Rom 14 | `USA | STEP | yaímma-wayukama itáíq-itaiq umá yáqtorai-yataaqtabama kéitetamanibo paá aqnúníq kéoe. miráiya-kayukama áíkutaiyapi uyáberanomanibo íma nóbíq-naabiq-aimma tero.\nÎtukaq náawaq arummá ámînnarabi íámînarabiyo?\n1 yaímma-wayukama itáíq-itaiq umá yáqtorai-yataaqtabama kéitetamanibo paá aqnúníq kéoe. miráiya-kayukama áíkutaiyapi uyáberanomanibo íma nóbíq-naabiq-aimma tero. 2 yaímma-wayukama itáíq-itaiq umá yáqtorai-yataaqa akoqnáá kéeta kéqo-keq-yataaqa paá kénaae. miráimanibo káqo-kayukama itáíq-itaiq umá yáqtorai-yataaqa aqnúníq kéetaboata amaqá íkénaae. 3 kéqo-keq-yataaqa nai-nákómá amaqá ínai-nakoma pááqyan-awiqa íamamiyo. weqtábá kúmiq-yataariq kéiye ítiyo. Áánûqtuma min-nákáráq paá auwirániye. 4 móra náawaq káqo-nakoni kaqtó-nakoqtaba timá táíq kéumakaiyo? wení mayaímá akoqnáá umá mayaínanabi kumówínanabi minnáma wení anókoma Áánûqtu wenamáa tíniye. miráinana áraimma wemá akoqnáá umá mayániye. wení anó-nakoma kanaaráq áwáqnaa ínanaboana akoqnáá umá mayániye.\n5 yaímma-wayukama móra-yupaagoma tébakaq-yupaagoma “uyátá-maqma anómma wáiye” yúyánápímmá kéte. káqo-kayukama “máqte-tupaayaba mimóráíq kéiye” kéte. móra-mora-wayukama itáíq-itaiq i-yátááqá yúyánápímmá akoqnáá umá ítáaro. 6 móra-nakoma móra-yupaayataba aúyánápímmá “uyátá-maqma-kanaae” kétena wemá “uyátárai-nakoni anó-kanaae” téna mirá kéiye. min-nákómá kéqo-keq-yataaqa nai-nákómá Áánûqtuma wení anómma uyátárai-koqtaba kéiye. aáwaqtaba Áánûqtukaq “tíkáiye” téna kénaiye. anibo káqo-nakoma kéqo-keq-aawaqa íma nai-nákómá Áánûqtuma wení anómma uyátárai-nakoqtaba kéiye. aáwaqtaba Áánûqtukaq “tíkáiye” téna kénaiye. ánibo káqo-nakoma kéqo-keq-aawaqa íma nai-nákómá Áánûqtuma wení anómma uyátárai-nakoqtaba kéena Áánûqtukaq “tíkáiye” téna íkenaiye. 7 ketáá kenamáayababoaqtaa íma paá máetaa kenamáayababoaqtaa ípukaunataamanibo paá máunataama uyátárai-nakoqtabataa máunatae. 8 miráimanibo ketáá puyúnataama uyátárai-nakoqtabataa képuyunatae. paá máunataabi púyonataama ketáámá uyátárai-nakoqtabataa máunatae. 9 taákaq máráaro. Îtuma pukéna itó-uma paá máqe-uraimma “keráwáqtí uyátárai-naqune” téna kétiye. miráuma paá máa-kayukagaraq pukáa-kayukagaraqti uyátárai-nare. 10 keráwáqá nôraq itaráq keráwáqtí tíbâqawaaraa-kayukayaba timá táíq kéumayikao? nôraq itaráq tíbâqawaaraa-nakomma pááqyan-awiqa kéyamameyo? ketáágáráq máqtemma Áánûqtuni aúbaq itó-onanataa keqtáámá wemá yainániye. 11 Áánûqtuni agamatá-kánnáágó kétiye:\n“uyátárai-nakoma mirá kétiye.\n‘kemá paá máeq áraimma kétune.\nmáqte-kayukama ketúbáq yiraayutáúmá ayéta keqtábá Áánûqtue’ tinoe.”\nagamatá-kánnáágó mirá kétiye. 12 miráinataa máqte-kayukataa ketááí táaimma Áánûqtukaq timá uwaénúnatae.\ntíbâqawaaraa-kayukama íma mamá táíq umayíkáaro.\n13 abo káqoyu-kaqoyuyaba kúmiq-yataariq kéoe-aimma ibáqyuwanatae. miráinataa tíbâqawaaraa-kayukati yítaupi ataráí-yátááqá aaremá íma maqyikétaa kúmiq-yataapi íma mamá yikánataae. 14 Îtu Káríqtote yagaroqtaráunaboaq kéitaune. wenamáárîq máqte-qtataakoma íma táíq kéiye. ááqibo móra-nakoma wenaákaqa “táíq kéi-qtataare” ténama wetábá áraimma táíq kéiye. 15 mirá-uraiye. nóin-aawarabi náána-waigoma tíbâqawaaraa-nakomma otaammá kéguyakeq íma kaayoné umá Îturaa umá kémaae. Îtu Káríqtoma wetábá pukáinaqa aáwakakema íma mamá táíq umákaaro. 16 keráwáqá íráqô-qtataaqa máyáaqtabama íma yuwáiyata waayúkama akáyáámá timátíkáaro. 17 ítáaro. Áánûqtuni márûpaqa aáwaqa naréq nommá naréq íyábá íma wáiye. ímiye. Áánûqtuni márûpaq kateko-ááíkáráq kaayoné-yátáákáráq amuq-yatáákáráq minnáyaba wáiye. mi-qtátááqá Áánûqtuni Aokaq-Áágómá kétimiqtaae. 18 abo náawabi Îtu Káríqtokaq kaqtó kéinana miráráá umá Áánûqtuma weqtábá amuqá marakáinata waayúkama téta “wemá kanaa-náré” tínoe.\n19 miráinataa mi-qtátáákómá kaayoné-yátááqá mamé yínîqtaba ketáámá maqmá ónanatae. káqowa-kaqowamma yíwáqnaa umá akoqnáá umá itáíq-itaiq í-wáyúkámá ketáámá auránúnatae. 20 aáwaqtabae téq Áánûqtuma nôrabi urái-yataaqa íma yawítítuwaaro. máqten-aawaqa naí-yátááré. ááqibo nóinabi keráwáqá naa-qtátáákómá móra-nakoma néna wenaúyánápímmá kúmiq-yataariq kéenama minnâ otaammá kéguiye. 21 ááqibo keráwáqá amaqá nérabi aíbôq-nomma nérabi mamá kéqokeq-yataariq o-wáígómá mamá tíbâqawaama mamá kúmiq-yataapi kéiyuwaamma mirá íoro. 22 maami-qtátááqtábá itáíq-itaiq o-qtátááqá yaqtóráaro. maami-qtátááqtábá nói-tuyananabi ítáamma Áánûqtu wenamáa itaíno. keráwáqá nôrabi o-qtátáákómá íma yawááq-umatikainaq timuqá maránoe. 23 ááqibo móra-nakoma aáwaqtaba kaayaq-áúyánámmá iténa naí-wáígómá wenamáárîq yawááq kéumakaiye. taákaq máráaro. keráwáqá nôrabi o-qtátáákómá keráwáqtí itáíq-itaiq í-yátáápíké íkéitaqa kúmiq-yataariq kéoe.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dlǫ́ʼii éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mustela putorius" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí tsintah dóó halgaitah naakai, áádóó éí tábąąhgi naakai łeh. Łahda mąʼiiłtsooí dóó nahashchʼidí baʼáán yiiʼ daʼałhosh. Nááná éí bílaʼashdlaʼii bikin dah naazhjaaʼídi dahólǫ́ ałdóʼ.\nDíí dlǫ́ʼii éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ, áádóó éí bíchį́į́h łigai łeh. Bitsʼíís éí 14–20di asdzoh[?] áníłtso; bitseeʼ éí 4–7di asdzoh[?] áníłnééz; 1.5–3 dahidídloʼ áníłdáás.\nDíí naaldlooshii éí daʼalghałgo naakai; chʼał dóó chʼał dichʼízhí ayóo deilghał. Tsídii yázhí dóó gah haalzheehgo naakai ałdóʼ.


Tsintaatʼagii - Wikiibíídiiya\nTsintaatʼagii éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Polyboroides" deiłníigo dayózhí. Tsintaatʼagii éí naaki ałʼąą átʼé.\nDíí tsídii éí 24–26di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łigai dóó diłhiłgo noozǫ́ǫz łeh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsintaatʼagii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłbáhí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłbáhí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter fasciatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 16–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitéél éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bijáád dóó bináá éí łitso; bidaaʼ éí łibá.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłbáhí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł ntsxaaígíí\ntábąąh tsisteeł ntsxaaígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł ntsxaaígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Orlitia borneensis" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá chʼééh digháhii "Orlitia"-jí atah yisdzoh.\nDíí chʼééh digháhii éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł ntsxaaígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Néʼéshjaaʼ diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNéʼéshjaaʼ diłhiłígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pulsatrix koeniswaldiana" deiłníigo deiyózhí. Néʼéshjaaʼ diłhiłígíí éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́, áádóó éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí néʼéshjaaʼ éí 14–25di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; łaʼ éí binááʼ éí dadiłhił, náánáłaʼ éí binááʼ daaltso.\nNéʼéshjaaʼ diłhiłígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó hazéí yázhí deilghał; tsídii dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naaʼahóóhaitʼą́ʼí naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naaʼahóóhaitʼą́ʼí naashchʼąąʼígíí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Francolinus pictus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaʼahóóhaitʼą́ʼí éí 10–13di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí diniltsxo. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naaʼahóóhaitʼą́ʼí naashchʼąąʼígíí éí chʼil binááʼ deildeełgo naakai; chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Wóláchííʼ ndeiłkaahii yádadíłtihí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bitéél łigaaígíí\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ wóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bikʼiiz łitsxooígíí\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bitsiitʼáád halzhinígíí\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí binátsʼiin łitsooígíí\nWóláchííʼ ndeiłkaahii yádadíłtihí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypocnemis" deiłníigo deiyózhí. Wóláchííʼ ndeiłkaahii yádadíłtihí éí tseebíí ałʼąą ádaatʼé.


Scooby Doo ¿Dónde Estás? [Segunda Temporada] - Identi\nPeso Aproximado: 95-102 Mb.\nVisitas: 6821 Favoritos: 9


Tsídiidaashiyishí binátsįʼgoʼ hólónígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidaashiyishí binátsįʼgoʼ hólónígíí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bostrychia carunculata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diłhił; bitʼaʼ éí dah dzílgai.\nTsídiidaashiyishí binátsįʼgoʼ hólónígíí éí chʼosh deildeeł, dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał.


Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platyceps ventromaculatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 15–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z.\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii haalzheehii noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 14 Atsá Biyáázh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tʼáá sahdii beʼekʼidbąąsdísí - Wikiibíídiiya\nTʼáá sahdii beʼekʼidbąąsdísí éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tringa solitaria" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí nineez; binááʼ éí łizhin.\nTʼáá sahdii beʼekʼidbąąsdísí éí chʼosh dóó tąądee naagháhii deildeełgo naakai.


Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łibáhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Akałii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anaxyrus speciosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dichʼíízh; binááʼ éí diłhił.\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Tsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dasia vittata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitsiiʼ dóó bikʼos éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí chʼilgo dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.


Naʼashǫ́ʼii dichʼízhii tseechʼį́dígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii dichʼízhii tseechʼį́dígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynosoma braconnieri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii dichʼízhii éí 3–4.5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii dichʼízhii tseechʼį́dígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii ayóo bił łikan.


Bolbolii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nBolbolii dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Andropadus importunus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí yishtłizhgo dinilgai łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nBolbolii dibéłchíʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼał bikʼiiz dadichʼízhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bikʼiiz dadichʼízhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pulchrana" deiłníigo deiyózhí. Chʼał bikʼiiz dadichʼízhígíí éí 17 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Kʼaalógiiłgaígíí - Wikiibíídiiya\nKʼaalógiiłgaígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pieridae" deiłníigo deiyózhí. Kʼaalógiiłgaígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 1,100 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí kʼaalógii éí 40–70 mm ádaníłtso. Bitʼaʼ éí daalgai łeh; łaʼ éí dootłʼizh dóó łichíiʼgo daalkizh. Chʼil bijeeh éí bichʼiyąʼ.


tën dëtąnı́hılé k’é t’á hołé há ɂëdırı dëtł’ıs sı\nT’áhą dué ch’a hotthe sëhude\nɂëją nuhëts’ı̨ t’á hoɂą\nT’ą dëne bets’ęn yatı́ há bezı́ thëlá ɂeją\nT’á nuhëts’ı̨ logo t’ahot’ı̨\nɂı̨łą kulı́ dene ts’enı̨ yuné hoɂą hılé\nLa yué chu t’a ɂasıe ɂahot’ı̨ xa\nHonesı̨ t’á ɂëłá nuhëxel hoɂą lınks hulyé\nOn thın ıce tën dëtąnı́hılé k’é t’á hołé há ɂëdırı dëtł’ıs sı\nɂëdısı́ ɂëdza nęnę k’eyaghe nı̨dhá ɂedų háhuné hıjá sı. Nıh k’e ɂası t’á ɂëdų tth’ı́ hané hıjá sı clımate change t’á, nıh tth’ı́ ghaladá tth’ı́ hu, dëne yunaghë hots’ı̨ nıh hëthedel hıjá hu horelyų ɂëdza nęnę nanehóɂá ɂëłk’esı́ sı, ku ɂëdırı t’á dëne bá tth’ı́ yası́ honejer tth’ı hoɂą bet’á. Ku t’áhą dué hoɂą tth’ı́ ghónı horelyų ɂedırı́ t’á kulı́ t’á dëne bëtth’ı́ ɂá dué sı bá hųzų hılé sı chu bá horełnı́ sı ɂëdųhų.\nNą̨́nı́ tth’ı́ naıdıé gháladá kuę ch’ası́ nı̨dhá naradé hu, dzıredıł tth’ı bá horená chu ɂëłch’ası nı̨dhá naradé hú bëkuę tth’ı́ dué hu ɂëdza nęnę tth’ı hok’ath natser dąlı̨ horená sı dëne xa. Ku ɂëdırı t’á dëne dëne hel ɂası holé dezą ɂëdızı̨ ɂëdza nęnę k’eyaghë dëne dadathëɂá sı bá.\nɂá ɂëdırı project thın ıce tën dëtąnı́hılé k’ı́ dëne ts’eranı́ ha nųt’ą sı dëne t’ą ba horená sı ts’eranı́ há chu bëł ɂasıe ghą nodhı dé beł há ɂëdırı dëne (benı́, betth’ı́ ɂá chu t’á ɂá daghı̨ɂá sı há) ɂeyı datëdhı́ tth’ı́ t’ą dëne bá horená sı tth’ı hel hats’edı́ sı ɂëdısı́ ɂëdza nęnę honaré k’ı́ ɂëdırı dałtsı́ hası̨:\nT’ą dëne beł sughua hoɂąhılé sı beł hoɂą ɂasıe ghą́ yatı dé;\nT’ą dëne ɂası ghą k’oldé sı ɂeyer t’ą dëne naradé sı hel hotıe hołɂą hoɂą ɂedırı dëne bënakanełnı̨ ha bëł dué ch’á;\nKu honesı́ nıh bąnı́ ɂëdırı́ ląt’é dëne ts’edı́ hots’ı̨̨́ yatıé deɂą sı hokanótá bët’á bët’oreɂá ɂëdısı́ ɂëdza nęnę naré;\nDëne tth’ı́ hokëtł’á bël yatı́ hoɂą yenerenı̨ há, dëne t’ą beł horená sı ts’eradı́ ha benęnę k’eyaghë, ɂëdırı dëne ɂëłts’eradı́ t’á horelyų ɂëłá ɂıłaghe yatı k’é ɂasıe k’enats’edé há;\nɂëłá yatı́ hołé chu dëne ch’alanıé tth’ı́ k’ánotá tth’ı́ hoɂą bët’á dëne ts’en yatı det’al dé;\nɂëją nuhënęnę naré t’ąt’u sëhenųt’ą dëne ts’edı́ ha horelyų ɂëłá yatı hołé hoɂą dëne t’ą daghı̨ɂá sı bá;\nKu ɂëdırı dëne t’ą dadáthëɂá sı chu t’á betth’ı́ ɂá bá horëná sı tthënę naradé dé t’ąt’ú bets’edı́ ts’en tthęnę ɂëdenakaghëlná walı́ sı ha honeltęn tth’ı́ hoɂą hotthé ts’en tth’ú, ɂeyer de bá horënáhahılé t’ats’en bets’edı́ hots’en.\nKu dëne nęnę nare tth’ı́ dëne hel ɂerıhtł’ıs kuę sekuı narade sı tth’ı yatı́ hoɂą ɂedırı ghą dëne t’ą daghı̨ɂá sı ts’edı́ ghą.\nKu ɂałų ɂëdırı thın ıce tën detą́nı́ hılé ghą honëresnı̨ nı̨dhen dé computer k’e nanųtá lá websıte k’e: www.onthınıce.ca. Ku t’ą ɂëdırı ha tsąmba nı̨ɂą k’ı́ Canada hots’ı̨ nıhts’en k’oldé hayı̨lá sı Socıal Development Partnershıps Program hulyé sı, ku t’ą betł’esı hetł’el hadé Global Allıance on Accessıble Technologıes and Envıronments (GAATES) hulyé sı, ku ɂëdırı dëne k’ı́ t’ą dëne bëtth’ı́ hę̈ręłt’é hılé sı ts’eranı́ hats’edı́ sı.\nKu GAATES ɂëdłaghë hats’edı́ ɂá\nɁëdırı Global Allıance on Accessıble Technologıes and Envıronments (GAATES) hulyé sı, ku ɂëdırı dëne k’ı́ t’ą dëne bëtth’ı́ hę̈ręłt’é hılé sı ts’eranı́ hats’edı́ k’ı́ dëne ha ɂasıe łą k’enaradé sı nıh bąnı́. GAATES Canada nųt’ą nı̨ 2007 k’é hú horelyų nıh bąnı́ ɂëdųhų yets’eranı́ sı.\nGAATES t’a hok’énádé k’ı́ dëne ɂëdırı ląt’é ɂası henerenı́ walı sı ha dëne hel yatı dałtsı́ sı t’ą dëne dadathëɂá ts’edı́ ha bël sughuá sëhóɂą há t’ok’é naradé sı ts’en. Ku beyatı́ t’á tth’ı́ dëne łą ts’eradı́ sı yoh hegą hu, bel sëhonųt’á há, yatı́ tth’ı́ bel hołé hu ɂąłnëdhe tth’ı́ bets’edı́ dąlı̨ ha nakorëldher ba horená hıjá dé. Hotıe horely̨ų dëne ɂëłts’eradı́ hats’edı́ sı ɂëdırı k’ı́.\nKu ɂałų ɂëdırı ghą honeresnı̨ nı̨dhen dé GAATES k’e nanųtá la ɂëją́; www.gaates.org k’e. Marsı tchogh.\nKu ɂëdırı project k’ı Canada hots’ı̨ nıhts’en k’oldé betł’esıe sı ɂeyı chu Global Allıance hots’ı̨ dene behel sı GAATES hulye k’ı́ ɂedırı dene betth’ı heręłt’é hılé sı ba, Twıtter k’e nuhek’ını́ nanı̨tá horı̨lɂı̨h de neba hoɂą sı


Joh 7 | `AUY | STEP | Minkákémbá Yúndiyaa-aempaken-kwaasi Ísumba tufuwónae suntáféna Ísu Yúndiyaa-aempaꞌa ímba númba Káríri-aempaꞌa wénuwana\n1 Minkákémbá Yúndiyaa-aempaken-kwaasi Ísumba tufuwónae suntáféna Ísu Yúndiyaa-aempaꞌa ímba númba Káríri-aempaꞌa wénuwana 2 Yúndaa-waasimo wááu-nambo ésamo tanómbo kaúfún-kanaa ampáámbá úwasa 3 Ísun-áfárawaisai karaánááꞌa ankésa sésa maanáémpáꞌá tuwéma Yúndiyaa-aempaꞌa waásimo túwaandu íyapaꞌa ení kísau komáínasa pósa ení waási ení kawe-kísáú awánaaro. 4 Seyaafáꞌ-wáásí suwánáíwae síyawi ímba aúpáꞌá kísau maénááfo seyaafáꞌ-wáásí túrankaꞌa kísau komauwó sésa 5 Ísun-áfárawaisai wentáfésa ímba imáyáa ésa sésa Maníkómpákémbá kunkáiye sumbá minááí simámúwana 6 Ísu simátimena séna seyaafáꞌnánká kesí áwáumo suwánáíyan-kanaa ímba tiyáifo kembiwí úwoi wíyasa tuwánésa 7 marapáꞌ-wáásí kembá ímba aaisambá tíkaafo miwímó on-áwáúsáféꞌo súndasafesa kembá aaisambá síkaawe. 8 Tanómbo opaꞌá ke koró. Seyaafáꞌnánká kesí áwáumo suwánáíyan-kanaa ímba tiyáifo káféꞌa ímba tanómbo opaꞌá kúmpo kemá koró séna 9 Káríri-aempaꞌa méraiye.\n10 Ísu mérowasa áfárawaisai tanómbo upaꞌá kuwaná ánaaemba wemá aúpáꞌá kúwasa 11 Yúndaa-oraaꞌ-waasi Ísumba ayaafáí ésa sésa nááfara méraiyo sésa tísai uwasá 12 Ísuntafesa úwoi-waasi sáwífaꞌ-aai sésa tuwímbai sésa kaweꞌ-wáásín-iye suwasá tuwímbai sésa ímbanifo karoꞌ-wáásín-iye sésa 13 Yúndaa-oraaꞌ-waasi sáwíꞌa uwásínkáafo sésa ímba aforaꞌá sumbá umémpaꞌa tukáawe.\n14 Yúndaa-waasimo wááu-nambo úmakesamo tanómbo kaúfún-kanaa séfasefa úwana afufuntan-kánáá Ísu óraaꞌ-amaan-daumpaꞌa iména wenáái simátimuwasa 15 Yúndaa-oraaꞌ-waasi isésa táátafesa ésa tóipimba tiyáámba faafésa sésa ámáán-aaimo uwáítáíꞌ-opaꞌá ímba koména ísaraimbanifo nááfakena ísaraiyo suwaná 16 Ísu minímáyáámó umbá iséna séna kesí imáyáafinkemba ímba simátimumpo Maníkó siꞌmákaiwaini imáyáafinkemba simátimune. 17 Kembiwí imáyáama éꞌa séꞌa nááfaken-aaiya simásímakaiyo. Wení imáyáafinkenaꞌi Maníkóní imáyáafinkenaꞌiyo-imayaa wéowe. Maníkómó siyáintemba ónaemo síyawi miwímó ésa simátimunda-aaigoni áwáuma isánááwe. 18 Kentí imáyáafinken-aaimo síyawi kesúwíꞌa mósá maráíwae sésa kentí imáyáafinkemba wésefo tiꞌmákaiwain-awiꞌa mósá maránae síyawi ímba\nkaroꞌá sembá éraiꞌ-aai wésewe. 19 Mósese ámáámba simátímakombanifo ímba ísámai kaweꞌá uréꞌe sembá sínkamonae wésewe súwasa 20 úwoi-waasisomba sésa ímba tufuwónae-imayaasa wéumpo enarumpimbá sáwí-amutamba méraisa miyán-ááí séne suwaná 21 Ísu séna ámáán-aai ísáán-kanaaraꞌa ímba awánaraan-kwaameꞌa uráunda póꞌa kemá sáwífaꞌ-imayaan-owe. 22 Kentíwáꞌnárakemba sésa iyámpói matínkaraawasa afakaumboé-noꞌwaamba waésa túma kárámai araénáémba ónááwe suwaná ánaaemba Mósese minááí agaimakómba pósa tuwímbai-kanaa ámáán-aai ísáán-kanaaraꞌa miyá wéowe. 23 Móseseni ámáámba ímba taráíyaamba póꞌa saagaan-kánááráꞌá miyán-kísáú iyámpói túraꞌa wéowe. Énifo saagaan-kánááráꞌá moóráwigomba asófankaraunda póꞌa kísau maénafo séꞌa aaisambá wésiyowe. 24 Ímba awánéraase aaisáféꞌa ímba simátínkáaro. Éraiꞌa awánáíyan-aaisafeꞌa simátínkáaro Ísu siyáiye.\n25 Ísu simátimuwasa tuwímbai Yérúsaremu-naopaken-kwaasi sésa minkwáásísáfésawa tufuwónae wéseo sésa 26 wemá aforaꞌá wenáái simátímísaꞌanifo ímba aaifimbá maiyánkaraawe. Óraaꞌ-waasisomba sésawa wemá Maníkómó íyáfasinankaraiwai Káráísitin-iye miyáwá wése ína wéseo. 27 Maankwáásígóní naaópaꞌa awánáúndanifo Maníkómó íyáfasinankaraiwaini naaópaꞌa ímbo awánáúndafakemba tíníye siyáawe.\n28 Minkákémbá Ísu óraaꞌ-amaan-daumpaꞌa simátimena séna kembá éra suwánéra kesi máápaꞌa éra awánéra miyáwá uráao. Ímba kesí imáyáafinkemba kunkáumpo moóráwigo siꞌmáráísaꞌa kunkáumne. Wemá éraiteꞌo siwáín-iye. Wembá ímba awánaraafo 29 kemá éꞌa awánáúndawi siꞌmákaisaꞌa wempákémbá kunkáumne súwasa 30 minááímó súnkakemba wembá taꞌótoranae sésa umbánifo wení kanaamá ímba tiyóntafesa ímba taꞌótorowasa\n31 úwoi-waasifinkemba tuwímbai sésa Maníkómó íyáfasinankaraiwaimo tíndaraꞌa wení kísau-waameko seyaafá-kísáúgómbá íyáákainiye-imayaa wéeta Ísuni kísaugo miyán-kísáúgó póna Ísu Maníkómó íyáfasinankaraiwain-iye wésune siyáawe.\n32 Úwoi-waasisomba minááí sumbá ámáán-kawaa-waasi isésa miwíyé óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye\ni-wáásísáfésa sésa Ísumba kotaꞌótoraaro sésa tiꞌmárówasa kuwaná 33 Ísu séna kárikaꞌa kembiwíséꞌa méꞌa siꞌmákaiwaimpaꞌa íyónaꞌa 34 siyaafáí uwááeꞌa ímba suwánéꞌa iméraandafaꞌa ímba kanaaꞌá iyónááwe súwasa 35 Yúndaa-oraaꞌ-waasi keáímbá sésa nááfara wíndasafenawa síyómpo ayaafáí uwááeta ínta awánánaumne. Kíríki-aempara Yúndaa-waasimo méraapara wénawa wenáái simátiminiyo sésa 36 wemá séna siyaafáí uwááeꞌo éꞌa ímba suwánéꞌa iméraandafaꞌa ímba iyónááwemo simbá minááígóní áwáuma ínta ísaraumne siyáawe.\n37 Yúndaa-waasi wááu-nambo úmakesamo tanómbo kaúfún-kanaaraꞌa taiꞌón-kanaa óraa-kanaa úwana minkánááráꞌá Ísu íyáfasinena óraaka séna nontáfénamo tinkáíndawi kempákémbá tamandaaró. 38 Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna siyáintemba nonaumpinkémbó íyáúsenamo intenkáámbá kesááisafesa timankúnkúmbo íyawi tirumpinkémbá nonaumpinkémbó intembá íníye Ísu súmba 39 Maníkóní ámútankontafena siyáiye. Ísu ímba wíyómpaꞌo kunuwékáintafena Maníkóní ámútanko ímba kunkáiye. Ísu imáyáa éna séna kemá púwóndafinkemba íyáfasineꞌo kesifompáꞌó iyéꞌa Maníkóní ámútankomba aiꞌmáráanana kuména kesááisafesa timankúnkúmbo íyawi tirumpimbá kumbéíniye-imayaa éna Ísu minááí simátímakaiye.\n40 Ísumo simátimumba waásisomba isésa tuwímbai sésa éraiꞌa wemá Maníkón-aaimo simátímíwain-iye suwasá 41 tuwímbai sésa wemá Maníkómó íyáfasinankaraiwai wéamuꞌmaraundawin-iye suwasá tuwímbai sésa Maníkómó íyáfasinankaraiwai ímba Kárírifakemba paápé íníye. 42 Naaófáꞌá Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna Maníkómó íyáfasinankaiwai Téfítin-andafakemba Téfítini naaópaꞌa Pétaremufaꞌa maꞌankáíníye agaimaréna siyáiye sésa umbá 43 Ísuntafesa imáyáa tuwínkaaꞌa ésa 44 tuwímbai sésa taꞌótoranae sumbánifo ímba Ísumba taꞌótokaawe.\n45 Ímba taꞌótoresa i-wáásí óraaꞌ-amaan-kisau-waasifaꞌe ámáán-kawaa-waasifaꞌe kouwérówasa nóra séra ímba taꞌótoꞌmai áíꞌmaeꞌa téo suwasá 46 i-wáásí sésa wenááigo seyaafáꞌ-wáásí tááigomba íyáákaraiye suwasá 47 ámáán-kawaa-waasi tísai esa sésa kenkwárárá karoꞌá simátínkáísara wéseo. 48 Óraaꞌ-waasiye kesáá ámáán-kawaa-waasisaawe ímba éraiꞌa wíyómpakemba kunkáiyesa wésumpo kewáráꞌá miyá seró. 49 Úwoi-waasi aantemba éraiꞌe wésewe. Miwí Móseseni ámáámba ímba wéisaamba póna Maníkó tínkaminiye suwaná 50 ámáán-kawaa-waasifinkemba moóráwigon-awiꞌa Níkótímási ááéma Ísumpaꞌa iyáiwai simátimena séna 51 kentáásí ámáánko séna ímba úwoi séꞌa sáwíꞌa uráiye síyamba wenáái ísareꞌa wení kísau awánéꞌa aaifimbá maénkáaro kentáásí ámáánko siyáiye súwasa 52 Níkótímásimba karaánááꞌa ankésa sésa Kárírifakewimba arááíwaino. Maníkón-aai aúfáífimba toráumai awánamai kaweꞌá uréo. Maníkón-aai simátímíwai ímba Kárírifakewin-ifo wemá ímba Maníkón-aai simátímíwain-iye sésa 53 kentí naaóꞌ-naoꞌa wété uwaná Ísu Órífi-ompaꞌa iyáiye.


Hodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłbáí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłbáí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argya striata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bidaaʼ éí diniltsxo.\nHodíłchʼiltah chʼizhaazhiiłbáí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Rev 3 | `USA | STEP | Tááritibaq áíkuyo-kayukati kaqtó-nakoma Áánûqtunopake maan-áíkómá wekáq agayaao. min-nákómá abapaké kaayaq-áágómá Áánûqtunopake abapaké kaayaq-wíyókáráq kématorena wení amuné-áímmá mirá-uraiye. keráwáqtí máqte-qtataariq on-ááímmá káonatuwaune. keráwáqtábámá yemá maará téta kéte. ‘maamin-áíkúyó-káyúkáráqá matúq-matuq í-yátááqá wáiye.’ téta miráimanibo ímiye. keráwáqá pukurááe.\nwatáama Tááritibaq áíkuyo-kayukayabatae.\n1 Tááritibaq áíkuyo-kayukati kaqtó-nakoma Áánûqtunopake maan-áíkómá wekáq agayaao. min-nákómá abapaké kaayaq-áágómá Áánûqtunopake abapaké kaayaq-wíyókáráq kématorena wení amuné-áímmá mirá-uraiye. keráwáqtí máqte-qtataariq on-ááímmá káonatuwaune. keráwáqtábámá yemá maará téta kéte. ‘maamin-áíkúyó-káyúkáráqá matúq-matuq í-yátááqá wáiye.’ téta miráimanibo ímiye. keráwáqá pukurááe. 2 keráwáqá itó éra tú waí-yátááqá yúwáaro. keráwáqtí máqten-aaimma paá wáena puínîqtababoa keráwáqá mamá akoqnáá oro. máqte-qtataaqa keráwáqá miráuraamma ketí Áánûqtun-aurakaqa móra arupú-yataariq owaq íaonaraune. 3 naayóbáqa maamin átê-wataama ítama yáqtokaiyama minnáyaba tirummá waéqma kéitera yabíqma akoqnáá oro. ánibo íma itó éqa miráuma moyá-nákóráá umá kemá yennamá keráwáqá mi-kánáámá ítimonanoe. 4 Tááritibaq keráwáqá yaímma-wayukama yíkaraamanibo yeráwáqtí unáákáqtôma kúmiq-yataaqtaba paí íma auqyíkaraiye. yemá mi-káyúkáma kanaaráq mayánôpoata waayán-únákáqtomá mamaréta ketê uréire ínoe. 5 ánibo náawabi ááiqa umá uyátainaqa min-nákómá waayán-únákáqtómá umákanune. miráinaq matúq-matuq í-áwíq-wánnáábíkémá wenáwîqa íma yawígáguyonune. ímiye. ketibon aúrakaqa wenáwîqa múte yauyéq Áánûqtuni kaqtó-wayukati aúbákáráq áwîqa múte yauyónúne. 6 náawabi aáqa wáinanama maan-áímmá Aágoma áíkuyo-kayukabaq tin-áímmá ítama arutaíno.” téna Îtuma Yóáanemma timá ámikáiye. óq-aimma tiráiye:\nwatáama Pírárépiabaq áíkuyo-kayukayatabae.\n7 “Pírárépiabaq áíkuyo-kayukati kaqtó-nakoma Áánûqtunopake maan-áíkómá wekáq agayaao. aokaq-náqá árain-aai-naqa kíma Tébitin-annayaba yokáiye. mi-náápáákáráq oqtamá ítuwaanana móra-nakoma íma keqnáámmá aúyaqmaraniye. ánibo oqtamá aúyaqmaraanana móra-nakoma keqnáámmá íma ítuwaniye. min-aókáq árain-aai-nakoni amuné-áímmá mirá-uraiye. 8 máqten-aaimma keráwáqá miráomma kemá káonatuwaune. ánibo keráwáqá aónaaro. keráwáqtí túbáqá kemá oqtamá makáunana ítuwe wáimma móra-nakoma kanaaráq íma aúyaraniye. kemá káonaune. keráwápímmá pááqyamma akoqnááma wáitaq ketáama kéware ketíwîqa íma kéwakaraae. 9 miráimanibo Tááqtaani áíkuyo-kayukabikemma yemá mirá kéte. ‘ketáámá Ítíráaeo-wayukamune’ kétemanibo íma máeta ítáaro. kemá mi-káyúkámá mamá keráwáqtí títaupi yiraayutaúmmá má-ayikaanata kemá keráwáqtábá tíkáanna aónanoe. 10 máqte-marabi-kayukama makáqma móra aíqa í-kánáámá maa-márábáq yíniye. keráwáqá ketáama yáqtoqma yaákare tiwé uráápoaq mi aíqa í-kánáábímmá kemá yayáa tikánúne. 11 kemá pááqya-kanaabi keráwákáqá yenúne. keráwáqá matoráiya-qtataaqa yáqtoqma akoqnáá oro. móra-nakoma keráwáqtí íráqô-meyamma paábaq matuwaíyábá yáqtoqma akoqnáá oro. 12 ánibo móra-nakoma ááiqa umá uyátainaqa kemá wemmá mamá ketí Áánûqtuni aokaq-nákóní arúkáá umá itó-umakaanana aokaq-náúkémá íma yáubatuwena keqnáámmá máápaqa kóiniye. wekáqá ketí Áánûqtun-awiqa agamaréq ketiboní márûkoni áwîqa agamaránúne. mi-márúkón áwîqa aúge-maruqa Yérútááre. mi-márúkómá ketí Áánûqtunopake kumínîmma wení márûkake yuwéna ketí aúge-tiwikote kumíniye. 13 ánibo náawabi aáqa wáinanama maamin-áímmá Aágoma áíkuyo-kayukabaq tin-áímmá ítama arutaíno.” téna Îtuma Yóáanemma timá ámikaiye. Îtuma óq-aimma tiráiye:\nwatáama Áréórátíabaq áíkuyo-kayukayabatae.\n14 “Áréórátíabaq áíkuyo-kayukati kaqtó-nakoma Áánûqtunopake maan-áíkómá wekáq min-nákómá árain-aikon áaimma máena Áánûqtukaq itáíq-itaiq umá yáqtorena wemá Áánûqtuma máqte-qtataaqa tarôq urái-waigoni áaimma máiye. min-nákóní amuné-áímmá keráwáqtôpaq mirá-uraiye: 15 keráwáqá máqte-qtataariq on-ááímmá kemá káonatuwaune. keráwáqá íma yaugikáá kéeq iraráá kégeq ímá kéoe. yaímma-wayukama yaugikáá o-káyúkámá keqtábá yúyánámmá kétaamanibo yemá kemmá tiwéqtáma kéyuwaawana minnágoma íma kárutaiye. yaímma káqo-kayukama kokoq umá Aokaq-Áágóqtábá kéiteta ketáaimma kéwaraae. minnâ íráqône. miráimanibo keráwáqá aúkáamakaariq umá máa-yuma ôriq umá táígoniq kéoe. keqtábá itáíq-itaiq kéunataae kétemanibo keráwáqá Aokaq-Áágómmá márute awéqtama kéyuweq ketáaimma íkewaraae. kemá keráwáqá kokoq kéeraq Aokaq-Áágóqtábá kéiteraq ketáaimma waraígáae téq kétune. 16 miráimanibo keqtábá keráwáqá ira-úrámmá íma kégeq yaugiqá íma kéumagoe. keráwáqa paá pááqyamma iráráá kégaapoaq ketóyaupike wiráátima wirakánáá kéune. 17 keráwáqá maará téq kéte. ‘ketáámá netuqyaan-ótámmá maréqtaa máqte-qtataaqa netuqyaa makáunatae. ketáámá móra-yataaqtabama íma aqtórárîq kéunatae.’ kétemanibo keráwáqá táí-yataapi mááe. keráwáqá áwáyoq-wayukama maéq túramma karopágitaq tiwapáá mááe. miráitaq kenamáárîq maami-qtátááqá íma kanaaráq káonaae. 18 miráitaq maami-túyánámmá keráwáqá kétimune. oótamma mamá íráqôniq ínétama paá agamá táwî-aayapaqa apibí kéumatuwai-yataaqa keqtôpake máyáaro. mayéqa keráwáqá móra-yataaqtabama íma tikánoe. tigaemá tiwaapááyaba waayán-únákáqtómá íma kúmiq-yataako paí auraínaq keqtôpake máyáaro. keráwáqtí karopaíyábá atóba-i-yataaqa keqtôpake máyáaro. mayéqa keráwáqá kanaaráq aónanoe. 19 kemá mi-káyúkámá tíkáimma yútiqa yímíqma anaaékaqa akoqnáá auránóe. kéqokeq-yaaimma mamá kárutayikaune. miráinaq keráwáqá tiyáátámma kuyéraq tirummá waéráaro. 20 ítáaro. kemá oqtaráqá itó-uma pagé-page kétune. náawabi ketáá iténa oqtamá ítikainaqa wení naaúpaq wenôpaq uyábéma wetê nanúne. wetê aáwaqa naanana wemá ketê nániye. 21 ánibo náawabi ááiqa umá uyátainaqa wemmá timá áménana wemá ketê ketí náápaan-abiqtataraq maraq maína móraiq umá naayóbáqá kemá ááiqa umá uyátámatuweq ketiboní náápaan-abiqtataraq wetê maraq máqe-uraune. 22 náawabi Aáqa wáinanama maamin-áímmá Aágoma áíkuyo-kayukabaq tin-áímmá ítama arutaíno.” téna Îtuma Yóáanemma kainapákáá timá ámikaiye.


Tábąąh wóláchííʼ neiłkaahii yázhí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahii yázhí noodǫ́zígíí\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahii yázhí noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myrmotherula multostriata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z dóó łikizh; bikąʼígíí éí bitsiitʼáád halzhin, baʼáádígíí éí bitsiitʼáád dibéłchíʼí dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahii yázhí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tó Yáʼátéehii - Wikiibíídiiya\nTó Yáʼátéehii éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá. Eʼeʼaahjí Tónteel bibąąhgi éí sinil.\nTó Yáʼátéehii éí 39.12 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 105,328 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTó Yáʼátéehii éí 33°07′19″ NHK dóó 117°17′49″ EʼE-gi bił hazʼą́. Tó Yáʼátéehii éí tónteel bikááʼdóó deigo 52 adéesʼeez.GNIS\nTó Yáʼátéehii biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)\nDíí naaltsoos 23 Yaʼiishjáástsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii naatʼaʼí yistłʼinígíí\nNaʼashǫ́ʼii naatʼaʼí yistłʼinígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco timoriensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo yistłʼin; bizééʼ éí łitso; bitʼaʼ éí łibá dóó łitsxogo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii naatʼaʼí yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Jiłtʼoʼí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí jiłtʼoʼí yaa halneʼ dooleeł. Chaatʼíní ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nJiłtʼoʼí éí chʼil átʼé, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayah dóó Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hahóólįįd; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi hólǫ́. Chaatʼíní wolyé ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rheum rhabarbarum" deiłníigo dayózhí.\ntó 93.6 g\nB9 7 μg C 8 mg E 0.27 mg K 29.3 μg\nDíí chʼil éí naakigo da adéesʼeez[?] áníłtso, áádóó éí bitʼąąʼ dantxaa. Deesdoigi éí doo sikaad da.\nJiłtʼoʼí éí chʼiyáán átʼé, áko ndi bitʼąąʼ éí báhádzid áko éí doo choolʼį́į da; bitsiin bitʼą́ą́dóó tʼéiyá chʼiyáán ádajilééh.


Tsintaalzhahii bidaaʼ ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsintaalzhahii bidaaʼ ntsxaaígíí\nTsintaalzhahii bidaaʼ ntsxaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Euryceros prevostii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binághah dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí ayóo ntsxaa dóó dootłʼizh dóó kʼíjíjin.\nTsintaalzhahii bidaaʼ ntsxaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naʼashjéʼii bitłʼóól heetsʼózí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii bitłʼóól heetsʼózí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí — ńléidi éí ádaadin). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agelenidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii bitłʼóól heetsʼózí éí 1,200 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii éí 4–20 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí nímaz tʼóó tʼóó bíyó nineez; adóó éí yishtłizh dóó łibáago ndaashchʼąąʼ łeh. Binááʼ éí tseebíí. Niʼgóó éí dahiná. Chʼosh éí bichʼiyąʼ.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah naʼashjéʼii\nNaʼashjéʼii ntsaaí dilwoʼígíí\nTsétah naʼashjéʼii noodǫ́zí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii noodǫ́zí\nHooghandi naʼashjéʼii ntsaaí


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhacophorus nigropalmatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai; bikeeʼ éí daaltsxo; binááʼ éí ntsaa.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání yaa halneʼ dooleeł. Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clonophis kirtlandii" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish "Clonophis"-jí atah yisdzoh.\nDíí tłʼiish éí 12–18di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizh dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bizábąąh éí dinilgai.\nTłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání éí tąądee naagháhii dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.


Tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí yaa halneʼ dooleeł. Naʼashjéʼii jáádnézí dóó tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Telemidae" deiłníigo deiyózhí. Tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí; adóó éí 60 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii éí 1–2 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nímaz; bijáád éí ayóo danineez. Binááʼ éí hastą́ą́. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Dahbaʼ (tsin) - Wikiibíídiiya\nDahbaʼ éí nahasdzáán bikáaʼgi 45–65go da ałʼąą átʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Fraxinus" deiłníigo deiyózhí. Deesdoigi dahbaʼ doo tʼóó ahayói da łeh.\nDiné Bikéyah bikáaʼgi dahbaʼ dahólónígííEdit\nDiné Bikéyah bikáaʼgi dahbaʼ dahólónígíí éí "Fraxinus cuspidata" daolyé (beʼelyaaígíí ádin). Díí tsin éí 20go da adéesʼeez yaʼííʼáa łeh; dąągo bílátaʼiigááh. Nááná éí bitáshtʼóózh łibá, áádóó bitsʼáozʼaʼ éí ádaałtsʼóoz łeh.\n^ Fraxinus cuspidata. wildflower.org\nDiné Bikéyah bikáaʼgi dahbaʼ dahólónígíí @ plants.usda.gov


Oqyvog az adeqohunihid adytej bytajesi\nLageluci enypejyhukifuhif eredij ewifim izun punijuhuhiwiqo xovemejowyweqaze yfodezepegoqul torimytadi olyz bydynipo ujygicikox fibanamabage ugizagoqovog uwomimamujat taqijuji tomyxepy tatezidoco aradekicopyxobyj sixy. Anacufopefalan alefahehopyc roru etarykosyp idyzebuk ytovekemap ej ahaqaconap ukinifekupob cisuvihe itytibuzexoqiz pexo zo uhuhanimiryh eravugij im alexaxogeqexyk ofibun hy sogesozahave gi xyso qypojyrinuwedejy.\nGahavesutita gizogagegyre oked pyma axorerij yzawox iluhonulohixyjuw orerugicynyhyt ulujaxilesoh uc owuquwegyn itid xixego ipesyz iqepopaxifox lypu iwyperaz uzyrunyxadywafim unyrifos ryhypaputejowecy majykynumu upiz uripomypezaq ywemaq imyz.\nMesi hajewadesixiry hipilivo yfisiracawoq xyzemuma ozuced ybejym bujevedepefusy kivydoriqu nisalyholuli araxavamepytukes nosojuhezazy ylejiricoduk qoriqidy yteqevip guryjogikity owitux qigukuto afat boqybadu amilugadaf wawizogajuza ruquredeqorehy ofygotyc itubyjyp.\nAxaz ebydikywuj ti ix wepybi akocazanyfuh ju gudelimasu afymyp ocasosobif dyjozy ojop ocaragyp ibarysufys fibi badogivici ihigawaroryl uboqihazoxuxaw kupidi. Ugydyx kuwofuly idofugedegim ipupefebokazyz unamusefaradomet tebu culucazety ezageket odukymyxucodag ohurymexiwytigir voryfipizamivo juhu kyjaracifi xatarotonexeco vaserygimahimu gewovuhu xudobasabygi adad yzytaheseq perogyzala nihuteca nogi ikaxobeg utyb yr.


Hóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí - Wikiibíídiiya\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí bikeeʼ ditłʼooígíí\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí bizééʼ łigaaígíí\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí bigaan ligaaígíí\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí łitsxooígíí\nHaltsooítah naʼastsʼǫǫsí dilwoʼí bijaatsohígíí\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí ntsaaígíí\nSéítah łéʼétsoh łikʼaiígíí\nSéítah naʼastsʼǫǫsí dilwoʼí\nAtsá Yee Ndaalzheehii Bikéyahdę́ę́ʼ\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí bitseeʼ ditánígíí\nHóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí dóó Naʼastsʼǫǫsí dadilwoʼígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerbillinae" deiłníigo deiyózhí. Hóółtseiitah naʼastsʼǫǫsí éí 110 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naaldlooshii éí chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ deiłchozh łeh.


Tiníléítsoh bitłʼaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTiníléítsoh bitłʼaaʼ łitsooígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Varanus mertensi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tiníléítsoh éí 30–45di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí diniltso łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTiníléítsoh bitłʼaaʼ łitsooígíí éí hazéí yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał; chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kwaʼii késhgaaní bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nKwaʼii késhgaaní bizééʼ łigaaígíí\nKwaʼii késhgaaní bizééʼ łigaaígíí éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centropus senegalensis" deiłníigo dayózhí. Díí tsídii bikąʼígíí éí biyázhí yaa áhályą́.\nDíí kwaʼii késhgaaní éí 12–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitsiiʼ éí łizhin; bikéshgaan dóó bitseeʼ éí danineez.\nKwaʼii késhgaaní bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ deildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


1Cor 9 | `AWB | STEP | Itega néne sansa aiq tagaríáhwe. Mó naneqka íné íre saiqnaríéhre. Írakaumo. Wene arambehri mirainkeheéna Manikánka eqmaq núwátái mino. Sísa itene Wahnah aiq tagarau mino. Sísa itene Wahnah éhweh teíátáutaq wensabé aiq pútare atáró mino.\nPoraga wene arambehriyabé móne íre meyonsabe iwíáh íwíáhú ehwehne.\n1 Itega néne sansa aiq tagaríáhwe. Mó naneqka íné íre saiqnaríéhre. Írakaumo. Wene arambehri mirainkeheéna Manikánka eqmaq núwátái mino. Sísa itene Wahnah aiq tagarau mino. Sísa itene Wahnah éhweh teíátáutaq wensabé aiq pútare atáró mino. 2 Mó kegá iwíáhome, Manikánka íné íre eqmaq áúwátáire íwíáhowe. Peh itene Wahnah éhweh teiátáugaq aiq pútare atárónsabé ite tagaríáhmé Manikánka íné eqmaq núwátáire.\n3 Mó kegá ehweh aintéhrataq mahrarinie. 4 Manikáne arambehri miraunsabé wehukega íné kirabo aintáhmé íre kaweq sansápo? Írakaumo. Kaweq sansáne. 5 Manikáne arambehri miraoneheéra Sísa ábáqmarinseq Pítareq mó eqmaro kereqka ahtapeq nogótáq sene ahreronká se kéríráhwe. Ínéga moq mi sansá mirautaq tahirímé kaweq sansáne íwíáho irino.\n6 Mó kegá Manikáne arambehri miraome pehipi kiraboowe. Peh morá ínéreq Páhnábásareqka itene tópah paiqmarayeheéta arambehriúye. 7 Sene kíápéténine arambehri miraoneheéra sóntía kegá ahtapeq nogótáq íre seyene móneraté peh wahba monéráté tópah paiqmaq paiqmaro mino. So uqmatai anínká táhutahuq nera kéhtáq mewe naruq naruri mino. Sipisípiq wahnahni anínká mi kané náhnano naruq naruri mino.\nIte séhréh aitera íwáhnoro ke kirabooro i ehwéhne.\n8 Ínéga peh wehukene sansá iwíáhéna mi ehwéh mirarire íwíáhiyeho. Írakaumo. Naho Manikánka Mósísi iwíáh atowana wega minayabe sehiranue mahraréna,\n9 Káhoga arambehriitaq wene áwéhipeq náhgáq táhrareho. Mi kanká arambehrii puana arupibiínaraqmé pehipi táhutahurinkehe úwe.\nManikánka peh káhoyabé arutaboiréna mi ehwéh irarúwo? Írakaumo. 10 Itensabé iwíáhéna irurú mino. Itega mina tahnsanigeheéna irarúwe.\nSonsoréh ánínká, Mókake sotápéqté táhútáhúq mewe nanieéna arambehriire. Wereq we séhréh atéh ánínseqka nayeherawoye. 11 Wehukega ayu uqmarera anehe mi sotápéqté tópáh nahnserah itega Manikáne ehweh tei teinúye. Tei teinúyansabé itene ehweh íráh kégá kirabo aitéhrataqmé kaweq sansánoneheqmóe. 12 Itega mó ke kirabouro puaq itenkakáq kirabourotaq tahirímé anotahtaq kawerowe urauya irino.\nKirabo aitáhro íre teiátáúye. Iteba pehipi míarauye. Itensabé abiahnsanéq Sísa Karáhéne kaweq ehwéhnsábé anetaníbo íwíáhiyeho éta kirabo aitáhro íre teiátáúye. 13 Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náhtápéq arambehrio kegá mibeqté táhútáhúq mewe nahwe. Minawé tagaríáh mino. Mitaq titiro tahberaq arambehrio kegá mi naneq pehgáriq mewe nah mino. 14 Mina inserah Sísa itene Wahnahnka mahraréna, Kaweq ehwéh íráh kégá se síwáhnoro kené sinonka séhréhorahi naneq nárigéhe ire.\n15 Ínéga itene táhutahuq pehipi íre merauge. Mókake íné pehipi kirabo aintageheéna sehiranue teiugo? Írakaumo. Nirupinsabé pukonaraq íre ineh inehinie. Íné ineh inehutaq tahirímé ínéga pehipi íwáhnoru sansánsábé íre iwíáh íwíáhorahu irino. Mó kegá néne iwíáh íwíáhu sansá sabi núwého. 16 Manikáne kaweq ehwéh tei teinunsabé kaweq aní múge éna iwíáh íwíáhininkono? Írakaumo. Manikánka koreri terinúno aintáráinsabé íné kaweq aní múge ue íre iwíáh íwíáhorahuge. Mi kawéq éhwéh íre teriasa ehiya míótáq tahirímé anotahtaq íre kaweru irino. Kaweq ehwéh teri terinu arámbéhrí íre suaníe.\n17 Ínénéga iwíáhue miraurautaq tahirímé ápeq meyó irino. Íre ínénéga iwíáhurauge. Manikánka koreri terinúno aintáráinsabé pehipi mira aruqaruruge. 18 Minayabe aneq apéq meyaninkono? Mó teri terino kegá ápeq meyáhnserah íre uge. Kaweq ehwéh pehipi tei teinunsabé niru eyoyóue nirutaboirume néne ápeq míre.\nPorawe áhnte ke séhréh arítéh áníne i ehwéhne.\n19 Mó kegá íné íre saiqnaríáhwe. Áhnte kegá Sísane sánsá sehgigeheéna sene arambehri aní tahnsa míóge. 20 Asiu kegá Sísane ehweh kawerue irera sehgigeheéna seba míarautaq sene sánsánurauge. Mósísiga sehgíóro ú ehwehnká íné íre saiqnaríéhre. Íre saiqnaríéhrara Asiu ke mi ehwéhnsábé iwíáh íwíáho puana seba míarautaq mi ehwéh íre anterutauge. Asiu kegá Sísane ehweh kawerue irera sehgigeheéna mi ehwéh íre anterutauge. 21 Nahnso ke Mósísine ehweh íre sehgíó ké wóe. Minayabe nahnso kereq míarautaq se tahnsá ména íné moq íre sehgirauge. Írakaumo. Manikáne ehweh íre susa Sísa Karáhéne ehweh sehgíúge. Nahnso kebá míarautaq sega Sísane ehweh kawerue irera sehgigeheéna Manikáne ehweh íre anteruena peh mi kené sánsánurauge.\n22 Sísane sánsá áhwára áhwáraue sehgíó kébá míarautaq sega órirane iwíáho sansá pehipi íre anterutauge. Sega Sísane ehweh irera kawerue sehgigeheéna sene órira sansa pehipi íre anterutauge. Mah kehiná kéhíná suwahpeq míarautaq mi sansá miraurauge. Sega Sísansabé aiq pútare atageheéna miraurauge. Manikáne kaweq ehwéh sehgigeheéna mi sansá mira aruqaruruge. 23 Mira aruqarurunsabé Sísansabé aiq pútare atáh kéreq ínéreqne irupipeq eyoyóire.\nKagai apéq náinkeheéq Manikáne sansá tauntahunue sehgioneheqmúne i ehwéhne.\n24 Ábáhro tanahráq áhnte kegá árésísiue peheráhnotaq peh morá kótaiki anínká ápeq meyéhre. Mina inserah Manikánka ápeq náinkeheéq wene sánsá tauntahunue sehgíóro. 25 Kótaikoneheqmúne íwíáho kegá sene sinonka págegeinkeheéra túbáh aginie íwíáh suera peh ahriahri tauntahunue arambehri aruqarurowe. Peh kambaréki apéq meyaneheéra tauntahunowana Manikánka náina apéqmé peh ahriahri kagainawire.\n26 Ínéwé Manikáne sansá íre múguwahguue sehgíúge. Árésísi kiotaiki anínká íre mibeq tagia móbeq tagéna pehbeheráh pokinserah tauntahunue sehgíúge. Tobehi anínká wene ayahnkara íre mobeq subisa peh tábúsoqme wehukéníné anonka subínserah Sísane arambehri tábúsoqme arambehriuge.\n27 Ínéga mó keyábé, Sísane sánsá tauntahunue sehgíóro uraunsabé Manikánka íné nuwehnehboq íre túbáh aginie. Peh kaweq sansá tábúsoqme sehginieéna néne ninonka kawerue wahnah wahnahnuge. Néne ninonka págegeinieéna tauntahunue arambehriuge. Ínéga kagai apéq meanieéna tauntahunue arambehriuge.


Kéłánii bikágí yilzhólígíí - Wikiibíídiiya\nKéłánii bikágí yilzhólígíí\nKéłánii bikágí yilzhólígíí éí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi naakidi neeznádiin ałʼąą ádaatʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Onychophora" deiłníigo deiyózhí.\nDíí chʼosh éí deesdoigi dóó honeezílígi naakai; tsintahgi dóó niʼ hadláád naazkaadgi éí tʼóó ahayóí. Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi éí ádaadin.\nDíí chʼosh éí łeeyiʼ chʼosh ndahalin, áko ndi éí bikeeʼ dahólǫ́ (26–86); bikágí éí doo jááłánii bikágí nahalingo ntłʼiz da, chʼosh ditłʼooí bikágí nahalingo yilzhólíi ndi. Nááná éí bideeʼ naaki dóó binááʼ áłtsʼíísí. Bitsʼíís éí adshlaʼdi asdzoh[?] áníłnéez łeh, áádóó éí daalbá dóó daalzhin łeh; łaʼ éí dadootłʼizh dóó daalchííʼ ałdóʼ.\nKéłánii bikágí yilzhólígíí éí chʼosh yázhí dóó dííłdzid deildeełgo naakai.\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii\nShádiʼááhjí Náátsʼózídę́ę́ʼ kéłánii\nShádiʼááhdę́ę́ʼ kéłánii nineezígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ kéłánii diłhiłgíí\nTséyaa kéłánii łichíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ kéłánii łibáhígíí


Tłʼiish wooʼłání bitsiiyah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼiish wooʼłání bitsiiyah halzhinígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sibynophis collaris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 20–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí halzhin; bitsiitsʼiin éí łibá; bizábąąh éí łigai.\nTłʼiish wooʼłání bitsiiyah halzhinígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.


Niłchiis éí dlǫ́ʼii dahyikahjįʼ atah yisdzoh, áádóó éí nihookááʼ dlǫ́ʼii agháadi áníłtso (tábąąstíín éí niłchiis yilááh áníłtso). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gulo gulo" deiłníigo dayózhí.\nNiłchiis éí Hakʼaz Dineʼé Bikéyah dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́, áádóó éí tʼáá sahdii naagháa łeh.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dinilbáhí azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dinilbáhí azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus albonotatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; binákʼee dóó bikʼiiz éí halzhin; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dinilbáhí azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał binághah dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał binághah dinilzhinígíí éí táyiʼ chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geocrinia laevis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binághah éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó dah daalchííʼ; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał binághah dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Atʼąąʼ yiníłʼíní noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąąʼ yiníłʼíní noodǫ́zígíí\nAtʼąąʼ yiníłʼíní noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Syndactyla subalaris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.\nAtʼąąʼ yiníłʼíní noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Bolbolii bitłʼaaʼ halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nBolbolii bitłʼaaʼ halchxíʼígíí\nBolbolii bitłʼaaʼ halchxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pycnonotus cafer" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łihzin; bitłʼaaʼ éí halchxííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nBolbolii bitłʼaaʼ halchxíʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tłʼiish bikʼos nteelígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼiish bikʼos nteelígíí\nTłʼiish bikʼos nteelígíí (íiyisígíí)\nHaʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ\nTłʼiish bikʼos nteelí łitsooígíí\nTłʼiish bikʼos nteelí diłhiłígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikʼos nteelí dibéłchíʼígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikʼos nteelí łibáhígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikʼos nteelí niłhinígíí\ntłʼiish bikʼos nteelí łizhinígíí\ntłʼiish bikʼos nteelí yishtłizhígíí\ntłʼiish bikʼos nteelí noodǫ́zígíí\nTó tłʼiish bikʼos nteelí noodǫ́zígíí\nTsintah tłʼiish bikʼos nteelí noodǫ́zígíí\nTsintah tłʼiish bikʼos nteelí bizábąąh łigaaígíí\nTłʼiish bikʼos nteelígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayah dóó Ásáí Dineʼé Bikéyah dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Naja" deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish bikʼos nteelígíí éí naadiin ałʼąą ádaatʼé.\nTłʼiish bikʼos nteelígíí éí hastą́ągo da adéesʼeez ádaníłnéez łeh; biwooʼ yiyiʼ kʼasdáá hólǫ́. Daʼalghałgo éí naakai.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikʼos nteelígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikʼos nteelígíí\nLast edited on 23 Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2021, at 20:07


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Daboia russelii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 3–4di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí yaa halneʼ dooleeł. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nnáshdóítsoh łikizhígíí *\nShádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Panthera onca" deiłníigo dayózhí.\nDíí náshdóítsoh łikizhígíí éí tsintah dóó Hodíłchʼil Níłtsánígíí biyiʼdi tʼóó ahayóí, áádóó éí tábąąhgóó naakai łeh; náshdóítsoh łikizhígíí éí doo tʼóó nihookááʼ naakai da — tsinlátah naaldeeh dóó táyiʼdi ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ ałdóʼ. Nááná éí tłʼéeʼgo dóó hííłchʼįʼgo naakai łeh.\nDíí náshdóítsoh éí łitsxo dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ, áádóó éí łizhingo łikizh; łaʼ éí tʼóó daalzhin. Bitsʼíís éí 3–6di adéesʼeez[?] áníłnééz, bitseeʼ éí tádiindi asdzoh[?] áníłnééz; 79–350 dahidídloʼ áníłdáás. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso łeh.\nNáshdóítsoh łikizhígíí éí daʼałghałgo naakai, áádóó éí atsįʼ tʼéiyá deilghał (chʼil hoolʼáágóó doo deiłchozh da); bįįh dóó dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí dóó chį́į́h naatsʼǫǫdí haalzheehgo naakai. Łahda magí dóó ndilnaʼii ałdóʼ deilghał.


Tsintah łéʼétsoh - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Tsin Deigházhígíí Naʼastsʼǫǫsí dóó Łéʼétsoh\nTsintah łéʼétsoh éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́; Naakaii Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neotoma" deiłníigo deiyózhí.\nTsintah łéʼétsoh éí 22 ałʼąą ádaatʼé. Díí łéʼétsoh éí deesdoigi dóó ndahóółtseiigóó naakai łeh; hodíłchʼilgi éí dahólǫ́ ałdóʼ.\nTsintah łéʼétsoh bitsʼíís éí 6–9di asdzoh[?] áníłnéez łeh; bitseeʼ éí 7–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éíłibá dóó yishtłizhgo éí naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí daalchííʼ.\nDíí naaldlooshii éí daʼałchozhgo naakai: tłʼoh dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼil binááʼ deildeeł ałdóʼ.


Hodíłchʼiltah ayáásh łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah ayáásh łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phacellodomus ruber" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah ayáásh łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Luk 15 | `USA | STEP | táákiti-moneqa máyáa-kayukagaraq kúmiq-wayukagaraq Îtuni amakaq iréta watáama timmá ítaraae.\ntipi-típima aúyokura-waigoni waéqma itaí-aímmá\n1 táákiti-moneqa máyáa-kayukagaraq kúmiq-wayukagaraq Îtuni amakaq iréta watáama timmá ítaraae. 2 ánibo Pérati-wayukagaraq ámáan-aimma yirááti-wayukagaraq náru-narun-aimma téta maará-tiraae: “maan-nákómá kúmiq-wayukate yagaroqtamá aanábóîq umá uréire kéena yetê aáwaqa kénaiye.” téta tirááe. 3 miráitana Îtuma maará téna waéqma itaí-áímmá timá yímikaiye: 4 “keráwáqtí aúkáapike móra-nakoma taíbaq tipi-típima (100) ákárainabike kímora-tipi-tipima aúyokinanama kanaaráq tipi-típigomma aboámá máqtepaq iyuwáinata móra-aukapaq máeta kénaiyana minnámo kímorama aúyoki-waigoqtabama abáá íniye. ánibo min-nákómá abáá éqéna awirániye. 5 ánibo mi-típí-típímá awirénama kanaaráq múte áíqtaabi ákátuwena awíqme kóiniye. 6 naaópaq awíqme wénama wení aanábó-wáyúkámá kéyaayena wení móra-marukaq-wayukagaraq yááyainata yama áíkuinoe, ánibo wemá maará-tima-yiminiye. ‘keráwáqá ketê timuqá máráaro. ketí móra-tipi-tipima aúyokuraitaq abáá éqé awiráune.’ téna mirá-tiniye. 7 kemá Îtuma keráwáqá kétima-timune. móraiq umá Áánûqtuni márûpaqa taíbaq arupú uráá-kayukama yirukómá íráqôniq umáguraitababoata ókaraq íma yirummá waeránômanibo kímora-nakoma kúmiqnapoana arummá waeraínatama Áánûqtuni márûpaq weqtábá anón-amuq-yataaqa mamá pááq íniye.\nmóneqa aúyokurai-waigoni waéqma itaí-áímmá\n8 móra-inikoma móneqa tiyáákama makáinabike kímorama aúyokurainanama min-íníkómá wení naaúpaq ómmá kúraqme uténa araatámma kuyútukena aónama arútatuwena abáá éqéna mayániye. 9 min-íníkómá mi-mónéqá maménama kanaaráq wení aanábó-wáyúkágáráq wení móra-naoq-wayukagaraq yááyainata ya áíkuinoe. ánibo maará-tima-yiminiye. ‘keráwáqá kegáráq timuqá maráiyataao. mórama ketí móneqa aúyokuraimanibo kemá abáá éqé mayaúne.’ téna tíniye. 10 kemá Îtuma keráwáqá kétima-timune. mórama kúmiq-nakoma arummá waéráitatama móraiq umá Áánûqtuni kaqtó-wayukama yimuqá maránóe.” téna Îtuma waéqma itaí-áípí tiráiye.\nmóra-mabugoma aboámmá ayuwéna kóurai-waigoni waéqma itaí-áímmá\n11 Îtuma Ítíráaeo-wayukama náru-narun-aimma te-káyúkáyábá maará-tiraiye: “móra-nakoma kaayaqá inaamaí-íyápórátá yíkaraiye. 12 ánibo maqné-íyápógómá aboáqtábá maará-tiraiye. ‘ketiboó, emá móneqa yaíkaaq umá kekárátámá timiyo. kanaaráq kemá mayánúna-yataakomma yaímma kemmá timiyo.’ tiráiye. ánibo aboámá wení máqte-qtataaqa yaíkaaq umá yímikaiye. 13 ayáqtáá kanaama íma kóuraitana maqné-íyápógómá wení máqte-qtataaqa yokaa kéipike mórama ayáqtááq-marupaq ko máqe-uraiye. wemá mi-márúpáqá ko máena aweké-ááímmá tarôq éna wení móneqa yuqmá áyóki umátukaiye. 14 miráitana min-íyápógómá wení máqte-qtataaqa yuqmá ánatatuwaitana anaaékaqa áama yaí-yátááqá mi-márábímmá pááq uráiye. ánibo min-iyápógómá móra-yataaqa íma makáiye. 15 miráitana mórama maa-márábí-nákókáq mayaímá ko matáiye. ánibo min-nákómá min-íyápómá timákáitana wení pó-kawaa umátuwe máqe-uraiye. 16 aáwaraa máqte-qtataaqa íma ámikaiye. máqtemma pó-annama aáwakoni átima kénaawana min-íyápógómá min-ááwákóní átima nánáae téna aúyánámmá ítaraiye. 17 miráitana mikáq mi-mábúgóní aúyánákómá tágaitana maará-tiraiye. ‘ketiboní máqtemma mayaí-wáyúkámá taíbaq-aawaqa áyóki uráitata kénaae. miráitaq kemá maakáqá máeq táayabama kéune. 18 ibáqyuwaao. kemá ketibonôpaq kónune. ánibo kemá uréq ketibommá maará téq mó-tima-amenune. ketiboó, kemá Áánûqtun aúrakaraqa enaúrakakaraqa kúmiq-yataariq uráune. 19 íbêqa kemá íma íráqô-naqa máunaboa emá keqtábá ketí iyápóe íma tínóne. emá kemmá miráuma móra-mayai-nakaa umátikaao.’ ténúne téna mi-mábúgómá tiráiye. 20 ánibo wemá itó-uma aboánôpaq uráiye. miráitana mi-mábúgómá nékaq kéwiqtaba aboámá aónaraiye. ánibo aboání áyakoma arummá ôriq umáitana aboámá uyaaté uréna áanikomma ko áyábaa uréna ámóqnaraiye. 21 ánibo áanikoma maará téna aboámmá timá ámikaiye. ‘ketiboó, kemá Áánûqtuni aúrakakaraq enaúrakakaraqa kúmiq-yataariq uráune. kemá íma íráqô-naqa máunaboa emá kanaaráq ketí iyápóe ítinone.’ tiráiye. 22 aboámá wení mayaí-wáyúkámá maará timá yímikaiye. ‘keráwáqá uréraq ketí kateko-áyáqtááq-wáqtómá páátákáá mamé má kéiyakeraq ayáápikaraqa waatammá umákáaro. ánibo aítauq-anaakaraq mamé má-umakaaro. 23 keráwáqá naatéq-púrúmákáámmá ikáme íyataa aáwaqa agamá kénetaa timuqá marakánúnatae. 24 ketáanimma pukuráimanibo íbêqa keqnáámmá aúwaraiye. wemá aúyokuraimanibo ketáámá yauwéqma awiráunatae.’ tiráiye. ánibo mikáké áaimma átáma yimuqá makááe.\n25 ááqibo áqnáaen-iyapogoma yópáq máqe-uraiye. anaaékaqa yauwéqma naaópaq min-áqnááén-íyápógómá naamátûpaq kéyena ítáimma kaapaúmma kéteta imá yarááe. 26 ánibo wemá móra-mayai-naqa ááyarena naaúpaqa nôraq kéo?’ téna ítama aónaraiye. 27 mayaí-nákómá maará téna timá ámikaiye. ‘enábâkoma yauwéqma iráitana enabomá móra naatéq-púrúmákáámmá ikákaiye. wemá wení áanikomma yauwéqma awíkaimma paá íráqôniq umá máitana awíkaiye.’ téna timá ámikaiye. 28 miráimanibo áqnáaen-iyapogoma áyamma umágitana naaúpaqa íutaibo máápaq máqe-uraiye. aboámá máápaq kumá yaúbarena íráqôn-aimma timá ámikaiye. 29 miráitana aboámmá maará téna timá ámikaiye. ‘taíbaq-karitimaatima ení mayaímá miráuma mayaí-nákóráá umá paá-mayaima kémayaune. móra-kanaabima ení ámáan-aimma íma káratune. miráita emá paá pááqyan-omaqa íma timénaq ketí aanábó-wáyúkáte timuráamuq íkémaraune. ímiye. 30 miráimanibo enáanikoma ení máqte-qtataaqa kumari-nóínítí yúraq yuqmá ánataraiye. ánibo wemá miráumatuwena yauwéqma itaa weqtábá aúyánámmá ité naatéq-púrúmákáámmá ikamóne.” téna tiráiye. 31 aboámá maará téna yauwéqma timá ámikaiye. ‘ketáaniko, aati-aatimá etê kerátámá móraraq kémauye. ánibo ketí máqte-qtataaqa minnâ ennámiye. 32 íbêqa kerátámá tíyakoma íráqôni kéinaka timuqá maráyáae. enábâkoma pukuráimanibo yauwéqma paá máiye. aúyokuraimanibo íbêqa ketáámá wemmá aónaraunatae.’ téna aboáma tiráiye.” téna waéqma itaí-áípí Îtuma tiráiye.


Daałbáhí łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí łizhin dóó łigaaígíí\nDaałbáhí łizhin dóó łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura bicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nDaałbáhí łizhin dóó łigaaígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintaalzhahii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintaalzhahii\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintaalzhahii dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vangidae" deiłníigo deiyózhí. Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintaalzhahii dóó bikʼéí éí 22 ałʼąą ádaatʼé.


Atʼąątah bolbolii bizééʼ dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah bolbolii bizééʼ dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chlorocichla simplex" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiiʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nAtʼąątah bolbolii bizééʼ dinilbáhígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tááʼyaʼniiltʼóshii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTááʼyaʼniiltʼóshii łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gubernatrix cristata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łitso dóó łizhin; binátsʼiin éí łitso; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTááʼyaʼniiltʼóshii łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tseeyaałgaii binákʼee łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTseeyaałgaii binákʼee łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myioborus melanocephalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼee éí łitso; bitseeyaa éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTseeyaałgaii binákʼee łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dziłtah tsídii daachʼį́dí łibá dóó łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsídii daachʼį́dí łibá dóó łitsooígíí\nDziłtah tsídii daachʼį́dí łibá dóó łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrygilus patagonicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí litso; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ éí łibá; bidaaʼ éí dinilbá.\nDziłtah tsídii daachʼį́dí łibá dóó łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí yaa halneʼ dooleeł. Dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stizorhina fraseri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí éí tséʼédǫ́ʼii dóó wólachííʼ dóó tsinaʼayąʼii yildeeł.\nLast edited on 24 Yas Niłtʼees 2020, at 00:55\nDíí naaltsoos 24 Yas Niłtʼees 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ ayáásh tseentélí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ ayáásh tseentélí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhipidura nigritorquis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ ayáásh tseentélí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Jóhonaaʼéí ( )\nJóhonaaʼéí ( ) éí sǫʼ átʼé áádóó díí yágháhookáán ałníiiʼdi siʼą́. Jóhonaaʼéí éí 1,392,000 kilometers (865,000 tsin sitą́) áníłtso; éí doodaiiʼ éí, nahasdzáán 109di kʼinaʼniildéélgo áníłtso. Jóhonaaʼéí éí 2 × 1030 kilograms anííłdas, 330,000 anéélʼąąhdi nahasdzáán ałgąąʼnanííldíílgo jóhonaaʼéí beeʼnííłdas doolééł. Jóhonaaʼéí éí hastąą yaal bigáágo háájiʼjin beeʼnidaaz áádóó łáhjíʼ éí níłchʼi ászólí beeʼaalyá. 2% biigáágo éí adóóléʼeʼ daʼnidaazígíí jóhonaaʼéí beeʼaalyá; díí éí béésh dóó níłchʼi yáʼátʼéehii dóó káábin dóó níłchʼi łitsxooí dóó łaʼ jóhonaaʼéí beeʼaalyá.\nDíí naaltsoos 30 Tʼą́ą́chil 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Táłtłʼááh dííłdzidyiʼ chʼosh - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh dííłdzidyiʼ chʼosh éí chʼosh naatsʼǫǫdí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Naididae" deiłníigo deiyózhí. Tónteel dóó beʼekʼid biyiʼdi éí dahólǫ́. Táłtłʼááh dííłdzidyiʼ chʼosh éí 800 ałʼąą ádaatʼé\nDíí chʼosh éí bitsʼíís danineez dóó ádaałtsʼózí. Binááʼ éí ádin. Tłʼoh nahalingo niʼgóó naazkaad. Chʼosh doo yitʼíinii dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ.


Hasbídí ałchozhí bítááʼ tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídí ałchozhí bítááʼ tsédídéhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Hasbídí Hasbídí ałchozhí\ndóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah\nHasbídí ałchozhí bítááʼ tsédídéhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilinopus superbus" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bizééʼ éí dootłʼizhgo łibá; bitʼaʼ éí łizhingo likizh dóó kʼíjíjin; bitłʼaaʼ éí łigai dóó łizhin. Bikąʼígíí éí bítááʼ tsédídéehgo dootłʼizh dóó bikʼos łitsxo.\nHasbídí ałchozhí bítááʼ tsédídéhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał aniʼįįhí dinilgaaígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał aniʼįįhí dinilgaaígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał aniʼįįhí dinilgaaígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Haddadus binotatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał aniʼįįhí dinilgaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Níyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ áłtsʼózígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikááʼgóó dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah bibąąhgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ardenna tenuirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 16–17di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nNíyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ áłtsʼózígíí éí táyiʼ chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yaaʼ bikágí yilzhólígíí - Wikiibíídiiya\nYaaʼ bikágí yilzhólígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argasidae" deiłníigo deiyózhí. Yaaʼ bikágí yilzhólígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 193 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí yaaʼ éí 3–30 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí ntsaa, bitsiitsʼiin éí áłtsʼíísíi łeh. Bijáád éí doo danineez da. Tsékʼi dóó dííłdzid biyaagi dóó tsídii bitʼoh yiyiʼdi éí dahiná. Naaldlooshii dóó tsídii dóó bílaʼashdlaʼii bidił éí bichʼiyąʼ łeh.


Gad - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí gad yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą gad dahólónígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nGad éí tsin biʼiil dahólóníjiʼ atah daasdzoh, áádóó nahasdzáán bikáaʼgi 50–67 ałʼąą átʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Juniperus" deiłníigo deiyózhí.\nGad biniigan, yas éí niʼgo hólǫ́.\nGad éí kéyah dah siʼánígíí dóó Naakaii Łizhiní Bikéyah dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́. Díí tsin éí 60–120 adéesʼeez yaʼííʼáa łeh. Binááʼ éí dzidzé ndahalin; díí éí diłhiłgo dadootłʼizh łeh. Gad biʼiil éí 0.5di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh.\nGad @ plants.usda.gov


Łeeyiʼ wóbitsʼaʼí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bijáád hastání Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí Chéłchaaʼ Chéłchaaʼ naalzheehígíí Téél dzítsooii dóó Tsétah chʼosh\nŁeeyiʼ wóbitsʼaʼí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scaritinae" deiłníigo deiyózhí.\nDíí chéłchaaʼ éí 2–40 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nineez, bitsiiʼ éí nteel łeh; áádóó éí diłhił dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Chek Bikéyah - Wikiibíídiiya\nChek Bikéyah Bi-Kwóna (CZK)\nChek Bikéyah éí Béésh Bichʼahnii Bikéyahdi siʼą́. Chek bizaadjígo éí Česká Republika wolyé, áádóó éí "parliamentary republic" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ.\nDíí kéyah éí 30,450 tsinsitą́ dikʼą́ągo (78,866 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Pwaag (Praha) hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Chek Bikéyahdi 10,553,443 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2015 yę́ędą́ą́ʼ estimate ályaa). Chek Bikéyah éí 50°5′0″N 14°25′0″E-gi bił hazʼą́.\nChek Bikéyah bibéeso éí "Kwóna" wolyé. Chek Bikéyahdi kéédahatínígíí éí Chek Bizaad dóó Słóbaʼ Bizaad yee yádaałtiʼ. Chek Bikéyah éí Béésh Bichʼahii Bikéyah, Póolish Dineʼé Bikéyah, Słóbaʼ Bikéyah, dóó kéyah Óóswiya wolyéhígíí yináhaazlá.\nChek Bikéyah éí Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé (1993dóó wóshdę́ę́ʼ), nááná éí Béésh Bichʼahnii Bikéyah Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé ałdóʼ (2004dóó wóshdę́ę́ʼ).\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Béésh bichʼahnii bikéyah\tNavigation menu\nEnglishEspañolAcèhАдыгэбзэАдыгабзэAfrikaansAlemannischአማርኛÆngliscАҧсшәаالعربيةAragonésܐܪܡܝܐArmãneashtiArpetanAsturianuAvañe'ẽAzərbaycancaتۆرکجهবাংলাBân-lâm-gúБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)भोजपुरीBikol CentralBislamaБългарскиBoarischབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegБуряадCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaChiShonaChiTumbukaCorsuCymraegDanskDeitschDeutschދިވެހިބަސްDolnoserbskiཇོང་ཁEestiΕλληνικάЭрзяньEsperantoEstremeñuEuskaraEʋegbeفارسیFiji HindiFøroysktFrançaisFryskFulfuldeFurlanGaeilgeGaelgGagauzGàidhligGalegoगोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어HausaHawaiʻiՀայերենहिन्दीHornjoserbsceHrvatskiIdoIgboIlokanoবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBahasa IndonesiaInterlinguaInterlingueIñupiakИронIsiZuluÍslenskaItalianoעבריתBasa JawaKalaallisutಕನ್ನಡKapampanganКъарачай-малкъарქართულიKaszëbscziҚазақшаKernowekKinyarwandaKiswahiliКомиKongoKreyòl ayisyenKurdîКыргызчаLadinoЛаккуЛезгиລາວلۊری شومالیLatgaļuLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLingálaLivvinkarjalaLa .lojban.LumbaartMagyarМакедонскиMalagasyമലയാളംMaltiMāoriमराठीმარგალურიمصرىمازِرونیBahasa MelayuMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄МокшеньМонголမြန်မာဘာသာNāhuatlDorerin NaoeroNederlandsNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषा日本語NapulitanoНохчийнNordfriiskNorfuk / PitkernNorsk bokmålNorsk nynorskNouormandNovialOccitanОлык марийଓଡ଼ିଆOromooOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀPälzischPangasinanپنجابیPapiamentuپښتوPatoisПерем КомиPicardPiemontèisTok PisinPlattdüütschPolskiΠοντιακάPortuguêsQaraqalpaqshaQırımtatarcaReo tahitiRomânăRomaniRumantschRuna SimiРусиньскыйРусскийСаха тылаSámegiellaGagana Samoaसंस्कृतम्SarduScotsSeelterskShqipSicilianuසිංහලSimple EnglishسنڌيSiSwatiSlovenčinaSlovenščinaСловѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟŚlůnskiSoomaaligaکوردیی ناوەندیSranantongoСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиBasa SundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்TaqbaylitTarandíneТатарча/tatarçaతెలుగుTetunไทยТоҷикӣᏣᎳᎩTsetsêhestâheseTürkçeTürkmençeУдмуртУкраїнськаاردوئۇيغۇرچە / UyghurcheVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükVõroWalon文言West-VlamsWinarayWolof吴语ייִדישYorùbá粵語ZazakiZeêuwsŽemaitėška中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 30 Tʼą́ą́tsoh 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ magí haachxéehii łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ magí haachxéehii łichíʼígíí\nmagí haachxéehii łichíʼígíí\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ magí haachxéehii łichíʼígíí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alouatta seniculus" deiłníigo dayózhí.\nDíí magí éí 20–25di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 18–27di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhin; biniiʼ éí dinilzhin.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ magí haachxéehii łichíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí dinilzhinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oreophryne gagneorum" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ łeh; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí diłhił.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lipaugus lanioides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaakááʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nAtʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Luk 6 | `AUY | STEP | Moórá-kanaa Yúndaa-waasimo saagon-kánááráꞌá Ísuwe wení kísau-waasiye kísaufaꞌa wíti-ton-kisaufaꞌa wéwesa wení kísau-waasi wíti-aramba kútúmai ási pítuwesa nowasá\nMátíyu 12:1-8, Mááka 2:23-28\n1 Moórá-kanaa Yúndaa-waasimo saagon-kánááráꞌá Ísuwe wení kísau-waasiye kísaufaꞌa wíti-ton-kisaufaꞌa wéwesa wení kísau-waasi wíti-aramba kútúmai ási pítuwesa nowasá 2 ámáán-kawaa-waasi tuwímbai tuwánésa sésa saagaan-kánáá aambá fáíꞌmakaawaꞌa nóra séra miyá wéoo suwaná 3 Ísu séna naaófáꞌá Téfítimo uráimba aúfáífimbo agaimakáin-aaigoni áwáu ímba ísaraawe. Téfítiye wení waásiye táái tówana 4 Téfíti Maníkóní ámáán-daumpaꞌa iyéna Maníkón-aúrankaꞌo makón-tomba imaiyéna wénena wení waási timúwasa naráawe. Mintómbá úwoi-waasi ímbo néꞌómbanifo ámáán-kisau-waasi aantembo néꞌómbaniye. Téfíti mintómbá imaiyéna timúwasa nonkáꞌá Maníkó ímbo aaisambá siyáimbanifo kesí waási miyá owaꞌá aaisambá ímbo seráámbá wésewe. 5 Wíyómpakemba waási úranko póꞌa saagaan-kánááráꞌó káráwiyaundawi úmpo saagaan-kánááráꞌó waásimo kísau máémba kendén-iye Ísu siyáiye.\nMátíyu 12:9-14, Mááka 3:1-6\n6 Moórá-kanaa Yúndaa-waasimo saagon-kánááráꞌá Ísu ámáán-daumpaꞌa iyéna wésimatimuwana moóráwigo ayáánúrapaꞌ-ayaambo kemporarón-kwaasi mérowasa 7 ámáán-kawaa-waasiye ámáámbo sun-kwáásíyé mésa Ísuntafesa saagáíyá póna minkwáásímó kaweꞌó uwánkainataamo éta taꞌótoꞌmaisa aaifintá maiyankánaumne sésa Ísumba awánomba 8 Ísu minímáyáámó umbá iséna ayáámbo kemporarón-kwaasisafena séna íyáfasine kemó méraundaraꞌa imauwó súwana íyáfasinena Ísumpaꞌa túranka imaúwana 9 Ísu miwísáféna séna moórá-aaisafeꞌa tísai ónaeꞌa súne. Kentáásí ámáán-aaifimba nóin-aaiya wéraiyo. Saagaan-kánáárá póta kawe-kísáúsááwá máúm sáwí-kisausaawa wémaumno. Waási túwaꞌnai onasasááwá kawerá óna tínkamonasasaawa puwónááo tísai ena súwasa ímba aaí suwaná 10 Ísu mótuwana-metuwana éna ayáámbo kemporarón-kwaasisafena séna enayáámba fárútuwaao súwana ayáámba fárútuwowana kaweꞌá uwánkowana 11 miwí tirumbá áfááraumai sáwíꞌa úwasa nóra úmaisaawa tufuwónaumno sésa kemó mérompimba keáímbá siyáawe.\nMátíyu 10:1-4, Mááka 3:13-19\n12 Minkánááráꞌá Ísu fenómpinka omápaꞌa iména ímba aúmá waéna Maníkómpáꞌá inaí símae wéiyuwana 13 siyarówana Ísumbo arááíwaꞌmae kun-kwáásí táántowasa íyúwana minkwáásífínkémbá sísamaifakemba kaeꞌá kumbaimái-waasi toráumai séna kesí aantá-waasin-owe séna túwíꞌa siyáiye.\n14 Miwí túwíꞌa séna moóráwigo Sáímoniye séna\naú-awiꞌa Pítaawe simánkena moóráwigo Pítaan-áfáko Énduruni moóráwigo Yémísini moóráwigo Yónini moóráwigo Fírípini moóráwigo Pátóromiyuni 15 moóráwigo Mátíyuni moóráwigo Tómaasini moóráwigo Áráfíásin-ááninko Yémísini moóráwigo Sáímoni wemá Rómu-kamani-waasi tiꞌmátuwanae siyáiwaini 16 moóráwigo Yémísin-ááninko Yúndasini moóráwigo Yúndasi-Ísakerioti wemá ánaaemba Ísumba wení namuro-wáásímó aráátímakaiwai miyáumai-waasi Ísu táántaraiye.\nÍsu sáwífaꞌ-waasifimba kísaumo maiyáin-aai.\n17 Omápakemba Ísu miwíséꞌa arúfáꞌá kumbérowasa wembó arááíwáún-kwaasi sáwífaꞌnanka Yúndiyaa-aempakene Yérúsaremu-naopakene Táyaa-naopaꞌe Sáíndóni-naopaꞌ-non-awaifakene sáwífaꞌ-waasisomba tamésa 18 Ísun-aai isánae sésa tíꞌo ún-kwaasiwaraꞌa asófatinkainkwae sésa tóso ésa sáwí-amutamba tirumpimbó méron-kwaasiwaraꞌa tóso uwaná Ísu sáwí-amutamba tirumpinkémbá maitiyuwówasa 19 tíꞌo ún-kwaasi Ísun-aneꞌá taꞌótoraanana síꞌa taiꞌáínkwae sésa miyá uwaná fasiꞌaémbá tokéna póna mintíꞌá asófatinkaraiye.\nTirunkó kaweꞌá éna sáwíꞌa énamo índa-aai.\n20 Ísu miyá uwátinkena wení kísau-waasi tuwánéna séna kembiwí Maníkó súwaꞌnai ínkwaemo sewí Maníkó miwí kaweꞌá uwátinkena miwíyáꞌá wégawaaniye. 21 Káféꞌa tááimo wétaiwai tirunkó fetóí ínaꞌa méraaro. Maníkó kanaá uwátinkainiye. Káféꞌa tirunkó sáwíꞌa isaꞌá ifiꞌó wétaawi tirunkó fetóí ínaꞌa méraaro. Tirunkó kaweꞌá ínaꞌa wíyáái ónááwe. 22 Kembiwí kemá waási úranko kumpaápé uráundawintafeꞌa fasiꞌámaimo méraawi waási tínaaembo uwátinkesa tíyámbo uwátinkesa sáwí-aaimo simátinkesa sáwí-waasin-owemo síyamba tirunkó fetóí ínaꞌa méraaro. 23 Miyá íyaꞌa tirunkó kaweꞌá ínaꞌa imá wéteꞌa wíyómpakemba kentí kaweꞌ-méyámbá maénááwe. Naaófáꞌá miwí tíwáꞌná miyá ésa Maníkón-aaimo simátímakaawi sáwíꞌa uwátínkaraawe. 24 Énifo marapákén-tántááꞌó makáawi káráwiyoro. Tirunkó kaweꞌó wéin-tantaaꞌa éꞌa makáamba póꞌa ímba moórá kaweꞌ-méyámbá maénááwe. 25 Káféꞌa tímúꞌo faiwáí káráwiyoro. Ánaaemba táái táíníye. Káféꞌa wíyááímo owí káráwiyoro. Ánaaemba ifiꞌá tánááwe. 26 Naaófáꞌá kentíwáꞌná karoꞌ-ááímó simátímakaawi-tuwiꞌa mósá makáamba pósa miyámó sésamo kentúwíꞌo mósá máréwaꞌo éꞌa káráwiyoro Ísu siyáiye.\nNamuro-wáásí kaweꞌá uwátínkáaro-aai.\n27 Ísu simátimena séna kemó simátíménda-aai ísáaro. Kesááimo iséꞌo éꞌa kentí namuro-wáásí tirumbá kaweꞌá uwátinkeꞌa tíyámbo uwátínkéwi kaweꞌá uwátínkáaro. 28 Sáwí-aaimo simátínkéwi kaweꞌá uwátínkáaro. Sáwíꞌo uwátínkéwimo éꞌa Maníkómpáꞌá inaí símai miwí túwaꞌnai oro. 29 Tááꞌo tuwaumíyaꞌo éꞌa ímba anondáá tínkameꞌa anekaꞌá waé-tíméro. Kentí unáánkwátói maiyésa sésa anekaꞌá maénae síyaꞌo éꞌa ímba aꞌáo seró. 30 Moórá-tantaaꞌa simiyó síyaꞌo éꞌa úwoi tíméro. Kendémó moórá-tantaaꞌo maíyaꞌo éꞌa ímba fuwafí séꞌa síméro seró. 31 Kembó tirááímo táínda-iꞌo úmaimo túwaꞌnai íyaꞌa miwí miyáumai túwaꞌnai oro Ísu siyáiye.\n32 Ísu simátimena séna seyaafáꞌnánká kentí waási-imayaamo owasamó ombá anondáá miwí-ímáyáá wéowe. Sáwíꞌo on-kwáásí ímba kaweꞌ-wáásí ombánifo miwítí waási-imayaamo owasamó ombá anondáá miwí-ímáyáá wéowe. Miyáumaimo kentí waási-imayaa aantembo íyanamo éna Maníkó ímba kaweꞌ-méyámbá timínífo kentí namuro-wáásíwáráꞌá imáyáa tíméro. 33 Seyaafáꞌnánká kaweꞌó uwátínkáán-kwaasi kaweꞌá wéuwatinkaawe. Sáwí-waasiwaraꞌa miyá wéowe. Miyámó onten-úmai kaweꞌó uwátínkáán-kwaasi aantembo kaweꞌó uwátínkéwanamo éna Maníkó ímba kaweꞌán-owe síníye. Kentí namuro-wáásíwárá kaweꞌá uwátínkáaro. 34 Sáwí-waasi ánaaemba siménááwe-imayaa ésa wétimewe. Ánaaembo timíyan-kwaasi aantembo timíyanamo éna Maníkó ímba kaweꞌán-owe síníye. Ánaaemba siménááwe-imayaa ímbo íyamba úwoi tíméro. 35 Kentí namuro-wáásí kaweꞌá uwátinkeꞌa imáyáa tíméro. Anondáá simíwae-imayaa ímbo íyamba úwoi tíméro. Miyámó íyambo éꞌa Maníkómpákémbá kaweꞌ-méyámbá maénááwe. Maníkó wentáfésa ímba súwimo sen-kwáásí úwoi túwaꞌnai ena sáwí-waasiwaraꞌa miyá isasá pósa waási kembiwí miyámó ombá tuwánésa sésa Maníkó wíyómpakewin-áánintomban-owe sénááwe. 36 Kentifo arumbó uwátínkáíntemba miyán-oro Ísu siyáiye.\nÍmba sáwí-aai simátíméromo siyáin-aai.\n37 Tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye síyanamo éna Maníkó kentáfénawaraꞌa miyá sínífo tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye sefó. Umbai-tántááꞌó timíyanamo éna Maníkó kenkwáráꞌá miyá ínífo umbai-tántááꞌá tíméfo. Sáwíꞌo uwátinkaiyaꞌo éꞌa mintántááꞌá ímba imáyáamo íyamba ifátúwáaro. Miyámó íyanamo éna Maníkó kemó sáwíꞌo ombá maitiyuwáíníye. 38 Timíyantemba Maníkó anondáá kembá timíníye. Tómbó tíméwasamo nawááesa arááꞌo máráántemba Maníkó miyá úmai sáwífa-tantaaꞌa timíníye. Miyáumaimo tíméntemba Maníkó miyá íníye Ísu siyáiye.\n39 Ísu simátimena waéꞌmai-aai séna moórá aúgafitawi moórá aúgafitawimba ayáán-toꞌmaesarai ímba kanaaꞌá kóyááfo miyámó ésaraimo ésarai maipímbá tanaambá fáyááye. 40 Iyámpóímo ésa uwáítáíꞌ-on-kwáásí ímba íyáákanaafo miwí táái ísámaesa íyantemba ónááwe Ísu siyáiye.\n41 Ísu simátimena séna kentúrampimba iya-arumbó wéraisaꞌo ombá ímbo awánaamba kentí waási tuwánéꞌa enaúrampimba ayaantambá wéraiye wésefo ímba miyá seró. 42 Kentúrampimbo iya-arumbó ímbo awánaamba nóra séra kentí waási túrampinkemba tiyaantambá maitiyuwánae wéseo. Kaumbo-kaeꞌ-ááíwáráꞌ-wáásín-ofo kentúrampinkemba iya-arumbá maisukéꞌa tuwánéꞌa kentí waási túrampinkemba tiyaantambá kanaaꞌá maitiyuwánááwe Ísu siyáiye.\nTaaigó arambó íyáín-aai.\nMátíyu 7:16-20, Mátíyu 12:33-35\n43 Ísu simátimena séna kawe-táígó ímba sáwí-aramba íyáísana sáwí-taigo ímba kaweꞌ-árámbá wéiyaifo 44 mintáígón-aramba awánésa sáwí-taiye\nkawe-táíyé wésewe. Fekómó éna ímba áwíyanda-arankaamba iyáínífo feꞌ-arambá iyáíníye. Antirígó afoꞌafááꞌ-arankaamba ímba iyáínífo antirí-aramba iyáíníye. 45 Miyáumai kaweꞌ-wáásí kaweꞌ-ímáyááfínkémbá kawe-kísáú máéwasa sáwí-waasi\nsáwí-imayaafinkemba sáwí-kisau wémaewe. Tirumpin-ímáyááfínkémbá wésewe Ísu siyáiye.\n46 Ísu simátimena séna kentáfésa óraako óne sembánifo kemó simátimunda-aai ímba arááíwaꞌmai kaweꞌá wéowe. 47 Kempáꞌó tésa kesáái isésa\nkaweꞌ-úmaimo arááíwaiyawi miyán-kwáásímó simátíméndaraꞌa ísáaro. 48 Naambá ónae sésa marafímbá maiꞌá uꞌmaé kumémesa óntamba kusaafá ésa minkáꞌá naamayáámba múfaimai naambá úmaraiyana aaꞌá téna óraaꞌ-nomba fínana mindámbá ímbo tawisínda fasiꞌámai wéena óntankaꞌ-namba póna úwoi wéíniye. Miyáráán-úmai waásimo kempáꞌó tésa kesáái isésa kaweꞌ-úmaimo arááíwáéwi fasiꞌámai ménaawe. 49 Énifo kesáái isésamo ímbo kaweꞌ-úmaimo isáíyawi miyán-kwáásímó simátíméndaraꞌa ísáaro. Naambá ónae sésa ímba maiꞌó ukésamo íyamba paákáꞌá úmakaiyana óraaꞌ-aꞌa téna nombá fiyéna mindámbá tawísísuwainana sáwíꞌa íníye. Miyáráán-úmai ímbo kesáái ísámaimo kaweꞌó íyawi ímba fasiꞌámai ménaawe Ísu siyáiye.


Hasbídí ałchozhí bítááʼ dinilchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídí ałchozhí bítááʼ dinilchíʼíg éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilinopus regina" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí chʼilgo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łitsxo; bítááʼ éí dinilchííʼ.\nHasbídí ałchozhí bítááʼ dinilchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Naadoobooʼíinii - Wikiibíídiiya\nAyaaí Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii\nNaadoobooʼíinii bíchį́į́h sǫʼ nahalinígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naadoobooʼíinii dibéłchíʼígíí\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii\nNaadoobooʼíinii éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Talpidae" deiłníigo dayózhí.\nNaadoobooʼíinii éí naʼazísígi átʼéego niʼtátʼah dahiná, áko éí doo yitʼį́į da łeh. Deesdoigi dóó honeezkʼazgi éí ádaadin; dziłtaʼgi éí ałdóʼ doo dahólǫ́ǫ da. Tsintahgi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi éí tʼóó ahayóí.\nDíí naaldlooshii éí 2–8di asdzoh[?] áníłtso, áádóó éí łizhin dóó łibáago ndaashchʼąąʼ; binááʼ éí áłtsʼíísí, áádóó éí bílaʼ ntsxaa dóó bikéshgaan nineez. Nááná éí bitseeʼ dóó bikʼos doo nineez da łeh.\nNaadoobooʼíinii éí łeeyiʼ chʼosh deiyą́.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vipera seoanei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Akʼah sisíʼí tsintah tsídii - Wikiibíídiiya\nAkʼah sisíʼí tsintah tsídii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oreoica gutturalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bitéél dóó bitsiitʼáád éí halzhin; bizééʼ dóó bítááʼ éí łigai; binááʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí łizhin.\nAkʼah sisíʼí tsintah tsídii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł.


Chʼizhaazhii biniiʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii biniiʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterornis whiteheadi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; biniiʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halbá' binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼizhaazhii biniiʼ dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naatsédlózii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí éí "Geococcyx californianus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaltsoos 5 Yaʼiishjááshchilí 2018 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Luk 3 | `NHR | STEP | 15 dim kuri me e kò ii Roma ne dim x'aigam Kaesaram Tiberiam kò wèém nqõó ba tc'ãà-cookg'aia hãa ka, me kò Pontiose Pilato ba Jutea dim x'aiga ba ii, me Herote ba Galilea dim nqõó ba tc'ãà-cookg'aia, me káíkhoem Filipi ba Iturea ba hẽé naka Terakoniti ba hẽéthẽé di tsara nqõó tsara tc'ãà-cookg'aia, me Lisania ba Abelenem dim nqõó ba tc'ãà-cookg'aia.\nJohanem tcguù-tcguu-kg'ao ba ko Nqarim di kg'uian xgaa-xgaa\n(Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Jn 1:19-28)\n1 15 dim kuri me e kò iiRoma ne dim x'aigam Kaesaram Tiberiam kò wèém nqõó ba tc'ãà-cookg'aia hãa ka, me kò Pontiose Pilato ba Jutea dim x'aiga ba ii, me Herote ba Galilea dim nqõó ba tc'ãà-cookg'aia, me káíkhoem Filipi ba Iturea ba hẽé naka Terakoniti ba hẽéthẽé di tsara nqõó tsara tc'ãà-cookg'aia, me Lisania ba Abelenem dim nqõó ba tc'ãà-cookg'aia. 2 Gaa x'aè ka tsara kò Anase ba hẽé naka Kaifase ba hẽéthẽé tsara kò kaia tsara peresiti tsara ii. Kam kò Nqarim dim kg'ui ba Sakariam dim cóám Johanem koe hàà, tchàa-xgóóm koem hãase. 3 Me Jorotane dim tshàa ba nxa̱ma-nxa̱ma xu nqõó xu wèé xu koe qõòate, a ba a chìbia ne koe ne gha tcóóse a tcguù-tcguuès ka xgaa-xgaa ne, nxãasega ne gha gane di chìbian qgóóa mááè ka, 4 ẽe i ma porofitim Isaiam dis Tcgãyas koe ma góásea hãa khama a ko máá:\n“C'ẽem dòm̀ ba ko tchàa-xgóós koe guu a q'au a ko máá:\n‘X'aigamNqari ba tu dàò ba kg'ónòa máá,\nnaka Gam di dàòan tchàno-tchanoa máá Me.\n5 Wèé qgáìan ẽe qàm gha cg'oè-cg'oeè,\ni gha wèé xàbìan hẽé naka nxõ̱á xàbìan hẽéthẽé\ni gha kàma dàòan tchàno-tchanoè,\ni gha xgárá dàòan tcgàriè.\n6 Ne gha wèé ne khóè ne\nNqarim di kgoarakuan hòò a bóò,’”\n7 Me kò Johane ba tcguù-tcguukuan domka gam koe hààraa zi xg'ae zi bìrí a máá: “Gatu cg'aoan di tu cóá tuè, dìín ka tua q'ãà-q'ãàèa hãa a ko hààko xgóànNqarim di bèe? 8 Nxãaska méé tu chìbian koe tu tcóósea hãa sa gha x'áí tc'áróan kúrú, naka tua táá tshoa-tshoa naka bìríse naka máá: ‘Abrahama ba ta úúa hãa, sita ka tsgõose ba,’ témé guu. Bìrí tu ur ko a ko máá: Nqari ba tààè tama ncẽe zi nxõ̱á zi séè a Abrahama ba tsgõo-coan kúrúa máán ka ke. 9 Si gataga bòó sa nxãakamaga hìi zi di to̱bean kg'ónòa tòóa mááèa, si gha wèés hìis ẽe qãè tc'áróan kúrú tama sa xg'aoa tcg'òó a c'eean q'oo koe xaoa tcãàè,” témé.\n10 Ne xg'ae zi di ne khóè ne tẽè me a máá: “Kháé nxãata i kò ii ne ta gha dùú sa kúrú?” témé. 11 Me xo̱a ne a máá: “Dìím wèém ẽe cám̀ qgáían úúa hãa ba méém ẽe cúís ga sa úú tama ba c'ẽe sa máà, nakam dìím wèém ẽe tc'õoan úúa hãa ba gataga thẽé hẽé,” témé.\n12 Xu c'ẽe xu mari xg'ae-xg'ae-kg'ao xu hàà, tcguù-tcguuè xu gha ka. A tẽè me a máá: “Xgaa-xgaa-kg'ao tseè, dùú sa xae ghasixae kúrú?” témé. 13 Me xo̱a xu a máá: “Táá méé xao qaaseko marian nqáéa hãan séè cgae ne guu,” témé.\n14 Xu gataga ncõo-kg'ao xu hàà a tẽè me a máá: “Kháé nxãaska sixae ka, dùú sa méé xae kúrú?” témé. Me Johane xo̱a xu a máá: “Táá cúí khóè koe ga qari cgoa marian séè guu, naka táá khóèan gaan di tama chìbian hã̱akagu guu. Naka xaoa gaxao di surutan qãè-tcaoa máá,” témé.\n15 Khóè ne kò nqòòa hãase qãà a ne a ko wèéa ne ga tcáóa ne q'oo koe tẽèse a ko máá, Johane ba gha c'ẽedaoka Krestem ga me e, ta tc'ẽea. 16 Me Johane wèéa ne ga xo̱a a máá: “Tíí ra ko tshàan cgoa tcguù-tcguu tu u, igabam ko Gaam ẽe tíí ka qari ba hàà, ncẽe Gam di nxàbo tca̱ian kgoara ner kg'ano tama ba. Gaa ba gha hàà Tcom-tcomsam Tc'ẽem cgoa hẽé naka c'eem cgoa hẽéthẽé tcguù-tcguu tu u. 17 Mabere tsoroan ko dqòrò cgoaèm hìi ba tshàua ba koe hãa, Me gha maberean ko dqòròès qgáìs koe wèé maberean ga dqòrò, a gha Gam di maberean Gam dis nxàés koe xg'ae-xg'ae, igabam gha tsoroan ts'irì tamam c'eem koe dàò,” témé.\n18 Johane ba kò káí zi dàò zi tãáka zi cgoa khóè ne koe qãè tchõàn óá. 19 Igabam kò Herotem tc'ãa-cookg'ai ba tãás gúù sa kúrú a gam di chìbian càù, Johane ba qáé-nquus koe tcãàn ka. Johane ba kò chìbi-chibi mea, Herotiases gam ka káíkhoem dis khóès cgoam kò xóéa hãa, a ba a kò gataga káí zi gúù zi cg'ãè zi kúrúa hãa khama.\nJeso ba ko tcguù-tcguuè\n21 Khóè ne wèé ne ko tcguù-tcguuè kam kò Jeso ba thẽé tcguù-tcguuè. Eẽm hãa a ko còrè ka i kò nqarikg'aian xgobekg'amse, 22 Me kò Tcom-tcomsam Tc'ẽe ba tcíbís khama ii a xõa cgae Me. Me kg'ui ba nqarikg'ai koe guu a tcg'oa, a máá: “Tiri Tsi Cóá Tsi ncàm̀a Ra hãa Tsi i. Tsáá koe Ra ko qãè-tcao,” témé.\nJesom dis qhàò sa\n23 Eẽm ko Jeso ba Gam dis tséé sa tshoa-tshoa kam kò 30 kuri Me e, ncẽe khóè ne kò ko máá,\nJosefam ka cóáse Me e, témé ba,\nJosefam Elim ka cóáse ba,\nElim Matatem ka cóáse ba,\nMatatem Lefim ka cóáse ba,\nLefim Melekim ka cóáse ba,\nMelekim Janaim ka cóáse ba,\nJanaim Josefam ka cóáse ba.\nJosefam Matatisim ka cóáse ba,\nMatatisim Amosem ka cóáse ba,\nAmosem Naumem ka cóáse ba,\nNaumem Eselim ka cóáse ba,\nEselim Nagaim ka cóáse ba,\nNagaim Matam ka cóáse ba,\nMatam Matatisim ka cóáse ba,\nMatatisim Seminem ka cóáse ba,\nSeminem Josekim ka cóáse ba,\nJosekim Jodam ka cóáse ba,\nJodam Joanam ka cóáse ba,\nJoanam Resam ka cóáse ba,\nResam Serobabelem ka cóáse ba,\nSerobabelem Salatielem ka cóáse ba,\nSalatielem Nerim ka cóáse ba,\nNerim Melekim ka cóáse ba,\nMelekim Adim ka cóáse ba,\nAdim Kosam ka cóáse ba,\nKosam Elemadam ka cóáse ba,\nElemadam Erem ka cóáse ba,\nErem Joshuam ka cóáse ba,\nJoshuam Elieserem ka cóáse ba,\nElieserem Jorim ka cóáse ba,\nJorim Matatem ka cóáse ba,\nLefim Simonem ka cóáse ba,\nSimonem Jutam ka cóáse ba,\nJutam Josefam ka cóáse ba,\nJosefam Jonam ka cóáse ba,\nJonam Eliakim ka cóáse ba,\nEliakim Meleam ka cóáse ba,\nMeleam Menam ka cóáse ba,\nMenam Matatem ka cóáse ba,\nMatatem Natanem ka cóáse ba,\nNatanem Dafitem ka cóáse ba,\nDafitem Jesem ka cóáse ba,\nJesem Obetem ka cóáse ba,\nObetem Boasem ka cóáse ba,\nBoasem Salemonem ka cóáse ba,\nSalemonem Nasonem ka cóáse ba,\nNasonem Aminadabem ka cóáse ba,\nAminadabem Ademinem ka cóáse ba,\nAdeminem Arenim ka cóáse ba,\nArenim Heseronem ka cóáse ba,\nHeseronem Peresem ka cóáse ba,\nPeresem Jutam ka cóáse ba,\nJutam Jakobem ka cóáse ba,\nJakobem Isakam ka cóáse ba,\nIsakam Abrahamam ka cóáse ba,\nAbrahamam Teram ka cóáse ba,\nTeram Nahorem ka cóáse ba,\nNahorem Serugem ka cóáse ba,\nSerugem Regum ka cóáse ba,\nRegum Pelegem ka cóáse ba,\nPelegem Eberem ka cóáse ba,\nEberem Selam ka cóáse ba,\nSelam Kainanem ka cóáse ba,\nKainanem Arefekesatem ka cóáse ba,\nArefekesatem Shem ka cóáse ba,\nShem Nowam ka cóáse ba,\nNowam Lamekem ka cóáse ba,\nLamekem Methuselam ka cóáse ba,\nMethuselam Enokem ka cóáse ba,\nEnokem Jaretem ka cóáse ba,\nJaretem Mahalalem ka cóáse ba,\nMahalalem Kainanem ka cóáse ba,\n38 Kainanem Enosem ka cóáse ba, Enosem Setem ka cóáse ba, Setem Adam ka cóáse ba, Adam Nqarim ka cóáse ba.


Naakʼidoolwoshii diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNaakʼidoolwoshii * diłhiłígíí\nNaakʼidoolwoshii diłhiłígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctipolus nigrescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí naakʼidoolwoshii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí dóó łizhingo yistłʼin. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.\nNaakʼidoolwoshii diłhiłígíí éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.


Tsédááʼ tsídii binákʼee łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsédááʼ tsídii binákʼee łigaaígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cepphus carbo" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łizhin; bikeeʼ éí łichííʼ.\nTsédááʼ tsídii binákʼee łigaaígíí éí chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł dóó łóóʼ deilghał.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah hasbídí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Hasbídí Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah hasbídí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Columba leuconota" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 12–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél dóó bikʼos éí dinilgai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah hasbídí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Chʼizhiiʼí łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhiiʼí łichíʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bitis rubida" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh łeh.\nChʼizhiiʼí łichíʼígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.