Łį́į́ʼ Ndahalinígíí - Wikiibíídiiya\nŁį́į́ʼ Ndahalinígíí éí "Equidae" daolyé, ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii bikʼehgo. Ndaʼałkaahí ádaaníigo ałkʼidą́ą́ʼ díí naaldlooshii tʼóó ahayóí ńtʼę́ę́ʼ daaní; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán bikáaʼgi tááʼ ałʼąą átʼé: łį́į́ʼ dóó télii dóó tééh łį́į́ʼ.\nNayééʼ łį́į́ʼ naashchʼąąʼ, tʼóó baa nitsáhákeesgo\nDíí naaldlooshii éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai, áádóó éí bikéshgaan dahólǫ́. Nááná éí déélgééd dóó bíchį́į́h naatsʼǫǫdí dayikahjį́ʼ atah daasdzoh jiní.\nTélii (bijáád noodǫ́zígíí)


Hazéí - Wikiibíídiiya\nHazéíntsxaaí bitéél dinilgaaígíí\nHazéíntsxaaí łizhin dóó łitsooígíí\n(→ Dloziłgaii dóó bikʼéí)\n(→ Hazéí naatʼáʼii)\n(→ Náátsʼózídę́ę́ʼ hazéí danizhónígíí)\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí dibéłchíʼígíí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí diłhiłígíí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí łibáhígíí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí noodǫ́zígíí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ hazéítʼą́ʼí\nHazéítʼą́ʼí bitseeʼ ditłʼooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah hazéí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hazéí noodǫ́zígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hazéí shą́ą́ʼ nahalghałígíí\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hazéí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah hazéí bikeeʼ łitsooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah hazéí łichíʼígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah hazéí łibáhígíí\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah hazéí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hazéí ntsaaígíí\n(→ Dlǫ́ǫ́ʼ dóó Dilchaʼ dóó bikʼéí)\nHazéí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sciuridae" deiłníigo dayózhí. Hazéí éí 285 ałʼąą ádaatʼé.\nNdaʼałkaahí ádaaníigo hazéí éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi hadahóólįįd daaní. Dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin.\nHazéí łaʼ éí nihookááʼ naakai, náánáłaʼ éí tsinlátahgi naaldeeh. Áádóó nááná łaʼ éí ńdaʼagééd dóó niʼtáʼtah dabighan (dlǫ́ǫ́ʼ éí hazéí dah yikahjí atah yisdzoh). Hazéí biyáázh éí tʼáá łichíʼígo dóó binááʼ dóó biwooʼ ádaadingo biʼdizhchí.\nHazéí éí jį́įgo naaldeeh łeh, tʼáá hazhóʼó hazéí naatʼáʼii, díí éí tłʼéeʼgo tʼéiyá tsinlátahgi naalkʼįh.\nHazéí éí bitseeʼ ditłʼo dóó bijaaʼ áłtsʼíísí; binááʼ éí ntsaa łeh. Bitsʼíís éí 10–20di asdzoh[?] áníłtso łeh, łaʼ éí tʼóó tʼáá díkwíidi asdzoh[?] ádaníłtso ndi.\nHazéí éí ńdíshchííʼ dóó chʼil binááʼ dóó tsin bineestʼąʼ deiyą́ą łeh; łahda ábishjaaʼ deiłchozh ałdóʼ.\nHazéí nizhóní łizhin dóó łigaaígíí\nLast edited on 5 Atsá Biyáázh 2022, at 07:24


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizééʼ łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizééʼ łitsooígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bothrops atrox" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 30–50di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizééʼ łitsooígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Ooljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełí bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Saxicola torquatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ éí łizhin; bitéél éí halchíiʼ łeh; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii diłhiłí bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii diłhiłí bizééʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iridosornis analis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii diłhiłí bizééʼ łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil bijeeh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsxilghááh daalkizhígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tsxilghááh daalkizhígíí dóó bikʼéí yaa halneʼ dooleeł. Tó wónaanídę́ę́ʼ tsxilghááh daalkizhígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Tsxilghááh Tsxilghááh íiyisígíí dóó bikʼéí\nTsintah tsxilghááh noodǫ́zígíí\nTsxilghááh łikizhí nineezígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh bizéétsʼósí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsxilghááh noodǫ́zígíí\nTsxilghááh dootłʼizhgo łikizhígíí\nTsxilghááh łizhin dóó łitsooígíí\nTsxilghááh łitsogo łikizhígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yistłʼinígíí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ łóóʼ naagháhí\nTsxilghááh ntsaaí yishtłizhígíí\nTsxilghááh ntsaaí łikizhígíí\nTsxilghááh daalkizhígíí dóó bikʼéí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystomatidae" deiłníigo deiyózhí. Tsxilghááh daalkizhígíí dóó bikʼéí éí 36 ałʼąą ádaatʼé.\nTsxilghááh daalkizhígíí dóó bikʼéí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ nákʼeehgaii bikʼiiz dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ nákʼeehgaii bikʼiiz dibéłchíʼígíí\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ nákʼeehgaii bikʼiiz dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterops mayottensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łitso; bikʼiiz éí dibéłchíʼí; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ nákʼeehgaii bikʼiiz dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dahiitį́hii disxǫsí bitłʼaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii disxǫsí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heliodoxa imperatrix" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4.5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łitso; bizééʼ éí tsédídéehgo dootłʼizh łeh.\nDahiitį́hii disxǫsí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ yaayááhaltsoii - Wikiibíídiiya\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ yaayááhaltsoii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Ahééháshį́įhdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geothlypis beldingi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łitso; binákʼee dóó bítááʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ yaayááhaltsoii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tábąąh mąʼiiniiʼí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tó wónaanídi tʼéiyá hólǫ́ (Haʼaʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi, ńléidi hahóólįįd; dííshį́į́góó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́ ałdóʼ); ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctereutes procyonoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii biniiʼ éí tábąąh mąʼii biniiʼ nahalin, áko ndi éí mąʼii dóó łééchąąʼí dah yikahjí atah yisdzoh. Tábąąh mąʼiiniiʼí éí tsintah dóó hodíłchʼiltah naaghá, áádóó éí tłʼéeʼgo tʼéiyá naaghá; jį́įgo éí baʼáán yiyiʼ ałhosh łeh. Haigo éí shashgi átʼéego naʼalkʼaash.\nDíí naaldlooshii éí bitseeʼ ditłʼo dóó bijáád doo nineez da; bitsʼíís éí 1.6–2di adéesʼeez[?] áníłnééz, áádóó éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ łeh (łaʼ éí dibéłchíʼíi ałdóʼ).


Tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí binághah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí binághah halzhinígíí\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí binághah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ploceus baglafecht" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitso; binághah dóó binákʼee éí halzhin (łaʼ éí bitsiitʼáád dóó bitsiiyah daalzhin ałdóʼ); bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí binághah halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binághah dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binághah dinilzhinígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binághah dinilzhinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Tsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melaenornis mariquensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó binághah éí dinilzhin; bidaaʼ éí łizhin.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binághah dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Áhí dah oojołítah chʼał dichʼízhígíí - Wikiibíídiiya\nÁhí dah oojołítah chʼał dichʼízhígíí\nÁhí dah oojołítah chʼał dichʼízhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ischnocnema juipoca" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dichʼíízh; bikʼiiz éí halbá; binákʼee éí diłhił; binááʼ éí diłhił.\nÁhí dah oojołítah chʼał dichʼízhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí\ntłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vipera xanthina" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–40di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Dziłtah tsineeshbízhii - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsineeshbízhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Certhia discolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4.5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łibá; binátsʼiin éí łigai ałdóʼ; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish.\nDziłtah tsineeshbízhii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tábąąh chʼał biwooʼ dantsaaígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼał biwooʼ dantsaaígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Megaelosia apuana" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bijáád éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nTábąąh chʼał biwooʼ dantsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oligosoma polychroma" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsinyiʼ chʼał łizhin dóó dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ chʼał łizhin dóó dibéłchíʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lithobates warszewitschii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí halzhin; bitéél éí dinilbá; bijáád éí diłhiłgo noodǫ́ǫz łeh; binááʼ éí ntsaa.\nTsinyiʼ chʼał łizhin dóó dibéłchíʼígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Hodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tchagra jamesi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí łizhin dóó łibáago noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Daałbáhí bitsiiyah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí bitsiiyah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura oryzivora" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí halzhin; bítłʼah éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ dóó kʼídzíbá.\nDaałbáhí bitsiiyah halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


San Francisco Health Service System Language Assistance\nIf you, or someone you’re helping, has questions about Health Net, you have the right to get help and information in your language at no cost. (PDF)\nإذا كان لديك أو لدى شخص تساعده أسئلة حول Health Net، لديك الحق في الحصول على المساعدة والمعلومات الضرورية بلغتك من دون أية تكلفة. (PDF)\nՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ՝ Եթե խոսում եք հայերեն, ապա ձեզ անվճար կարող են տրամադրվել լեզվական աջակցության ծառայություններ: (PDF)\nआप या जिसकी आप मदद कर रहे हैं उनके, Health Net के बारे में कोई सवाल हों, तो आपको बिना किसी खर्च के अपनी भाषा में मदद और जानकारी प्राप्त करने का अधिकार है। (PDF)\nYog koj, los yog tej tus neeg uas koj pab ntawd, muaj lus nug txog Health Net, koj muaj cai kom lawv muab cov ntshiab lus qhia uas tau muab sau ua koj hom lus pub dawb rau koj. (PDF)\nHealth Net について何かご質問がございましたらご連絡ください。ご希望の言語によるサポートや情報を無料でご提供いたします。 (PDF)\n만약 귀하 또는 귀하가 돕고 있는 어떤 사람이 Health Net 에 관해서 질문이 있다면 귀하는 그러한 도움과 정보를 귀하의 언어로 비용 부담없이 얻을 수 있는 권리가 있습니다. (PDF)\nប្រសិនលោកអ្នកឬ នរណាម្នាក់ដែលអ្នកកំពុងតែជួយមានបញ្ហាអំពី Health Net អ្នកមានសិទ្ធិទទួលបានជំនួយនិងព័ត៌មានជាភាសាលោកអ្នកដោយឥតគិតថ្លៃ។ (PDF)\nSaad Bee Áká E’eyeed T’áá Jíík’e. Ata’ halne’ígíí hólǫ́. T’áá hó hazaad k’ehjí naaltsoos hach’į́’ wóltah. Shíká a’doowoł nínízingo naaltsoos bee néího’dólzinígíí bikáa’gi béésh bee hane’í bikáá’ áajį́’ hodíílnih. (PDF)\nاگر شما، يا کسي که به او کمک مي کنيد سؤالي در مورد Health Net داريد، از اين حق برخورداريد که کمک و اطلاعات را بصورت رايگان به زبان خود دريافت کنيد۔ (PDF)\nਜੇ ਤੁਹਾਡੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਲੈ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ Health Net ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹਨ. ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮੁਫਤ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੈ। (PDF)\nВ случае возникновения у вас или у лица, которому вы помогаете, каких-либо вопросов о программе страхования Health Net вы имеете право получить бесплатную помощь и информацию на своем родном языке. (PDF)\nSi usted, o alguien a quien está ayudando, tiene preguntas acerca de Health Net, tiene derecho a obtener ayuda e información en su idioma sin costo alguno. (PDF)\nKung ikaw, o ang iyong tinutulangan, ay may mga katanungan tungkol sa Health Net, may karapatan ka na makakuha nang tulong at impormasyon sa iyong wika ng walang gastos. (PDF)\nหากท่านหรือผู้ที่ท่านให้ความช่วยเหลืออยู่ในขณะนี้มีคำถามเกี่ยวกับ Health Net ท่านมีสิทธิ์ที่จะได้รับความช่วยเหลือและข้อมูลในภาษาของท่าน โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ (PDF)\nNếu quý vị, hay người mà quý vị đang giúp đỡ, có câu hỏi về Health Net, quý vị sẽ có quyền được giúp và có thêm thông tin bằng ngôn ngữ của mình miễn phí. (PDF)\nHome San Francisco Health Service System Language Assistance


Gad Sikaad Tsékooh - Wikiibíídiiya\nGad Sikaad Tsékooh\nGad Sikaad Tsékooh *\nGad Sikaad Tsékooh éí Yootó Hahoodzodi kin sinil. Tsoodził bitłʼáahdi siʼą́.\nGad Sikaad Tsékoohdi 220 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2000góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nGad Sikaad Tsékooh éí 35°3′46.80″ NHK dóó 107°40′8.40″ EʼE-gi bił hazʼą́. Gad Sikaad Tsékooh éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,168 adéesʼeez.GNIS\nKiisʼáanii dabikin naaznilígíí\nChʼéʼétiiní · Gad Sikaad Tsékooh · Haakʼoh · Kin Noodǫ́ǫ́z · Kin Łigaaí · Kin Łichííʼ · Kʼish Chʼínítʼiʼ · Mąʼii Deeshgiizh · Naashashí · Naatoohó · Tó Hájiiloh · Tółání · Tółání Biyáázh · Tówoł · Tǫ́ʼgaaʼ · Tsé Chʼééchiiʼ · Tsédááʼkin · Tsétaʼkin · Tłʼógí · Tłʼoh Łikizhí\nDinétah dóó Diné Bikéyah bikáaʼgi dził naaznilígíí\nSisnaajiní · Tsoodził · Dookʼoʼoosłííd · Dibé Ntsaa\nAghaałą́ · Chʼóshgai · Chʼóolʼį́ʼí · Dibé Dah Sitíní · Dził Ashdlaʼii · Dził Bílátah Łitsooí · Dził Ditłʼooí · Dził Łibáí · Dził Łigaii · Dziłíjiin · Dził Łizhinii / Aniłtʼánii Dził · Dził Náhooziłii · Dził Náʼoodiłii · Dził Naajiní · Dził Nááyisí · Dził Nineez · Jádí Bíʼhwiikáál · Kʼaalógii Dziil · Nátʼoh Dził · Naatsisʼáán · Ńdíshchííʼ Ląʼí / Naashtʼézhí Dził · Sǫʼ Silá · Shash Jaaʼ · Shį́į́kʼeh · Tsiiʼ Dził · Yaa Ndeeʼnil · Yooʼtsoh\nBáʼazhchíní · Bidááʼ Haʼaztʼiʼ Tsékooh · Bikooh Hadootłʼizh · Gad Sikaad Tsékooh\nHonoojí · Niitsįʼii Bikooh · Tsé Bighánílíní · Tséyiʼ (Chʼínílį́įgiʼígíí) · Tséyiʼ (Dził Nineez / Nideelkʼid biyaadiʼígíí)


Luk 2 | `USA | STEP | mi-kánááráqá Títaa Ogáátatima móra ámáan-aimma maréna máqte-kayukama yorau téta yíwîqa agayaíkaae tiráiye.\nMáríaama Îtumma marákáraiye.\n1 mi-kánááráqá Títaa Ogáátatima móra ámáan-aimma maréna máqte-kayukama yorau téta yíwîqa agayaíkaae tiráiye. 2 minnáma áqnáaba-kanaama yíwîqa matáámma mi-kánááráqá Kiríniatima anó-kamaani-naqa Tíriabaqa máqe-uraiye. 3 miráitata máqtemma aarawaamá yeqtí márûpaq wéyáwé uréta yíwîqa mayánéta urááe.\n4 Yótêbima Tébitini móra-annabike móra-naaemiye. miráitana Yótêbima Náátárêtibake Kááriri-maruqa yuwéna Yúríabaq Tébitini márûqa Béqtaremubaqa uráiye. 5 ánáakoma Máríaama ámûkaraq máitata wetê kóuraaye. 6 yenákámá mi-márúpáq paá máayana Máríaama iyápó akání-kanaama pááq uráiye. 7 ánibo purumakaakóní naúpaqa Máríaama áqnáabaq-iyapoma inaamaímá marákátuwena tabarááberake múqmútuwena purumakaakóní aáwaq-ketibi ákáraiye. minnâ waayúkama ópake ya wáí-námmá netuq-wáyúkámá ógikuraawanaboana yenákátí waíyóya-namma íma wáqe-uraiye.\nkaqtó-wayukama tipi-típi-kawaa-wayukama timá yímikaae.\n8 mi-náúkápáqá yaímma tipi-típi-kawaa-wayukama anó-marukoni áwábaq máeta nokáámma yeqtí tipi-típiraq kawáá umátuweta máqe-uraae. 9 ánibo mórama uyátárai-nakoni kaqtó-naqa yeqtôpaq kúmitana uyátárai-nakoni tágama-yataakoma yekáqá tágaitata yemá ikatîq uráámanibo 10 kaqtó-nakoma timá yímikaiye: “keráwáqá ikatîqa íoro. ítáaro. kemá keráwáqtôpaq átê-wataama maméq kéyunaboana wemá mamá máqte-kayukabima yimuqá marániye. 11 mi-nókáámmá Tébitini márûkaqa móra-inikoma iyápóma marákáraiye. minnáma yauwéqma keráwáqá tiwiraí-náré. wemá Káríqtoma uyátárai-nare. 12 ánibo keráwáqá min-íyápómá aónanon-awaameqa maará íniye. minnâ keráwáqá aónáiyama min-íyápómá tabaráábebi múqmúyakaawana purumakaakóní aáwaq-taapepi waguréna máiye.” téna tiráiye.\n13 kaqtó-nakoma mirá-timatuwaitata páátákáá taíbaq kaqtó-wayukama Áánûqtunopake pááq uréta wágáábaq máqei kaqtó-nakote ku máqe-uraae. ánibo yemá Áánûqtuni áwîqa múte yauyéta ibí maará-tiraae:\n14 “Áánûqtuma mú mikákáá uyáta-maqma\nanó-naapaakaraq wenáwîqa anókaq múte yaúyoro. ánibo maa-márábí-káyúkáyábá Áánûqtuma amuqá kémaqyikaipoana kaayoné-yátááqá yeráwátê waíno.”\nkawáá-wáyúkámá Îtumma ko aónaraae.\n15 yemá kaqtó-wayukama iyuwéta yauwéqma Áánûqtuni márûpaq kówata tipi-típi-kawaa-wayukama maará-tiraae: “uyátárai-nakoma timá tími-qtataaqa pááq i-qtátááqá Béqtaremubaq uréta aónanunatae.” téta tirááe. 16 mirá-timatuweta yemá páátákáá kóuraae. ánibo yemá ko aónaamma Máríaayaa Yótêbima máayana iyápóma purumakaakóní aáwaq-taapepi waguré máqe-uraiye. 17 ánibo yemá min-íyápómá ko aónatuweta yemá Áánûqtuni kaqtó-nakoma min-íyápóyábá timá yímín-aimma tirááe. 18 tipi-típi-kawaa-wayukama ten-áímmá máqtemma náayuwabi ítáa-kayukama yemá minnáyaba yúyánámmá ítaraae. 19 yúyánámmá ítaraamanibo Máríaama máqtemmo ten-áímmá ítama arunóbátáá maréna netuq-áúyánámmá ítama aákaq maréna máqe-uraiye. 20 anaaékaqa tipi-típi-kawaa-wayukama yauwéqma kóureta máqtemma itéta aónaa-qtataaqtaba Áánûqtun áwîqa ibí múte yaútaae. kaqtó-nakoma timá yími-qtataaqa miráuma pááq uráiye.\nyemá Îtumma áwîqa yamámikaae.\n21 anaaékaqa abapaké kaumo-kánáámá yáwitata min-íyápógóní áúma kégareta áwîqa ‘Îtue’ téta yamá ámikaae. Îtuma íma pááq uréna anóani áyáqnobaq máitana kaqtó-nakoma min-áwíqá yaráine.\nTímioniyaa Áánaama Îtumma anó-monoq-naupaq aónaraaye.\n22 anóakaraq wení iyápógaraq mamá íráqôniq umá aúgen-augen í-kánáámá ánatagitata miráuma Mótetini ámáan-aikoma tiráiniq umátuweta anóayaa aboámá Yérútáárebaq min-íyápómá uyátárai-nakomma amíyéta awíqmeta urááye. 23 uyátárai-nakoni ámáan-aipima agamatán-áíkómá mirá-uraiye: “áqnáabaq-iyapoma inaamaímá marakéqa minnâ máqtemma uyátárai-nakomma anóayaa aboámá ámetao.” téna ámáan-aikoma tiráine. 24 yenákágáráqá anó-monoq-nakomma amí-yátááqá amíyéta urááyamma miráuma uyátárai-nakoni ámáan-aikoma maará-tiraine: “kaayaqá anómma máaraa-numawabi káqomma kaayaqá ápôq-numaratama mamé yíno.” téna ámáan-aiko tiráine.\n25 ánibo móra-naqa Yérútáárebaq máqe-uraimma áwîqa Tímionie. wemá arupú-napoana Áánûqtaba áaqa kéikatenapoana wemá Ítíráaeo-wayukama atóba iyaba awé urái-naqiye. Áánûqtuni Aokaq-Áágómá wetê máena 26 min-Áágómá wemmá timá akoqnáá umá ámikaiye: “Metáíyama uyátárai-nakoma timákáanana wíniye téna timá akoqnáá uráuna-naqa ení puínóna-kanaama íma pááq uráina wemmá aónainone.” téna tiráine. 27 miráitana Áánûqtuni Aaokaq-Áágómá Tímionimma timákáitana anó-monoq-naupaq uyábékaiye. ánibo Îtumma anóayaa aboámá awíqmeta ámáan-aikoma ti-qtátááríq íyéta óyana 28 Tímionima Îtumma awíqtokena Áánûqtuni áwîqa múte kéyauyena maará-tiraiye:\n29 “uyátárai-nako, emá\ntimá akoqnáá umákaana-aimma\níbêqa kemmá ení kaqtó-naqa tiyúwénaq\nkemá timuqá kémareq púyono.\n30 ketí túrapike atóbamatikai-yataaqa\n31 máqte-marabi-kayukayopaq emá mamá yokaa\nóna-naqa íbêqa kemá káonaune.\n32 uyátárai-nako, maami atóbamatikai-naqa\nemá mamá yokaa ónama\nókóráá kamá tágama Yéqtaaeo-wayukayaba\není aammá kéyiraatena\nténa Tímioni tiráiye.\n33 Îtumma aboáyáá anóama Tímionima tin-áíqtábá iyánáaq urááye. 34 ánibo Tímionima yemmá íráqôniq kéumayikena min-íyápógóní anóama Máríaamma maará téna timá ámikaiye: “taíbaq Ítíráaeo-wayukayaba yíkama ánatanoqtabagaraq paá yiwiréta ínôqtabagaraq Áánûqtuma maamin-íyápómá awaaméqá umákena awíkaiye. wemá Áánûqtuni awaaméqá mánipoata taíbaq-wayukama wemmá áyóqa ayéta 35 aúpáq-yúyánámmá abarokáq pááq íniye. ánibo mórama tokóru-yakaa-pugoma aru-qtátááqá ení ámáabopi agaibániye.” téna Tímionima Máríaamma timá ámikaiye.\n36 mórama Áánûqtuni amuné-ínímmá máqe-uraimma áwîqa Áánaae. wemá araaqnáe. naayóbáqá waamá maténa abapaké kaayaq-kárítímáátímá awaikóté máqe-uraiye. 37 anaaékaqa awaikómá pukitana ketoqá paá máqe-uraiye. ánibo abapaké kaumogáráq kaayaqté-kaayaqte-karitimaatima yáuraiye. miráitana min-árááqnágómá anó-monoq-naupaqa íma awikátuwena wéwaine. wemá aáwaqa awetá-urena nunamummá kétena Áánûqtuni áwîqa wágáagaraq nokáákaraqa múte yauyéwaine. 38 mi-kánááráqá Áánaagaraq waaqókáq iréna Áánûqtukaq ‘tíkáiye’ tiráiye. anaaékaq mi-káyúkámá Yérútáárebaq awé uráíyana yauwéqma yiwiráníqtaba yemmá min-íyápóyábá timá yímikaiye.\nYótêbima Náátárêtibaq yauwéqma uráiye.\n39 yemá máqte-qtataaqa uyátárai-nakoni ámáan-aikoma tiráiniq umá ánatatuweta kanaaráq yauwéqma Kááriribaq yeqtí naaópaqa Náátárêtibaqa kóuraae. 40 mikáqá min-íyápógómá anómma auréna akoqnáá ínéna uráiye. wemá itaí-yátááqá wepímmá ógikaitana wemmá Áánûqtuma amuqá marákáraiye.\nÎtuma yuwaaqnógoma anó-monoq-naupaq uráiye.\n41 Îtumma anóayaa aboámá aati-aati-kárítímáátíráqá Yérútáárebaq utéta aokaq-kánáámá kótámaki-kanaae te-kánáámá aónéwaoyane. 42 Îtuma yuwaaqnógoma wení karitimaatimá tiyááka umá kaayapóana wegáráq aokaq-kánáágóní áaimma waréta Yérútáárebaq utááe. 43 anaaékaqa kótámaki-kanaama ánatagitata yauwéqma kóuraamanibo min-íyápómá Îtuma paá Yérútáárebaq máqe-uraiye. ánibo anóayaa aboámá paá Yérútáárebaq Îtuma máiqtabama íaonaraaye. 44 anóayaa aboámá téta káqo-kayukate uréire kéiyaa téta tirááye. miráitata anóayaa aboámá móra-wagaama uréire umá yeqtí aanábóyóparabi móra-marukaq-wayukayopaqa abáá urááye. 45 anóayaa aboámá abáá óyamanibo íaonaraaye. miráitata Yérútáárebaq yauwéqma uréta Îtumma abáá urááye. 46 yenákámá abáá kéoyana kaumo-kánáámá yáwitata anaaékaqa aónááyamma anó-monoq-naupaq yirááti-wayukati aúkáapi máqe-uraiye. ánibo Îtuma aamá temmá kéitena yemmá anónnáma yauwéqma yekáráq ítama aónaraiye. 47 Îtun áama kéiteta yemá Îtuni itaí-yátááqtábámá wemmá aamá ítáawana yauwéqma tin-áítábágáráqá ítama iyánáaq urááe. 48 ánibo anóayaa aboámá Îtumma aónatuweta anómma iyánáaq urááye. anóama Îtumma timá ámikaiye: “ketáaniko, emá nôraq itaawáq kekárátámá mirá kéumatikaano? enabotê kekárátámá anómma umaayágitaka kerátámá eqtábá abáámá kéuye.” téna Îtumma anóama tiráiye. 49 miráimanibo Îtuma yauwéqma maará téna timá yímikaiye: “kenákámá nôraq itakawáq keqtábámá tibáá kéoyo? aqá kemá ketiboní naaúpaqo mánunayabama kenákámá íyaq ítaraayo?” téna Îtuma tiráiye. 50 ááqibo Îtuma min-áímmá tiqtábámá anóayaa aboámá áaimma íma ítama arútaraaye.\n51 ánibo Îtuma anóayaa aboátê kóureta Náátárêtibaq uréta aati-aatimá Îtuma anóayaa aboátí yáama wakáiye. wenanóama aákaq íní-qtataaqa aúyánápí matokáiye. 52 ánibo Îtuma anómma aúkitana wení itaí-yátáákógáráq wenáúgogaraq íráqôniq urááye. Áánûqtugaraq maa-márábíké-káyúkágáráq aónaamma íráqôniq uráiye.


Atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ deiłchozhii - Wikiibíídiiya\nAtʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ deiłchozhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lipaugus" deiłníigo deiyózhí. Atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ deiłchozhii éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ - Wikiibíídiiya\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dolichophis schmidti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 20–60di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo yistłʼin.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ éí naʼatsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní yilghał; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Your search for the mode Neuter Imperfective (NI)\nhas returned 9 entries\nNeeznáadigóó ’oolkiłgo ’áłah ’aleeh daaní.\nten.at-toward time-GO meeting pl-4-say.NI\nThey say the meeting is at 10 o’clock.\nSource: YM 1987:337, Speaker: Natalie Desiderio\ndishní say itfind in Navajo Verb Modes\nHa’át’íí baa ’áłah ’aleeh jiní?\nwhat 3-for meeting 4-say.NI\nWhat are they saying the meeting is about?\nSource: YM 1987:337, Speaker: Tyler Tinhorn\nTł’óo’di kǫ’ diltłi’ bikáa’gi chéch’il ła’ dináádísh’nííł.\noutside-at fire 3-burn.NI 3-on-at oak some fire-again-3-1-move.PlO.I\nI put some more oak on top of the fire burning outside.\nSources: YM 1987:319, YM 1987:321, Speaker: Lorene B Legah\ndiltłi’ burnfind in Navajo Verb Modes\ndináádish’nííł put more of them into the firefind in Navajo Verb Modes\ntł’óo’di outsidefind in Navajo Adverb Lexicon\n’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.\ncandle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN\nI’m burning the candle sitting here.\nSources: YM 1987:319, YM 1987:684, Speaker: Sharon Nelson\nSi-Perfective Neuter (SPN)find in Navajo Verb Modes\nsédá sitfind in Navajo Verb Modes\n’Asdzą́ą́ Báhóózhóní yinishyée dooleeł.\nwoman happy 1-called.NI future\nMy name will be Happy Woman.\nSource: YM 1987:769, Speaker: Sharon J. Nelson


Ayáásh tseentélí łizhin dóó dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nAyáásh tseentélí łizhin dóó dibéłchíʼígíí\nłizhin dóó dibéłchíʼígíí\nAyáásh tseentélí łizhin dóó dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhipidura nigrocinnamomea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łizhin; binátsʼiin éí łigai; bitseeʼ éí nteel; bidaaʼ éí diłhił.\nAyáásh tseentélí łizhin dóó dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Chʼizhaazhiiłbáí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhiiłbáí dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argya rubiginosa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼizhaazhiiłbáí dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\n(→ Tábąąh nátsʼįįłgaii dóó bikʼéí)\n(→ Łeetʼoh daʼííłʼíní)\n(→ Atʼąąʼ deiníłʼíní dóó Tsinyiʼ deilzhahii dóó bikʼéí)\n(→ Tseewoshí dóó bikʼéí)\n(→ Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí)\nŁeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Furnariidae" deiłníigo deiyózhí. Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí éí 220 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo ndaashchʼąąʼ łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł; łaʼ éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yázhí deilghał ałdóʼ.\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsʼaaʼ yitłʼóhí


Kin Łigaaí (kinsááʼ) - Wikiibíídiiya\nKin Łigaaí (kinsááʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Kin Łigaaí (kinsááʼ) yaa halneʼ dooleeł. Kin Łigaaí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nKin Łigaaí *\nKin Łigaaí éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; Tó Naneesdizí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Adah Hosh Łání Náhookǫsjígo éí sinil.\nKin Łigaaídi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ; dííshjį́į́góó éí kinsááʼ.\nKin Łigaaí éí 35°09′46″ NHK dóó 111°07′04″ EʼE-gi bił hazʼą́. Kin Łigaaí éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,433 adéesʼeez.\nNaalyéhé bá hooghan áadi siʼą́ ńtʼę́ę́ʼ.\nKin Łigaaí, 1890 yę́ędą́ą́ʼ éélkid\nTó Naneesdizí Bił Hahoodzodi kinsááʼ naaznilígíí


Dáádziilii bikʼos halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nDáádziilii bikʼos halbáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Dáádziilii dóó bikʼéí Dáádziilii íiyisígíí\nDáádziilii bikʼos halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachyramphus major" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diniltsxo; bikʼos éí halbá; bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nDáádziilii bikʼos halbáhígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Lókʼaatah chʼał niłtólí ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nLókʼaatah chʼał niłtólí ntsaaígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Chʼał niłtólí\nchʼał niłtólí ntsaaígíí\nLókʼaatah chʼał niłtólí ntsaaígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centrolene antioquiensi" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí bibid dóó bitéél niłtólí (bigháhootʼį́), áko bijéí yitʼį́į łeh.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bikʼiiz éí łigai; binááʼ éí dinilbá.\nLókʼaatah chʼał niłtólí ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.\nChʼał niłtólí ánínígíí · Chʼał niłtólí bikeeʼ łitsooígíí · Chʼał niłtólí bikeeʼ łitsxooígíí · Chʼał niłtólí bikʼiiz dinilgaaígíí · Chʼał niłtólí bikʼiiz łigaaígíí · Chʼał niłtólí binááʼ łibáhígíí · Chʼał niłtólí dah daaltsooígíí · Chʼał niłtólí dah daalzhinígíí · Chʼał niłtólí dibéłchíʼígíí · Chʼał niłtólí łitsogo łikizhígíí · Chʼał niłtólí niłhinígíí · Chʼał niłtólí nizhónígíí · Chʼał niłtólí yistłʼinígíí · Dziłtah chʼał niłtólí ntsaaígíí · Dziłtah tábąąh chʼał niłtólí · Hodíłchʼiltah chʼał niłtólí binááʼ dinilbáhígíí · Hodíłchʼiltah chʼał niłtólí dah daaltsxooígíí · Hodíłchʼiltah chʼał niłtólí łitsxogo łikizhígíí · Lókʼaatah chʼał niłtólí ntsaaígíí · Tábąąh chʼał niłtólí binááʼ łibáhígíí · Tábąąh chʼał niłtólí binákʼee łigaaígíí · Tábąąh chʼał niłtólí ntsaaígíí · Tsinyiʼ chʼał niłtólí diłhiłígíí\nChʼał bijéí niłtólígíí · Chʼał niłtólí bijéí łigaaígíí · Chʼał niłtólí łitsogo yistłʼinígíí · Chʼał niłtólí nahakʼízígíí · Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼał niłtólí · Haltsooítah chʼał niłtólí binákʼee łigaaígíí · Hodíłchʼiltah tábąąh chʼał niłtólí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał niłtólí · Tsįyaa chʼał niłtólí\nChʼał niłtólí bizábąąh łigaaígíí


Dlǫ́ʼiitsoh ádaałtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\n(saad "Dlǫ́ʼiitsoh áłtsʼózígíí" hasínítą́ą́ʼ)\nDlǫ́ʼiitsoh ádaałtsʼózígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́, áádóó éí dį́į́ʼtsʼáadah ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Genetta" deiłníigo deiyózhí.\nDíí naaldlooshii éí tsintahgi dóó tłʼoh naazkaadgi naakai; łaʼ éí ndahóółtseiigóó dóó doo ndahałtingóó naakai ałdóʼ, áádóó éí tłʼéeʼgo dóó hííłchʼįʼgo naakai łeh.\nDlǫ́ʼiitsoh ádaałtsʼózígíí éí łibá dóó yishtłʼizhgo naashchʼąąʼ, áádóó éí bitsʼíís łikizh dóó bitseeʼ noodǫ́ǫ́z. Nááná éí bíchį́į́h nineez dóó bijáád ádaałtsʼózí. Bitsʼíís éí 1–2di adéesʼeez[?] áníłnéez łeh; bitseeʼ éí bitsʼíís aheeníłnééz. Díí dlǫ́ʼiitsoh éí dį́įʼgo da dahidídloʼ áníłdáas łeh.\nDlǫ́ʼiitsoh ádaałtsʼózígíí éí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai; chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł; naʼastsʼǫǫsí dóó jaaʼabaní éí deilghał.


Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nNaaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bizééʼ łitsooígíí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pternistis leucoscepus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaʼahóóhaiłbáhí éí bitsʼíís diłhiłgo łibá dóó łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łibá; biniiʼ éí łichííʼ. Bitsʼíís éí 0.8–1.2 adéesʼeez[?] áníłtso.\nNaaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bizééʼ łitsooígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.


Atʼąątah bolbolii bitéél łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah bolbolii bitéél łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chlorocichla flaviventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nAtʼąątah bolbolii bitéél łitsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Atseentélí bítááʼ halchíʼí - Wikiibíídiiya\nAtseentélí bítááʼ halchíʼí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ortalis erythroptera" deiłníigo dayózhí.\nDíí atseentélí éí bitsʼíís yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bítááʼ éí łichííʼ; bitéél éí dinilgai łeh. Bitsʼíís éí 1.5–2 adéesʼeez[?] áníłtso.\nAtseentélí bítááʼ halchíʼí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Dziłtah tseewoshí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah tseewoshí łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptasthenura aegithaloides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDziłtah tseewoshí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Galerida theklae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitéél éí dinilzhingo łikizh; bidaaʼ éí diniltsxo.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Jádídlǫ́ʼii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nJádídlǫ́ʼii bizééʼ łigaaígíí\nJádídlǫ́ʼii bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pheugopedius coraya" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łigai; binákʼee dóó bináyaah éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nJádídlǫ́ʼii bizééʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 7 Níłchʼitsoh 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Mat 26 | `AWB | STEP | Sísaga moke mah ehwéh síwáhnoraruena ite we kérahwána keyábé,\nWahnah kegá Sísa subiq suaneheéra moráénu ehwéhne.\n(Máhka 14.1-2, Árúka 22.1-2, Sóni 11.45-53)\n1 Sísaga moke mah ehwéh síwáhnoraruena ite we kérahwána keyábé, 2 Téhtaré wéhékáh sótaikúwana apahtáróráq sótaikú iahreraq ko tánáhráq ▼\n▼ Sótaikú siahreraq ko tanáhráqsábé éhwéhmé púku anehepeqte séhíráméManikáne Púkuipéq Kéh Áwahe Éhwéhne ue kéhrabeq tagáhno.\nsinae. Minayabe ahtebahwe. Mi tanáhráq íné wehukení úku aní awankátaq táhparageheéra móintagéhe úwe.\n3 Mi tanáhráq Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Asiu kené aboawah wehreqka wahnah aní wenáwíq Káíyápásane nahtapeq momiwíuwe. Káíyápásawe Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahne. 4 Mi kegá sío síoéra, Sísawe árahue epéq táhtoqme mósubiq suanéhnkono íwíáhuwe. 5 Mira íwíáhéra, Áhnte wehekéqká táhutahurirataq ehwehéra tobehiyehboq Sísa pehraganehe uwe.\nPeh morá ínínká Sísane ayahqnopeq wéri abaq ato ehwéhne.\n(Máhka 14.3-9, Sóni 12.1-8)\n6 Pétáni suwahpeqte ání Sáímóniwe anotah nao wagú anine. Minayabe mó kegá, Náonkakaq Sáímónie ue wéhuwehu áwíratówe. Sísaga Pétáni suwahpeq ména mi aníné nahtapeq 7 táhutahurúwana peh morá ínínká áhnte moné tahnsa wérí ano antéhyá mewe sure Sísane ayahqnotaq antiatowe. 8 Antiatowara ite Sísa kérahwána kegá mina tagéq abiahnsanéq iteite náhenéq, Aneqsabé pehipi antiatehro? 9 Íre pehipi antiatéhtáq tahirímé mi werí paiqme áhnte moné mewena tabonah ke nárí irino ewane.\n10 Ewanana Sísaga itene ehweh irena itensabé, Aneqsabé mi inínsábé awehgu ataho? Wega mira aintéh sánsámé kaweq sansáne. 11 Tabonah kewe ahriahri iteba mía míowe. Ínéwé ahriahri iteba íre mía míainie. 12 Íné maisarageheéna mi inínká ninonkataq wéri anti aintena kaweraintéhre. 13 Teiníboq írátíáhro. Kaweq ehwéh mah marákó márákó teri terinirataq wega amahnága mirai naneq ehwehnkákáq terigéhe. Terírataq íréhra kegá wéri abaq intéh ínínsábé iwíáhigehe úwe.\nSúrásaga wahnah keyábé, Ite meiqmena Sísaba móitaníe ú ehwehne.\n(Máhka 14.10-11, Árúka 22.3-6)\n14 Ite Sísa kérahwána ke airápété téhraníté míahwane. Itebaté ání wenáwíqtare Súrása Ísíkáríótie. Wega Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kébá pokue 15 sensabé, Sísa iteba méáúwáhnaraqmé aneq nánianéhbo úwara wega mirainkeheéra sega 30 ebáh móné we náwúwe. ▼\n▼ Mi 30 ebáh mónéwé árahue monébómo. Itega íre tagarione. Wehukega iwíáhéra ákáhtaq áhnte monée íwíáhowe.\n16 Náwúwana wega se Sísaba mórite tanahráqsábé iwíáhue kabarúwe.\nSísareq we kéró kereqka moráráq táhutahuru ehwéhne.\n(Máhka 14.12-21, Árúka 22.7-14,21-23, Sóni 13.21-30)\n17 Íre múí párétí né tanahráq súwe. Mi tanáhráq ebeqte wéhékáh ite we kérahwána kegá Sísaba séq wensabé, Sótaikú tanahráq iahreraq kéh táhútáhúq nankehboq eheq kogaweratanéhnkono ue kasenowane. 18 Kasenowanana wega peh morá ánínsábé iwíáhéna itensabé, Sarúsarama suwahpeq teiátáu anípá pokue wensabé, Íwáhnori anínká mahraréna, Íné tanahráq aiq sire. Ínéreq íné séníráh kéreqka arene nahtapeq sótaikú tanahráq iahreraq kéh táhútáhúq nanehe ire koreawéro úwe. 19 Koreawéro úwaq itega mi ehwéh sehgieq mitaq sótaikú tanahráq iahreraq ko tahutáhúq kawerarahwáne.\n20 Íó tupekútaq Sísareq ite airápété téhraníté we kérahwána kereqka tútuue táhutahurowane. 21 Táhutahurowanaraq Sísaga itensabé, Teiníboq írátíáhro. Ite míáhrabeqte ánínká néne naruo kowerirankéhe úwaq 22 ite we kérahwána kegá ireq irupipeq umeh agúwe. Umeh agúwaq ite morání moránínkáue Sísansabé, Néne Wahnahno, arega ínénsabe irareno ue kasenowane. 23 Kasenowanana Sísaga itensabé, Ínéreq moráráq páréti wahba parétáhípéq pámbáhúya anínká néne naruo kowerirankéhe. 24 Kowerirahnaraq Manikáne ehwehnka aiq irarinserah íné wehukení úku aní pukinie. Néne naruo kowerirahna aní anotahtaq kamah awinawire. Wenanoga we íre maqmiotaq tahirímé aiq kaweri irino úwana 25 Súrása Sísane naruo koweriranaú anínká wensabé, Íwáhnoraníno, arega ínénsabe irareno úwana Sísaga wensabé, Arerega aiq iraréne úwe.\nSísaga párétiakáq sera ano ko kahpúákáq náriu ehwéhne.\n(Máhka 14.22-26, Árúka 22.15-20, I Kórína 11.23-25)\n26 Itega táhutahurowanaraq Sísaga páréti mewena Manikánsabe kaweróne atena keqme ite we kérahwána ke náiena itensabé, Mahnawé niwaq mire. Nahro úwaq nahwane. 27 Nahwanana náhníáq sera ano ko kahpú mewena Manikánsabe kaweróne atena náiena itensabé, Itega ómiga moke nahro. 28 Néne korahq mire. Néne korahq tuinaga itereq áhnte mó kereq Manikánka insahwé aitena itene ahbabáq kaweraitankéhe. 29 Teiníboq írátíáhro. Náhníáq sera ano mahtaq mó íre nanie. Mókake Nániboga wahnah wahnahnirabeq itereq o será ano nanehe úwe.\n30 Itega Manikánsabe iwíáh íwíáh igonkónéq máhpeq tueyokéq Óríwi sawéhrápéq pokowane.\nSísaga Pítansabé, Íné nuwaniewóne ú ehwehne.\n(Máhka 14.27-31, Árúka 22.31-34, Sóni 13.36-38)\n31 Sísaga itensabé, Manikáne ehwehnka mahraréna,\nÍnéga sipisípiq Wahnáh subiq súáhnaraqmé moke sipisípiqmarínká kobeq séberigehe ire.\nMi ehwéhnká irarinserah ibora ínókáhpéq ite ómiga íné nueq kobeq séberigehe. 32 Manikánka íné oganúq intahnaraq Kehrari marákórápéq ebeq konaq inehe sigehe úwe. 33 Úwana Pítaga Sísansabé, Ómiga are áúwéhrataqmé ínéga íre auwanauge úwana 34 Sísaga wensabé, Teawiníboq írátíahno. Ibora ínókáhpéq kokórega ehwehnina ínaraq arega íné íre tagaríóge apahtáróráq irariniewóne úwe. 35 Úwana Pítaga wensabé, Mó kegá arereq ínéreq iubiq íúwéhrataqmé ínéga, Are aiq tagaríóge atanauge úwaq moke ite Sísa kérahwána kegá Pítaga irarú serahnowane.\nSísaga Késémáni matábúráq kobúrerú ehwehne.\n(Máhka 14.32-42, Árúka 22.39-46)\n36 Sísareq ite we kérahwána kereqka mitaq sueq Késémáni matábúráq pokowane. Sísaga itensabé, Ite mahtaq tútuue míehrana íné móbeq kobúrerono éna 37 Pítareq Sébérine ahninkáwáráréreq móbeq móritowe. Móritena wene arupipeq anotah uméhue págege agúwana 38 wega sensabé, Nirupipeq anotah uméhinka pukorahuge. Mahtaq tótuqméq tagaríáhro éna 39 se suena wahtotaq móbeq pokéna marakóraq káuqmunue ména púrerúwe. Púrerue mahraréna, Nániboo, are awahbáhnaraqmé nirupipeq umehi naneq menuwahráhóne. Íre íné nuwahbeh sansá peh are awahbeh sansánúno ue púrerúwe.\n40 Púreraruena we kéró anitóbá kouwekúwara sugówana tagówe. Wega Pítarehyabe, Pehgáriq tanáhráq árahinsabé íre tótuqméq tagariaho? 41 Iteiyuwanka kaweq sansánsábé suwahbehre. Peh itene inonka mareqmareréq íre miraorahowe. Owainawanka ahbabáq aitehnehboq tótuqméq púreroro úwe.\n42 Púreroro éna mónkakáq se suena kobúrerúwe. Púreréna mahraréna, Nániboo, nirupipeq umehi naneq íre menuwahnayabé are awahbeh sansá sehginie úwe.\n43 We kéró anitóbá mó kouwekúwara anotah mukúqmáhkúru puara se peh sugówe. Sugówana tagéna 44 Sísaga mónkakáq suena pokue apahtáróráq monseráhnue púrerúwe.\n45 Púreraruena seba kouwekúwara sensabé, Ite peh ahrenaneheéq sugaho? Írátíáhro. Íné wehukení úku anípá ahbabáq ke kowerire tanahráq aiq sire. 46 Pokonehboq irigoro. Tagahro. Néne naruo koweriréh ánínká aiq sire úwe.\nSúrásaga Sísane naruo koweriro ehwéhne.\n(Máhka 14.43-50, Árúka 22.47-53, Sóni 18.3-12)\n47 Sísaga ehwehnútaq Súrása we kéro anínká súwe. Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq Asiu kené aboawah wehreqka áhnte mó ke eqmaq súówara sega pokamarinkákáq sahmárínkákáq Súrásareq moráráq suwe. 48 Seneherautaq koweriro anínká su ke teriena, Ínéga nánkóqnahna anímé Sísa wire. We táhtoráhro úwe.\n49 Minayabe Súrásaga Sísaba apubúue séna wensabé, Íwáhnoraníno, aiq míahno éna nánkóqnówe. 50 Nánkóqnówana Sísaga wensabé, Néne iyahnabo aníno, arega mirainie íwíáhóna naneq apubúue miraúno úwara wereq su kegá Sísa ambubuue táhtotíówe.\n51 Táhtotíówana Sísareq mío anínká wene poka mewena Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítéh áníné arambehri aní apiwe wene ahre kiraq auwowe. 52 Kiraq auwowana Sísaga wensabé, Arene poka sabiruo. Itega ebeho naneq mewe ebehirataq mó kegá mi naneqtaté iubiq suagéhe. 53 Nánibonsabé, Séhréh ainto teawútáq tahirímé séhréh aintanieéna áhnte íópeqté ké ínéba eqmaq súéh irino. Minayabe íre ahtebaho? 54 Ínéga mina tahnsanutaq tahirímé íné pukonayabé Manikáne ehwehnka árahue aiq pútaragi iripo úwe.\n55 Sísaga weba su keyábé mahraréna, Aneqsabé aebó ání táhtoráhnserah pokankakaq sahnkákáq íné meniraneheéq seo? Mó wehekáh mó wehekáhnue Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náhtápéq tútuue íwáhnorurautaq mi tanáhráq itega íné íre táhtotiarowe. 56 Manikáne ehweh iraru kegá sehiranu ehwéh aiq pútaraginkeheéq miraowe úwaq ite we kérahwána kegá Sísa auweq pehbeheráh pokowane.\nWahnah kegá Sísa ehweh ató ehwehne.\n(Máhka 14.53-65, Árúka 22.54-55,63-71, Sóni 18.13-14,19-24)\n57 Mi tanáhráq Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahme wenáwíq Káíyápásae. Mósísine ehweh síwáhnoro kereq Asiu kené aboawah wehreqka Káíyápásane nahtapeq momiwíue míówe. Momiwíue míówara Sísa táhtoró kega we meqmera Káíyápásane nahtapeq móátówe. 58 Se mótaq we mótarue Pítaga sinehe kaqme kure nahnoerápéqté mátábúráq párísiwarí máhpeq tútuue míórabeq kéna sega Sísa aneronehrabomo éna taganieéna tútuue míowe.\n59 Sísa subiq suaneheéra Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéreq moke mó kaunsírí kéreqka Sísansabé péhe éhwéh atéhra keyábé kabaruwe. 60 Kabaruwara áhnte kegá iriwe méra péhe éhwéh teríúwe. Sega teríú ahbábáq Sísa íre subiq suahráhu ahbábáre. Sinehe mó anítégá iriwe méra mahraréra, 61 Mah anímé aiq mahraréna, Ínéga Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náh sokoruqme apahtáró wéhékáh mó pearahráhuge uraire uye.\n62 Uyana Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahnka iriwe ména Sísansabé, Mi anítégá iraréya ehwéhmé arega íre terieráhono? Sene ehweh aiq pútaq ehwéhpo úwana 63 Sísaga íre iraria peh ehiya míowe. Peh ehiya míowana wega Sísansabé, Maniká oga mía míai anínká tagaríéhtáq pahsuqme teio. Manikánka ite Asiu ke meirena kaweraitankeheéna peh morá ání omaq atowe. Arewe mi anípo? Arewe Manikáne ahninkáwábo? Pahsuqme teio úwana 64 Sísaga wensabé, Arega aiq iraréne. Teiníboq írátíáhro. Íné wehukení úku aní Manikáne ayah púpeq tútuue ména íópeq írábúyápipeqté tuonaq tagagehe úwe. 65 Úwana Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kéné wahnahnka mi ehwéh irotaq abiahnsanú púana wene korósi subansuena mahraréna, Manikánsabe íre kaweq ehwéh atéhre. Minayabe mó keyábé móme íre kasenoro. Ahqáho. Wega Manikánsabe íre kaweq ehwéh atéhraq íráhwe. 66 Minayabe aneratanéhnkono úwara sega wensabé, Wega ahbabáq ehweh aiq irari puaq subiq suo atanéhe uwe. 67 Táhmaro kegá Sísane auranabiah tehqni atera siyahtate subiqmárówe. Táhmaro míó kega we siyahpóra subera wensabé, 68 Are Manikánka omaq ato aníninaraqmé are subiqmaréh ání insebo? Teio uwe.\nPítaga, Sísa íre tagaríóge ú ehwehne.\n(Máhka 14.66-72, Árúka 22.56-62, Sóni 18.15-18,25-27)\n69 Pítawe máhpeq mátaburapeq tútuue míowana arambehri ahrárígá weba séna wensabé, Are Kehrari marákórápéqté ání Sísareq míarone úwe. 70 Sísareq míarone úwana ómiga írátíótaq Pítaga ahqáho atena mi ahráríyábé, Arega iraréna ehwéhmé íre ahteboge éna 71 mitaq suena ogesáh ogesáhraq kowíowe.\nKowíowana mó arámbéhrí áhrárígá we tagéna wereq míó keyabé, Mah anímé Sísa Néhsara suwahpeqte ánínseq míaraire úwe. 72 Úwana Pítaga mó ahqáho atena, Pópoqnahga tagaríéhtáq aiq pútariahnsanuge éna, Arega iraréna anímé íre tagaríóge úwe.\n73 Mótaq tahnsa mitaq míó kega Pítaba séra wensabé, Arereq wereqne ehweh peh morá éhwéh púah are wenawahrah aní móne uwana 74 Pítaga ehbonéna mahraréna, Pópoqnahga tagaríéhtáq itega irare anímé íné íre tagaríóge. Ínéga péhe éhwéh teawénaraqmé Manikánka íné nubiq suankéhe úwana kokórega ehwehnúwe.\n75 Kokórega ehwehnúwana Sísaga teawu ehwéh Píta ahreraq konsabe iwíáhúwe. Mi ehwéhnúmé, Kokórega ehwehnina ínaraq arega íné íre tagaríóge apahtáróráq irariniewóne úwe. Kokórega ehwehnútaq Pítaga mi ehwéh iwíáhéna máhpeq tueagéna anotahtaq ibisówe.


Rom 11 | `AWB | STEP | Ísara kewe saiyo ke míáhnsábé kase ehweh kéhre. Manikánka sensabé anetaníbo éna kaqsuehro? Írakaumo. Ínéwé Ísara aní múge. Íné Ébáráhmane anahwa úge. Íné Pénsámíni kahnáh ání múge.\nManikánka Ísara keyabé arutaboirarito ehwehne.\n1 Ísara kewe saiyo ke míáhnsábé kase ehweh kéhre. Manikánka sensabé anetaníbo éna kaqsuehro? Írakaumo. Ínéwé Ísara aní múge. Íné Ébáráhmane anahwa úge. Íné Pénsámíni kahnáh ání múge.\n2 Manikánka naho íwíáhue omaq sito ke amahnága íre kaqsúéhre. Manikáne ehwehnka Éráísa éhweh irarime aiq ahtebaho? Éráísaga Ísara kené ahbabáqsabe Maniká teawena,\n3 Néne Wahnahno, sega arene ehweh irare ke aiq subiq sutowe. Arensabé iwíáh íwíáh atonarabeqte táhbé aiq sokorúáhwe. Ínébataq míónsábé sega íné ninebahrue nubiq suaneherawoe úwe.\n(1 King 19.10,14)\n4 Mi ehwéh mirarúnsabe Manikánka aneq ehwéh teawuwo? Wega mahraréna,\nÍnéga se omaq sitó púara áhnte wehuké 7 táhúséni (7,000) wehuké íné íre nuwera péhe máníká wenáwíq Páhrinsabé íre káuqmunue iwíáh íwíáh atáhwe úwe.\n(1 King 19.18)\n5 Mina inserah ibora táhmaro ke Manikáne sansá íre susa peh kaweqtaq míáhwe. Manikánka ite arutaboirue séhréh aitena, Néne animárí móe ue omaq itéhre. 6 Íre itega arambehriúnayabé peh wewega arutaboirue séhréh aitena omaq itéhre. Manikánka itene arambehriúnayabé omaq itéhtáq tahirímé séhréh aite sansa íre kéh irino.\n7 Minayabe aneq iwíáhonehnkono? Áhnte Ísara kegá, Kaweqtaq mé sansa sehgioneheqmúne éra íre miraorahowe. Peh morá Manikánka omaq sito kega ahtebowara mó kegá sirupipeq íre irahráhuwe. 8 Minayabe Manikáne ehwehnka aiq mahraréna,\nManikánka múguwahgu iwíáh aritowara se súgó ke tahnsa úkéra pusa ké tahnsa úkuwe. Sene siuranka íre tagia sene siahrega íre irahráhowe. Amahnágaákáq se mina tahnsa míáhwe ire.\n(Lo 29.4, Aisaia 29.10)\n9 Tébítiga minayabe aiq mahraréna,\nKahnkapi wah paríéhrana tahkapi póéráhq subitíéhrana ebahnka wehukeníné aigárá subínserah sega wahba táhútáhúrorabeq anotah kamáh ariena subipáharuanawire.\n10 Sene siuranka íre tagahrahéra múguwahguigehe.\nSe sibobiah antera ké tahnsa ahriahri nogigéhe úwe.\n(Buk Song 69.22-23)\nManikánka nahnso ke kawerarito ehwéhne.\n11 Íné kase ehweh kéhre. Ísara kegá Manikánka kawerarítéh sánsá íre ahtebahnsabé ahriahri peh ahbabáq ke míaneherabo? Ahqáho. Írakaumo. Sega Manikáne sansánsábé, Iuwahriehre ensabé we awahbeh sansánue nahnso ke kawerarítéhre. Ísara kegá mina tagéra iwíáhéra, Ite minayabe iuwahbehre. Ite moq kaweraito igeheéna nahnso ke kawerarítéhre.\n12 Ísara kegá Manikánka kawerarítéh sánsánsábé iuwahriehre ensabé Manikánka mah kehiná kéhíná séhréh arítéhre. Ísara kegá Manikáne sansá sinehepeq súónsabe wega nahnso ke séhréh arítéhre. Mókake áhnte Ísara kegá Maniká awahbeh sansánsábé suwahbáhnaraq ite tagarionawe mi kereq mó kereq áhnte kaweraritankéhe.\n13 Nahnso keo, amahnága ite ehweh teiúge. Manikánka ínénsabe, Néne ehweh nahnso ke korerio éna eqmaq núwátái puana néne arambehri áhnte kaweq arámbéhrí wíre íwíáhuge. 14 Mira íwíáhunsabé táhmaro nánuwahrah Isárá kégá néne arambehri tagéra iwíáhéra, Manikánka ite moq meirena kaweraiteyabe iuwahbehre éra Manikápa kouwekirataq kaweraritankéhe.\n15 Manikánka Ísara keyábé ahqáho aritonsabe nahnso ke insahwé aritena kawerarítéhre. Wega Ísara keyábé kowe aritahnaraq se pusa ké oga úkonserahnue míagehe.\n16 Asiu kegá sene sánsánéra ákáhtaq wíti paráwáh mewe páréti tírótáq peh morá párétí Maniká áwéwe. Maniká áwé puara mó ákáhtaq wíti paráwáh mewe tíró párétí moke Manikáne wire. Manikánka awanká ánúq matiahnaraq moke ayahnaweakáq wewene úkire.\n17 Ísara kewé kaweq oríwí awánká tahnsa míáhwaq ite nahnso kewé abehq óríwí áwánká tahnsa míáhwe. Manikánka kaweq oríwí áwánká ayahnawe apiruena ite abehq óríwí áwánká ayahnawe mitaq táhparena táhrarowana kaweq awánká ano kéhnsábé kawerue kíréhre. ▼\n▼ Ísara kegá sene sánsánéra óríwi awanká íre kaweq ayáhnáwé apiruera mó kaweq awánkátápéqté áyáhnáwé apiruqme mitaq táhparera táhraráhwana kirena kaweq oríwí sérá íyéhre.\n18 Ite amahnága kaweqtaq míáhnsábé Ísara ke kiotaikúne íwíáhiyehboq peh tábúsoqme iwíáhoro. Ite awanká ayahnawe tahnsá míáhwe. Awanká ayahnawe anonka ánúqtaq íre tuire. Írakaumo. Awanká ánúq anonka ayahnawerapeq kíre.\n19 Itega mahraréq, Manikánka ite awanká ayahnawe ákáhnababí táhparanieéna mibeqté áyáhnáwé apirutaire eme 20 aiq pútaq ehwéhnowe. Ísara ke Sísansabé íre aiq pútare atáhnsábé apirúéhre. Ite nahnso ke Sísansabé aiq pútare atáhnsábé Manikánka ite kaweq awánká ákáhnababí táhparéhre. Minayabe ite píribahriiyehboq áhreue míáhro.\n21 Manikánka téh kárái ayáhnáwé apirutainserah ite píribahri ke míéhrataq ite moq apiruankéhe. 22 Kawerue iwíáhoro. Manikámé arutaboiri aní ména kamah aieráhi aní míéhre. Wega wene sánsánsábé suwahrieh ke kamah ariena ite wene ehwehnsabé suwahbeh keyabé arutaboirire. Wene ehweh íre sehgírataq ite moq apiruena kamah ainkéhe.\n23 Manikánka apiruo ayáhnáwéwé táhparena táhrawe kawerarahráhire. Ísara kegá sene píribahri sansá suera aiq pútare atéhrataq wehukenínká apirúéh áyáhnáwé kaweraréhnserah Manikánka Ísara ke kaweraritahráhire. 24 Wehukenínká abehq óríwí áwánká ayahnawe mewe kaweq oríwí áwánká ákáhnababí táhparena táhrawe kaweraréhre. Mina inserah Manikánka ite nahnso ke kaweraitáráire. Kaweq oríwí áwánká ayahnawe mewe seyene kaweq oríwí áwánká ákáhnababí táhparena táhrue kaweraréh sánsámé íre págege sansáne. Mina inserah Manikánka Ísara ke mókake kaweraritankéhe.\nManikánka nahnso kéreq Ísara kereqsabé arutaboiri ehwéhne.\n25 Néne iyahnabo anímáríno, itega kawerue ahtebageheéna menah Manikánka íre pahsutai ehwéh amahnága teiníe. Ite ahtebehrataqmé píribahri anímárí íre míagehe. Amahnága Ísara kene sirupipeq págegeéra Manikáne sansá íre íráhwe. Mókake nahnso kegá awehraq wene sánsá sehgírataqmé Ísara kegá iragéhe. 26 Mi tanáhráqmé Manikánka moke Ísara ke merirena kaweraritankéhe. Minayabe Manikáne ehwehnka aiq mahraréna,\nKaweraritahna anínká Sarúsarama suwahpeq sínaraq wega Sékópane anahwaréhne ahbabáq kaqsuankéhe ire.\n27 Manikáne ehwehnka mó mahraréna,\nSigaqnaréh teriunserah sene anahwaréhne ahbabáq kaqsuaníe ire.\n(Aisaia 59.21-21, Jeremaia 31.33)\n28 Ísara kegá Sísa éhweh irera iuwahriehre ensabé Manikáne naruo úkurowaq ite nahnso kegá mi ehwéh ireq sehgíówe. Manikánka Ísara ke téh omaq sitena sigaqnaréhyabe naho arutaboirú púana amahnága sinahwaréhyabe moq arutaboirire. 29 Manikámé íre mó iwíáh mó iwíáhi aní míre. Wega náwinie íwíáhínaraqmé náwinawire. Wega aiq omaq sitóge ínaraqmé anehemé íre kaqsuankéhe.\n30 Menah ite nahnso kegá Manikáne ehweh anterutowara amahnága Ísara kegá wene ehweh anterúáhnsábé wega itensabé arutaboiréna séhréh aitéhre. 31 Ísara kegá Manikáne ehweh anterúáhwana Manikánka itensabé arutaboiréna séhréh aitéhnserah mókake sensabé arutaboiréna séhréh aritankéhe. 32 Ómi kegá wene ehweh anterúónsabe Manikánka, Ahbabáqka ite saiqnariankehe arítéhre. Anehe wega mah kehiná kéhínásábé arutaboiréna séhréh aritankéhe.\nManikánsabe iwíáh íwíáh atanéhe i ehwéhne.\n33 Manikámé áhnte séhréh aitéh ání ména moke tagarawéna anotah ahtébíá ání míre. Ite peh wehuke míona puaq wega tábúsoqme iwíáhi sansámé itega íre ahtebahrahúne. Wega mirai sansámé itega íre ahtebahrahúne. 34 Minayabe Manikáne ehwehnka mahraréna,\nWehukenínká itene Wahnahne iwíáhwé ahtebahrahiro? Írakaumo. Wehukenínká we áwáhnororahiro? Írakaumo. ire.\n35 Wene ehwehnka mó mahraréna,\nWehukenínká Maniká ebeq náwinana Manikánka íné nánino íwíáhono? Írakaumo ire.\n(Jop 35.7, 41.11)\n36 Manikánka wewega moke kéh náneq mirarowe. We moke kéh náneq áwahe wíre. Minayabe moke kéh náneq peh wewene wíre. We anotah aní púaq ahriahri wensabé iwíáh íwíáh atone. Aiq míre.


Jam 3 | `AWB | STEP | Néne iyahnabo anímáríno, Manikánka ite síwáhnorúna kené arambehri iwíáhue tagéna págegeue ehweh aitahráhire. Minayabe tagaríáhwe. Wega mó Sísa tagaríáh kéné arambehri pehwehrue iwíáhue tagehre. Minayabe wehukega momiwíorabeq síwáhnoro ke áhnte úkiyeho.\nItene ehwehme iwíáhue tagéq pehwehrue irarero i ehwéhne.\n1 Néne iyahnabo anímáríno, Manikánka ite síwáhnorúna kené arambehri iwíáhue tagéna págegeue ehweh aitahráhire. Minayabe tagaríáhwe. Wega mó Sísa tagaríáh kéné arambehri pehwehrue iwíáhue tagehre. Minayabe wehukega momiwíorabeq síwáhnoro ke áhnte úkiyeho. 2 Ite ómiga mótaq mótarue áhwára áhwáraúne. Ehweh iraré tanahráq ahriahri áhwára áhwára ehwéh íre irari anímé kaweqtaq mía míaire. Wene áwéhipeqté éhwéh kawerue wahnahni puana wega wene moke anonka kawerue wahnahnatiahrahire.\n3 Anotah ka wenáwíq ósiga itene ehweh kawerue irankeheéq áwéhipeq áhíniraté iyarone. Miraonaga ite iuwahbehrabeq ósiga meiqmena móítéhre. 4 Sípi soberi sansánsábé iwíáhoro. Sípiwe anotah nanere. Anotah soirírinka sípi tauntahunue pagunoráhire. Sípi soberi anínká pehgáriq awánkátáté miraia náneq paberéhrana sípiga wehukenínká pokinie irabeq pokire. 5 Mina inserah anehbíwé pehgáriq naneréna peh anotah arámbéhrí kéhre. Anehbíga mó ke ahbabáratahráhire.\nIte tagarionawe pehgáriq irágá anotah irárawe abae ague uworapeqté áhnte awánká tahrahire. 6 Ahbabáq ehwéhmé ira tahnsáne. Pehgáriq irágá anotah irárawe abae aginserah ahbabáq ehwéhnká moq abaeue anotah agirana mó ahbábáq áhwárehre. Iraipéqté éhwéhnká ahbabáq iwiáh áhwárehrana ahbabáq anotah agorahire.\n7 Moke ménkámehnkámé, kabarame, weheme sóreq wanípípéqté páhmé wehukene kirabo kamarí úkorahowara wahnahnarítáhwe. 8 Mó morá ánínká wewene ahbabáq ehweh íre saiqnarena wahnahnatiahrahire. Wehenka wehuke pehrana pukorahire. Ahbabáq ehwéhnká apubúue abae agéna wehenka wehukení pehnserahnire.\n9 Itene íwéhipeqté éhwéhnká itene Wahnah Maniká Iteribonsabé iwíáh íwíáh ateq anehe mó ke Manikánka we tahnsá miraro keyabé abehq éhwéh arítáhwe. 10 Iwíáh íwíáh ate ehwéhnkákáq abehq éhwéhnkákáq peh morá áwéhipeqté sire. Minawé íre kaweq sansáne. 11 Néne iyahnabo anímáríno, arahnome kaweq né wanínkákáq abiqnóno wanínkákáq morábíté íre sire. 12 Pópo awánkátáq inunara será íre iyahráhire. Párúq nahníáqtáq pópo será íre iyahráhire. Abiqnóno wanínká né waní íre úkorahire. Minayabe kaweq ehwéhnkákáq ahbabáq ehwehnkákáq peh morá áwéhipeqté sime anotah íre kaweq sansáne.\nKaweq iwíáhi anínká kaweq sansáninkehe i ehwéhne.\n13 Ite míonarabeqte ahtebia ání kaweq iwíáhi anímé insebo? Ahtebia ánínká íre saiyoi anínéna wewene áwíq íre pankeréhre. Peh ahtebia sánsánéna kaweqtaq mía míairara mó kegá we tagéra, Ahtebia áníne igehe. 14 Itega irupipeq mó keyábé anotah abíáhnsánéq ahriahri iteitene íwíq árahue pankeranéhnkono íwíáhirataqmé ite ahtebia ké méq kaweq iwíáhúna ke míone íwíáhiyeho. Péhe íwíáhiyeho. Aiq pútaq ehwéhnsábé péhe éhwéhne atého. 15 Íópeqté Ítéríbógá mina tahnsa íwíáh íre áhwárehre. Írakaumo. Mi iwíáhwé mah marákóípéqté íwíáh wíre. Itene irupipeqté íwíáhgá mina tahnsa íwíáh aitéhrana owainawanka moq mi iwíáh aitéhre. 16 Írátíáhro. Sirupipeq mó keyábé abiahnsanéra ahriahri seyene síwíq pankeráh kégá íre kaweqtaq mía míaowe. Íre kaweqtaq mía míaéra áhnte ahbabárowe.\n17 Íópeqté Itéríbógá iwíáh aitéh íwíáhwé ahriahri kaweq iwíáhe. Manikáne Awanka iwíáh aitéh kégá pehwehrue méq uwaréqme méq mó kené ehweh ireq mó keyábé sirutaboiréq kaweq sansá ariteq anotah anínseq íre áwíqkakaq anínseqsabé peh morá íwíáhéq ehweh pehipi íre iraria miraonehe e ehweh mira aruqarurowe. 18 Itega uwaréqme peh morá íwíáh kahnaraq minawé sotápéq ayu uqmaráhnserah mire. Uwaréqme peh morá íwíáh kahnaraq peh kaweq sansámárí miraorahúne. Minawé sotápéqté ménsáméhnsá kawerue kíréhnserah mire.


Chʼosh chʼééh digháhii dóó Chʼoshłóóʼ - Wikiibíídiiya\nChʼosh chʼééh digháhii dóó Chʼoshłóóʼ\n(saad "Chʼoshłóóʼ" hasínítą́ą́ʼ)\nChʼosh chʼééh digháhii *\n(Tąądee naagháhii *)\ndóó Chʼoshłóóʼ *\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí Bijáád Ádaadinígíí\nChʼosh chʼééh digháhii atʼąąʼ nahalinígíí\n(→ Nihookááʼ tąądee naagháhii)\n(→ Nihookááʼ chʼosh chʼééh digháhii)\nTónteel bibąąh tąądee naagháhiitání\nTąądee naagháhiitání bikágí akałígíí\nTąądee naagháhiitání naalzheehígíí\nTó ńlį́įdi chʼosh chʼééh digháhii\nBeʼekʼidi chʼosh chʼééh digháhii\nTáyiʼ chʼosh chʼééh digháhii\nHashtłʼish chʼosh chʼééh digháhii\nChʼoshłóóʼ bitsʼaʼ ádinígíí\nChʼoshłóóʼ bideeʼ naakiígíí\nChʼoshłóóʼ bizęęs łání\nChʼoshłóóʼ bitsʼáozʼaʼ łání\nChʼoshłóóʼ bitłʼaaʼ yee náhididziihígíí\nChʼoshłóóʼ bitsiiʼ dikʼání\nChʼoshłóóʼ bitsʼaʼ yilzhólí\nTónteel chʼosh bitsʼaʼ heetsʼózí\nTónteel chʼosh bitsʼagháhoodzání\nChʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí\nTséʼą́ąyiʼ chʼosh chʼééh digháhii yázhí\nChʼilátah chʼosh chʼééh digháhii yázhí\nTáyiʼ chʼosh chʼééh digháhii yázhí\nNahoditsʼǫʼ chʼosh chʼééh digháhii\nTónteel bibąąh chʼosh chʼééh digháhii\nChʼoshłóóʼ bitsʼaʼ dijoolígíí\nChʼoshłóóʼ bikeeʼ nteelígíí\nChʼoshłóóʼ bitsʼaʼ heetsʼózí\nChʼosh chʼééh digháhii dóó chʼoshłóóʼ éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 60,000–80,000 ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gastropoda" deiłníigo deiyózhí. Chʼosh chʼééh digháhii éí tąądee naagháhii daolyé ałdóʼ; łaʼ Diné éí díí chʼosh néʼéshjaaʼ binéʼéshtił deiłníigo deiyózhí.\nDíí chʼosh éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí; ńléidi éí ádaadin).\nChʼosh chʼééh digháhii dóó chʼoshłóóʼ éí ałʼąą ádaníłtsogo dahólǫ́; chʼosh chʼééh digháhii éí nihookááʼ naakai łeh, chʼoshłóóʼ éí táłtłʼáahdi dóó táyiʼjiʼ naaldeeh; niʼgóó ndaakaiígíí éí 0.5–2di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh. Táyiʼjįʼ chʼoshłóóʼ łaʼ éí yéigo daantsxaa, náánáłaʼ éí chʼosh doo yitʼíinii atah dahólǫ́, áko éí tʼáá díkwíí millimeters tʼéiyá ádaníłtso.\nChʼosh chʼééh digháhii łaʼ éí bitsʼaʼ dahólǫ́; díí éí Káálsiiyin bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ ályaa, áádóó éí yisdiz łeh.\nNiʼgóó chʼosh chʼééh diikáhii éí łibá dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh; chʼoshłóóʼ éí ałʼąą áádaateełii; łaʼ éí daalkizh dóó dinéesdǫ́ǫ́z ałdóʼ.\nChʼosh chʼééh digháhii dóó chʼoshłóóʼ éí tʼáá ałtso daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai. Chʼoshłóóʼ éí tsé yikáaʼgi chʼil naazkaadígíí deiłchozh łeh; niʼgóó chʼosh chʼééh digháhii éí tsin bitáshtʼóózh dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozh ałdóʼ. Łahda éí dííłdzid deilghał.\nTąądee naagháhii bitsʼatsohí\nŁóóʼ Bigaan Dahólónígíí\nŁóóʼ bigaan tseebíí\nŁóóʼ bigaan tseebíí bikǫʼígíí · Łóóʼ bigaan tseebíí bináátsohígíí · Łóóʼ bigaan tseebíí dilkǫǫhígíí · Łóóʼ bigaan tseebíí íiyisígíí · Łóóʼ bigaan tseebíí łikizhígíí · Łóóʼ bigaan tseebíí ntsxaaígíí\nŁóóʼ bigaan neeznání\nŁóóʼ bigaan neeznání bitsʼinígíí · Łóóʼ bigaan neeznání íiyisígíí · Łóóʼ bigaan neeznání nímazígíí\nŁóóʼ bitsʼaʼí bigaanłání\nChʼoshłóóʼ bikááʼtsʼinígíí · Chʼosh bitsʼaʼłáaʼii · Chʼosh bitsʼaʼnézí · Chʼosh kétsʼaʼii · Chʼosh yíldzisí\n[Chʼosh bitsʼaʼígíí] · [Chʼosh chʼééh digháhii dóó Chʼoshłóóʼ]\nDíí naaltsoos 15 Atsá Biyáázh 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tąądee naagháhii bitsʼaghádzíbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTąądee naagháhii bitsʼaghádzíbáhígíí éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zonitidae" deiłníigo deiyózhí. Tąądee naagháhii bitsʼaghádzíbáhígíí éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́; adóó éí 146 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tąądee naagháhii éí 2–50 mm ádaníłtso; adóó éí bitsʼaʼ dahólǫ́. Díí éí bighádzíbáa łeh. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh. Chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Hodíłchʼiltah téél halchíʼí bitsiiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah téél halchíʼí bitsiiʼ łizhinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tarsiger johnstoniae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitsiiʼ éí łizhin; biwos éí halchííʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí hałchííʼ dóó łitso; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nHodíłchʼiltah téél halchíʼí bitsiiʼ łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter ventralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél éí łigai; bináá dóó bijáád éí łitso; bidaaʼ éí łibá.\nTsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ diłhiłgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ diłhiłgo dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eumyias indigo" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís yágo dootłʼizh; bitʼaʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ diłhiłgo dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí deildeeł.


1Cor 6 | `AWB | STEP | Sísa tagaríéh ánínká miraínayabé arega abiahnsa atéhnaraqmé anerinabo? Sísa íre tagaríéh wáhnáh ánípá meqme móate koti atéhneho. Minawé ayehiteh sansáne. Peh Sísa tagaríáh kébá meqme kure koti ato.\nSísa tagaríáh ké koti arítéhneho i ehwéhne.\n1 Sísa tagaríéh ánínká miraínayabé arega abiahnsa atéhnaraqmé anerinabo? Sísa íre tagaríéh wáhnáh ánípá meqme móate koti atéhneho. Minawé ayehiteh sansáne. Peh Sísa tagaríáh kébá meqme kure koti ato. 2 Mókakewe itega Sísa tagaríáh kégá mah kehiná kéhínáné sánsánsábé iwíáhue tagéq sararaneheqmúne. Minawé aiq ahtebaho? Itega mókake mah kehiná kéhíná ehweh arítáhnayabé amahnága aneqsabé pehgáriq ahbábáq náneq íre kaweraritahráho?\n3 Mókake itega íópeqté kéné sánsá moq saraqmaráhnawe íre ahtebaho? Minawé anotah arámbéhríe. Amahnága ahbabáq naneq kaweraritewé pehgáriq arámbéhríe. 4 Minayabe ite Sísa tagaríáh kégá koti ehwéh kahnaraq Sísa íre tagaríáh kégá kaweraitageheéq aneqsabé seba pokoo?\n5 Seba pokonsabé aneqsabé íre iyehitehro? Ite Sísa tagaríáh ké míáhrabeq ahtebia ánímé mi arámbéhrí miraorahi aní míéh mino? 6 Sísa tagaríéh ánínká mó Sísa tagaríéh ání ehweh atankeheéna Sísa íre tagaríáh kégá tagahtaq meqmena móátéhmé íre kaweq sansáne.\n7 Sísa íre tagaríáh ké míáhrabeq itega Sísa tagaríáh kéyábé ehweh aritéhrame ahbabáq sansanéq Sísa Karáhéne sansa íre sehgiowe. Sísa tagaríáh kégá ite ahbabáraitéhrataqmé itega túbáh agirataqmé íre ahbabárowe. Minayabe túbáh agina sansánká ehweh atahna sansá kiotaikire. Sísa tagaríáh kégá arene ménsámehnsá aebóínaraqmé arega túbáh aginawe mi sansánká ehweh atahna sansá kiotaikire.\n8 Kiotaikiraq peh itewe íre túbáh agowe. Írakaumo. Íre túbáh agia peh mó Sísa tagaríáh ké ahbabárariteq sene ménsámehnsá aebóowe.\n9 Ahbabáq kega Manikánka wahnah wahnahnirabeq íre awaq míáhmé aiq ahtebah mino. Péhe éhwéhnká itene irupipeq péhe nuwíyéhboq íráhro. Ahrari mahbi abario kewé, Manikánsabe íre iwíáh íwíáhia peh mó naneqsabé iwíáh íwíáh atáh kéwé, mó aníné ahre weh abario kewé, wehga áwáhu weh sobaruqnahbaruro kewé Manikánka wahnah wahnahnirabeq íre awaq mianeherawoe. 10 Aebó kéwé, mó kené ménsámehnsánsabe sigárá pabeki kewé, píah néra múguwahgu aruqaruro kewé, mó keyábé péhe éhwéh arítáh kéwé, mó kené ménsámehnsá pehipi meyáh kéwé, mina tahnsa áhbábáq aruqaruro kewé Manikánka wahnah wahnahnirabeq íre awaq mianeherawoe.\n11 Menahmé ite táhmaro mina tahnsa ké míarowe. Míarowana Manikánka ite pabeq paberaitena, Néne animárí míáhwe aitáráire. Itega itene Wahnah Sísa Karáhénsabe aiq pútare atárótaq Manikáne Awanka itene ahbabáq kaqiuwena itene irupipeq kaweraitáráitaq Manikánka itensabé, Kaweqtaq míáhwe aitáráire.\nItene inonkame Manikáne Awane nah puaq mó kené ahre weh abariiyeho i ehwéhne.\n12 Manikánka íre ahqáho aitárái sansá aiq miraorahuge irareme aiq pútaq iwíáhowe. Peh moke miraorahúna sansánká íre séhréh aitahráhire. Minayabe mó sansánká íné saiqnariehnehoéna pehwehrue míanie.\n13 Itega pabeqme ehwéh irareme, Táhutahuqme itene irupipeq iyahbankire nanere éq minayabe Manikánka itene ayahba mirarowe ewe. Itene ayahbame tópah mewe nanere éq minayabe Manikánka tópah kirahno atéhre ewe. Mi ehwéh aiq pútaq ehwéhnirana peh mókake Manikánka táhutahuqkakáq itene inonkankakáq parabaruankéhe. Mina inserah mó kené ahre weh abariigeheéna Manikánka itene inonka miraroo? Írakaumo. Itene inonkame itene Wahnahne anonka mire. Wene sánsá miraigeheéna itene inonka mirarowe. 14 Maniká págege aní púana itene Wahnah Sísa iriwe oganúq atonserah ite moq iriwe oganúq itankéhe.\n15 Itene inonkataq moke kéh náneqmarí Sísa Karáhéne naneq mire. Minawé aiq ahtebaho? Itene inonkame moke inonkataq kéh náneqme Sísane naneq púaq árahue itene inonka ahbabáq ininsó sienéhnkono? Írakaumo. Anotahtaq ahqáho uge. 16 Manikáne ehwehnka aiq mahraréna,\nWeh ahre peh morá áú tahnsa úkigehe ire.\nMinayabe arega ahbabáq ini abariónaga wereq arereqne íú peh morá áú tahnsa úkire. Minawé aiq ahtebaho? 17 Itene Wahnah Sísareq mía míaonaraq arereq Sísareqne iwa peh morá áwá tahnsa úkire.\n18 Mó kené ahre weh abarié sansa pehragahro. Ahriahri mi sansánirarabeq móbeq míáhro. Moke mó ahbábáqmé íre wewene anonka ahbabáruwiahráhire. Mó kené ahre weh abarii anímé wewene anonka ahbabáruwíéhre.\n19 Manikánka Wenawa iteba eqmatairana iteba mía míainsabé amahnága arene anonka wene nah mire. Minawé aiq ahtebaho? Arene anonkame íre arebataq arene wíre. Írakaumo. 20 Insahwé aitanieéna Manikánka anotah apéqtáté paiqmarowe. Aiq paiqmaronsabe itene inonkankakáq Manikánsabe iwíáh íwíáhoro.


Łóóʼtsoh dóó Tééh hóyáanii - Wikiibíídiiya\nŁóóʼtsoh dóó Tééh hóyáanii *\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ tééh hoyáaniitsoh\nTééh hoyáaniitsoh bíchį́į́hnézí\nTééh hoyáanii biwooʼ naakiígíí\nTééh hoyáaniitsoh łibáhígíí\n(→ Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí)\nTééh hóyáaniitsoh łigaaígíí\nTééh hóyáanii bíchį́į́htsahí\ntééh hóyáanii łizhin dóó łigaaígíí\ntónteel bibąąh hóyáanii\nTsinaaʼeełtah tééh hóyáanii\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii (íiyisígíí)\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii łibáhígíí\nŁóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání\nŁóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání yázhí\n(→ Łóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí)\nŁóóʼtsoh dóó Tééh hóyáanii éí ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii bikʼehgo "Cetacea" dawolyé. Azhą́ díí ndaaldeehii łóóʼ ndahalin ndi, doo lóóʼ ádaatʼée da; daʼałtʼoʼíjiʼ atah daasdzoh, áádóó éí biishchʼid dahólǫ́ (doo biyęęzhii deiłchíi da).\nŁóóʼtsoh łibáhígíí biwooʼ éélkid\nŁóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nŁóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí éí yéigo dantsxaa. Ndaʼałkaahí éí "Mysticeti" deiłníigo dayózhí. Díí łóóʼtsoh biwooʼ éí béʼézhóóʼ dóó bee adleeshí ndahalin, áádóó éí tʼóó táłtłʼááh chʼoshchilí dóó chʼosh doo yitʼíinii tó biyiʼdi hólónígíí deildeeł.\nŁóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí éí tónteel biyiʼ tʼéiya dahólǫ́ — tó ńlį́į́h dóó beʼekʼid biyiʼ éí ádaadin — áádóó éí ndadilnaʼgo ndaʼałkǫ́ǫ́.\nŁóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nŁóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí éí łóóʼ haalzheehgo ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ, áádóó éí tónteel biyiʼ tó ńlį́į́h dahólǫ́. Ndaʼałkaahí éí "Odontoceti" deiłníigo dayózhí. Díí naaldeehii doo dantsxaa łeh, áádóó éí tsxį́įłgo ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ.


Hasbídí ałchozhí - Wikiibíídiiya\nHasbídí daʼałchozhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilinopini" deiłníigo deiyózhí. Hasbídí daʼałchozhígíí éí 105 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí hasbídí éí ałʼąą áátʼeełii dóó ałʼąą ádaatʼéego ndaashchʼąąʼ; bitsʼíís éí 9–20di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí tʼáá ałtso tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Haltsooítah łeʼígéédí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah łeʼígéédí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geositta punensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó tʼóó bíyó shiyish.\nHaltsooítah łeʼígéédí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Giníłbáhí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nGiníłbáhí diłhiłígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter melanochlamys" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhił; binááʼ dóó bijáád éí łitso.\nGiníłbáhí diłhiłígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Tó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiiyah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiiyah halzhinígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiiyah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oriolus chinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binákʼee dóó bitsiiyah éí halzhin; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí dinilchííʼ.\nTó wónaanídę́ę́ʼ choozhghalii bitsiiyah halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł, dóó chʼil bijeeh yidlą́; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakigo Hadahiilíiniidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nNaakigo Hadahiilíiniidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\n(Ephrata) Naakigo Hadahiilíinii (Sandpoint)\nBéésh Yótʼááh Ííʼáhíijįʼ\nŁichíʼí Biih Yílį́į́góó\n47°39′23″ NHK dóó 117°24′55″ EʼE-gi bił hazʼą́\nNaakigo Hadahiilíinii biwááshindoon\nNaakigo Hadahiilíiniidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééhałtį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1891góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí. Naakigo Hadahiilíinii biwááshindoon éí yaa áhályą́.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 51,211 bílaʼashdlaʼii Naakigo Hadahiilíiniidę́ę́ʼ Ephrata hoolyéégóó dóó Sandpoint hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nNaakigo Hadahiilíiniidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Chʼilhaatʼaʼii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí chʼilhaatʼaʼii yaa halneʼ dooleeł. Chʼiltaatʼagii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nChʼilhaatʼaʼii éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falco columbarius" deiłníigo dayózhí.\nChʼilhaatʼaʼii joogii haalzheehgo naatʼá\nKéyah dah siʼánígíí chʼilhaatʼaʼii dahólónígíí éí kʼaiʼ dóó kʼishchííʼ dahólǫ́ǫgi hiná; shį́įgo Náhookǫsjí W.B.A. dóó Deeteel Bikéyahdi dahiná, haigo Shádiʼááhgóó ndaatʼá.\nChʼilhaatʼaʼii bitsʼíís éí 9.5–13di asdzoh[?] áníłnééz; bikąʼígíí éí hastą́ądi oz áníłdáás, báʼáádígíí éí tseebíiʼgo da oz áníłdáas łeh. Binághah éí łibáago naashchʼąąʼ (łaʼ éí daalzhin ałdóʼ); bitʼayaa dóó bitéél éí łigai dóó dibéłchíʼíigo łikizh; bitseeʼ éí łibá dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z.\nChʼilhaatʼaʼii éí naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yázhí haalzheehgo ndaatʼá.


Béésh Łichíiʼii Bikéyah - Wikiibíídiiya\n06 Jul 2010 - 29 Jun 2017\nBéésh Łichíiʼii Bikéyah ("Sáípwos" hoolyéhígíí) éí Médíwííyin Sii bináhaazyį́. Gwíík bizaadjígo éí Kypriakī́ Dīmokratía (Κυπριακή Δημοκρατία) wolyé; Tʼóok Bizaadjígo éí Kıbrıs Cumhuriyeti wolyé, áádóó éí "presidential republic" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ. Béésh Łichíiʼii Bikéyah éí 35°8′0″N 33°28′0″E-di biłhazʼą́ą́.\nDíí kéyah éí 3,572 tsinsitą́ dikʼą́ągo (9,251 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Nikʼóósiya hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Béésh Łichíiʼii Bikéyahdi 1,117,000 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2011 yę́ędą́ą́ʼ estimate ályaa). Béésh Łichíiʼii Bikéyah bibéeso éí "euro" wolyé. Béésh Łichíiʼii Bikéyahdi kéédahatínígíí éí Gwíík Bizaad dóó Tʼóok Bizaad yee yádaałtiʼ.\nBéésh Łichíiʼii Bikéyah éí Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé (1960dóó wóshdę́ę́ʼ), nááná éí Béésh Bichʼahnii Bikéyah Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé ałdóʼ (2004dóó wóshdę́ę́ʼ).\nBéésh Łichíiʼii Bikéyah beʼelyaaígíí Wikimedia Commonsdi dahólǫ́ǫ́ shį́į́.\nBéésh Łichíiʼii Bikéyah Náhookǫsjígo Siʼanígíí\nTó Kéyah Bináhaazyínígíí


Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemorrhois" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ hashkéhé éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tłʼiish éí 35–70di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó chʼał deilghał.


Tsídiidaantsxaaí bitsiiyah halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidaantsxaaí bitsiiyah halchíʼígíí éí tsídii bichʼahtsohí dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aceros nipalensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 44–46di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łichííʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼídzígai; binákʼee éí dootłʼizh łeh; bidaaʼ éí dinilgai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z dóó tʼóó bíyó shiyish.\nTsídiidaantsxaaí bitsiiyah halchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ (hashkʼaan dijéʼé da) dóó dzidzé deiłchozh.


Náátsʼózídę́ę́ʼ hasbídí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ hasbídí diłhiłígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Columba janthina" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 17–18di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo disxǫs łeh.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ hasbídí diłhiłígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Naʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí baa dzólnígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí nizhónígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí dinilzhinígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí binághah dibéłchíʼígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí łitsxooígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diniltsogo noodǫ́zígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí yishtłizhígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diłhiłgo łichíʼígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí naashchʼąąʼígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí bikʼiiz halkizhígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí łizhingo noodǫ́zígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí łigaigo noodǫ́zígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí łibáhígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí ntsaaígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí dibéłchíʼígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diłhiłígíí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerrhosauridae" deiłníigo deiyózhí.\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizígíí éí 34 ałʼąą ádaatʼé.


Chʼał bił hóyéʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bił hóyéʼígíí éí Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah chʼał dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scutiger" deiłníigo deiyózhí. Chʼał bił hóyéʼígíí éí 24 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 1–2.5di asdzoh[?] ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yaa halneʼ dooleeł. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dóó Tsékʼi naʼazólii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\ntsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí\ntsékʼi naʼashǫ́ʼii niłhinígíí\ntsékʼi naʼashǫ́ʼii diłhiłígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii łikizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ kitsʼiiltah naʼashǫ́ʼii\nDahojiyáanii Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii łikizhígíí\nDahojiyáanii Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podarcis" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii éí 23 ałʼąą ádaatʼé.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii niłhinígíí\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí


Hi everybody! Since most of you want to mod police cars of this game, I made this tutorial for you both.\nbmw_m5_a = Vauxhall Monaro VXR (Stock)\ncorvette_z06_v2 = Chevrolet Corvette C6 (Tuned)\nfor_mus_b = Ford Mustang GT (Stock) - Ford Crown Victoria - Chevrolet Camaro SS


Dááʼałnááʼáhé łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDááʼałnááʼáhé łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Loxia curvirostra" deiłníigo dayózhí.\nDááʼałnááʼáhé łichíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó neeshchʼííʼ yildeeł.


Náʼagéédí łichíiʼii - Wikiibíídiiya\nBilagáana bizaadjí éí “golden mole” wolyé.\nNáʼagéédí łichíiʼii éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́, áádóó éí naadiingo daatsʼí ałʼąą átʼé. Ndaʼałkaahí éí "Chrysochloridae" deiłníigo dayózhí\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí ↓\nTábąąstíín yił aheełtʼéhí\nBíchį́į́h yee adilohii\nDíí naaldlooshii éí niʼtátʼah dahiná, áádóó éí hóółtseiigi dóó tsin dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi dahólǫ́.\nIʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́[łahgo áshłééh | edit source]\nDíí náʼagéédí éí 3–8di inch áaníłtso łeh, áádóó éí łichííʼ dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ; łaʼ éí binááʼ áłtsʼíísí, náánáłaʼ éí binááʼ ádin; biláshgaan éí ntsxaa dóó bigaan yitah hółdzil.\nNáʼagéédí łichíiʼii éí chʼosh deildeeł; tó doo deidlą́ą da łeh.\nWikispecies Náʼagéédí łichíiʼii yaa halneʼ shį́į́.\nNáʼagéédí łichíiʼii beʼelyaaígíí Wikimedia Commonsdi dahólǫ́ǫ́ shį́į́.\nBéégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí · Bisóodi bíchį́į́h nineezí · Chį́į́hnézí nahatʼeʼígíí · Chį́į́h yee adilohii · Náʼagéédí łichíiʼii\nNaʼastsʼǫǫsí bitsʼohígíí · Shą́ą́ʼnahalghałí · Tábąąstíín yił aheełtʼéhí · Táłtłʼááh ayání · Yáázhłání\nChʼosh yighání · Dlǫ́ʼii noodǫ́zígíí · Dlǫ́ʼiitsoh áłtsʼózígíí · Dlǫ́ʼiitsoh łikizhígíí · Dlǫ́tʼą́ʼí · Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ łééchąąʼí ałchiní · Náshdóí bijaałizhiní · Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí · Náshdóítʼą́ʼí łikizhígíí · Náshdóí dilwoʼí · Náshdóítsoh łikizhígíí · Mąʼii bijaaʼabanígíí · Mąʼii bijaaʼtsohí · Mąʼiiłchííʼ · Mąʼii bighą́ąʼgi hadzíjiní · Mąʼii bikʼiizgi hadzíjiní · Tééh łééchąąʼí\nBíchį́į́h yee adilohii · Bijáád noodǫ́ǫzii · Bisóodi bíchį́į́h nineezí · Bisóodi bizęęs dį́įʼii · Béégashii bideetsohí\nBéégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí · Déélgééd · Ghą́ą́ʼaskʼidii\nLókʼaatah bisóodi · Naʼastsʼǫǫsí noodǫ́zígíí · Shą́ą́ʼnahalghałí · Tábąąh ayání · Tábąąh bisóodiłchíiʼii · Tsétah dibé · Tsintah bisóoditsoh\nTééh łį́į́ʼ · Tééhoołtsódii · Tééhoołtsódiichilí · Tsin yilátah ayání\nJádí: Díʼdikii · Jádí bideeneezígíí · Jádí bideeʼ yisdizígíí · Jádí binááʼ dį́įʼii · Jádí biniiʼtsʼózí · Jádí dághaaʼígíí · Jádítsoh (noodǫ́zígíí · diłhiłígíí) · Jádítsoh bideeʼ shiyishígíí · Tábąąh jádí · Tééh jádítsoh · Yadiizį́įgo ayání\nTsin Deigházhígíí: Ghą́ą́ʼdiʼilii · Kézhoozhʼilí · Lókʼaaʼ yigházhígíí · Séígi náʼagéédí · Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nahatʼeʼii\nMágítsoh · Mágíshzhin · Mágí bíchį́į́htsohígíí · Mágí bíchį́į́h dootłʼizhígíí · Mágí bichį́į́łgaígíí · Mágíłbáhí\nChį́į́hnézí nahatʼeʼígíí · Náʼagéédí łichíiʼii · Tábąąstíín yił aheełtʼéhí · Tłʼiish yighání\nChʼídeeldlóohiitsoh · Dééłtsoh · Giní jáádnézí · Naaʼahóóhaiłkizhígíí · Nihookááʼ tsídii bichʼahígíí · Tsídii jáádnézí · Tsídiitsoh · Tsiikʼánii\nJeeshóóʼ: Dííłdzid jeeshóóʼ · Jeeshóóʼ ałchozhígíí · Jeeshóóʼ bitsiiłgaiígíí · Tééh jeeshóóʼ\nChʼał bikéshgaan hólóní · Chʼał ntsxaaígíí · Naʼashǫ́ʼii diwozhígíí · Naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼinígíí · Naʼashǫ́ʼiiłchííʼ dootłʼizhígíí · Naʼashǫ́ʼiinteelí · Naʼashǫ́ʼiinteeltsxooí · Tiníléítsoh noodǫ́zígíí · Táłkááʼ tsʼin · Tiníléítsoh bíchį́į́h dikʼání\nHashtłʼishdi tádíʼnéehii · Náʼagéédí łichíiʼii · Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí · Tłʼiish yighání\nMadaʼgéésgáá hoolyéédę́ę́ʼ naaldeehii\nAdijiłii yił aheełtʼéhí · Bílaneezii · Chełchaaʼ bikʼosnézí · Dlǫ́ʼiitsoh naalzheehígíí · Dlǫ́tsʼósí (łichííʼígíí · łibáhígíí · noodǫ́zígíí) · Iichʼąhii naashchʼąąʼígíí\nŁéʼétsoh gahjaaʼígíí · Łeeyiʼ chʼosh haigédí · Mágí bitseeʼ noodǫ́zígíí · Naʼastsʼǫǫsí bitsʼohígíí · Sǫʼ tsisteeł · Yáázhłání\nDoo Ndahałtingi dóó Hóółtseiigi Ndaaldeehii\nDlǫ́tʼą́ʼí · Dlǫ́ʼiitsoh áłtsʼózígíí · Ghą́ą́ʼaskʼidii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah dibé · Tééh łééchąąʼí ditsʼozígíí · Mąʼii bijaaʼtsohí · Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ mósí ałchinígíí\nNáʼagéédí łichíiʼii · Naʼastsʼǫǫsí bijaaʼntsxaaígíí · Kézhoozhʼilí · Łéʼétsoh bizaʼazis hólóní · Nahatʼeʼii · Nahatʼeʼii jáádnézí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nahatʼeʼii · Hóółtseiigi naʼastsʼǫǫsí\nSéígi náʼagéédí · Shą́ą́ʼnahalghałí · Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtsʼinígíí · Tiníléí · Tłʼiish áníní · Tłʼiish bichóhí · Tsékʼi naʼazólii\nAniłtʼániitsʼóóz · Hosh yiyání (níłtsą́goʼ) · Jááłánii · Kʼíneedlíshii · Naʼazǫ́ǫzii · Séigoʼ · Tsísʼná dootłʼizhí · Zahalchíʼii\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Niʼtátʼah ndaaldeehiiNaakaii Łizhiní Bikéyahdi HadahóólįįdígííNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ NdaaldeehiiDoo Ndahałtingi dóó Hóółtseiigi NdaaldeehiiNaaltsoos biiʼ sinilí (doo yitʼínii): Pages using duplicate arguments in template calls\tNavigation menu\nEnglishEspañolБеларускаяБългарскиBrezhonegCatalàCebuanoČeštinaChiShonaDeutschEuskaraفارسیFrançaisGalego한국어ItalianoעבריתქართულიKiswahiliLietuviųMagyarМакедонскиNederlandsNorsk bokmålOccitanPolskiPortuguêsRomânăРусскийSimple EnglishSuomiSvenskaTagalogTürkçeУкраїнськаTiếng ViệtWinaray中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 18 Yas Niłtʼees 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó bitłʼaakááʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pteroglossus inscriptus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí diniltso; binákʼee éí dootłʼizh; bitłʼaakááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin dóó diniltsogo naashchʼąąʼ.\nTsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Tsídii dághaaʼí bizééʼ dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dághaaʼí bizééʼ dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psilopogon asiaticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ dóó binákʼee éí yágo dootłʼizh; bítááʼ dóó bitsiitʼáád éí halchííʼ.\nTsídii dághaaʼí bizééʼ dootłʼizhígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; łahda chʼosh deildeeł ałdóʼ.\nLast edited on 10 Ghąąjįʼ 2018, at 18:01\nDíí naaltsoos 10 Ghąąjįʼ 2018 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Hodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí bijáád łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí bijáád łitsooígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus triangulum" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bijáád dóó binághah éí łitso; binááʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí bijáád łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí ntsaaígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí ntsaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Passer motitensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí ntsaaígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Hasbídí bitéél dah jilchíiʼii - Wikiibíídiiya\nHasbídí bitéél dah jilchíiʼii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gallicolumba luzonica" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 11–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bítááʼ éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhingo noodǫ́ǫ́z. Bidaaʼ éí doo nineez da.\nHasbídí bitéél dah jilchíiʼii éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Toohjįʼ ndiigaii yázhí - Wikiibíídiiya\nToohjįʼ ndiigaii yázhí\ntʼáá hazhóʼó kéyah dah siʼánígíí dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah\nToohjįʼ ndiigaii yázhí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́, tʼáá hazhóʼó kéyah dah siʼánígíí dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Egretta garzetta" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 22–25di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bidaaʼ éí łizhin dóó deekį́; bijáád éí łizhin dóó áłtsʼóózí.\nToohjįʼ ndiigaii yázhí éí chʼosh deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:05


Tsintah dahiitį́hii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah dahiitį́hii łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó tsintah dahiitį́hii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phaethornis syrmatophorus" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo naashchʼąąʼ; binághah éí dinilbáago łikizh; bitseeʼ éí kʼídzígai; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó shiyish.\nTsintah dahiitį́hii łitsooígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ beʼekʼidbąąsdísí - Wikiibíídiiya\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ beʼekʼidbąąsdísí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tónteel dóó Tábąąh Tsídii Tábąąsdísí Ndahalinígíí Beʼekʼidbąąsdísí\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ beʼekʼidbąąsdísí éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tringa stagnatilis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó diłhiłgo yistłʼin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí nineez; binááʼ éí łizhin.\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ beʼekʼidbąąsdísí éí chʼosh dóó tąądee naagháhii deildeełgo naakai.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:27


Naʼashjéʼii dilwoʼí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii dilwoʼí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Philodromidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii dilwoʼí éí nahasdzáán bikáaʼgi 520 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 4–10 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí daalkizh. Bijáád éí danineez. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Matááyo 1 | DSH Bible | YouVersion\nˈBíl íl Yiesu Kirísto ˈdalloká\n1ˈBíl íl Yiesu Kirísto ˈdalloká hátlé hol ka hoycheká hééllá: Yiesu Kirísto ˈbíl íl ˈDawuˈd giri Abirááyam yé gáá ˈdiiyyeká he yé gáá ˈdie.\n2Abirááyam Yísak ˈdale,\nYísak Yákob ˈdale,\nYákob Yúúˈda ubaa nyaaramle ˈdale.\n3Yúúˈda Béres ubaa Dhéra Támar gáá ˈdale.\nBéres Héseron ˈdale, Héseron Áram ˈdale,\n4Áram Amínaˈdab ˈdale,\nAmínaˈdab Nááshon ˈdale,\nNááshon Sálmon ˈdale,\n5Sálmon Bówas Ráab gáá ˈdale,\nBówas Óbed Rúudh gáá ˈdale,\nÓbed Yéshay ˈdale,\n6Yéshay ˈDáwuˈd giri kansichká ˈdale.\nAaléka, ˈDáwuˈd inylé Sólomon min Uriaká gáá ˈdale.\n7Sólomon Reúbuam ˈdale,\nReúbuam Abíya ˈdale,\nAbíya Ássaf ˈdale.\n8Ássaf Yóshafat ˈdale,\nYóshafat Yóram ˈdale,\nYóram Ussía ˈdale,\n9Ussía Yódham ˈdale,\nYódham Áas ˈdale,\nÁas Hesekía ˈdale,\n10Hesekía Manásse ˈdale,\nManásse Ámon ˈdale,\nÁmon Yosía ˈdale,\n11Yosía Yekonía ubaa nyaaramle ˈdale.\nHé kinaallá bár giri gál Yuuˈdi gál Babilon hí uuneká.\n12Aalé gál Yuuˈdi gúch gál Babilon hí uune-, hí lésle mé ki nieká,\nYekonía Saláátiel ˈdale,\nSaláátiel Sorúbabel ˈdale.\n13Sorúbabel Abiyúˈd ˈdale,\nAbiyúˈd Eliakím ˈdale,\nEliakím Ássor ˈdale,\n14Ássor Sáˈdog ˈdale,\nSáˈdog Akím ˈdale,\nAkím Eliyúˈd ˈdale,\n15Eliyúˈd Eliásar ˈdale,\nEliásar Matán ˈdale,\nMatán Yákob ˈdale.\n16Yákob Yúósef giri María bélléká ˈdale.\nMaría Yíésu gaalí Kirísto yegetallá ˈdalle.#1:16 Af Heberewka Kirísto he Messíya. Messíya hélle kieye, Máá Waag hí salab mé ki liiyye-, Waag hí kansím koyyeká.\n17Ameeny Abirááyam tá ˈjíig ˈDáwuˈd đigallá, ˈdáltollé hol ka hoycheká lúl tomon tikiˈde a afur. Ameeny ˈDáwuˈd tá ˈjíig gál Yuuˈdi gál Babilon hí uune-, hí lésle mé ki nieká, ˈdáltollé hol ka hoycheká úba tomon tikiˈde a afur. Ameeny gál Yuuˈdi gál Babilon hí uuneká tá ˈjíig Kirísto đigallá, ˈdáltollé hol ka hoycheká úba tomon tikiˈde a afur.\nˈDalmaat Yiesu Kiristo\n18Yiesu Kirísto ˈdalmaatle hatallá: Mú ˈjiellé María Yúósef hí đarm sidhe. Gaal hátle hol má shuunan, María ˈdaa fargogint Hím Naasan Waaˈgiet geer hí ki hile. 19Yúósef giri mú đarm sidheká ˈdaa giri he máá ˈdúwaká onnoyká hé mú kern ˈgiˈgidhieká ma fédiny. Mu har úba María hany ˈgieka, hé mú gálaat ma maalsîny.\n20Mu hátle tawuny kinaal ˈgaa, máá ˈgasso-, urru-, Waaˈgietká mú hát amadhyoká ˈdu gáá yimie, mú geey, kieye, Yúósef, iny ˈbíl íl ˈDawuˈd! María egeet-, minkú hođisatká ha kían. María Hím Naasan Waaˈgiet ˈdaallé geer hí ki hile. 21María eiyyo hol nanniyya, veel yab hai ˈdaalla. Véel meenylé shigichoká Yíésu.#1:21 Yíésu hélle kieye, Yoówa hé gálaat ririan. Hééllá ˈdaa giri veel gálaat ađaabano gaa egew-, gálaat ririanká, muí mú yie.\n22Hééllá lulle hatallá ˈdíéllá he giri Máá Guđo Waag máállé ˈdeem ka shigieká ˈdeenylé ˈdiiyimeká ˈduuwawká, 23ˈdeeny giri kieye,\nIni harteká geer haí higila,\nini veel yab hai ˈdaalla,\nvéel meeny gaalí shiguoká Emánuel,#1:23 Yisááya 7:14\nyieká. (Emánuel hélle kieye, Waag hé ke hol af ijo.)\n24Yúósef ram gaa kieká, hát giri máá ˈgasso-, urru-, Waaˈgietká hí geeyká el gaa veere, ini eedhdhe, ini hí minle chie. 25Tá gaal hé hol af ma ráfiny, ˈjíig ini veel yab ˈdalle. Véel meenylé muí shieká Yíésu.\nLearn More About Fayam Midhab Yiesu Kiristoká He Hol Af Iđiny Kaanaká\nExplore Matááyo 1 by Verse


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał binághah yishtłizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah yishtłizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhaebo haematiticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binághah éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ (łaʼ éí binághah dah daalzhin); binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.