Mat 7 | `AUY | STEP | Ísu minááí simátimena séna tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye siyanamó éna Maníkó kentáfénawaraꞌa miyá sínífo tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye sefó.\nÍmba sáwí-aai simátíméro-aai.\n1 Ísu minááí simátimena séna tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye siyanamó éna Maníkó kentáfénawaraꞌa miyá sínífo tuwánéꞌo éꞌa sáwí-waasiye sefó. 2 Kaweꞌ-ááí wésimatimeꞌa sáwí-aai wésimatimeꞌa íyantafena Maníkó kembá miyá íníye. Tíménteniꞌa úmai Maníkó miyáumai timíníye. 3 Kentúrampimba iya-arumbá wéraisaꞌo ombá ímba awánaamba kentí waási tuwánéꞌa enaúrampimba ayaantambá wéraiye wésefo ímba miyá seró. 4 Kentúrampimbo iya-arumbó ímbo awánaamba nóra séra kentí waási túrampinkemba tiyaantambá maitiyuwánae wéseo. 5 Kaumbo-kaeꞌ-ááíwáráꞌ-wáásín-ofo kentúrampinkemba iya-arumbá maisukéꞌa tuwánéꞌa kentí waási túrampinkemba tiyaantambá kanaaꞌá maitiyuwánááwe Ísu siyáiye.\n6 Kawe-tántááꞌó iyánkómbó ímbo áméntemba Maníkón-aai taraisíyawi ímba simátíméro. Simátimiyasamo ésa karaánááꞌa simátinkanaawe. Kawe-tántááꞌó póígombo ímbo áméntemba Maníkón-aai ímba sínkáíye wésewi ímba simátíméro. Simátimiyanamo éna minááígó fiyúndáraamba toꞌwíníye.\nManíkómpáꞌó inaimó sen-ááí.\n7 Ísu séna Maníkómpáꞌó inaimó wésemba áísai úmae wéiyiyana timíníye. Áántamaeꞌo wéiyiyana kentáái isáíníye. Wésaafa úmae iyíyana Maníkó aráátiminiye. 8 Áísai íyanamo éna Maníkó timíníye. Wéaantewanamo éna Maníkó kentáái isáíníye. Saafámo íyanamo éna Maníkó aráátiminiye. 9 Kemá iyámpóíwaraꞌ-waasi kentáánintombo kisaamá simiyómó síyaꞌo éꞌa ímba óntamba timíyamba kisaamá timénááwe. 10 Mófááꞌa simiyómó síyaꞌo éꞌa ímba iyaankafayaambá timénááwe. 11 Énifo sáwí-waasi ombánifo kentáánintomba kawe-tántááꞌá wétimefo wíyómpakemba kentáásifowa kaweꞌ-aantemba iwáí póna áísai íyawimo éna kawe-tántááꞌá timíníye.\n12 Kembó tirááímo táínda-iꞌo úmaimo wétuwaꞌnai-iyaꞌa miwí miyáumai túwaꞌnai oro. Minááímó simátimunda Mósese siyáin-aaiye Maníkón-aai simátímakowi siyáan-aaiye minkáéꞌ-ááígóní áwáuma wésimatimune Ísu siyáiye.\n13 Ísu séna kaeꞌ-óntámá wéraisaꞌa káriꞌ-ontafimba íyáféráaro. Óraaꞌ-ontama óraaꞌ-ankoni ontamán-iye. Maníkóní némpaꞌo maéꞌmaeꞌo íyan-aempaꞌa minórááꞌ-ámpáꞌá wéwesa sáwífaꞌ-waasi minóntáfímbá wégowe. 14 Káriꞌ-ontama umbai-ánkóní ontamán-iye. Aúíꞌo úmaimo maéꞌmaeꞌo íyan-aempaꞌa minúmbáí-ámpáꞌá wéwesa sesimáí-waasi aantemba minóntámá saafá úmai awánésa wéiyaferaawe Ísu siyáiye.\nKaroꞌ-ááímó sen-kwáásí táái.\nRúku 6:43-44, Rúku 13:25-27\n15 Ísu minááí simátimena séna tuwímbai karoꞌá simátimesa sésa Maníkón-aai simátimunda-waasi úne wésewi miwí káráwimai méraaro. Sipisípi-poigomo aáno úmaimo máíntemba miwí karoꞌ-ááwéyáá úmai wénombanifo kaweꞌ-ímáyáá sáwíꞌa wéuwatinkaan-kwaasin-owe. 16 Miwítí áwáumo awánánaeꞌo éꞌa miwítí kísau awánéꞌa miwímó méraawini áwáuma awánaaro. Fekómó éna ímba áwíyanda-arankaamba iyáínífo feꞌ-arambá iyáíníye. Antirígómá afoꞌafááꞌ-arankaamba ímba iyáínífo antirí-aramba iyáíníye. 17 Miyáumai kawe-táígó kaweꞌ-árámbá íyáísana sáwí-taigo sáwí-aramba wéiyaiye. 18 Kawe-táígó ímba sáwí-aramba íyáísana sáwí-taigo ímba kaweꞌ-árámbá íyáísasa 19 kaweꞌ-árámbó ímbo íyáín-taima ayáímai iyafímbá wéagaisuwaawe. 20 Miyáumai minkáróꞌ-wáásítí kísau awánéꞌa miwítí áwáuma miyáráán-úmai awánánááwe.\n21 Kentáfésa kesí Fasiꞌaénkón-iye wésewiwaraꞌa Maníkó ímba seyaafáꞌnánká káráwinda póna kesifo wíyómpakewimbo arááímo tainíꞌo wéowi aantenkaꞌa káráwiyiniye. 22 Maníkó seyaafáꞌnánká méraawini áwáusafesa tísai índa-kanaa tíndaraꞌa kentáfésa sáwífaꞌ-waasi sésa Fasiꞌaénkóo ení fasiꞌaéntámbá Maníkón-aai simátímakaumne. Ení fasiꞌaéntámbá waási tirumpinkémbá sáwí-amutamba maitíyukaumne. Ení fasiꞌaéntámbá fíꞌo-fiꞌon-kawe-kisau ímbo awánaraan-kisau maiyáumne síyambanifo 23 simátimeꞌa súne. Ímba kesí waási éꞌa sáwí-kisau wémaen-kwaasin-ofo kóro kemá sénaumne Ísu siyáiye.\n24 Ísu minááí simátimena séna kesáái isésa wéaraaiwaewi miyán-kwáásímó simátíméndaraꞌa ísáaro. Kaweꞌ-ímáyááwáráꞌ-wáásí fasiꞌaén-dámbá ónae sésa maiꞌá uꞌmaésa kumémesa óntankaꞌa naamayáámba múfaimai naambá úmaraiyana 25 aaꞌá téna óraaꞌ-nomba fínana mindámbá ímba tawisínda fasiꞌámai wéena óntankaꞌ-namba póna úwoi wéíniye. 26 Énifo kesááimo isésamo ímbo kaweꞌó úmaimo wéisaiyawi miyán-kwáásímó simátíméndaraꞌa ísáaro. Naambá ónae sésa ímba maiꞌá ukésa íyamba nonáámááíyaꞌa paákáꞌá úmakaiyana 27 óraaꞌ-aꞌa téna nombá fiyéna mindámbá tawísísuwainana sáwíꞌa íníye Ísu siyáiye.\n28 Ísu minááí simátimuwasa túwaandu urón-kwaasi isésa 29 ámáámba sen-kwáásímó sentembá ímba sifó óraaꞌ-waasigoraamba siyé sésa táátafesa uráawe.


Tłʼohtah tsídii yázhí - Wikiibíídiiya\nTłʼohtah tsídii yázhí\nTłʼohtah tsídii yázhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poodytes gramineus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí dinilbá; bizééʼ éí dinilzhingo noodǫ́ǫz łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nTłʼohtah tsídii yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Shash naʼazísí íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nShash naʼazísí íiyisígíí\nShash naʼazísí íiyisígíí éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vombatus ursinus" deiłníigo dayózhí.\nShash naʼazísí íiyisígíí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Yá'át'ééh from Máaz - Indian Country Today\nYá'át'ééh from Máaz\nFindings on Mars now has Navajo words\nNative people have had ties to land in North America since time immemorial, now that connection is expanding to the cosmos.\nCanyon de Chelly National Monument (“Tséyi’” in Navajo) in Arizona is located on Navajo Nation land. Members of NASA’s Perseverance rover team, in collaboration with the Navajo Nation, has been naming features of scientific interest with words in the Navajo language.Credits: NASA/JPL-Caltech\nPresident Nez echoed those sentiments and sees students becoming more interested in STEM fields in the future.


Tseewoshí bítááʼ dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTseewoshí bítááʼ dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cranioleuca albicapilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bítááʼ dóó bizééʼ éí dinilbá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTseewoshí bítááʼ dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dlǫ́ʼii dahólónígíí éí "Mustela putorius" daolyé, ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhiikʼehjí. Díí dlǫ́ʼii éí dlǫ́ʼii dabilį́įʼii yizází átʼé. Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyahdi éí ádaadin.\nDíí naaldlooshii éí tsintahgi dóó halgaigi naakai, áádóó éí tábąąhgi naakai łeh. Łahda mąʼiiłtsooí dóó nahashchʼidí baʼáán yiiʼ daʼałhosh. Nááná éí bílaʼashdlaʼii bikin dah naazhjaaʼídi dahólǫ́ ałdóʼ.


Tʼiisbáí Łání - Wikiibíídiiya\nTʼiisbáí Łání éí Hoozdo Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Tʼiisbáí Łání Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá. Tʼiisbáí Łání Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí Tʼiisbáí Łánídi kin haalʼáagi bił hazʼą́.\nTʼiisbáí Łání éí 8.3 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 25,536 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTʼiisbáí Łání éí 33°02′19″ NHK dóó 111°23′13″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 1,490 adéesʼeez.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí nizhónígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí nizhónígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Chʼał dichʼízhí Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí nizhónígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atelopus spumarius" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.4–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí nizhónígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí dóó Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí dóó Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí baa dzólnígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bíchį́į́hnézí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bigaan áłtsʼózígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí binákʼee diłhiłígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bitsiiʼ łizhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí dah daalzhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí dinilzhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí łibá dóó dinilchíʼígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí łitsxo dóó łizhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí naashchʼąąʼígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí nizhónígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí noodǫ́zígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí yázhí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí yishtłizhígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼałtʼą́ʼí łikizhígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tábąąh chʼałtʼą́ʼí yistłʼinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼałtʼą́ʼí\nBikiníyah Daniilkaalii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítʼą́ʼí · Binááʼádaałtsʼózí Chʼídadeeldlóóhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítʼą́ʼí · Binááʼádaałtsʼózí Chʼídadeeldlóóhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah chʼał dichʼízhítʼą́ʼí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí bílaʼ nineezígíí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí łibáhígíí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí łikizhígíí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí nahakʼízígíí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí yázhí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí yishtłizhígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítʼą́ʼí\nChʼał dichʼízhítʼą́ʼí łichíʼígíí · Chʼał dichʼízhítʼą́ʼí łizhinígíí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dibéłchíʼígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dinilzhinígíí


Nahashchʼidí (naaldeehii) - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí nahashchʼidí (naaldeehii) yaa halneʼ dooleeł. Nahashchʼidí (Yootó Hahoodzo) dóó tó wónaanídę́ę́ʼ nahashchʼidí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNáhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi nahashchʼidí hólónígíí éí "Taxidea taxus" wolyé, ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii bikʼehgo.\nDíí naaldlooshii éí halgaiigi dóó tłʼoh naazkaadgi naakai; tsintahgi éí ádaadin łeh. Nááná éí tłʼéeʼgo yikááʼ naakai łeh; jį́įgo éí baʼáandi daʼałhosh.\nNahashchʼidí éí 1–2.3di adéesʼeez[?] áníłtso; bitseeʼ éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diʼil dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; biteeldę́ę́ʼ éí łigai. Nááná éí biláshgaan dantsxaa.\nNahashchʼidí éí dlǫ́ǫ́ʼ dóó naʼazísí dóó naʼashǫ́ʼii yilghał; łahda naadą́ą́ʼ dóó ndíyílii binááʼ yildeeł.\n^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tótaʼ Dineʼé Bikéyah: 2011./n.193 góneʼ


Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mohoua novaeseelandiae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé łaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Beʼekʼid Hóteelí (Hoozdo Hahoodzo) - Wikiibíídiiya\nBeʼekʼid Hóteelí (Hoozdo Hahoodzo)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Beʼekʼid Hóteelí (Hoozdo Hahoodzo) yaa halneʼ dooleeł. Beʼekʼid Hóteelí (Yootó Hahoodzo) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nBeʼekʼid Hóteelí *\nBeʼekʼid Hóteelí éí Kinłání Dookʼoʼoosłííd Biyaagi Shádiʼááhjígo beʼekʼid siyį́įgo oolyé, áádóó éí hastą́ądi neeznádiingo da náhásdzo hayázhí dikʼą́ągo (12go da tsinsitą́ dikʼą́ągo) áníłtso; 34°56′51″ NHK dóó 111°27′18″ EʼE-gi bił hazʼą́.\nDíí beʼekʼid éí Hoozdo Hahoodzodi beʼekʼid naazyínígíí agháahdi áníłtso, áádóó éí ńdíshchííʼ binásʼá; nááná éí doo ditą́ą da (neeznáaʼgo da adéesʼeez tʼéiyá). Tʼáá díkwíí diné Beʼekʼid Hóteelí bibąąhgi kéédahatʼį́; tsáskʼeh bá hooghan yázhí áadi siʼą́ ałdóʼ.\nDookʼoʼoosłííd, Beʼekʼid Hóteelí bibąąhdę́ę́ʼ éélkid


Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání - Wikiibíídiiya\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus andersonii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Déłí bitsiiyah łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDéłí bitsiiyah łigaaígíí\nDéłí bitsiiyah łigaaígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grus vipio" deiłníigo dayózhí.\nDéłí bitsiiyah łigaaígíí éí 44–50di asdzoh[?] áníłtso; táłtłʼááh álééh dóó toohjįʼ ndiigaii éí nahalin: bijáád dóó bikʼos éí nineez. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binákʼee éí łichííʼ; bitsiiʼ dóó bitsiiyah éí łigai.\nDéłí bitsiiyah łigaaígíí éí daʼałchozh dóó daalghałgo naakai: chʼał dóó naʼashǫ́ʼii deilghał; táłtłʼááh chʼil éí deiłchozh. Chʼosh dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tónteel tsídiitsoh - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídiitsoh éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tónteel tʼáá ałtso bikááʼgóó dahólǫ́, áádóó éí 24 ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diomedeidae" deiłníigo deiyózhí.\nTónteel tsídiitsoh éí hastą́ągo da adéesʼeez[?] áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łigai łeh (łaʼ éí daalzhin ałdóʼ); bitʼaʼ éí diłhił dóó łigai. Bikeeʼ éí naalʼeełí bikeeʼ yił aheełtʼé. Łaʼ éí bidaaʼ łitso dóó łigaigo naashchʼąąʼ.\nTónteel tsídiitsoh éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí deiłghał; chʼosh bikágí ntłʼizí deildeeł ałdóʼ.


Tąądee naagháhii yiyiitsahí bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTąądee naagháhii yiyiitsahí bitéél halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geokichla piaggiae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bizééʼ dóó bitéél éí halchííʼ; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTąądee naagháhii yiyiitsahí bitéél halchíʼígíí éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Séíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii - Wikiibíídiiya\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Séíbąąh Hatsohdi dóó Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Caprimulgus eximius" deiłníigo dayózhí.\nDíí naakʼidoolwoshii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí niłhin dóó diniltso dóó yishtłizhgo łikizh; bitseeʼ éí noodǫ́ǫ́z. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.\nDíí naaltsoos 12 Wóózhchʼį́į́d 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Wóóseetsʼiniiniłhiní - Wikiibíídiiya\nWóóseetsʼiniiniłhiní éí nahachagii ndahalin, áko ndi éí bijáád dóó bideeʼ yéigo danineez; bitsʼíís doo nineez da. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhaphidophoridae" deiłníigo dayózhí. Díí chʼosh éí naaldlooshii baʼáán yiyiʼ dóó tséyaagi dahiná.\nWóóseetsʼiniiniłhiní éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́.


Aooméénii Bikéyah - Wikiibíídiiya\nBilagáana Bizaadjí éí “Armenia” wolyé.\nAooméénii Bikéyah éí Caucasus hoolyéedi siʼą́. Aooméénii bizaadjígo éí Hayastani Hanrapetut’yun (Հայաստանի Հանրապետություն) éí doodaiiʼ éí Hayastan (Հայաստան) wolyé, áádóó éí "republic" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ.\nAooméénii Bikéyah bisiláołtsooí (chidí naaʼnaʼí beeʼeldǫǫh bikááʼ dah naaznilígíí) éélkid.\nDíí kéyah éí 11,484 tsinsitą́ dikʼą́ągo (29,743 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Yéwewan hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Aooméénii Bikéyahdi 2,998,600 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2016 yę́ędą́ą́ʼ estimate ályaa). Aooméénii Bikéyah éí 40°11′0″N 44°31′0″E-gi bił hazʼą́.\nAooméénii Bikéyah bibéeso éí "dwam" wolyé. Aooméénii Bikéyahdi kéédahatínígíí éí Aooméénii Bizaad dóó Biʼééʼ Łichííʼí bizaad yee yádaałtiʼ. Aooméénii Bikéyah éí Tʼóok Bikéyah, Azééwii Bikéyah, Iiwą́ą́, dóó kéyah Jóojah wolyéhígíí yináhaazlá.\nAooméénii Bikéyah éí Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé (1992dóó wóshdę́ę́ʼ).\nEnglishEspañolAcèhАдыгабзэAfrikaansAkanAlemannischአማርኛÆngliscАҧсшәаالعربيةAragonésܐܪܡܝܐArmãneashtiArpetanঅসমীয়াAsturianuAvañe'ẽАварAzərbaycancaتۆرکجهবাংলাBân-lâm-gúБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)भोजपुरीBikol CentralBislamaБългарскиBoarischབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegБуряадCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaChamoruChiShonaChiTumbukaCorsuCymraegDanskDeitschDeutschދިވެހިބަސްDolnoserbskiཇོང་ཁEestiΕλληνικάЭрзяньEsperantoEstremeñuEuskaraEʋegbeفارسیFiji HindiFøroysktFrançaisFryskFulfuldeGaeilgeGaelgGagauzGàidhligGalegoGĩkũyũગુજરાતીगोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어HausaHawaiʻiՀայերենहिन्दीHornjoserbsceHrvatskiIdoIlokanoবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBahasa IndonesiaInterlinguaInterlingueИронÍslenskaItalianoעבריתBasa Jawaಕನ್ನಡKapampanganКъарачай-малкъарქართულიKaszëbscziҚазақшаKernowekKinyarwandaKiswahiliКомиKongoKreyòl ayisyenKurdîКыргызчаКырык марыLadinoЛезгиລາວلۊری شومالیLatgaļuLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLivvinkarjalaLumbaartMagyarमैथिलीМакедонскиMalagasyമലയാളംMaltiMāoriमराठीმარგალურიمصرىمازِرونیBahasa MelayuBaso MinangkabauMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄MirandésМокшеньМолдовеняскэМонголမြန်မာဘာသာNāhuatlDorerin NaoeroNederlandsNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषा日本語NapulitanoНохчийнNordfriiskNorfuk / PitkernNorsk bokmålNorsk nynorskNovialOccitanОлык марийଓଡ଼ିଆOromooOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀपालिPangasinanپنجابیPapiamentuپښتوPatoisPicardPiemontèisTok PisinPlattdüütschPolskiΠοντιακάPortuguêsQaraqalpaqshaQırımtatarcaReo tahitiRomânăRumantschRuna SimiРусиньскыйРусскийСаха тылаSámegiellaGagana Samoaसंस्कृतम्SängöSarduScotsSeelterskShqipSicilianuසිංහලSimple EnglishسنڌيSiSwatiSlovenčinaSlovenščinaСловѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟŚlůnskiSoomaaligaکوردیی ناوەندیСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиBasa SundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்TaqbaylitТатарча/tatarçaతెలుగుTetunไทยТоҷикӣᏣᎳᎩTürkçeTürkmençeTwiУдмуртУкраїнськаاردوئۇيغۇرچە / UyghurcheVahcuenghVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükVõro文言West-VlamsWinarayWolof吴语XitsongaייִדישYorùbá粵語ZazakiZeêuwsŽemaitėška中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 7 Yaʼiishjááshchilí 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Hasbídíłtsooí bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídíłtsooí bizééʼ łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikáaʼgi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Treron pompadora" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizhgo łitso; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó łitso dóó kʼíjíjin; bizééʼ éí łitso.\nHasbídíłtsooí bizééʼ łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Nahatʼeʼiitsoh yázhí bijáád łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh yázhí bijáád łichíʼígíí éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thylogale stigmatica" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 30–50di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijáád éí dibéłchíʼí; bibid dóó bizééʼ éí dinilgai.\nNahatʼeʼiitsoh yázhí bijáád łichíʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh.


Tónteel wónitłʼizí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bikágí dantłʼizí Wónitłʼizí Wónitłʼizí adiłhashígíí\nTónteel wónitłʼizí éí chʼosh bikágí dantłʼizí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurydice" deiłníigo dayózhí. Tónteel wónitłʼizí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 50 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí wónitłʼizí éí bijáád 14; bideeʼ éí naaki, áádóó éí yishtłizh dóó łigaigo ndaashchʼąąʼ łeh. Atsįʼ éí bichʼiyąʼ.


Naʼashǫ́ʼii tseechʼilí binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí binákʼee halzhinígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼii íiyisígíí Naʼashǫ́ʼii tseechʼilí\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí binákʼee halzhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leiocephalus personatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee éí halzhin; bikʼiiz éí halchíiʼ łeh; bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí binákʼee halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Hi everybody! There are some very simple errors but for me it is extremely complicated, that is the frequency error of the radio station, to listen and find the station of each region we need the channel frequency. It's a bug that I still haven't ...


Yádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ - Wikiibíídiiya\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ\nYádił yiił nahosdzáán yináádáłiʼ 2007 yihah yę́ędą́ą́ʼ éélkid.\nYádiłhił yiiyídí nahosdzáán yináádá éí nidaʼałkaahiʼ aadi nidaalnish áádóó 1998 yihah yę́ędą́ą́ʼ bidaʼdeishnish.\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ éí tʼáá ayiidigiʼ nahosdzáán yináádáł, tłʼéhgo tłʼóoʼdi deigo jideisʼį́į́hgo tʼáá ashjąąh yiigááł łééh; 350 kilometres (220 miles) wootʼáádiʼ yiigááł. Áádóó 27,700 kilometres (17,210 miles) per hour nahasdzáán yináádáł, áádóó 15.7 go nahosdzáán yinádah.\n1 Kéyah ałhiiłnidaalnish\n2 Yádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ bahaneʼ\nKéyah ałhiiłnidaalnish[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ éí bílaʼashdlaʼí daʼąłtsʼąąhdę́ę́, ałhiiłnidaalnishgo adeilééh, díí éí USA (NASA), Biʼeeʼ łiichʼiʼ (Russia-RKA), Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah (JAXA), Deeteel Bikéyah (CSA), dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ éí łatsʼahdah ałʼąąhdę́ę́ʼ kéyah hádahasdzo ałhiiłnidaalnish (ESA).\nNaaná Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyah bi-Space Agency (AEB) dóó Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyah bi-Space Agency ałdóʼ akáʼanáájáhgo nidaalnish, akóndiʼ díí nidiiltʼéʼgo éí tʼáá sáhdiʼ adooleʼéʼ yééʼakáʼanáájáh. Naaná Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ ałdóʼ akáh anééhjáh doolééł daʼnį́į́h nidiʼ tʼáá dooʼ bee baʼląąh alééhdaʼ.\nNáásgóó[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\n2011 yiihahgo éí Yádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ ałtso adoolniił, kʼadi éí tʼáádiʼ binaʼanish. Naaná ałtso adáályaʼigíí éí binidaʼanish. Yádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ kʼad alnééhígíí éí tʼáá yéigo nitságo alnééh. Łaʼ áłtsé adáályaʼígíí éí "Mir 2" wolyé nitʼę́ę́h (Russia), "Freedom" (USA), "Columbus laboratory" (European), "Kibō laboratory" (Binááʼádaałtsʼózí-Japanese), díí éí kʼad dooyádiłhił biiyidiʼ naaznildaʼ.\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ bahaneʼ[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ, éí binidaʼanish; Niłchʼiʼtsózí 02, 2000 yihah yę́ędą́ą́ʼ éí bidaʼdeizhnish, áádóó éí bílaʼashdlaʼí aadi daʼbiighan áádóó aadi nidaalnish ałdóʼ. Áłtsé bílaʼashdláʼ aadi daʼdeishnish yę́ędą́ą́ʼ éí "Expedition 1" wolyéego beeʼwoojiʼ áádóó kʼadi éí "Expedition 18" wolyéígíí aadi nidaalnish, ałnaahókááhgo aadi nidaʼanish.\nNaaná kʼadi éí táágo bílaʼashdlaʼí aadi nidaalnish, áádóó "Expedition 19" góneʼ (ałnaʼasdéíʼgo) éí hastʼąąʼ nidaalnish doolééł. Áłtsé bílaʼashdlaʼí daʼdeishnishígíí éí Biʼééʼ łiichiʼiʼ bikéyahdę́ę́ʼgo bił nidaʼiistʼáʼ (Biʼééʼ łichííʼí bizaadjiʼ: Федеральное космическое агентство России, Federal’noye kosmicheskoye agentstvo Rossii, "Roskosmos" éí wolyé, Russian Federal Space Agency-RKA), áádóó Amééwikadę́ę́ʼgo ałdóʼ bił nidaʼiistʼáʼ (National Aeronautics and Space Administration-NASA, /ˈnæsə/ díí átʼéego jóózhííh), Yaʼiishjaashtsoh 2006 yihah yę́ędą́ą́ʼ éí Beesh bichʼááʼiʼłáʼ íídiiyáʼ.\nÁádóó chʼáá nidaʼkáíigíí ałdóʼ aadi ałheʼnaakáí, hastą́ągo aadi ałheʼnaakáíʼ.\nYádiłhił yiiyídíʼ nahosdzáán yináádáłiʼ éí Biʼééʼ łiichiʼiʼ biyágháhoníkáángo ałnánátʼahí baʼnatʼáʼ: "Soyuz" dóó "Progress" wolyé. Áádóó Amééwikadę́ę́go ałdóʼłá ałnánátʼáʼ: "Orbiter" wolyé. Díí hééł dóó beeʼnaʼanish aadi neiʼgééh. Wóózhchʼį́į́di 09, 2008 yihah yę́ędą́ą́ʼ éí European Space Agency (ESA), Ariane 5 wolyégo yideiʼdéézhchʼid, 8,000 kilogram hééł yooyééł.\n^ 1.0 1.1 Current ISS Tracking data. NASA. December 15, 2008\n^ International Space Station needs boost to higher orbit. William Atkins. iTWire. March 17, 2007\n^ International Space Station. James Oberg. World Book Online Reference Center. 2005. World Book, Inc.\n^ Human Spaceflight and Exploration—European Participating States. European Space Agency (ESA). 2009.\n^ NASA Signs International Space Station Agreement With Brazil NASA. October 14, 1997.\n^ International Space Station (ISS). Italian Space Agency. January 18, 2009.\n^ China wants role in space station. CNN. Associated Press. October 16, 2007.\n^ China takes aim at the space station. James Oberg. MSNBC. October 26, 2001.\n^ Consolidated Launch Manifest. NASA. 2008.\n^ Our Clients. Space Adventures. 2009.\nSháńdíín bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ atsiniltłʼish álʼį́ / Sháńdíín náyiilahí.\nWááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí (NASA) (Bilagáanakʼehjí)\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah (European Space Agency) (Bilagáanakʼehjí)\nRSC Energia Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah (Bilagáanakʼehjí)


Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí yaa halneʼ dooleeł. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spinus spinescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiitʼáád éí halzhin; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chʼiyíítʼogiishzhiin bitéél halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼiyíítʼogiishzhiin bitéél halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Knipolegus striaticeps" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin dóó bitéél diłhiłgo halbá, baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bitéél halbá; bidaaʼ éí łibáago dootłʼizh.\nChʼiyíítʼogiishzhiin bitéél halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání - Wikiibíídiiya\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Androctonus maroccanus" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼ éí Eʼeʼaahjí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 3–4di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bijáád dóó bitseeʼ éí dadiłhił ałdóʼ. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ séí naaʼahóóhai - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ séí naaʼahóóhai éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Syrrhaptes tibetanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí séí naaʼahóóhai éí 12–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxogo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bizééʼ éí diniltsxo; bitʼayaa éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bitseeʼ éí áłtsʼóósí.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ séí naaʼahóóhai éí chʼil binááʼ deildeeł.


Chʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí\nChʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cinnyris afer" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; bitéél éí halchííʼ dóó tsédídéehgo naʼítłʼizh; biwos éí łitso; bitłʼaaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nChʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bitsiitʼáád łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bitsiitʼáád łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bitsiitʼáád łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cossypha albicapilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bitsiitʼáád éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bitsiitʼáád łigaaígíí éí chʼosh yázhí deildeeł.\nTéél halchíʼí bitsiitʼáád łigaaígíí


Scooby Doo Live! at Hanover Theatre, Worcester Massachusetts - 03/22/14\n03/22/14 2:00pm – Scooby Doo Live!\nMarch 22, 2014, Saturday @ 2:00pm See All Scooby Doo Live! Events


Luk 17 | `AUY | STEP | Ísu wení kísau-waasisafena séna fíꞌo-fiꞌon-tantaaꞌa waásifaꞌa tínasa kesáái tuwánááwe. Tuwímbai tésa kesááimo wéisaawi karoꞌ-ááí tasimátimiyasa kesáái tuwésa kóíyasa karoꞌó síyawifaꞌa sáwí-meyamba tíníye.\nMátíyu 18:6-7, Mátíyu 18:21-22, Mááka 9:42-48\n1 Ísu wení kísau-waasisafena séna fíꞌo-fiꞌon-tantaaꞌa waásifaꞌa tínasa kesáái tuwánááwe. Tuwímbai tésa kesááimo wéisaawi karoꞌ-ááí tasimátimiyasa kesáái tuwésa kóíyasa karoꞌó síyawifaꞌa sáwí-meyamba tíníye. 2 Miwímó tinuwarampimbó óraaꞌ-ontamba fáríꞌwimaresamo nompímbó túwááwasamo kumpuwésaraa karoꞌ-ááí ímba simátíméwasa kesááimo ísaraan-iyampoi kesáái ímba tuwésa sáwíꞌa owisinó. 3 Mindásafeꞌa kentúraꞌa káráwiyoro.\nKentí waásimo kembó sáwíꞌo uwátinkaiyaꞌo éꞌa kembiwífáꞌá mindásafe simátimiyasa sáwíꞌa únemo síyaꞌo éꞌa ímba anekaꞌá imáyáa éꞌa ifáꞌá túwáaro. 4 Kentí waásigomo kembó sáwíꞌo uwántínkáfaꞌo iyésamo kempáꞌó tésamo sáwíꞌa únemo símae iyíyaꞌo éꞌa ímba anekaꞌá imáyáa éꞌa ifáꞌá túwáaro. Mimbórá-kánáámó afakaetéraꞌo miyámó íyaꞌo éꞌa ímba imáyáa éꞌa ifáꞌá túwáaro Ísu siyáiye.\nÍsumpaꞌo timankúnkúmbo on-ááí.\n5 Suwasá Fasiꞌaénkóní aantá-waasi wentáfésa sésa entáféta simankúnkúntaamo úndasa súwaꞌnai inatá entáféta simankúnkúntaamo úndasa fasiꞌámaisa méraano suwaná 6 Fasiꞌaénkó séna moórá-taigon-awiꞌa másítáti káriꞌ-aramba tuꞌmakáawana áruma wíkéna óraa-tainambo intembá miyáumai kentáféꞌa timankúnkúmba íyambo éꞌa óraa-taisafe séꞌo taawíꞌwé óraaꞌ-nompimba kunkaruwuwó síyanamo éna miyá íníye Ísu siyaíye.\n7 Ísu wení kísau-waasisafena séna moórá-aai ísáaro. Kísau-waasigomba aiꞌmárááwana kísau wémaena kísaufakenaꞌi póíyaꞌo káráwiyaindafakenaꞌi timbá ení tómbá emá agaimái naaó ímbo síyamba 8 kafegafé úmai kaweꞌ-únánkwátói uré tómbá agai-símínaꞌa nasúwáana ánaaemba ení tómbá agaimái náínone miyán-ááí wésewe. 9 Sintembá kísau-waasi miyá ésa úwoi miwítí kísau isasá miyá ombá pósa ímba túwíꞌa mósá wémaraawe. 10 Miyáumai kembiwí miyá éꞌa simátíméndantemba éꞌa taiꞌáíyankaꞌa séꞌa úwoi wení kísau-waasisa úndasa póta úwoi kentáásí kísausa maiyáumne séꞌa ímba kentú maimaéꞌa íyóro Ísu siyáiye.\nÍsu námombo kón-kwaasi kaweꞌó uwátínkarain-aai.\n11 Ísu Yérúsaremu-naoꞌ-ampaꞌo kúmba Sámériyaa-marawe Káríri-marawe afufumpin-ámpáꞌá wéna 12 moórá-naopaꞌa kúwasa námombo kón-kwaasi siyáánkai-waasi wétesa némpaꞌo Ísumo túmba awánésa 13 aaemái sésa óraako Ísuwo kentáá arumbá uwásinkaao suwaná 14 Ísu tuwánéna séna ámáán-kisau-waasifaꞌa wéꞌa kentú máaraatimiyasa tuwánésa námomba kawáúwiye sénááwe súwasa aampaꞌó kumbá túma kaweꞌá uwátinkowana 15 miwífínkémbá moóráwigo áúma kaweꞌó uwánkomba awánéna kouweréna óraaka tasiyéna Maníkón-áwíꞌa mósá maréna 16 Ísu óraakon-iye séna aísamaifimba takífaena súwi séna minkwáásí ímba Yúndaa-waasin-ifo Sámériyaa-marafaken-kwaasigo súwi súwana 17 Ísu séna siyáánkai-waasi túma kaweꞌó uwátinkaunda afaꞌéíyain-kwaasi ímba kouwérááwana 18 kímborawigo fíꞌom-barafaken-kwaasigo kouweréna Maníkón-áwíꞌa mósá máráíye simásuwena 19 minkwáásígóntáféna séna kentáfé súwaꞌnai índawin-iye sénda póna enáú kaweꞌán-ifo waaó Ísu siyáiye.\nManíkó wení waásimo kawáánin-aai.\nMátíyu 24:23-28, Mátíyu 24:37-41\n20 Súwasa ámáán-kawaa-waasi Ísumba áísai esa sésa Maníkó wení waásimo kawáánin-kanaa nóin-kanaawa tíníyo suwaná Ísu séna Maníkó wení waásimo kawáánimba ímba kanaaꞌá túrantamba awánánááfo 21 Maníkó wení waásimo kawáánimba waási túraꞌa ómbaraimba pósa mifáráꞌi maafá káráwiyaiye ímba kanaaꞌá sénááwe Ísu siyáiye.\n22 Ísu simátimena wení kísau-waasisafena séna ánaaemba kemá waási úranko kúmónda-kanaa awánánae síyambanifo ímba miyán-kánáá suwánánááwe. 23 Tuwímbai sésa maafáꞌá méraifo taawánaaromo síyasa fíꞌowi sésa maafáꞌá méraifo taawánaaromo síyaꞌo éꞌa ímba éraiꞌe séꞌa wété oro. 24 Wíyómpaꞌo aafáyáumo tóráísasamo awánaantemba kemá waási úranko miyáumai aforaꞌá anekaꞌá kumónaumne. 25 Misúnda-aai ímba paápé uráinasa aifaꞌá káféꞌo méraan-kwaasi tínaaemba uwásinkesa síꞌo índa-iꞌa uwásinkanaawe. 26 Naaófáꞌá moóráwigon-awiꞌa Nówaamo méronkaꞌa waási ímba Maníkón-ímáyáá ésamo maéꞌóntemba ánaaemba kemá waási úranko kúmónda miyá ónááwe. 27 Nówaamo méronkaꞌa noné tóné wénesa tiyáámúmba wétoꞌwaai-esa aaré máúwasa waaí máúwasa wéuwana Nówaa nompín-táómpimba imérowana piriꞌ-nónkó seyaafáꞌ-wáásí tínkamuwasa putásaraawe. 28 Naaófáꞌá moóráwigon-awiꞌa Rótimo méronkaꞌa ímba Maníkón-ímáyáá ésa noné tóné wénesa méyánúmae wénesa kísauwe naané úmae néꞌómba 29 Róti Sóndómu-naopaꞌo tiyuwónkaꞌa Maníkó óntankwara iyaronkwáráꞌá wíyómpakemba tuwówana kuména tínkamuwasa putásaraawe. 30 Rótimo méronkaꞌa waási ímba Maníkón-ímáyáá ésamo maéꞌóntemba kemá waási úranko anekaꞌó kumpaápé ondaráꞌá miyá ónááwe.\n31 Anekaꞌó kúmóndaraꞌa ontaráꞌó méraiyan-kwaasi ímba naaúmpaꞌo iyíyamba moparáwímbá ifátuwanaawe. Kísaufaꞌo méraiyan-kwaasi ímba naaúmpaꞌo tíyamba moparáwímbá ifátuwanaawe. 32 Róti awaainínkón-áái imáyáan-oro. Wení moparáwímbó tuwón-imayaa éna mówaerowana óntankwara iyaronkwáráꞌá kuména tufúwana pukáiye. 33 Tirááímo táínda-iꞌo ésa ímba kaweꞌ-úmai ménaafo kentáfésa imáyáa ésa tirááímo táínda-tantaaꞌo tuwésamo puwésa aúíꞌa úmai maéꞌmaeꞌa ónááwe. 34 Simátimeꞌa súne. Anekaꞌó kúmóndaraꞌa mindóꞌwáámbá kaeꞌ-wáásí mimbóráfáꞌá túmá wéreyana Maníkó moóráwigomba auwéna moóráwigomba aiyáíníye. 35 Minkánáá kaeꞌ-ínínkáí tómbó wétoꞌmayaan-íyana Maníkó moórá-inimba auwéna moórá-inimba aiyáíníye. 36 Kaeꞌ-wáásí kísaufaꞌo méreyana Maníkó moóráwigomba auwéna moóráwigomba aiyáíníye Ísu súwasa 37 wení kísau-waasi sésa Fasiꞌaénkóo emó sénda-aai nááfatafewa sénó suwaná póíye sawaíyémó kawááꞌipaꞌo náíndasafenamo embontaan-dúmágómó tatorúpaintemba Maníkó sínana súnda-aai


Chʼínílį́ - Wikiibíídiiya\nChʼínílį́ éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Chʼínílį́ Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Tááʼ naaznilí bighan áadi siʼą́.\nChʼínílį́ éí 16 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 4,518 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nChʼínílį́ éí 36°9′17″N 109°34′45″W-gi bił hazʼą́. Chʼínílį́ éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,506 adéesʼeez.GNIS\nChʼínílį́gi éí óltaʼ ashdlaʼgo naaznil; díí éí Mesa View Elementary School dóó Canyon De Chelly Elementary School dóó Chinle Elementary School dóó Chinle Junior High School dóó Chinle High School daolyé.\nR. C. Gorman yę́ę éí Chʼínílį́dę́ę́ʼ naaghá.\nChʼínílį́įdi tááʼ naaznilí biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)\nChʼínílį́ Bił Hahoodzodi kin naaznilígíí\nBeʼekʼid Baa Ahoodzání · Chʼínílį́ · Dáʼákʼeh Halání · Hoshdódii Tó · Kitsʼiilí · Lókʼaʼchʼégai · Názlíní · Táchiiʼ · Tséchʼízhí · Tsé Łání · Tsé Nikání · Tsé Dildǫ́ʼí · Tsééhílį́ · Tsinyiʼ Beʼekʼid\nAdeií Díwózhii Biiʼ Tó · Ahidiidlíinii/Tsédáhí Kitsʼiilí · Bis Dootłʼizh Ńdeeshgiizh · Chéchʼilyaa · Diné Bitoʼ · Gad Ííʼáhí (Dziłíjiin) · Łid Néigahí · Mąʼiitó · Naadą́ą́ʼ Díílid · Tó Chʼélʼá Nástłʼah · Tódzísʼá · Tókʼi Hazbįʼí · Tʼiisbáí Biiʼ Tó/Tséłgaii Deezʼáhí · Tʼiisyáázh Łání · Tsé Sitłʼéʼé · Tséyiʼ Bidááʼ · Tsézhiní


An Original Apache Tale\nMany believe that the great San Carlos Apache people entered this region sometime around the 11th century A.D. (or perhaps even later). Many Apaches, however, believe that they have always lived in the area. Perhaps some of them may have intermarried with the Salado or similar peoples. At any rate, by 1500 they were in complete control of all eastern Arizona, western New Mexico, and the central part of northern Mexico. They call themselves Nnee or Indeh, "the people." Their language is closely related to the Navaho.\nThe San Carlos Apache people have a truly incredible history, and a fascinating, beautiful culture.\nSan Carlos Apache cultural center, http://www.sancarlosapache.com/San_Carlos_Culture_Center.htm\nSchroeder, Albert H. Apache Indians IV. New York: Garland Publishing, 1974\nThe vowels are also often nasalized. Nasalization is indicated by a "hook" under the vowel. This is called an ogonek (from Polish), but is an unavailable character in HTML. (BUT ALSO SEE 'A REAL TREAT' BELOW!) Therefore, for the purposes of this discussion the ogonek will represented by the circumflex accent:\nI HAVE ALSO NOW ADDED A VERSION OF THIS TALE IN THE PROPER ORTHOGRAPHY (USING OGONEKS, ETC.)\nTHE PROPER ORTHOGRAPHY IS AN ADOBE ACROBAT .PDF FILE. Enjoy it! LEADER OF THE BIRDS\nDlö' Binant'a'--An Original Apache Tale\nNOTE: The English version of this tale is at the bottom of the page.\nDlö' -- In my 'modified' Apache orthography\nDíí dlö' t'ah nnee dá' ánágot'ii£hi. Dlö'hi í£a'ádzaago yáda£ti'. "Haadast'i'hí dawa binant'a' dagolíí dá' nééhíí nohwinant'a' doo £a' da'," daniigo lëk'e. "Daílíízhi' nnee daandlîî. Nant'an nohwá ágolne'go n£t'éé néé a£do'. Hago ágot'eehíí nohwá ya£ti' dolee£hi bighâ," danii lëk'e.\nGo dlö i£tsogécho haabi'do£tîî dantséh, "Bit'â' n£téé dazhö án," daniigo. Bit'â'híí dayini£'íígo án binant'a' hileeh hádat'ii lëk'eh. Nzaad godiyaa, yaa yáda£ti'go; áí n'íí, "Dah nzhôô án," daanniid lëk'e. "Bidiyágé danii dénzhóné ndiníí doo zhö ya£ti'hîî k'ego at'éé da. Nohwinant'a' silîîyógo doo nohwá ya£ti'da nkeegonigháh dánkoh." Go án k'izhi' niltîî lëk'eh.\nAídi' bizaagolaani níhanááná£tïï. Dagoshch'i', "án dazhö bizaagóchî'hi at'éé," daabi£nniid lëk'e. Dazhö dadzaaníí yaa ya£ti' £a'íí dadzaaníí yedlîî. án doo nzhôô da nohwinant'a' hileeh yógo. Nohwits'ä' i£ta ya£ti' hileeh dánkoh," daniigo, án k'izhi' naaná£tîî.\nK'adik'eh, jagháshdiyé habi'doltîî. "Dín nohwintant'a' hileeh gohíí dat'éé?" naa£ch'inii. "án a£do' £a'n'híí k'ehgo at'éé, bizaagochî'go. Doo n£t'éégo nohwá haodziih at'éé da. Doo beegonidzââ da, £a'íí ák'ee ya£ti'hi at'éé a£do'. £ââgo yedlîî hileeh, dázhogo na'a níí." án a£do' k'izhï' naaná£tîî.\náik'ehgo yógo, goshdiyéhíí dat'éé?" danii lëk'eh. án n£t'éé wîî. án yógo dijaad, hayú yáná'itihyú nohwá nazit'ii dolee£. áídi' n£t'éégo ya£ti' a£' do'. án nohwinant'a' hileehgo n£t'éé."\nGo góshdiyé dlö' binant'a' silîî lëk'eh. Díjîî yúgo goshdiyé t'ah dlö' binant'a' ninlîî.


Yádíłtihii diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nYádíłtihii diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia undata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nYádíłtihii diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łikizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Incilius coccifer" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó diłhiłgo łikizh; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí\nTłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atretium schistosum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dootłʼizh; bibid dóó bizábąąh éí diniltso.\nTłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.\nNihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí · Lókʼaatah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí · Łeeyiʼ tłʼiish bikágí yilzhólígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bibid łitsooígíí · Nahoditsʼǫʼtah tłʼiish łizhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ nihookááʼ tłʼiish łizhin dóó łichíʼígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼiish\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼiish bikágíneeskʼání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Dziłigaiitah tłʼiish bikágíneeskʼání · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Łeeyiʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dibéłchíʼígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łichíʼígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání yistłʼinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání yishtłizhígíí · Tłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí · Tłʼiish bikʼiizneeskʼání diłhiłígíí · Tłʼiish bikʼiizneeskʼání noodǫ́zígíí · Tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání\nNáátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání\nNáátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish naashchʼąąʼígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání\nTábąąh tłʼiish bikágíneeskʼání\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání diłhiłígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání noodǫ́zígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání · Náátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish yistłʼinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí · Tłʼiish bikágíneeskʼání naashchʼąąʼígíí\nTó tłʼiish bikágíneeskʼání\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tó tłʼiish bikágíneeskʼání · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dibéłchíʼígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání yistłʼinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání dootłʼizhígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání noodǫ́zígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish\nDził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish · Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish (íiyisígíí) · Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish bikágíneeskʼání · Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish\nTooh chʼoshtsoh hadaalzheehii\nTooh chʼoshtsoh haalzheehii bízdílidígíí · Tooh chʼoshtsoh haalzheehii dinilzhinígíí · Tooh chʼoshtsoh haalzheehii noodǫ́zígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí · Tłʼiish bibid halchíʼígíí · Tónteel bibąąh tłʼiish bibid halchíʼígíí · Tónteel bibąąh tłʼiish dibéłchíʼígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii bikʼiiz halchíʼígíí · Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Halgaiitah tłʼiish noodǫ́ǫzii · Haltsooítah tłʼiish noodǫ́ǫzii · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii (íiyisígíí) · Náhookǫsdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Tábąąh tłʼiish noodǫ́ǫzii · Táłtłʼááh tłʼiish noodǫ́ǫzii · Tsin łichxííʼítah tábąąh tłʼiish noodǫ́ǫzii · Tłʼiish noodǫ́ǫzii bitsiiyah dah łizhinígíí · Tłʼiish noodǫ́ǫzii diłhiłígíí · Tłʼiish noodǫ́ǫzii łibáhígíí · Tłʼiish noodǫ́ǫzii ntsaaígíí · Tłʼiish noodǫ́ǫzii yishtłizhígíí · Tłʼiish noodǫ́ǫzii yistłʼinígíí\nTłʼiish wooʼłání bizábąąh łigaaígíí · Tłʼiish wooʼłání bitsiiyah diłhiłígíí · Tłʼiish wooʼłání bitsiiyah halzhinígíí · Tłʼiish wooʼłání bitsiitsʼiin diłhiłígíí\n[Nihookááʼ tłʼiish] · [Shádiʼááhdę́ę́ʼ tąądee naagháhii deiyání dóó bikʼéí]\nDíí naaltsoos 18 Yas Niłtʼees 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tábąąh naalzheehii bitʼaʼ dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh naalzheehii bitʼaʼ dinilzhinígíí\nTábąąh naalzheehii bitʼaʼ dinilzhinígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelargopsis amauroptera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 13–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łichííʼ dóó kʼíjíjin; bitłʼaakááʼ éí dootłʼizh; binááʼ éí diłhił.\nTábąąh naalzheehii bitʼaʼ dinilzhinígíí éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


“ɂëłts’enı̨ ts’ųlı̨ de ɂı̨łą kulı́ bedı̨ hoɂąhılé hoɂąsı No frıend left behınd” t’ats’edı́ k’ı́ hotthe dué hahóné ch’á sehudé hats’edı́ sı yatı́ t’á ɂëdızı́ ɂëdza nęnę ts’en ɂërıhtł’ıs kuę dëne godhé hodoneltęn ha. Ku hotıe degharé ɂası nezų k’enaradé sı bet’á natser ha dëne godhe hotıe honëłtą dé ɂëdırı ɂasıé ghą, kolyá dé dëne t’ą betth’ı ɂá dadathëɂá sı ghą benerıdı́ ha lá, nąnı̨ tth’ı yatı́ ch’ële bek’esı heldel tth’ı lá, ku ɂëdırı dëne godhe honełtą dé hotıé dëne ts’eranı̨ ha hozı̨dhęn ha.\n“ɂëłts’enı̨ ts’ųlı̨ de ɂı̨łą kulı́ bedı̨ hoɂąhılé hoɂąsı No frıend left behınd” k’ı hotıe dëne hel sughuá hołɂą hodorëłɂı̨h sı dëne godhé hel t’ąhą due hajá dé dëne godhé t’ą betth’ı ɂa daghı̨ɂá ts’edı́ há. Ɂeyı ɂá nuhnı̨ on thın ıce tęn detąnı́ hılé hots’ı̨ dëne k’ı́ sekuıhonëłtęnı́ dëne hel degharé ɂëghadaladaı hası̨ t’at’ú dëne ch’alanıe chu yatı k’anotá hel yatı hołé ha hotıé dëne ɂedıır honerënı́ ha.


Tsxilghááh dootłʼizhgo łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsxilghááh dootłʼizhgo łikizhígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystoma laterale" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 3–5.5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dootłʼizhgo łikizh łeh; bitsiitsʼiin éí ntsaa; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nTsxilghááh dootłʼizhgo łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsxį́į́łnaalkʼįhii - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsxį́į́łnaalkʼįhii\natʼaʼ yiltʼąąʼítah tsxį́į́łnaalkʼįhii\nNáátsʼózídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsxį́į́łnaalkʼįhii éí yótʼáahdi tsídii dóó tsxį́į́łnaalkʼįhii íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cypsiurus balasiensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bizééʼ éí dinilgai; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsxį́į́łnaalkʼįhii éí chʼosh yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá.\nLast edited on 8 Níłchʼitsoh 2020, at 20:09


Tsé bichʼosh - Wikiibíídiiya\nTsé bichʼosh éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Carabinae" deiłníigo deiyózhí. Tsé bichʼosh éí 460 ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nDíí chéłchaaʼ éí 10–70 mm ádaníłtso; bitsʼíís dóó bideeʼ éí danineez, áádóó éí łichííʼ dóó łizhin dóó dootłʼízhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Niʼgóó dóó tsétah dóó hodíłchʼiltah éí naakai; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhii binátsʼiin łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii binátsʼiin łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Camaroptera superciliaris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitseeʼ éí yishtłizhgo łitso; binátsʼiin dóó bitsiiyah éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii binátsʼiin łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼii íiyisígíí Naʼashǫ́ʼii hááʼáchʼiidí dóó Naʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí\nNaʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ahééháshį́įhdi dóó Hoozdo Hahoodzodi dóó Áshįįh Biiʼtó Hahoodzodi dóó Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí éí náhástʼéí ałʼąąʼ ádaatʼé.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Naʼashǫ́ʼii haalzheehii ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii haalzheehii ntsaaígíí\nNaʼashǫ́ʼii haalzheehii ntsaaígíí éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coccyzus merlini" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yistłizhgo naashchʼąąʼ; bitéé dóó bizééʼ éí dinilbá; bitłʼaaʼ éí diniltsxo; binákʼee éí łichííʼ;\nNaʼashǫ́ʼii haalzheehii ntsaaígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yázhí deilghał; naʼashjéʼii dóó chéłchaaʼ deildeeł ałdóʼ.


Xú káʼnii guraʼwíí dí muʼni gagimijná májánʼ rá. | Dios ma̱ndoo kaʼyala\nXú káʼnii guraʼwíí dí muʼni gagimijná májánʼ rá.\n“Guni rí xúgíʼ maʼga̱ gamajkhu náa Dios.” (1 CORINTIOS 10:31.)\n1, 2. Náa guaʼyaa dí gúraʼwíí muʼni índo̱ nandulúʼ makuwáanʼ gagi rá.\nATATSAʼWÁMINAʼ rí inu miʼtsu mbá xndú taun dí ra̱ʼkhá tháán miʼtsí, mu natayáá dí ni̱ʼga̱ mbá níʼkhóo. Ndiéjunʼ gátani rá. Rígá ajtsú dí ma̱ndoo matani: Miʼtsu mbá xúgíʼ maski ajndu ni̱ʼga̱ mbá níʼkhóo, matada̱ʼ xúgíʼ náa náska o matrujturígú náa ni̱ʼga̱ mu miʼtsu dí májánʼ. Ndiéjunʼ gátraʼwíí matani rá.\n2 Dí nuʼni gagimijná dí rígá náa numbaaʼ rígi̱ nambánii ga̱jma̱a̱ xndú taun dí guámbulúʼ niʼthá. Índo̱ nuniʼnúuʼ xú káʼnii nindxu̱u̱, na̱jkua̱nú nduʼyáá dí xúgíʼ dí nuni nánguá péñu xó má mbá manzana rí ni̱ʼga̱. Ndiéjunʼ gúʼni rá. Tikhun “naʼphu̱” má xúgíʼ, na̱nguá eyáá á mu rí májánʼ o ra̱májánʼ. Eʼwíínʼ nunigaʼduunʼ mbá kayuʼ numuu rí tsíñún mugíʼnii nimbá dí ra̱májánʼ. Mú, kuwa bi̱ nuñewamíjna̱ mu xúni̱ o xúyáá mbá rí xámbáñun, mú nguáná nuni gagimijná májánʼ. Ikha jngó, ndiéjunʼ gúraʼwíí muʼni ikháanʼ mu maʼndoo kaʼyulúʼ má xúʼko̱ Dios rá.\n3. Ndiéjunʼ gúʼyáá xúgi̱ rá.\n3 Mbaʼánʼ dí ikháanʼ nuʼni dí ragajtsú: Nduʼyáá dí ndayóoʼ muʼni gagimijná, mú i̱ndó dí xáʼga̱ kaguáanʼ mu̱ʼni̱ dí ra̱májánʼ. Ikha jngó, ndayóoʼ majmañulúʼ mbuʼyáá náa guaʼyaa dí májánʼ ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ. Mú nákha xóó tséʼyáá xú gándoo gúraʼwíí dí muʼni gagimijná, ginii gíʼmaa mbuʼyáá xú káʼnii gámbáyúu o gáʼnii gachúu rí muʼni ñajunʼ Jeobá.\n“GUNI RÍ XÚGÍʼ MAʼGA̱ GAMAJKHU NÁA DIOS”\n4. Xú káʼnii gíʼmaa mambáyulúʼ dí nixnaximi̱jna̱ náa Dios índo̱ gúraʼwíí dí muʼni gagimijná rá.\n4 Tséʼni má mba̱yu̱ʼ tsiguʼ rí mbáa Testigo bi̱ nijngún iyááʼ nákha 1946 niʼthí: “Naniguʼ maxtáá ga̱jma̱a̱ maʼgíʼ májánʼ edxu̱ʼ mámbá discurso rí nanújngoo dí najuixnún bi̱ najngún iyááʼ, na̱ni̱ asndu xóo rí ikhúúnʼ gájngunʼ iyááʼ”. Nda̱wa̱á niʼthí ndíjkha rí naʼni xúʼko̱: “Rí marmáʼáan a̱jkiu̱nʼ dí nixnaxíminaʼ náa Jeobá nambáyuʼ magújun jmbu”. Ikháanʼ mangáanʼ nundxaʼwamíjná xó má ikhaa: Mu muguajún má xúʼko̱ jmbu ndayóoʼ marmáʼáan a̱jkiu̱lú rí gíʼmaa muʼnimbánii rí nixuʼdamíjná náa Jeobá. Ndiéjunʼ niʼtháán muʼni xá. Rí muxnaximíjná káxi̱ mu muʼni ñajunʼ (atraxnuu Eclesiastés 5:4). Dí niʼthá muʼni nákha ikhú gambáyulú muʼni ñajunʼ rí kaʼyoo mbáa cristiano. Mú ma̱ngaa gíʼmaa mambáyulúʼ náa eʼwáʼ dí gúʼni, xó má dí muʼni gagimijná. Ikhaa rúʼko̱ nindoo gáʼthi apóstol Pablo índo̱ nikunguanʼ i̱yi̱i̱ʼ náa inún cristianos bi̱ nikuwa nákha ikhú: “Tséʼniuu á mu kuwáanʼ ruphiʼtsu, o nawa̱a̱nla, o rígá i̱mba̱ rí kuwáanʼ runi, guni xúgíʼ rígi̱ mu maʼga̱ gamajkhu náa Dios” (1 Corintios 10:31).\n5. Náa Levítico 22:18-20 naʼthí mbá dí ragíʼmaa marigá, ikha jngó, ndiéjunʼ dí ragíʼmaa muʼni xó má eʼthí náa Romanos 12:1 rá.\n5 Xó má eʼyáá, xúgíʼ dí nuʼni tsejtsí mbiʼi nambánii ga̱jma̱a̱ ñajunʼ rí nuʼni náa Jeobá. Pablo nisngájmun cristianos bi̱ kuwa náa Roma rí gíʼdoo wéñuʼ numuu rígi̱, índo̱ niʼthí: “Muxnaxí xuyala xóo tsigijñaʼ rí ndaʼya, kaʼwu, rí maniguuʼ Dios, mbóó ñajunʼ rí mitsúʼkháan ga̱jma̱a̱ rí mundxa̱ʼwa̱a̱ májánʼ edxa̱la” (Romanos 12:1). Índo̱ Pablo niʼthí xuyala nindoo gáʼthi ga̱jma̱a̱ numuu xúgíʼ rí endxaʼwamíjna̱, a̱jkiu̱lú ga̱jma̱a̱ tsiakii dí kuaʼdáá (Marcos 12:30). Xú káʼnii exnaxí xóo tsigijñaʼ xuyulúʼ rá. Índo̱ nuʼni ñajuunʼ Dios ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkiu̱lú ga̱jma̱a̱ mbá kañiʼ xóo xa̱bu̱ ni̱ndxu̱lú. Ajngáa “tsigijñaʼ” rígá rí eyoo gáʼthulúʼ asndu mangáanʼ. Ndíjkha rá. Numuu rí náa xtángoo dí nijuixnáá Moisés niʼthí dí ragíʼmaa mixnáxi̱i̱ xóo tsigijñaʼ mbáa xujkhúʼ bi̱ na̱nguá májáánʼ; Dios tsegruigú tsigijñaʼ rúʼko̱ (Levítico 22:18-20). Xúʼko̱ má ma̱ngaa, á mu mbáa cristiano tséʼni májánʼ ñajuunʼ Jeobá, ikhaa xagruigú. Mú, ndiéjunʼ gáʼni dí ikhaa xagruigú tsigijñaʼ dí nuxnáá xá.\n6, 7. Xú káʼnii gándoo gáʼni gachúu xúgíʼ xuyuʼ mbáa cristiano, ga̱jma̱a̱ ndiéjunʼ dí gágíʼnuu xá.\n6 Pablo niʼthún cristianos bi̱ nikuwa náa Roma: “Xúxnaxí xuyala náa aʼkhá”. Xúʼko̱ má ma̱ngaa niʼthún dí xúni̱ xó má eguaʼa xuñúnʼ (Romanos 6:12-14; 8:13). Nákha wapháá, niʼthí ga̱jma̱a̱ numuu xuyulúʼ ga̱jma̱a̱ xú káʼnii ejmaa mu maʼni dí ra̱májánʼ. Niʼthí ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱ aʼkhá índo̱ niʼthí: “Ga̱jma̱a̱ rawúnʼ gajthíí dí ra̱májánʼ”. “Kuwa xawii má xúʼko̱ mu muradíin eʼwíínʼ.” “Tsímiñun kuyáá Dios.” (Romanos 3:13-18.) Ndiéjunʼ gárígá á mu mbáa cristiano najmuu xuyuʼ mu maʼni aʼkhá xóo rúʼko̱ rá. Maxtáa raʼni gachúu xúgíʼ xuyuʼ. Mbá xkri̱da, á mu xtáa má raʼyoo xtiʼkhuu dí mitsaga, xóo náa nubúunʼ xa̱bu̱ o nagájnún tsaʼtsin ga̱jma̱a̱ ma̱ngaa náa tsígawiinʼ a̱jkiu̱ún kuyamijná índo̱ nuxmijná, ikhú maxtáa raxnáxi iduu náa aʼkhá ga̱jma̱a̱ xúʼko̱ eʼni gachúu xúgíʼ xuyuʼ. Ní xándoo gaxnáxi xóo tsigijñaʼ májánʼ náa Dios, numuu rí nánguá exnúu mbá gamajkhu kaʼwu (Deuteronomio 15:21; 1 Pedro 1:14-16; 2 Pedro 3:11). Numuu dí niraʼwíí maʼni gagiminaʼ ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ, ikhaa má gámínuʼ wéñuʼ nda̱wa̱á.\n7 Nandoo nduʼyáá rí á mu tséjmañulú gúraʼwíí májánʼ dí muʼni gagimijná asndu gamíi maʼga̱ kaguáanʼ mugíʼnii dí ra̱májánʼ. Xúgíʼ rí gúraʼwíí muʼni tsíyulú dí maʼni gachúu tsigijñaʼ dí nuxná Dios, nandulúʼ dí magiʼdoo itháan numuu. Dí xúgi̱ gúʼyáá á mu májánʼ o ra̱májánʼ dí gúraʼwíí muʼni.\n“GAGUIYALA KU̱YA̱A̱ DÍ RA̱MÁJÁNʼ”\n8, 9. a) Xú káʼnii a̱jma̱ enii rí muʼni gagimijná rígá rá. b) Xú káʼnii rí nuni gagimijná eʼni gaʼduunʼ, ga̱jma̱a̱ ndíjkha rá.\n8 Mbáa cristiano ndaʼyoo dí rígá a̱jma̱ enii rí maʼni gagiminaʼ: Tikhuu dí mbájkhu ragíʼmaa maʼni, ga̱jma̱a̱ tikhuu rí ma̱ndoo maʼni á mu naniñuʼ conciencia ndrígóo. Gugíʼdi̱i̱ ga̱jma̱a̱ timbá: Dí ragíʼmaa maʼni mbáa xa̱bi̱i̱ Dios.\n9 Xó má ndiʼyáá náa timbá capítulo ndrígóo libro rígi̱, tikhuu dí matani gagiminaʼ ra̱májánʼ nindxu̱u̱ xó má e̱ʼkha̱ raʼthí náa Biblia. Náa mbaʼa programa ndrígóo televisión, ináa ndrígóo Internet, películas ga̱jma̱a̱ ajmúú na̱ʼkha̱ raʼthí ga̱jma̱a̱ numuu espiritismo, pornografía, náa nuxmijná xkawiʼ wéñuʼ o nuxkaxi̱i̱n muni dí ra̱májánʼ. Mbaʼin xa̱bu̱ nuni gagimijná xúʼko̱. Náa Biblia naʼthí dí mbájkhu má raʼkhí rígi̱ ga̱jma̱a̱ bi̱ cristianos ragíʼmaa muni nditháan kayuʼ (Hechos 15:28, 29; 1 Corintios 6:9, 10; Revelación 21:8). Xúʼko̱ gúsngajmáá Jeobá dí gíʼdoo wéñuʼ numuu nájma̱ rí kiʼtáñajunʼ rígi̱: “Gaguiyala ku̱ya̱a̱ dí ra̱májánʼ” ga̱jma̱a̱ “Atanitsinguminaʼ náa dí ra̱májánʼ”. Á mu nuʼni xúʼko̱ musngajma mbá “fe rí na̱nguá gíʼdoo a̱jma̱ inuu” (Romanos 12:9; Salmo 34:14; 1 Timoteo 1:5).\n10. Ndiéjunʼ ethi tikhun, ga̱jma̱a̱ ndíjkha dí migamíi rí xúʼko̱ endxa̱ʼwa̱a̱ edxu̱ún xá.\n10 Kúwi̱i̱n bi̱ nuthi dí xáʼniuu má ma̱ta̱ya̱a̱ dí náa Biblia naʼthí dí ra̱májánʼ. Mbáa nuthi: “I̱mba̱ núthu nindxu̱u̱ dí ma̱ta̱ya̱a̱ náa pantalla, raʼkháa ikhaa xóo dí matani”. Mú bi̱ nundxaʼwamíjná xúʼko̱ nuninduwamijná ga̱jma̱a̱ gamíi muni dí ra̱májánʼ (atraxnuu Jeremías 17:9). Á mu nduʼyáá mbá rí tsénigu̱u̱ʼ Jeobá, lá gajkhun ma̱ndoo muʼthá rí ‹naguiyulú kuʼyáá dí ra̱májánʼ ráʼ.› Ma̱ngaa índo̱ nduʼyáá má xúʼko̱ dí ra̱májánʼ nachúu conciencia ndrígúlú, ikhú gamíi muxuʼdámíjná aʼkhá o mbuʼyáá dí na̱nguá má xkawiʼ wéñuʼ dí kuwa runi eʼwíínʼ (Salmo 119:70; 1 Timoteo 4:1, 2).\n11. Xú káʼnii gándoo gájmulúʼ ajngáa dí na̱ʼkha̱ náa Gálatas 6:7 índo̱ gúraʼwíí muʼni gagimijná rá.\n11 Rúʼko̱ nugíʼnii tikhun cristianos. Numuu rí naguʼún mbuyáá dí ra̱májánʼ, asndu naguánu nuni. Xúʼko̱ nijmañún “rí xtáa raʼdu mbáa xa̱bu̱; rúʼko̱ má gáguxi̱i̱” (Gálatas 6:7). Mú ikháanʼ ragíʼmaa majngutíguáanʼ náa tsáʼkhá xó má ikhiin. Á mu nuʼni tsiakimijna mundxaʼwáá edxu̱lúʼ dí májánʼ, maʼni dí makhánulúʼ dí májánʼ (atayáá náa kúgumaʼá náa naʼthí “ Xú káʼnii garaʼwíí mani gagiminaʼ rá.”).\nXÚ KÁʼNII GARAʼWÍÍ MANI GAGIMINAʼ RÁ.\nIkha: “Gaguiyala ku̱ya̱a̱ dí ra̱májánʼ; guni rí májánʼ” (Romanos 12:9).\nLá maniguuʼ Dios rí...\n... madxun ajmúú rí maʼni mandxa̱ʼwa̱mínáʼ dí ra̱májánʼ ráʼ. (1 Corintios 6:9, 10.)\n... mata ga̱jma̱a̱ mani dí raʼkhí xó má eni tikhun xa̱bu̱ bi̱ nagájnún náa películas ráʼ. (Lucas 6:40.)\n... mani̱ndxu̱ʼ xó má xa̱bu̱ bi̱ nuxmijná o nuxuda̱mi̱jna̱ aʼkhá bi̱ nagájnún náa videojuego ráʼ. (Salmo 11:5, 7.)\n... masngáa ikha ndrígóo mú tséʼgíʼ mani ikhúún índo̱ garaʼwíí mani gagiminaʼ ráʼ. (Romanos 2:21.)\nIKHA RÍ NAGÁJNUU NÁA BIBLIA NAMBÁYULÚ MURAʼWÍÍ DÍ MUʼNI\n12. Xú gándoo gambáyulú Gálatas 6:5 índo̱ gúraʼwíí dí muʼni gagimijná, ma̱ngaa náa gúxkamaa dí mambáyulúʼ muraʼwíí dí muʼni rá.\n12 Dí xúgi̱ guʼtá raga̱jma̱ enii dí muʼni gagimijná: Rí tséʼthi náa Ajngá rawunʼ Dios á mu májánʼ o ra̱májánʼ nindxu̱u̱. Mámbáa kaʼyoo mbaʼyoo á mu rí mambáyúu o na̱nguá (atraxnuu Gálatas 6:5). Mú raʼkháa i̱ndó xóo endxaʼwamíjna̱ ikháanʼ. Kuaʼdáá mbá dí mambáyulúʼ mbuʼyáá rígi̱. Kuaʼdáá ikha o kiʼsngáa dí itháan gíʼdoo numuu dí na̱ʼkha̱ náa Biblia. Ikha rígi̱ nasngájmulúʼ dí endxa̱ʼwáminaʼ Jeobá. Ikha jngó, á mu nduʼyáá májánʼ, muʼgua̱nú mbuʼyáá “ndiéjunʼ eyoo Jeobá” náa xúgíʼ rí gúʼnilú, asndu dí muʼni gagimijná (Efesios 5:17).\n13. Ndiéjunʼ gáxkaxáanʼ mu xúʼni̱ gagimijná ga̱jma̱a̱ dí tsénigu̱u̱ʼ Jeobá rá.\n13 Mañúú ejkha̱ rajmañún cristianos rí xú káʼnii guraʼwíí rí muni (Filipenses 1:9). Ga̱jma̱a̱ mámbáa eʼyoo xú káʼnii garaʼwíí dí maʼni gagiminaʼ. Ikha jngó, xáguaʼthi̱i̱n dí ikháá má gúraʼwíí muni xúgínʼ. Mú tséʼniuu má ndiéjunʼ eniguuʼ mámbáa, xúgiáanʼ gíʼmaa mundxaʼwamíjna̱ náa ikha rí na̱ʼkha̱ náa Dios ga̱jma̱a̱ guniʼñáanʼ dí mariʼkhuu rí endxaʼwamíjna̱lú ga̱jma̱a̱ dí gíwanʼ náa a̱jkiu̱lú. Xúʼko̱ gáʼni dí xúraʼwíí muʼni gagimijná ga̱jma̱a̱ xúgíʼ dí tsénigu̱u̱ʼ Jeobá (Salmo 119:11, 129; 1 Pedro 2:16).\n14. a) Ndiéjunʼ imbo̱o̱ gíʼmaa mbuʼyáá índo̱ guraʼwíí muʼni gagimijná rá. b) Ndiéjunʼ gambáyulú mu muʼgíʼ muʼni ginii ñajuunʼ Dios rá.\n14 Májánʼ gáʼni á mu nundxa̱ʼwa̱míjna̱ xú káʼnii eraʼwíí dí muʼni gagimijná, xúʼko̱ gándoo gúʼyáá á mu májánʼ o ra̱májánʼ dí muʼni. Mú rígá imbo̱o̱ rí gíʼmaa mbuʼyáá: Mbiʼi rí najmulú mu muʼni gagimijná. Náa numuu rá. Numuu rí xúʼko̱ gúʼyáá á mu itháan gíʼdoo numuu náa ikháanʼlu. Náa mbáa cristiano itháan gíʼdoo numuu rí maʼni ñajuunʼ Dios (atraxnuu Mateo 6:33). Ndiéjunʼ gambáyulú mu muʼgíʼ muʼni ginii ikhaa rá. Gúʼgíʼ guʼni xó má xtágabu rí nixná apóstol Pablo: “Tsumáá gúya̱a̱ xú káʼnii majngruigala xaʼni xóo xa̱bu̱ bi̱ tséyáá, gíʼmaa muni xóo xa̱bu̱ bi̱ nduyáá wéñuʼ, gutsila xúgíʼ mbiʼi dí naguánúu” (Efesios 5:15, 16). Ikha jngó, á mu nuríyaʼ awan rí xú káʼnii majmulúʼ mbiʼi rí muʼni gagimijná, maguaʼdáá mba̱yu̱ʼ mbiʼi mu muʼni “rí itháan gíʼdoo numuu”, ñajunʼ rí naʼni makuwáanʼ májánʼ náa inuu Dios (Filipenses 1:10).\n15. Náa numuu rí májánʼ nindxu̱u̱ rí mbuʼyáá asndu náa jmbriga̱a̱ gátumulúʼ dí muʼni gagimijná rá.\n15 Índo̱ guraʼwíí muʼni gagimijná, májánʼ gáʼni dí mbuʼyáá asndu náa jmbriga̱a̱ gátumulúʼ. Ndiéjunʼ eyoo gáʼthi rígi̱ rá. Gatangaánʼ náa xkri̱da ndrígóo manzana dí niʼthá náa timbá kutriga̱. Mu xúʼphu̱ nditháan rí ni̱ʼga̱, raʼkháa i̱ndó nurígúu dí ni̱ʼga̱, ma̱ngaa nurígu mbá chímba̱a̱ náa dí májánʼ. Xó má dí nuʼni gagimijná, cristianos tseni nditháan dí nanújngorámuʼ ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia; mú ma̱ngaa májánʼ gaʼni rí muʼni gaʼduunʼ asndu ndiéjunʼ má dí na̱nguá eʼyáá xóo phú nindxu̱u̱ o nduʼyáá rí xámbáyulúʼ mambaxúlúʼ májánʼ gajmiúlú Dios (Proverbios 4:25-27). Mbá rí mambáyulúʼ mbuʼyáá asndu náa gátumulúʼ nindxu̱u̱ rí muʼni xó má eʼthí xtágabu ndrígóo Biblia.\n“XÚGÍʼ DÍ [...] KAʼWU”\nÍndo̱ nuraʼwíí muʼni gagimijná, ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia nambáyulúʼ mu makuwáanʼ májánʼ náa Dios\n16. a) Xú káʼnii esngajmá dí nuʼni xó má eyoo Jeobá rá. b) Ndiéjunʼ dí gíʼmaa muʼni mámbá mbiʼi rá.\n16 Índo̱ guraʼwíí mbá rí muʼni gagimijná, bi̱ ni̱ndxu̱lú cristianos ginii nduʼyáá xóo endxa̱ʼwáminaʼ Jeobá. Nduʼyáaʼ náa Biblia mu mbuʼyáá ikha ndrígóo Jeobá ga̱jma̱a̱ xóo eʼyoo. Mbá xkri̱da, ma̱ndoo mbuʼyáá mbá lista ndrígóo rey Salomón rí Jeobá nawiyuʼ kaʼyoo, xó má “bi̱ naʼni nduwaʼ”, “bi̱ nuradíin bi̱ nda̱a̱ rí eni”, “bi̱ nagájnuu náa a̱jkiu̱ún muni dí ra̱májánʼ” ga̱jma̱a̱ “bi̱ nagáñun muni dí tséjmaa” (Proverbios 6:16-19). Índo̱ nduʼyáá rí endxa̱ʼwáminaʼ Dios, xú káʼnii gíʼmaa muʼni rá. Salmista nariʼña̱a̱: “Bi̱ nandala ku̱ya̱a̱ Jeobá, gaguiyala ku̱ya̱a̱ dí raʼkhí” (Salmo 97:10). Ikha jngó, dí guraʼwíí muʼni gagimijná gíʼmaa masngájma kaʼwu rí naguiyulúʼ kuʼyáá xúgíʼ rí Jeobá eguiyuʼ kaʼyoo (Gálatas 5:19-21). Rígi̱ gíʼmaa maʼni pa̱jnu̱ ga̱jma̱a̱ índo̱ kuwáanʼ ndajkuáanʼ, ikhú dí phú nasngájma kaʼwu xú káʼnii xa̱bu̱ ni̱ndxu̱lú (Salmo 11:4; 16:8). Lá nandulúʼ makuwáanʼ ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkiu̱lú xó má endxa̱ʼwáminaʼ Jeobá ráʼ. Á mu xúʼko̱, mbuʼyááʼ má xúʼko̱ ikha ndrígóo Biblia asndu ndiéjunʼ má dí guraʼwíí muʼni. Ikhaa rúʼko̱ dí gúʼni mámbá mbiʼi (2 Corintios 3:18).\n17. Ndiéjunʼ gíʼmaa muraximíjna̱ nákha xóó tsíraʼwíí mbá rí muʼni gagimijná rá.\n17 Ndiéjunʼ imbo̱o̱ gíʼmaa muʼni mu mbuʼyáá á mu naniguuʼ Jeobá dí guraʼwíí muʼni gagimijná rá. Guʼni graxe̱ rígi̱: “Lá maʼniuʼ mani dí májánʼ o dí ra̱májánʼ ga̱jma̱a̱ dí mambaxúʼ ga̱jmu̱ʼ Dios ráʼ.” Mbá xkri̱da, nákha xóó tséʼyáá mbá película gíʼmaa mundxaʼwamíjna̱: “Lá maʼniuu dí raʼkhí conciencia ndrígóʼ ráʼ.” Guʼyáá mbaʼa ikha dí na̱ʼkha̱ náa Biblia dí naʼthí ga̱jma̱a̱ numuu rígi̱.\n18, 19. a) Xú káʼnii embáyulú ikha rí na̱ʼkha̱ náa Filipenses 4:8 índo̱ guraʼwíí muʼni gagimijná májánʼ ráʼ. b) Náa guaʼyaa i̱ʼwáʼ ikha gándoo gambáyulú rá. (Atayáá nota.)\n18 Mbá ikha dí ra̱ʼkhá tháán gíʼdoo numuu na̱ʼkha̱ náa Filipenses 4:8: “Xúgíʼ dí nindxu̱u̱ gajkhun, xúgíʼ dí gíʼdoo wéñuʼ numuu, asndu nguáthá má dí jmbu, asndu nguáthá má dí kaʼwu, asndu nguáthá má dí májánʼ wéñuʼ, asndu xú káʼnii má dí guʼni, ga̱jma̱a̱ asndu xúgíʼ rí naʼniaʼ matani rí májánʼ ga̱jma̱a̱ asndu káʼnii má dí kaʼyoo maʼga̱ gamajkhu, guni má xúʼko̱ xúgíʼ rígi̱”. Gajkhun má dí índo̱ Pablo niʼthí ajngáa rígi̱ na̱nguá xtáa raʼthí ga̱jma̱a̱ numuu rí muʼni gagimijná, ikhaa niʼthí rí ndayóoʼ mundxaʼwamíjna̱ ndiéjunʼ rí eniguuʼ Dios (Salmo 19:14). Mú, ajngáa rígi̱ ma̱ndoo má maʼni ma̱ngaa náa dí muʼni gagimijná. Xú káʼnii rá.\n19 Gundxaʼwamíjna̱ índo̱ guraʼwíí rí muʼni gagimijná, xó má películas, videojuegos, ajmúú o i̱ʼwáʼ, ga̱jma̱a̱ guraximíjna̱: “Lá naguanúu náa edxu̱ʼ mbawíí dí májánʼ ráʼ.” Mbá xkri̱da, nda̱wa̱á rí ndi̱yo̱o̱ mbá película, guʼyáá ndiéjunʼ niguanúu náa edxu̱lúʼ. Á mu dí májánʼ nindxu̱u̱, mikaʼwu ga̱jma̱a̱ naxnúlú tsiakii, rúʼko̱ eyoo gáʼthi dí niraʼwíí mbá rí májánʼ mbuʼyáá o muʼdxawíín. Mú á mu película rí ndiʼyáá naʼni mundxaʼwamíjna̱ dí raʼkhí, rúʼko̱ eyoo gáʼthi rí túraʼwíí dí májánʼ mbuʼyáá (Mateo 12:33; Marcos 7:20-23). Xú káʼnii eʼni gacháanʼ rí mundxaʼwamíjna̱ dí ra̱májánʼ rá. Naʼni rí ní xákuwáanʼ tsímáá, naʼni rí ní xákumu̱u̱ conciencia ndrígúlú ga̱jma̱a̱ asndu ma̱ndoo maʼni gachúu rí mambaxúlúʼ májánʼ gajmiúlú Dios (Efesios 5:5; 1 Timoteo 1:5, 19). Numuu dí naʼni gacháanʼ á mu nuraʼwíí mbá dí tséjmaa rí muʼni gagimijná, gíʼmaa rí muʼni gaʼduunʼ mbá kayuʼ (Romanos 12:2). * Nandulúʼ manindxu̱lúʼ xóo salmista bi̱ nindo̱ʼo̱o̱ Jeobá: “Atani rí iduʼ maxáʼyoo nimbáa dí ra̱májánʼ; atani maxtáá má xúʼko̱ náa kamba̱a̱ʼ” (Salmo 119:37).\nÍndo̱ gúraʼwíí dí muʼni gagimijná, guraximíjna̱:\nLá mambáyuʼ mambaxúʼ ga̱jmu̱ʼ Dios ráʼ.\nXú káʼnii gámbáyuʼ rá.\nLá mambáñun eʼwíínʼ ráʼ.\nGUNDXAʼWÁÁ EDXU̱LÚʼ GA̱JMA̱A̱ NUMÚN EʼWÍÍNʼ\n20, 21. Xú káʼnii gambáyulú 1 Corintios 10:23, 24 índo̱ guraʼwíí dí muʼni gagimijná rá.\n20 Pablo niʼthí ga̱jma̱a̱ imbo̱o̱ numuu ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia rí gíʼmaa mbuʼyáá índo̱ guraʼwíí muʼni: “Xúgíʼ ma̱ndoo matani; mú raxúgíʼ nindxu̱u̱ májánʼ. Xúgíʼ ma̱ndoo matani; mu raxúgíʼ gambáyaʼ. Gíʼmaa rí mundxaʼwamíjna̱ ga̱jma̱a̱ numún eʼwíínʼ, raʼkháa i̱ndó ga̱jma̱a̱ numulúʼ ikháanʼ” (1 Corintios 10:23, 24). Ndiéjunʼ gambáyulú mu muʼgíʼ muʼni ikha rígi̱ índo̱ nduʼyááʼ muʼni gagimijná májánʼ rá. Guʼni graxe̱ rígi̱: “Xú káʼnii gúyáá eʼwíínʼ dí gáraʼwíí mani rá.”\n21 Mbáa conciencia ndrígúlú maʼthí rí ma̱ndoo muʼni tikhuu dí muʼni gagimijná. Mú, á mu nduʼyáá dí eʼwíínʼ cristianos tséniñúnʼ conciencia ndrígu̱ún muni dí ikháanʼ nandoo nuʼni, mbáa mbuʼyáá i̱ʼwáʼ dí xáʼni gawúunʼ conciencia ndrígu̱ún. Náa numuu rá. Numuu rí tsíyulú majngrádiinʼ náa ñajunʼ dí nuni ga̱jma̱a̱ numuu Dios. Rúʼko̱ maʼni dí maguaʼdáá aʼkhúlúʼ ‹náa a̱ngiu̱lú›, xó má niʼthí Pablo, makiéʼkulú náa “Cristo”. Gíʼmaa muʼnimbulúʼ ajngáa rígi̱: “Xúni̱ dí eʼwíínʼ majngrádiinʼ” (1 Corintios 8:12; 10:32). Bi̱ phú ni̱ndxu̱ún cristianos na̱nguá eni gagimijná ga̱jma̱a̱ mbóo dí tséyáá májánʼ eʼwíínʼ a̱ngiu̱lú. Xúʼko̱ kuwáanʼ ruʼnimbánii xtágabu dí ra̱ʼkhá tháán májánʼ dí nixná Pablo (Romanos 14:1; 15:1).\n22. Náa numuu rí gíʼmaa mbuʼyamajkuíí dí gúraʼwíí muni eʼwíínʼ rá.\n22 Mú ma̱ngaa gíʼmaa mbuʼyamajkuíí dí naniñuuʼ maʼni conciencia ndrígóo imba̱a̱ xa̱bu̱, á mu dí ikháanʼ tséniñulú muʼni conciencia ndrígúlú. Á mu xúʼko̱ erígá, ragíʼmaa muʼni dí eʼwíínʼ mundxaʼwamíjna̱ muni gagimijná xó má ikháanʼ. Nindxu̱u̱ asndu xóo dí maʼndulú dí xúgíʼ carro maʼga̱ mbrígúu xó má dí na̱jkua̱ kuʼyúlú ikháanʼ. Ikha jngó, xí mu dí eʼwíínʼ a̱ngiu̱lú mixtiʼkhu xóo eraʼwíí mu muni gagimijná, raʼkháa xóo enigulúʼ ikháanʼ, á mu náa Biblia tséʼthi dí ra̱májánʼ nindxu̱u̱, ndiéjunʼ gúʼni rá. Numuu rí nandulúʼ kuʼñúún, mbuʼyamajkuíí dí gúraʼwíí muni. Xúʼko̱, ‹mbuyáá xúgínʼ xa̱bu̱ rí ikháanʼ nundxa̱ʼwáá májánʼ edxu̱lúʼ› (Filipenses 4:5; Eclesiastés 7:16).\n23. Ndiéjunʼ gíʼmaa muʼni mu muraʼwíí májánʼ dí muʼni gagimijná rá.\n23 Mu marmáʼáan a̱jkiu̱lú, ndiéjunʼ gíʼmaa muʼni mu muraʼwíí májánʼ dí muʼni gagimijná rá. Ginii guʼyáá á mu gíʼdoo dí ra̱májánʼ rí naʼthí náa Biblia dí ragíʼmaa muʼni; á mu rígá, gíʼmaa rí muʼni gaʼduunʼ. Índo̱ gúraʼní xkujndu dí tséʼkha̱ náa Ajngá rawunʼ Dios, mbuʼyááʼ tikhuu ikha dí na̱ʼkha̱ náa Biblia dí ma̱ndoo majmulúʼ náa mámbá xkujndu. Ma̱ngaa, muʼni gaʼduunʼ xúgíʼ dí maʼni gachúu conciencia ndrígúlú ga̱jma̱a̱ xúʼni̱ dí maʼni gawúunʼ conciencia ndrígu̱ún eʼwíínʼ mú itháan náa a̱ngiu̱lú. Á mu nuʼni tsiakimijna muraʼwíí májánʼ dí muʼni gagimijná, maʼni dí muxnáá gamajkhu Dios ga̱jma̱a̱ ikhaa ma̱ndoo kaʼyulúʼ má xúʼko̱ mámbáa dí ikháanʼ ga̱jma̱a̱ bi̱ kuwa náa guʼwúlú.\n^ párr. 19 Mataxkamaa itháan ikha dí naʼthí ga̱jma̱a̱ numuu rí muʼni gagimijná náa Proverbios 3:31; 13:20; Efesios 5:3, 4 ga̱jma̱a̱ Colosenses 3:5, 8, 20.


Joh 12 | `USA | STEP | abapaké móra-kanaama awaaraq kéitana kótámaki-kanaama pááq inéna uráiye. Îtuma Béqtanibaq uráiye. mi-márúkáq Aráátaratima pukáipike mamá itó-umakaraiye.\nMáríaa Îtun-aitaukaq akúq-matawema pérakaraiye.\n1 abapaké móra-kanaama awaaraq kéitana kótámaki-kanaama pááq inéna uráiye. Îtuma Béqtanibaq uráiye. mi-márúkáq Aráátaratima pukáipike mamá itó-umakaraiye. 2 mikáq yeráwáqá kaawéqá amínéta urááe. Máátaa aáwaqa kéikamitana Aráátarati yaareráqá Îtugaraq máqe-uraiye. 3 Máríaa anón-oqtanawiqa yaan-ákúq-mátáwémá maténa Îtun-aitaukaqa atímma pérakarena Îtun-aituqa wenaqnótáurake ayúnakaraiye. miráitana átê-kuyukoma mi-náúpáqá ôriq uráiye. 4 wení iyápó-annabike móra-naqa Yúqtaati Itikáárioti wemá Îtumma mamá namuro-wáyúkátí iyáápimma anaaékaq maránéna wé Yúqtaati tiráiye: 5 “nôraq itataawáq maamin-ákúq-mátáwémá íma kéyimetaa meyámmá matáunataabiyo? mipímmá kaumo-tíyááká-tíyááká-óqtámmá (300) wáiye. ááqibo meyámmá matáunarakaatati mi-méyámmá áwáyoq-wayukataa kanaaráq yiménaqtaa únnae.” Yúqtaati téna tiráiye. 6 áwáyoq-wayukama yimíyátábá ítiraibo paá moyánápóana wemá moyámmá mamá wenamáárîq moyámmá mayáinayaba tiráiye. wemá mónekaq yabíkéna wenamáárîq máyáinapoana wemá tiráiye. 7 miráitana Îtuma tiráiye: “wemmá min-íníkómmá ayuwáaro. minnâ maqtokéna kemmá uqta mátikaino-kanaaraqtaba kémaqtoraiye. 8 áwáyoq-wayukama keráwáqtê aati-aatimá mánobo kemá keráwáqtê aati-aatimá íma mánune.\nanó-monoq-wayukama Aráátaratimma ikamínéta waayáímmá tirááe.\n9 taíbaq Ítíráaeo-wayukama Îtuma Béqtani-marupaqo máin-aimma itátuweta yeráwáqá mibáq urááe. yeráwáqá uráámanibo Îtuqtabae téta íuraabo Aráátaratimma aónainetaae. Îtumo náawanabi pukáipike mamá itó-umakaimma aónaineta urááe. 10 miráitata anó-monoq-kawaa-wayukama 11 Aráátaratiqtabae téta taíbaq Ítíráaeo-wayukama anó-monoq-wayukama iyuwéta yirummá Îtumma ámikaae.\nÎtuma Yérútáárebaq anómma uyátárai-nakoraan umá uráiye.\n12 óq-taoqa netuqyaa aarawaamá kótámaki-kanaaraq ayú maqnáíyama aónaneta ya máeta ítaraae. miráuma Îtuma Yérútáárebaq ínéna kéiye-aimma ítátuweta 13 yeráwáqá kóbékáátágóní amamá akáteta utín-utin umá aapaké awiránéta urááe. wááqa yumáe kéweta tirááe: “atóbatikai-nako, ótáánao, yéna-nakoqtabama anómma uyátárai-nakon-awikaq kéyenana Áánûqtu amuqá kémarakaiye. Ítíráaeo-wayukati mú mikáq anómma yabíqyikai-naqa (kíni) Áánûqtu weqtábá amuqá kémarakaiye.” téta tirááe. 14 Îtuma móra naatéq-ótíráákákóní ámûraaq máena kéiye. Áánûqtun-aama agamatá-kátáágó tiráiniq umá kéiye. mirá kétiye: 15 “Tááíoni-maruko, áaqa ígáíno! aónaaro. keráwáqtí mú mikáq anómma yabíyikai-naqa kéiye. naatéq-ótíráákákóní ámûraaq máena kéiye.” Áánûqtuni agamatá-kátáágó téna kétiye. 16 maamin-áímmá Áánûqtuni agamatá-kánnáágó tiráimma áqnáabaq Îtuni iyápó-annama íma ítaraae. aanibo anaaékaqa Îtumma pukáipike Áánûqtuma tágama-yataapi mamá atóbamakaitata mikáq yeráwáqá yúyánákáq maréta tirááe. Áánûqtuni agamatá-kánnáágó tiráimma yaákaq urááe.\n17 taíbaq Îtute máqeo-kayukama Îtuma Aráátaratimma ááyaitana utátuwena úin-aimma timá abarokáq kéiteta nôrabi i-náíkáráq tirááe. 18 taíbaq óq-wayukama maami anón-awaameqa in-áímmá ítaraapoata yeráwáqá aapaq yaónaineta irááe. 19 minnáyaba Pérati-wayukama yeíyáá téite urááe: “káonaao? ketáataa íma itánoe. aónaaro! máqtemma maa-márábí-káyúkámá wenanaaé kéwaraae.” téta Pérati-wayukama tirááe.\nyaímma Karíki-wayukama Îtumma aónaneta abáá-uraae.\n20 yaímma Karíki-wayukama maréta Yérútáárebaqa aapinaammá tíyaqtaba ayú maqnaapí utááe. 21 yeráwáqá Píripikaq urááe. wemá Beqtáirapake Kááriri-marupaq iráiye. wemmá yeráwáqá ítama aónanaqtaa: “anóko, ketáámá Îtumma aónaqtaa kéyunataae.” téta tirááe. 22 miráitana Píripi maréna Áánarukaq kéwena timá ámitata keqnáámmá mákanakama marétarata Îtukaq kéwetarata mó-tima-amikaaye. 23 Îtuma yauwéqma tiráiye: “mi-kánáámá íbêqa kéyitata kemá Waayúkagon-Araakoma anómma tágama-yataaqa káme. 24 kemá áraimma kétima-timune. mórama wíti-yumma marabí íkumena ípuinama kímora pááqyan-ayumma wenamáa wániye. minnâ wemá puínamanibo taíganimma uta-uta umá ôriq umá arammá iyániye. 25 móra-nakoma wení aúwaraiqtaba ôriq umá akáinanama wemá wení aúwaraikoma páátataakaa íniye. móra-nakoma wení aúwaraiqtaba maa-márábí mái-yataaqtaba íakainanama anaaékaq matúq-matuq umá aati-aatimá mái-auwaraimma maqtorániye. 26 náawa-naawabi kekáqô mayaímô mayanénama ketinaaé waraíno! kemá máuna-marukaqa ketí mayaímá matikáí-náqá mániye. ketí mayaímá matikáína-nakoma ketibomá wenáwîqa múte yauwíniye.” téna tiráiye. Îtuma óq-aimma tiráiye: 27 “íbêqa tíyakoma ummaa kéyaiye. ááqibo nóineq tenúno? ‘ketiboó, ketí ánatagina-kanaama íma yúwénana kumíno tenúno?’ ímiye. minnáyaba paá kukáune. 28 ketiboó, tágama-yataaqa enáwîkaq akoqnáá umá mamá maa-márábí-káyúkámá yiráátinonama enáwîqa anómma uyátá-maqma mimórá mái-waigonamiye.” téna Îtuma mirá-timatuwaitana aagómá wíyôpake kukéna tiráiye: “kemá tágama-yataaga ketíwîkaq mamá múte yaútaunnama móragaraq múte yauyónúne.” téna maamin-áíkómá tiráiye. 29 waayúkama máqeo-kayukama min-áímmá ítátuweta tirááe: “wíyonaa kétiye.” téta kétewata yaímma-wayukama tirááe: “Áánûqtunopakekako kétiye.” téta mi-káyúká tirááe. 30 Îtuma yauwéqma tiráiye: “aagómá wíyôpake keqtábá ítiraibo keráwáqtábá itaígáae téna tiráiye. 31 íbêqa máqtemma maa-márábí-káyúkámá Áánûqtu kéyainaiye. maa-márá áaikoni anó-naqa Tááqtaama íbêqa ikámma waqtuwániye. 32 aanibo kemá maa-márábíkémô múte itó éqa máqtemma yiwíqma ketôpaqtaa ónúne.” téna Îtuma tiráiye. 33 wemá min-áímmô tiráimma minnâ náaraq umá puíníyo minnáyataba yiráá téna tiráiye. 34 ááqibo aarawaamá yauwéqma tirááe: “miráuma aammá aúmakaan-aipitaa ítaraunataa miráuma Metáíya paá matúq-matuq umá mániye. nôraq itaawáq Waayúkagon-Araakokaq múte yauwínoe kéteno? náawawaq Waayúkagon-Araakoma máiyo?” téta ítama aónaraae. 35 mirá téna Îtuma timá yímikaiye: “pááqya-kanaabi ómmá keráwáqtê mániye. keráwáqá ómmá wáinagaraq ókáqá íma máíyanama keráwáqá kumayukómá yawááq-umatikaniye. móra-nakoma kumayuqnóbáqá uréire ínna-nakoma ‘náakaraq kéi náakaraq kéwiyo’ téna wemá kanaaráq íkáonaiye. 36 ómmá wáinaq ókómmá tirummá áméro! miráinaq keráwáqá ókón áráaqa mánoe.” téna Îtuma tiráiye. Îtuma min-áímmá timátuwenama yemmá iyuwéna aúpáq kóuraiye.\nnetuqyaa Ítíráaeo-wayukama Îtumma yirummá íamikaae.\n37 Îtuma netuqyaa anón-awaameqa yetúrakaqa imánibo yeráwáqá paá íma Îtumma yirummá ámikaae. 38 netuqyaa-káyúkámá Îtumma yirummá íámikaapoata Áítáíya Áánûqtuni amuné-náqá wenáama áraine téna kéyiraatiye. Áítáíya naayóbáqá tiráine: “uyátáraana-nako, náawaq ketáái táaraqa ítáraiyo? náawakaraq uyátárai-nakoma wení akoqnááma aráátitanawaq kanaaráq aónaraiyo?” téna Áítáíya tiráiye. 39 maami-qtátáátábábóata yeráwáqá kanaaráq yirummá íma káme miráipoana Áítáíya tiráine: 40 “Áánûqtu yeráwáqtí yúramma mamá karopamáyikena yúyánámmá mamá óqtakaa umátukaiye. miráitata yé íma yúramma káoneta yúyánámmá íma kéitaae. yeqtí yúrakakema íkáonaapoata yúyánámmá íma ítama káruteta kéopoata íma ketôpaqa waéqma íyaqa yemmá mamá atóbamayikanune.” téna Áítáíya naayóbáqá tiráine. 41 Áítáíya uyátáraana-nakoni tágama-yataaqa aónaraipoana weqtábá wenáaimma tiráiye.\n42 ááqibo netuqyaa-káyúkámá yaímma Táánítarani-kaanitori-wayukagaraq wemmá yirummá ámikaamanibo Pérati-wayukati yáaqa kéikatetaboata yeráwáqá yirummá áme-kayukama íma abarokáq umá tirááe. abarokáqô tíyatama monoq-náúpáké paábaq waqtuwánoe. 43 yenamáárîq yeráwáqtábá yetíwîqa múte yauwígáae kétetamanibo Áánûqtuni tágama-yataaqtabama abarokáq umá íketee. 44 ááqibo Îtuma yááyama tiráiye: “náawabi arummá kétimenama kenamáa kekáqá íma arummá kétimibo ketibomá timátíkái-nakokaraq arummá kámiye. 45 náawabi kemmá kétimonenama wemmá ketibomá timátíkái-naqa káonaiye. 46 kemá maa-márábí-ómmá kukáune. miráipoana náawabi kekáqá arummá timénama wemá íma kumayupímmá mániye. 47 móra-nakoma ketáama kéitena ketáama íkémayainama kemá kenamáárîq wemmá íma yawááq-umakanune. aanibo maa-márábí yawááq-umayikanaaq íkukaune. ímiye. kemá aarawaamá yááyabo umáyikanaaq kukáune. 48 náawabi kemmá anaaéma umátikenama ketáama ímayenama íbêqa yainaí-yátááqá wemmá kéyainaiye. minnámo ánatai-yupaama máqtemma túnna-aikoma wemmá mamá yawááq-umatikanoe. 49 kemá ke-túyánápíkén-áímmá íkétune. ímiye. ketibomá timátíkái-nakoma wenamáárîq timá tímin-aimma kétunaboaqa máqten-aimma kétima-timune. 50 ááqibo kemá ítaraune. ketiboní watáama aati-aatimá matúq-matuq umá mái-auwaraimma mamá paá kéiye. miráitaqa máqten-aimma túnnama minnâ ketibó timá tímin-aimma kétune.” téna Îtuma tiráiye.


Téél halbáhí bikʼiiz halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTéél halbáhí bikʼiiz halbáhígíí\n(Turdus albicollis phaeopygos)\nTéél halbáhí bikʼiiz halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus phaeopygos" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél dóó bikʼiiz éí halbá; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nTéél halbáhí bikʼiiz halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


mámbá guʼwá xa̱bi̱i̱ Jeobá mu makáwíin\nATRAXNUU NÁA Afrikáans Albanés Alemán Amárico Armenio Armenio occidental Asamés Azerí Azerí (alfabeto cirílico) Bajo alemán Bashkir Bassa de Camerún Batako toba Bengalí Birmano Bislama Bosnio Boulou Búlgaro Cabilé Camboyano Catalán Cebuano Checo Chichewa Chin haka Chino mandarín (simplificado) Chino mandarín (tradicional) Chitonga Chitumbuka Chol Chuvash Cibemba Cingalés Citonga Congo Coreano Criollo haitiano Croata Dangme Danés Digor Efik Endebele Endebele de Zimbabue Endonga Enzema Eslovaco Esloveno Español Estonio Ewé Fanti Feroés Finlandés Fiyiano Francés Ga Galés Garífuna Georgiano Griego Groenlandés Guaraní Gujarati Gun Hausa Hebreo Hiligaynon Hindi Holandés Húngaro Iban Ibo Ilocano Indonesio Inglés Islandés Isoko Italiano Japonés Javanés Kabiye Kachin Kannada Kayin sgaw Kazajo Kikamba Kikongo Kimbundu Kiniaruanda Kirundi Kisi Kisonge Krío Kwangalí Kwanyama Kyangonde Lamba Letón Lifu Lingala Lituano Macedonio Malayo Malayálam Malgache Maltés Mam Mapudungún Maratí Mazateco de Huautla Mendé Mixe Moré Nepalés Nias Noruego Náhuatl de Guerrero Náhuatl de la Huasteca Náhuatl del centro Náhuatl del norte de Puebla Oromo Osético Pangasinán Panjabí Papiamento de Aruba Persa Pidgin de las islas Salomón Polaco Portugués Purépecha Quechua ayacuchano Quechua boliviano Quechua cuzqueño Rarotongués Rumano Ruso Samoano Sepedi Serbio Serbio (alfabeto latino) Sesoto de Lesoto Setsuana Shona Silozi Suajili Suajili del Congo Suati Sueco Tagalo Tahitiano Tai Tamil Tankarana Tayik Telugu Tetun Dili Tigriña Tojolabal Tok pisin Tongano Totonaco Tseltal Tsonga Tsotsil Turco Turcomano Twi Tártaro Ucraniano Uigur (alfabeto cirílico) Urdu Uzbeko Vascuence Vendal Vezo Vietnamita Wallisiano Xhosa Yoruba Zapoteco de Lachiguiri Zapoteco del Istmo Zulú gallego me̱ʼpha̱a̱ valenciano Árabe Ñemba\nLá nutaraʼa mámbá guʼwá xa̱bi̱i̱ Jeobá mu makáwíin ráʼ.\nNa̱nguá, ikháanʼxu ndu̱ya̱a̱ rí xakáwáanʼ numuu rí nutaráʼaxu náa mámbá guʼwá (Efesios 2:8). Náa numuu rá.\nGundxaʼwamíjna̱ ga̱jma̱a̱ numuu mbáa xa̱bu̱ bi̱ nayambáá wéñuʼ, ikhaa nakudaminaʼ maxnún xúgínʼ bi̱ gágun ga̱jma̱a̱ náa mbi̱ʼi̱i̱ rí ikhaa gáʼthi mbá regalo rí gíʼdoo wéñuʼ numuu. Á mu nduʼyáá rí xa̱bu̱ maʼnimbánuu rí nakudaminaʼ maʼni, lá ragájkhun rí muʼnimbulúʼ rí gáʼthulúʼ xáʼ. Raʼkháa i̱ndó rúʼko̱, ma̱ngaa muʼthúún bi̱ kuʼñúún ga̱jma̱a̱ bi̱ nambáxulúʼ gajmiúlú rí magún ikhí mangiin. Mú nimbáa na̱nguá kaʼyoo makhánaa regalo numuu rí i̱ndó naʼnimbo̱o̱ rí naʼthí xa̱bu̱. Regalos na̱nguá xú káʼnii makhánáʼ xúʼkhiín.\nXúʼko̱ má, bi̱ nutaráʼaxu numuu Jeobá nunimbuxu rí Dios maʼnimbánuu rí nikudaminaʼ maʼni, rí makuwíin kámuu mbiʼi bi̱ nunimbu̱ún kuyáá (Romanos 6:23). Numuu rí nandulúʼ rí eʼwíínʼ xa̱bu̱ makhánun rígi̱ nuni mbá tsiakii mu muʼtáruʼun. Mú nduʼyáá májánʼ dí rígi̱ xáʼni makáwáanʼ (Romanos 1:17; 3:28). Dí phú gajkhun, nda̱a̱ nimbá rí ma̱ndoo maguma mu makhánulúʼ regalo rí naxná Dios. Náa Biblia má naʼthí: “ Icu neʼni macahuiñaʼli, raʼca numu ri icanʼlu niʼni ri jmbu ” (Tito 3:5).\nNáa numuu bi̱ nutaraʼa numuu Jeobá nagún mámbá guʼwá rá.\nNáa numuu rí nutaraʼa xá.


Shashtsoh - Wikiibíídiiya\nShashtsoh éí Hakʼaz Dineʼé Bikéyah dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́; nááná éí Eʼeʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́ ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ursus arctos" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí tsintahgi dóó tábąąhgi naaghá, áádóó éí tʼáá sahdii naagháa łeh. Haigo éí baʼáandi naʼalkʼaash.\nDíí shash éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsʼíís éí 6–9di adéesʼeez[?] áníłtso; 220–2,200 dahidídloʼ áníłdáás.\nShashtsoh éí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai — dzidzé dóó chʼil bikétłʼóól dóó tsin bineestsʼąʼ deiłchozh; łóóʼ dóó bįįh dóó tsétah dibé dóó deeteel haalcheehgo naaghá.\nShashtsoh dóó biyázhí\n^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tótaʼ Dineʼé Bikéyah: 2011./n.180 góneʼ\nShash bitéélgaígíí · Shash łigaígíí · Shash łizhinígíí · Shashtsoh · Shash bighą́ąʼgi hadzíbáhí


Tsʼíʼiiyiyiitsahí binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsʼíʼiiyiyiitsahí binákʼee halzhinígíí\nTsʼíʼiiyiyiitsahí binákʼee halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Polioptila dumicola" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitseeʼ dóó bidaaʼ éí łizhin. Bikąʼígíí éí binákʼee halzhin.\nTsʼíʼiiyiyiitsahí binákʼee halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séítah naalnoodí niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séítah naalnoodí niłhinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthodactylus longipes" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo łikizh; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séítah naalnoodí niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemispingus parodii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binákʼee dóó bitsiitʼáád dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí łitsooígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼosh ditłʼooí haalzheehii bitéél łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii bitéél łitsxooígíí\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii bitéél łitsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pericrocotus cinnamomeus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí diłhił; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí łizhin.\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii bitéél łitsxooígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; chʼosh ditłʼooí ayóo yildeeł.\nChʼosh ditłʼooí hadaalzheehii


Naaʼahóóhai bideeʼ hólóní - Wikiibíídiiya\nNaaʼahóóhai bideeʼ hólóní\nNaaʼahóóhai bideeʼ hólóní éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pucrasia macrolopha" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Pucrasia" dóó "Pucrasiini"-jí atah yisdzoh.\nDíí tsídii éí 20–25di asdzohz[?] áníłnééz. Bikąʼígíí éí łibáago naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bikʼos éí łigai; bitsiitsʼiin éí yágo dootłʼizh. Baʼáádígíí éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaaʼahóóhai bideeʼ hólóní éí chʼosh dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé yideeł.


Ahééhałtį́į́hdę́ę́ʼ dilchaʼ - Wikiibíídiiya\nAhééhałtį́į́hdę́ę́ʼ dilchaʼ éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ahééhałtį́į́h Hahoodzodi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Marmota olympus" deiłníigo dayózhí.\nDíí hazéí éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 7–9di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilbáa łeh; bijaaʼ éí áłtsʼíísí.\nAhééhałtį́į́hdę́ę́ʼ dilchaʼ éí tłʼoh dóó azeeʼ yiłchozh.


Magí bidághaaʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nMagí bidághaaʼ nineezígíí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chiropotes utahicki" deiłníigo dayózhí.\nDíí magí éí 18–20di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 20–22di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidághaaʼ éí díłchʼil dóó nineez; bitseeʼ éí ditłʼo dóó ditą́.\nMagí bidághaaʼ nineezígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bitsiiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bitsiiʼ łizhinígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atelopus carrikeri" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łizhin; bikʼiiz éí łitsogo yistłʼin; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałtʼą́ʼí bitsiiʼ łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Halgaiitah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nHalgaiitah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád diniltsooígíí\nHalgaiitah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád diniltsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Muscisaxicola rufivertex" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bitsiitʼáád éí diniltso; bizééʼ dóó bitéél éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nHalgaiitah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mat 9 | `NHR | STEP | Nxãaskam kò Jeso ba dxòrom q'oo koe tcãà, a tchoaba a ba a Gam dim x'áé-dxoom koe síí.\nJeso ba ko nqo̱aram khóè ba kúrú me qãè\n1 Nxãaskam kò Jeso ba dxòrom q'oo koe tcãà, a tchoaba a ba a Gam dim x'áé-dxoom koe síí. 2 Ka xu kò gaa x'aè kaga c'ẽe xu khóè xu khóèm nqo̱ara hãa ba Gam koe óága, gam dim tcoàm koe xòó mea hãase. Eẽm ko Jeso ba gaxu di dtcòm̀an bóò kam kò ẽe nqo̱ara hãa ba bìrí a máá: “Tòón tcáó, Tiri tsi cóá tseè, chìbia tsi tsi qgóóa mááèa hãa ke,” témé.\n3 Ka xu ko c'ẽe xu x'áè xgaa-xgaa-kg'ao xu tcáóa xu q'oo koe máá: “Ncẽem khóè ba koNqari ba cóè!” témé.\n4 Igabam ko Jeso ba bóòa q'ãa ẽe xu tc'ẽea hãa sa a máá: “Dùús domka xao ko cg'ãè zi gúù zi tcáóa xao q'oo koe tc'ẽea máá? 5 Ndaka nea thamkaà? ‘Chìbia tsi tsi qgóóa mááèa,’ témé saa kana máá: ‘Tẽe naka qõò,’ témé saa?” tam ma tẽè xu. 6 “Igabagar gha x'áí xao o, xao gha nxãasega q'ãa, Khóèm dim Cóá ba nqõómkg'ai koe qarian úúa hãa sa, khóèa nem gha gaan di chìbian qgóóa máá di i,” témé. Nxãaskam kò ẽe nqo̱ara kò hãa ba bìrí a máá: “Tẽe naka tsarim tcoà ba séè naka x'áé koe dìbi,” témé. 7 Me tẽe a ba a x'áéa ba koe dìbi.\n8 Eẽ zi ko khóè ne di zi xg'ae zi ncẽes gúù sa bóò, ka ne kò q'áòs ka tcãàè, a ne a Nqari ba dqo̱m̀, ncẽe kò ẽeta ii qarian khóèan máà ba.\nJeso ba ko Mataio ba tcii\n9 Eẽm ko Jeso ba gaa koe guu kam kò Mataio ta ko ma tciièm mari xg'ae-xg'ae-kg'ao ba bóò, me marian ko séèa xg'ae-xg'aeèm nquum koe ntcõóa-ntcõe. Me bìrí me a máá: “Xùri Te,” témé. Me tẽe a xùri Me.\n10 I kúrúse Me Jeso ba Mataiom x'áé koe síí hãa a ko tc'õó. Ka i ko káí mari xg'ae-xg'ae-kg'aoan hẽé naka chìbi-kg'aoan hẽéthẽé hàà, a hàà Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu hẽéthẽé cgoa ntcõó. 11 Eẽ xu ko Farasai xu ẽes gúù sa bóò ka xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu tẽè a máá: “Dùús domka ba ko gaxao dim Xgaa-xgaa-kg'ao ba mari xg'ae-xg'ae-kg'aoan hẽé naka chìbi-kg'aoan hẽéthẽé cgoa tc'õóa máá?” témé.\n12 Ncẽes gúù sam ko kóḿ kam kò Jeso ba máá: “Eẽ tsàa tama ne khóè nea naakan qaa tama, igaba ẽe ko tsàa ne ko qaa a. 13 Ke xao qõò naka síí xgaa-xgaase, ncẽem kg'ui ba ko dùú sa méé sa: ‘Thõò-xama-máákua ner kokhóè ne xg'aeku koe tc'ẽe, dàòa-máákuan ka tamase,’ ta ko méé ba. Tchàno ne khóè ner gha hàà tcii kar hàà tama, igabar hààraa, hààr gha chìbi-kg'ao ne tcii ka khama,” tam méé.\n14 Nxãaska xu kò Johanem di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu síí cgae Me a síí tẽè Me a máá: “Dùús domka xae ko sixae hẽé naka Farasai xu hẽéthẽé xae káíse tc'õoan carase, igaba xu Tsari xu xgaa-xgaase-kg'ao xu tc'õoan carase tama?” témé. 15 Me Jeso ba xo̱a xu a máá: “Séè-kg'aom kò gam di ne cg'áè-kg'ao ne cgoa hãa ne nea gha dùús domka kg'ae? Igabam gha x'aè ba hàà, séè-kg'aom gha gane koe guu a séèa tcg'òóè ba, ne gha nxãaska tc'õoan carase.\n16 “Dìím ga ba cuiskaga qgáí cg'anà ba ka̱bam qgáím cgoa nqàba hãa tite, ẽes nqàba sa gha ẽem qgáím koe tòàra tcg'oa, si gha tòà sa càùse khama. 17 Gataga i khóèan cuiskaga ka̱ba gõéan ncìí zi khòo dtcòbè zi gõéan di zi q'oo koe gõéan qg'oea hãa tite. A ncẽè gatà i kò ko hẽé ne zi gha khòo dtcòbè zi qgaìse, i gõéan ntcã̱a, zi dtcòbè zi tòàra q'aase. Igaba i ko ka̱ba gõéan ka̱ba zi khòo zi koe qg'oeè, i wèéan qãè qgáì koe tòóè,” tam méé.\nX'óóas cóá sa hẽé naka tsàakos khóè sa hẽéthẽé e\n18 Eẽm qanega hãa a ko ncẽes gúù sa gane cgoa nxàe kam kò kúúga c'ẽem tc'ãà-cookg'ai ba hàà, a hàà cookg'aia ba koe qám̀se, a máá: “Tiris cóá sa ncãa sencgaga x'óó. Ke hàà naka hàà Tsari tshàuan tòó cgae si, nakas kg'õè,” témé. 19 Me Jeso ba tẽe a qõò cgoa me, xu Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu xùri tsara a.\n20 Kas ko 12 kurian kò úúa hãa, a ko xòm̀ x'aèse nxoean hòòs khóè sa qãáa ba koe guu a hàà, a hàà Gam dim qgáím di xgáḿ-kg'aman qgóó. 21 Gaas kas kò bìríse a máá: “Gam dim qgáí bar kò qgóó ne cúígar gha qãè,” témé.\n22 Me Jeso ba ka̱bise a bóò si, a máá: “Tòón tcáó, Tiri si cóá seè, sari dtcòm̀a nea qãèkagu sia ke,” témé. Si khóè sa gaa x'aèan ẽe kaga qãè.\n23 Eẽm ko Jeso ba tc'ãà-cookg'aim dim nquum koe tcãà, a ko fulutu cii-kg'ao xu hẽé naka tcẽé-tcẽe kò kos xg'ae sa hẽéthẽé bóò, 24 kam kò máá: “Qõò tu, cóá sa x'óó tama, igabagas kg'ama x'óm̀a hãa ke,” témé. Igabaga ne kò kg'ãè Me. 25 Igaba ẽes kò xg'ae sa tchàa koe tcg'òóèa xg'ara kam kò q'oo koe tcãà, a ba a cóá sa tshàua sa koe séè, si tẽe. 26 Ncẽe tchõà ne kò wèém xg'aekum ẽem koe qõò.\nJeso ba ko khóè tsara káà tcgáí tsara kúrú tsara qãè\n27 Eẽm Jeso ba ẽe koe guu a ko qõò ka tsara ko káà tcgáí tsara khóè tsara xùri Me, a q'au a ko máá: “Thõò-xama máá tsam m, Dafitem ka Tsgõose-coa Tseè,” témé.\n28 Eẽm ko nquum q'oo koe tcãà ka tsara ko gaa tsara káà tcgáí tsara khóè tsara hàà cgae Me, Me tẽè tsara a, a máá: “Dtcòm̀ tsao ko qaria ner úúa sa, ncẽe gúùa ner gha kúrú di i?” témé. Tsara xo̱a Me a máá: “Eè, X'aigaè,” témé. 29 Me nxãaska tcgáía tsara qgóó, a ba a máá: “Gatsao di dtcòm̀an khamaga méé i ma kúrúse,” témé. 30 I gatsara di tcgáían xgobekg'amse. Me Jeso ba qarika dqàè tsara a, a máá: “Bóò méé tsao naka i táá cúí khóè ga ncẽes gúù sa q'ãa guu!” témé. 31 Igabaga tsara kò qõò, a síí Gam di tchõàn wèém xg'aekum ẽem koe xàà.\nJeso ba ko khóèm kg'ui tama ba qãèkagu\n32 Eẽ tsara kòo qõò kam kò dxãwa tc'ẽean ka tcãàèa a kg'ui tamam khóè ba Jesom koe óágaè. 33 Eẽ i ko gaa dxãwa tc'ẽean xhàiaguè kam kò gaam khóèm ẽe kò kg'ui tama ba kg'ui. Zi kò xg'ae zi area, a zi a máá: “Ncẽeta iis gúù sa qanega Iseraele koe kúrúse tama!” témé.\n34 Igaba xu kò Farasai xu máá: “Dxãwa tc'ẽean dim tc'ãà-cookg'aim cgoam ko dxãwa tc'ẽean xhàiagu,” témé.\nTséé-kg'aoa nea cg'orò o\n35 Me kò Jeso ba wèé xu x'áé-dxoo xu koe hẽé naka x'áé-coa xu koe hẽéthẽé qõòa te, a ba a gane di còrè-nquuan koe xgaa-xgaa, a kò x'aian di qãè tchõàn khóè ne xgaa-xgaa, a ba a kò wèés tcìì sa hẽé naka wèés thõò sa hẽéthẽé tsoò. 36 Eẽm ko xg'ae zi bóò kam kò thõò-xama máá zi, ntcãa-ntcãaè ne kòo, a ne a kò káà hùi ne e khama, kòre-kg'ao ba úú tama zi ghùu zi khama ma. 37 Me nxãaska Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu bìrí a máá: “Tcuùè gha gúùa ne káí i, igaba i tséé-kg'aoan cg'orò o. 38 Ke xao tcuùs dim X'aiga ba dtcàrà, nakam tséé-kg'aoan tsééa óá naka i hàà tcuù,” témé.


Title: Gigamesh - 1999\nTitle: Gigamesh - 1999 Title Record # 2324110\nGigamesh, 18, February 1999 1999-02-00 ed. Julián Díez Gigamesh Pta 595 68\nGigamesh, 19, April 1999 1999-04-00 ed. Julián Díez Gigamesh Pta 595 68\nGigamesh, 20, June 1999 1999-06-00 ed. Julián Díez Gigamesh Pta 595 68\nGigamesh, 21, September 1999 1999-09-00 ed. Julián Díez Gigamesh Pta 595 68\nGigamesh, 22, November 1999 1999-11-00 ed. Julián Díez Gigamesh Pta 595 68\nView all covers for Gigamesh - 1999 (logged in users can change User Preferences to always display covers on this page)


Tsédááʼ tsídii yázhí - Wikiibíídiiya\nTsédááʼ tsídii yázhí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Náhookǫsjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alle alle" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí łigai; bidaaʼ dóó bikeeʼ éí łizhin.\nTsédááʼ tsídii yázhí éí chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł dóó łóóʼ deilghał.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish ntsaaí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\ntłʼiish ntsaaí łikizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish ntsaaí łikizhígíí éí tłʼiish daantsaaígíí dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Epicrates crassus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 2–4di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó niłhingo łikizh.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish ntsaaí łikizhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yilghał łeh; naʼashǫ́ʼii dóó chʼał éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nLast edited on 12 Ghąąjįʼ 2021, at 00:55


Tseetsʼósí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTseetsʼósí dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Asthenes perijana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí áłtsʼózí; bidaaʼ éí diłhił.\nTseetsʼósí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Díí zahalchíʼii bitsʼíís éí 4–20 mm ádaníłtso; adóó éí yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Tsétah dóó doo nidahałtingóó éí naakai. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.