How Do You Say I Love You In Navajo + Other Romantic Phrases\nShe felt the Jehovah was saying: “I love you, no just since you space a pioneer, but since you space my daughter and devoted to me.\nYou are watching: How do you say i love you in navajo\nJiihóvah kóshíłní jinízin: “Ayóóʼánííníshʼní, pioneer nilı̨́įgi doo tʼéiyá biniyé da, sheʼawééʼ nilı̨́ dóó shaa ádíínítʼą́ągi biniyé.\n15 top top his last night top top earth, Jesus said to his disciples: “I am providing you a new commandment, the you love one another; simply as I have actually loved you, you additionally love one another.\n15 Jesus éí ídahoołʼaahii áyidííniid: “Bee hazʼáanii ániidíii nihaa dinishʼaahgo ánihidishní, Ayóóʼádaʼahíínóhʼníi dooleeł; tʼáá ayóóʼádanihííníshʼní yę́ęgi átʼéego, nihí ałdóʼ ayóóʼádaʼahíínóhʼní.\nImagine how the Israelites felt as soon as Jehovah told them: “You became precious in mine eyes, you to be honored, and also I have actually loved you,” and also “Do no be afraid, for ns am through you”!\nJiihóvah éí Ízrel dineʼé kóyidííniid yę́ę baa nitsíníkees: “Shił anílı̨́įgo áádóó ił nílı̨́įgo índa ayóóʼánííníshʼníigo,” dóó “Tʼáadoo nił yéʼí, háálá nił honishłǫ́.”\n“I will rejoice greatly in your loyal love, for you have actually seen mine affliction; you are aware of mine deep distress.” —PSALM 31:7.\n“Aa aʼááh nínízingi baa shił nihoozhǫǫh doo, háálá bikʼee tiʼhooshʼníihii yiniłtsą́ągo punishment shichʼįʼ nahwiiʼnáanii nił bééhózin.”—PSALM 31: 7, new World Translation.\nHappily, favor Martha, you have great reasons to say, ‘I recognize that my loved one will increase in the resurrection.’\nMartha ánínę́ęgi átʼéego, yinídlą́ągo éí díí ayóóʼádeíyíníiʼnínę́ę nááʼdiʼyiijeehgo náádahiʼnáa doo.\nTo show that the irradiate which originates from a pure and loving soul is recognized by others, I share through you an endure of numerous years ago.\nŁą́ dine’ yaah áko daniizį́į́’ díí niłt’óólgo dóó ayóó’óó’ní iisizį́į́nii, hané punishment nihił hodiishnį́ ałkidą́ą́ naahaiyaadą́ą́’ áhoot’ííd.\nI leaving you my sure witness the our Heavenly Father, the great Elohim, loves and also knows us, every one.\nTs’ída baa ákoniizį́’ii eíí nihíZhe’é Diyiníí, Élohim ayóó’at’éii, ayóó’ánho’ní dóó nihéehósin, t’áá’ániit’é.\nI leaving you my certain witness the the Father to know you—knows her needs and also your name—loves you, and hears your prayers.\nAs you walk follow me your own bright route of discipleship, I pray that confidence will fortify every footstep follow me your way; the hope will open up your eye to the glories Heavenly Father has actually in keep for you; and also that love for God and also all His children will fill your hearts.\nT’áá ní adindíín atįįn bikáá’ yináałgo Diyin bikéé’sinzį́, t’ah yinááłgóó ąą’ ádooniił áko niZhe’é Yá’ąąshdi Hólǫ́ǫnii kwǫǫ nizhónígíí nániinílaíí yiní’ į́įdoo; ne’oodlą’ bídziilgo atįįngóó yináal doo; dóó Diyin God dóó t’áa’ałtso bá’ałchiní eíí nihijéí biyi’doo ayóó’íínoh’ní.\nWherever I walk in the Church, anyone the prophet is in ~ the time, members will certainly ask, “When you get ago to Church headquarters, will certainly you please tell the prophet how much us love him?”\nT’áá háádishį́į́ Jesus Christ bi sodizin báhooghan bitah ałnánáshdáago, inda t’áá haishį̨į Diyin God yá yáłti’í nilį́į ndi, atah danilínígíí kó dashiłníi łeh, “Church Headquartersdi, náníndzáago Diyin God Yá Yáłti’í ayóó’ádaniiní nihá bididíiniił.\n11 and also again I say unto you together I have said before, that as ye have involved the expertise of the glory the God, or if ye have known that his goodness and have atasted the his love, and have obtained a bremission of your sins, i m sorry causeth such exceedingly good joy in your souls, even so I would that ye must remember, and constantly retain in remembrance, the greatness the God, and your own cnothingness, and his dgoodness and also long-suffering towards you, unworthy creatures, and also humble yourselves also in the depth of ehumility, fcalling top top the name of the lord daily, and standing gsteadfastly in the confidence of that which is to come, which was spoken by the mouth the the angel.\nSee more: How Much Does It Cost For A Belly Button Piercing Cost? (2021)\n11 Dóó nááná ánihidííniidgo átʼáo ánáánihidishní, éí Diyin God beʼayóó átʼéii baa ákodanoozį́įʼgo, éí doodago biyáʼátʼéehii baa ákonoozį́įʼgo dóó beʼayóó óʼóʼníinii nihił ádzaago, dóó nihibąąhági ádaatʼéii punishment nihaa nídaʼdeestʼą́ągo, binahjįʼ tʼáá íiyisíí ił hózhóonii nihitsʼíís dóó nihiyiʼsizíinii biyiʼ silį́į́ʼ, ákótʼée ndi díí éí béédaohłniih dooleeł nisin, dóó tʼáá áłahjįʼ éí béédaohłniih dooleeł, Diyin God éí beʼaláahdi átʼéii, dóó nihí éí doo ndi danohłíní da, dóó biyáʼátʼéehii dóó nízaadgo nihąąh tiʼhooʼníhígíí, doo danohłíinii, dóó tʼáá íiyisíí nihaa hojoobaʼígo ádaʼdołnééh, tʼáá ákwííjį́ Bóhólníihii bichʼįʼ sodadołzingo, dóó áhodooníłígíí deinohdlą́ągo punishment ndasoozį́įgo, éí Diyin yá naalʼaʼí yee haadzíʼę́ę átʼé.\nThe most famous queries list:1K,~2K,~3K,~4K,~5K,~5-10K,~10-20K,~20-50K,~50-100K,~100k-200K,~200-500K,~1M


Tłʼiish łichíʼí bíchį́į́h ntłʼizígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí Tłʼiish bíchį́į́h ntłʼizígíí\nTłʼiish łichíʼí bíchį́į́h ntłʼizígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aspidelaps lubricus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 1–2di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łichííʼ dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z.\nTłʼiish łichíʼí bíchį́į́h ntłʼizígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh.


Tłʼiish yistłʼiní bíchį́į́h ntłʼizígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼiish yistłʼiní bíchį́į́h ntłʼizígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aspidelaps scutatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 1–2di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łichíiʼgo naashchʼąąʼ dóó łizhingo yistłʼin.\nTłʼiish yistłʼiní bíchį́į́h ntłʼizígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh.


Naadoobooʼíinii bitseeʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ łigaaígíí\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ łigaaígíí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́; niʼtátʼahgi éí hiná. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parascaptor leucura" deiłníigo dayózhí.\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ łigaaígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní dijoolígíí - Wikiibíídiiya\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní dijoolígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Kááʼtsʼiní dóó bikʼéí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní dijoolígíí éí Biishchʼid Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tolypeutes tricinctus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h dóó bikeeʼ éí dinilzhin.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní dijoolígíí éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii yildeeł łeh; łeeyiʼ chʼosh dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dahiitį́hii jáádtłʼooí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii jáádtłʼooí dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eriocnemis luciani" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitseeʼ dóó bítááʼ éí yágo dootłʼizh; bitʼaʼ éí diłhił; bijáád éí ditłʼo dóó łigai.\nDahiitį́hii jáádtłʼooí dootłʼizhígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Scooby Doo Live! at Fox Theatre Atlanta, Atlanta Georgia - 03/29/14\n03/29/14 2:00pm – Scooby Doo Live!\nMarch 29, 2014, Saturday @ 2:00pm See All Scooby Doo Live! Events


Lókʼaatah noołnahii diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nLókʼaatah noołnahii diłhiłígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bitsįʼ Yishtłizhii Bikéyahdi holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rallina canningi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łitso; bijáád éí nineez.\nLókʼaatah noołnahii diłhiłígíí éí chʼosh yázhí deildeeł dóó chʼał dóó łóóʼ yázhí deilghał.


Táłtłʼááh chʼoshyog - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh chʼoshyog (éí doodaiiʼ Chʼosh diyogí) éí chʼosh naatsʼǫǫdí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nereididae" deiłníigo deiyózhí. Díí chʼosh éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 500 ałʼąą ádaatʼé.\nTáłtłʼááh chʼoshyog bitsʼíís éí 1–30di asdzoh[?] áníłnéez łeh; adóó éí yishtłizh dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí binááʼ naaki, náánáłaʼ éí binááʼ ádin.\nDíí chʼoshyog éí biwooʼ dahólǫ; chʼosh yázhí dóó táłtłʼááh chʼil éí bichʼiyąʼ.


Hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhítsoh - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah chʼał dichʼízhítsoh éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinella arunco" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí diłhiłgo diniltso.\nHodíłchʼiltah chʼał dichʼízhítsoh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Hasbídí Hasbídí noodǫ́zígíí\nhasbídí binághah noodǫ́zígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah noodǫ́zígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geopelia humeralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitéél éí łibágo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí dinilgai. Bidaaʼ éí doo nineez da.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah noodǫ́zígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cisticola eximius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí halzhin dóó dinilbágo łikizh; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí binághah halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dziłtah chʼał bitseeʼ hólóní - Wikiibíídiiya\nDziłtah chʼał bitseeʼ hólóní\nDziłtah chʼał bitseeʼ hólóní éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ascaphus montanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nDziłtah chʼał bitseeʼ hólóní éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Zhį́ʼii bitsiiyah łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nZhį́ʼii bitsiiyah łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corvus albicollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiyah éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó ditą́.\nZhį́ʼii bitsiiyah łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ dóó naʼastsʼǫǫsí dóó dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.


Либридерм крем-бальзам д/волос/кожи головы Гиалуроновый увлажн. 250мл купить в аптеках Столички\nЛибридерм крем-бальзам д/волос/кожи головы Гиалуроновый увлажн. 250мл найден в 310 аптеках. Показаны с 1 по 310.\n01.06.2018  \n01.06.2018  \nболее года  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \n01.07.2018  \n01.07.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \nболее года  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \nболее года  \n01.07.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \n01.07.2018  \n01.07.2018  \nболее года  \n01.07.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.06.2018  \n01.07.2018  \n01.06.2018  


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí ałchozhígíí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí ałchozhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platyspiza crassirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilzhin; bitłʼaaʼ éí dinilbáago halkizh; bidaaʼ éí diłhiłgo łitso dóó ntsaa. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí ałchozhígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé dóó chʼilátah hózhóón bitʼąąʼ yiłchozh.


Tsintah ńdiitsʼį́įhii binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah ńdiitsʼį́įhii binákʼee halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apalis personata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitsiiʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsintah ńdiitsʼį́įhii binákʼee halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Scooby Doo - Luz! Câmera! Assombração! - CD-ROM - Saraiva


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád yágo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád yágo dootłʼizhígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thectocercus acuticaudatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiitʼáád éí yágo dootłʼizh; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí dinilgai dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád yágo dootłʼizhígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaantsxaaí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaantsxaaí łibáhígíí éí tsídii bichʼahtsohí dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ocyceros griseus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 18–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí diłhił; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diniltsxo dóó tʼóó bíyó shiyish.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaantsxaaí łibáhígíí éí tsin bineestʼąʼ (hashkʼaan dijéʼé da) dóó dzidzé deiłchozh.


Tóʼałhidiilíinii Bibąąh - Wikiibíídiiya\nTóʼałhidiilíinii Bibąąh *\nTóʼałhidiilíinii Bibąąh éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tábąąhkin Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nTóʼałhidiilíinii Bibąąh éí 6.95 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 8,577 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTóʼałhidiilíinii Bibąąh éí 33°34′18″ NHK dóó 116°04′38″ EʼE-gi bił hazʼą́. Tóʼałhidiilíinii Bibąąh éí tónteel bikááʼdóó yaago 187 adéesʼeez.GNIS


Tsiitsʼiintání bitseeʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsiitsʼiintání bitseeʼ łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala melanura" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łitso; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łizhin.\nTsiitsʼiintání bitseeʼ łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ bįįh - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí Bįįh Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ dzeeh dóó bįįh\nNáátsʼózídę́ę́ʼ bįįh éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rusa unicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–5di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ bįįh éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Nákʼeehgaii diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nNákʼeehgaii diniltsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterops nigrorum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nNákʼeehgaii diniltsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dziłtah naʼashjéʼii - Wikiibíídiiya\nDziłtah naʼashjéʼii éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypochilidae" deiłníigo deiyózhí. Dziłtah naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó (Tsédeeshzha Dziłtah) dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́; adóó éí 12 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii éí 10–15 mm ádaníłtso; adóó éí łibáago ndaashchʼąąʼ. Bijáád éí ayóo danineez; áko éí naʼashjéʼii jáádnézí ndahalin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Dzidzé dayiitsahii\nDzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Manacus aurantiacus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó dinilgai; bikʼos éí łitso; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáás éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nDzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ dzidzé yiyiitsahii · Dzidzé yiyiitsahii bijáád łichíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łigaaígíí · Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsooígíí · Dzidzé yiyiitsahii bikʼos łitsxooígíí · Dzidzé yiyiitsahii binághah dootłʼizhígíí · Dzidzé yiyiitsahii binághah halzhinígíí · Dzidzé yiyiitsahii bítááʼ łitsooígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitéél łigaaígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitłʼaakááʼ dootłʼizhígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí · Dzidzé yiyiitsahii bítłʼah halbáhígíí · Dzidzé yiyiitsahii bítłʼah yishtłizhígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitseeʼ áłtsʼózígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitseeʼ deekíní · Dzidzé yiyiitsahii bitseeʼ nineezígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dootłʼizhígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád halchíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád łigaaígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád łitsooígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiiʼ łichxíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii bitsiiʼ łitsxooígíí · Dzidzé yiyiitsahii bizééʼ łigaaígíí · Dzidzé yiyiitsahii dinilchíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii ditsʼózígíí · Dzidzé yiyiitsahii dootłʼizhígíí · Dzidzé yiyiitsahii łigaaí bichʼah łichxíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii łizhiní bichʼah łichxíʼígíí · Dzidzé yiyiitsahii noodǫ́zígíí · Dzidzé yiyiitsahii tseechʼį́dígíí · Dzidzé yiyiitsahii yázhí · Dzidzé yiyiitsahiichilí · Hodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii · Tsintah dzidzé yiyiitsahii


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah mósí ałchiní - Wikiibíídiiya\ntsintah mósí ałchiní\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah mósí ałchiní éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leopardus guigna" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh; bitéél éí dinilgai.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah mósí ałchiní éí hazéí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał haalzheehgo naaghá; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yooʼtsoh - Wikiibíídiiya\nYooʼtsoh éí Yootó Hahoodzodi dził siʼą́ (dah aską́). Tsoodził Haʼaʼaahjígo siʼą́. 1745–1812 biyihaah yę́ędą́ą́ʼ Naabeehó áadi kéédahatį́į́ʼ ńtʼę́ę́ʼ, áádóó dabighanígíí (kįtsʼiilígíí) tʼahdii Yooʼtsoh bitłáahdi naaznil. Yooʼtsoh éí 35°29′0″ NHK dóó 107°06′56″ EʼE-di siʼááh.\n1964 yę́ędą́ą́ʼ éí National Historic Landmark silį́į́ʼ.


Сумка Scooby Doo! - купить в интернет-магазине Printdirect.ru\n
 Scooby Doo! от Libra
Добавь свой дизайн на Printdirect.ru\nДобавь свой дизайн на Printdirect.ru [URL=http://printdirect.ru/storefront/product_info/488881][IMG]SRC[/IMG][/URL][URL=http://printdirect.ru/storefront/product_info/488881][B] Scooby Doo![/B][/URL] от [URL=http://printdirect.ru/index.php?mode=storefront&user_id=17910&clear=1]Libra[/URL][URL=http://printdirect.ru]Добавь свой дизайн на Printdirect.ru[/URL]


Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parvilacerta parva" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; binághah éí halbá; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Gah Danilínígíí - Wikiibíídiiya\nGah Danilínígíí éí Biishchʼid Dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagomorpha" deiłníigo deiyózhí. Gah Danilínígíí éí 109 ałʼąą ádaatʼé.


Daałbáhí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura fuscans" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá dóó łizhin.\nDaałbáhí diłhiłígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał yistłʼinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi dóó Dibénééz Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Telmatobius marmoratus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó dinilzhingo yistłʼin; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ dloziłbáhí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ dloziłbáhí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sciurus carolinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí hazéí éí 18–23di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez dóó ditłʼo.\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ dloziłbáhí éí neeshchʼííʼ dóó chʼil binááʼ yildeeł łeh; dzidzé dóó ábíshjaaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ ńdíshchíitah tsxilghááh - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ ńdíshchíitah tsxilghááh\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ ńdíshchíitah tsxilghááh éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyah beʼałníiʼdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aquiloeurycea cephalica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 3–5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ ńdíshchíitah tsxilghááh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Naʼazísí (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nNaʼazísí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thomomys bottae" deiłníigo dayózhí.\nNaʼazísí éí chʼil bikétłʼóól dóó chąąshtʼezhii dóó hazaʼaleehtsoh yiłchozh łeh.


Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh binákʼee łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh binákʼee łigaaígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Tsxilghááh Tsxilghááh íiyisígíí dóó bikʼéí Tsxilghááh dadichʼízhígíí dóó bikʼéí\ntsxilghááh binákʼee łigaaígíí\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh binákʼee łigaaígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Salamandrina terdigitata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 4–5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin; binákʼee éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh binákʼee łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 20:10


Shádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiishkʼaaʼ niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiishkʼaaʼ niłhinígíí\nhodíłchʼiltah tłʼiishkʼaaʼ niłhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiishkʼaaʼ niłhinígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Drymobius rhombifer" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 30–45di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiishkʼaaʼ niłhinígíí éí chʼał yilghał łeh.


Hodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii\nHodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neopelma chrysocephalum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binághah éí diłhiłgo łitso; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí łibá.\nHodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.


Tʼáyaałtso bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTʼáyaałtso bizééʼ łigaaígíí\nTʼáyaałtso bizééʼ łigaaígíí éí tsin deiłkaałii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colaptes campestroides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łigaigo łikizh; bitéél dóó bikʼos éí łitso; bizééʼ éí łigai; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTʼáyaałtso bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii łizhinígíí\nKéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii łizhinígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikááʼgóó dóó Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełí bibąąhgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Puffinus nativitatis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí łizhin ałdóʼ.\nKéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii łizhinígíí éí táyiʼ chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád halchíʼígíí\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ceratopipra mentalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bijáád éí łitso; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.


Dziłtah chʼał bizéétsʼósí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah chʼał bizéétsʼósí dibéłchíʼígíí\nDziłtah chʼał bizéétsʼósí dibéłchíʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Choerophryne murrita" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–0.8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nDziłtah chʼał bizéétsʼósí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Joh 8 | `NHR | STEP | Kam ko Jeso ba Olife dim xàbìm koe qõò.\n1 Kam ko Jeso ba Olife dim xàbìm koe qõò. 2 Me kò ntcùúkg'ai cgoa gaicara tempelem koe síí, i kò wèé khóèan ga síí cgae Me, Me ntcõó a xgaa-xgaa ne. 3 Xu kò x'áè xgaa-xgaa-kg'ao xu hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé khóès hãa a ko cg'áràn kúrú koe qgóóèa sa óá. A xu a hàà khóè ne cookg'ai koe tòó si. 4 A xu a bìrí Me a máá: “Xgaa-xgaa-kg'ao Tseè, khóès ncẽe sa cg'árà nes hãa a ko kúrú koe qgóóèa. 5 Igabam kò Moshe x'áèan máà ta a, ncẽeta ii zi khóè zi méé zi nxõ̱án cgoa xg'áḿa cg'õoè di i, ka Tsi ko Tsáá nta méé?” témé. 6 Ncẽem kg'ui ba xu kò ko kg'ui, qáé Me xu gha qgáìan xu kò ko qaa khama, a xu a ko chìbi-chibi Me xu gha zi dàò-kg'áḿ zi qaa. Kam ko Jeso ba qám̀se, a tshàua ba cgoa góḿankg'ai koe góá.\n7 Qanega xu hãa a ko tẽè Me kam ko tẽe a bìrí xu a máá: “Ncẽè c'ẽem khóèm káà chìbi iim kò gaxao xg'aeku koe hãa, ne méém tc'ãà naka nxõ̱á sa séè naka xao si,” témé. 8 A ba a gaicara qám̀se a góḿankg'ai koe góá.\n9 Ncẽe sa xu ko kóḿ ka xu kò kaia xu koe guu a tshoa-tshoa a cúímana-cúí tcg'oara qõò. Me Jesom cúím ga ba síí qaù, naka gaas khóè sa hẽéthẽé e, si qanega gaa koe téé-tẽe. 10 Me Jeso tẽe a ba a tẽè si a máá: “Khóè seè, nda xua? Ncãa i gáé cúí khóè ga táá chìbi bóò si?” témé. 11 Si máá: “Ncãa i táá cúí khóè ga chìbi bóò te, X'aigaè,” témé. Me Jeso ba máá: “Nxãaskar Tíí igaba cúí gúù kaga chìbi bóò si tama, ke qõò, naka sia ncẽe koe guus ka táá gaicara chìbi kúrú guu,” témé.]\nJeso ba nqõóm dim X'áà Me e\n12 Me Jeso ba gaicara khóè ne cgoa kg'ui a máá: “Tíí Ra nqõóm dir X'áà Ra a. Dìím wèém ẽe gha xùri Te ba ntcùúan q'oo koe qõòa hãa tite, igabam gha kg'õèan di x'áàn úúa hãa,” témé.\n13 Xu kò Farasai xu bìrí Me a máá: “Tsáá ka Tsi ko nxàea tseegukagu, khamas Tsáá ko Tsáá ka nxàea tseegukagu sa tchàno tama,” témé.\n14 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tíí kar kò nxàea tseegukagu igabagas tiris nxàea tseegukagu sa tchàno si i, ẽer guua hãa qgáìa ner q'ana hãa, a Ra a gataga ẽer ko qõò qgáìan q'ana hãa. Igabaga xao gaxao ẽer guua hãa qgáìan hẽé, naka Ra ko qõò qgáìan hẽéthẽé c'úùa hãa khama. 15 Gaxaoa ko tc'áró ba xgàra, Tíí Ra cúí khóè ga xgàra tama. 16 Igaba ncẽè xgàrar kò ne i xgàra-q'ooa Te tchàno o, Tíí Ra Tíí ka cúíse xgàra tama khama, igaba Ra Abom ncẽe tsééa óá Tea hãam cgoa hãa. 17 Gaxao di x'áèan koe i góásea hãa a ko máá: ‘Cám̀ khóèan dis nxàea tseegukagu sa cgáé si i,’ téméè. 18 Gaas ẽe Tíí ka tseegu ii sar kò Tíía nxàea tseegukagu. Me ko gataga thẽé Abom ncẽe tsééa óá Tea hãa ba Tíí ka nxàea tseegukagu,” tam méé.\n19 Xu nxãaska tẽè Me a máá: “Saò ba nda?” témé.\nMe Jeso ba xo̱a xu a máá: “C'úù Te xao hãa, a xao a Abom ga ba c'úùa hãa, a ncẽè q'ãa Tea xao kò hãa ne xao ga ko thẽé Abom ga ba q'ana hãa,” tam méé.\n20 Jeso ba kò ncẽe kg'uian tempelem q'oo koem hãase kg'ui, aban ko tòóèm qgáìm qàe koe. Igaba i kò táá cúí khóè ga qgóó Me, Gam dim x'aè ba kò qanega hàà tama khama.\n21 Me kò Jeso ba gaicara bìrí xu a máá: “Qõò Ra ko, xao gha qaa Te, a xao a gha gaxao di zi chìbi zi q'oo koe ga x'óó. Tíí ko qõò koe xao cuiskaga síí tite,” témé.\n22 Xu nxãaska Juta xu tẽèku a máá: “Cg'õose ba gha? Ncẽem ko máá: ‘Tíí ko qõò koe xao cuiskaga síí tite’ témé ka?” témé.\n23 Me bìrí xu a máá: “Gaxaoa nqãaka di xao o, Ra Tíí tc'amaka di Ra a; ncẽem nqõóm di xao o, Ra Tíí ncẽem nqõóm di tama. 24 Gaa domkar kò bìrí xao o, a ko máá: ‘Gaxao di chìbian koe ga xao gha x'óó,’ témé. Ncẽè Tíí Ra gaar ga Ra a tar ko méé sa xao ko dtcòm̀ tama, ne xao gha tseeguan kaga gaxao di chìbian koe x'óó,” tam méé.\n25 Xu bìrí Me a máá: “Kháé Tsi Tsáá dìí Tsia?” témé.\nMe Jeso ba bìrí xu a máá: “Ncẽer kò ma tshoa-tshoas koe guu a bìrí xao o khama cúí ga Ra ko méé. 26 Káí zi gúù zi Ra úúa hãa bóòa Ra ga tcg'òó a gaxao ka nxàe zi, igaba Gaam ẽe tsééa óá Tea ba tseegu di Me e, Ra ko ẽer kò Gam koe kóḿ sa nqõó ba bìrí,” tam méé.\n27 Xõòm kam kò ko kg'ui cgoa xu sa xu kò kóḿa q'ãa tama. 28 Kam ko nxãaska Jeso ba bìrí xu a máá: “Eẽ xao ko Khóèm dim Cóá ba tc'amaka ghùia xg'ara, ne xao gha nxãwa q'ãa Gaar ga Ra a sa, a Tíí ka cúíse gúù zi kúrú tama, igaba Ra ko Abom ma xgaa-xgaa Tea hãa khama ma kg'ui. 29 Me Gaam ẽe tséé Tea hãa ba Tíí cgoa hãa, a cúíse guu Te ta ga hãa, wèé x'aè kar ko ẽe ko qãè-tcaokagu Me sa kúrú khama,” tam méé.\n30 Ncẽe gúùa nem ko nxàe ka i ko káí khóèan Gam koe dtcòm̀.\nAbrahamam di ne cóá ne\n31 Me Jeso ba nxãaska Gam koe ko dtcòm̀a ne Juta ne bìrí a máá: “Tirim kg'ui ba tu kò ko komsana a ko qgóó qari me, ne tu gha tseegukaga Tiri tu xgaa-xgaase-kg'ao tu ii. 32 A tu a gha nxãaska tseeguan q'ãa, i gha tseeguan kgoara tu u,” témé.\n33 Ne xo̱a Me a máá: “Abrahamam di ta cóá ta a, a ta a qanega c'ẽe khóè di qãà kúrú ta ga hãa, ka Tsi nta méé-q'ooa, ncẽe Tsi ko máá, kgoarasea ta gha hãa, témé ka?” témé.\n34 Me Jeso ba xo̱a ne a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Dìím wèém ẽe ko chìbian kúrú ba chìbian dim qãà me e. 35 Me qãà ba chõò tamase x'áé koe hẽé tama, igabam ko cóá ba chõò tamase x'áé koe hẽé. 36 Gaa domkaga tu gha, ẽem ko Cóá ba kgoara tu u, ne tseeguan kaga kgoarasea hãa. 37 Abrahamam di tu cóá tu u sar q'ana hãa, igaba tu cg'õo Te kg'oana hãa, Tirim kg'ui ba tcáóa tu q'oo koe x'ãè-q'ooan úú tama khama.\n38 “Tirim Xõòm koer bóòa hãa zi gúù zi kar ko kg'ui, tu ko gatu, gatu ka xõòga xu koe tu kóḿa hãa zi kúrú,” tam méé.\n39 Ne xo̱a Me a máá: “Gatá ka xõò ba Abrahama me e,” témé.\nMe Jeso ba bìrí ne a máá: “Ncẽe Abrahamam di tu cóá tu kò ii ne tu ga ko Abrahamam ko kúrú zi kúrú. 40 Igaba tu ncẽeska cg'õo Te kg'oana, Tíí ncẽe Nqarim koer kóḿa tseeguan kò bìrí tu ur khóè Ra. Abrahama ba kò ẽeta ii gúù kúrú tama. 41 Gatu ka xõò ga xu kòo kúrú zi gúù zi tu ko kúrú,” tam méé.\nNe bìrí Me a máá: “Sita cg'áràn di ta cóá ta tama ta a; sita dim Xõòm cúím úúa ta hãa ba Nqari Me e,” témé.\n42 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Ncẽè Nqarim kò gatu ka Xõò ba ii, ne tu ga kò ncàm̀ Tea hãa, Nqarim koe Ra guu a hààraa khama. Tiri qarian kar ncẽe koe hàà tama, igabam Gabá tsééa óá Tea hãa. 43 Dùús domka tua ẽer ko kg'ui sa kóḿa q'ãa tama? Eẽr ko kg'uis kóḿ ka tu ko tààè domka a. 44 Gatua gatu ka xõòm dxãwam di tu cóá tu u, a tu a gatu ka xõòm ko tc'ẽe zi gúù zi kúrú kg'oana. Tshoa-tshoases kagam kò cg'õo-kg'ao me e, a ba a tseeguan cgoa tchõà úú tama, tseegua nem úú tama khama. Ncẽe tshúù-ntcõan ábà cgoaèa hãa khamam ko ma kg'ui ii ba. Tshúù-ntcõa-kg'ao me e, a tshúù-ntcõan ka xõò me e khama. 45 Igabar ko Tíí tseeguan nxàe, domka tu Tíí koe dtcòm̀ tama. 46 Ndaka kg'áía tu ga chìbiga Ra a sa x'áí? Ncẽè tseegua ner kò ko nxàe, ne tu kháé nxãaska dùús domka dtcòm̀ Te tama? 47 Gaam ẽe Nqarim di ba ko Nqarim di kg'uian komsana, igaba tu gatu Nqarim di tama, gaa domkaga tu komsana a tama,” tam méé.\nJeso ba hẽé naka Abrahama ba hẽéthẽé e\n48 Xu Juta xu xo̱a Me a máá: “Tseegu tama xae gáé kò hãa ncẽe xae kòo máá: ‘Samaria di Tsi i, a Tsi a dxãwa tc'ẽean úúa hãa,’ témé ka,” témé.\n49 Me Jeso ba xo̱a a máá: “Dxãwa tc'ẽea ner úú tama, igabaga Ra Abo ba tcoma hãa, xao ko gaxao Tíí ntcoe Te. 50 Tíí Ra Tíí ka dqo̱m̀kuan qaara mááse tama, igabagam qaa a ko ba hàna, ncẽe gha xgàra ba. 51 Tseegukar ko tseeguan bìrí tu u, a ko máá: Dìím wèém ẽe gha Tirim kg'ui ba qgóóa qari ba chõò tamase x'óóa hãa tite, témé,” tam méé.\n52 Xu kò Juta xu nxãaska bìrí Me a máá: “Dxãwa tc'ẽean Tsi úúa hãa sa xae ncẽeska q'ana hãa. Abrahama ba x'óóa, xu porofiti xu thẽé x'óóa hãa, igabaga Tsi ko Tsáá máá, dìím wèém ẽe ko Tsari kg'uian qgóóa qari ba chõò tamase x'óóan xám̀ tite, témé. 53 Gaxae ka xõòm Abrahamam ka Tsi Tsáá kaia? X'óóam hãa, xu gataga thẽé porofiti xu x'óóa hãa. Ka Tsi gáé Tsáá tc'ẽea máá, dìí cgáé Tsi ii, ta tc'ẽea?” ta xu méé.\n54 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Ncẽè Tíí kòo dqo̱m̀se, ne i Tiri dqo̱m̀sean káà hùi i. Tíí ko dqo̱m̀ Te ba Abo Me e, ncẽe gaxao ko máá, gatu dim Nqari Me e, témé ba. 55 Igabaga xao c'úù Mea, Ra Tíí q'ãa Mea. Ncẽè c'úù Mea Ra hãa tar kòo méé ner nxãaska tshúù-ntcõa-kg'ao Ra a, gaxao khamaga ma. Igabaga Ra q'ãa Mea, a Ra a ko kg'uia ba qgóóa qari. 56 Gaxao ka xõòm Abrahama ba kò Tirim cáḿ bam ko hàà bóò khama qãè-tcaoa hãa, a kò bóò me a qãè-tcao.\n57 Xu nxãaska Juta xu bìrí Me a máá: “Qanega Tsi 50 kuri ga úú tama, igaba Tsi Abrahama ba bóòa hãa dèe?” témé.\n58 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Tseegukar ko tseeguan bìrí xao o, a ko máá: Abrahamam ko ábàès cookg'ai koe, Ra hàna,” témé.\n59 Ka xu ko nxõ̱án sáà, xao Me xu gha ka, igabam ko Jeso ba tempelem q'oo koe ts'ana tcg'oa a qõò.


Tónteel bibąąh naʼashjéʼii - Wikiibíídiiya\nTónteel bibąąh naʼashjéʼii\nTónteel bibąąh naʼashjéʼii éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Desidae" deiłníigo deiyózhí. Tónteel bibąąh naʼashjéʼii éí nahasdzáán bikáaʼgi 182 ałʼąą ádaatʼé. Łaʼ éí doo tónteel bibąąhgi dahináa da.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 2–18 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Haltsooítah tsxilghááh łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah tsxilghááh łizhinígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aneides flavipunctatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 2–3di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nHaltsooítah tsxilghááh łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Dziłtaʼ Tó Sidodi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nDziłtaʼ Tó Sidodi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nDziłtaʼ Tó Sidodi\nAhidiilíní Hatsoh Dziłtaʼ Tó Sido Beʼekʼid Dah Siyíní\n39°03′53″ NHK dóó 108°34′14″ EʼE-gi bił hazʼą́\nDziłtaʼ Tó Sidodi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Dibé Ntsaa Hahoodzodi bił hazʼą́; Dziłtaʼ Tó Sido Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1904góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 46,818 bílaʼashdlaʼii Dziłtaʼ Tó Sidodę́ę́ʼ Ahidiilíní Hatsohgóó dóó Beʼekʼid Dah Siyíníígóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nDziłtaʼ Tó Sidodi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Tsįįłkaałii noodǫ́zí dootłʼizhgo łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałii noodǫ́zí dootłʼizhgo łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Piculus chrysochloros" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ éí łitsxogo dootłʼizh; bikąʼígíí éí bitsiitʼáád łitso; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nTsįįłkaałii noodǫ́zí dootłʼizhgo łitsooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Tábąąh naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physignathus lesueurii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 30–40di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dootłʼizh dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; binákʼee éí halzhin łeh; bitseeʼ éí nineez dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.\nTábąąh naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelusios castanoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsinyiʼ atʼąątah ayáásh yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ atʼąątah ayáásh yishtłizhígíí\nTsinyiʼ atʼąątah ayáásh yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus umbrovirens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai; binátsʼiin éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nTsinyiʼ atʼąątah ayáásh yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ disxǫsígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ disxǫsígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyanomitra verticalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nChʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ disxǫsígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ dibé ałchiní - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ dibé ałchiní éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Naashchʼąąʼ Bidiyogíihnii Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ovis vignei" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 30–35di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bikąʼígíí éí bideeʼ hólǫ́.


Dziłtah tsídii daachʼį́dí bitsiiʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsídii daachʼį́dí bitsiiʼ łibáhígíí\nDziłtah tsídii daachʼį́dí bitsiiʼ łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrygilus gayi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ éí łibá; bidaaʼ éí dinilbá.\nDziłtah tsídii daachʼį́dí bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah chʼał dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah chʼał dinilzhinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Philautus acutirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago dinilzhin; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah chʼał dinilzhinígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tsinyiʼ níłtsą́ chʼał dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ níłtsą́ chʼał dinilbáhígíí\nTsinyiʼ níłtsą́ chʼał dinilbáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus auriculatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nTsinyiʼ níłtsą́ chʼał dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Rev 22 | `AWB | STEP | Íópeqté ánínká oga mé waní sokigi anírana mi wanímé timanonka téhrehnserahnire. Mi waní ahyahipeqmé Manikánseq Sipisípiq Áráhqseqka wahnahnóyarabeqte túíre.\nOga mé wanínkákáq oga mé awánkánkákáqsábé éhwéhne.\n1 Íópeqté ánínká oga mé waní sokigi anírana mi wanímé timanonka téhrehnserahnire. Mi waní ahyahipeqmé Manikánseq Sipisípiq Áráhqseqka wahnahnóyarabeqte túíre. 2 Tuena mi matábúrápéqté áh ákáhpi túíre. Oga mé awanká mi waní ayehráq éberiopéq éberiopérue kéhre. Mi awánkátáq airápété téhtaré mó naneq mó naneq seránue íyéhre. Mó iotáq mó naneq será iyena mó iotáq mó naneq seránue íyéhre. Mi awánká ánáhwarinká mah kehiná kéhíná kawerarítéhre. 3 Manikánka kamah arina naneqmarí mitaq mó íre kanawire.\nManikánseq Sipisípiq Áráhqseqka mitaq wahnah wahnahnigehe. Moke Manikáne arambehri kegá wensabé iwíáh íwíáh atagéhe. 4 Iwíáh íwíáh atera wene auranabiah tagagehe. Wenáwíq sene siyehitaq kanae. 5 Mitaq íre sunkíkíraginae. Maniká itene Wahnahnka mitaq téhreh puana áráhmuakáq íónkakaq mitaq íre kanae. Írakaumo. Wene arambehri kegá ahriahri mitaq wahnah wahnahnigehe.\nSísaga, Apubúue tuinauge i ehwéhne.\n6 Íópeqté ánínká ínénsabe mahraréna, Ínéga teawú éhwéh aiq pútaq ehwéh púana wehukega aiq pútare aintahráhowe. Maniká itene Wahnahnka wene ehweh irare ke iwíáh arítéhrara pahsúáhwe. Amahnágawé áhníbórá sína naneqmarí wene arambehri ke sokigi arinkéheéna íópeqté ání eqmaréhrana túíre ire.\n7 Íópeqté ánínká mó mahraréna, Írátíahno. Sísaga mahraréna, Íné apubúue tuinauge ire. Mah pukúípéqté éhwéh sehgíó kégá iwíáh íwíáhigehe ire.\n8 Mah ehwéh irena mi naneqmarí tago anímé íné Sóni uge. Mah ehwéh irena mi naneqmarí tagotaq sokigii aníné aigárátáq iwíáh íwíáh atanieéna káuqmunue míógana 9 wega ínénsabe, Ahqáho. Íre miraúno. Íné itereq moráráq arambehriu aní múge. Manikáne ehweh irare kereq mah pukúípéqté éhwéh sehgíó kéreq itereq moráráq arambehriu aní múge. Manikánsabe webataq iwíáh íwíáh ato ire.\n10 Íópeqté ánínká ínénsabe mó mahraréna, Arega púkuipéq sehiranóna ehwéhmé unkumehrataq íre táhparo. Írakaumo. Mi tanáhráq áhníbóráni puah íre táhparo. 11 Mi tanáhráq sínaraq ahbabáq kega peh ahbabárigehe. Íre mirao naneq sansáno kegá peh sene sánsá miraigehe. Tábúsoréh sánsáno kegá peh tábúsoréh sánsá miraigehe. Kaweqtaq mía míao kegá peh kaweqtaq mía míaigehe ire.\n12 Sísaga mahraréna, Írátíáhro. Íné apubúue tuinauge. Túónaraq wehukene arambehri saraqme tagéna awehraq apéq morání moránínue náinauge. 13 Íné téh míáhwa aní múge. Íné anehemé mía míainauge. Íné ebeqte aní ména íné anehete ání múge. Íné moke náneq áwahe aní múge. Moke áhwáro arámbéhrí aiq parabarúó ání múge ire.\nKaweq matábúrápéq íre kioráho keyábé éhwéhne.\n14 Sísaga mó mahraréna, Wehukega sene korósi pabeq paberowana taberábe aginsabé iwíáh íwíáhowe. Mina inserah sene sirupipeq pabeq paberia kégá oga mérapeq mi kawéq mátábúrápéq kioráhonsabé iwíáh íwíáhigehe. Sega mitaq oga mé awankánara ísíwe nagehe. 15 Ahbabáq kega mitaq íre kioráhowe. Ánéhgíó kéreq mó kené weh ahre abario kereq mó aní subiq súáh kereq péhepehe maníkánsábé iwíáh íwíáh atáh kéreq moke péhe éhwéh irare sansá suwahbeh kereq peh máhpeq mía míaéra mitaq íre kioráhowe ire. 16 Íre kioráhowe éna ínénsabe, Íné Sísa uge. Íné Tébítine anahwa úge. Íné tuembínága téhrehnserahni aní múge. Íné tagaríáh kégá mah ehwéh irageheéna íópeqté ánínká mah ehwéh ite teiinkeheéna eqmaróge ire.\n17 Manikáne Awanseq Sísa tagaríáh kéreqka Sísansabé, Mahbeq tuo ewe. Mah ehwéh íráh kégá moq mahbeq tuo igehe. Wání tahbobói kegá séra oga mé wanínsábé suwahbeh kegá pehipi nagehe.\nSóniga mah pukú sáhnsáhó kéyábé págege ehwéh pahsúéh éhwéhne.\n18 Mah pukúípéq mókake sína naneqsabé éhwéh aiq sehiranuge. Mi sehirá sáhnsahwe tagahro. Págege ehwéh teiníboq írátíáhro. Mah ehwéh síwáhnori anínká mó ehwéhnkákáq masosahrue síwáhnorínaraq mah ehwéhnká kamahorahi naneq teínserah mi aní moq anotahtaq kamah awinkéhe. 19 Mah ehwéh síwáhnori anínká moke íre síwáhnoria peh ákáhtaq síwáhnorínaraqmé wega awaq miahráhi naneq Manikánka meyankéhe. Oga mé awankánarame mi anínká íre awaq miankéhe. Mah ehwéhmé kaweq matábúrápéqsábé teíre. Mi anínká mi matábú íre awaq miankéhe.\n20 Mah ehwéh tení ánínká mahraréna, Íné aiq pútaq apubúue tuinauge ire.\nAiq mire. Sísa itene Wahnahno, mahbeq tuo uge.\n21 Sísa itene Wahnahnka moke we tagariona keyabé arutaboiréna séhréh aitéhre. Aiq míre.


Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila APOCALIPSIS 1\nAPOCALIPSIS, NDUUDU CHÍ CH'Iⁿ'I NDYUŪS YEⁿ'E JESUCRISTO\nYeⁿ'e chi Jesucristo ch'íⁿ'i yā\n1 Na libro 'cūū canéé nguūⁿ chuū chi ch'iⁿ'i Jesucristo. Ní Ndyuūs ch'íⁿ'i yā Jesucristo chuū caati 'cuuⁿ'míⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs dendú'ū chi 'āā ntɛ́ɛ́ 'nááⁿ chi ndaa yeⁿ'ē. Ní Jesucristo ch'íⁿ'i yā chuū Juan chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs cáávā 'áámá ángel chi dichó'o yā nanáaⁿ yā. 2 Juan miiⁿ caⁿ'a cuaacú yā nduudu cuaacu yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'diichí yā. Chuū ní nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. Ní chuū ní nduudu cuaacu chí Jesucristo ch'íⁿ'i yā Juan miiⁿ.\n3 Dɛ'ɛ chúúcā yeenú 'iiⁿ'yāⁿ chi n'geeⁿ yā libro 'cūū chi yeⁿ'é Ndyuūs. Ní dɛ'ɛ chúúcā yeenú 'iiⁿ'yāⁿ s'uuuⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e libro 'cūū ní i'téénu yā yeⁿ'e chí ngaⁿ'ā, ti ngaⁿ'ā yeⁿ'e dendu'ū chí cuchiī ti tiempo miiⁿ chi canee chi chó'ōo 'āā snee niiⁿnuúⁿ.\nJuan idingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndu'u ndɛ́ɛchɛ̄ yaācū.\n4 'Úú Juan idinguúⁿ cartas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū chi snéé na yáⁿ'āa Asia. Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī dendú'ū chi n'dai yeⁿ'é yā ndúúcū vaādī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs ní 'áámá canee yā tiempo chi chó'ōo, ní maaⁿ ní 'tííca yā, ní caⁿ'á yā ndaa yā. Maaⁿ ní neⁿ'é chi yeⁿ'e ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus chi snée yā nanááⁿ trono yeⁿ'é Ndyuūs, espíritus tée yā ndís'tiī vaadī n'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 5 Ní 'tiicá ntúūⁿ neⁿ'é chi Cristo tée yā ndís'tiī vaadī n'dai yeⁿ'é yā, Jesucristo chi cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'a cuaacú yā. Ní Cristo miiⁿ ní daiyá Ndyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ nacueeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducyáácá reyes chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní Cristo dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ ní nadɛɛ̄vɛ́ yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e maáⁿ yā. 6 Ní Cristo diíⁿ yā chi s'uuúⁿ reyes s'uuúⁿ ní chiiduú s'uuúⁿ chi dichii'vɛ̄ yú Ndyuūs chi chiidá yā. Maaⁿ ní vaadī dɛɛvɛ ngii ní yeⁿ'é yā ndúúcū nducuéⁿ'ē poder chi yeⁿ'é yā cuuvi yeⁿ'é yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā.\n7 Cuin'diichí nī. Cristo miiⁿ cuchii yā nguááⁿ meēeⁿ ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi snaaⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dichó'ōo tíícuā Cristo ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyaaca yáāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuɛɛcú yā taachi n'diichí yā Cristo. 'Tííca rā va. Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí 'tíícā.\n8 Señor Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder dendu'ū yeⁿ'é yā chi 'áámá caneé yā tiempo chi chó'ōo, ní maaⁿ ní 'tííca yā, ní caⁿ'á yā ndaa yā, Señor miiⁿ ngaⁿ'a yā: 'Úú chí 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ 'úú, ní 'úú ndíí cuááⁿ naachí 'cuiinu 'úú. Tan'dúúcā letras A ndii Z yeⁿ'e alfabeto 'tíícā 'úú.\nYeⁿ'e chi Juan n'diichí yā Cristo chi dɛɛvɛ n'dai taavi yā ndii túúⁿnúⁿ ngiī 'yáⁿ'a yā\n9 'Úú apóstol Juan 'úú ní hermano yeⁿ'e ndís'tiī. Ní caati 'úú ní yeⁿ'e Jesús 'úú, 'úú dáámá ch'eenú chii ndúúcū ndis'tiī ní dáámá nduucú nī yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, ní dáámá nduucú nī yeⁿ'e vaadī 'diiíⁿ chi Jesucristo itée yā s'uuúⁿ. 'Úú canéé preso 'úú na isla Patmos cáávā chi candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo. 10 Ní taachi 'úú caneé miiⁿ 'áámá domingo chó'ōo chi 'úú ní caneé maaⁿ poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu ch'ɛɛtɛ cuaaⁿ daamí tan'dúúcā chi n'gɛɛcú 'áámá trompeta. 11 Ní 'tíícā ngaⁿ'ā ngiī 'úú: 'Úú 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ 'úú, 'úú ndíí cuááⁿ naachí 'cuiinu 'úú. Tan'dúúcā letras A ndii Z yeⁿ'e alfabeto 'tíícā 'úú. Dii, Juan, idingúuⁿ di na 'áámá libro cosa chi inaaⁿ di ní dichó'o di libro miiⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū chi sneē na yáⁿ'āa Asia. Yáacū s'eeⁿ ní yeⁿ'e yáāⁿ Efeso, ní yeⁿ'e yáāⁿ Esmirna, ní yeⁿ'e yáāⁿ Pérgamo, ní yeⁿ'e yáāⁿ Tiatira, ní yeⁿ'e yáāⁿ Sardis, ní yeⁿ'e yáāⁿ Filadelfia, ndúúcū yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea.\n12 Tuu'mi ní 'úú nan'guaacúndií ní n'diichí du'ū chi yaā'vi 'úú. Taachi n'diichi cuaaⁿ daamí n'diichí ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. 13 Ní náávtaⁿ'a yeⁿ'e ndu'u candeleros miiⁿ 'áámá yā cheendii yā tan'dúúcā 'aama saⁿ'ā daiyá 'iiⁿ'yāⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Canúuⁿ yā 'áámá catecai chi ngɛɛ yā chi ndaa ndii ná daandu ca'a yā. Ní ndɛ́ɛ́ chiichí 'áámá cinta yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ yā. 14 Ní tiíⁿ yā ndúúcū yundutiíⁿ yā ní cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā duudū 'iiti cuūchī cuɛ́ɛ́, ní 'tiicá ntúūⁿ cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā yaāⁿ. Ní nduutináaⁿ yā tan'dúúcā 'áámá nguuchi yaⁿ'ā. 15 Ní ca'a yā tan'dúúcā cūū cuááⁿ chi ndís'tiī 'āā ngiichí nī chɛɛti 'áámá horno ní dɛɛvɛ́ diiⁿ nī. Ní nduudu yeⁿ'é yā ní tan'dúúcā chí n'gɛɛcú 'yaa n'dáí yíícú. 16 Ní ndɛɛ yā na ta'a cuaacú yā ndɛɛ̄chɛ̄ 'ííⁿnyúⁿ. Ní na cheendí yā miiⁿ canéé 'áámá machete chi 'caāiⁿ nduu 'uuví lados. Ní núúⁿmáⁿ naaⁿ yā ngíí n'gāi tan'dúúcā chi n'gāi 'yáⁿ'ā taachi nééné íniguaaⁿ nááⁿ.\n17 Ní taachi 'úú snaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ sndɛɛvɛ́ na ca'a yā tan'dúúcā chi ch'ií. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ s'neéⁿ yā ta'ā cuaacú yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'úú ní caⁿ'a yā chīi yā 'úú: Nguɛ́ɛ́ 'va'a di. 'Úú chí vmnááⁿ vmnaaⁿ, 'úú ndíí cuaaⁿ naachí 'cuiinu 'úú. 18 'Úú 'áámá canduuchí. Cuáácú ch'īi naati cuin'diichí nī maaⁿ ní 'úú canduuchí cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tíícā. 'Úú ní ndɛɛ́ llaves yeⁿ'e vaadī n'gii chi yeⁿ'e lugar naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí ní nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā Ndyuūs. 19 Maaⁿ ní dii dingúuⁿ di dendu'ū chi 'túúcā chi n'diichi di ndúúcū dendu'ū chi 'tíícā ndúúcū dendu'ū chi ndaa cuayiivi. 20 Maaⁿ ní 'úú n'giⁿ'í dii dɛ'ɛ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ ndɛɛ̄chɛ̄ 'iiⁿnyúⁿ miiⁿ chi n'diichi di na ta'ā cuaacú ní yeⁿ'e chi ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros yeⁿ'e 'diiⁿnguāáⁿ miiⁿ. Ndu'u ndɛɛchɛ́ 'iiⁿnyúⁿ miiⁿ chiíⁿ chí du'ū ndɛɛ̄chɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū miiⁿ. Ní ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros chí n'diīchī di chííⁿ chí ndɛɛ̄chɛ̄ yáacū miiⁿ.


Ayáásh chʼizhaazhii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nAyáásh chʼizhaazhii łitsooígíí\nAyáásh chʼizhaazhii łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireolanius pulchellus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso dóó chʼilgo dootłʼizh; bitsiiyah éí yágo dootłʼizh; bidaaʼ éí łibá.\nAyáásh chʼizhaazhii łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzídzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.


Dahiitį́hiichilí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hiichilí bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mellisuga minima" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago dootłʼizh; bitéél éí dinilgai; bidaaʼ éí łizhin.\nDahiitį́hiichilí bitéél łigaaígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Tónteel tsídiitsoh bitsiiʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídiitsoh bitsiiʼ łibáhígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thalassarche chrysostoma" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 30–35di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhił; bitsiiʼ éí łibá; bidaaʼ éí łizhin dóó dah dzígai.\nTónteel tsídiitsoh bitsiiʼ łibáhígíí éí łóóʼ deilghał dóó chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł.


SpeakNavajo.com - Volume 4 Android and iPhone Navajo Language Learning Application\nYá'át'ééh! (Hello!). Welcome to Speak Navajo - Volume 4!


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eutropis quadricarinata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó niłhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Hasbídíłtsooí bítááʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídíłtsooí bítááʼ łibáhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Treron griseicauda" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizhgo łitso; bitʼaʼ éí yishtłizhgo dootłʼizh dóó kʼíjíjin; bítááʼ dóó bizééʼ éí łibá.\nHasbídíłtsooí bítááʼ łibáhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Atʼąątah chʼał bikʼaashtʼah halkizhígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah chʼał bikʼaashtʼah halkizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pithecopus araguaius" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bikʼaashtʼah éí łitsxo dóó dinilzhingo halkizh; bitéél éí dinilgai; bikeeʼ éí łitsxo; binááʼ éí diłhił.\nAtʼąątah chʼał bikʼaashtʼah halkizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łitsooígíí\nTsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tijuca atra" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łitsxo. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsin bineestʼąʼ yiłchozhii łizhin dóó łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiitʼáád halzhinígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiitʼáád halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oriolus xanthornus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiiʼéí łizhin; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí dinilchííʼ.\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiitʼáád halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł, dóó chʼil bijeeh yidlą́; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nChoozhghalii bitsiitʼáád halzhinígíí


Tsétah naʼashǫ́ʼiitsoh niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsétah naʼashǫ́ʼiitsoh niłhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyclura nubila" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼiitsoh éí 50–60di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí dinilgai.\nTsétah naʼashǫ́ʼiitsoh niłhinígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó hosh bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; łahda chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Jádítsoh naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nJádítsoh naashchʼąąʼígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Damaliscus pygargus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–3.5di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bíchį́į́h dóó bítááʼ éí łigai; bideeʼ éí shiyish.\nJádítsoh naashchʼąąʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Tábąąh ayáásh dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh ayáásh dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerygone fusca" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.\nTábąąh ayáásh dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mesalina watsonana" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Shádiʼááhjí Tówoł - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Tówoł *\nShádiʼááhjí Tówoł éí Yootó Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tówoł Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nShádiʼááhjí Tówoł éí 3.4 tsinsitą́ dikʼą́ągo[?] áníłtso, áádóó áadi 2,390 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2000góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nShádiʼááhjí Tówoł éí 36°21′35″ NHK dóó 105°35′56″ EʼE-gi bił hazʼą́. Shádiʼááhjí Tówoł éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,906 adéesʼeez.GNIS\nTówoł Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi kin naaznilígíí\nkin haalʼá/kinłání Tówoł · Tooh Łichíʼí\nbílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo Cháshkʼeh Ditáanii · Cháshkʼeh Hóółtseií · Kʼįįłtsooii Dijoolítah · Shádiʼááhjí Tówoł · Tótsʼózí · Tówoł (bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo) · Tsétsohí\nkin dah naazhjaaʼígíí Beeʼodleehí Tóhí · Deesbáhí · Hanáádlį́ (Tówoł Eʼeʼaahjígo) · Nóódaʼí Bikooh · Sháńdíín Bitééh · Tó Ádiní · Tóńlíníłání · Tó Sido · Tsékooh Hatsʼózí · Tsékooh Hodiłhiłii · Tséłbáí Haaʼáhí\nnaalyéhé bá hooghan Tó Díkʼǫ́ǫ́zh Bibąąh · Tsékooh Hodíkʼǫ́zhí


Tónteel dóó Tábąąhgi Tsídii - Wikiibíídiiya\nTónteel dóó Tábąąhgi Tsídii\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tónteel dóó Tábąąhgi Tsídii yaa halneʼ dooleeł. Táłkáaʼgi Tsídii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTłʼohtahgi díłdánii yił aheełtʼéhii\nTáłkááʼ tsʼin bibaʼ sidáhígíí\nTónteel Tsídii dóó Tábąąhgi Tsídii éí "Charadriiformes" daolyé, ndaʼałkaahí bikʼehgo; díí tsídii éí nahasdzáán bikáaʼgi 350go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́.\nAzhą́ díí tsídii tábąąhgi (dóó tónteel bibąąhgi) naakai łeh ndi, łaʼ éí doo ayóo ndahałtingi dahiná ałdóʼ.\nDíí tsídii éí bijáád nineez łeh, áádóó éí bikéshgaan tááʼ. Nááná éí chʼosh deildeeł dóó łóóʼ deiłghałgo naakai łeh.\nDíí naaltsoos 13 Yas Niłtʼees 2018 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Laephotis capensis" (éí doodaiiʼ éí "Neoromicia capensis") deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 10–12di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí halbá; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí éí iichʼąhii dóó chéłchaaʼ dóó tséʼédǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Dijádídlǫ́ʼí bitéél noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nDijádídlǫ́ʼí bitéél noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chersophilus duponti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nDijádídlǫ́ʼí bitéél noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Łóóʼtsoh łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nŁóóʼtsoh łizhinígíí éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudorca crassidens" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼtsoh éí 14–16di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó dilkǫǫh; bizééʼ éí halbá. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nŁóóʼtsoh łizhinígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nLast edited on 9 Yas Niłtʼees 2022, at 07:47


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitsooʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitsooʼ nineezígíí\nchʼał bitsooʼ nineezígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitsooʼ nineezígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hylarana leptoglossa" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo łibá; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitsooʼ nineezígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał áłtsʼíísí dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał áłtsʼíísí dinilbáhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał áłtsʼíísí dinilbáhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pristimantis achatinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–1.4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał áłtsʼíísí dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Naʼashjéʼii tádígháhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii tádígháhígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ctenidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii tádígháhígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 500 ałʼąą ádaatʼé. Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi éí doo dahólǫ́ǫ da.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 10–50 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí tʼóó bíyó nteel łeh. Binááʼ éí tseebíí. Bijáád éí daditą́. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí Bįįh\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Capreolus pygargus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–2.5di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bíchį́į́h éí łizhin.\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsįįłkaałii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsįįłkaałii yaa halneʼ dooleeł. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsįįłkaałii (íiyisígíí) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsįįłkaałii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Veniliornis" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsįįłkaałii éí 14 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsįįłkaałii éí 5–7di asdzoh[?] ándaíłtso łeh. Bitsʼíís éí łigai dóó łigaigo nooodǫ́ǫz łeh; bitʼaʼ dóó binághah éí łitsxo łeh; bidaaʼ éí diłhił.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí yázhí bitéél łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí yázhí bitéél łikizhígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pyrrhura lepida" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bizééʼ éí diłhił dóó łigaigo łikizh; bitsiiʼ éí łizhin; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí yázhí bitéél łikizhígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Náátsʼózídę́ę́ʼ adijiłii - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ adijiłii éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Erinaceus amurensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí adijiłii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; dahsánígi átʼéego bitsʼos ląʼígo dahólǫ́; bíchį́į́h éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ adijiłii éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila FILIPENSES 1\nCARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ FILIPOS\nTaachi Pablo canúuⁿ yā vácūū idingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Filipos, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo\n1 'Úú Pablo ndúúcū Timoteo ní nús'uu ní dichíí'vɛ 'nū Jesucristo. Maaⁿ ní idinguúⁿ 'nū carta 'cūū yeⁿ'ē nducyáácá hermanos chi i'téénu yā Jesucristo ndúúcū obispos chi saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ndúúcū diáconos chi nginneé yā obispos, nducyaaca yā chi snee yā na yáāⁿ Filipos. 2 Neⁿ'é 'nū chí Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā ndís'tiī yeⁿ'e vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā ní 'cuɛɛtinée nī ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.\nPablo ngaⁿ'angua'á yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo\n3 'Úú nca'á gracias Ndyuūs yeⁿ'ē yú ca'áámá ca'áámá vuelta taachi n'gaacú yeⁿ'e ndís'tiī. 4 Ní taachi caⁿ'anguā'á, nducuéⁿ'ē tiempo caⁿ'anguā'á yeⁿ'e nducyaaca ndís'tiī ndúúcū vaadī yeenú. 5 Caati ndís'tiī ní nduucú ní dáámá diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ ti inneé nī 'úú chi 'úú candɛɛ́ nduudu yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo, ndii nguuvi chi i'téénu nī Jesucristo ndíí maaⁿ. 6 Ní deenú chi seguro canee chiiⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs ti Ndyuūs chi tuca'á yā diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ n'daacā n'dai na vida yeⁿ'e ndís'tiī ní idiíⁿ yā chi ndís'tiī 'cuɛɛtinée nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā nguuvi nguuvi ndíí nguuvi chí ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe. 7 Ní 'tíícā chi n'dai chi 'úú nacádiinúúⁿ chuū yeⁿ'ē nducyaaca ndís'tiī caati neⁿ'é taavi ndís'tiī. Ní nducyaaca ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é nī nduucú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi chi Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ. Ní ndís'tiī nginneé nī 'úú 'áárá chí canuúⁿ vácūū o 'áárá chi caneé nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē 'úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'ē nduudu ngai yeⁿ'é Cristo chi cuaacu chi 'tíícā. 8 Ní Ndyuūs yeⁿ'e yú ní deenú yā chí 'úú neⁿ'é ndís'tiī tan'dúúcā chi Cristo neⁿ'é yā s'uuúⁿ. 9 Ní 'úú ngiicá Ndyuūs chi ndís'tiī cuuvi dinéⁿ'e ca nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuuvi deenu cá nī yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní cuuvi nadacadíínuuⁿ n'daāca nī yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi cuaacu. 10 Caati cuuví ndɛɛvɛ nī nducuéⁿ'ē tiempo chɛ́ɛ́ chí n'daacā taavi ca. Ní 'tíícā cuuvi 'cuɛɛtinée nī n'daacā n'dai. Ní taachi ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 11 Ní neⁿ'é chi Jesucristo ndaacá yā ndís'tiī chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī cucáávā poder yeⁿ'e Cristo ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. Ní 'íícú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ taavi Ndyuūs. Ní diíⁿ yā honrar Ndyuūs.\nCáávā 'úú vida yeⁿ'é ní Cristo\n12 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é chi cadíínuuⁿ nī chi tanducuéⁿ'ē chi ch'eenú chiī ní diiíⁿ chi 'yaaⁿ ca 'iiⁿ'yāⁿ ngíí n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu chí ngai yeⁿ'e Cristo. 13 'Tíícā chiī chi taanduvɛ́ɛ́ soldados chi dííⁿ ntiiⁿnyuⁿ na palacio yeⁿ'e César ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ, nducyaaca yā deenu yā chi 'úú caneé preso na vácūū cucáávā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 14 Ní nééné 'yaaⁿ hermanos chi i'téénu yā Señor Jesucristo taachi cadíínuuⁿ yā chi caneé vácūū nguɛ́ɛ́ di'va'á yā naati neⁿ'é yā caaⁿ'maⁿ cá yā nduudu ngai chi nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū confianza nanááⁿ Cristo miiⁿ.\n15 Cuaacu chi náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo cáávā chi dingueeé yā yeⁿ'é ní cáávā chi neⁿ'e yā 'caa'va yā nduucú. Ní tanáⁿ'a yā ní ngaⁿ'á yā nduudu ngai miiⁿ ti cuaacu chi neⁿ'é yā diíⁿ yā ní neⁿ'é yā cunnee yā 'úú. 16 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vmnaaⁿ nguɛɛ ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é yā naati diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā ndúúcu yā. Diíⁿ yā ti neⁿ'é yā chi 'úú ní ngueeé yeⁿ'é yā. Ní cadíínuuⁿ yā chi diíⁿ yā chi 'úú n'geenú ngii ca taachi canuúⁿ vácūū. 17 Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuayiivi ní ngaⁿ'á yā nduudu ngai miiⁿ ti neⁿ'é yā 'úú. Ní deenú yā chi Ndyuūs tee yā 'úú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā chi ngaⁿ'á nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē táácā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. 18 Naati ¿dɛ'ɛ̄ ituneéⁿ? 'Āā 'tuucá nūuⁿ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā nduudu ngai miiⁿ ndúúcū nuuⁿmáⁿ staava yeⁿ'é yā o cáávā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'úú, nducyaacá yā ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. Ní cáávā chuū 'úú ní yeenú, ní yeenú taavi cá.\n19 Caati deenú chi yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'é, n'daacā cuuvi yeⁿ'é caati ndís'tiī ní ngaⁿ'angua'á nī cáávā 'úú. Ní Jesucristo nginneé yā 'úú cucáávā Espíritu yeⁿ'é yā. 20 Ní maaⁿ chuū chi neⁿ'é chi dicuaacu chi cuuvi diíⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ yeⁿ'ē mar 'áámá naaⁿ naati ngaⁿ'á nduudu ngai yeⁿ'e Cristo cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcū nducuéⁿ'ē confianza tan'dúúcā chi diíⁿ maaⁿ, 'tiicá ntúūⁿ cuuvi diíⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichi cá yā Cristo chi ch'ɛɛtɛ ca yā cucáávā 'úú, 'áárá chí 'úú cunduūchí o 'áárá chí 'úú 'āā n'dií. 21 Ní cucaavā 'úú, vida yeⁿ'é ní Cristo níícú nduuti chí 'cuūví 'āā diíⁿ ganar caati 'úú caneé ndúúcū Cristo. 22 Ní nduuti chi candií ca cuneé ca na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū cuerpo yeⁿ'é, tuu'mi ní cuuvi diíⁿ ca ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní candɛɛ́ nduudu yeⁿ'e yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ níícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā Ndyuūs. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ̄ chi n'daacā ca chi ndɛɛvɛ́ cáávā 'úú 23 caati 'úú canuúⁿ nguaaⁿ nduu 'uuví vaanicadíínūuⁿ. Ní neⁿ'é chí 'cuūví níícú caⁿ'á cunēe ndúúcū Cristo caati deenú chi neené n'daacā caavā 'úú. 24 Naati cáávā ndís'tiī ní n'daacā ca chi 'úú cuneé ca na cuerpo yeⁿ'é 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī. 25 Seguro caneé maaⁿ yeⁿ'e chuū. Ní deenú ti 'úú cuneé ca 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī caati ndís'tiī cuuvi 'cuɛɛtinée nī n'daacā ca ní yeenu taaví nī caati i'téénu nī Ndyuūs. 26 'Túúcā cuneé 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī ní taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī tuu'mi ní ndís'tiī cuuvi yeenu cá nī nduucú ti s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ.\n27 Di'cuiitú ndís'tiī chi dámaāⁿ diiⁿ núú yiiⁿnuⁿ nī chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī taanduvɛ́ɛ́ chi n'daacā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a nduudu n'dai yeⁿ'e Cristo. Níícú ndúútī chi ndaá n'diichí ndís'tiī o ndúútī chi caneé yaⁿ'ai yeⁿ'é ndís'tiī neⁿ'é 'caandiveéⁿ yeⁿ'é ndís'tiī. Neⁿ'é chí 'iiⁿ'yāⁿ cuuví yaa'ví yā 'úú yeⁿ'é ndís'tiī chi ndís'tiī ní n'daacā sneé nī. Ní nduuvidaamá nī ndúúcū 'áámá espíritu nūuⁿ ndúúcū 'áámá vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é nī. Ní 'áámá diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nī nduudu ngai yeⁿ'e Cristo chi evangelio caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā Cristo. 28 Neⁿ'é 'caandiveéⁿ yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ di'va'á nī mar 'áámá yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e nī. Caati chuū ní 'áámá seña yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo ní caⁿ'á yā infierno. Naati chuū ní 'áámá seña yeⁿ'é nī chi ndís'tiī ní cuuví ninguaⁿ'áí nī yeⁿ'e infierno caati chuū ní yeⁿ'é Ndyuūs. 29 Ní Ndyuūs diíⁿ yā 'áámá favor ndúúcū ndís'tiī caati nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi cu'téénu nī Cristo naati canéé chi 'cueenú nī cuuvi caavā chi i'téénu nī Cristo. 30 Ní ndís'tiī ndúúcū 'úú 'āā daamá nūuⁿ snée yú chí n'geenu yú ngii cucáávā chi ngaⁿ'a yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo. Ndís'tiī 'āā n'diichí nī cuááⁿ vmnaaⁿ tan'dúúcā chí diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní ch'eenú chii. Ní maaⁿ ní n'giindivééⁿ ntúuⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní tan'dúúca chi n'geenú ngii.


Díłdánii yił aheełtʼéhii naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nDíłdánii yił aheełtʼéhii naashchʼąąʼígíí\nDíłdánii yił aheełtʼéhii naashchʼąąʼígíí éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Azhą́ éí tsintah dóó halgaiigi naagháa ndi, díí tsídii éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turnix varius" deiłníigo dayózhí.\nDíí díłdánii yił aheełtʼéhii éí 7.5–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łizhin dóó dinilgaigo łikizh; bitłʼaaʼ éí łigai; bijáád éí łitso.\nDíłdánii yił aheełtʼéhii naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Dlozishzhiin - Wikiibíídiiya\nDlozishzhiin éí tsin deigházhíjiʼ atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sciurus aberti" deiłníigo dayózhí. Hoozdo Hahoodzodi dóó Yootó Hahoodzodi dóó Diné bikéyahdi díí naaldlooshii tʼóó ahayóí.\nDíí hazéí éí 46–58 cm áníłnéez áádóó éí 620 g áníłdáas łeh; bitseeʼ éí 19–25 cm áníłnééz; Nááná éí bijaaʼ ayóo ditłoʼ.\nDlozishzhiin éí neeshchʼííʼ yildeełgo naaghá; jį́įgo tʼéiyá naaghá, tłʼéeʼgo ałhosh łeh.\n^ Dlozishzhiin. Smithsonian Institution NMNH. 5 Tʼą́ą́tsoh 2010.


Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bíchį́į́htsahígíí - Wikiibíídiiya\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bíchį́į́htsahígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bíchį́į́htsahígíí éí naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calumma gallus" deiłníigo dayózhí.\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bíchį́į́htsahígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼoozhlaahalzhiin bitsilí - Wikiibíídiiya\nChʼoozhlaahalzhiin bitsilí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Piranga flava" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łichííʼ, baʼáádígíí éí bitsʼíís chʼilgo łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼoozhlaahalzhiin bitsilí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 8 Níłchʼitsʼósí 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Col 1 | `KZE | STEP | kemá Póro maanáímbá maanáúváívímbá agaimaráúmpo ísáaro. moóráwai áwíꞋa Tímóti kentáásí kwaásigo kesé máyáísaꞋa agaimaráúmpo ísáaro. Áánútu kwená imáyáavinkemba kentávéna séna aantá-kwaasi-iꞋa éma Ísu Káráísitin-aai kosimátímaꞋmae naauwó séna siꞋmákaivo ísáaro.\n1 kemá Póro maanáímbá maanáúváívímbá agaimaráúmpo ísáaro. moóráwai áwíꞋa Tímóti kentáásí kwaásigo kesé máyáísaꞋa agaimaráúmpo ísáaro. Áánútu kwená imáyáavinkemba kentávéna séna aantá-kwaasi-iꞋa éma Ísu Káráísitin-aai kosimátímaꞋmae naauwó séna siꞋmákaivo ísáaro. 2 Kórósi-naoapakewai Áánútuna kwaási Ísu Káráísitiye tarúmaimo máyáawai kwembá íma aúwáamba asiramáímo máyáawai ísáaro. Áánútu kentáásivowa úwoi túwaꞋnaa ena paru kwéumatinkaintaveꞋa námúnaa kwésune.\n3 keinárawataveꞋo imáyáamo éꞋo námúnaamo kwésunda Áánútu Ísu Káráísiti avowámpáꞋá súwi kwésune. 4 Ísu KáráísitinkaꞋa agevamái méꞋa Áánútuna kwaási amáparawaivimba kentirumbó kwétimen-aimba iséꞋa mindáyaveꞋa ÁánútumpaꞋa súwi kwésune. 5 aivaꞋá moóráwai áwíꞋa Épávarasi árair-aimba áséi-kwasai simátimuwaꞋa ísaraankaꞋa kwíyómpaꞋo Áánútumo toꞋmayaa úmakaimba imáyáa éꞋa amuꞋmaréꞋa máyáamba póꞋa Ísu KáráísitinkaꞋa agevamái méꞋa Áánútuna kwaásivimba kentirumbá kwétimewe. 6 aivaꞋá Áánútu úwoi túwaꞋnaa in-áímbá simátimuwaꞋa iséꞋa séꞋa árair-aimban-iye suwaná mináínkó kaweꞋó umátínkaraintemba mináséí-áínkó amápaꞋ-maravaꞋa kóyáwé éna kaweꞋá kwéumatinkaiye. 7 Épávarasi mináséí-kwásáí simátímaꞋmae iráiwai kwembá sirumbá ámakaundawai keséya kaweꞋ-máyáí kwémayaiwai súwaꞋnaa ena keinárawapimba Ísu Káráísitina mayáí kogwémaena íma ivátuwena 8 tasimásimena séna Áánútun-amanko Kórósi-kwaasi imáyáa tímísasa kwaásivimba tirumbá kwétimesa kwétuwaꞋnaa-owe siráiye.\n9 súwaꞋa iséꞋa námúnaa símae kwéiyeꞋa námúnaavinkemba maarán-áímbá kwésune. Áánútu kwembó arááímo kwétain-tantaaꞋa sáma kamátinkainaꞋa awánewana Áánútun-amanko kawer-ímáyáá timínaꞋa 10 Ísóigombo arááímo kwétainiꞋa íyana tuwánéna aamoí ínaꞋa miráumai mémpinkemba óꞋon-oꞋon-kaweꞋ-mayai kwémaeꞋa Áánútumba kaweꞋá umái kwéawanaantaveꞋa námúnaa kwésune. 11 Áánútu kwená asirayámbá óꞋoran-asirayandei asiramátinkainana umbai-yántááꞋó kentópaꞋo tínímba íma mindáyaveꞋa imáyáa éꞋa asiramái ménaaontavena kwená asirayámbá timínana 12 Áánútu kwená kwaásiyavena toꞋmayaa umái ságayan-ayampaꞋa kárákwirain-ayampaꞋa makáimba kaweꞋá umátinkena toꞋmayaa úmakaimba timíníye. mindáyavena kentirunkó kaweꞋá ínaꞋa Áánútu kentáásivompaꞋa súwi sénááontaveꞋa námúnaa kwésune.\nKáráísitina ááine kwená mayáíyégóná kwaasái.\n13 Sáátáánigo túnkwi-ayampakewaina asirayánkó tátokaimpinkemba Áánútu sirénaya ááninko kwená imáyáa kwéiwai kárákwiraipaꞋa mósinkowanaya 14 ááninko sáwí-imayaaomo tátokaimpinkenta iyásinkenaya kentáásí sáwí-imayaa maisíyukaiye. 15 Áánútun-aneꞋó súrandeiya ímo awánáúndaya Áánútumo máyáintemba Ísu Káráísiti máyáiwaintaamo awánáúndayaamo mindá Áánútunta kwéawanaundayaawe. Áánútu kwíyómba maramá íma tarórurainkaꞋa Ísu Káráísiti ména tarórurain-tantaakomba amápaꞋa usáyaaitaraiye. 16 Áánútu súwana Ísu Káráísiti amápa-tantaaꞋa tarórurena kwíyómpaꞋo kwáyáin-tantaare marapáꞋó kwáyáin-tantaare awánáúnda-yantaare ímo awánáúnda-yantaare kwíyómpaꞋo kárákwiraawaiye asirayánkwáráwáíyé anómbo máyáawaiye mirán-tántááꞋá amápaꞋa taróruraiye. ááninko áwíꞋa mósá maránááontavena Áánútu súwana ááninko mirán-tántááꞋá amápaꞋa taróruraiye. 17 amápa-tantaaꞋa íma kwáyáinkaꞋa ááninko máyáísana amápa-tantaaꞋo taróruraimba kwená asirayándéí tátokaisana kwenamááramaaꞋa kwáyáiye. 18 aꞋnómpínkén-ímáyááó amápa-kuraꞋo kárákwiraintemba Áánútuna kwaási Káráísitin-áúraamba owaná kwemá tiꞋnónkáámbá éna kárákwiraiye. kwemá aivaríꞋa éna amáparawai usáyaaitanintavena kwená kwaásiraꞋa kárákwiraiwai póna kwená kwaási aúnáiꞋa umái máyáawaina ááimba póna Áánútu pukáimpinkemba usásinankaraiye. mindáyavena kwemá tarórurain-tantaakomba amápaꞋa usáyaaitaraiye. 19 Áánútuna imáyáavinkemba kwená asirayámbá amápaꞋa Ísu Káráísitimpimba kwáyáísana 20 Áánútu imáyáa éna séna kesááninko taairaꞋá puwínana kwená naaemá kumínímba póꞋa amáparawai paru umátínkáanasa kwíyómpaken-tantaare marapákén-tántááré simái tarútinkaanasa kesópaꞋa paru umái ménaaowe séna sáwí-imayaaomo tátokaimpinkenta iyásínkaraiye.\n21 Áánútu mináímbá keinárawatavenagwaraꞋa siráiye. ááéma sáwíꞋa éꞋa sáwí-imayaa kwéeꞋa póꞋa Áánútuna némpaꞋa méꞋa kwená namuro-kwáásíráámbá umái máyómbanivo 22 ááninko marapáꞋá kumbéna pukáimba póna mindáyavena simái tarútinkena Áánútundei-iꞋa umátínkarainana sáwí-aimba kempímbá íma kwáyainana aaivimbó maitinkánín-aimba íma kwáyainana ÁánútunopaꞋa mótinkanintavena pukáiye. 23 ááninko mirá uráivo aivaꞋá Ísu Káráísitin-aai áséi-kwasai ísaraankaꞋa áraire séꞋa kwenkáꞋá agevamái méꞋa Áánútumo toꞋmayaa úmakaimba imáyáa éꞋa amuꞋmaréꞋa máyáamba póna mináímbó asiramáímo imáyáamo úmae iyéꞋo ímo kaer-ímáyáámó éꞋo kwenkáꞋó agevamáímo ménaaombo éna Áánútu ááninko keinárawaꞋa ÁánútunopaꞋa mótinkainana kempímbá sáwí-aimba íma kwáyainana aaivimbó maitinkánín-aimba íma kwéniye.\nÍsóigona kwaási túwaꞋnaa uráin-kwasai.\nkemá Póro mináséí-kwásáígóna mayáí-kwáásí únasa amápaꞋ-maravaꞋa simátímaꞋmaesa kóyáwé kwéowe. 24 kwétuwaꞋnaa-unda síꞋa iníꞋa kwéumasinkaambanivo sirunkó kaweꞋá kwéiye. Ísu Káráísiti kentávéna séna kesí kwaási kesúwawaakaamba umái máyáan-kwaasi kwétuwaꞋnaa-indaraꞋa áíꞋa índaiꞋa umánkanaaowe siráinkaꞋa minúmbáí-yántááꞋá kesópaꞋa tiráisaꞋa mimbáyáí kwémayaundanivo kwétuwaꞋnaa-unda síꞋa iníꞋa kwéumasinkaamba sirunkó kaweꞋá kwéiye. 25 Áánútuna kwaásiraꞋa mayáí maéꞋa kwenáái amápaꞋa simátímaꞋmae iyéꞋa kaweꞋá umátinkeꞋa túwaꞋnaa ónaundayavena Áánútu usásisinkaraiye. 26 ááéma Áánútu mináímbá aúpáꞋá makáimba ááémo paáruron-kwaasiye minkáꞋó paáruraan-kwaasiye íma ísaraawana ívéꞋa Áánútu kwená kwaási kwéagaraatinkaiye. 27 Áánútu toꞋmayaa umái aúpáꞋá makáimba imáyáa éna séna amápa-kwaasiyaveꞋa óꞋoran-kawe-tantaaꞋa toꞋmayaa úmakaunda agaráátinkanaumne siráiye. toꞋmayaa umái aúpáꞋó makáimba maarán-iye. Káráísiti kempímbá máyáimba póꞋa kwesé óꞋora-sagayan-ayampaꞋa ménaaowe. Áánútu mirán-áímbá isáígwáe séna ívéꞋa kwená kwaásiya kwésimasimintaawe. 28 mindáyaveta amáparawaiya Ísu Káráísitin-aaiya kwésimatimune. amáparawai Ísu Káráísitiye tarúmaimo mésa táákaevayan-kwaasiraamba umái mésa Áánútun-aaiyavesa asiramái imáyáa kwéesa ménaaontaveta Áánútumo símakain-kawer-imayaanei simátímaꞋmaeta kwéiyeta séta kárákwiyoro kwésune. 29 mimbáyáí áúgwaraꞋ-mayai kwénintaveꞋa siyáántán-kwimai kwémayaumne. Ísu Káráísiti óꞋoran-asirayamba kwésimisana minásíráyánkó kaweꞋá umásínkáisaꞋa siyáántán-kwimai mimbáyáí kwémayaumne.


Yaaʼ dilwoʼí - Wikiibíídiiya\nYaaʼ dilwoʼí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Erythraeidae" deiłníigo deiyózhí. Yaaʼ dilwoʼí éí 771 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nYaaʼ dilwoʼí biyázhí naʼashjéʼii tsiizisí bijáád yitsʼǫǫs\nDíí yaaʼ éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nímaz dóó ditłʼo łeh; bijáád éí danineez.


Hasbídí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídí danéedǫ́zígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geopelia" deiłníigo deiyózhí. Hasbídí danéedǫ́zígíí éí 5 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí hasbídí éí bitsʼíís łibáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo danéedǫ́ǫz łeh (łaʼ éí tʼóó daalkizh); bitsʼíís éí 9–12di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí bitseeʼ danineez.


Tółikan Bitééh - Wikiibíídiiya\nTółikan Bitééh *\nTółikan Bitééh éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nTółikan Bitééh éí 5.16 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 12,538 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTółikan Bitééh éí 32°39′30″ NHK dóó 117°02′07″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 118 adéesʼeez.GNIS\nDíí naaltsoos 18 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chʼilátah hózhóón náyiishishí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼilátah hózhóón náyiishishí łizhinígíí\nChʼilátah hózhóón náyiishishí łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diglossa humeralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼilátah hózhóón náyiishishí łizhinígíí éí chʼilátah hózhóón bijeeh yidlą́.


Jiihóvah Yá Dahalneʼé Áłah Nídaadleehgi Haʼátʼíishąʼ Ákweʼé Baa Ákodíníízįįł?\nAłʼąą ádaatʼéego oodląʼ dah deiyíkááhígíí áłah nídaadleehgóó tʼóóʼahayóí diné doo ákǫ́ǫ́ nidaakai da daazlı̨́ı̨́ʼ. Biniinaaígíí éí Diyin kʼehgo oodááł haʼnínígíí doo yee ndaʼnitin da, dóó saad bee haʼahónínígíí ádin. Áko haʼátʼíí biniyé Jiihóvah Yá Dahalneʼé áłah nídaadleehgi nánídáah doo? Haʼátʼíishąʼ ákweʼé baa ákodíníízįįł?\nBaa hózhǫ́ǫgo ayóíʼádaʼóʼnínígíí dóó dajoobaʼígíí ákweʼé bił dahojílǫ́. Jesus daaztsą́ą́dóó bikʼijįʼ God deidísin doo biniyé Oodlání áłah nídaadleehgo niitʼą́. Ákweʼé Diyin God Bizaad yídahołʼaah dóó ałhee dajíłdzilgo ahíłká inídaajah ńtʼééʼ. (Hebrews 10:24, 25) Ayóíʼíʼóʼní binahjįʼ ahínáʼiildah, áko ałkʼis bił daʼídlı̨́įgo yaa ntsídaakees ńtʼééʼ—Oodlání kʼehjí dahakʼis dóó dahalah. (2 Thessalonians 1:3; 3 John 14) Nihí tʼááʼákótʼéego ádaʼiilʼı̨́ dóó baa nihił dahózhǫ́.\nDiyin God Bizaad kʼehgo oodááł bíhooʼaahgi áká análwoʼ. Tʼáá níléídę́ę́ʼ hastóí, sáanii dóó áłchíní ahínéekah ńtʼééʼ. Naʼnitin dayiichįįhígíí Diyin God Bizaad biiʼdę́ę́ʼ bikʼehgo oodááłígíí yee nidanihinitin. Éí niheʼiinaʼ siláagi haitʼéego choidiilʼı̨́įłígi hazhóʼó bikʼidaʼdiyiitįįhgo yee nihíká anídaalwoʼ. (Deuteronomy 31:12; Nehemiah 8:8) Baa yádaatiʼígíí baa hwiinítʼı̨́įgo daʼniitah doo, dóó atah nídahwiitał doo. Áko díí éí binahjįʼ nihee Oodląʼ nihił chohooʼínígíí ííshjání bee ííníilzin.—Hebrews 10:23.\nGod yiinídlánígíí bidziil doogo yee nikʼihwiizhdoodliił. Paul yilʼaadii ałkʼidą́ą́ʼ łaʼ áłah nídaadleehígíí kwíidííniid, “Háálá kʼadę́ę danihiistsééh, . . . Jó, éí nihí índa shí tʼááłáʼí oodlą́ bee ahidiníłnáago hadaʼahííníilníi dooleełígíí ááhdishní.” (Romans 1:11, 12) Áłah nídeidleehgi bił yah anéiijahígíí tʼááʼahą́ą́h bił dahoniidlǫ́ǫgo nihee oodlą́ bidziilgo áyósin. Áádóó ałdóʼ doo neʼniidlı̨́ı̨́góó Oodlání kʼehgo iinánígíí bikʼehgo yiidááł.\nHaaʼíshąʼ áłah náánéiidleehgo nihaa díínááł áádóó tʼáá ni díí nił bééhodoozįįł. Ákweʼé yah anájahígíí baa ádahwíínítʼı̨́įgo wóshdę́ę́ʼ dandidooniił. Tʼááʼałtso áłah nídeidleehgóó doo bikʼéʼezláa da—béeso doo wókeed da.\nÁłah nídeedleehígíí háíshąʼ bikʼehgo ádaʼiilʼı̨́?\nÁłah néiidleehígi néiidáahgo haash yitʼéego nihíká adoolwoł?\nŁAʼ BAA ÍNÁÁHOOŁʼAAH\nTʼahdoo áłah néiidleehjįʼ dínááhgóó, áłtsé Kingdom Hall biiʼ dídéeshʼįįł nínízingo Jiihóvah Yá Dahalneʼé łaʼ nabídídííłkiłgo ákǫ́ǫda nił dooʼaashgo biiʼ dídííʼįįł.\nJiihóvah Yá Dahalneʼé Áłah Nídaadleehígíí\nHaaʼígi dóó hahgo áłah nídaadleeh, áádóó haitʼéego Diyin dadíníilzingi nił bééhodoozįįł.\nJiihóvah Yádahalneʼí Áłah Nídaadleehgi Haʼátʼíishąʼ Ákweʼé Baa Ákodíníízįįł?


Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi tʼéiyá di hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ploceus katangae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitso; bitʼaʼ éí tʼóó bíyó diłhił; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Dziłtah giní diłhiłí - Wikiibíídiiya\nDziłtah giní diłhiłí éí atsáłchííʼ dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buteogallus solitarius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 25–30di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bidaaʼ dóó binááʼ éí łizhin.\nDziłtah giní diłhiłí éí naʼastsʼǫǫsí dóó łeeyiʼ bitiiní dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ yaadaaʼnézí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tónteel dóó Tábąąh Tsídii Tónteel tsídii dóó bikʼéí Yaadaaʼnézí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ yaadaaʼnézí éí tónteel tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rynchops flavirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Biyaadaaʼ éí nineez; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí łizhin; biteel dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łitsxo. Binááʼ éí mósí binááʼ nahalin: binázhiin ałníiʼdiʼígíí doo nímaz da.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ yaadaaʼnézí éí łóóʼ tʼéiyá deilghał


Hasbídítsoh ałchozhí bitʼaʼ disxǫsígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídítsoh ałchozhí bitʼaʼ disxǫsígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ducula aenea" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 17–18di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí disxǫsgo dootłʼizh.\nHasbídítsoh ałchozhí bitʼaʼ disxǫsígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:46


Ayı́ ghǫ godı\nEkw’ahtı̨ ts’ılı kı̨de\nDene Mad Trapper heredı\nEdırı dene Mad Trapper heredı, hé Ekw’aht̨ ts’ı̨lı̨ kı̨de hé, elá St. Roch heredı hé gokakenı̨whę Ekw’ahtı̨ gochelekú k’ola akatı̨́ gogodı gǫhłı̨ goghádenahtę.\nDúhdá Elı́gu Nę́nę́ nę hé dene ke gogha ɂeɂá nekenı̨la keonı́we yeghǫkedı gha.\n1890 ekúú ɂahle Dúhdá Elı́gu Nę́nę́ Ekw’ahtı̨ dene ta eghálakeda gha ejǫ akejá, elı́gu k’eokerezhǫ́le t’á gogha gorezhı́. Denewá ke gokede hé dánı̨́ gokedı yek’eokerezhǫ́le t’á gogha sǫ́ǫnı̨́ ǫt’e.\nEhda ke tse k’ǝ́okerezhǫ́le t’á gohłu sǫ́ǫnı. Ayı́ xaı gokǝ́ k’ola k’ǝ́okerezhǫ́le, ǫde nıts’ı̨ k’ola gogha sǫ́ǫnı́, whagweǝshú hé shu k’ola ǫde kǫ́ guts’I kenute gogha sǫ́ǫnı́ aguchá.\nWınston Moses, son of Ekw’ahtı̨ gochelekú beyaa John Moses, Ekw’ahtı̨ goghǫ gode\nEkw’ahtı̨ gochelekú ke danı̨́ Dúhdá Elı́gu Nę́nę́ edek’ékedı gha gogháokenęthę gha gonı̨́dıkenı̨tł’é. Kǫ́ta gots’ę ts’éku hé gokáraɂa hé k’ola gots’ę́ nakedı.\nEkw’ahtı̨ gochelekú ke k’ola Ekw’ahtı̨ denewá náowere k’eokeruzhá gha gogháokenętę gohǝ́ eghálakeda. Gots’ę́ nakedı t’á K’áowe ke Government nezǫ́ denegohǝ́ eghálakeda.\nEkw’ahtı̨ gochelekú ke gogháré t’á nezǫ́ Ekw’ahtı̨ ke hé dene hé kǫ́ta gohǝ́ eghálakeda.\nAle gots’ę Ekw’ahtı̨ gochelekú ke\nEkw’ahtı̨ gochelekú ke gogháré t’á kede begháré eghálats’eda polıcy heredı Ekw’ahtı̨ gha kehtsı̨. 1874 ekúú tanı Mǫ́la Ekw’ahtı̨ gochelekú Jerry Potts eyıa Dúhda gots’ę Ekw’ahtı̨ “ Hı̨dé kerede” Mǫ́la nę́nę́, kǫ́tu ǫ́kerele ke goghǫ kedı gha Alberta gots’ę́ kerede.\n1890 ekúú Canadıan K’áowe ke Yukon ekúhde kwǝ detı̨ gháré dene at’ı̨ t’á goghǫkedı. Ekw’ahtı̨ gochelekú ke tłı̨ hé nę hé k’e k’ola k’eokerezhǫ t’á Elı́gu nę́nę́ k’e goreɂá gots’ę Dawson Cıty Yukon ekúhde York Factory Hudson Bay k’e gots’ę́ k’enagokele.\nDırı ayı́ keots’enıwhe sı̨́ı̨ ekw’ahtı̨ dene ta hé kǫ́ta goghákeda nı́dé Denewá ke dene gha eghálakeda dene k’é kenakede ekáá nezǫ k’ále gotáoreɂá nǫwa k’enakede kúlú gogha asą́ąnı́le.\nCommıssıoner godı rıtł’é 1887\nDırı Ekw’ahtı̨ ts’ılı kı̨de gháré nę hé kare dágǫ́ht’e, shúta etene darewá ǫt’e areyǫné bek’eots’erezhǫ gha góɂǫ.\nDırı dágúchá dahgháré Ekw’aht̨ ke Ekw’ahtı̨ Chelekú hé nı́dé zǫ goghá ked agha k’énakedé gha godı weɂǫ.\nBetsǝ́ǝ k’ola Ekw’ahtı̨ gochelekú hı̨le t’á dedını k’ola Ekwahtı̨ tsılı kı̨dé ekúú Fort McPherson gots’ę kerede were gohe aı̨t’ı̨́ gha bezı́ gok’eweɂǫ.Betsǝ́ǝ seda dáreɂı̨ godı kúlú yedı gokerewhe yekenękw’éle. Norbert kadı Louıs Cardınal shú k’e goreɂá k’ǝ́orezhǫ t’á ehkw’ı̨ kade ghaı̨le.\nEkw’atı̨ dew eke ts’ılı kı̨de kedı , Erı̨htł’é Northern News Services heredı k’e datł’é, July 2̀5,2015\nEkw’ahtı̨ ts’ı̨lı̨ kı̨de\nDDecember 1910 ekúú kw’ahtı̨ dı̨ı̨ hé tłı̨ honénǫɂǫ́sǫláı hé Fort McPherson gots’ę xaı ekúú gota k’enakede gha kerede. Amı̨́ı̨ ke at’ı̨ Inspector Fıtzerald, hé Ekw’ahtı̨ Rıchard Taylor hé George Kınney, hé Ekw’ahtı̨ Sam Carter –enǫt’e t’á k’eoreɂa kúlú goxe at’ı̨ k’ola (k’enagole goxe at’ı̨). Carter eyı gots’ę ǫt’éle hé łazǫ ekúde at’ı́le, Dawson gots’ę Fort McPherson eyıa łázǫ nahtła.\nEkw’ahtı̨ gochelekú Esau George Fort McPherson gots’ę whále są́ąneht’e dzene zǫ goxe at’ı́. Ekw’ahtı̨ etene k’e gúlú gokerewhe t’á Ekw’ahtı̨ gochelekú Esau George henı́dıkenıtłe. Inspector Fıtzerald Mountaın Creek ekuhyı Ekw’ahtı̨ gochelekú Esau George enanet’e yehdı t’á yeghákıdı.\nEts’ę́taı daedzene tł’ághǫ́ Ekw’ahtı̨ gochelekú Esau George Dawson nı́tła haı̨le Ekw’ahtı̨ k’ále goghá kedále. George kadı t’á Ekw’ahtı̨ K’áowe W.J.D. (Jack) heredı Dempster gots’ę hé Ekw’ahtı̨ gochelekú Charlıe Stewart hé deneke gokagoghákeda. Dempster hé Stewart hé Fort McPherson gots’ę nákeǫ́nǫ lıbú karewha dene dı̨ı̨ gohtłu gokı̨ła.\nEkw’ahtı̨ dánı̨́ ghǫ agúchá goxakı̨da haı̨le bé goxe whı́le ajá nǫ́ hé k’énagole goxe at’ı̨́ t’áo k’ola hé ekúú t’ı̨́ gokagoghákı̨dále t’á k’ola.\nShekeyéle t’á gohłu\nDeneke goka kenı̨we\nDırı dene “Rat Rıver heredı ehdzo Nı́nale” haı̨le yekakenıwe t’á areyǫné begodı k’ǝ́orejǫ. Dene yegodı ehda zǫ k’ǝ́okerezhǫ sǫ́ǫ̨nı, kúlú areyǫné dene Ekw’ahtı̨ gochelekú hé Denewá ke Gwıch’ın k’ola akıt’ı́ yek’ǝ́okerezhǫ́ le sǫ́ǫnı. Dırı Mad Trapper heredı amı̨́ı̨ ǫt’e sǫ́ǫnı bek’ǝ́orejǫ́le, kúlú dene łǫ Albert Johnson heredı lanı̨́ kenı̨we.\nBé łǫ k’ola, tłı̨ bére k’ola areyǫné deneke dene kakenıwe gha k’enakele.Dırı areyǫné elágenet’a t’á nenakewe nehekǫ́ ts’ę́ nowale tu bıg rıver heredı eyı nı̨́nakedenede. Nedekıde nı́dé gogha ası̨́ı̨ karełe gháré goda bek’edı t’á k’achu Albert Johnson kakenıwe gha nı́nadekede.\nGwıch’ın Elder Sarah Peters (CBC gots’ę 1973, L27-11)\nDánı̨́ Ekw’ahtı̨ chelekú ke Mad Trapper kakenı̨we goxe akı̨t’ı̨́\nSt. Roch heredı elá k’e Joe Panıpakuttuk at’ı̨\nElá St. Roch 1943 gots’ę Dúhdá Elı́gu Nę́nę́ Ekw’ahtı̨ yet’á kı̨t’ı̨́ t’á Northwest passage heredı akıt’ı̨́ t’á begodı gǫ́łı bek’ǝ́orejǫ.\nHı̨dá akat’̨ı̨́ ekúú elá gha k’aowe Henry Larsen heredı Joe Panıpakuttuk enáke, k’enagole hé nazé gha kenı̨́denı̨tł’ę́ t’á dekáraɂa ets’ę́taı hé tłı̨ honénǫɂǫ́ládı̨ı̨ k’ola edexe kerewa Enáke Nę́nę́ Pond Inlet heredı. Joe benǫ k’ola nánelu gha kenı̨́dınıtł’ę́ hé becháa Mary Panıgusıq ets’ę́taı bexae dı̨retłále t’á eyı k’ola gohe at’i.\nHerschel Island k’e dágokerewha hı̨t’á náke xaı k’onı́hdı́ Pond Inlet nakı̨nı̨de.\nK’enats’ezo nı́dé bets’erewene. Nęhtsele t’á nadıwhe zǫ. Dene nechá ke gha asą́ąt’ele kúlú ela ka nǫbáleyı̨nats’ede nezǫ́le. Tu dene ts’ę́ goyı retł’é t’á nǝjı̨.\nT’ere netsele ke taı goxe St Roch t’á k’enakezo Mary Panıpakuttuk k’ola gohe aet’ı̨́. Ejǫ Dauntless Elá St. Roch ts’ę, Paul Delgado (2003)\nSt. Roch elá ts’ę goht’ore


Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microhyla nilphamariensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí dinilzhin dóó doo ntsaa da.\nHaʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dziłtah naalʼeełítsoh naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah naalʼeełítsoh naashchʼąąʼígíí éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tadorna tadornoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalʼeełí éí bitsʼíís dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhił; bitéél éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí binákʼee łigai. Bitsʼíís éí 20–24di asdzoh[?] áníłtso.\nDziłtah naalʼeełítsoh naashchʼąąʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.