno úwana sóiriqka táqnáigúwana wánínka túbáh agúwe. 25 Túbáh agúwana Sísaga we kéró keyabé, Aneqsabé íre aiq pútare aintaho úwara sega áhtenue áhreéra seye náhenéra, Mah aní insebo? Wega sóiriqkakáq wánínkakaqsábé ehweh atéhrana wene ehweh íréhre uwe.\nSísaga owainawamarí kaqsuo ehwéhne.\n(Mátíyu 8.28-34, Máhka 5.1-20)\n26 Sísarehga sípi kéwewera kure Kehrari kawéhú seberaebéq Kérása kené marakórápéq kuwe. ▼\n▼ Kérása marákó mó awíq kéhre. Mátíyuga sehiranú pukúípéq marakó áwíq Kárárae kéhre. Mátíyu 8.28 tagáhno.\n27 Sísaga áhnopeq kútaq mibeqté ání owainawanka subiqmaq subiqmarú anínseq piehgíúye. Íre wahto tanáhráq pehrákora mía míaéna nahtapeq íre kaena peh wehuke maisia ónápípéq kaegaeúwe. 28 Mi anínká Sísa tagotaq kareéna arehunseraráq ména ehwehnabaéna, Sísao, are íópeqté Manikáne ahninkáwá wóne. Aneraintaníbo éna kamah aníneho úwe. 29 Úwana Sísaga owainawansabé, Auwe pokúno atonsabe wega aneraintaníbo úwe. Ahriahri owainawanka mi aní subiqmaq subiqmarúnsabe uwoyansa aní úkúwara wehukega táhtoqme séniraté wene ayahnkaratáq aigárátáq táhru táhruarówe. Táhru táhruarówana sení suraqsuq suraqsurúwana owainawanka mi aní abatapi kaqsuq kaqsurúwe.\n30 Anehe Sísaga wensabé, Arenáwíq insebo úwana néníwíqmé Íregáritare úwe. Áhnte owáínáwámárínká wene arupipeq míónsabe mi ehwéh irarúwe. 31 Owainawamarínká Sísansabé, Íre ambarúnkákáq mátáípéq eqmaq iuwehneho éra pagu pagunuwe.\n32 Íregáritaq poeráhqmárínká wahtotaq sáwéhrapeq náwe sahtaqme nowara owainawamarínká Sísansabé, Póéráhqmariné sirupipeq eqmaq iuwo éra pagu pagunuwana kowe aritowe. 33 Kowe aritowara owainawamarínká mi aní auwera póéráhqmariné sirupipeq kowíówara moke mi kamárí sáwéhrapeqté pehbeheráh tunse mentúpipeq wánínkue pukuwe.\n34 Póéráhqtaq wahnahnu kegá tagéra pehbeheráh pokue sotápéq míó kereq sene nahtapeq míó kereq koreríúwara 35 seraganeheéra suwe. Sísaba suwana owainawamarí kaqauwo anínká kaweq iwíáhorahéna aneranerue Sísane aigárátáq tútuue míowara su kegá tagéra áhreuwe. 36 Áhreuwara tago kegá kawerato ehweh su ke teríúwe. 37 Teríúwara moke Kérása marákórápéqté kégá Sísaga miraúnsabe áhreu puara wensabé itene marakórapeq sue pokúno atówe. Atówana Sísaga sípiipéq kiasague pokinaútaq 38 owainawamarí kaqauwo anínká wensabé, Are kéraníe úwana Sísaga ahqáho atowe. 39 Ahqáho atena wensabé, Arenawahpeq pokue Manikánka kaweratéh éhwéh moke korerio úwana wega pokue moke wenawahpeqte ké Sísaga kawerato ehwéh koreriuwe.\nSísaga awahre iní kaweratena ahrari oganúq ato ehwehne.\n(Mátíyu 9.18-26, Máhka 5.21-43)\n40 Sísaga mó seberaebéq seuwekúwara mitaq míó kega we áwénunu puara wega súnsabe iwíáh íwíáhuwe. 41 Asiu kené momiwí nahtápéqté wáhnáh ání Sáírúsaga Sísaba séna Sísane aigárápí káuqmunue arehunseraráq ména wensabé, Nániyahu pukinainsabé néne nahtapeq segawerato éna pagu pagunúwe. 42 Mi ahráríwé wene peh morá ánínéna anotah ahrárí airápété téhtaré ópéq ména pukinaúwe.\nPukinaúwana Sísaga abowá kérowara áhnte mó kegá kígíue moráráq ahtapeq kuwe. 43 Ahtapeq kuwana awahre iní airápété téhtaré ópéq wene korahq íre taraqnágia peh tuerueúwe. Sóteh kegá íre kawerarahráhu puana mi awáhré peh kowe. 44 Wega Sísa anehepeq sure wene korósi ayehrápéq koráhtorotaq wene korahq apubúue taraqnágúwe.\n45 Sísaga, Néne korósi insega táhtorehro úwara ómi míó kega, Írakaumo uwana Pítaga wensabé, Néne Wahnahno, áhnte kegá are pagume se mino úwe. 46 Úwana Sísaga, Íné tagaríómé mó anínká íné táhtoréhre. Néne págege mó anípá pokirana tagoge úwe. 47 Úwana kawerato inínká, We aiq tagaríéhre éna weba sure iransánéna káuqmunurawéna Sísaga apubúue kawerato ehwéh irarúwara ómi kegá írówe. 48 Írówana Sísaga wensabé, Arega aiq pútare aintahnaga kaweratóge. Pehwehrue pokéwahno úwe.\n49 Pehwehrue pokéwahno teawutaq wahnah aníné nahtapeqté ánínká sure abowánsábé, Areniyahu aiq pukinsabé síwáhnori aní mó íre pagu pagunúno teawuwe. 50 Teawuwana Sísaga sene ehweh irena wahnah ánínsábé, Íre áhreúno. Peh aiq pútare aintehnana we kaweraginawire éna 51 wahnah aníné nahtapeq kútaq ómi mó keyábé, Máhpeq míáhro aritowe. Peh morá Pítareq Sónireq Sémísireq ahrarine anoiboreq meriqmena nahupeq kibekuwe. 52 Áhnte kegá mi ahráríyábé ibiséra ibitunátúnánuwana Sísaga sensabé, Íre ibisahro. We íre airaiq pukia peh súgéhre úwara, 53 we airaiq pukire íwíáhu puara Sísansabé awiréh atówe. 54 Awiréh atówana Sísaga wene ayahnkara táhtotawéna wensabé, Ahrario, irigúno atowana 55 oga úkéna apubúue iriwe míowe. Apubúue iriwe míowana Sísaga wenanoibonsabé, Táhutahuq náwétao aritowara 56 sega áhtenuyana Sísaga sensabé págegeue teriena, Mahnayabe mó ke teríyeho úwe.


Biibii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nBiibii łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdidóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Dziłkʼi Dah Názʼéelii Dineʼé Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthus campestris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí dinilgai; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nBiibii łibáhígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Tsįįłkaałiichilí łigaigo noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałiichilí łigaigo noodǫ́zígíí\nTsįįłkaałiichilí łigaigo noodǫ́zígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Picumnus cirratus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí tʼóó 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitéél éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitsiitʼáád éí łizhin dóó łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łizhin dóó doo nineez da.\nTsįįłkaałiichilí łigaigo noodǫ́zígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Tsinlátah ayáanii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nTsinlátah ayáanii íiyisígíí\nTsinlátah ayáanii íiyisígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Giraffa camelopardalis" deiłníigo dayózhí.\nTsinlátah ayáanii íiyisígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah łeeyiʼ bitiiní - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah łeeyiʼ bitiiní éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Nahoditsʼǫʼłání Dineʼé Bikéyahdi dóó Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus oeconomus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–5di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí halbá.\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídii bitʼaʼ dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídii bitʼaʼ dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anisognathus somptuosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binákʼee dóó bítááʼ dóó binághah éí halzhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídii bitʼaʼ dootłʼizhígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil bijeeh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tseełchiiʼí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTseełchiiʼí łizhinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Dziłkʼi Dah Názʼéelii Dineʼé Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoenicurus ochruros" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitseeʼ dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bitsiitʼáád éí łibá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTseełchiiʼí łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí yaa halneʼ dooleeł. Jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sericornis humilis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jádídlǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsiiyah wozhii bitéél halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsiiyah wozhii bitéél halchxíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsiiyah wozhii bitéél halchxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leistes militaris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ dóó bitéél éí halchxííʼ; binátsʼiin éí łigai; bitʼaʼ éí dinilbáago yistłʼin łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsiiyah wozhii bitéél halchxíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Béésh Názhahdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nBéésh Názhahdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nBéésh Názhah (Alton)\nAhidiilį́įgi Kin Haalʼáágóó\nTooh Siyíní Bibąąhgóó\n38°37′27″ NHK dóó 90°12′13″ EʼE-gi bił hazʼą́\nBéésh Názhahdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Dzígaii Chʼíńlį́ Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 2008góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí naaki.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 333,266 bílaʼashdlaʼii Béésh Názhahdę́ę́ʼ Arcadia hoolyéégóó dóó Alton hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nBéésh Názhahdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Azééwii Bikéyah - Wikiibíídiiya\nAzééwii Bikéyah éí Caucasus hoolyéedi siʼą́. Azééwii bizaadjígo éí Azərbaycan Respublikası wolyé, áádóó éí "presidential republic" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ.\nDził Bazarduzu wolyéhígíí, Náhookǫsjí Azééwii Bikéyahdi éélkid.\nDíí kéyah éí 33,436 tsinsitą́ dikʼą́ągo (86,600 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Baakʼoo hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Azééwii Bikéyahdi 10,017,830 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2016 yę́ędą́ą́ʼ diné daaltá). Azééwii Bikéyah éí 40°38′0″N 48°40′0″E-gi bił hazʼą́.\nAzééwii Bikéyah bibéeso éí "manat" wolyé. Azééwii Bikéyahdi kéédahatínígíí éí Azééwii Bizaad yee yádaałtiʼ. Azééwii Bikéyah éí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah, Aooméénii Bikéyah, Iiwą́ą́, dóó kéyah Jóojah wolyéhígíí yináhaazlá.\nAzééwii Bikéyah éí Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé (1992dóó wóshdę́ę́ʼ).\nAzééwii Bikéyah beʼelyaaígíí Wikimedia Commonsdi dahólǫ́ǫ́ shį́į́.\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Béésh bichʼahnii bikéyahTʼóok Dineʼé Bikéyah\tNavigation menu\nEnglishEspañolAcèhАдыгэбзэАдыгабзэAfrikaansAkanAlemannischአማርኛÆngliscАҧсшәаالعربيةAragonésܐܪܡܝܐArmãneashtiArpetanঅসমীয়াAsturianuAvañe'ẽАварAzərbaycancaتۆرکجهবাংলাBân-lâm-gúБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)भोजपुरीBikol CentralBislamaБългарскиBoarischབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegБуряадCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaChi-ChewaChiShonaChiTumbukaCorsuCymraegDanskDeitschDeutschދިވެހިބަސްDolnoserbskiཇོང་ཁEestiΕλληνικάЭрзяньEsperantoEstremeñuEuskaraEʋegbeفارسیFiji HindiFøroysktFrançaisFryskFulfuldeGaeilgeGaelgGagauzGàidhligGalegoGĩkũyũگیلکیગુજરાતીगोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어HausaHawaiʻiՀայերենहिन्दीHornjoserbsceHrvatskiIdoIlokanoবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBahasa IndonesiaInterlinguaInterlingueИронIsiZuluÍslenskaItalianoעבריתBasa JawaKalaallisutಕನ್ನಡKapampanganКъарачай-малкъарქართულიKaszëbscziҚазақшаKernowekKinyarwandaKiswahiliКомиKongoKreyòl ayisyenKurdîКыргызчаКырык марыLadinoЛаккуЛезгиລາວلۊری شومالیLatgaļuLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLingálaLivvinkarjalaLumbaartMagyarमैथिलीМакедонскиMalagasyമലയാളംMaltiMāoriमराठीმარგალურიمصرىمازِرونیBahasa MelayuBaso MinangkabauMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄MirandésМокшеньМолдовеняскэМонголမြန်မာဘာသာNāhuatlDorerin NaoeroNederlandsNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषा日本語NapulitanoНохчийнNordfriiskNorfuk / PitkernNorsk bokmålNorsk nynorskNovialOccitanОлык марийଓଡ଼ିଆOromooOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀपालिPangasinanپنجابیPapiamentuپښتوPatoisភាសាខ្មែរPicardPiemontèisTok PisinPlattdüütschPolskiΠοντιακάPortuguêsQaraqalpaqshaQırımtatarcaReo tahitiRomânăRumantschRuna SimiРусиньскыйРусскийСаха тылаSámegiellaGagana Samoaसंस्कृतम्SängöSarduScotsSeelterskShqipSicilianuසිංහලSimple EnglishSiSwatiSlovenčinaSlovenščinaСловѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟŚlůnskiSoomaaligaکوردیی ناوەندیSranantongoСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиBasa SundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்TaqbaylitТатарча/tatarçaతెలుగుTetunไทยТоҷикӣᏣᎳᎩTürkçeTürkmençeTwiТыва дылУдмуртУкраїнськаاردوئۇيغۇرچە / UyghurcheVahcuenghVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükVõro文言West-VlamsWinarayWolof吴语XitsongaייִדישYorùbá粵語ZazakiZeêuwsŽemaitėška中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 15 Yaʼiishjááshchilí 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Aniłtʼánii yildeełí binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nAniłtʼánii yildeełí binákʼee halzhiní éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Manorina melanotis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí dinilbá; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí łitso.\nAniłtʼánii yildeełí binákʼee halzhinígíí éí chʼosh yázhí yildeeł.


Chʼoshłóóʼ bikeeʼ nteelígíí - Wikiibíídiiya\nChʼoshłóóʼ bikeeʼ nteelígíí éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdz, áádóó éí tónteel biyiʼdi tʼéiyá dahólǫ́; beʼekʼid dóó tó ńlį́į́h éí doo dahólǫ́ǫ da. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Naticidae" deiłníigo deiyózhí. Chʼoshłóóʼ bikeeʼ nteelígíí éí 260 ałʼąą ádaatʼé.\nChʼoshłóóʼ bikeeʼ nteelígíí éí bitsʼaʼ hólǫ́ǫ łeh; díí éí 0.5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikeeʼ éí łikizh dóó noodǫ́ǫz łeh, áádóó éí bideeʼ naaki.\nDíí chʼosh éí daʼalghałgo naakai.


Náhookǫsdę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNáhookǫsdę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí\nTábąąsdísí bitéél halzhinígíí\nNáhookǫsdę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pluvialis dominica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitłʼaaʼ dóó bitéél éí łizhin; bizééʼ dóó bidaaʼ éí łizhin ałdóʼ; bítááʼ éí łigai; binághah éí łizhingo yistłʼin.\nNáhookǫsdę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí éí chʼosh deildeełgo naakai.\nJáádtsʼósí dóó Tábąąh chʼosh hadaalzheehii dóó bikʼéí\nJáádtsʼósí binághah dzígaaígíí · Jáádtsʼósí bikʼos halchíʼígíí · Jáádtsʼósí bitsiiʼ łigaaígíí · Jáádtsʼósí bitʼaʼ łizhinígíí · Jáádtsʼósí łichíʼígíí · Jáádtsʼósí łizhin dóó łigaaígíí · Jáádtsʼósí łizhinígíí · Jáádtsʼósí noodǫ́zígíí · Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ jáádtsʼósí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah jáádtsʼósí\nTábąąh chʼosh hadaalzheehii\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼosh haalzheehii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼosh haalzheehii · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼosh haalzheehii · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tábąąh chʼosh haalzheehii · Tábąąh chʼosh haalzheehii bikʼos halzhinígíí · Tábąąh chʼosh haalzheehii diłhiłígíí · Tábąąh chʼosh haalzheehii łizhin dóó łigaaígíí · Tábąąh chʼosh haalzheehii łizhinígíí · Tábąąh chʼosh haalzheehii naashchʼąąʼígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh chʼosh haalzheehii\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí · Náhookǫsdę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí · Tábąąsdísí bitéél halzhinígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąsdísí bitéél halzhinígíí\nTábąąsdísí bidaaʼ shiyishígíí


Hodíłchʼiltah chʼał niłtólí łitsxogo łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah chʼał niłtólí łitsxogo łikizhígíí\nHodíłchʼiltah chʼał niłtólí\nHodíłchʼiltah chʼał niłtólí łitsxogo łikizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sachatamia punctulata" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1.1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łitsxogo łikizh; binááʼ éí dinilbá.\nHodíłchʼiltah chʼał niłtólí łitsxogo łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Wóláchííʼ neiłkaahiitsoh bitsiiyah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ neiłkaahiitsoh bitsiiyah halzhinígíí\nWóláchííʼ neiłkaahiitsoh bitsiiyah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thamnophilus bridgesi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí; biwos éí łigaigo halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nWóláchííʼ neiłkaahiitsoh bitsiiyah halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil binááʼ dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał.


Tsidiłdǫǫhii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsidiłdǫǫhii łibáhígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó néʼéshjaaʼ dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Megascops kennicottii" deiłníigo dayózhí. Tsidiłdǫǫhii łibáhígíí éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.\nDíí tsidiłdǫǫhii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; binááʼ éí łitso.\nTsidiłdǫǫhii łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahashchʼidí yił aheełtʼéhii yázhí - Wikiibíídiiya\nNahashchʼidí yił aheełtʼéhii yázhí éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi kéyah naaznilígíí dahólǫ́, áádóó éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melogale" deiłníigo dayózhí.\n(1862 yę́ędą́ą́ʼ naʼashchʼąąʼ)\nDíí naaldlooshii éí tsintahgi dóó tłʼoh naazkaadgi naakai, áádóó éí tłʼéeʼgo dóó hííłchʼįʼgo naakai łeh; jį́įgo éí niʼtátʼah daʼałhosh.\nNahashchʼidí yił aheełtʼéhii yázhí éí łizhin dóó łigaigo ndaashchʼąąʼ (łaʼ éí dibéłchíʼíí ałdóʼ), áádóó éí bitseeʼ nineez dóó ditłʼoʼ. Bitsʼíís éí 1–1.5di adéesʼeez[?] áníłtso; 2–6 dahidídloʼ ádaníłdáas łeh.\nDíí naaldlooshii éí daʼałchozh dóó aʼalghałgo naakai; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii deilghał; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozh.\nLast edited on 9 Wóózhchʼį́į́d 2021, at 22:37\nDíí naaltsoos 9 Wóózhchʼį́į́d 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Táshchozhii bitsiitʼáád halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTáshchozhii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cecropis abyssinica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ éí łigai dóó diłhiłgo noozǫ́ǫ́z; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTáshchozhii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Díłdánii biniiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nDíłdánii biniiʼ łizhinígíí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; doo ndahałtingóó éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Callipepla gambelii" deiłníigo dayózhí.\nDíí díłdánii bikąʼígíí éí bitsʼíís łibáago naashchʼąąʼ, áádóó éí bitsiiʼ dah łichííʼ; bidaaʼ dóó biniiʼ éí diłhił; bikʼiiz éí dibéłchíʼí dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitéél dah dziljin. Bitsʼíís éí 0.5–1 adéesʼeez[?] áníłtso. Baʼáádígíí éí bitsiiʼ łibá.\nDíłdánii biniiʼ łizhinígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Chʼał kʼaasdáhí bijáád chʼilgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí bijáád chʼilgo dootłʼizhígíí\nbijáád chʼilgo dootłʼizhígíí\nChʼał kʼaasdáhí bijáád chʼilgo dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ameerega trivittata" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí chʼilgo dootłʼizh; binááʼ éí diłhił.\nChʼał kʼaasdáhí bijáád chʼilgo dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Mar 14 | `AWB | STEP | Ahrina tahnsá sótaikú iahreraq ko tanahráq íre múí párétí né tanahráq wahtonútaq Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Mósísine ehweh síwáhnoro kereqka sío síoéra, Sísawe árahue epéq táhtoqme mósubiq suanéhnkono íwíáhuwe.\n(Mátíyu 26.1-5, Árúka 22.1-2, Sóni 11.45-53)\n1 Ahrina tahnsá sótaikú iahreraq ko tanahráq íre múí párétí né tanahráq wahtonútaq Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Mósísine ehweh síwáhnoro kereqka sío síoéra, Sísawe árahue epéq táhtoqme mósubiq suanéhnkono íwíáhuwe. 2 Mira íwíáhéra, Áhnte wehekéqká táhutahurirataq ehwehéra tobehiyehboq Sísa pehraganehe uwe.\nPeh morá ínínká Sísane ayahnopeq wéri abaq ato ehwehne.\n(Mátíyu 26.6-13, Sóni 12.1-8)\n3 Pétáni suwahpeqte ání Sáímóniwe anotah nao wagú anine. Minayabe mó kegá, Náonkakaq Sáímónie ue wéhuwehu áwíratówe. Sísaga Pétáni suwahpeq ména mi aníné nahtapeq táhutahurúwana peh morá ínínká áhnte moné tahnsa wérí ántéhyá mewe súwe. Mewe séna mi antéhyá piteruqme Sísane ayahqnopeq wéri antiatowe. 4 Antiatowara táhmaro míó kega abiahnsanéra seye náhenéra, Mi weríwé aneqsabé pehipi antiatehro? 5 Íre pehipi antiatéhtáq tahirímé mi werí paiqmarena 300 moné mewena mi moné tabonah ke nárí irino éra mi inínsábé awehgu atówe.\n6 Awehgu atówana Sísaga sensabé, Mi iní pehragatáhro. Aneqsabé awehgu ataho? Wega mira aintéh sánsámé kaweq sansáne. 7 Tabonah kewe ahriahri iteba mía míaowaq ite iuwahbáhnagake séhréh aritahráhowe. Ínéwé ahriahri iteba íre mía míainie. 8 Mi inínká aiq miraorahi sansá aiq miraire. Íné maisarageheéna mi inínká ninonka abaq intéhre. 9 Teiníboq írátíáhro. Mah marákó márákó kaweq ehwéh teri terinirataq wega amahnága mirai naneq ehwehnkákáq terigéhe. Terírataq íréhra kegá wéri abaq intéh ínínsábé iwíáhigehe úwe.\n(Mátíyu 26.14-16, Árúka 22.3-6)\n10 Sísa kéró ke airápété téhraníté míówe. Sebaté ání wenáwíqtare Súrása Ísíkáríótie. Wega Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kébá pokue sensabé, Sísa iteba méauwaníe úwe. 11 Méauwaníe teriuwara iwíáh íwíáhéra móne awenéhboq miraúno uwana Súrásaga kowe aritena se Sísaba mórite tanáhráqsábé iwíáhue kabarúwe.\n(Mátíyu 26.17-25, Árúka 22.7-14, 21-23, Sóni 13.21-30)\n12 Íre múí párétí né tanahráq ebeqte wéhékáh sótaikú iahreraq ko tanahráq sútaq Asiu kegá sipisípiq áráhq subiqme titiru tanahráq súwe. Mi tanáhráq we kéró kega Sísaba séra wensabé, Sótaikú tanahráq iahreraq kéh táhútáhúq nankehboq eheq kogaweratanéhnkono ue kasenuwe. 13 Kasenuwana Sísaga we kéróya aníté eqmaq suanaútaq sensabé, Wahtotaq kehiná suwahpeq pokotao. Obenkisa wání ántéhíyánkákáq ánínseq piehgírataq kéráhtao. 14 We kibekína nahtápéqté ábówánsábé mahraréta, Íwáhnori anínká mahraréna, Ínéreq íné séníráh kéreqka sótaikú tanahráq iahreraq kéh táhútáhúq nanehboq mi paqnáhípéq teio ire teawetao. 15 Teawírataqmé wega ménsámehnsá aiq kaweria páqnáhípéq teinkéhe. Mitaq itene táhutahuq kaweraráhtao éna eqmaq suowe. 16 Eqmaq suowara mi anítégá mi ke suwahpeq pokue Sísaga teriunserah tagéra mitaq sótaikú tanahráq iahreraq ko tahutáhúq kaweraróye.\n17 Íó tupekútaq Sísareq airápété téhraníté we kéró kereqka mitaq séra 18 tútuue táhutahurutaq Sísaga sensabé, Teiníboq írátíáhro. Ite míáhrabeqte ání ínéreq moráráq nóya anínká néne naruo kowerirankéhe úwe. 19 Úwara sene sirupipeq umeh agúwara morá ání morá ánínkáue Sísansabé, Arega ínénsabe irareno ue kasenuwe. 20 Kasenuwana Sísaga sensabé, Airápété téhraníté omaq sitórabeqte ánínká ínéreq morá párétáhípéq páréti pámbáhúya anímé we wire. 21 Manikáne ehwehnka aiq irarinserah íné wehukení úku aní pukinie. Néne naruo kowerirahna aní anotahtaq kamah awinawire. Wenanoga we íre maqmiotaq tahirímé aiq kaweri irino úwe.\n(Mátíyu 26.26-30, Árúka 22.15-20, 1 Kórína 11.23-25)\n22 Sega táhutahurutaq Sísaga páréti mewena Manikánsabe kaweróne atena keqme náriena sensabé, Mahnawé niwaq mire. Náhro úwara nowe. 23 Nowana wega náhníáq sera ano kahpú mewena Manikánsabe kaweróne atena náriuwara ómiga nowe. 24 Sísaga sensabé, Mahnawé néne korahq mire. Néne korahq tuinaga itereq áhnte mó kereq Manikánka insahwé aitena itene ahbabáq kaweraitankéhe. 25 Teiníboq írátíáhro. Náhníáq sera ano mahtaq mó íre nanie. Mókake Manikánka wahnah wahnahnínarabeq míáhnaraq o sera ano nanie úwe.\n26 Sega Manikánsabe iwíáh íwíáh igonkónéra máhpeq tueyokéra Óríwi sawéhrápéq pokuwe.\n(Mátíyu 26.31-35, Árúka 22.31-34, Sóni 13.36-38)\n27 Sísaga sensabé, Manikáne ehwehnka mahraréna,\nMi ehwéhnká irarinserah ite ómiga íné nuweq kobeq séberigehe. 28 Manikánka íné oganúq intahnaraq Kehrari marákórápéq ebeq konaq inehe sigehe úwe. 29 Úwana Pítaga Sísansabé, Ómiga are áúwéhrataqmé ínéga íre auwanauge úwana 30 Sísaga wensabé, Teawiníboq írátíahno. Ibora inókáhpéq kokórega téhtaréráq ehwehnina ínaraq arega íné íre tagaríóge apahtáróráq irariniewóne úwe. 31 Úwana Pítaga mi ehwéhnsábé anotahtaq ahqáho éna Sísansabé, Mó kegá arereq ínéreq iubiq súéhrataqmé ínéga are aiq tagaríóge atanauge úwara sega moke wega irarúnserahnuwe.\n(Mátíyu 26.36-46, Árúka 22.39-46)\n32 Sísareq we kéró kereqka mitaq suera mátabu áwíq Késémáni pokuwe. Sísaga sensabé, Ite mahtaq tútuue míehrana íné kobúrerono éna 33 Pítareh Sémísireh Sónireh móbeq móritowe. Móritena wene arupipeq anotah uméhue págege agúwana 34 wega sensabé, Nirupipeq anotah uméhinka pukorahuge. Mahtaq tótuqméq tagaríáhro éna 35 se suena wahtotaq móbeq pokéna marakóraq káuqmunue ména púrerúwe. Púreréna íre kaweq sunúq weba sínehoéna púrerúwe. 36 Púrerue mahraréna, Nániboo, arega moke miraorahóne. Mah iré káwéq súnúq móruo. Íre íné nuwahbeh sansá peh are awahbáhna sansánúno ue púrerúwe.\n37 Púreraruena wega Pítarehba kouwekéna tagówara sugówe. Sugówana wega Pítansabé, Sáímónio, aneqsabé sugahno? Pehgáriq tanahráq árahinsabé íre tótuqmé níwénunorahoo? 38 Iteiyuwanka kaweq sansánéyabe iuwahbehre. Peh itene inonka mareqmarero puaq íre miraorahowe. Minayabe owainawanka ahbabáq aitehnehboq tótuqméq púreroro éna 39 mónkakáq kobúrerúwe. Métáq púrerúnserahnue mó púreréna 40 Pítarehba mó kouwekéna tagówara se anotah mukúqmáhkúru puara se peh sugówe. Sugówana Sísaga iriritowara siyehitónsabe ehiya míówe.\n41 Sísaga apahtáróráq kéna séna ú púana sensabé, Ite peh ahrenaneheéq sugaho? Aiq míre. Íné wehukení úku aní ahbabáq ke kowerire tanahráq aiq sire. 42 Pokonehboq irigoro. Tagahro. Néne naruo koweriréh ánínká aiq sire úwe.\n(Mátíyu 26.47-56, Árúka 22.47-53, Sóni 18.3-12)\n43 Sísaga mi ehwéh irarútaq Súrása we kéro anínká apubúue súwe. Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Mósísiga miraoro ú ehweh síwáhnoro kereq Asiu kené aboawah wehreqka áhnte mó ke eqmaq súówara sega pokamarinkákáq sahmárínkákáq Súrásareq moráráq suwe. 44 Seneherautaq koweriro anínká su ke teriena, Ínéga nánkóqnahna anímé Sísa wire. Táhtoqme kawerue meqme móáúwáhro úwe.\n45 Minayabe Súrásaga sútaq Sísaba apubúue séna wensabé, Íwáhnoraníno éna nánkóqnówe. 46 Nánkóqnówara sega Sísa táhtoqme ambubuue táhtotíówe.\n47 Táhtotíówana mó anínká wene poka mewena Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítéh áníné arambehri aní apiwe wene ahre kiraq auwowe. 48 Kiraq auwowana Sísaga sensabé, Aneqsabé aebó ání táhtoráhnserah pokankákáq sahnkákáq íné meniraneheéq seo? 49 Mó wehekáh mó wehekáhnue Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náhtápéq áhnte wehekáh itereq ména íwáhnorurautaq mi tanáhráq itega íné íre táhtotiarowe. Manikáne ehwehnka irarinserah aiq pútaraginkeheéq miraowe úwara 50 we kéró kega Sísa auwera pehbeheráh pokuwe. 51 Pokuwana káriq mahbígá peh taberábe ambántá úbíqmena Sísa anehe kaqmena kérowe. Kérowara míó kega we táhtorówana 52 wene ambanta kesuena pehrákora pehbeheráh pokúwe.\n(Mátíyu 26.57-68, Árúka 22.54-55, 63-71, Sóni 18.13-14, 19-24)\n53 Sega Sísa meqmera Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahpa pokuwara moke Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Mósísine ehweh síwáhnoro kereq Asiu kené aboawah wehreqka mitaq momiwíuwe. 54 Se mótaq we mótarue Pítaga sinehe kaqme kure Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahne nahnoerápéqté mátábúráq kúwe. Kure mitaqté párísíréhreq tútuue méra iraraq totoruwe.\n55 Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq moke mó kaunsírí kéreqka Sísa subiq suanéhboq wega ahbabáruraime insega tagarairo éra kabaruwara íre pahsúówe. 56 Sísaga miraúnsabe áhnte kegá péhe éhwéhnéra íre morá éhwéh iraruwe. 57 Táhmaro kegá irigue péhe éhwéh atera mahraréra, 58 Itega wene ehweh írátáúne. Wega iraréna, Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náh wehukega pearó nah sokoruqme apahtáró wéhékáh mó nah pearaníe. Íre niyahnkaratáté pearaníe uraire éra 59 sene ehwehme peh úbíráhbíq ehwehnéra íre morá éhwéh iraruwe.\n60 Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahnka irigue ákáhpi kowéna Sísansabé kasenéna, Mah kegá arensabé irare ehwéhmé arega íre terieráhono? Sene ehweh aiq pútaq ehwéhpo úwana 61 Sísaga íre iraria peh ehiya míowe.\nPeh ehiya míowana wega Sísansabé, Manikánka ite Asiu ke meirena kaweraitankeheéna peh morá ání omaq atowe. Arewe mi anípo? Arewe Manikáne ahninkáwábo kasenúwana 62 Sísaga wensabé, Íné we uge. Íné wehukení úku anínká Manikáne ayah púpeq tútuue ména íópeq írábúyápipeqté tuonaq tagagehe úwe. 63 Úwana Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahnka mi ehwéh irotaq abiahnsanú púana wene korósi subansuena mahraréna, Wega aiq irarinsabé mó keyábé móme íre kasenoro. Ahqáho. 64 Wega Manikánsabe íre kaweq ehwéh atéhraq íráhwe. Minayabe aneratanéhnkono úwara sega moke mahraréra, Wega ahbabáq ehweh aiq irari puaq subiq suo atanéhe uwe.\n65 Táhmaro kegá Sísa tehqni atera wene auranabiah ambantaraté akariatawéra subiqmarera, Insega are subiqmarehro? Teio uwara párísirehga Sísa meqmera mósubúwe.\n(Mátíyu 26.69-75, Árúka 22.56-62, Sóni 18.15-18, 25-27)\n66 Pítaga nahnoerápéqté mátábúráq tumíowana Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítéh áníné arambehri ahrárígá súwe. 67 Súwana Pítaga iraraq totorúwana mi ahrárígá we tagéna ebitáwéna wensabé, Are Sísa Néhsara suwahpeqte ánínseq míarone úwe. 68 Úwana Pítaga ahqáho atena, Arega iraréna ehwéhmé íre ahteboge. Aneq ehwéhnono éna mitaq suena méhpehpeq pokúwana kokórega téh ehwehnúwe.\n69 Mi ahrárígá méhpehpeq Píta mó tagéna míó keyabé, Mah anímé Sísa awahrahní míre úwe. 70 Úwana Pítaga mó ahqáho atowe.\nPehgáriq motáq tahnsa mitaq míó kega Pítansabé, Are Kehrari marákórápéqté ání púah are wenawahrahní móne uwe. 71 Uwana Pítaga ehbonéna mahraréna, Manikánka tagaríéhtáq aiq pútariahnsanuge. Itega irare anímé íné íre tagaríóge. Ínéga péhe éhwéh teawénaraqmé Manikánka íné nubiq suankéhe úwana 72 kokórega mó ehwéhnúwe. Mó ehwéhnútaq Sísaga teawu ehwéh Píta ahreraq kowe. Mina teawu ehwéhmé, Kokórega téhtaréráq ehwehnina ínaraq arega apahtáróráq íné íre tagaríóge irariniewóne úwe. Pítaga mi ehwéh ahreraq kowana wene arupipeq umehúwana anotahtaq ibisówe.


Naʼashǫ́ʼii tseechʼilí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leiocephalus" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii tseechʼilí éí 29 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ téél halkizhii ánínígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ téél halkizhii ánínígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhhjí Binááʼádaałtsʼózí dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus mupinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai dóó dibéłchíʼíigo halkizh; bidaaʼ éí łibá.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ téél halkizhii ánínígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dah yiskʼidtah hasbídí - Wikiibíídiiya\ndah yiskʼidtah hasbídí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dah yiskʼidtah hasbídí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Columba rupestris" deiłníigo dayózhí.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dah yiskʼidtah hasbídí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ dóó bikʼǫ́ǫ́ʼ deildeeł.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí tsiiyahnoodǫ́zígíí · Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binááʼ łitsooígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí diłhiłígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bidaaʼ łitsooígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bizéédzísgaaígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí łibáhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí yistłʼinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ hasbídí diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bitsiiʼ łigaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ dah yiskʼidtah hasbídí · Tó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah hasbídí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bitéél yistłʼinígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bitsiiʼ łigaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bizééʼ łigaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí dootłʼizhígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí łibáhígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ ńdíshchíitah hasbídí · Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bitʼayaałgaaígíí


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí\ntsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podarcis peloponnesiacus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łigai łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼí łibáhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼí łizhin dóó łichxíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼí bitsiiʼ łichxíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼí bitseeʼ łichxíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼí noodǫ́zígíí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼígíí\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼígíí\n(→ Tłʼiish ndaashchʼąąʼígíí)\n(→ Tłʼiish bikʼos nteelígíí)\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łichxíʼígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii\n(→ Tónteel tłʼiish)\nTłʼiish bijéékałí yishtłizhígíí\nTłʼiish łichíʼí bíchį́į́h ntłʼizígíí\nTłʼiish yistłʼiní bíchį́į́h ntłʼizígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish łibáhígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dinilzhinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish binááʼ áłtsʼísígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish binááʼ áłtsʼísígíí\nTłʼiistsʼósí báhádzidí diłhiłígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish bitsiitsʼiin áłtsʼísígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí diłhiłígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish yishtłʼizhígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitʼáád diłhiłígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah halchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah łitsxooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bizéédzisgaaígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin nteelígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii diłhiłígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii íiyisígíí\nTłʼiistsoh bikʼos nteelígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish hashkéhé\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish hashkéhé\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish yistłʼinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼí íiyisígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dibéłchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łikizhígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łizhinígíí\nTłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ʼ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elapidae" deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikeʼéí éí 360 ałʼąą ádaatʼé.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tó tłʼiish naashchʼąąʼígíí\nLast edited on 11 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2021, at 21:43


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsintah chʼagii bitłʼaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsintah chʼagii bitłʼaaʼ łigaaígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsintah chʼagii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poeoptera femoralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsintah chʼagii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.\nTsintah chʼagii bitłʼaaʼ łigaaígíí


Hasbídí bítááʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídí bítááʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Patagioenas leucocephala" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 11–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago dootłʼizh; bítááʼ éí łigai. Bidaaʼ éí doo nineez da.\nHasbídí bítááʼ łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Yaadaałchíiʼii bitsiitʼáád halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nYaadaałchíiʼii bitsiitʼáád halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coccopygia melanotis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbáago łitso; bitsiitʼáád éí halbá; bináyaah éí halzhin; bizééʼ éí łigai; bidaayaa éí łichííʼ.\nYaadaałchíiʼii bitsiitʼáád halbáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Tsintah dlǫ́ʼii (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nTsintah dlǫ́ʼii (íiyisígíí)\nTsintah dlǫ́ʼii éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́; Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi dóó Deeteel Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí. Tsédeeshzha Dziłtah éí hólǫ́ ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Martes americana" deiłníigo dayózhí.\nDíí dlǫ́ʼii éí cháʼoł dóó ńdíshchííʼ bił hadahozdzogo naaghá, áádóó éí jį́įgo dóó tłʼéeʼgo naaghá.\nDíí dlǫ́ʼii éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ, áádóó éí 1.5–2di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitseeʼ éí nineez dóó ditłʼo; biteeldę́ę́ʼ éí łitsxo łeh.\nTsintah dlǫ́ʼii éí naʼastsʼǫǫsí dóó gah yilghałgo naagháa łeh; łahda chʼosh yildeeł ałdóʼ.


Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ tsįįłkaałii bílaʼ táaʼii - Wikiibíídiiya\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ tsįįłkaałii bílaʼ táaʼii\ntsįįłkaałii bílaʼ táaʼii\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ tsįįłkaałii bílaʼ táaʼii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Deeteel Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Picoides arcticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ éí łigai; bitłʼaaʼ éí dinilbáago noodǫ́ǫ́z; bítááʼ éí łitso; bidaaʼ éí łibá.\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ tsįįłkaałii bílaʼ táaʼii éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aplonis panayensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó tʼóó bíyó disxǫs; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Áhí dah oojołítah chʼałchilí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nÁhí dah oojołítah chʼałchilí dinilzhinígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Áhí dah oojołítah chʼał\nÁhí dah oojołítah chʼałchilí\nÁhí dah oojołítah chʼałchilí dinilzhinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Brachycephalus curupira" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.3–0.6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bigaan dóó bijáád éí ádaałtsʼózí; binááʼ éí diłhił.\nÁhí dah oojołítah chʼałchilí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.\nÁhí dah oojołítah chʼał\nÁhí dah oojołítah chʼałchilí bikʼiiz halkizhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí binághah dah dzítsxooígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí binághah halbáhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí bitsiiʼ dikʼánígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí dah daalbáhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí diłhiłígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí diniltsxooígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí dinilzhinígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí łibáhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí łichíiʼgo yistłʼinígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí łitsooígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí łitsxo dóó łibáhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí łitsxo dóó łichíʼígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí naashchʼąąʼígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí yishtłizh dóó łitsxooígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí yishtłizhígíí · Áhí dah oojołítah chʼałchilí yistłʼinígíí\nÁhí dah oojołítah chʼał bijáád noodǫ́zígíí · Áhí dah oojołítah chʼał binákʼee diłhiłígíí · Áhí dah oojołítah chʼał dibéłchíʼígíí · Áhí dah oojołítah chʼał dichʼízhígíí · Áhí dah oojołítah chʼał dinilzhinígíí · Áhí dah oojołítah chʼał naashchʼąąʼígíí · Áhí dah oojołítah chʼał yishtłizhígíí · Áhí dah oojołítah tsinyiʼ chʼał


Daachʼį́įdii yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDaachʼį́įdii yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sinosuthora alphonsiana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼee éí halbá; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nDaachʼį́įdii yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dànì Kèhoį̀wo 26 DOGNT - Eyı nèk'e hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ bò - Bible Search\nDànì Kèhoį̀wo 25 Dànì Kèhoį̀wo 27\nDànì Kèhoį̀wo 26\nIsaac eyıts'ǫ Abımelek gıgodıì\n1Eyı nèk'e hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ bò whìle agòjà, Abraham edaà ekò sı hagòjà ı̨lè. Eyıt'à Isaac kǫ̀ta Gerar ts'ǫ̀ ajà, ekǫ Abımelek, Fılıstea got'ı̨į̀ gha k'àowo elı̨. 2Gots'ǫ̀ K'àowo Isaac ts'ǫ̀ wègoèht'į̀, hayèhdı, “Egypt nèk'e ts'ǫ̀ aąde-le. Dıı yeè nèk'e edı̨į̀ nàądè nèehsı̨ ha sìı nàądè. 3Łatsaa dıı yeè nèk'e nàądè, nexè aht'ı̨ ha eyıts'ǫ nexè sìghà hòɂǫǫ̀ agohłe ha. Nı̨ eyıts'ǫ nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ dıı dèè hazǫǫ̀ naxıghàehɂà ha. Netà Abraham wets'ǫ̀ yatı nàtsoo xàyaehtıı sìı wek'ę̀ę̀ hòɂǫǫ̀ agohłe ha. 4Nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ łǫ t'à yat'a whǫ̀ lageètłǫ agehłe ha, eyıts'ǫ dıı dèè hazǫǫ̀ gıghàehɂà ha. Nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ gıts'ıhɂǫ̀ dıı nèk'e dǫ hazǫǫ̀ xàɂaa gıxè sìghà hòɂǫ ha, 5Abraham sek'èɂaı̨t'è t'à; seyatıì eyıts'ǫ senàowoò k'èdì hǫt'e,” Nǫ̀htsı̨ Isaac ts'ǫ̀ hadı. 6Eyıt'à Isaac kǫ̀ta Gerar łatsaa nàı̨dè.\n7Eyı kǫ̀ta gots'ǫ dǫzhìı wets'èkeè ghǫ dagı̨ı̨hke ekò, Isaac gots'ǫ hadı, “Sedè hǫt'e,” gòhdı. Rebekah ts'èko wèdaat'ı̨ı̨ elı̨ t'à wets'ıhɂǫ̀ eyı kǫ̀ta ts'ǫ dǫzhìı ełaàsegèhwhı ha sǫnı, hanıwǫ t'à, “Sets'èkeè hǫt'e,” gòhdı-le.\n8Isaac whaà hoògǫ eyı nàı̨dè ekò k'àowocho Abımelek, Fılıstea got'ı̨į̀ gha k'àowo elı̨ı̨ sìı dahkǫ̀ gots'ǫ ı̨zhıì k'eet'į̀ là Isaac edets'èkeè Rebekah k'onadıìde yaɂı̨. 9Eyıt'à Abımelek, Isaac kàehɂà, yets'ǫ̀ hadı, “Xàè nets'èkeè hǫt'e nǫǫ̀! Dànìghǫ, ‘Sedè hǫt'e,’ nı̨ı̨dı nǫǫ̀?” yèhdı.\nIsaac yets'ǫ̀ hadı, “Wets'ıhɂǫ̀ dǫ ełaàsegèhwhı ha sǫnı dehwhǫ t'à haehsı̨ ı̨lè,” yèhdı.\n10Abımelek hadı, “Dànì ghǫ gots'ǫ̀ hǫı̨ts'ì nǫǫ̀? Dǫ ı̨łè nets'èkeè t'àı̨tè nı̨dè net'àat'à hołı̨ı̨ gok'e ade ha ı̨lè,” yèhdı.\n11Eyıt'à Abımelek dǫ hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ hadı, “Amìı, dıı dǫ eyıts'ǫ wets'èkeè k'alawoo sìı weweè hołè ha hǫt'e,” gòhdı.\n12Isaac eyı nèk'e t'asìı dehshee nìı̨la. Gots'ǫ̀ K'àowo yegha sìghà agǫ̀ǫ̀là t'à eyı xo k'e et'ıì t'asìı dehshee ı̨łèakw'eènǫ deɂǫ̀atłǫ nàwhehtsı̨. 13Isaac t'asìı łǫ wets'ǫ ajà t'à sıì dǫ ahxee whelı̨. 14Sahzǫ̀ą eyıts'ǫ ejıe łǫ wets'ǫ eyıts'ǫ wecheekeè łǫ t'à Fılıstea got'ı̨į̀ gıghǫ ts'ohogeedı. 15Eyıt'à Isaac wetà Abraham eda ekò wecheekeè tık'è xàgogı̨ı̨hgè ı̨lèe sìı Fılıstea got'ı̨į̀ tık'è hazǫǫ̀ ehtł'è dàgoòɂǫǫ̀ agį̀į̀là.\n16Eyı tł'axǫǫ̀ Abımelek Isaac ts'ǫ̀ hadı, “Gonahk'e dǫ nàtsoo wheęlı̨ t'à, gots'ǫǫ̀ aąde,” yèhdı.\n17Eyıt'à Isaac eyı nàı̨dèe gots'ǫ tàèhtła. Shìhge dèè nıɂàa Gerar ts'ǫ̀ tàèhtła t'à ekǫ nàdè ajà. 18Isaac, wetà Abraham eda ekò eyı tık'è hazǫǫ̀ xàgı̨ı̨hgè ı̨lèe sìı yets'ǫdaà xàı̨la. Abraham ełaı̨wo ekò Fılıstea got'ı̨į̀ eyı tık'è gıdanìı̨la ı̨lè. Wetà Abraham dànì tık'è goızı ı̨lèe sìı k'ę̀ę̀ k'achı̨ goızì whehtsı̨.\n19Isaac wecheekeè eyı nèk'e shìhge dèè xàgı̨ı̨hgè t'à ekǫ tı nezı̨ı̨ nìlı̨ı̨ gogį̀į̀hɂǫ. 20Hanìkò Gerar got'ı̨į̀ gıts'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀ Isaac wets'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀ xè nàyagehtı, “Dıı tık'è gots'ǫ hǫt'e!” gedı. Eyı tık'è ghǫ wets'ǫ̀ nàyagehtı t'à, Isaac eyı tık'è Esek wìyeh ayį̀į̀là. (“Esek” gedı nı̨dè “nàyagehtı” gedıì-agedı.) 21Eyı tł'axǫǫ̀ k'achı̨ tık'è eyıì-le xàgı̨ı̨hko, hanìkò eyı sı ghǫ nàyagehtı t'à eyı tık'è Sıtnah wìyeh ayį̀į̀là. (“Sıtnah” gedı nı̨dè “eyı tık'è ts'ıhɂǫ̀ ełedzagı̨ı̨hwhǫ” gedıì-agedı.) 22Eyı nèk'e gots'ǫ tàèhtła eyıts'ǫ k'achı̨ tık'è eyıì-le xàgı̨ı̨hgè. Eyı tık'è dǫ yeghǫ nàyaehtı-le t'à Rehobot wìyeh ayį̀į̀là. “Gots'ǫ̀ K'àowo gogha gòɂǫǫ̀ ayį̀į̀là eyıts'ǫ jǫ nèk'e goxè hoı̨zı̨į̀ gòɂǫǫ̀ agode ha,” Isaac hadı.\n23Ekǫ nàı̨dè gots'ǫ Bersheba nèk'e ts'ǫ̀ tàèhtła. 24Eyı toò k'e gots'ǫ̀ K'àowo yets'ǫ̀ wègoèht'į̀, hayèhdı, “Netà Abraham Wenǫ̀htsı̨ aht'e. Nek'èhdì ne t'à nı̨ı̨jı̨-le. Nexè sìghà hòɂǫǫ̀ agohłe ha eyıts'ǫ nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ łǫǫ̀ agehłe ha. Secheekeè Abraham wets'ıhɂǫ̀ negha hagohłe ha,” yèhdı.\n25Isaac eyı dèè k'e Nǫ̀htsı̨ ts'ǫ̀ t'asìı k'eehk'ǫ̀ gha kwe ełeka nèyı̨ı̨wa t'à kwe-ladà whehtsı̨, eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ ts'ǫ̀ yaı̨htı. Ekǫ edenı̨hbàa nàı̨hgè eyıts'ǫ wecheekeè tık'è gogehtsı̨ ha dèè xàgı̨ı̨hgè.\n26Isaac eyı nàde ekò kǫ̀ta Gerar gots'ǫ k'àowocho Abımelek yets'àèhtła. Ahuzat yegha k'eyaetıı-dǫǫ̀ eyıts'ǫ Fıkol yegha eghǫǫ-dǫǫ̀ ts'ǫ̀ k'àowo gıxè aget'ı̨. 27Isaac dayeehke, “Ayìıha sets'àątła anet'ı̨? Senèę̀lı̨-le t'à nasèęhɂà ı̨lè,” yèhdı.\n28Abımelek eyıts'ǫ wexè aget'ı̨ı̨ sìı hagedı, “Hoɂıì gots'ǫ̀ K'àowo nexè at'ı̨ wek'èts'eezǫ, eyıt'à ełexè yatı nàtsoo ts'ehtsı̨ ha ts'ı̨ı̨wǫ. Ełexè ts'èwhı̨į̀ ts'eeda gha yatı nàtsoo ełeghàts'ıɂà. 29Hanì-ı̨dè nets'ǫ̀ hoìla eghàlats'eeda-le k'ę̀ę̀ nı̨ sı gots'ǫ̀ hoìla eghàlaı̨da ha-le. T'aats'ǫǫ̀ nets'ǫ̀ nezı̨į̀ nats'eɂa xè ts'èwhı̨į̀ nanets'eèhɂà ı̨lè. Ekò dıì sìı gots'ǫ̀ K'àowo nexè sìghà hòɂǫǫ̀ ayį̀į̀là hǫt'e,” gıìhdı.\n30Eyıt'à Isaac gogha nàsı̨ whehtsı̨ t'à ełexè shègıazhe. 31Satsǫ k'omǫǫ̀dǫǫ̀ et'ıì ełexè yatı nàtsoo gèhtsı̨. Eyı tł'axǫǫ̀ Isaac nagoèhɂà t'à ts'èwhı̨į̀ gıts'ǫǫ̀ nageèhde.\n32Eyı dzęę̀ k'e Isaac wecheekeè gıts'ǫ̀ nìı̨de. Tık'è gha dèè xàgı̨ı̨hgè ı̨lèe sìı ghǫ dıı hagıìhdı, “Tık'è xàts'ı̨ı̨hgèe gots'ǫ tı xàetł'ì ajà!” gedı. 33Isaac eyı tık'è Shıbah wìyeh ayį̀į̀là. Dıı dzęę̀ ts'ǫ̀ eyı kǫ̀ta Bersheba wìyeh hǫt'e.\n34Isaac weza Esau dı̨ènǫ weghoò ekò Het got'ı̨į̀ gots'ǫ ts'èko nàke gòį̀hchì: Įłè Judıt wìyeh sìı Berı wetì hǫt'e, eyıts'ǫ ı̨łè Basamat wìyeh sìı Elon wetì hǫt'e. 35Eyı ts'èko nàke gıts'ıhɂǫ̀ Isaac eyıts'ǫ Rebekah gıgha dìì.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí - Wikiibíídiiya\nnaʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphaniotis" deiłníigo deiyózhí. Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] ádaníłnééz. Bijáád éí ádaałtsʼóósí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łikizhígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łikizhígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oligosoma whitakeri" deiłníigo dayózhí.\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizééʼ níbaalí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizééʼ níbaalí dootłʼizhígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizééʼ níbaalí dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptyctolaemus gularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizééʼ níbaalí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chéłchaaʼgi átʼéhígíí (naʼashjéʼii nahachaʼí) - Wikiibíídiiya\nChéłchaaʼgi átʼéhígíí (naʼashjéʼii nahachaʼí)\nChéłchaaʼgi átʼéhígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhetenor" deiłníigo deiyózhí. Chéłchaaʼgi átʼéhígíí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí naaki ałʼąą átʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí nímaz. Chéłchaaʼ éí ndahalin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Shádiʼááhjí Tónteeldę́ę́ʼ tónteel zhį́ʼii - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Tónteeldę́ę́ʼ tónteel zhį́ʼii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leucocarbo purpurascens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 25–30di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí łigai; bítááʼ dah dzíltsxo; bikʼos éí nineez; bikeeʼ éí diłhił.\nShádiʼááhjí Tónteeldę́ę́ʼ tónteel zhį́ʼii éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.


Séigoʼ bitseeʼ ditání yázhí łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nSéigoʼ bitseeʼ ditání yázhí łitsxooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí Chʼosh bijáád tseebíhígíí Séigoʼ Séigoʼ bitseeʼ ditání yázhí\nSéigoʼ bitseeʼ ditání yázhí łitsxooígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uroplectes planimanus" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼ éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Tsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 1–1.6di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí łibá dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bijáád dóó bitseeʼ éí dadiniltso. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bíchį́į́hnézí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí baa dzólnígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí dah daalzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí noodǫ́zígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bigaan áłtsʼózígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí dinilzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bitsiiʼ łizhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí łibá dóó dinilchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí yishtłizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atelopus" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí éí 96 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 0.8–1.5di asdzoh[?] ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł.


Tsídii yáłtiʼí yázhí bitsiitʼáád halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí yázhí bitsiitʼáád halchíʼígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psitteuteles versicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiitʼáád dóó bitéél éí halchííʼ; bidaaʼ éí łichííʼ dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí yázhí bitsiitʼáád halchíʼígíí éí chʼil bijééh deidlą́ dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Dziłtah giní - Wikiibíídiiya\nDziłtah giní éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falco fasciinucha" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiitʼáád dóó bináyaah éí dinilzhin; bidaaʼ éí łitso dóó kʼídzíbá.\nDziłtah giní éí naʼashǫ́ʼii dóó łéʼétsoh dóó tsídii yázhí haalzheehgo naatʼá; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼil bitʼaʼítah chʼał - Wikiibíídiiya\nChʼil bitʼaʼítah chʼał\nChʼil bitʼaʼítah chʼał éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Exerodonta catracha" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó diniltsogo naashchʼąą; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.\nChʼil bitʼaʼítah chʼał éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahashchʼidígíí - Wikiibíídiiya\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahashchʼidígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Halgai Hóteeldi dóó Akałii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scaphiopus hurterii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2.3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó diniltsogo naashchʼąąʼ łeh; bizéé dóó bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahashchʼidígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bitʼayaa dinilgaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bitʼayaa dinilgaaígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bitʼayaa dinilgaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Onychognathus nabouroup" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitʼayaa éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bitʼayaa dinilgaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.\nChʼagiishzhiin bitʼayaa dinilgaaígíí


Zábąąhnteelii (łóóʼ ooshgę́ęzhii) - Wikiibíídiiya\nZábąąhnteelii (łóóʼ ooshgę́ęzhii)\nZábąąhnteelii éí Eʼeʼaahjí Tónteel dóó Bitsįʼ Yishtłʼizhii Tónteel biyiʼ hólǫ́, áádóó éí łóóʼ adishishí dóó łóóʼ hashkéhé dahyikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhina ancylostoma" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼ éí deesdoigi tʼóó ahayóí, áádóó éí gaantsʼósí dóó gaanłání dahólǫ́ǫgi dahináa łeh.\nDíí łóóʼ bitseeʼ éí łóóʼ hashkéhé bitseeʼ nahalin; bitsiiʼ éí łóóʼ adishishí bitsiiʼ nahalin; bitsʼíís éí 8–9di adéesʼeez[?] áníłnééz, áádóó éí bizábąąh nteel dóó bitʼaʼ łikizh.\nZábąąhnteelii éí chʼosh chʼééh digháhii dóó bikágí ntłʼizí deildeeł.


Tʼiisbáítah jaaʼabaní - Wikiibíídiiya\nTʼiisbáítah jaaʼabaní éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Perimyotis subflavus" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá jaaʼabaní "Perimyotis"-jí atah yisdzoh.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼí; bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nTʼiisbáítah jaaʼabaní éí iichʼąhii dóó chéłchaaʼ dóó tséʼédǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Dóliiłbáhí biwos diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nDóliiłbáhí biwos diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myadestes unicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binákʼee éí łigai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.\nDóliiłbáhí biwos diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yádíłtihii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nYádíłtihii łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi (kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi) hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia balearica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee éí halchííʼ; bidaaʼ éí łitso dóó diłhił.\nYádíłtihii łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.