Entry # 897 has returned 1 entry\nNił bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í bił bééhózin?\n2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI\nDo you know or does your grandfather know?\ndaats’í particle for perhapsfind in Navajo Questions Lexicon


Tseetłʼooí bizaʼazis hólóní - Wikiibíídiiya\nTseetłʼooí bizaʼazis hólóní éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phascogale calura" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitseeʼ éí łizhin dóó ditłʼo.\nTseetłʼooí bizaʼazis hólóní éí naʼashjéʼii dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł łeh.


Tseewoshí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí bizééʼ dinilgaaígíí\nTsin yąąh dzootʼihí łikizhígíí\nTseewoshí binátsʼiin łitsooígíí\n(→ Dziłtah tseewoshí)\n(→ Shádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah ayáásh)\nDijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé\nTsin diwozhítah tsídii dibéłchíʼígíí\n(→ Tseetsʼósí íiyisígíí dóó Tsʼaaʼ deitłʼóhí)\n(→ Tseewoshí yishtłizhígíí)\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii tseełbáhí\n(→ Tseewoshí íiyisígíí)\nTseewoshí dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Synallaxini" deiłníigo deiyózhí. Tseewoshí dóó bikʼéí éí 130 ałʼąą ádaatʼé.


Nahe Náhodhe – Our Way of Life - Dehcho First Nations\nTo promote Dene Zhatie in the Dehcho region, Dehcho First Nations, in collaboration with partners and local communities, undertook this video and booklet project, Titled “Nahenáhodhe” – Our way of life, to share Dehcho Dene language, culture and knowledge of the land.\nFrom October 1 to October 7th 2019, twenty-four participants including elders, fluent language speakers, youth and staff members gathered at the Kátł’odeeche Dene Wellness Center. Videographers documented the knowledge shared during the week and produced six short videos. Those videos will be made into six booklets in Dene Zhatie about Moose Hide, Spruce Trees, Dene Laws, Camp Setup, and Plant wisdom. The booklets will be made available for download online and then distributed in Dehcho Communities.\nThis project is dedicated to our ancestors. They show us the way through the stories they have told, the knowledge they have shared, and the children they have raised.\nWe hope that this project inspires our youth. Enjoy.\nMáhsı edı Megháahnda\nEdı tł’a nahecho gı̨lé gonats’ęndı́h t’áh mek’eh eghálats’ı̨ndá á ǫt’e. Gogǫndıé gháádé goghánahonetę, t’ahsı́ı goghágonétǫ kegogedı̨hshǫ nahets’ę́ kagedı, gots’ęh dáǫndı́h t’áh dezǫą genehsheh.\nDehcho zhı́eh gozhatıé k’éndah met’áh ats’et’ı̨ gha, Dehcho Fırst Natıons, Dene ndaa gohéh eghálagendá, gots’ęh kų́ę́ zhágóla ndaa gots’ágęndı t’áh Dehcho Dene zhatıé, gonáhodhe, gots’ęh dáǫndı́h ndéh ts’ęh keots’edı̨hshǫ t’áh edı edı̨htł’éh náedah gots’ęh edı̨htł’éh mek’ezhats’ehtı k’eh éghálats’ı̨dá.\nĮts’éndaa Zaa łıé gots’ęh łáhdı̨ı̨, 2019 gots’ę́ ekúh Dene ǫkı honǫ ɂǫ́ǫ́-dı̨ı̨ łéthede, ǫndah, Dene amı́ı Dene zhatıé t’áh nezųh gǫndeh, dezǫa ohndah gots’ęh gohéh eghálagedéh Kátł’odeeche Dene Najéh K’é łégehdeh. Dene dáǫ́ndı́h t’ahsı́ı kegogedı̨hshǫ gots’ę́ kagedı t’áh Dene goedehtł’éhı́hchuh dek’ehnı́zhénıdhah gots’ęh mets’ęh edı̨htł’éh náedah ehts’ę́taı aek’áhe ts’ehtsı̨. Edı edı̨htł’éh náedah ts’ets’ı̨ ts’ęh edı̨htł’éh mek’ezhats’ehtı aetsélıa ts’ehts’ı̨. Edı tł’a Golǫdhéh, Ts’u, Mek’ı̨́ı̨ ́ Dene Ts’ı̨lı̨, Dechı̨tah ats’et’ı̨ gha Seenı́ots’ı̨́ɂah, gots’ęh Dechı̨tah t’ahsı́ı nezheh Met’áhodéɂá ghǫh á ǫt’e.\nEdı mets’ęh k’eots’edúɂáh ts’enıdhę t’áh mek’eh eghálats’ı̨ndá. Nezhųh megháahnda.\nMek’ı̨́ı̨́ Dene Ts’ı̨lı̨ – Dene Laws – Dene Laws\nDene Laws Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nMek’ı̨́ı̨́ Dene Ts’elı̨ & Megǫndıé – Dene Laws & Stories\nDene Laws and Stories Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nDechı̨tah Ats’et’ı̨ Gha Seenı́ots’ı̨́ɂáh – Camp Set up\nCamp Set Up Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nGolǫdhéh – Moose Hide\nMoose Hide Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nDechı̨tah T’ahsı́ı Nezhéh Met’áhodéɂá – Plant Wisdom\nPlant Wisdom Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nTs’u – Spruce Tree\nSpruce Tree Booklet: Nahe Náhodhe – Our Way of Life Series\nThis project is grateful, first and foremost to our elders and fluent language speakers who shared their wealth of knowledge and experience; without your support this\nA heartfelt thank you to Katł’o’deeche First Nation for hosting this project in their home community.\nFinancial and in-kind support was also provided by: Dechinta Center for Research and Learning, Dehcho First Nations and Dehcho K’ehodi.\nMahsi to Reel Youth and Carrie Brenenman for their work on the project.\nMek’eh eghálats’ı̨ndá t’áh amı́ı gots’ágındı́h tł’a, ala nahe ǫhndah gots’ęh Dene amı́ı dezhatıé k’ı̨́ı̨ ́ zháogı̨́ndeh edegǫndıé gots’ęh azhı́ı egogedı̨hshǫ nahendáh agedı; azhǫ nahets’ágendı t’áh nezųh agújá.\nKatł’odeeche chu máhsı náahdéh k’eh nahetah edı mek’eh eghálats’ı̨ndá.\nGovernment of Canada chu edı mek’eh eghálats’ı̨ndá t’áh nahets’ágı̨ndı́.\nDechınta Center for Research and Learnıng, Dehcho Fırst Natıons gots’ęh Dehcho K’ehodı chu saamba t’áh gots’ęh nahets’ágı̨ndı́ gha chu.\nReel Youth gots’ęh Carrıe Breneman chu edı t’áh nahets’ágındı gha máhsı.\nWe recognize the following people for their help and contribution to this project:\nAmı́ı edı k’eh eghálats’ęnda t’áh gots’ágındı́ gots’ęh gotah ageat’ı̨ ́ tła:\nMike Low/ Dehcho AAROM\nProject leads: Kristen Tanche, Violet Jumbo and special Thanks to Andy Norwegian.


Shash Bitoʼ Nílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nShash Bitoʼ Nílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nShash Bitoʼ Nílį́įdi\nTʼiishchíitah Shash Bitoʼ Nílį́ Tsineheeshjíʼí\n37°18′26″ NHK dóó 120°28′36″ EʼE-gi bił hazʼą́\nShash Bitoʼ Nílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́; Shash Bitoʼ Nílį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1896 yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí. Ahééháshį́į́h Hahoodzo biwááshindoon éí yaa áhályą́.\n2018góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 126,793 bílaʼashdlaʼii Shash Bitoʼ Nílį́į́dę́ę́ʼ Tsineheeshjíʼígóó dóó Tʼiishchíitahgóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nShash Bitoʼ Nílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Tiníléítsoh (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nTiníléítsoh éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjiʼ atah yisdzoh, áádóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Áadi éí kéyah tó binahaazyínígíí dóó "Flores" hoolyéedi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Varanus komodoensis" deiłníigo dayózhí.\nTiníléítsoh, Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́.\nDíí naʼashǫ́ʼiiʼ éí 6.6–9.8di adéesʼeez[?] áníłnééz; 150 dahidídloʼ áníłdáás. Ndaʼałkaahí adaníigo éí "Flores" hoolyéedi tiníléítsoh tʼéiyá alghałgo naakai, éí biniinaa díí naʼashǫ́ʼiiʼ ntsxaa daaníigo ndéíłkááh.\nTiníléítsoh éí dííłdzid alghałgo naakai łeh; łahda tsídii dóó naaldlooshii yázhí haalzheeh ałdóʼ.\n^ Burnie, David. Don E. Wilson. Animal DK Publishing, Inc. Nííyóó Hahoodzo: 2001. ISBN 0-7894-7764-5\n^ Chris Mattison. Lizards of the World. Facts on File. Nííyóó Hahoodzo: 1989 & 1992 ISBN 0-8160-5716-8


Chéchʼiltah ayáásh - Wikiibíídiiya\nChéchʼiltah ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaea fasciata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.\nChéchʼiltah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\ntsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podarcis erhardii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo yistłʼin łeh; bizééʼ éí łigai łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Séítahgi chʼosh bitsʼaʼí - Wikiibíídiiya\nSéítahgi chʼosh bitsʼaʼí\nSéítahgi chʼosh bitsʼaʼí éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mactridae" deiłníigo deiyózhí. Séítahgi chʼosh bitsʼaʼí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí bitsʼaʼ nímaz dóó áłtʼą́ą́ʼí dóó heetsʼóóz. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Tsídii dinoodí bítááʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí bítááʼ łigaaígíí\nTsídii dinoodí bítááʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Purnella albifrons" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitʼaʼ éí diłhiłgo kʼídzítso; bítááʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dinoodí bítááʼ łigaaígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dahtsʼaaʼ bidzidzé yiłchozhii bitłʼaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDahtsʼaaʼ bidzidzé yiłchozhii bitłʼaaʼ łigaaígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Dáádziilii dóó bikʼéí Dahtsʼaaʼ bidzidzé deiłchozhii\nDahtsʼaaʼ bidzidzé yiłchozhii\nDahtsʼaaʼ bidzidzé yiłchozhii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iodopleura isabellae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ dóó bizééʼ dóó bináyaah éí łigai; bikąʼígíí éí bitʼayaa tsédídéehgo dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.\nDahtsʼaaʼ bidzidzé yiłchozhii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼał azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼał azhééʼ bitʼohígíí\ntábąąh chʼał azhééʼ bitʼohígíí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼał azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus crombriei" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼał azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Luk 23 | `NHR | STEP | Si nxãaska wèés xg'ae sa tẽe, a sa a Jeso ba Pilatom cookg'ai koe úú.\n1 Si nxãaska wèés xg'ae sa tẽe, a sa a Jeso ba Pilatom cookg'ai koe úú. 2 Xu kò gaa koe tshoa-tshoa a chìbi-chibi Me, a xu a máá: “Ncẽem khóè ba xae sao-xg'aea, me ko sixae di ne khóè ne tãám dàòm koe tceea úú, a ko khóè ne xgáè-kg'am, táá ne ghaRoma dim x'aigam Kaesaram di marian suruta ka, a ba a ko máá, gabá Kreste Me e, a X'aiga Me e, témé,” ta xu méé.\n3 Me Pilato ba tẽè Me a máá: “A tsáá ga tsia Juta ne di tsi x'aiga tsi?” témé. Me xo̱a me a máá: “Eẽ tsi ko méé khamaga i ii,” témé.\n4 Me Pilato kaia xu peresiti xu hẽé naka kaias xg'aes khóè ne dis gaa koe kò hàna hãa sa hẽéthẽé bìrí a máá: “Khóèm ncẽem koer cúí chìbi ga hòò tama,” témé. 5 Igaba xu kò Gam ka qarika nxàe a máá: “Wèém Juteam koem ko khóè ne xgaa-xgaa, a ko khóè ne tcg'ome tcúú, Galilea koem tshoa-tshoaa, a ba a ncẽe koe hàà tcana hãa,” ta xu méé.\nJeso ba ko Herotem koe tsééa úúè\n6 Eẽm ko Pilato ncẽe sa kóḿ, kam kò tẽè gaam Khóè ba Galilea dis qhàòs di Me e sa. 7 A ba a ẽem ko bóòa q'ãa, Herotem dim nqõóm di x'áèan dòm̀ q'oo koem hãa sa, kam ko Herotem koe úú Me, ncẽe kò ẽe x'aè ka Jerusalema koe hãa ba.\n8 Eẽm ko Herote ba Jeso ba bóò kam kò kaisase qãè-tcao, ncìísem kò bóòa ba tc'ẽea hãa khama, a ba a kò Gam ka kóḿa hãa, a kò nqòòan úúa hãa, are-aresa zi x'áí zim gha kúrú me bóò di i. 9 Me Herote káí zi tẽè-kg'áḿ zi tẽè Me, igabam kò Jeso ba táá xo̱a me. 10 Xu kò kaia xu peresiti xu hẽé naka x'áè xgaa-xgaa-kg'ao xu hẽéthẽé xu qarika chìbi-chibi Me. 11 Herote ba hẽé naka gam di xu ncõo-kg'ao xu hẽéthẽéa kò ntcoe Me, a nco̱i Me, a t'õèm qgáí ba hã̱akagu Me, a Pilatom koe gaia tsééa ka̱bi Me. 12 Gaam cáḿ ẽem ka tsara kò Herotea tsara Pilatoa tsara kg'aiga tsara kò hòrekua hãa igaba tcáràku.\n13 Pilato ba kò kaia xu peresiti xu hẽé, naka tc'ãà-cookg'ai xu hẽé, naka khóè ne hẽéthẽé tciia xg'ae, 14 a bìrí ne a máá: “Ncẽem Khóè ba tu kò tíí koe óá, tãám dàòm koe ko xg'ae sa tceea úúm khóèm khama ma, igaba bóò, cookg'aia tu koer ncãa tẽèa xam̀ Me, a ra a ncãa ncẽem Khóèm koe cúí chìbi ga táá hòò, ẽe tu kò chìbi-chibi Mea hãa zi gúù zi koe. 15 Herotem igabam cúí chìbi ga hòò cgae Me ta ga hãa, gaa domkam kò gatá koe tsééa ka̱bi Me, ncẽe tu ko ma bóò khamaga ma, cúí gúù tshúù kúrúam hãa ga káà a, gaan domka ta ga cg'õo Me e. 16 Gaa domkar gha kg'ama tsa̱man cgoa xg'áḿ Me, a ra a gha kgoara Me, Me qõò,” témé. 17 [Kõ̱ès domka méém ga kòo c'ẽem khóè ba kgoara máá nes gúù si i.]\n18 Si kò wèés xg'ae sa q'au a máá: “Cg'õo Me, naka Barabase ba kgoara máá ta a,” témé. 19 Barabase ba kò ncõoan x'áé-dxoom koe kúrúsea ka hẽé, naka khóè ne cg'õoan domka hẽéthẽé qáé-nquus koe tcãàèa.\n20 Me kò Pilato ba Jeso ba kgoara kg'oana hãa, khamam kò gaia kg'ui cgoa ne. 21 Igaba ne kò kaisase q'au a máá: “Xgàu Me! Xgàu Me!” témé.\n22 Me nqoana dis ka gaia máá: “Kháé ba gáé dùútsa cg'ãè sa kúrúa hãa? Cúí gúù gar hòò tama x'oo sam gha xgàra mááè di i ka. Ra gha xg'áḿ Me, a kgoara Mem qõò,” témé. 23 Igaba ne kò qanega kaisase q'au Jesom gha xgàuès ka, i kò gane di q'au-q'ooan tàà.\n24 Me kò Pilato ba nxàe, ẽe ne tc'ẽea hãa sa gha kúrúè sa: 25 gaam khóèm ẽe gane kò tc'ẽea hãa kgoaraèm gha sa bam kò kgoara, ncẽe kò ncõoan x'áé-dxoom koe kúrúsea ka hẽé, naka khóè ne cg'õoan domka hẽéthẽé qáé-nquus koe tcãàèa hãa ba, a ba a Jeso bancõo-kg'ao xu tshàu q'oo koe tcãà,nxãasega xu gha ẽe ne kòkhóè ne ma tc'ẽea hãa khama makúrú Me ka.\n26 Eẽ xu ko ncõo-kg'ao xu Jeso ba úú ka xu kò Kurene dim khóèm cgoa xg'ae, Simone ta ko ma tciiè ba, me qãáka guua hãa, xu kò xgàu sa dcẽékagu me, me Jesom qãá koe téé a xùri Me.\n27 Si kò kaias xg'aes khóè ne di sa còò Me, zi kò gaas xg'aes q'oo koe c'ẽe zi khóè zi hàna, tshúù-tcaoase kò ko kg'ae cgae Me zi. 28 Me kò Jeso ba gazi koe ka̱bise a máá: “Jerusalema di sao khóè saoè! Táá sao Tíía kg'ae cgae Te guu, igaba sao gasao hẽé naka cóáa sao hẽéthẽé kg'ae cgae. 29 X'aè ba gha hàà khama, khóè ne gha máá: ‘Tsóágase zi gáé khóè zi ncẽe cóán úú tama zi ts'ee-ts'eekg'aièa hãa, naka tchòoan ncẽe cóán úú tama hẽé, naka bíìan ncẽe qanega comkagu tama hẽéthẽé e,’ témé ba. 30 Nxãaska ne gha tshoa-tshoa a xàbìan ka máá: ‘Cg'áé cgae ta a,’ témé, a nxõ̱án ka máá: ‘Qàbia tcãà ta a,’ témé. 31 Ncẽè hìian tsã̱á ii koe ne kòo ncẽe zi gúù zi kúrú ne, ne gha ẽe i xgóòa hãa koe dùú sa kúrú?” tam méé.\n32 Tsara kò cám̀ tsara khóè tsara c'ẽe tsara chìbi-kg'ao tsara a, tsara kò gatsara igaba úúè, síí tsara gha Jesom cgoa cg'õoè ka. 33 ‘Tcúú-c'õá’ ta ko ma tciièm qgáìm koe xu ko hàà ka xu kò gaa koe Jeso ba xgàu, gaa tsara chìbi-kg'ao tsara cgoa, c'ẽe ba kò kg'áò xòèa ba za xgàuè, me c'ẽe ba dxàe xòèa ba za xgàuè.\n34 [Me kò Jeso ba máá: “Aboè, qgóóa máá ne, c'úùa ne hãa dùú sa ne ko kúrú sa ke,” témé.] Gam di qgáía ne xu kò cgúúan ntcòo ka q'aa-q'aaku. 35 Ne kò khóè ne téé a ko xaè, ẽe xu kòo tc'ãà-cookg'ai xu zàro Me ka, a ko máá: “C'ẽe nem kò kgoara hãa, ke méém kgoarase, ncẽe nxárá tcg'òóèa hãam Krestem Nqarim dim Cóám kò ii ne,” témé.\n36 Xu kò ncõo-kg'ao xu thẽé nco̱i Me, a kò tsa̱u tshàan cgoa hàà a hàà kg'áàkagu Me, 37 a máá: “Juta ne di Tsi X'aiga Tsi kò ii ne, Tsáá ka kgoarase,” témé. 38 Gam tc'amkg'ai koe i ko ncẽeta ma góásea hãa: ‘NCẼEA JUTA NE DIM X'AIGA ME E,’ ta ma ma.\n39 Khóè tsara ẽe kò Gam cgoa xgàuèa hãa tsara ka c'ẽe ba kò dcàro Me a máá: “Kreste Tsi tama Tsia gáé? Tsáá ka kgoaraseò, naka kgoara tsam m thẽé!” témé. 40 Me c'ẽe ba xo̱a me a dqàè me a máá: “Nqarim igaba tsi gáé q'áò Me tama? Tsáá igaba tsi gatà iis xgàrakus koe hàna! 41 Gatsama ko tchànose xgàraè, gatsam kúrúa hãas tséés di surutan tsam hòòa khama, igabagam Gabá cúí gúù kàma ga kúrú ta ga hãa,” témé. 42 A ba a máá: “Jesoè, tc'ẽe-tc'ẽese te, Tsari x'aian koe Tsi kòo tcãà ne,” témé.\n43 Me Jeso ba bìrí me a máá: “Tseegua ner ko bìrí tsi: Ncẽe cáḿ ka tsi gha sene Tíí cgoa paradaisi koe hãa!” témé.\n44 Koaba di x'aèan 12 di i kò ii, si kò wèém nqõóm koe ntcùú sa xóé, a síí dqòa di x'aèan nqoana di koe téé. 45 Eẽ i ko cáḿs di x'áàn kaà kam kò tempelem koe tceeèam qgáí ba tòàra q'aase cám̀ qàmà tsara cgoa. 46 Me kò Jeso ba kaiam dòm̀ cgoa q'au a máá: “Aboè! Tiri tc'ẽea ner ko tshàu q'ooa Tsi koe tcãà,” témé. A ba a ncẽe sam ko kg'uia xg'ara ka còo di sa sónòa tcg'òó.\n47 Eẽm ko ncõo-kg'ao xu dim kaia ba ẽe kúrúsea sa bóò, kam kò Nqari ba dqo̱m̀ a máá: “Tseegukagam kò ncẽem khóè ba tchànom khóè Me e,” témé.\n48 Wèé ne khóè ne ẽe kò gaa koe xg'aea hãa, a ko xaè ne kò ẽe zi gúù zi bóò zi ko kúrúse ka ne kò tshúù-tcaoa hãase dìbi. 49 Wèé ne ẽe kò q'ãa Mea ne hẽé, naka Galilea koe guu a còò Mea hãa zi khóè zi hẽéthẽé kò nqúù ka téé a ko bóò Me.\n50 Kam kò gaa x'aè kaga c'ẽem khóèm Josefa ta ko ma tciiè ba hàna, Juta ne dim x'áé-dxoom Arimateam koe kò guua ba. Qãèm khóèm, tchàno me e kò ii, Nqarim di x'aian di hàà-q'ooan kò qãà hãa ba, tc'ãà-cookg'ai xu ka c'ẽe me e kò ii, igabam kò táá c'ẽe xu di tc'ẽean cgoa dtcòm̀ku. 52 Pilatom koem kò síí, a Jesom dim tc'áró ba dtcàrà. 53 Me gaam tc'áró ba xòó, a q'úúm qgáím cgoa tcáḿ, a ba a tshàoèa hãam nxõ̱ám dis tc'ám̀s koe síí tcãà Me, ncẽe c'ẽe khóè ga kò qanega gas koe kg'ónòè tama sa. 54 Me kò ẽem cáḿ ba kg'ónòsean dim cáḿ me e, Sabata dim cáḿ ba kò ko tshoa-tshoase khama.\n55 Zi kò khóè zi ẽe kò Jesom cgoa Galilea koe guua hãa zi Josefam cgoa qõò, a zi a síí Jesom dis tc'ám̀ sa bóò, a síí Jesom dim tc'áróm ma xòóèa hãa sa bóò thẽé. 56 Ka zi ko x'áéa zi koe ka̱bise, a zi a síí Jesom dim tc'áró ba qãè-hm̀m̀ xg'ãò tshãán kg'ónòa máá. Sabata dim cáḿ ka zi kò sãa, ẽe i ko ma x'áèèa hãa khamaga ma.


Ajmúú rí naʼsnguluʼ ma̱ngoo naxnuluʼ sie̱khi̱i̱ | Dí naʼthí náa Biblia\nAjmúú rí naʼsnguluʼ ma̱ngoo naxnuluʼ sie̱khi̱i̱\nJeobá naxnúu ikha David gajmíi̱n eʼwíínʼ xa̱bu̱ mu muni ajmúú rí mbiʼyamajkhuíí ga̱jma̱a̱ Jeobá. Náa Salmos na̱ʼkha̱ 150 ajmúú\nI̱YI̱I̱ʼ rí itháan mba̱a̱ na̱ʼkha̱ náa Biblia, rí niwa̱a̱ mbá xúgíʼ ajmúú mitsaʼkháán rígi̱, ndijyúuʼ mbá míí tsiguʼ. Bi̱ niniraʼmáʼ ajmúú rígi̱ nithi ga̱jma̱a̱ fe rí niguaʼda náa Jeobá, rí nimbá miʼtsú tagumaraʼmáʼ xóo ikhaa. Ma̱ngaa nasgájma mbaʼa enii rí xú káʼnii nikumuún mba̱a̱ rí gagi, gaʼkhu, ga̱jmá, ma̱ngaa rí nixnáa núma̱aʼ, rí nita̱nga̱a̱ a̱jkiu̱ún, ga̱jma̱a̱ xú rí ninimba̱a̱ Jeobá. Xúgínʼ ikhíínʼ nini̱ndxu̱ún xa̱bu̱ bi̱ nindun kuyaa Diúu̱ ma̱ngaa nikumuún dí nikúwi̱i̱n mijngii náa ikhaa. Guʼyaa tikhu edxu̱u̱ rí na̱ʼkha̱ náa i̱yi̱i̱ʼ ndrígóo Salmos.\nJeobá, bi̱ kaʼyoo maʼtáñajunʼ xúgíʼ numbaaʼ, ikhaa kaʼyoo rí muʼnimba̱a̱ ga̱jma̱a̱ mbuʼyamajkhuíí. Salmo 83:18 naʼthí kaʼwu: «Ikháánʼ mbiʼyaa Jeobá, indió ikháánʼ nindxaa bi̱ phú Mba̱a̱ náa tsu̱du̱u̱ ku̱ba̱ʼ». Tikhuʼ Salmos nunimba̱a̱ Jeobá numuu dí niʼni mekhu, aʼgua̱a̱n, rí ndaʼya náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ ga̱jma̱a̱ dí xú káʼnii májánʼ nigumáanʼ (Salmos 8, 19, 139 ga̱jma̱a̱ 148). Mbaʼa Salmos nunimba̱a̱ Jeobá mu nañawu̱u̱n ma̱ngaa naʼnikáwíín bi̱ kuwa jmbu (Salmos 18, 97 ga̱jma̱a̱ 138). Iʼwááʼ Salmos nuni jmúú náa inuu Diúu̱ bi̱ jmbii, ikhaa nambáñun xa̱bu̱ bi̱ nuni rí májánʼ ma̱ngoo nakuʼma castigo náa xa̱bu̱ bi̱ mixkawiinʼ wéñuʼ (Salmos 11, 68 ga̱jma̱a̱ 146).\nJeobá nambáñunʼ ma̱ngaa naxnun sie̱khi̱i̱ bi̱ nandun kuyáá. Ma̱ndoo muʼthá rí Salmo 23 na̱jma̱ʼnuuʼ itháan, ikhí David nagíiʼ xkrida ga̱jma̱a̱ mbáa baxtúu bi̱ nandoo kaʼñun mugiu̱u̱, naxnun ikha ma̱ngoo nañewu̱u̱n, xúʼko̱ má eʼni Jeobá ma̱ngaa. Náa Salmo 65:2 naʼni marmáʼáan a̱jkiu̱luʼ rí Jeobá ni̱ndxu̱u̱ bi̱ «naʼdxawun índo̱ nugríga̱a̱». Asndu xa̱bu̱ bi̱ nuni wéñuʼ dí raʼkhí nuxkama̱a̱ dí naxnún sie̱khi̱i̱ náa Salmos 39 ga̱jma̱a̱ 51. Gi̱i̱ nasngájma rí David phú gajkhun rí nita̱nga̱a̱ a̱jkiu̱u̱n ga̱jma̱a̱ aʼkhá rí niʼni, ma̱ngaa ndaʼyoo rí gajkhun rí Diúu̱ maʼnimba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n kaʼyoo. Ma̱ngaa má Salmo 55:22 naʼthuluʼ gajkhun rí Jeobá ma gambáyuluʼ ga̱jma̱a̱ rí kuʼda̱.\nJeobá majmiuu Reino ndrígóo Mesías mu ma̱ʼkha̱ kayóo numbaaʼ nuxi̱ʼ. Náa Salmos naʼthí mbaʼa nuthu ga̱jma̱a̱ numuu Mesías, Rey bi̱ nijuiʼthá ma̱ʼkha̱. Mbá xkrida, náa Salmo 2 naʼthí rí Xa̱bu̱ Ñajunʼ bugi ma̱ʼnigambáa xúgíʼ xuajin mba̱ʼu̱ bi̱ xaʼndun kuyaa ikhaa. Náa Salmo 72 naʼsngáa rí maʼnigámbáa ewiʼ, dí ra̱májánʼ ga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ bi̱ nuni asndu xó má eñun ikhíínʼ xúʼko̱ eniu̱u̱n eʼwíínʼ. Náa Salmo 46:9 naʼthí rí Diúu̱ majmiu Reino ndrígóo Mesías mu maʼnigámbáa aguʼ mba̱ʼu̱ ma̱ngoo maʼni̱i̱ eʼñúu xúgíʼ ajua̱nʼ. Ma̱ngaa, náa Salmo 37 nuraxnuu rí náa numbaaʼ nuxi̱ʼ ni xákúwi̱i̱n xa̱bu̱ xkawiinʼ ma̱ngoo xa̱bu̱ bi̱ nuni rí májánʼ makuwíín tsímáá mbá kambáxu̱u̱n.\n(Na̱ʼkha̱ náa i̱yi̱i̱ʼ ndrígóo Salmos.)\nXú káʼnii eʼthí náa Salmos rí Jeobá kaʼyoo maʼtáñajunʼ náa tsu̱du̱u̱ ku̱ba̱ʼ rá.\nXú káʼnii Salmos eʼthí rí Diúu̱ nambáñun ma̱ngoo naxnún sie̱khi̱i̱ bi̱ nandun kuyaa rá.\nXóo eʼthí náa Salmos, xú káʼnii gáʼni̱i̱ tsu̱du̱u̱ ku̱ba̱ʼ nu̱xi̱ʼ rá.\nAJMÚÚ NDRÍGÓO AJMÚÚ\nDiúu̱ má nixnúu ikhoo Salomón dí xú ma̱ʼni ajmúú rí mitsaan rígi̱. Ikhí Salomón naʼthí xú káʼnii gáʼni ikhaa mú rí mbáa dxáʼgu mitsiʼyáa bi̱ xóó nangua nibóoʼ ga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ maʼndoo kaʼyoo, mú dxáʼgu bugi nandoo kaʼyoo mbáa dxáma baxtúu. I̱yi̱i̱ʼ rígi̱ naʼsnguluʼ rí maski ajndu araʼdá wéñu mbújkha̱a̱ xáʼngo̱o̱ ma̱ʼni rí mbáa ma̱ndoo kaʼyaaʼ. Ajmúú rígi̱ naʼsnguluʼ rí á mu a̱jmi̱i̱n xa̱bu̱ nanigunʼ kuyamijná xáʼni dí muni dí raʼkhí. Nájmi̱i̱n dí ikhíínʼ nisngajma dí niʼngu̱u̱n niñawamíjna̱ dí nikhúwi̱i̱n jmbu tuxuda̱mi̱jna̱ aʼkhá.\nTsáa nindxu̱u̱ Rey náa Reino ndrígóo Dios, ga̱jma̱a̱ ndiéjunʼ gáʼngo̱o̱ gaʼni nda̱wa̱á Reino rá.


Chʼosh yiyiitsahí diłhiłgo tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼosh yiyiitsahí diłhiłgo tsédídéhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cochoa purpurea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí tsédídéehgo dóó diłhiłgo dootłʼizh; bitsiitʼáád éí yágo dootłʼizh; bitseeʼ éí yágo dootłʼizh dóó kʼíjíjin; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼosh yiyiitsahí diłhiłgo tsédídéhígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashiitsoh ditłʼooí diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashiitsoh ditłʼooí diniltsooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí Chʼosh bijáád tseebíhígíí Naʼashjéʼii dóó Naałʼaashii Naałʼaashii Naałʼaashii íiyisígíí Naałʼaashiitsoh Naałʼaashiitsoh ditłʼooígíí\nnaałʼaashiitsoh ditłʼooí diniltsooígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashiitsoh ditłʼooí diniltsooígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphonopelma moderatum" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Akałii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; Tooh Baʼáadii bibąąh éí tʼóó ahayóí.\nDíí chʼosh éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso; adóó éí bitsʼíís niłhin dóó diniltsogo naashchʼąąʼ łeh; bijáád éí kʼíjíjin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.\nDíí naaltsoos 10 Tʼą́ą́chil 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tábąąh chʼééh digháhii - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼééh digháhii łikizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł\nChʼééh digháhii dijoolí yishtłizhígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii dijoolígíí\nChʼééh digháhii dijoolí łikizhígíí\nChʼééh digháhii yázhí\n(→ Chʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí)\nTsisteeł bitsʼaʼ naashchʼąąʼígíí\nTábąąh chʼééh digháhii bibid łitsooígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii bibid halchíʼígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii\nTábąąh chʼééh digháhii íiyisígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii\nTábąąh chʼééh digháhii éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emydidae" deiłníigo dayózhí. Tábąąh chʼééh digháhii éí 50 ałʼąą ádaatʼé.\nTábąąh chʼééh digháhii éí 5–15di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí deilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nLast edited on 5 Níłchʼitsoh 2020, at 00:36


Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oligosoma aeneum" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tábąąh naalzheehii bítááʼ noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh naalzheehii bítááʼ noodǫ́zígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corythornis cristatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bítááʼ éí dootłʼizh dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nTábąąh naalzheehii bítááʼ noodǫ́zígíí éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mark 10 DOGNT - Zezì eyı kǫ̀ta ts'ǫǫ̀ naèhtła tł'axǫǫ̀ - Bible Search\nZezì ɂǫ̀łets'eedee k'e xàyaı̨htı\n1Zezì eyı kǫ̀ta ts'ǫǫ̀ naèhtła tł'axǫǫ̀ Judea nèk'e ts'ǫ̀ ajà, Jordan-deh nıɂàa wete ts'ǫ̀ ajà. K'achı̨ dǫ łǫ yets'ǫ̀ ełèwhede eyıts'ǫ hoghàgoehtǫ, t'aats'ǫǫ̀ hat'ı̨ ı̨lè t'à.\n2Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı geèhdzà ha gıts'ǫ̀-ède. Dageehke, hagıìhdı, “Gonàowoò k'ę̀ę̀ ha nı̨dè asį̀į̀ dǫzhìı edets'èkeè ɂǫ̀geede ha dìì-le?” gıìhdı.\n3Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Moses nàowo dàhòt'ı̨ı̨ naxıghàı̨ɂǫ?” gòhdı.\n4Zezì ts'ǫ̀ hagedı, “Moses dıı nàowo goghàı̨ɂǫ: ‘Dǫzhìı edets'èkeè ɂǫ̀yeede ha nıwǫ nı̨dè ɂǫ̀łets'eedee nı̨htł'è yegha sıìyele gà xàyeehɂà ha,’ dek'eèhtł'è,” gıìhdı.\n5Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Naxıkwì nàtso t'à, Moses eyı nàowo naxıghàı̨ɂǫ ı̨lè. 6Hanìkò dıı nèè hòèlı̨ ekò Nǫ̀htsı̨ sìı ‘dǫzhìı eyıts'ǫ ts'èko whehtsı̨.’ 7‘Eyı ts'ıhɂǫ̀ dǫzhìı edetà eyıts'ǫ edemǫ gots'ǫǫ̀ xàetła ha. Edets'èkeè xè ı̨łè lanì ha, 8eyıts'ǫ eyı nàke geet'èe sìı edezhį̀į̀ t'à dǫ ı̨łè lagede ha hǫt'e.’ Eyıt'à dǫ nàke agı̨ı̨t'e-le, hanìkò dǫ ı̨łè zǫ lagı̨ı̨t'e. 9Eyıt'à Nǫ̀htsı̨ dǫ nàke ełeghàgòı̨laa sìı dǫ wı̨ı̨zìı ełets'ǫǫ̀ agole ha nıìle,” Zezì gòhdı.\n10Kǫ̀ goyìı nagı̨ı̨de ekò Zezì dàdıı sìı ghǫ wecheekeè dageehke. 11Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Dǫzhìı edets'èkeè ɂǫ̀yeede gà ts'èko eyıì-le xè honǫ̀ǫdza nı̨dè, eyı dǫ sìı edets'èkeè k'èch'a hołı̨ı̨ hòèhtsı̨ hǫt'e. 12Eyıts'ǫ ts'èko ededǫǫ̀ ɂǫ̀yeede gà dǫ eyıì-le xè honǫ̀ǫdza nı̨dè, eyı ts'èko hołı̨ı̨ hohtsı̨ hǫt'e,” Zezì gòhdı.\nZezì eyıts'ǫ chekoa nechà-lea\n13Eyı tł'axǫǫ̀ dǫ edezaa nechà-lea Zezì edılà gok'e ayele ha gı̨ı̨wǫ t'à, Zezì ts'ǫ̀ gogeèwa, hanìkò wecheekeè haaht'ı̨-le gògedı t'à nàgogeeɂǫ. 14Zezì haget'ı̨ goaɂı̨ ekò gots'ǫ̀ wınì-le xè edecheekeè gots'ǫ̀ hadı, “Chekoa sets'ǫ̀ gııdè agıahłe, sets'agıahɂǫ-le. Amìı dıı chekoa lagı̨ı̨t'ee sìı Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ gıts'ǫ hǫt'e. 15Ehkw'ı anaxèehsı̨, amìı chekoa lanì Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ edegha yìhchì lenǫsıı, ekǫ goyaetła ha nıìle,” Zezì gòhdı. 16Eyı tł'axǫǫ̀ Zezì edegǫ̀ǫ̀ chekoa gomǫǫ̀ ayį̀į̀là, eyıts'ǫ edılà gok'e ayį̀į̀là gà gok'eèyaı̨htı.\n17Zezì t'asį̀ı̨ ts'ǫ̀ naèhtła ekò dǫ ı̨łè yets'ǫ̀ tı̨mǫèhza gà yegà nàgòı̨hgè, hayèhdı, “K'àowo nezı̨ı̨, ayìı dàhłà nı̨dè welǫ whìle ts'ǫ̀ ehdaà asedle ha?” yèhdı.\n18Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Ayìıha k'àowo nezı̨ı̨ sį̀ı̨dı? Dǫ nezı̨ gǫ̀hłı̨ nıìle; Nǫ̀htsı̨ zǫ nezı̨ hǫt'e. 19Moses wenàowo-deè wek'èı̨zǫ ne: ‘Dǫ ełaahwhı-le, ełexè hołı̨ı̨ hoahtsı̨-le, aahɂį̀-le, dǫ ghǫ hoahts'ì-le, dǫ ghǫyaahɂà-le eyıts'ǫ naxıtà eyıts'ǫ naxımǫ gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ aahda,’ ” Zezì yèhdı.\n20Eyı dǫ hadı, “K'àowo, chekoa ehłı̨ gots'ǫ eyı nàowo hazǫǫ̀ wek'èɂaeht'è hǫt'e,” yèhdı.\n21Zezì yeghàeda xè yeghǫneètǫ, hayèhdı, “T'asìı ı̨łè zǫ hanelà-le. Naı̨tłe, t'asìı hazǫǫ̀ nets'ǫ sìı neghǫ nàedì gà eyı sǫǫ̀mba sìı hǫt'ıì dǫ-teèt'ı̨ı̨ gıghàı̨le. Hanì-ı̨dè yak'e t'asìı nechàa nedawheɂǫ ha hǫt'e. Eyı tł'axǫǫ̀-ı̨dè sek'èè k'eı̨da,” Zezì yèhdı.\n22Zezì hadı ts'ǫ̀et'ıì dǫ ts'ǫǫ̀nıwǫǫ̀ ajà xè naèhtła, dǫ ahxee-deè elı̨ t'à.\n23Zezì dǫ hotıì goghàeda xè edecheekeè gots'ǫ̀ hadı, “Dǫ ahxee sìı Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ goyaetła ha wegha wèhoedı-le hǫt'e,” gòhdı.\n24Hadı t'à wecheekeè gıgha enıìyah dìì. Hanìkò Zezì k'achı̨ hadı, “Secheekeè, Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ goyats'eedè ha sìı sıì wèhoedı nıìle! 25Dǫ ahxee sìı Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ goyaetła ha wegha dìì hǫt'e. Eyı wenahk'e tıts'aàdìıcho datı̨htł'à-k'è deghaetła gha sìı denahk'e dìì-le hǫt'e,” Zezì gòhdı.\n26Wecheekeè sıì deɂǫ̀ǫ̀ gıgha enıìyah t'à hagedı, “Hanì-ı̨dè amìı edaxàweètı̨ lì?” gedı.\n27Zezì goghàeda xè hadı, “Dǫ gıgha dìì hǫt'e, hanìkò Nǫ̀htsı̨ wegha dìì-le hǫt'e; Nǫ̀htsı̨ t'asìı wı̨ı̨zìı wegha dìì gǫ̀hłı̨ nıìle,” gòhdı.\n28Peter, Zezì ts'ǫ̀ hadı, “Goxı̨ nek'èè k'ets'edè ha ts'ı̨ı̨wǫ t'à, t'asìı hazǫǫ̀ wedę ats'ı̨ı̨là ı̨lè!” yèhdı.\n29Zezì edecheekeè gots'ǫ̀ hadı, “Ehkw'ı anaxèehsı̨, amìı segha eyıts'ǫ godı nezı̨ı̨ gha eghàlaeda ha nıwǫ t'à edekǫ̀, edechı, ededè, edetà, edemǫ, edeza, eyıts'ǫ wets'ǫ dèè gots'ǫǫ̀ naèhtła nı̨dè, 30eda gots'ǫ̀ ı̨łèakw'eènǫ laàtłǫ ts'ǫ̀ weghǫ̀zhe ha. (Dıı nèk'e wekǫ̀, wechı, wedè, wemǫ, weza, eyıts'ǫ wets'ǫ dèè daı̨ɂa xè weghǫ̀zhe ha.) Eyıts'ǫ ı̨daà welǫ whìle ts'ǫ̀ eda eyı sı weghǫ̀t'à ha. 31Dǫ t'akwe geèhkw'ee sìı nǫǫde geèhkw'eè agedle ha, eyıts'ǫ dǫ nǫǫde geèhkw'ee sìı t'akwe geèhkw'eè agedle ha,” Zezì gòhdı.\nZezì ełaàgıìhwhı ha sìı k'achı̨ yeghǫ gode\n32Jerusalem ts'ǫ̀ Zezì wecheekeè yek'èè gıadè ekò Zezì ghǫ sıì gıgha enıìyah dìì, hanìkò dǫ eyıì-le goxè aget'ı̨ı̨ sìı geejı̨. Zezì edecheekeè hoònǫ-daats'ǫ̀-nàke whatsǫǫ̀ nègòǫwa gà wets'ǫ̀ dàgode ha sìı ghǫ gots'ǫ̀ goı̨de, 33hadı, “Jerusalem ts'ǫ̀ ts'eedè ha. Ekǫ Dǫ-wet'àaɂàa-deè sìı yahtıı-gha-k'aodèe eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨-yatıì-k'ègedìı-dǫǫ̀ tł'aàgehtè ha hǫt'e. Ełaàwı gha gısınìyahtı ha. Eyı tł'axǫǫ̀ dǫ eładı̨ı̨ tł'aàgıhtè ha. 34Gık'adaedè ha, gık'e geezè ha, nàgeehkwa ha eyıts'ǫ ełaàgıìhwhı ha, taı dzęę̀ nı̨dè naìdà ha,” Zezì gòhdı.\nJames eyıts'ǫ John Zezì ghǫhk'eè geke ha gı̨ı̨wǫ\n35Ekìıyeè k'e Zebedee weza James eyıts'ǫ John, Zezì ts'ǫ̀ nìłegeètła, hagedı, “K'àowo, ayìı nets'eekèe sìı gogha haąle ha nets'ı̨ı̨hwhǫ,” gıìhdı.\n36“Naxıgha ayìı dàhłe ha seahwhǫ?” Zezì gòhdı.\n37Gıts'ǫ̀ hadı, “K'àowocho wheęlı̨ nı̨dè goxı̨ ı̨łè negà nàgòts'ehnèe whedaà eyıts'ǫ ı̨łè negà gots'ı̨hts'ǫ whedaà agoı̨le,” gıìhdı.\n38Zezì hagòhdı, “Ayìı aahkèe sìı wek'èahsǫ nıìle. Lıbò wets'ǫ ehdǫ ha sìı wets'ǫ aahdǫ ha dìì-le nì? Hanì-le-ı̨dè dànì sek'ètaìdzǫ k'ę̀ę̀ naxık'ètaìdzı̨ ha dìì-le nì?” gòhdı.\n39“Hęɂę, hats'ede ha dìì-le,” gıìhdı. Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Lıbò wets'ǫ ehdǫǫ sìı naxı̨ sı wets'ǫ aahdǫ ha hǫt'e, eyıts'ǫ dànì sek'ètaìdzǫǫ sìı eyı lanì naxık'ètaìdzı̨ ha hǫt'e, 40hanìkò amìı segà nàgòts'ehnèe wheda ha, eyıts'ǫ amìı segà gots'ı̨hts'ǫ wheda ha sìı sı̨ sets'ǫ̀ hoèlı̨ nıìle. Amìı segà wheke ha sìı setà hòt'a gogha sıìgǫ̀ǫ̀là ı̨lè hǫt'e,” gòhdı.\n41Wecheekeè hoònǫ sìı James eyıts'ǫ John ayìı Zezì dagı̨ı̨hke ghǫ egıìkw'o ekò gık'èch'a agòjà. 42Zezì edecheekeè łą̀ą nègòǫla gà hagòhdı, “K'àowocho gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı dǫ eyıì-le xàɂaa ts'ǫ̀ k'adahogedè, eyıts'ǫ gıcheekeè t'akwe geèhkw'e ededı̨ sı dǫ ts'ǫ̀ k'adahogedè, wek'èahsǫ hǫt'e. 43Hanìkò naxıxè hagǫ̀ht'e ha nıìle. Amìı naxıta t'asìı deè elı̨ ha nıwǫǫ sìı naxıgha eghàlaedaa-dǫǫ̀ elı̨ ha hǫt'e, 44eyıts'ǫ naxıta amìı t'akwe wheda ha nıwǫǫ sìı naxıcheekeè elı̨ ha hǫt'e. 45Dǫ-wet'àaɂàa-deè, ededı̨ kò, dǫ yegha eghàlageeda gha nììtła nıìle, hanìkò dǫ ts'àdı gha eyıts'ǫ dǫ gha ełaàwı gha nììtła hǫt'e. Dǫ łǫ gıhołı̨į̀ gıghǫ nahoezhe gha ełaàwı ha hǫt'e,” Zezì edecheekeè gòhdı.\nDǫ wedaà goìlee sìı k'aàt'ıì ajà\n46Ekìıyeè k'e kǫ̀ta Jerıcho nègı̨ı̨de. Zezì eyıts'ǫ wecheekeè eyı kǫ̀ta ts'ǫǫ̀ nageèhde ekò dǫ łǫ gok'èè geède. Dǫ wedaà goìlee Bartımaeus wìyeh sìı tı̨lıbàa wheda xè t'asìı gha nàdaetì. (“Bartımaeus” gedı nı̨dè “Tımaeus weza” gedıì-agedı.) 47Zezì ekǫ naetłe ghǫ ıìkw'o ekò naìdzeh xè hadı, “Zezì, k'àowocho Davıd Weza, etesenèeɂı̨!” hadıì yaìzeh.\n48Dǫ łǫ, “Ts'èwhı̨į̀ aąt'e,” gıìhdı, hanìkò k'èdaà hòtł'ò naìdzeh, “K'àowocho Davıd Weza, etesenèeɂı̨!” hadıì ezeh.\n49Zezì nììtła, dǫ gots'ǫ̀ hadı, “Sets'ǫ̀ ııtła wèahdı,” gòhdı.\nEyıt'à dǫ wedaà goìlee ts'ǫ̀ gogede, hagedı, “Nınà welè! Nàąwo! Wets'ǫ̀-ı̨tła ha nı̨ı̨hwhǫ,” gıìhdı. 50Ekòet'ıì edeɂeè ɂǫ̀ǫ̀wa gà ı̨whąą̀ Zezì ts'ǫ̀ èhtła.\n51Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Ayìı negha dàhłe ha seneehwhǫ?” yèhdı.\nEyı dǫ Zezì ts'ǫ̀ hadı, “K'àowo, segha xègaat'ı̨ ha dehwhǫ,” yèhdı.\n52Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Naı̨tłe! Negha ehkw'ı-ahodı t'à k'aàt'ıì anejà,” yèhdı. Ekòet'ıì k'eet'į̀ ajà eyıts'ǫ Zezì k'èè naèhtła.


Kʼish Bitoʼ - Wikiibíídiiya\nKʼish Bitoʼ *\nKʼish Bitoʼ éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dahbaʼ Biiʼ Tó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nKʼish Bitoʼ éí 37°03′58″ NHK dóó 119°24′07″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Kʼish Bitoʼ éí tónteel bikááʼdóó deigo 4,426 adéesʼeez.GNIS


Matthew 8 DOGNT - Zezì shìhka gots'ǫ hodàèhtła ekò dǫ - Bible Search\nDǫ wekwǫ̀ tàda t'à eyaelı̨ı̨ sìı k'aàt'ıì ajà\n1Zezì shìhka gots'ǫ hodàèhtła ekò dǫ łǫ gık'èè k'edè. 2Dǫ ı̨łè gokwǫ̀ tàda t'à eyaelı̨ı̨ sìı Zezì ts'ǫ̀ èhtła, yets'ǫ̀ nàgòı̨hgè, hadı, “K'àowo, haneewǫ nı̨dè k'aàt'ıì ası̨ı̨le ha dìì-le,” yèhdı.\n3Zezì edılà dǫ k'e ayį̀į̀là, hayèhdı, “Hęɂę, hahwhǫ! K'aàt'ıì anede!” yèhdı. Ekòet'ıì wekwǫ̀ tàda whìle ajà. 4Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Nets'ǫ̀ dànàhòwoo sìı dǫ wı̨ı̨zìı ts'ǫ̀ haı̨dı-le. Nek'ahoeta gha yahtıı ts'àątła. Moses wenàowoò k'ę̀ę̀ nehołı̨į̀ neghǫ nahoezhe k'èxa yahtıı t'asìı negha k'egııhk'ǫ̀. Hanì-ı̨dè weghàà k'aàt'ıì anaąjà dǫ gık'èezǫ ha,” yèhdı.\nEghǫǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo wegha ehkw'ı-ahodı\n5Zezì kǫ̀ta Capernaum nììtła ekò eghǫǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo Zezì sets'àdı ha nıwǫ t'à yets'ǫ̀ èhtła. 6Eghǫǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo hadı, “K'àowo, secheekeè wekw'ǫǫ̀ ełaı̨dè xè hòtł'ò eyaelı̨ t'à sıì daı̨ɂa dìì,” yèhdı.\n7Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Nexè nekǫ̀ nàhtła gà k'aàt'ıì awehłe ha,” yèhdı.\n8Hanìkò eghǫǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo yets'ǫ̀ hadı, “K'àowo, sekǫ̀ naątła gha dǫ lahoeht'ı̨-le. Ekìı neyatıì t'à xàyanehtı nı̨dè secheekeè k'aàt'ıì ade ha. 9Sı̨ kò segha k'àowo gǫ̀hłı̨ eyıts'ǫ eghǫǫ-dǫǫ̀ gıgha k'àowo ehłı̨. Dǫ ı̨łè ‘Yeè nàątła,’ wèehsı̨ nı̨dè ekǫ nàtła, eyıts'ǫ k'achı̨ ı̨łè ‘Jǫ nàątła,’ wèehsı̨ nı̨dè jǫ nàtła. Secheekeè, ‘Dıı hanele,’ wèehsı̨ nı̨dè hayehɂı̨,” yèhdı.\n10Zezì eyı k'àowo dàdıı sìı yıìkw'o ekò sıì wegha enıìyah dìì. Dǫ łǫ yek'èè k'edèe sìı ts'ǫ̀ hadı, “Ehkw'ı anaxèehsı̨, Israel nèk'e dǫ wınì hanànıhtso ghǫ eèhkw'o whìle. 11Hazǫǫ̀ nèk'e gots'ǫ dǫ łǫ, Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ k'è goyageedè ha. Ekǫ Abraham, Isaac eyıts'ǫ Jacob xè shègezhe ha. 12Hanìkò Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ dǫ ts'ı̨ı̨lı̨ı̨ sìı togoòtł'ò ts'ǫ̀ xàgıdeezhı ha. Ekǫ getse xè sıì gıgha hoìla ha,” Zezì gòhdı.\n13Zezì eghǫǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo ts'ǫ̀ hadı, “Hot'eè nekǫ̀ ts'ǫ̀ naı̨tłe, hotıì negha ehkw'ı-ahodıı k'ę̀ę̀ agode ha,” yèhdı. Eyıt'à eyı sadzeè et'ıì wecheekeè wegha k'aàt'ıì agòjà.\nZezì dǫ łǫ k'aàt'ıì agǫ̀ǫ̀là\n14Zezì, Peter wekǫ̀ goyaèhtła ekò Peter wets'èkeè wemǫ edı-elı̨ t'à daèhte k'e whetı̨ yaɂı̨. 15Zezì yılà daachì t'à k'aàt'ıì ajà. Ekòet'ıì eyı ts'èko nıìtła gà weghǫ shèts'ezhee yeghàı̨dì.\n16Eyı xèhts'ǫ̀ dǫ łǫ ı̨nìłı̨ı̨ gıts'ǫ̀-èlı̨ı̨ sìı Zezì ts'ǫ̀ gogeèwa. Edeyatıì t'à ı̨nìłı̨ı̨ xàgodeèzhì eyıts'ǫ dǫ-eyaelı̨ı̨ hazǫǫ̀ k'aàt'ıì agǫ̀ǫ̀là. 17Eyı hagòjàa sìı nakwenàoɂǫǫ Isaıah yeghǫ goı̨de ı̨lèe sìı wek'ę̀ę̀ agòjà:\n“Gotàdaà goghǫ yį̀į̀hchì eyıts'ǫ wet'à gogha hoìlaa sìı edek'e ayį̀į̀là,” dek'eèhtł'è.\nDǫ nàke Zezì xè agedè ha gı̨ı̨wǫ\n18Zezì dǫ łǫ wemǫǫ̀ ełèwhede goaɂı̨ ekò edecheekeè gots'ǫ̀ hadı, “Įnǫ̀ǫ̀ nats'ııɂè,” gòhdı. 19Nǫ̀htsı̨-yatıì-k'èdìı-dǫǫ̀ ı̨łè yets'àèhtła, hadı, “K'àowo, edı̨į̀ anet'ı̨ı̨ sìı nexè ahde ha dehwhǫ,” yèhdı.\n20Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Nǫgèe gıɂǫ gǫ̀hłı̨ eyıts'ǫ chı̨ą sı gıt'oh gǫ̀hłı̨, hanìkò Dǫ-wet'àaɂàa-deè edı̨į̀ kwìhɂǫ ha gǫ̀hłı̨-le,” yèhdı.\n21K'achı̨ wecheekeè ı̨łè yets'ǫ̀ hadı, “K'àowo, t'akwełǫ̀ǫ̀ setà wekw'ǫǫ̀ nèehtį̀ gà welè,” yèhdı.\n22Hanìkò Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Dǫ ełaı̨dèe lagı̨ı̨t'ee sìı edets'ǫ dǫ ełaı̨dèe kw'ǫǫ̀ nègııle, hanìkò nı̨ sìı sek'èı̨tła,” yèhdı.\nZezì nı̨hts'ı whìle ayį̀į̀là\n23Eyı tł'axǫǫ̀ Zezì elà yìetła, wecheekeè gıxè agejà. 24Hǫtsaa tı k'e gıxè nı̨hts'ı nàtsoo dèts'ı t'à taatı̨į̀ elà yìı at'ı̨. Hanìkò Zezì dètı̨ ı̨lè. 25Wecheekeè ts'ıgį̀ı̨hwho, hagıìhdı, “Gots'ǫ̀ K'àowo, edaxàgoı̨le! Tı t'à ełaàts'ede ha nìkw'o,” gıìhdı.\n26Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Naxınì nàtso-le. Dànìghǫ sıì dahjı̨ nǫǫ̀?” gòhdı. Elà yìı nàwo xè nı̨hts'ı eyıts'ǫ taatı̨į̀ whìle aahde gòhdı t'à, ts'èwhı̨į̀ hòɂǫǫ̀ agòjà.\n27Zezì wecheekeè gıgha enıìyah t'à ełets'ǫ̀ hagedı, “Dıı amìı ne? Nı̨hts'ı eyıts'ǫ taatı̨į̀ kò gık'į̀ı̨t'e,” gedı.\nDǫ nàke ı̨nìłı̨ı̨ gıts'ǫ̀-èlı̨ı̨ sìı k'aàt'ıì agejà\n28Zezì ı̨nǫ̀ǫ̀ Gadarene gınèk'e tàwheɂe ekò, dǫkw'ǫǫ̀ whelaa gots'ǫ dǫ nàke gıts'ǫ̀ łeèhtła, į̀łah ı̨nìłı̨ı̨ gıts'ǫ̀-èlı̨. Sıì gıts'àhoejı̨ t'à dǫ wı̨ı̨zìı ekǫ aget'ı̨-le. 29Hòtł'ò gezeh xè hagedı, “Nǫ̀htsı̨ Weza, ayìıha gok'alaąwo? Gogha nèhòkw'ı kwe gogha hoìla hoı̨htsı̨-le, neghǫnàdats'eetì,” gedı.\n30Eyı ts'ǫ̀ gǫǫwà-lea gogòò łǫ shègezhe ı̨lè. 31Įnìłı̨ı̨ Zezì ghǫnàdageetì, “Xàgodı̨ı̨zhı ha nı̨dè gogòò yìı ts'ǫ̀ agoı̨le,” gedı.\n32“Naahdè!” Zezì gòhdı t'à, dǫ yìı gots'ǫ xàgı̨ı̨de gà gogòò yìı gı̨į̀de. Gogòò hazǫǫ̀ shìh danı̨ı̨chàa gots'ǫ ı̨zhıì hodàgoòɂa ts'ǫ̀ tı yìı łegeèhza t'à ełaàgı̨ı̨dè. 33Dǫ gogòò k'ègedìı sìı natı̨mǫgeèhde. Gıxè dàgòjàa sìı kǫ̀ta yàgòlaa hazǫǫ̀ dǫ ts'ǫ̀ hagedı, eyıts'ǫ dǫ ı̨nìłı̨ı̨ gıts'ǫ̀-èlı̨ ı̨lèe sìı gıxè dàgòjàa ghǫ dǫ xè gogedo. 34Eyı kǫ̀ta gots'ǫ dǫ hazǫǫ̀ Zezì ts'ǫ̀ geède. Zezì gıaɂı̨ ekò “Gonèè ts'ǫǫ̀ naı̨tłe,” gıìhdı gıghǫnàdageetì.


Kin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nKin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nKin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáazhdi\n(chidí naatʼaʼí bá hazʼání) Kin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáázh Kin Yótʼááh Deezʼá\n40°44′05″ NHK dóó 74°09′51″ EʼE-gi bił hazʼą́\nKin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Kin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáázh Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1935góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí hastą́ą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 641,346 bílaʼashdlaʼii Kin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáázhdę́ę́ʼ Kin Yótʼááh Deezʼáágóó dóó Metropark hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nKin Yótʼááh Deezʼáhí Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Tsídii dah naʼasolí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí noodǫ́zígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii dah naʼasolígíí\nTsídii dah naʼasolí noodǫ́zígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nystalus radiatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diniltso dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí dinilzhin; bidaaʼ éí dinilbá.\nTsídii dah naʼasolí noodǫ́zígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTsídii dah ndaʼasolígíí\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii dah naʼasolí · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii dah naʼasolí · Tsídii dah naʼasolí bidaaʼ łitsooígíí · Tsídii dah naʼasolí bidághaaʼ łibáhígíí · Tsídii dah naʼasolí bidághaaʼ łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí bikʼos łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí bikʼos yishtłizhígíí · Tsídii dah naʼasolí binághah dibéłchíʼígíí · Tsídii dah naʼasolí bináyaah łibáhígíí · Tsídii dah naʼasolí bináyaah łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí bítááʼ łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí bitéél halchíʼígíí · Tsídii dah naʼasolí bitéél halzhinígíí · Tsídii dah naʼasolí bitéél łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí bitłʼaaʼ yishtłizhígíí · Tsídii dah naʼasolí bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí · Tsídii dah naʼasolí bitsiitʼáád dinilzhinígíí · Tsídii dah naʼasolí bitʼaʼ łizhinígíí · Tsídii dah naʼasolí bizééjíjinígíí · Tsídii dah naʼasolí bizééʼ yishtłizhígíí · Tsídii dah naʼasolí diłhiłígíí · Tsídii dah naʼasolí dootłʼizhígíí · Tsídii dah naʼasolí łibáhígíí · Tsídii dah naʼasolí łikizhígíí · Tsídii dah naʼasolí łizhin dóó łigaaígíí · Tsídii dah naʼasolí łizhin dóó łitsxooígíí · Tsídii dah naʼasolí łizhinígíí · Tsídii dah naʼasolí noodǫ́zígíí · Tsídii dah naʼasolí yishtłizhígíí · Tsídii dah naʼasolí yistłʼinígíí


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iberolacerta martinezricai" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo łikizh; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Rom 8 | `KZE | STEP | miráumai Ísu Káráísitiye tarúmai máyáawai miwítí sáwí-meyamba maitíyukaintavena Áánútu íma aaivimbá maitinkéna sáwí-meyamba íma timíníye.\nÁánútun-amankomba arááímo kwétainiꞋa kwéon-kwasai.\n1 miráumai Ísu Káráísitiye tarúmai máyáawai miwítí sáwí-meyamba maitíyukaintavena Áánútu íma aaivimbá maitinkéna sáwí-meyamba íma timíníye. 2 ááéma sáwíta uráundawai tátokowata puwónaundawaiya ówánanaya Ísu Káráísiti iyásínkaraisata kweséya aúnáiꞋa umáíya máyaunanaya Áánútun-amanko kárákwiyisana Áánútu aaivimbá íma maisinkénaya íma sáwí-meyamba simíníye. 3 Áánútu kwená ámáámba siráimbanivo sáwíꞋa ónáe séta minámáámbá íma kanaán-umaiya kwakáunda póna minámáánkó sáwíta umáíya máyaundavinkemba íma síkaisata máyaunanaya naaémba Áánútu ááninkontavena séna sáwíꞋa kwéomba po miwíyáváí se kumpuwíníyone séna aiꞋmarówana kesáámó sáwíꞋo kwéundawaiyaamo úndanten-augwarawai maimaéna kentáásí sáwí-imayaamo maisiyuwáíndayavenaya kumpukáiye. 4 Áánútu mirá uráimba póta sáwí-imayaayavetaamo sirááíyavetaamo kwéunda ímo mirá kwéetaamo Áánútun-amankomo siráiniꞋo kwéetaamo éta Áánútuna ámáánko siráintemba miráyá umáíya arupíya ónaumne. 5 sáwí-imayaayavesamo tirááíyavesamo kwéowai miwítí sáwí-imayaago tátokaivo Áánútun-amankomba arááímo kwétainiꞋa kwéowai kwená kawer-ímáyáágó kwégarakwiyiye. 6 miwítí sáwí-imayaayavesamo tirááímo kwétain-imayaawe suꞋmai kwéowai máyáawaina ááimba Áánútuna némpaꞋa maíꞋmaiꞋa ónááovo Áánútun-amankombo arááímo kwétain-imayaawe suꞋmai kwéowai paru umái aúnáiꞋa umái maíꞋmaiꞋa ónááowe. 7 sáwí-imayaayavesa tirááíyavesa kwéon-imayaawe suꞋmai kwéowai Áánútuna ámáámba íma kanaán-umai taagwiyavésa Áánútuna namuro-kwáásíráámbá kwéowe. 8 sáwí-imayaayavesamo tirááímo kwétainiꞋo kwéowai Áánútu íma aamoí kwéumatinkaiye.\n9 Áánútun-amankomo kentirumpimbó máyáimbo éꞋa sáwí-imayaayaveꞋo tirááímo kwétainiꞋa íma kwéeꞋa Áánútun-amanko siráiniꞋa kwéeꞋa máyáawe. Ísu Káráísitin-amanko tirumpimbó ímo máyáiwai íma kwená kwaási-iꞋa kwéowe. 10 Ísu Káráísitin-amanko kentirumpimbó máyáimbo éna Áánútu kwenaúrankaꞋa arupí umátínkaraimba póꞋa kentimankó maíꞋmaiꞋa íníwai éꞋa sáwíꞋo uráantaveꞋa kentúgoma puwíníwaiman-owe. 11 Áánútu Ísumba pukáimpinkemba usásinankowana kwenamankómó kentirumpimbó máyáimbo éna keinárawakwaraꞋo éna puwónááompinkemba usásintinkaniye. kwenamankó kentirumpimbá máyáintavena Áánútu mirá íníye.\n12 kesí kwaásiyono. mináímbá imáyáa íyata íma kentáásí imáyáavinkeniꞋa éta Áánútun-amankombo arááímo kwétainita umáíya máéno. 13 sáwí-imayaayaveꞋo tirááíyaveꞋo kwéombo éna Áánútu séna máyáawaina ááimba Áánútuna némpaꞋa máéro siráivo Áánútun-amankomo túwaꞋnaa ínaꞋo sáwí-imayaamo tuwéꞋo éꞋa aúnáiꞋa umái ménaaowe.\n14 Áánútun-amankomo kwésintembo kwégwaraawai Áánútu áánimbaaꞋan-owe. 15 Áánútu kwenamankómbá aiꞋmarówana kentirumpimbá máyáiwai íma inkaisí-íꞋa umátínkáísana inkaisí-yántáákó íma tátokaisaꞋa máyáavo Áánútu áánimbaariꞋa umátínkáísaꞋa Áánútumba kwéaayeꞋa séꞋa kesivoó kwéseꞋa kwémaewe. 16 kesáá séta Áánútu áánimbaata úneyaamo kwésunda Áánútun-amanko kentáásirumpimba ména séna mindá árair-aimban-iye kwésiye. 17 Áánútuna iyámpói úndaya póta Áánútumo kentááyávénawe sénamo toꞋmayaa úmakaimba maimaéta Ísu Káráísitimo mayánínten-umaiya mayánaundayaawe. umbai-yántááꞋó kwempímbó kwáyontemba kentáávímbá umbai-yántááꞋá kwáyáimba póta naaémba kweséya ságayan-ayampaꞋa ménaundayaawe.\nÁánútu kwená óꞋora-sagayamba agaráásinkanin-kwasai.\n18 maarán-áímbá imáyáa éꞋa séꞋa áraiꞋa Áánútu kwená óꞋora-sagayamba agaráásinkainata mindáyaveta imáyáa kwéeta kentáávímbá kwáyáin-umbai-yantaataveta íma anón-imayaa kwéundayaawe. 19 Áánútu áánimbaare ayáámúmbaareya únasaya Áánútumo tarórurain-tantaako kwaí-kwaankowe taaigówé amápa-karaan-tantaakowe kentáámó suwánanaaontavesa mósá titaagwirésa amuꞋmarésa máyáawe. 20 naaóváꞋá Áánútu tarórurain-tantaatavena séna kampindágwiniye séna kwená imáyáavinkemba séna íma miwítí imáyáavinkemba siráimba maarán-ímáyáá éna séna 21 naaémba kampindáí-yántááꞋá aambá áúntinkaanana taróruraunda-yantaaꞋa óꞋa íma kampindámae iyíníye. kesí iyámpóímo iyátínkáanasamo kaweꞋó umáímo ménaaontemba mintántáákó miráumai kaweꞋá umái kwéniye Áánútu minímáyáá uráiye. 22 maarán-áíntá ísaraumne. aaraimó iyámpóímo tinkésamo eéséꞋó ontembá Áánútumo amápa-tantaaꞋo tarórurain-tantaako eéséꞋá kwéena Áánútumo paárinintavena amuꞋmaréna máyáiye. 23 íma Áánútumo tarórurain-tantaakowe suꞋmainivo kesáágwáráꞋá miráyá kwéeta Áánútumo toꞋmayaa úmakain-tantaaꞋo simíníntaveta imáyáa ónaundayavenaya Áánútu kwenamankómbá aiꞋmarówana kesirumpintá kumbáyáísata eésétá kwéeta amuꞋmaréta máyaunanaya Áánútu kwenayáámúmbaare kwenáánimbaare síkenaya aúná-kuwawaaꞋa umásinkanintaveta amuꞋmaréta máyaumne. 24 Áánútu kawer-ámpáꞋá mésinkonkaꞋa séta áraiꞋa Áánútuna iyámpóíya éta kweséya ménaumne séta amuꞋmaréta máyaumne. awánasuwaunda-yantaataveta íya amuꞋmaréta ímo awánáúnda-yantaataveta amuꞋmaréta ménaumpo 25 ímo awánáúnda-yantaataveta amuꞋmaréta méta séta áraiꞋa paáriniye séta íma sívón-káínata asiramái amuꞋmaréta ménaumne.\n26 íma asiramái-kwaasi méta kawer-ámpátá kwégunanaya umbai-yántáákó kwétatoraisana póna Áánútun-amanko kwésuwaꞋnaa-isata nóraumaiya Áánútumba áísaa onanayá súwaꞋnaa íníyo séta sirumpintá kanagíré suꞋmai téta íma kanaán-umai aaí kwésunanaya Áánútun-amanko kentááyávéna imáyáa éna ÁánútumpaꞋa aaí kwésisana 27 Áánútun-amanko Áánútumbo arááímo kwétain-aimba séna kwená kwaási-imayaa éna mirán-áímbá kwésimba póna Áánútu kentáásí imáyáa awánaiwai póna kwenamankómó sin-áímbá kwéisaiye.\n28 maarán-áímbá ísaraumne. kwená kwaási-iꞋa ónaundayavenaya ítámakaisata kwená imáyáa kwéeta máyaunanaya sáwí-yantaare kawe-tántááré kesópataamo timbá Áánútu mintántááꞋá kaweꞋá kwéumasinkaintaawe. 29 naaóváꞋá Áánútu kwendéí-íꞋa umái ítámakowaiyavena séna kesááninkaamba ónááowe siráimba póna kwenááninko Ísu kentáásuwaao-iꞋa isatá kwenáúnavarita úne. 30 naaóváꞋá ítámakowaiyavenaya sááyena kwenaúrankaꞋa arupí umásinkenaya kwenááninkaaniꞋa kwéumasinkaintaawe.\nÁánútu arumbá kwésimenaya Ísumba aiꞋmarówana kumpukáin-kwasai.\n31 Áánútu miráumai súwaꞋnaa uráimba póꞋa imáyáa éꞋa simátíménda ísáaro. sáwíꞋa umátinkanae sésayaamo mirámó ónááomba íma kanaán-umai kentáá usáyaaitanaaowe. 32 Áánútu kwenááninkomba íma tátorena kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwáínkwáe sénaya aiꞋmarówana kumpukáiye. mirá uráimba póna súwaꞋnaa ínín-tantaaꞋa úwoi simíníntaawe. 33 Áánútu kentáá ítámakaiwaiya kwenaúrankaꞋa arupíya umásínkarainta pósa évakarawai íma kanaán-umai aaivimbá maisinkánááontaawe. 34 évakarawai kentááyávésa puwígwáe sésa íma aaivimbá maisinkánááowe. Ísu Káráísiti kentááyávénaya séna puwéna usásinena Áánútu ayáánúrapaꞋa asirayán-áyámpáꞋá ména kentáá súwaꞋnaa umai ÁánútumpaꞋa kwéaisaa-iye. 35 mirá kwéintavesa évakarawai íma kanaán-umai Káráísitiyeyaamo máyaundavakenta sírááwanaya Káráísiti kentááyávénaya íma auwinkéna kentáásí imáyáa íma kwétuwaiye. umbai-yántááꞋó kesópataamo tíndawe aosaambó kwisinkánááontaawe sáwíꞋo umásinkanaaontaawe sááimo sinkáníntaawe unáánkwátói-iyaainta ménaundayaawe évakarawaimo sínkamonaaontaawe puwónaundayaawe mirán-tántááꞋó kesópataamo tínímba Káráísitiyeyaamo máyaundavakenta íma kanaán-umai sírááwanaya Káráísiti kentááyávénaya íma auwinkéna kentáásí imáyáa íma kwétuwaiye. 36 naaóváꞋá Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna\nená kwaásiya úndarakemba évakarawai kentááyávésa sésa tínkamonasa puwígwáe-imayaa úmae kwéiyowe. sipisípimo tuvúwówanamo púwíntemba kentááyávésa tínkamonasa puwígwáe kwésimae íyówe\nagaimaréna siráiye. 37 mirá-sáwíꞋó umásínkáanta íma imáyáa únanaya Ísu Káráísiti arumbá kwésimimba póna asiramásínkáísata miwí kwéusayaaitaundayaawe. 38 maarán-áímbá árair-aimba isaꞋá ísaraumne. Áánútu arumbá kwésimenaya Ísóigo Ísu Káráísitimba aiꞋmarówana kentááyávénawe séna kumpukáimba pósa ÁánútunopaꞋo máyaundavakenta íma kanaán-umai kwésiraantaawe. puwónaundayaawe úwoi máyaundayaawe ÁánútunopaꞋo máyaundavakenta íma kanaán-umai kwésiraantaawe. kwíyómpaken-kwayoꞋnaraware taraváá-kwáné ívéꞋo kwáyáin-tantaare naaémbo paárinin-tantaare kwíyómpakewaiye kwaántá-kwaasiti máápakewaiye Áánútumo tarórurain-tantaare mirán-tántáátónkó íma kanaán-umai ÁánútunopaꞋo máyaundavakenta sírááwanaya Áánútu kentááyávénaya íma auwinkéna kentáásí imáyáa íma kwétuwaiye.


Chʼał diłhiłí bizábąąh halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał diłhiłí bizábąąh halbáhígíí\nChʼał diłhiłí bizábąąh halbáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvirana nigrovittata" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.2–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bizábąąh éí halbá; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał diłhiłí bizábąąh halbáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è 3 John 1\n3 John wenı̨htł'è\n1 Sı̨ Zezì-Krı wecheekeèdeè aht'ee sìı seàgı̨ą Gaıus nàowo ehkw'ıı k'ę̀ę̀ weghǫneehtǫǫ sìı wets'ǫ̀ eehtł'è hǫt'e.\n2 Seàgı̨ą, hotıì ı̨da xè t'asìı hazǫǫ̀ negha sìghà, eyıts'ǫ nedą̀ązhį̀ı̨ xè sìghà hòɂǫ gha, negha yahtı hǫt'e. 3 Nèot'ı̨ mǫ̀hdaa jǫ nègı̨ı̨de t'à neghǫ sexè gogedo. Dànì nàowo ehkw'ıı ghǫ nınì nàtsoo xè dànì ı̨łaà wek'ę̀ę̀ ı̨da ghǫ sexè gogedo t'à sıì neghǫ sınà hǫt'e. 4 Dǫ seza lagı̨ı̨t'ee sìı nàowo ehkw'ıı k'ę̀ę̀ geeda weghǫ eèhkw'o t'à sıì denahk'e sınà hǫt'e.\n5 Seàgı̨ą, gòet'ı̨ gık'èı̨zǫ-le kò, nets'ǫ̀ aget'ı̨ nı̨dè t'aats'ǫǫ̀ gıts'ànedıı sìı nezı̨ hǫt'e. 6 Dànì gıghǫneę̀tǫ ghǫ jǫ Nǫ̀htsı̨ wecheekeè hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ hagedı. Įdaà kǫ̀ta ts'ǫ̀ nageedè gha Nǫ̀htsı̨ wegha sìghà k'ę̀ę̀ gıts'ànedı nı̨dè nezı̨į̀ anet'ı̨ ha hǫt'e. 7 Zezì-Krı gha eghàlageeda t'à dǫ ta ts'ǫ̀ agejà hǫt'e, eyıts'ǫ dǫ Nǫ̀htsı̨ k'ègeezǫ-le sìı t'asìı wı̨ı̨zìı t'à gots'àgedı ha gogı̨ı̨hwhǫ-le. 8 Eyıt'à dǫ hanıı gokǫ̀ nàgedè agıts'ehɂı̨ı̨ sìı nezı̨ hǫt'e, hanì-ı̨dè ełexè nàowo ehkw'ıı gha eghàlats'eeda ha.\n9 Nǫ̀htsı̨ wecheekeè ekǫ geèhkw'ee sìı gıts'ǫ̀ ııhtł'è ı̨lè, hanìkò Dıotrephes, ededı̨ k'àowo edeetsı̨ wegha nezı̨ t'à goèhkw'ǫ ha nıwǫ-le. 10 Eyıt'à naxıts'ǫ̀ nèehtła nı̨dè dànì k'ehoɂa xè yatıjıı t'à goghǫ godee sìı ghǫ naxıts'ǫ̀ gohde ha. Hanì k'ehoɂa wegha hòt'a-le t'à, gots'ǫ dǫ ekǫ aget'ı̨ ha goı̨hwhǫ-le. Dǫ hagı̨ı̨wǫǫ sìı haget'ı̨ ha-le gòhdı xè Nǫ̀htsı̨ wecheekeè gıta gots'ǫ nagoèhɂà.\n11 Seàgı̨ą, ayìı hołı̨ı̨ ne sìı k'ę̀ę̀ anet'ı̨-le, hanìkò ayìı nezı̨ı̨ sìı k'ę̀ę̀ anet'ı̨. Dǫ nezı̨į̀ k'ehoɂaa sìı Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ at'ı̨ hǫt'e. Dǫ hołı̨ı̨ hohtsı̨ı̨ sìı Nǫ̀htsı̨ k'èezǫ nıìle. 12 Dǫ hazǫǫ̀ Demetrıus ghǫ nezı̨į̀ agedı hǫt'e, eyıts'ǫ nàowo ehkw'ıı k'ę̀ę̀ eda hǫt'e. Goxı̨ sı weghǫ nezı̨į̀ ats'edı, weghǫ ehkw'ı gots'ede wek'èı̨zǫ hǫt'e.\n13 Įłaà t'asìı łǫ ghǫ naxıts'ǫ̀ eehtł'è ha hǫt'e, hanìkò enı̨htł'è eyıts'ǫ enı̨htł'èchı̨į̀ t'à welè-le dehwhǫ. 14 Whaà-le-t'ıì neehɂį̀ ha dehwhǫ, ekìıyeè k'e nı̨dè ełexè gowìdo ha.\nNexè sìghà welè. Jǫ goàgı̨ą geèhkw'ee sìı nexè sìghà welè, gedı. Goàgı̨ą ekǫ geèhkw'ee sìı gıtaàt'eè, “Nexè sìghà welè,” segha hagìı̨dı.


Sooléidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nSooléidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nTsé Yadiitłʼiní Sooléí Tsétis Deezlíní\n40°45′46″ NHK dóó 111°54′30″ EʼE-gi bił hazʼą́\nSooléidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Áshįįh Biiʼtó Hahoodzodi bił hazʼą́; Sooléí Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1999góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí ashdlaʼ. UTA éí yaa áhályą́.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 41,108 bílaʼashdlaʼii Sooléídę́ę́ʼ kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\n^ 1.0 1.1 FY2016. Yas Niłtʼees 2017.\nSooléidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Hazhóʼó Nahólneʼ Doo—Diné Deiltséhígíí Bił Dahwiilneʼ\nDíí Bikʼehgo Nidahodiilnih\nDIYIN BIZAAD BINAʼNITIN Tʼah Doo Báháchįįhdą́ą́ʼ Jiihóvah Hádaohtʼı̨́\nDIYIN BIZAAD BINAʼNITIN ‘Jew Dineʼé Nilíinii Biʼééʼ Dayótąʼ’\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ Hazhóʼó Nahólneʼ Doo—Diné Deiltséhígíí Bił Dahwiilneʼ\nDIYIN BIZAAD BINAʼNITIN Dził Bitaʼgóó . . . Hahodiildzis Nizhníná\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ Midweek Meeting Biniyé Ániidígíí Ályaa\nDIYIN BIZAAD BINAʼNITIN Ahísółkéhígíí—Éísh Jiihóvah Yaa Ahééh Nízin?\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ What Is True Love?\nJesus Bedaʼiilʼį́įgo Dahiniiʼná dóó Nidaʼniitin–Díí Naaltsoos Éí Binahjįʼ Ídahwiilʼaah | December 2017\nREAD IN Abua Abui Acholi Afrikaans Aja Albanian Alur Amharic Arabic Armenian Assamese Ateso Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuabo Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Diné Bizaad Douala Drehu Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Faroese Fijian Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German Gokana Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Konkani (Roman) Korean Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mende Mingrelian Mixe Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Pidgin Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tankarana Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ\nHAʼÁTʼÍÍ BINIYÉ ÍLĮ́ĮGO BAA NITSÁHÁKEES: Zakaráíyah yaa hoolneʼ yę́ę, ałʼąą dineʼé bizaad ałʼąą ádaatʼéii éí haneʼ yáʼátʼéehii bił daʼílı̨́. (Zec 8:23) Ákondi háísh éí nidabidínóotįįł? (Ro 10:13-15) Tʼáá áníiltso diné deiltséhígíí haneʼ yáʼátʼéehii bił dahwiilneʼ, díí nihąąh silá.—od-E 84 ¶10-11.\nHashtʼedíílííł. Łahdaásh háiida bizaad łah átʼéego bikʼi díínááł? Áłtsʼíísígo bee ádidííniiłígíí bíhodííłʼááł, éí JW Language app choidííłʼįįłgo átʼé. Doodaiiʼ nimobile device choiníłʼı̨́įgo, bibizaad kʼehjígo haitʼéego jw.org góneʼ tʼóó ahayóigo yikʼídínóotááł bee ííshjání áníléehgo átʼé\nHaʼísííd. Hooghan tahgóó nahólneʼgo, níighahgóó dahidikáhígíí doodaiiʼ chidí yiiʼ sidáhígíí bił nahodiilnih. Hasłą́ągi nahólneʼgo, tʼáadoo háágóoda níniʼ siʼání, nahólneʼ biniyé sínízı̨́\nBidinilkaal. Azhą́ hooghągi doo naagháhígóó ndi náánáłahgo baa náádíídááł. Tʼáá ałtso hooghągi háiida bił nahólneʼ, tʼáá haaʼí shı̨́ı̨́ ooʼáłígíí doodaiiʼ yoołkáłígíí bikʼidíníitááł. Łaʼ éí naaltsoos bichʼįʼ ánéinilʼįįhgo, doodaiiʼ bichʼįʼ nahólnihgo, doodaiiʼ hasłą́ągi bił nahólneʼ\nÁnílééh. Haneʼ yáʼátʼéehii yídaneedlíinii tʼáá tsxı̨́įłgo baa náádíídááł. Háiida bizaad łah átʼéego bikʼi nínááh, Jiihóvah Yá Halneʼé łaʼ bizaad yee yáłtiʼígíí bá hanítá. Áko éí bíká adoolwoł. Ákondi tʼáá bichʼįʼ ałnáánídááh. Jiihóvah Yá Halneʼé łaʼ bibizaad aheełtʼéhígíí yikʼídaneeztą́ąʼgo, índída doo bichʼįʼ ałnáánídáah da doo.—od-E 94 ¶39-40\nVIDEO “NAHASDZÁÁN NIDANEESʼĄ́Ą́GÓÓ” NDAHALNEʼ BEE NANINÉ, ÁÁDÓÓ DÍÍ NDAʼÍDÍKIDÍGÍÍ BAA NITSÍIKEES DOO:\nDiné dabighan nízaadi dabitaʼ, áko haitʼéego brothers dóó sisters hashtʼeʼ deilééh? (1Co 9:22, 23)\nHaʼátʼíísh bá nanitłʼah?\nHaitʼéego bee bikʼidahojisdliʼ?\nHaitʼéego diné ląʼígo bił hodiilnih?\nService overseer éí tʼáá ałtso kéyah bikáaʼgi nidahojisneʼígíí tʼáá ałhąąh yikʼidéezʼı̨́ı̨́ʼ. Daʼníłtsʼą́ą́góó łaʼ hastóí oodlání yá naazíinii éí nidahozhniilneʼgo hashtʼédayiilaa. Tʼah doo nináádahaneʼígi publishers nidahojilneʼgo hweʼadaʼazą́.\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ DÓÓ NIDAʼNIITIN–DÍÍ NAALTSOOS ÉÍ BINAHJĮʼ ÍDAHWIILʼAAH\nJESUS BEDAʼIILʼĮ́ĮGO DAHINIIʼNÁ DÓÓ NIDAʼNIITIN–DÍÍ NAALTSOOS ÉÍ BINAHJĮʼ ÍDAHWIILʼAAH December 2017


Tó Łitsooí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tó Łitsooí yaa halneʼ dooleeł. Tó Łitso ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTó Łitsooí *\nTó Łitsooí éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Naatʼáanii Nééz Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nTó Łitsooí éí naaki tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 829 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2000góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTó Łitsooí éí 36°41′36″ NHK dóó 108°22′10″ EʼE-gi bił hazʼą́. Tó Łitsooí éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,410 adéesʼeez.GNIS


Ráááá! Gluglu!! Sérgio Mallandro em MALANDRAMENTE Stand Comedy dia 27/01 às 21h no Teatro Pedro Ivo.


Israel nawiʼtáa a̱jma̱ reino | Libro ga̱jma̱a̱ numuu Biblia\nLÁ NATAYÁÁ náa numuu rí xtáa raxkuʼturiga̱a̱ xtíin xa̱bu̱ bugi̱ ráʼ. Jeobá niʼthúu̱n maʼni rúʼko̱. Xa̱bu̱ bugi̱ ni̱ndxu̱u̱ Ahías gaʼyee ndrígóo Dios. Lá natayáá ndiéjunʼ eʼni mbáa gaʼyee ráʼ. Dios naʼthúu̱n xa̱bu̱ bugi̱ dí wíji̱ marigá.\nGi̱i̱ xtáa Ahías raʼtamíjná ga̱jma̱a̱ Jeroboán. Jeroboán ni̱ndxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ Salomón nigíiʼ maʼni guʼwá. Índo̱ Ahías naxkamaminaʼ ga̱jma̱a̱ Jeroboán náa kamba̱a̱, naʼni mbá rí na̱nguá kujmaa kayuʼ. Naríyaʼ xtíñuu nuxi̱ʼ rí kagíiʼ ikhú naxkuʼtu mbá 12 xtíin ma̱jkha̱ʼ. Naʼthúu̱n Jeroboán: ‹Ayá ikháánʼ mbá 10 xtíin ma̱jkha̱ʼ›. Lá natayáá náa numuu rí Ahías naxnúu mbá 10 xtíin ma̱jkha̱ʼ Jeroboán ráʼ.\nAhías naʼthí rí Jeobá maríya kaʼyúuʼ rí naʼtañajunʼ Salomón. Naʼthí rí Dios maxnúu Jeroboán mbá 10 xuajin ma̱jkha̱ʼ. Rígi̱ eyoo gáʼthi rí maguanúu i̱ndó a̱jma̱ xuajin ma̱jkha̱ʼ rí maʼtáñajunʼ Roboam a̱ʼdióo Salomón.\nÍndo̱ Salomón naʼdxun rí Ahías niʼthúu̱n Jeroboán, nakiʼnáa wéñuʼ rí asndu nagíiʼ maxíyáa Jeroboán, mú ikhaa nagájnuu ragáyúu náa Egipto. Nda̱wa̱á, Salomón nakháñuu. Ninindxu̱u̱ rey mbá 40 tsiguʼ, mú xúgi̱ a̱ʼdióo Salomón bi̱ nagumbiʼyuu Roboam ni̱ndxu̱u̱ rey. Náa Egipto xtáa Jeroboán índo̱ naʼdxun rí Salomón nikháñu, ikhú natanga̱a̱ náa Israel.\nRoboam na̱nguá ni̱ndxu̱u̱ mbáa rey májánʼ. Ikhaa naʼni gíníín itháan xa̱bu̱ ki xóo Salomón anu̱u̱. Jeroboán gajmíi̱n eʼwíínʼ xa̱bu̱ bi̱ guáʼdáá itháan numún nagún gúyaa Roboam ga̱jma̱a̱ nunda̱ʼa̱a̱ rí mani̱ndxu̱u̱ májánʼ a̱jkiu̱u̱n náa eʼwíínʼ xa̱bu̱. Mú ikhaa na̱nguá eʼdxun. Asndu naʼni itháan mixkawiʼ a̱jkiu̱u̱n ki xóo nákha ginii. Ikha jngó xa̱bu̱ nugíiʼ Jeroboán xóo rey mu maʼtáñajunʼ náa 10 xuajin ma̱jkha̱ʼ, mu Roboam nanindxu̱u̱ ma xúʼko̱ rey náa a̱jma̱ xuajin ma̱jkha̱ʼ ndrígóo Benjamín ga̱jma̱a̱ Judá.\nJeroboán tsíyoo rí xa̱bi̱i̱ magun asndu náa templo dí rígá náa Jerusalén mu mbuyamajkuíí Jeobá. Ikha jngó naʼni a̱jmi̱i̱n e̱jín xédé ga̱jma̱a̱ oro ga̱jma̱a̱ naʼni rí xa̱bu̱ bi̱ kuwa náa 10 xuajin ma̱jkha̱ʼ mbuyamajkhún. Nacha̱ má xa̱bu̱ bi̱ kuwa náa xuajin rúʼko̱ nanigu̱nʼ muxnamijná ga̱jma̱a̱ dí muradíin eʼwíínʼ.\nMa̱ngaa rígá xkujndu náa reino ndrígóo a̱jma̱ xuajin ma̱jkha̱ʼ. Asndu xóó tséʼni witsu tsiguʼ rí xtáa raʼtáñajunʼ Roboam, índo̱ rí rey bi̱ xtáa raʼtáñajunʼ náa Egipto na̱ʼkha̱ gaxnamíjna gajmíi̱n xa̱bu̱ bi̱ kuwa náa Jerusalén. Na̱jkha̱ kagu̱u̱ mbaʼa dí gíʼdoo wéñuʼ numuu dí rígá náa templo ndrígóo Jeobá. Ikha jngó templo nánguá ninindxu̱u̱ xóo nákha niguma.


Luk 24 | `KZE | STEP | agándon-kanaama úwoi máyówana ánásowasa aaváúmá usónkaꞋa áúraꞋo mápérankanae sésa áséi-kwiyum-basawemba toꞋmayaa úmakom-basawemba maimaésa Ísumbo utamánkaropaꞋa kwésa\nMátíyu 28:1-10, Mááka 16:1-8, Yóni 20:1-10\n1 agándon-kanaama úwoi máyówana ánásowasa aaváúmá usónkaꞋa áúraꞋo mápérankanae sésa áséi-kwiyum-basawemba toꞋmayaa úmakom-basawemba maimaésa Ísumbo utamánkaropaꞋa kwésa 2 awánomba anón-ontamba óikakemba áꞋa akwátukowasa awánésa 3 mimbúrí-áíráꞋá íyúmba Ísóigo Ísun-auma íma kwáyowasa awánésa 4 anón-imayaa ésa awánomba kae-kwáásíráí túgáyáagaya ún-unankwatoi urésarai egwaaꞋá máyóyasa tuwánésa 5 táátavai ésa kívairowasarai sésarai púwísaꞋo máankaraam-buri-aivimba íma máyáivo usásinena kóuraivo íma maampímbá avakáá-oro. kwemá KárírivaꞋa úwoimo máyáinkaꞋa simátímakain-aimba imáyáa oro. 7 maará séna kembá kwaási úrandakomba sáwí-kwaasiraꞋa timíyasa sínkamiyaꞋa puwéꞋa kaumbo-táwai maisuwéꞋa usásinanaumne siráiye suyasá 8 isésa simátímakain-aimba táákaꞋa marésa 9 mimbúrí-áímá tuwésa kwésa Ísuna kwayó-kwáásí sísamaivakemba moórá kumbaimái-kwaasiye óꞋon-kwaasiye mináímbá kosimátimesa 10 minínímbá moórá Mágátáraa-naopaken-ininko áwíꞋa Máríyaa úwana moórá araámáó kwemá Yémésimba anówama úwana moórá Yóánana úwasa miwísé máyón-inimba Ísuna aantá-kwáásíyávésa mináímbá kosimátímúwasa 11 isésa sésa úwoi kampar-áímbá sewé simásuwesa úwoi máyówananivo 12 Pítaa usásinena isaaiséna utamánkóm-buri-aivimba kokívairena awánómba ampantanéímó asááúmaesamo máutamankaron-ampantawe suꞋmai kwáyowana awánéna koyauweréna mindáyavena anón-imayaa uráiye.\n13 anón-imayaa úwasarai mitáwai Ísuna kwaásivinkemba kaeꞋnárai Éméyási-naopaꞋa kóyáe siráái. mindáópaꞋa YérúsaremuvaꞋa ayáátáákakaamba kwáyowasarai Éméyási-naopaꞋa kóyáe sésarai YérúsaremuvaꞋa tuwésarai aampaꞋá kwégwesarai 14 Ísumbo éiron-aimba símaesarai kwéguyana 15 Ísu egwaaꞋá téna minkáéꞋnáraiye kwéguwasarai 16 awánoyana Áánútu túrampaꞋa túntinkarowasarai íma aúyamai kawer-uyaná 17 Ísu séna nóin-aina aampaꞋá símae kwégooiyo súwasarai minká komésarai tirunkó sáwíꞋa kwéuwasarai 18 moóráwai áwíꞋa Kéríyópasi kwemá séna ívé-kanaama Yérúsaremu-naopaꞋa tóyo ésa éiraan-tantaaꞋa awánaraavo eyááma íya awánaraano áísaa ena súwana 19 Ísu séna nóra éiraanaꞋiyo súwasarai mindárai sésarai Ísu Násáretivakewaintavairai kwésuye. Áánútun-aai siráiwai Áánútu aúrankaꞋa asirayám-báyáí kwémaena asirayán-áímbá kwésimasimisata ísaraumne. 20 kentáásí anón-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé Ísumba tuvuwíyanesa Árómáani-kamaani-kwaasigomba áméwana owé sisasá taairaꞋá tuvúwówana pukáiye. 21 kesáá Ísareri-kwaasiya séta kentáásí kawáánáríꞋa éna Árómáani-kamaani-kwaasi usáyaaitaniyeya siráundaya tuvúwówana pukáiye. moórá-ainkwaraꞋa kwáyáiye. tuvúwówana pukáimba kaumbo-táwai maisukáiye. 22 évakar-inimbo simásímén-ainta sáátavaiya kwéune. ívéꞋa aaváyaavimba ááéma utamánkaraapaꞋa kombá 23 kwenáúma íma kwáyáísasa koawánésa koyauwerésa tésa sésa kwíyómpakendarai tuwánáúnasaraiya sésarai pukáimpinkemba usásinkaiye séye tasewatá 24 kentáávínkémbá évakarawai utamánkaraapaꞋa koawánaawana minínímbó sentembá mirá éna íma kwáyáísasa awánaawe suyaná 25 Ísu séna sáwí-imayaagwaraꞋa óye. naaóváꞋá Áánútun-aai simátímakowai agaimarésa siráan-aintavekai íma ááéma áraire kwéseye. 26 Áánútu usásinankaiwaimba áíꞋa índaiꞋa umánkanaaombanivo ságayan-ayampaꞋa uméniye mirám-biran-aimba Áánútu siráiye. 27 Áánútun-aai aúváívinkemba kwentávésa siráan-ainkona ááimba simátímakaiye. mináímbá Mósesi agaimaréna siráin-ainkwara minkákémbá Áánútun-aai sirón-kwaasi agaimarésa siráan-ainkwaraꞋa simátímakaiye.\n28 simátimuwasarai kuyan-dáókona egwaaꞋá kuyaná Ísu kógwéyaaitowasarai 29 mindárai tátoresarai asiramái sésarai sáwíyankaꞋa enánivo kesérai méniyone suyaná mindáraiye naaúmpaꞋa uména 30 toómbá náíyanesa kwéuwana toómbá maisoréna ÁánútumpaꞋa súwi séna topámbai timúwasarai 31 awánésarai Ísumba aúyoyana áúyokuwasarai 32 sésarai aampaꞋó túyanamo Áánútun-aai aúváívinkemba simásímísanarai sirunkó anón-aamoi kwéiye sirááiye.\n33 mináímbá simásuwesarai usásinesarai koyauwerésarai Yérúsaremu-naopaꞋa tuyambá Ísuna kwayó-kwáásí sísamaivakemba moórá kumbaimái-kwaasiye óꞋon-kwaasiye torupamái máyómba tuwánoyasa 34 miwí sésa áraiꞋa Ísóigo pukáimpinkemba usásinena SáímoninopaꞋa paárisana awánériye suwasaráí 35 mindárai aampaꞋó kuyan-áímbá simátimesarai sésarai toómbá topámbai símísakai Ísóigomba aúyarauye sirááiye.\nMátíyu 28:16-20, Mááka 16:14-18, Yóni 20:19-23\n36 mináímbá kwésuyana Ísu paáréna miwítí avumpimbá ména aánoumai máéro súwasa 37 inkaisésa kwaántá sewé sésa táátavai uwaná 38 Ísu séna íma tááꞋa kaíno. íma kaer-ímáyáá éꞋa 39 siyáánarumpin-avigwara sísamaivin-avigwaraꞋa awánéꞋa kentávéꞋa kwemán-iye seró. kwaántá-kwaasi amagwárá ayáántánkwaraꞋa íma kwáyáivo kembá úwoi kwáyáivo suwánéꞋa sineꞋá tátoraaro 40 Ísu simásuwena ayáánarumpin-avigwara aísamaivin-avigwaraꞋa agaráátinkowasa 41 anón-aamoi kwéesa táátavai ésa anón-imayaa kwéuwana kwaántán-iye sevó séna Ísu naí-yántááꞋá makáao tísaa ena súwasa 42 agaimakón-doyaaꞋa ámúwana 43 maimái túrankaꞋa naráiye.\n44 násuwena simátimena séna kesé úwoi máyaundaraꞋa maará séꞋa kentávéna Mósesi agaimaréna siráin-ainkwara Áánútun-aai sirón-kwaasi agaimarésa siráan-ainkwara monor-ímá agaimarésa siráan-ainkwaraꞋa áraiꞋa paáriniye simátímakaundawe. 45 Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba kaweꞋá umái isánááontavena miwítí imáyáa kaweꞋá umátínkaraiye. 46 Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna Áánútumo usásinankaiwaimba áíꞋa índaiꞋa umánkaiyana puwínímbanivo kaumbo-táwai maisuwéna usásinainasa 47 kwená asirayánkwáráꞋá mésa aivaꞋá Yérúsaremu-naopaꞋa simátimesa minkákémbá óꞋon-oꞋom-baravaken-kwaasi mósimatim-besimatin-esa sésa kentí sáwí-imayaa tuwéꞋa ÁánútumpaꞋa tíyana kentí sáwí-imayaa maitiyuwáníye agaimaréna siráiye. 48 awánaan-aimba simátímaꞋmaeꞋa koró. 49 kesivo asiramái séna tíméndawaimba aiꞋmáráanana keinárawate kumbéniye. Yérúsaremu-naopaꞋa máyaiyana keinárawapimba kumbéna kwíyómpaken-asirayamba timínaꞋa awánaan-aimba simátímaꞋmaeꞋa koró Ísu siráiye.\nMááka 16:19-20, aantá-kwaasi 1:9-12\n50 simásuwena Ísu tíꞋmaena YérúsaremuvaꞋa tuwéna Pétáni-naor-egwaaꞋa koména ayáándei káátarena séna Áánútu kaweꞋá umátinkaiye 51 kwésimatimuwana Áánútu airówana kwíyómpaꞋa iyúwasa 52 Ísuna imáyáa ésa áwíꞋa mósá marésa tirunkó anón-aamoi kwéuwasa koyauwerésa Yérúsaremu-naopaꞋa tésa 53 aasiyaasi-táwai anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa kwéiyesa Áánútu áwíꞋa mósá makáawe.\nÁrúku kemá súnda-aimba ánásaiye.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitéél łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitéél łitsooígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitéél łitsooígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prioniturus flavicans" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiitʼáád éí dootłʼizh dóó dah dzílchiiʼ; bitéél éí diniltso; bidaaʼ éí dinilbá dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitéél łitsooígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Dookʼoʼoosłííd biyaadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nDookʼoʼoosłííd biyaadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nTsin Béelʼáhí Kinłání Béésh Sinil\n35°11′51″ NHK dóó 111°38′57″ EʼE-gi bił hazʼą́\nDookʼoʼoosłííd biyaadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Hoozdo Hahoodzodi bił hazʼą́; Dookʼoʼoosłííd Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1926góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí. Kinłání hoolyéedi kin dah shijaaʼígíí biwááshindoon éí yaa áhályą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 40,800 bílaʼashdlaʼii Kinłánídę́ę́ʼ Béésh Sinilgóó dóó Tsin Béelʼáhígóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\n^ 1.0 1.1 amtrak 2015\nDookʼoʼoosłííd biyaadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Mar 2 | `AWB | STEP | Sísaga táhmaro wehekáh ména mitaq suena Kápénéáma suwahpeq kouwekúwara wene nahtapeq míéhre mitaq teri mahtaq terinuwara írówe.\n(Mátíyu 9.1-8, Árúka 5.17-26)\n1 Sísaga táhmaro wehekáh ména mitaq suena Kápénéáma suwahpeq kouwekúwara wene nahtapeq míéhre mitaq teri mahtaq terinuwara írówe. 2 Irera áhnte kegá weba sáhatíówara kígíúnsabe mó kegá méhpeh íre míahrahuwana Sísaga kaweq ehwéh teriuwe. 3 Itaréitaré ánítógá aiayah pukia ání sehgiwera weba suwe. 4 Séra ahtapeq kutaq áhnte wehekéqká nahupeq kígíúnsabe sega Sísaba íre kioráhéra nahnsorapéq kire Sísane ayahqnonsoraq abogéh piruqmarera abahrabahrútaq aiayah pukia ání wene máhriqkakáq sehitaqmaqme meqmera Sísa míorabeq márunátówe. 5 Sega iwíáhéra, Sísaga kaweratanawire íwíáhuwana wega sene iwíáh tagéna aiayah pukia ánínsábé, Náníbáq móne. Arene ahbabáq aiq kaweratóge úwe.\n6 Úwara Mósísiga sehgíóro ú ehweh síwáhnoro kegá tútuue méra sirupipeq iwíáhéra, 7 Mi ehwéhmé aneqsabé irariro? Manikánsabe íre kaweq ehwéh atéhre. Ahbabáqsabe insega kaweraritahráhiro? Manikánka webataq wehukene ahbabáqsabe kaweraritahráhire íwíáhuwe. 8 Sísaga sene sirupipeqté íwíáh wene arupipeq tagéna sensabé, Itewe aneqsabé mira íwíáho? 9 Aiayah pukia ánínsábé aneq ehwéh teawinínkono? Arene ahbabáqsabe kaweratóge teawinínkono? Are irigue arene máhriq mewe ah nogo teawinínkono? Íre págege ehwéhmé ahnabo? 10 Íné wehukení úku anínká mah marákó márákó wehukene ahbabáq kaweraritahráhuge. Sokigi ainíboq tagaríáhro éna aiayah pukia ánínsábé, 11 Teawiníboq iro. Irigue arene máhriq mewe arene nahtapeq pokúno úwe. 12 Pokúno úwana irigue wene máhriq apubúue mewena pokúwara ómi míó kega tagéra áhtenue Manikánsabe íwíáh íwíáh atera, Mahna tahnsa morá ibora tagóne uwe.\nSísaga Áríwáinsabé, Íné séniro ú ehwehne.\n(Mátíyu 9.9-13, Árúka 5.27-32)\n13 Sísaga Kehrari kawéhú ayehráq mó kúwara ómi míó kega weba sáhatíówana Manikáne ehweh síwáhnorúwe. 14 Sísaga mitaq suena ahtapeq nogutaq táhkísi moné meyo aní wenáwíq Áríwái tagówe. ▼\nÁríwáiwe Ápíásane ahninkáwá táhkísi moné meyo nahtápéq tútuue míowana Sísaga wensabé, Íné séniro úwana Áríwáiga irigue kérowe.\n15 Áhnte táhkísi moné meyó kereq mó ahbabáq kereqka Sísa kérónsabe Sísaga Áríwáine nahtapeq táhutahurútaq mi kegá Sísareq we kéró kereq táhutahuruwe. 16 Táhutahuruwara Mósísine ehweh síwáhnoru Péhrasi kegá minayabe tagéra Sísa kéró keyabé kasenéra, Sísawe aneqsabé táhkísi moné meyáh kéreq ahbabáq kereq moráráq táhutahuriro uwe. 17 Uwana Sísaga mi ehwéh irena sensabé, Sótehga awaho wehuké máráhsíni íre náriasa peh morá awahre ke náríre. Mina inserah ínéwé kaweqtaq míáh ké séhréh aritanieéna íre suge. Peh ahbabáq ke kaweraritanieéna suge úwe.\n(Mátíyu 9.14-17, Árúka 5.33-39)\n18 Sóni kéró kereq Péhrasi kereqka táhutahuq awehriutaq wehukega Sísaba séra kasenéra, Sóni kéráh kéreq Péhrasi kéríráh kéreqka táhutahuq awehriowara aneqsabé are kéráh kégá íre awehrioo uwe. 19 Uwana Sísaga sensabé pabeqme ehwéh teriena, Pahuwirotaqmé o menáhwé wene iyahnabo ba míéhtáqmé táhutahuq awehrioo? Írakaumo. 20 Mókake o menahwé seba íre míahnaraqmé mi tanáhráq wene iyahnaboga sirutaboiréra táhutahuq awehrigehe úwe. ▼\n21 Sísaga mó pabeqme ehwéh mahraréna, Wehukenínká nahonáh sáhkétí kawerinieéna o ambántáráté íre párúwe kawerire. Miraitaq tahirímé nahonáh sáhkétí subanki irino. 22 Wehukenínká o nahníáq sera ano naho naho méméné áúyahwa antehyápípéq íre ahkíre. Miraitaq tahirímé sera anonka muinaraq nahonáh ántéhyá tapoagirana sera ano marakóraq antigi irino. Wehukenínká o será ano o antéhyápípéq ahkíre. Wehukega ahkírataq mi tehtáré náneqme kawerue kanae. O será anome kawerue kanae. Antehyamé moq kawerue kanae úwe. ▼\nSísaga ahrena ahrena wehekáhnsábé arambehriéyabe irarú ehwehne.\n(Mátíyu 12.1-8, Árúka 6.1-5)\n23 Ahrena ahrena wehekáh Sísareq we kéró kereqka páréti mirao naneq será sotápéq kótaikutaq we kéró kega mi será késabaríqme késabaríqmeue kuwe. 24 Kuwara Péhrasi kegá Sísansabé, Are kéráh ké tagáhno. Ahrena ahrena wehekáh íre mirao sansámé sewe aneqsabé miraoo uwe.\n25 Uwana Sísaga sensabé, Itewe Manikáne púkuipéqté séhírámé Tébítireq we kéró kereqka tabonahéra sirupibiútaq mirau sansámé íre sáhnsahwe ahtebaho? 26 Wehukení wenáwíq Ábíátawe Manikáne ehweh mibeq mahbeq arito aní míotaq Tébítiga Manikánsabe iwíáh íwíáh atáh náhúpéq kibekéna Manikánka tagankeheéra máró parétí mewe néna we kéró ke náriuwara sega moq nowe. Mósísine ehweh irarunka mi parétíwé pehipéqté kégá íre nah nanere. Peh morá Manikáne ehweh mibeq mahbeq arítáh kégá nahrahowe ire.\ntega mi sehirá íre sáhnsahwe ahtebaho úwe.\n27 Sísaga Péhrasi keyábé mó mahraréna, Ahrena ahrena wehekáh ko púana Manikánka wehuke miraroo? Írakaumo. Wehuke míó púana ahrena ahrena wehekáh mirarowe. 28 Íné wehukení úku anínká ahrena ahrena wehekáhnkákáq wahnah wahnahnuge úwe.


(saad "Béésh Bichʼahníí Bikéyahdę́ę́ʼ ayání" hasínítą́ą́ʼ)\nBéésh Bichʼahnii Bikéyahdę́ę́ʼ ayání éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́, áádóó díí naaldlooshii éí kéyah dah siʼánígíí ayání dahólónígíí nahalin; ndaʼałkaahí éí "Bison bonasus" deiłníigo dayózhí. Díí ayání éí naaldlooshii bikéshgaan dahólóníjiʼ atah yisdzoh.\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii→ Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí→ Bideeʼtsʼinígíí ↓\nAyání · Ayánítsoh bighą́ą́ʼaskʼidígíí · Béésh Bichʼahnii Bikéyahdę́ę́ʼ ayání · Hodíłchʼil ayáníchilí · Tábąąh ayání\nBéégashii · Béégashiiʼilí · Béégashii bighą́ą́ʼaskʼidígíí · Hodíłchʼil béégashii · Tábąąh béégashii · Tábąąh béégashii ałchiní


Chʼosh bitsʼaʼí nímazígíí - Wikiibíídiiya\nChʼosh bitsʼaʼí nímazígíí\nChʼosh bitsʼaʼí nímazígíí éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glycymerididae" deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí nímazígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 45 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí bitsʼaʼ nímaz dóó łigai dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ łeh. Łeeyiʼdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Mambanúu rí nikudaminaʼ maʼni Jeobá | Rí muʼnigajmaa\n“Asndu nijkhánú nitha; ma̱ngaa manimbánuu. Niriyaʼ awan ga̱jma̱a̱ xúʼko̱ má gáni” (ISAÍAS 46:11).\nAJMÚÚ 147 GA̱JMA̱A̱ 149\nNdiéjunʼ rí nandoo Jeobá maʼni ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱ numbaaʼ rá.\nNáa numuu rí xóo tsimbánuu dí nandoo Jeobá rá.\nNdiéjunʼ nixná Jeobá mú mambanúu rí nandoo rá.\n1, 2. a) Ndiéjunʼ niʼni Jeobá rí mambáyulúʼ ráʼ. b) Ndiéjunʼ eʼthí náa Isaías 46:10, 11 ga̱jma̱a̱ 55:11 rá.\nBIBLIA nagi̱ʼdu̱u̱ ga̱jma̱a̱ ajngáa rígi̱ rí phú gíʼdoo numuu. Naʼthá: “Nákha ginii Dios niʼni mekhu ga̱jma̱a̱ ku̱ba̱ʼ” (Gén. 1:1). Ikháanʼ tséniʼnuʼ xúgíʼ rí niʼni Dios dí rígá náa numbaaʼ. Tséʼyáá wéñuʼ ndiéjunʼ dí rígá rijma̱a̱, xóo aguʼ ga̱jma̱a̱ gravedad (Ecl. 3:11). Mú Jeobá niʼni rí mbuʼyáá ndiéjunʼ rí nandoo maʼni ga̱jma̱á numuu Ku̱ba̱ʼ ma̱ngaa gajmíi̱n xa̱bu̱. Ikhaa niʼnii xa̱bu̱ xó má káʼnii ikhaa ga̱jma̱a̱ nindoo rí makuwá tsímáá náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ (Gén. 1:26). Xa̱bu̱ numbaaʼ mani̱ndxu̱ún e̱ji̱n, ga̱jma̱a̱ ikhaa mani̱ndxu̱u̱ Anu̱ún.\n2 Náa capítulo ajtsú ndrígóo Génesis naʼthúlúʼ rí nirígá mbá xkujndu dí tániñuʼ mambanúu rí nandoo Dios (Gén. 3:1-7). Mú Jeobá maʼngo̱o̱ maʼnimbánuu xúgi̱ xkujndu. Nimbáa xáʼngo̱o̱ garikhoo rí Jeobá nandoo maʼni (Is. 46:10, 11; 55:11). Nduʼyáá gajkhun rí mbiʼi dí kaʼyoo maʼga̱nú mambanúu rí phú nindoo Jeobá.\n3. a) Xú kaʼnii nindxu̱u̱ kiʼsngáa dí nambáyulúʼ mú makru̱ʼu̱lú ajngáa rí kagu̱ náa Biblia rá. b) Náa numuu rí mbuʼyáá kiʼsngáa rígi̱ xúgi̱ rá. c) Xú káʼnii graxe̱ guriʼña̱a̱ rá.\n3 Ndiʼyáálu má ndiéjunʼ eyoo Dios maʼni náa Ku̱ba̱ʼ gajmíi̱n xa̱bu̱ numbaaʼ. Ma̱ngaa nduʼyáá xú káʼnii rí Jesús nayambáá mú mambanúu rí nandoo Dios. Kiʼsngáa ndrígóo Biblia gíʼdoo wéñuʼ numuu rí mbuʼyáá. Rígi̱ ninindxu̱u̱ timbá rí nijmañulúʼ índo̱ rí nigíʼdu̱u̱ niʼnigajmaalú Ajngá rawunʼ Dios. Lá nandulúʼ mumbáñuun eʼwíínʼ xa̱bu̱ mu majmañún dí gajkhun ráʼ. Gu̱nʼ rígi̱ ma̱ndoo muʼni, numuu rí kuwáanʼ ruʼthúún xa̱bu̱ rí marmáʼáan a̱jkiu̱lú rí nikháñu Cristo (Luc. 22:19, 20). Xí ikhiin naguwaʼ náa mbiʼi kiejunʼ rígi̱, majmañún itháan numuu xúgíʼ rí Dios nandoo maʼni. Ikha jngó xúgi̱ rí ma̱ndoo mundxaʼwamíjna̱ ga̱jma̱a̱ numuu tikhuu graxe̱ rí maxkaxíin maguwáʼ. Náa artículo rígi̱ mbuʼyáálu ajtsú graxe̱ rígi̱: Ndiéjunʼ rí nindoo Dios maʼni náa Ku̱ba̱ʼ gajmíi̱n xa̱bu̱ numbaaʼ rá. Náa numuu tambánuu rí Dios nindoo marigá rá. Ndíjkha rí nigiʼdoo wéñuʼ numuu dí nixnáximinaʼ Jesús mú xúʼko̱ mambanúu rí nandoo Dios rá.\nNDIÉJUNʼ RÍ NINDOO DIOS RÁ.\n4. Xú káʼnii eni mba̱a̱ Dios ga̱jma̱a̱ xúgíʼ rí niʼni xá.\n4 Jeobá nindxu̱u̱ bi̱ naʼni xúʼgíʼ rí mitsaan. Xúʼgíʼ rí niʼni phú májánʼ nindxu̱u̱ (Gén. 1:31; Jer. 10:12). Ndiéjunʼ ejmañuluʼ índo̱ nduʼyáá xúgíʼ rí mitsaan ga̱jma̱a̱ xóo niguma rá. Xúgíʼ rí niʼni Jeobá nambáyulúʼ, asndu rí itháan chíʼgíʼ ga̱jma̱a̱ rí itháan mba̱a̱. Lá ragájkhun rí naʼniulú tsiánguá índo̱ nduʼyáá xú káʼnii ñajunʼ célula ndrígóo mbáa xa̱bu̱, índo̱ nduʼyáá mbáa ada̱ bi̱ ndiʼkhún nigumaa o índo̱ nduʼyáa náa rámaaʼ a̱jkha̱ʼ ráʼ. Ikháanʼ ma̱ndoo manigulúʼ xúgíʼ rí mitsaan numuu rí Jeobá niʼniáanʼ xúʼko̱ kaʼnii (atraxnuu Salmo 19:1 * ga̱jma̱a̱ 104:24). *\n5. Ndiéjunʼ niʼni Jeobá mu mañajunʼ májánʼ xúgíʼ rí niʼnii rá.\n5 Tsumáá wéñuʼ, Jeobá nigruiga̱ náa martumuu xúgíʼ rí niʼni. Ikhaa niʼni xtángoo ndrígóo numbaaʼ ga̱jma̱a̱ xtángoo dí naʼthí xóo makuwa xa̱bu̱ mú xúʼko̱ marigá rí májánʼ ga̱jma̱a̱ tsímáá náa numbaaʼ (Sal. 19:7-9). Jeobá nixnúu ñajunʼ xúgíʼ dí rígá numbaaʼ. Mbá xkri̱da, xtángoo ndrígóo gravedad tséniñuʼ rí atmósfera matsíngunʼ náa Ku̱ba̱ʼ ga̱jma̱a̱ naʼtáñajunʼ lamáa ga̱jma̱a̱ naʼni rí maʼbaxu̱u̱ iyaʼ. Á mu nda̱a̱ gravedad, xárígá vida náa Ku̱ba̱ʼ. Xúgíʼ dí rígá numbaaʼ nañajunʼ májánʼ wéñuʼ numuu rí Jeobá niʼni marigá. Rígi̱ nasngájma rí niʼni Ku̱ba̱ʼ ga̱jma̱a̱ niʼnii xa̱bu̱ numbaaʼ ga̱jma̱a̱ mbá numuu. Índo̱ nuʼtáruʼun xa̱bu̱, ma̱ndoo mumbáñuun muniʼniiʼ bi̱ niʼni xúgíʼ dí rígá náa numbaaʼ (Rev. 4:11).\n6, 7. Xú káʼnii nindxu̱u̱ tikhu regalos dí Jeobá nixnúu Adán ga̱jma̱a̱ Eva rá.\n6 Jeobá nindoo rí xa̱bu̱ makuwá kámuu mbiʼi náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ (Gén. 1:28; Sal. 37:29). Numuu rí ikhaa májánʼ a̱jkiu̱u̱n, nixnúu Adán ga̱jma̱a̱ Eva mbaʼa rí phú gíʼdoo numuu (atraxnuu Santiago 1:17). * Mbá xkri̱da, niʼni rí ma̱ndoo muraʼwíí ndiéjunʼ guni ga̱jma̱a̱ rí mundxaʼwamíjna̱, rí maʼndún kuyamijná ma̱ngaa rí muguaʼdiin bi̱ mambaxúún gajmiún. Jeobá niʼthúu̱n Adán ga̱jma̱a̱ xú káʼnii gáʼni rí májánʼ. Ma̱ngaa, niʼsngóo xóo mañeuminaʼ, ma̱ngaa xóo mañewu̱u̱n ku̱ba̱ʼ ga̱jma̱a̱ xujkhúʼ (Gén. 2:15-17, 19, 20). Jeobá nixnúu Adán ga̱jma̱a̱ Eva rí ma̱ndoo murugua, muyexi, manigu̱nʼ, mudxawíín ga̱jma̱a̱ muñeñún xúgíʼ rí májánʼ dí niʼni maguaʼdáá ikhiin. Mú xúʼko̱ ma̱ndoo makuwa gagi náa ku̱ba̱ʼ mitsaan rí nikhanun. Jeobá ma̱ngaa nixnúún mbaʼa ñajunʼ mitsaan dí muni. Adán ga̱jma̱a̱ Eva xúniñaʼ rajmañún i̱ʼwáʼ rí nuxi̱ʼ mámbá mbiʼi.\n7 Ndiéjunʼ imbo̱ʼ nindoo Dios marigá rá. Jeobá niʼni rí Adán ga̱jma̱a̱ Eva ma̱ndoo muguaʼdiin e̱ji̱n bi̱ raguáʼdáá aʼkhá. Ga̱jma̱a̱ e̱ji̱n bugi̱ muguaʼdiin e̱jñún. Mú xúʼko̱ majtíin xa̱bu̱ náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ. Dios nandoo dí xa̱bu̱ guanii maʼndún kuñún e̱jñún xó má ikhaa nindoo kaʼyoo Adán ga̱jma̱a̱ Eva bi̱ na̱nguá niguáʼdáá aʼkhá. Dios nixnúún ku̱ba̱ʼ xa̱bu̱, ga̱jma̱a̱ xúgíʼ dí mitsaan ma̱ngaa rí gíʼdoo numuu dí rígá ikhí. Gi̱jyooʼ maʼni guʼwún kámuu mbiʼi (Sal. 115:16).\nNÁA NUMUU TAMBANUU RÁ.\n8. Náa numuu rí Jeobá nixnúu Adán ga̱jma̱a̱ Eva xtángoo dí na̱ʼkhá náa Génesis 2: 16, 17 rá.\n8 Nákhi mbiʼi rúʼko̱ tárígá xóo Jeobá nindoo. Ndiéjunʼ nirígá rá. Guʼyáá. Jeobá nixnúu Adán ga̱jma̱a̱ Eva mbá xtángoo dí na̱nguá mingíjyúuʼ munimbaníí mu mbuyáá dí rígá náa nartumuu rí muni. Ikhaa niʼthí: “Xúgíʼ xndúu ixi̱ dí rígá náa ku̱ba̱ʼ mitsaan ma̱ndoo miʼtsu asndu magiʼmaʼ. Mú ixi̱ ku̱ma̱ dí májánʼ ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ, xándoo miʼtsu, numuu rí índo̱ gíʼtsu xndúu ixi̱ rúʼko̱, gajkhun makañáʼ” (Gén. 2:16, 17). Xtángoo rígi̱ na̱nguá mingíjyúuʼ makru̱ʼu̱u̱n. Ga̱jma̱a̱ xáʼniún gakhi̱i̱ munimbaníí, numuu dí náa ixi̱ ri̱ʼi̱ rígá mbaʼa dí ma̱ndoo mu̱phu̱.\n9, 10. a) Ndiéjunʼ niʼni tsu̱du̱u̱ Satanás, Jeobá rá. b) Ndiéjunʼ niraʼwíí maʼni Adán ga̱jma̱a̱ Eva rá. (Atayáá timbá xtiʼkhu.)\n9 Satanás nijmiuu mbáa a̱bu̱nʼ mú maʼni nduwaʼ Eva ga̱jma̱a̱ maʼni dí xáʼnimbo̱o̱ náa Jeobá (atraxnuu Génesis 3:1-5; * Rev. 12:9). Niʼni makujmaa rí Dios nindxu̱u̱ mixkawiʼ a̱jkiu̱u̱n numuu rí tániñuʼ rí e̱ji̱i̱n mu̱phu̱ “xúgíʼ xndúu ixi̱ dí rígá náa ixi̱ ri̱ʼi̱”. Asndu xóo niʼthí: “Xú káʼnii dí xándoo muni dí ikháanʼ eyalá rá.” Nda̱wa̱á niʼthúu̱n Eva nduwaʼ rígi̱: “Xaʼguanú makhañála”. Ma̱ngaa niʼnirájaaʼ rí xáyooʼ ma munimbu̱u̱n náa Dios. Ma̱ngaa niʼthún: “Numuu rí Dios ndaʼyoo rí índo̱ ikháanʼ guphula xndúu ixi̱ rúʼko̱ mambaʼto idala”. Ga̱jma̱a̱ ajngáa rígi̱ Satanás niʼni tsu̱du̱u̱ Jeobá rí ikhaa táʼndoo rí Adán ga̱jma̱a̱ Eva mu̱phu̱ xndú ixi̱ numuu xúʼko̱ maguaʼdáá mbá ku̱ma̱ kiejunʼ. Nda̱wa̱á kayuʼ, Satanás niʼthí iwáá minduwaʼ rígi̱: “Ga̱jma̱a̱ manindxala xóo Dios, muniʼnuʼ dí májánʼ ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ”.\n10 Adán ga̱jma̱a̱ Eva ndiyóoʼ dí muraʼwíi á mu munimbu̱ún kuya̱ Dios o a̱bu̱nʼ dxe̱ʼ. Phú gíná, niraʼwíí rí xúnimbuun kuyáá Dios. Niniñaaʼ Jeobá ga̱jma̱a̱ taʼndun mani̱ndxu̱u̱n Anu̱ún. Xúʼko̱ niguájun náa nijniun Satanás. Mbiʼi rúʼko̱ nindáti̱gu̱u̱n rí mambaxúún gajmiún Jeobá (Gén. 3:6-13).\n11. Náa numuu rí Jeobá tándoo maʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n aʼkhá ndrígóo Adán ga̱jma̱a̱ Eva rá.\n11 Índo̱ Adán ga̱jma̱a̱ Eva túnimbu̱ún xtángoo ndrígóo Dios, niniñaaʼ ranindxu̱ún xa̱bu̱ bi̱ na̱nguá guáʼdáá aʼkhá. Ga̱jma̱a̱ ninindxu̱u̱n xa̱bu̱ sia̱nʼ ndrígóo Dios, numuu rí ikhaa nawiyuuʼ kaʼyoo dí ra̱májánʼ. Náa Biblia naʼthí rí iduu Dios nindxu̱u̱ “kaʼwu” mu mbaʼyoo dí ra̱májánʼ (Hab. 1:13). Á mu Jeobá niʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n kaʼyoo aʼkhá ndrígóo Adán ga̱jma̱a̱ Eva, rúʼko̱ gáʼni gachúu xúgíʼ rí niʼni. Ángeles ga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ numbaaʼ muraximíjna̱ a mú gajkhun nindxu̱u̱ dí naʼthí ikhaa. Mú Jeobá nindxu̱u̱ jmbii náa awan ndrígóo ga̱jma̱a̱ ndaʼyamajkuu má xúʼko̱ (Sal. 119:142). Maski ajndu Adán ga̱jma̱a̱ Eva ma̱ndoo muraʼwíí rí muni, mbaʼyóoʼ muraʼníí rí gáʼkha̱ nda̱wa̱á numuu rí túnimbu̱u̱n náa Jeobá. Índo̱ ninújngoo mbiʼi, nikháñun ga̱jma̱a̱ niguajti̱i̱n yujndaʼ (Gén. 3:19).\n12. Ndiéjunʼ niguáʼniin e̱ji̱i̱n Adán rá.\n12 Índo̱ Adán ga̱jma̱a̱ Eva ni̱ʼphu̱ xndúu ixi̱, Jeobá nánguá nindoo rí mani̱ndxu̱ún e̱ji̱n. Ikha jngó nixkawíin náa ixi̱ ri̱ʼi̱ Edén ga̱jma̱a̱ nánguá niniñúnʼ matangi̱i̱n (Gén. 3:23, 24). Jeobá niniñuʼ mumíniiʼ ga̱jma̱a̱ numuu dí niraʼwíí muni (atraxnuu Deuteronomio 32:4, 5). * Ga̱jma̱a̱ numuu rígi̱ nánguá nindoo mbuyaridáá xóo nindxu̱u̱ Jeobá. Adán niʼnimbátiga rí mitsaan wéñuʼ xóo maxtáa nda̱wa̱á ga̱jma̱a̱ xóo makuwá e̱ji̱i̱n. I̱ndó niʼni rí maguaʼdáá aʼkhá ga̱jma̱a̱ rí makhañún (Rom. 5:12). Adán nirígú kaʼñúnʼ e̱ji̱i̱n dí ma̱ndoo makuwá kámuu mbiʼi. Adán ga̱jma̱a̱ Eva nánguá nindoo muguaʼdiin e̱jñún bi̱ raguáʼdáá aʼkhá, xúʼko̱ má e̱jñún ma̱ngaa. Asndu nákhi mbiʼi dí Satanás niʼni dí Adán ga̱jma̱a̱ Eva xúnimbu̱ún kuyáá Dios, xúʼko̱ má eʼni asndu xúgi̱, naʼni rí xúgínʼ xa̱bu̱ numbaaʼ muʼni xóo má eyoo ikhaa (Juan 8:44).\nMANDOO MAMBÁXULU GAMIÚLÚ DIOS NUMUU RÍ JESÚS NIʼNI KÁWÁANʼ\n13. Ndiéjunʼ dí nandoo Jeobá ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱ numbaaʼ rá.\n13 Maski asndu Adán ga̱jma̱a̱ Eva niniñaaʼ Jeobá, ikhaa xóó nindoo kaʼñún xa̱bu̱ numbaaʼ. Dios nindoo rí xa̱bu̱ mambaxúún gajmiún ikhaa ga̱jma̱a̱ táʼndoo rí nimbáa makhañúu (2 Ped. 3:9). Ikha jngó ikhaa niʼni xúgíʼ rí ndiyóoʼ mu xa̱bu̱ mambaxúún gajmiún ikhaa. Mú xú káʼnii niʼni rígi̱ rí asndu xánujngorámuuʼ xtángoo ndrígóo xá. Guʼyáá.\nNda̱wa̱á rí Adán ga̱jma̱a̱ Eva niniñaaʼ Jeobá, ikhaa niʼni rí ndiyóoʼ mú xa̱bu̱ numbaaʼ matangi̱ín mambaxúún ga̱jma̱a̱ ikhaa\n14. a) Xó má eʼthí Juan 3:16, ndiéjunʼ niʼni Dios mu maʼni káwáanʼ náa aʼkhá ga̱jma̱a̱ dí nakháñulú rá. b) Xú káʼnii graxe̱ gándoo gúʼyáá gajmiúlú xa̱bu̱ rá.\n14 (Atraxnuu Juan 3:16). Mbáa tikuiin xa̱bu̱ bi̱ muʼthúún maguwáʼ náa majmaku̱ma̱a̱ xóo nikháñu Jesús tra̱ʼa̱ edxu̱ún versículo rígi̱. Mú, lá nduyáá xa̱bu̱ rí ga̱jma̱a̱ numuu dí nixnáximinaʼ Cristo ma̱ndoo makuwaanʼ kámuu mbiʼi rá. Ma̱ndoo mumbáñuun xa̱bu̱ makru̱ʼu̱u̱n itháan ga̱jma̱a̱ numuu graxe̱ rígi̱. Nguánáa rá. Índo̱ guʼthúún magún náa majmaku̱ma̱a̱ rí nikháñu Jesús, índo̱ gakuwa ikhí ga̱jma̱a̱ índo̱ gagutangaánʼ guʼñún nda̱wa̱á. Á mu ikhiin nakru̱ʼu̱u̱n májánʼ ndiéjunʼ eyoo gáʼthúu̱n tsigijñaʼ ndrígóo Cristo, maguanúu makru̱ʼu̱u̱n itháan májánʼ nguáthá eyoo kaʼyulú Jeobá ga̱jma̱a̱ dí najmañuu wéñuʼ. Ndiéjunʼ gándoo gúʼthún xa̱bu̱ ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ ndrígóo Cristo rá.\n15. Náa numuu Jesús ninindxu̱u̱ mixtiʼkuii ki xóo Adán rá.\n15 Jeobá nixnáa mbáa xa̱bu̱ bi̱ na̱nguá nigiʼdoo aʼkhá mu maʼni káwáanʼ. Xa̱bu̱ buʼko̱ bi̱ nánguá nigiʼdoo aʼkhá ndiyóoʼ mani̱ndxu̱u̱ jmbii náa Jeobá ga̱jma̱a̱ maʼndoo maxnáximinaʼ ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱ numbaaʼ (Rom. 5:17-19). Ikha jngó Jeobá niríyaaʼ Jesús bi̱ niʼnii ginii. Dios nikunguanʼ A̱ʼdióo mu maxtáa náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ (Juan 1:14). Xúʼko̱ ninindxu̱u̱ Jesús mbáa xa̱bu̱ bi̱ tágiʼdoo aʼkhá, xó má ninindxu̱u̱ Adán nákha ginii. Mú Jesús ninindxu̱u̱ mixtiʼkuii ki xóo Adán. Náa numuu rá. Numuu rí ikhaa niʼnimbánuu xtángoo rí Dios nindoo maʼnimbánuu mbáa bi̱ tágiʼdoo aʼkhá. Maski asndu Jesús niraʼnuu xkujndu dí itháan mingíjyúuʼ wéñuʼ, niʼnimbo̱o̱ má xúʼko̱ xtángoo ndrígóo Dios.\n16. Náa numuu rí nixnáximinaʼ Jesús nigiʼdoo wéñuʼ numuu rá.\n16 Rí nixnáximinaʼ Jesús, nindoo niʼni káwáanʼ náa aʼkhá ga̱jma̱a̱ rí nakháñulú. Ikhaa ninindxu̱u̱ ga̱jma̱a̱ xó má ndiyóoʼ maʼni Adán. Ninindxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ tágiʼdoo aʼkhá bi̱ nisngajma rí niwi̱ji̱ jmbu ga̱jma̱a̱ niʼnimbo̱o̱ náa Dios (1 Tim. 2:6). Rí Jesús nixnáximinaʼ niʼni rí xa̱bekha, gu̱ʼu̱ ga̱jma̱a̱ i̱ji̱n makuwa kámuu mbiʼi (Mat. 20:28). Xó má eʼyáá, dí nixnáximinaʼ Jesús nigiʼdoo wéñuʼ numuu mu mambanúu dí nandoo Dios (2 Cor. 1:19, 20).\nJEOBÁ NANDOO MANINDXU̱LÚʼ E̱JI̱I̱N MBU̱JÚU̱ʼ\n17. Ndiéjunʼ gándoo marigá ga̱jma̱a̱ tsigijñaʼ ndrígóo Jesús rá.\n17 Jeobá niʼni numuu mba̱a̱ wéñuʼ mú ma̱ndoo makáwáanʼ (1 Ped. 1:19). Ikha ndaʼyoo dí kuaʼdáá numulúʼ ikha jngó niniñuʼ rí A̱ʼdióo makhañúu ga̱jma̱a̱ numulúʼ (1 Juan 4:9, 10). Xóo muʼthá, Jesús niriʼkuriyaaʼ Adán ga̱jma̱a̱ ni̱jkha̱nú ninindxu̱u̱ anu̱lú (1 Cor. 15:45). Ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ ndrígóo Jesús rí ma̱ndoo makuwaanʼ kámuu mbiʼi. Ma̱ngaa ma̱ndoo manindxu̱lúʼ e̱ji̱i̱n Dios. Tsigijñaʼ rígi̱ maʼni rí xaguaʼdáá aʼkhá nda̱wa̱á, ga̱jma̱a̱ xanujngorámuʼ xtángoo ndrígóo índo̱ gagruiguáanʼ xóo e̱ji̱i̱n. Ra̱ʼkhá tháán mitsaan gáʼni̱i̱ índo̱ dí mbá xúgínʼ xa̱bu̱ bi̱ naguajún jmbu náa Dios ní xaguaʼdáá aʼkhá. Ikhú xúgínʼ bi̱ kúwi̱i̱n mekhuíí ga̱jma̱a̱ bi̱ kuwa náa Ku̱ba̱ʼ makuwa mbá kambáxu̱u̱n. Xúgiáanʼ manindxu̱lúʼ e̱ji̱i̱n Dios (Rom. 8:21).\n18. Nguáná gáʼga̱nú Jeobá “mani̱ndxu̱u̱ xúgíʼ náa xúgínʼ” rá.\n18 Maski asndu bi̱ ninindxu̱u̱n timbíi̱n anu̱lú túnimbu̱ún kuyáá Jeobá, mú ikhaa nindoo káʼñúnʼ ma xúʼko̱ xa̱bu̱ numbaaʼ. Ikha jngó nixnáá A̱ʼdióo mú maʼni káwáanʼ. Maski asndu ni̱ndxu̱lú xa̱bu̱ aʼkhá, Satanás xándoo maʼni tsúdáanʼ dí xaguajún jmbu náa Jeobá. Ga̱jma̱a̱ numuu dí nikháñun Jesús, Jeobá mambáyulúʼ mú manindxu̱lúʼ mbáa xa̱bu̱ májáánʼ. Phú mitsaan gaʼni índo̱ xúgínʼ bi̱ gudriguíi Jesús ga̱jma̱a̱ bi̱ gaguaʼdáá fe náa ikhaa, makuwá kámuu mbiʼi (Juan 6:40). Anu̱lú Jeobá bi̱ nakroʼoʼ wéñuʼ ga̱jma̱a̱ bi̱ nandoo kaʼyulú maʼni mbanuu dí nandoo ga̱jma̱a̱ mambáñún xa̱bu̱ mu xaguaʼdáá aʼkhá. Ikhú, ikhaa “mani̱ndxu̱u̱ xúgíʼ náa xúgínʼ” (1 Cor. 15:28).\n19. a) Ndiéjunʼ guʼni á mu nandulúʼ muxnáa númaa ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ ndrígóo Jesús rá. (Atayáá kúgumaʼá “ Guʼñíínʼ má xúʼko̱ xa̱bu̱ bi̱ kaʼñún mudxuun”.) b) Ndiéjunʼ gúʼyáá náa imbo̱ʼ artículo rá.\n19 A mú nandulúʼ muxnáa núma̱aʼ ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ ndrígóo Jesús, muʼthúún eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ rígi̱ dí gíʼdoo wéñuʼ numuu. Xa̱bu̱ ndayóoʼ mbuʼyáá ga̱jma̱a̱ numuu tsigijñaʼ rígi̱, Jeobá naʼthúún rí makuwa kámuu mbiʼi. Mú dí naguma káwáanʼ raʼkháa i̱ndó maʼni rí makuwaanʼ kámuu mbiʼi. Ma̱ngaa mambánuu minduwaʼ rí Satanás niʼni náa ixi̱ ri̱ʼi̱ Edén. Náa i̱mba̱ artículo mbuʼyáá xú káʼnii gambánuu minduwaʼ rígi̱.\n^ párr. 4 Salmo 19:1: “Mekhu xtáa raʼtíriyaʼ gloria ndrígóo Dios; ga̱jma̱a̱ mekhu xtáa raʼthí rí niʼni ñawúunʼ ikhaa”.\n^ párr. 4 Salmo 104:24: “¡Oh Jeobá ra̱ʼkhá tháán mbaʼa rí nitani̱! Ra̱ʼkhá tháán májánʼ nitani̱ xúgíʼ. Náa ku̱ba̱ʼ kajtíí rí nitani̱”.\n^ párr. 6 Santiago 1:17: “Xúgíʼ regalo májánʼ ga̱jma̱a̱ xúgíʼ rí jmbu na̱ʼkha̱ mekhuíí, numuu rí na̱ʼkha̱ náa Anu̱lú bi̱ niʼni xúgíʼ dí nambiʼi náa mekhu, ga̱jma̱a̱ ikhaa tsiriʼkuminaʼ xó má mbá ndájkua̱”.\n^ párr. 9 Génesis 3:1-5: “Náa xúgínʼ xujkhú xáná bi̱ Jeobá niʼni, i̱ndó a̱bu̱nʼ bi̱ ni̱jkha̱nú niñeumínáʼ wéñuʼ. Ikhaa nigíʼdu̱u̱ niʼthúu̱n a̱ʼgu̱: “Lá gajkhun rí niʼthí Dios rí ikháanʼ ragíʼmaa muphula xúgíʼ xndúu ixi̱ dí rígá náa ixi̱ ri̱ʼi̱ ráʼ.” Ikhú a̱ʼgu̱ niʼthúu̱n a̱bu̱nʼ: “Xúgíʼ xndúu ixi̱ dí rígá náa ixi̱ ri̱ʼi̱ ma̱ndoo muphúxu. Mú xndúu ixi̱ rí juaʼan náa tapo̱o̱ ixi̱ ri̱ʼi̱, Dios niʼthí: ‹Ragíʼmaa muphula xndúu ixi̱ rúʼko̱, na̱nguá, ragíʼmaa muruguala mu xakháñala›”. Ikhú a̱bu̱nʼ niʼthúu̱n a̱ʼgu̱: “Ikhúúnʼ natha̱nʼ dí xaʼguanú makhañála. Numuu rí Dios ndaʼyoo rí índo̱ ikháanʼ guphula xndúu ixi̱ rúʼko̱ mambaʼto idala ga̱jma̱a̱ manindxala xóo Dios, muniʼnuʼ dí májánʼ ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ””.\n^ párr. 12 Deuteronomio 32:4, 5: “Jeobá nindxu̱u̱ xóo mbá Itsí, májánʼ nindxu̱u̱ rí naʼni, numuu rí xúgíʼ kambo̱o̱ nindxu̱u̱ jmbu. Dios tseʼninduwaʼ, nda̱a̱ nditháan dí ra̱májánʼ náa ikhaa; ikhaa nindxu̱u̱ májánʼ ga̱jma̱a̱ naʼni rí jmbu. Ikhiin nini dí ra̱májánʼ wéñuʼ; raʼkhíin e̱jñún, ikhiin guáʼdáá aʼkhún. ¡Xa̱bu̱ xkawiinʼ ga̱jma̱a̱ mbá rí eni!”.\nGuʼñíínʼ má xúʼko̱ xa̱bu̱ bi̱ kaʼñún mudxuun\nXÚGÍʼ tsiguʼ, bi̱ nuʼtáraʼa numuu Jeobá nuʼthúún mbaʼin wéñuʼ xa̱bu̱ náa xúgíʼ numbaaʼ maguwáʼ mu makuwáanʼ gajmiúlú náa najmaku̱ma̱a̱ rí xóo nikháñu Cristo. Tsiguʼ 2016, niráwíi mbá 440 millones invitación náa itháan rí mbá 530 ajngáa. Lá xóó kuaʼdáá tikhuu invitación tsiguʼ rígi̱ ráʼ. Lá xóó ma̱ndoo muxnún tikhun xa̱bu̱ nákha xóó tsejmakuma̱a̱ xóo nikháñu Cristo ráʼ. Mbáa invitación rúʼko̱ maxkajxi̱i̱ mbáa maʼga̱ ga̱jma̱á ni̱ndxu̱lú (Mat. 10:11).


Lókʼaatah táłkááʼtsʼin - Wikiibíídiiya\nLókʼaatah táłkááʼtsʼin éí naaldlooshii dadichʼízhii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crocodylus palustris" deiłníigo dayózhí.\nDíí táłkááʼtsʼin éí 6–10di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh.\nLókʼaatah táłkááʼtsʼin éí łóóʼ yilghał łeh; magí dóó hazéí dóó tsídii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼil bijeeh yidlání łichxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání łichxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aethopyga siparaja" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łichxííʼ; bitłʼaaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łitso dóó bizééʼ halchííʼ.\nChʼil bijeeh yidlání łichxíʼígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yistłʼinígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yistłʼinígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Duttaphrynus stomaticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo yistłʼin; binááʼ éí diłhił.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Táyiʼ chʼał łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTáyiʼ chʼał łibáhígíí\nTáyiʼ chʼał łibáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dahojiyáanii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelophylax cerigensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizhgo łibá; bijáád éí łibáago noodǫ́ǫ́z; bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsaa.\nTáyiʼ chʼał łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah łitsooígíí - Wikiibíídiiya\ntsįįłkaałii binághah łitsooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropicos abyssinicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 5–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhingo łikizh; binághah éí diłhiłgo łitsxo; bitsiiʼ éí dinilbá dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bikąʼígíí éí bitsiiyah halchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah łitsooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Jádí dághaaʼí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nJádí dághaaʼí dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí Bideeʼtsʼinígíí Jádí dághaaʼígíí\n(Tééh łį́į́ʼ dootłʼizhígíí)\nJádí dághaaʼí dootłʼizhígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Tééh łį́į́ʼ dootłʼizhígíí bee wójí ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Connochaetes taurinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 6–7di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí diłhił dóó ntsaa.\nJádí dághaaʼí diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Góogii bitseeʼ kʼídzígaaígíí - Wikiibíídiiya\nGóogii bitseeʼ kʼídzígaaígíí éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikáaʼdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phaenicophaeus cumingi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 15–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí łigai; bitéél éí łitsxo; binákʼee éí łichííʼ; bizééʼ dóó bítááʼ dah jíjin; bidaaʼ éí dinilgai.\nGóogii bitseeʼ kʼídzígaaígíí éí chʼosh ditłʼooí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; łahda tsin bineestʼąʼ deiłchozh ałdóʼ.


Tsídii bidaatsoh naashchʼąąʼí yázhí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii bidaatsoh naashchʼąąʼí yázhí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aulacorhynchus haematopygus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ éí yágo dootłʼizh; bitłʼaakááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí dibéłchíʼí dóó łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ.\nTsídii bidaatsoh naashchʼąąʼí yázhí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Dáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nDáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Tsxilghááh Tsxilghááh íiyisígíí dóó bikʼéí Tsxilghááh dadichʼízhígíí dóó bikʼéí Tsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí\nDáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dáághahii Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Łibáhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Triturus marmoratus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 5–6.5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó dootłʼizhgo łikizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nDáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahiitį́hígíí - Wikiibíídiiya\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahiitį́hígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Jaaʼabaní dóó Jaaniłtsʼílí dóó bikʼéí Jaaʼabaní dadinilzhinígíí Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahdeitį́hígíí\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahiitį́hígíí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchophylla robusta" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 10–11di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dibéłchíʼí; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahiitį́hígíí éí dahiitį́hiigi átʼéego naatʼá dóó chʼil dóó hosh bijeeh yidlą́.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní dahdeitį́hígíí