Haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nteelígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nteelígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Chʼiyíítʼogii dóó Wódayiitsahí dóó bikʼéí Tsįyaatsiiłchííʼ dóó bikʼéí\nHaltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nteelígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alectrurus tricolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bikąʼígíí éí bitseeʼ éí nteel dóó yaaʼáa łeh; bidaaʼ éí diniltso.\nHaltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nteelígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nTsįyaatsiiłchííʼ dóó bikʼéí\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ wóyiyiitsahí bitéél łitsooígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bítááʼ łitsxooígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dinilzhinígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád diniltsxooígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád łitsxooígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilzhinígíí · Haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dah naatʼaʼígíí · Haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nineezígíí · Haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ nteelígíí · Hodíłchʼiltah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ diniltsooígíí · Hodíłchʼiltah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilzhinígíí · Hodíłchʼiltah dǫ́ʼiiyiyiitsahí dinilbáhígíí · Shádiʼááh biyaadę́ę́ʼ tsįyaatsiiłbá · Tsįyaatsiiłbá bitseeʼ nineezígíí · Tábąąstsiishzhiin bitsiiʼ łigaaígíí · Tseekʼíjíjinii łizhin dóó łigaaígíí · Tseenézíshzhiin\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsįyaatsiiłchííʼ · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsįyaatsiiłchííʼ · Tsįyaatsiiłchííʼ (íiyisígíí)\nTábąąstsiiłgaii binághah halzhinígíí · Tábąąstsiiłgaii binákʼee halbáhígíí · Tábąąstsiiłgaii łizhin dóó łigaaígíí\nDziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah diłhiłígíí · Dziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah yishtłizhígíí · Dziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binátsʼiin łigaaígíí · Dziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitéél dibéłchíʼígíí · Dziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitéél diłhiłgo halchíʼígíí · Dziłghą́ąʼtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilzhinígíí


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è Galatıa 6\nDànì eghàlats'eeda k'ę̀ę̀ goghàhòt'à ha\n1 Sèot'ı̨ı̨, naxı̨ Yedàyeh Nezı̨ı̨ k'ę̀ę̀ aahdaa sìı dǫ hołı̨ı̨ hòèhtsı̨ wek'èahsǫ nı̨dè, eyı dǫ wets'ǫ̀ naxıdzeè nezı̨ı̨ t'à ehkw'ı edaà aweahłe. Hanìkò edexoahdı, naxı̨ sı hołı̨ı̨ nàowoò t'à naxeèdzà ha sǫnı. 2 Naxıgha hoìla nı̨dè ełets'àahdı. Haaht'ı̨ nı̨dè Zezì-Krı wenàowoò k'ę̀ę̀ deghàà aahda hǫt'e. 3 Dǫ t'asìı elı̨-le kò t'asìı aht'e edeewǫ nı̨dè edeghǫyaeɂà hǫt'e. 4 Hazǫǫ̀ naxıtaàt'eè dànì k'ehoahɂaa sìı ededaànıahdè ha hǫt'e. Dǫ hat'ı̨ı̨ sìı edeghǫ nezı̨į̀ anıwǫ ha, eyıts'ǫ dǫ eyıì-le nahk'e aht'e edeewǫ ha nıìle. 5 Hazǫǫ̀ gotaàt'eè dànì k'ehots'eɂaa sìı gots'ǫ̀ hoèlı̨ hǫt'e.\n6 Dǫ Nǫ̀htsı̨ yatıì hoghàweètǫǫ sìı t'asìı hazǫǫ̀ nezı̨ı̨ wets'ǫ t'à dǫ hoghàyeehtǫǫ sìı ts'àdı ha hǫt'e.\n7 Edeghǫyaahɂà sǫ̀ǫ̀. Dǫ wı̨ı̨zìı Nǫ̀htsı̨ ghǫyaeɂà ha dìì hǫt'e. Dǫ dànì k'ehoɂa k'ę̀ę̀ weghàhòt'à ha hǫt'e. 8 Dǫ wınìłı̨ı̨ k'ę̀ę̀ eghàlaeda nı̨dè wınìłı̨ı̨ ts'ıhɂǫ̀ wedıhołè ha. Ekò dǫ Yedàyeh Nezı̨ı̨ dànıwǫ k'ę̀ę̀ eghàlaeda nı̨dè Yedàyeh Nezı̨ı̨ ts'ıhɂǫ̀ welǫ whìle ts'ǫ̀ eda ha hǫt'e. 9 T'asìı nezı̨ı̨ ghàlats'eeda ghǫ nèts'ııtsǫǫ̀ ats'ııde-le. Weghǫ enats'et'è-le nı̨dè nezı̨į̀ eghàlats'ı̨ı̨dàa k'èxa ı̨daà t'asìı nezı̨ı̨ goghǫet'a ha hǫt'e. 10 Eyıt'à gogha hòɂǫ taàt'eè dǫ hazǫǫ̀ gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlats'ııdà, eyıts'ǫ goxè Nǫ̀htsı̨ wecheekeè gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı denahk'e gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlats'ııdà.\nEładı̨ı̨ dǫǫ̀ ts'ìhłèe sìı deɂǫ̀ǫ̀ wet'àaɂà hǫt'e\n11 Dıı yatı nechàa dek'eèhtł'è ghàahda nì? Xàè sılà t'à naxıts'ǫ̀ eehtł'è hǫt'e.\n12 Dǫ daà nezı̨į̀ gògaat'ı̨ ha gı̨ı̨wǫǫ sìı Moses wenàowoò k'ę̀ę̀ naxıkwǫ̀ nàt'à anaxegele ha hogeèhdzà hǫt'e. Zezì-Krı dechı̨et'aa k'e gogha ełaı̨wo ghǫ gogede k'èxa dǫ dagòı̨hɂa ha gı̨ı̨wǫ-le t'à aget'ı̨. 13 Ededı̨ gıkwǫ̀ nàat'àa dǫǫ̀ agı̨ı̨t'e kò Moses wenàowoò k'èagı̨ı̨t'e nıìle, hanìkò ı̨łaà naxıkwǫ̀ nàt'à ahłe naxègedı, hanì-ı̨dè naxıkwǫ̀ ghǫ xàdahogedì ha gı̨ı̨wǫ. 14 Sı̨ segha sìı t'asìı wı̨ı̨zìı ghǫ xàdahohdì ha dehwhǫ-le. Gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı dechı̨et'aa k'e gogha ełaı̨wo eyı zǫ ghǫ xàdahohdì ha dehwhǫ. Ededı̨ wet'ǫ̀ǫ̀ dıı nèk'e t'asìı hazǫǫ̀ segha ełaı̨dèe lajà, eyıts'ǫ sı̨ sı dıı nèk'e t'asìı hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ ełaı̨hwho lahjà hǫt'e. 15 Gokwǫ̀ nàt'àa, gokwǫ̀ nàt'à-le, eyı t'asìı gha ıtà nıìle, hanìkò eładı̨ı̨ dǫǫ̀ ts'ìhłèe sìı eyı deɂǫ̀ǫ̀ wet'àaɂà hǫt'e. 16 Dǫ hazǫǫ̀ eyı nàowo k'ę̀ę̀ geedaa sìı gıxè sìghà welè, eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ etegoòɂı̨ welè. Xàè Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ Israel got'ı̨į̀ agı̨ı̨t'e.\n17 Eyı weghǫ nǫǫde dıı haehsı̨ ha dehwhǫ, dǫ wı̨ı̨zìı segha hoìla hogıhtsį̀-le. Zezì wegha eghàlaehda k'èxa sezhį̀į̀ k'e seghoò whela hǫt'e.\n18 Sèot'ı̨ı̨, gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı wesǫnıwǫ naxıts'ǫ ınì xè welè. Amen.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dootłʼizhí azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dootłʼizhí azhééʼ bitʼohígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dootłʼizhí azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus cuvieri" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binághah éí chʼilgo dootłʼizh; bikʼiiz éí halzhin; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dootłʼizhí azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tónteel Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nTónteel Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\n(San Juan Capistrano) Tónteel Bibąąh Chéchʼilyáázh\n33°11′31″ NHK dóó 117°22′46″ EʼE-gi bił hazʼą́\nNáhooskosjí Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi Kǫʼ Naʼałbąąsii Yaa Áhalyání\nTónteel Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́; Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1984góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tááʼ. Náhooskosjí Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi Kǫʼ Naʼałbąąsii Yaa Áhalyání éí yaa áhályą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 385,128 bílaʼashdlaʼii Tónteel Bibąąhdę́ę́ʼ San Juan Capistrano hoolyéégóó dóó Chéchʼilyáázhgóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nTónteel Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Atsá - Wikiibíídiiya\nAtsá éí ndaʼałkaahí bikʼehgo "Falconiformes"[? 1] (Atsá dóó Giní Ndahalinígíí) dawólyéhíjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 60go da ánéelą́ą́ʼ ałʼąą átʼé.\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Tsídii→ Tsídii ndaatʼáʼii→ Yótʼáahdi tsídii ↓\nAtsá łizhin dóó łigaiígíí\n(→ Jeeshóóʼ Ndahalinígíí)\nAtsá Danchǫ́ʼígíí Atsá Naagháái\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi díí tsídii tʼóó ahayóí. Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí atsá naaki ałʼąą átʼé; nááná Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí atsá náhástʼéí ałʼąą átʼé. Áádóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi atsá tááʼ ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́. Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí bikáaʼgi atsá ádaadin.\nAtsá éí yéigo ntsxaa; jeeshóóʼ tʼéiyá atsá yilááh áníłtso. Atsá éí tʼáá ałtso daʼalghałgo naakai: naʼashǫ́ʼii dóó nahatʼeʼii dóó tsin deigházhígíí haalzheehgo naakai. Tónteel bibąąhgi atsá dahólónígíí éí łóóʼ deilghał ałdóʼ.\nAtsá dííłdzid (nahatʼeʼiitsoh) deilghał.\n(Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi éélkid)\nAtsá éí Wááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí bi-seal yikáaʼgi naashchʼąąʼ.\n^ del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. Handbook of the Birds of the World Volume 2: New World Vultures to Guineafowl. Lynx Edicions. 1994. ISBN 84-87334-15-6\n^ "Accipitridae" jiní ałdóʼ


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí yázhí binátsʼiin łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí yázhí binátsʼiin łigaaígíí\ntéél halchíʼí yázhí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí yázhí binátsʼiin łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cossypha semirufa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí halchííʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí halbá; binákʼee dóó bitsiitʼáád éí halzhin; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí yázhí binátsʼiin łigaaígíí éí chʼosh yázhí deildeeł.\nTéél halchíʼí yázhí binátsʼiin łigaaígíí


Dahiitį́hii bizééʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii bizééʼ halzhinígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Archilochus alexandri" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 3–3.5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo dootłʼizh; bitéél éí łigai; bizééʼ éí halzhin. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łigai.\nDahiitį́hii bizééʼ halzhinígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Ayáásh tseentélí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nAyáásh tseentélí noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Diłhiłii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhipidura verreauxi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí łigai; bitseeʼ éí nteel; bidaaʼ éí diłhił.\nAyáásh tseentélí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Dáághahii Dineʼé Bikéyah - Wikiibíídiiya\nDáághahii Dineʼé Bikéyah éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah beʼałnííjí siʼą́. Ayóóʼátʼé Tónteel éí Shádiʼáahjigo siyį́.\nDáághahii Dineʼé Bikéyah éí 248,57 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso;[?] 67,013,000 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́.\nDáághahii Dineʼé Bikéyah biwááshindoon éí Wótʼááh Yíʼáhí hoolyéedi bił hazʼą́.


Taʼneeskʼání (kintah) - Wikiibíídiiya\nTaʼneeskʼání éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dahbaʼ Biiʼ Tó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.\nTaʼneeskʼání éí 3.3 tsinsitą́ dikʼą́ągo[?] áníłtso, áádóó áadi 11,014 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTaʼneeskʼání éí 36°45′13″ NHK dóó 120°22′54″ EʼE-gi bił hazʼą́. Taʼneeskʼání éí tónteel bikááʼdóó deigo 174 adéesʼeez.GNIS\nTʼiis Ahąąh Sinil\nTaʼneeskʼání biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Apóstol Pedro na̱jkha̱ gáʼyoo Cornelio | Libro ga̱jma̱a̱ numuu Biblia\nGI̱I̱ WÍJI̱ apóstol Pedro, ga̱jma̱a̱ náa ki̱dxu̱ʼ wajun tikhuu bi̱ nambáxu̱u̱ gajmíi̱n. Mú, náa numuu rí xa̱biya̱ bugi̱ nasmbátigo̱o̱ náa inuu Pedro rá. Lá gíʼmaa maʼni rúʼko̱ xáʼ. Lá natayáá tsáa nindxu̱u̱ ráʼ.\nXa̱biya̱ bugi̱ nindxu̱u̱ Cornelio. Ikhaa nindxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ kayá edxu̱u̱ náa soldados bi̱ kuwa náa xuajin Roma. Cornelio tsíniniʼ Pedro, mu nitháán Cornelio rí maʼthúu̱n Pedro rí maʼga náa goʼwóo. Guʼyáá xú káʼnii nirígá rígi̱.\nTimbíin xa̱bi̱i̱ Jesús ninindxu̱ún judíos, mú Cornelio na̱nguá nindxu̱u̱ judío. Mú, ikhaa nandoo kaʼyoo wéñuʼ Dios, naʼtakháñuu ga̱jma̱a̱ naʼni mbaʼa rí májánʼ ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱. Mbá wakíʼ mbáa ángel nisngájmaminaʼ náa ikhaa ga̱jma̱a̱ niʼthúu̱n: ‹Nanigu̱ʼ Dios dí xtáa ratani̱ ga̱jma̱a̱ ikhaa gáriʼña̱a̱ rí natanda̱ʼa̱ índo̱ naratakhañi. Ataxuʼma rí mbuyáaʼ mbáa xa̱bu̱ bi̱ nagumbiʼyuu Pedro. Xtáa náa xuajin Jope, náa goʼwóo Simón, bi̱ xtáa náa mijngii lamáa›.\nCornelio naʼni nacha̱ rígi̱. Imba̱ néjtsuu, Pedro xtáa náa tsu̱du̱u̱ goʼwóo Simón. Ikhí Dios naʼni rí Pedro mbaʼyoo mbá manta mba̱a̱ rí nakajtaa mekhuíí. Náa manta rígi̱ kajtiin xúgínʼ enii xujkhúʼ. Náa xtángoo ndrígóo Dios naʼthí rí xujkhúʼ bugi̱ ra̱míjínʼ miʼtsúúnʼ, mú mbá aʼwá naʼthí: ‹Araxunʼ, Pedro. Aradíin xujkhúʼ miʼtsúún›.\nPedro nariʼña: ‹¡Na̱nguá! Nimbá miʼtsú na̱nguá nikhún xujkhúʼ bi̱ tsagiin›. Mú aʼwá naʼthúu̱n: ‹Xárata rí ñajunʼ mitsaga rí Dios naʼthí rí ñajunʼ mikaʼwu›. Rígi̱ narígá ajtsú nuthu. Índo̱ Pedro naraximínáʼ ndiéjunʼ eyoo gáʼthúu̱n rí ndiʼyoo, ikhú naguanu náa guʼwá rí xtáa xa̱bu̱ bi nikuʼmiin Cornelio mu mbuyáaʼ.\nPedro nagajta̱a̱ ga̱jma̱a̱ naʼthí: ‹Ikhúúnʼ ñajunʼ xa̱bu̱ bi̱ eʼyáaʼ. Náa numuu rí niguwaʼla rá.› Índo̱ rí xa̱bekha nuthi rí mbáa angel niʼthúu̱n Cornelio rí maʼthúu̱n Pedro maʼga̱ náa goʼwóo, Pedro naʼthí rí maʼga̱ gajmíi̱n. Imba̱ néjtsu, Pedro ga̱jma̱a̱ bi̱ nambáxuu gajmíi̱n nagájnun mu maguun gúyáá Cornelio náa xuajin Cesarea.\nCornelio nigímbíin bi̱ kaʼñúún ga̱jma̱a̱ bi̱ nambáxuu májánʼ gajmíi̱n. Índo̱ Pedro na̱jkha̱nú, Cornelio nasmbátigo̱o̱ náa inuu Pedro, xóo tayáá gi̱i̱. Mú Pedro naʼthí: ‹Atuxaʼ; ikhúúnʼ mangúún ñajunʼ mbáa xa̱bu̱ xóo má ikháánʼ›. Xúʼko̱, náa Biblia nasngájma dí ra̱májánʼ musmbatigulú náa inuu mbáa xa̱bu̱ mu mbuʼyamajkuíí. I̱ndó Jeobá gíʼmaa mbuʼyamajkuíí.\nRí xúgi̱ Pedro naʼtáruʼun xa̱bu̱ bi̱ kuwa ikhí. Pedro naʼthí: ‹Nda̱yo̱o̱ rí Dios nagruiguíin xúgínʼ xa̱bu̱ bi̱ nandún muni ñajunʼ ndrígóo›. Nákha ikhaa xtáa raʼthí, Dios nakuʼma espíritu santo ndrígóo, ga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ buʼko̱ nigi̱ʼdi̱i̱ nuthi mixtiʼkhu ajngáa. Rígi̱ naʼni maguanún tsiánguá discípulos bi̱ ñajúnʼ judíos bi̱ niguwáʼ gajmiún Pedro, bi̱ nikumu̱u̱ rí Dios nandoo kaʼñúún i̱ndó xa̱bu̱ bugi̱. Rígi̱ naʼsngún rí Dios na̱nguá eʼyoo rí mbá raza gíʼdoo itháan numuu ki xóo i̱ʼwáʼ. Májánʼ gáʼni rí magiwa̱nʼ a̱jkiu̱lú rígi̱.\nHechos 10:1-48; 11:1-18; Rí huasjŋgajma Juan 19:10.


Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ tábąąstííntsoh - Wikiibíídiiya\nKéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ tábąąstííntsoh éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi, Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełí bibąąhgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neomonachus schauinslandi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąstííntsoh éí 6–8di adéesʼeez[?] áníłnééz; bijaaʼ éí ádin. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.\nKéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ tábąąstííntsoh éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí yilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ nákʼeehgaii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nChʼíshiibeezhiiniiʼí bizééʼ łigaaígíí\nChʼíshiibeezhiiniiʼí biyaayááh halzhinígíí\nNákʼeehgaii bitsiiyah halbáhígíí\n(→ Nákʼeehgaii íiyisígíí)\nTó wónaanídę́ę́ʼ nákʼeehgaii dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí tó wónaanídi tʼéiyá dahólǫ́; Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí bikáaʼgi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosteropidae" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ nákʼeehgaii dóó bikʼéí éí 139 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nNákʼeehgaii bizééʼ łitsooígíí\nNákʼeehgaii bítááʼ halzhinígíí


Tsídii yáłtiʼízhiin bízdílidígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼízhiin bízdílidígíí\nTsídii yáłtiʼízhiin bízdílidígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calyptorhynchus lathami" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 19–20di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhingo bízdílid; bidaaʼ éí łibá dóó ntsaa dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼízhiin bízdílidígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.\nTsídii yádaałtiʼíłgaaí dóó Tsídii yádaałtiʼízhiin\nTsídii yáłtiʼíłgaaí bidaaʼ dinilbáhígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí binákʼee dootłʼizh dóó łichíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí binákʼee dootłʼizhígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí biniiʼ dinilchíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí bitéél dinilchíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí bitłʼaaʼ halchíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí bitseeʼ łitsooígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí bitsiitʼáád łitsooígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí bitsiiyah dinilchíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí dinilchíʼígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí diniltsooígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí íiyisígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí łibáhígíí · Tsídii yáłtiʼíłgaaí yázhí\nTsídii yáłtiʼízhiin bidaaʼ dinilgaaígíí · Tsídii yáłtiʼízhiin bitseeʼ łichíʼígíí · Tsídii yáłtiʼízhiin bitseeʼ łitsooígíí · Tsídii yáłtiʼízhiin bízdílidígíí · Tsídii yáłtiʼízhiin noodǫzígíí\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídii yáłtiʼítsoh · Tsídii yáłtiʼíłbáí bitsiiʼ łitsooígíí


Nátsʼiingaii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNátsʼiingaii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo leucophrys" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí łitso; binátsʼiin dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nNátsʼiingaii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzídzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.


Bilagáana Bizaadjí éí “Andorra” wolyé.\nAndówa hoolyéhígíí éí Béésh Bichʼahnii Bikéyahdi siʼą́. Kʼatalą́ą́ bizaadjígo éí Principat d’Andorra éí doodaiiʼ éí Andorra wolyé, áádóó éí "principality" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ. Andówa éí 42°30′0″N 1°31′0″E-gi bił hazʼą́.\nDíí kéyah éí 181 tsinsitą́ dikʼą́ągo (468 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Andówa hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Andówa hoolyéedi 85,470 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2014 yę́ędą́ą́ʼ estimate ályaa).\nEnglishEspañolAcèhАдыгэбзэАдыгабзэAfrikaansAlemannischአማርኛÆngliscАҧсшәаالعربيةAragonésܐܪܡܝܐArmãneashtiArpetanAsturianuAvañe'ẽАварAzərbaycancaتۆرکجهবাংলাBân-lâm-gúБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)भोजपुरीBikol CentralBislamaБългарскиBoarischབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegБуряадCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaChiShonaChiTumbukaCorsuCymraegDanskDeitschDeutschދިވެހިބަސްDolnoserbskiཇོང་ཁEestiΕλληνικάEmiliàn e rumagnòlЭрзяньEsperantoEstremeñuEuskaraEʋegbeفارسیFiji HindiFøroysktFrançaisFryskFulfuldeFurlanGaeilgeGaelgGagauzGàidhligGalegoગુજરાતી𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어HausaHawaiʻiՀայերենहिन्दीHornjoserbsceHrvatskiIdoIgboIlokanoবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBahasa IndonesiaInterlinguaInterlingueИронIsiZuluÍslenskaItalianoעבריתBasa JawaKalaallisutಕನ್ನಡKapampanganКъарачай-малкъарქართულიKaszëbscziҚазақшаKernowekKinyarwandaKiswahiliКомиKongoKreyòl ayisyenKurdîКыргызчаКырык марыLadinoЛезгиລາວلۊری شومالیLatgaļuLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLingálaLivvinkarjalaLa .lojban.LumbaartMagyarमैथिलीМакедонскиMalagasyമലയാളംMaltiMāoriमराठीმარგალურიمصرىمازِرونیBahasa MelayuBaso MinangkabauMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄MirandésМокшеньМонголမြန်မာဘာသာNāhuatlDorerin NaoeroNederlandsNedersaksiesनेपाली日本語NapulitanoНохчийнNordfriiskNorfuk / PitkernNorsk bokmålNorsk nynorskNouormandNovialOccitanОлык марийଓଡ଼ିଆOromooOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀPangasinanپنجابیPapiamentuپښتوPatoisПерем Комиភាសាខ្មែរPicardPiemontèisTok PisinPlattdüütschPolskiΠοντιακάPortuguêsQaraqalpaqshaQırımtatarcaRipoarischRomânăRomaniRumantschRuna SimiРусиньскыйРусскийСаха тылаSámegiellaसंस्कृतम्SängöSarduScotsSeelterskShqipSicilianuසිංහලSimple EnglishSiSwatiSlovenčinaSlovenščinaСловѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟŚlůnskiSoomaaligaکوردیی ناوەندیSranantongoСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиBasa SundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்TaqbaylitTarandíneТатарча/tatarçaతెలుగుTetunไทยТоҷикӣᏣᎳᎩTürkçeTürkmençeTwiУдмуртУкраїнськаاردوئۇيغۇرچە / UyghurcheVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükVõro文言West-VlamsWinarayWolof吴语XitsongaייִדישYorùbá粵語ZazakiZeêuwsŽemaitėška中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 26 Tʼą́ą́tsoh 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Táłtłʼááh łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizígíí - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizígíí\nTáłtłʼááh łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizígíí éí chʼosh bikágí dantłʼizí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gebiidea" deiłníigo deiyózhí. Táłtłʼááh łeeyiʼ chʼosh bikágí ntłʼizígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí bijáád neeznáá. Bitsʼíís éí nineez; bitseeʼ éí nteel łeh.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah ayáásh - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah ayáásh\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus nigrorum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí yishtłizhgo łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ atʼąątah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ mósíłchíiʼii ałchinígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ mósíłchíiʼii ałchinígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ mósíłchíiʼii ałchinígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼgi kéyah dah ndaaʼeełígíí dóó Náhookǫsjí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pardofelis badia" deiłníigo dayózhí.\nDíí mósí ałchiní éí tsintahgi dóó nahoditsʼǫʼ dahólǫ́ǫgi naakai, áádóó éí tłʼéeʼgo tʼéiyá naakai łeh.\nDíí mósí ałchiní éí bitsʼíís łichííʼ dóó łitsxogo naashchʼąąʼ; biteeldę́ę́ʼ éí łigai; bitsʼíís éí naakigo da adéesʼeez[?] áníłtso łeh, áádóó éí 7–9 dahidídloʼ áníłdáás. Bitseeʼ éí 12–15di asdzoh[?] áníłnééz.


Łeeyiʼ naałʼaashii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\ntʼáá hazhóʼó Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼ dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí\nŁeeyiʼ naałʼaashii íiyisígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ctenizidae" deiłníigo deiyózhí. Łeeyiʼ naałʼaashii íiyisígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼ dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí; adóó éí 120 alʼąą ádaatʼé.\nDíí naałʼaashii éí 5–35 mm ádaníłtso. Łaʼ éí bitsʼíís daalzhin, náánáłaʼ éí yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ. Bitsiitsʼiin dóó bijáád éí dadilkǫǫh łeh; bitsʼíís éí tʼóó bíyó ditłʼo. Chʼosh dóó naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah naałʼaashii bikágí ntłʼizí dinilzhinígíí · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah naałʼaashii bikágí ntłʼizí łibáhígíí · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii bikágí ntłʼizí diłhiłígíí · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii íiyisígíí · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii łizhiní bikágí ntłʼizígíí · Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii łizhinígíí · Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii yázhí · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii bikágí ntłʼizígíí · Kéyah dah ndaaʼeełídę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii · Łeeyiʼ naałʼaashii dibéłchíʼígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii yishtłizhígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii łizhinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yił aheełtʼéhé diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yił aheełtʼéhé yishtłizhígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naałʼaashii oozhnííʼí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii oozhnííʼí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii bikágí ntłʼizígíí · Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii bikágí ntłʼizígíí · Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii diłhiłí bikágí ntłʼizígíí · Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii łizhiní bikágí ntłʼizígíí · Tółáníinii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii bikágí ntłʼizígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ naałʼaashii yishtłizhígíí · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yishtłizhígíí · Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yishtłizhígíí\nŁeeyiʼ naałʼaashii íiyisígíí · Łeeyiʼ naałʼaashii yázhí


Tséłchííʼ Bikooh (Naʼazhǫǫsh Hahoodzo) - Wikiibíídiiya\nTséłchííʼ Bikooh (Naʼazhǫǫsh Hahoodzo)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tséłchííʼ Bikooh (Naʼazhǫǫsh Hahoodzo) yaa halneʼ dooleeł. Tséłchííʼ Bikooh (Dibé Ntsaa Hahoodzo) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTséłchííʼ Bikooh *\nTséłchííʼ Bikooh éí Naʼazhǫǫsh Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Naʼazhǫǫsh Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Naʼazhǫǫsh Hatsoh Eʼeʼaahj'igo éí kin sinil.\nTséłchííʼ Bikooh éí 36°08′08″ NHK dóó 115°25′38″ EʼE-gi bił hazʼą́.\nNaʼazhǫǫsh Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi kin naaznilígíí\nkin haalʼá/kinłání Béésh Łikoníiʼii · Dáʼdeestłʼin Hótsaa · Náhookǫsjí Naʼazhǫǫsh Hatsoh · Naʼazhǫǫsh Hatsoh · Nanistání Bił Hazteel\nbílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo Béésh Łigaii Bikooh · Dził Łigaii · Haltsooíkooh · Haʼagééd · Haʼaʼaahjí Naʼazhǫǫsh Hatsoh · Nanistánítah Tóńlį́ · Naʼazhǫǫsh Hatsoh Biyáázh · Naʼazhǫǫsh Hatsohdi siláołtsooí bichidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi · Séí Bił Halgaii · Séíhóteel · Shádiʼááhjí Naʼazhǫǫsh Hatsoh · Tó Háálį́ · Tó Hashtłʼishí Bibąąh · Tó Hashtłʼishí · Tóyáʼátʼééh Háálíní · Tʼiisyaató\nkin dah naazhjaaʼígíí Atʼaʼ Yiltʼąąʼí Ńtʼiʼí · Beʼekʼid Hazgan · Dziłtaʼtó · Hosh Tóhí · Tábąąhkin · Tó Diłhił · Tóyáʼátʼééh Háálíní Biyáázh · Tsékʼi Naʼasdzooí · Tséłchííʼ Bikooh · Tʼiisbáí Nástłʼah\nnaalyéhé bá hooghan Ahidiilíní · Naadą́ą́ʼ Bikooh


Tłʼoh binááʼ deildeełí - Wikiibíídiiya\nTłʼoh binááʼ deildeełí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dh siʼánígíí bikááʼgóó dóó Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tiaris" deiłníigo deiyózhí. Tłʼoh binááʼ deildeełí éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso, áádóó éí tłʼoh binááʼ deildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsétah giní dootłʼizhí - Wikiibíídiiya\nTsétah giní dootłʼizhí éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falco rupicolus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago dootłʼizh dóó diłhiłgo łikizh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó diłhiłgo łikizh dóó kʼíjíjin; bitéél éí yishtłizhgo łitsxo; bitseeʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nTsétah giní dootłʼizhí éí naʼashǫ́ʼii dóó łéʼétsoh dóó tsídii yázhí haalzheehgo naatʼá; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼosh ditłʼooí yildeełí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼosh ditłʼooí yildeełí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼosh ditłʼooí yildeełí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coracina javensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼosh ditłʼooí yildeełí éí chʼosh yázhí yildeeł; chʼosh ditłʼooí ayóo yildeeł.


Dahtsʼaaʼ yiłchozhii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii łibáhígíí\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicaeum minullum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii łibáhígíí éí dahtsʼaaʼ bidzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ. Łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Díí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąą; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.


Wóónaalzheehítsoh - Wikiibíídiiya\nWóónaalzheehítsoh éí wóónaalzheehí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arilus" deiłníigo dayózhí. Wóónaalzheehítsoh éí nahasdzáán bikáaʼgi naaki ałʼąą átʼéego hólǫ́.\nDíí chʼosh éí 1–1.5di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí tʼóó bíyó nteel, áádóó éí łizhin dóó łibáago naashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí bíghą́ą́ yílkʼidgo naakai. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.\nWóónaalzheehí bijáád ádaałtsʼózígíí\nWóónaalzheehí bijáád dadishooígíí


Hodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí\nHodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi dóó Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi dóó Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Upucerthia validirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił dóó tʼóó bíyó shiyish.\nHodíłchʼiltah dzootʼihí bitéél dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsinlátah chʼał bílaʼ daantélígíí - Wikiibíídiiya\nTsinlátah chʼał bílaʼ daantélígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hyloscirtus" deiłníigo deiyózhí. Tsinlátah chʼał bílaʼ daantélígíí éí 37 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł.


John 2 Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla | The New Bible.com\n2Sizi huwa 'ét'en túne' 'ut'en 'et huwa dune 'en Christ 'int'ah t'ehonózin. 1'Et whulh tat dzin suli hoh Galilee yun k'ut 'et 'ilhun keyah Cana huwhútni, 'et keyah 'et k'an nalhgha húsduke huba honélhnik. 'Et Sizi be'ama 'en chah 'et usda. 2Sizi 'ink'ez yugha hóodul'eh 'en chah hubughu nahúzdel. 3'Et njan lhghahúsduke ba honelhnik whutah 'et ndi mai too ntsol súli. 'Et Sizi be'ama yughu ninya 'ink'ez 'uyúlhni, “Aw mai too cha hít'ih.” 4Sizi 'et ndi yúlhni, “Ts'eke dant'i ka 'uyoon mba 'uhoont'ah 'et si hukwa' sudini, njan 'et 'aw suba 'et nicha'hunest'o!” 5'Et be'ama ndunnah ustlen, 'en búlhni, “Daja nuhwhúlhni hoh tuné'ooht'en.” 6'Et njan lhk'uta tse 'oosa' cho, too hiye 'ílhdzun wheni, 'et súla. Lhanah Lizwif hube 'ut'en k'ah hukw'un'a lana'huldeh wheni. 7'Et Sizi ndunnah ustlen, 'en búlhni, “Ndi tse 'oosa' cho ts'iyawh too be nadulhbun.” 'Et soo ts'iyawh budah whuts'un yanahídelhbun. 8“Aw 'et buyé' 'ahkaih 'ink'ez ndun njan howunli, 'en buts'un yéhkalh,” hubúlhni. 'Ink'ez bulah hits'un whinkai. 9Ndi too mai too suli, 'i 'aw nts'ez de hahuyalhdze ndan howunli 'en t'éoonízun, 'et whunts'ih ndunnah ustlen, 'en hiyínkai, 'en t'ehonínzun. 'Ink'ez ndet huwunli 'en dune 'at ut'i, 'en 'anih yúlhni, 10'ink'ez ndi yúlhni, “Dune ts'iyannah ndi mai too unzoo, 'i choo howu hínilhdze, 'et hukw'elh'az soo' neltsuk hutni, 'et 'ink'ez hukw'elh'az 'int'ah 'i mai too 'i bughu hínilhdze. 'Et nyun ndi unzoo, 'i 'udek'ah whuts'un ontun!” yúlhni. 11Njan keyah Cana Galilee yun k'ut whuz'ai 'et soo 'udechoo Sizi huwa 'ét'en teh whená'dit'en, 'ink'ez dádelti 'et hóbunelhtan. 'I bugha hodul'eh 'en bugha ba 'alha yint'ah suli.Jerusalem luglez whucho Sizi 'uhooket tinábunenyoot 12'Et ndúhooja hukw'elh'az Sizi keyah Capernaum huwhutni ts'ih whinya. Be'ama chah 'uja, 'ink'ez bulhutsinkah chah, 'ink'ez yugha hoodul'eh chah, 'aw sa ilah 'et hudálts'i. 13'Aw 'et wheghah whúdezulh ndet da Lizwif bukoo Yak'usda lizas Butus Lhuséya whunahulnih,#2:13 Nawhudezulh totsuk 'ilhunahowudulh 'ink'ez ndi sheep k'us unzoo 'i nahiyut'alh. Njan whewhúnhulnih hoh da Yak'usda yun k'ut Egypt ts'a hanaóobanla da. 'et Sizi Jerusalem ts'ih whénya. 14'Et luglez whucho whuna'nesdutl'oo wheyah ts'ih tézya 'et dune 'e'óoket hubunílh'en. Khunai cha, musdus cha, sheep cha, 'ink'ez dut'aiyaz cha, dove hiyúlhni, hiye 'óoket, 'ink'ez dune sooneya lhk'enáhudunedzih, 'en chah 'et 'uhut'en. 15Tl'oolhyaz be dutsus inla. 'I be khunai ts'iyawh tinaínenyoot. Sooneya lhk'enáhundunedzih chah hubuzooneya nus wheyantsut, 'ink'ez kw'uzdai chah yun tez'ai. 16'Ink'ez dut'aiyaz be 'óoket chah ndó bulhni, “K'an 'aw 'et tiná'nuhle! 'Aw se'aBá bukooyah 'et 'e'óohket bakoo whulhtsi ilah!” hubúlhni. 17'Et ndunnah yugha hoodul'eh 'et whunahulnih huwa 'uk'une'huzguz 'i daja ni, 'et ndutni, “Njan nkoo hukwa' nuszun k'et 'ants'ih siyah whudezk'un li'nust'ah.” 18Lizwif 'uhiyúlhni, “Njan nts'oh teh ne'ínt'en nts'ez na'a 'ínt'en hooncha túne' 'int'en, 'et whunénilhtun?” 19'Et Sizi ndo búlhni, “Njan bukoo whudézti nuhwheni hoolah whulhtsi 'ink'ez tat dzin inle t'eh, 'et dinaoodutés'alh.” 20'Et ndunnah Lizwif 'uhiyúlhni, “Njan koo whudézti dit lanezi 'o 'at lhk'utat naoodezut inle hoh lhaoodúlya. 'Et daja ninzun ho' dini, tat dzin whutuh zeh dinaoodutá'alh dini,” hiyúlhni. 21'Et njan Sizi bukoo whudézti howu yalhtuk hoh, dich'oh buyust'e, 'i ghu yalhtuk ho' utni ínle. 22'Et huwa Sizi Gri dázsai hubutuh dinadija hoh yugha hoodul'eh whunahulnih daja hubúlhni inle da, 'ink'ez ndi Yak'usda bughunek 'uk'une'úsduguz, 'i 'ink'ez khunek 'i Sizi ye yaílhtuk, 'i bulh daja ni ts'iyawh huba 'álha 'uhoont'ah. 23'Awhuz Jerusalem 'et zeh 'ut'en hoh njan Hubutuh Lhusíya, 'et whutah ne'whut'en, bulunah ndunnah Sizi yunilh'en nts'o túne'ut'en, 'et huwa k'us lhanah boozi huba 'alha' yint'ah suli. 24'Et whunts'ih Sizi dich'oh chah 'aw dune hubut'achanítan, t'eoobunínzun dune dahínt'ah 'et huwa. 25'Ink'ez 'aw 'uyoon dune dahínt'ah 'et ndudóoni ghaít'ah, dich'oh dune dahínt'ah chah t'eoobunínzun 'et huwa.


Dziłtah dilchʼóshiitseełchíʼí - Wikiibíídiiya\nDziłtah dilchʼóshiitseełchíʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oreostruthus fuliginosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nDziłtah dilchʼóshiitseełchíʼí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Beʼekʼidbąąsdísí bijáád łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nBeʼekʼidbąąsdísí bijáád łitsooígíí éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tringa melanoleuca" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí nineez; bijáád éí nineez dóó łitso; binááʼ éí łizhin.\nBeʼekʼidbąąsdísí bijáád łitsooígíí éí chʼosh dóó tąądee naagháhii deildeełgo naakai.


Naʼashǫ́ʼiitsoh bitseeʼ diwozhí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼiitsoh bitseeʼ diwozhí yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Bikéyahdi dóó Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ctenosaura acanthura" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼiitsoh éí 40–50di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí dinilgai.\nNaʼashǫ́ʼiitsoh bitseeʼ diwozhí yishtłizhígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó hosh bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; łahda chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Manis culionensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 12–35di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 10–35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikágí éí kááʼtsʼiní bikágí nahalingo ntłʼiz.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii tʼéiyá yildeeł.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naalkʼįhiitsoh · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naalkʼįhiitsoh\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ hazéí chį́į́shnézí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hazéí chį́į́shnézí · Hazéí chį́į́shnézí diłhiłígíí · Hazéí chį́į́shnézí íiyisígíí · Hazéí chį́į́shnézí naashchʼąąʼígíí · Hazéí chį́į́shnézí yázhí · Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah hazéí chį́į́shnézí · Náátsʼózídę́ę́ʼ hazéí chį́į́shnézí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí · Náátsʼózídę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí · Nihookááʼ wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí · Tsinlátah wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí\n[Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí] · [Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii] · [Bikéshgaan Tʼááłáʼí dóó Bikéshgaan Táaʼii] · [Chʼosh Deildeełii] · [Gah Danilínígíí] · [Jaaʼabaní] · [Magí dóó Magí Ndahalinígíí] · [Tsin Deigházhígíí]


Wóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bitéél łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypocnemis cantator" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee dóó bitsiitʼáád éí halzhin; biwos éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bikʼiiz dóó bitłʼaaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nWóláchííʼ neiłkaahii yádíłtihí bitéél łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nDíí naaltsoos 2 Yas Niłtʼees 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Hasbídítsoh ałchozhí łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídítsoh ałchozhí łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ducula bicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 16–17di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitseeʼ dóó bitʼayaa éí łizhin.\nHasbídítsoh ałchozhí łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Nahatʼeʼiitsoh - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh éí naaldlooshii bizaʼazis dahólóníjí atah daasdzoh áádóó éí bizaʼazis dahólónígíí tʼáá áłtsoʼ yilááh ádaníłtso. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii díí ndaaldeehii "Macropodidae" deiłníigo dayózhí; díí saadígíí éí "bikeeʼ dantsxaaígíí" óolyé. Nahatʼeʼiitsoh éí tʼáá áłtsoʼ daʼałchozhgo naakai áádóó éí Australia hoolyéedi tʼéiyá dahólǫ́.\nNahatʼeʼiitsoh akwíí shį́į́ ałʼąą átʼé:\nNahatʼeʼiitsoh łichíiʼii (Macropus rufus) bikąʼígíí éí 6di adéesʼeez[?] áníłnééz dóó 200 dahidídloʼ áníłdáás.\nNahatʼeʼiitsoh łibáhígíí (Haʼaʼaahjiʼígíí) (Macropus giganteus)\nNahatʼeʼiitsoh łibáhígíí (Eʼeʼaahjiʼígíí) (Macropus fuliginosus) éí 119 dahidídloʼ áníłdáás.\nNahatʼeʼiitsoh dijádígíí (Macropus antilopinus) bikąʼígíí éí łichíiʼgo naashchʼąąʼ; baʼáádígíí éí łibá.\n^ red-kangaroos.com 7 Níłchʼitsoh 2009.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 17:35


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bungarus candidus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 3–4di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii éí tłʼiish dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí naatazí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí ndaatazígíí dóó bikʼéí\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhí naatazí yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lygosoma guentheri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bijáád éí ádaałtsʼíísí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhí naatazí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Rev 9 | `USA | STEP | móra-tiyaapaq-kaqto-nakoma Áánûqtunopake wení werôq-anabike werôqa yitana mórama wiyókómá wíyôpake yuwéna marabí kukáitaq aónaraune. ánibo áítabaq abéyúmmá íma wáiq kíma ámikaae.\nóqa kaumo-káqtó-wáyúkámá Áánûqtunopake yeqtí werôq-anabike werôqa yurááe.\n1 móra-tiyaapaq-kaqto-nakoma Áánûqtunopake wení werôq-anabike werôqa yitana mórama wiyókómá wíyôpake yuwéna marabí kukáitaq aónaraune. ánibo áítabaq abéyúmmá íma wáiq kíma ámikaae. 2 miráitana wemá min-áítábáq ítuwaitana úmûmma utaimmá anón-iragoni úmûkaa utaráiye. min-áítánóbáké utain-úmúkómá abaúgáráq uwáágokaraq mamá kumayuqá aúkááye. 3 netuqyaa-táí-wámmá pítaaqa min-úmúpíké yuwéta marabí kukááe. miráitata yemá akoqnááma matáama miráuma uwabaaikóní akoqnááraq umá matááe. 4 ánibo yemá maará téta aamá matááe: “karaatatááqá íma namá ánatera máqte-qtataaqa maa-márábí karútaina-yataarabi yaamé íma namá ánataaro. miráimanibo mi-káyúkámá yúwáayakaq Áánûqtuni awaaméq-yátááqá íma matáiya-kayukama yenamáa yúpuyoro. 5 maa-káyúkámá yíqa í-yátááqá móra-tiyaapaq-wiyokon-arupi yimínômanibo yemmá íma yíkamma púyoro.” téna maan-áímmá matááe. ánibo mi-kákómá waayúkama anómma yíqa yímikaimma miráuma uwabaaikómá yúpuitata yíqtaba oníkáá uráiye. 6 mi-kánááráqá waayúkama puíáqtábá abáá-inomanibo íaonanoe. mi-kánááráqá áraimma puí-yátááqtábá ôriq umá yikánîmanibo puí-yátáákómá yeqtôpake péqmare kóiniye. 7 kemá mi-pítááqá aónáúnama oótigoma ááiqa ínéna yokaa iníkáá urááe. yeqtí yiqnókómá áwáarara kain-óqtákáá-kámóqá urááe. yóíkoma miráuma waayúka óíkaa uráiye. 8 yiqnótáugoma ayáqtááqa miráuma aaratí yiqnótáuraa uráiye. ánibo yíwáyaakoma miráuma anón-awaabiq-putigoni (arááyane) áwáyaakaa uráiye. 9 yíqtaaraqa aakaqá akoqnáá umá (káápaaraa) kúberaawana yaáyákoma miráuma netuqyaan-áyárémmá oótigoma kúma ááikaq yabitimáena kéwitana kabámînikaa umá wenáama anókariq uráiye. 10 yemá uwabaaikóní améráakaa umá uwaaqá yiméráan aqtóráq wáqe-uraiye. yetíméráapi waayúkama yúpui-akoqnaama móra-tiyaapaq-wiyokoni-arupi wáqe-uraiye. 11 yeqtí yabíkái-naqa wemá min-áítábáq abéyúmmá íma waéna kaqtó-naqiye. Íbaru-wayukati yáabimma mi-káqtó-nákóní áwîqa Áábaronie. ánibo Karíki-aipimma Aapórionie. 12 áqnáae-tiru-kanaama ánataguraimanibo kaayaq-tírú-kánáámá anaaékaq pááq íniye.\nabapaké móra-kaqto-nakoma wení werôq-anabike werôqa yuráiye.\n13 abapaké móra-kaqto-nakoma wení werôq-anabike werôqa yumátúwáitaq itaúnana kímora-ama kaayaqté-kaayaqte-yaummatapike kaayaqté-kaayaqte óqtan-awayaakoni aúkáapimma Áánûqtukaq amí-yátááqá ámê-taareraqa áwáarara kain-ótáq-táárémá Áánûqtun aúbáq min-ámá 14 abapaké móra-kaqto-nakomma timá-amitana wení werôq-anama matórái-waigoma timá ámikaiye: “Áánûqtunopake kaayaqté-kaayaqte kaqtó-wayukama anó-nomma Yúpárêti-nokaq ánnáma matáamma emá kanaaráq iyúwénata kóro.” téna timá ámikaiye. 15 wemá Áánûqtuni kaayaqté-kaayaqte-kaqto-wayukama iyúkaimma yemá yokaa éta máqtemma aarawaamá mamá kaumo ánáaiq owata móra-annama yíkamiyata puínoe. mi-káqtó-wáyúkámá yemá mi-kánááyábá mi-túpááyábá mi-kíyóqtábá min-áúqtábá yokaa uráaqtababoata yemmá iyúkaiye. 16 ánibo oóti ámûraaqa ááiq-wayukama máa-kayukama netuqyaa táwîgani (200 mírioni) kegébâ ayuraa pááq uráiye. miráitaq nôraq umábiyo téq ítaraune. 17 ánibo kemá miráuma kaikáá umá min-ótímá aónáúnata waayúkama min-ótí ámûraaqa máe-kayukati yúyawaakoma mirá-uraiye. waayúkama akoqnáá-puyaqa kúbekaama iragóráá tágama yóíkomma eqábuma miráuma-wayukama máqe-uraae. máqten-otigoni aqnómmá miráuma anón-awaabiq-putima (arááyane) aqnókáá uráiye. ánibo yóyaupike abááq-írágógáráq úmûkogaraq uwaaq-áítógáráq yá-uraae. 18 maami-káúmó-táwí-yátáákáké máqte-kayukama kaumo ánnáiq owana móra-annama yíkamowata pukááe. miráowana min-írágógáráq úmûkogaraq uwaaq-áítógáráq oótigoni yóyaupike pááq-umayikaraae. 19 máqten-otigoni akoqnááma yóyaupikaraq yiméráapikaraq wáqe-uraae. yiméráakoma miráuma iraakabayaakáá uráitana óq-aqnomma wáqe-uraiye. miráitata minnárake waayúkama kéyupuiye. 20 máqtemma káqo-kayukama maami-káúmó-táwí-yátáápíkémmá ípukaama yemá yirummá íwaereta yemá iyáánapo tarôq o-qtátáákómá yinaaémma íyumakaraae. ímiye. yemá waátágokaq aágokaraq tíq-tiq kéeta yemá mi-qtátáákómá áwáarara kain-óqtánápógáráq paá óqtanapogaraq yaanapógáráq iyáánapo tarôq o-qtátáákókáq yúyánámmá kémaraae. mi-qtátáákómá aúramma íaonena aamá íitena uréire íurai-qtataaqa máqtemma yaaguyakááe. 21 mi-káyúkámá yaímma-wayukama yíkamma puyéta uwaatagáánîq éta kebó-yátááqá waréta moyámmá mayéta uráámanibo mi-qtátáákóqtábá íma yirummá éta waékááe.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco dussumieri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bizééʼ éí łitso; binááʼ éí diłhił.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí bijáád dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí bijáád dootłʼizhígíí\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí bijáád dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi dóó Tółáníinii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrobates tinctorius" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bijáád éí yágo dootłʼizh łeh; binááʼ éí diłhił.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí bijáád dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chitra indica" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 30–40di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dahiitį́hii dootłʼizhí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii dootłʼizhí bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Bikéyahdi dóó Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdi dóó Tééhnii Bikéyahdi dóó Naakaii Tábąąhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amazilia candida" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 2.5–3.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí kʼíjíjin.\nDahiitį́hii dootłʼizhí bitéél łigaaígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́ (tʼáá hozhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí); ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Columba livia" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 11–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizhgo łibá; bikʼos éí dootłʼizhgo disxǫs; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí dootłʼizhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.\nLast edited on 8 Ghąąjįʼ 2021, at 17:29


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsinyiʼ ayáásh - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsinyiʼ ayáásh\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsinyiʼ ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Camarhynchus parvulus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí łibáago yishtłizh; bitéél éí dinilgai.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tsinyiʼ ayáásh éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼilátah hózhóón dóó tsin bitʼąąʼ dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alauda gulgula" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitéél éí dinilzhingo łikizh; bidaaʼ éí diniltsxo.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsineeshbízhii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsineeshbízhii bizééʼ łigaaígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsineeshbízhii bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cormobates leucophaea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai dóó diłhiłgo łikizh; bidaaʼ éí łibá.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsineeshbízhii bizééʼ łigaaígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Naʼastsʼǫǫsí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí naʼastsʼǫǫsí yaa halneʼ dooleeł. Naʼastsʼǫǫsí náánáłaʼígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\ndóó Mus dóó\nNaʼastsʼǫǫsí (éí doodaiiʼ éí naʼatsʼǫǫsí) éí bidił daazdoíjiʼ atah yisdzoh. Nááná éí tsin deigházhíjiʼ ałdóʼ atah yisdzoh. Naʼastsʼǫǫsí łizhinígíí éí jį́ʼaniʼįįhí wolyé ałdóʼ.\nNaʼastsʼǫǫsí éí ákwíí shį́į́ áłʼąą átʼé: ndaʼałkaahí éí "Mus" dóó "Peromyscus" dóó "Sigmodontinae" deiłníigo dayózhí.\n1 Diné Bikéyahdi naʼastsʼǫǫsí hadahóólįįdígíí\n1.1 Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ\n2 Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí\n2.1 Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ\n3 Shádiʼááhdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí\nDiné Bikéyahdi naʼastsʼǫǫsí hadahóólįįdígíí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nNáhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí naʼastsʼǫǫsí hadahóólįįdígíí éí "Peromyscus" daolyé, nidaʼałkaahí bikʼehgo, áádóó éí 55 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą átʼé.\nDíí naʼastsʼǫǫsí éí binááʼ ntsaa, áádóó éí dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ; bijáád dóó biteeldę́ę́ʼ éí daalgai łeh. Bitsʼíís éí 3–6di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 2–8di asdzoh[?] áníłnééz dóó ditłʼoʼ.\nDíí naʼastsʼǫǫsí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeełgo naakai.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí éí "Mus" daolyé, nidaʼałkaahíkʼehjí. Nidaʼałkaahí ádaaníigo díí naaldlooshii éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hadahóólįįd daaní; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼdi dahólǫ́ — tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Díí naʼastsʼǫǫsí éí 40go da ałʼąą átʼé.\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Tsin Deigházhígíí→ Naʼastsʼǫǫsí Ndahalinígíí ↓\nDíí naʼastsʼǫǫsí tsintahgi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi naakai łeh, áádóó éí bílaʼashdlaʼii bikin dah naazhjaaʼígi ałdóʼ naakai. Azhą́ nihookááʼ naakai łeh ndi, łahda ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ dóó tsinlátahgi naaldeeh ałdóʼ.\nDíí naʼastsʼǫǫsí éí ałʼąą áátʼeełii: łaʼ éí daalgai, łaʼ éí daalbá, náánáłaʼ éí daalchííʼ. Bitsʼíís éí 2–5di asdzoh[?] áníłnééz, bitseeʼ éí bitsʼíís aheeníłnééz.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nShádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi naʼastsʼǫǫsí dahólónígíí éí "Sigmodontinae"-jįʼ atah daasdzoh. Łaʼ éí łéʼétsohgi ádaníłtso dóó naadoobooʼíinii ndahalin. Bitsʼíís éí 3–10 áníłnééz, áádóó éí łibá dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh.\nTʼáá díí tʼéiyá ndaʼastsʼǫǫsí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai: łahda naaldlooshii yázhí (naʼashǫ́ʼii da) haalzheeh.


Tłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí\nTłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Laticilla burnesii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí dinilzhin dóó nineez; bidaaʼ éí łibá.\nTłʼohtah chʼizhaazhii bitłʼaakááʼ dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish chį́į́shchʼį́dígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiish chį́į́shchʼį́dígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tlʼiish chį́į́shchʼį́dígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ficimia publia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tlʼiish chį́į́shchʼį́dígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bizééʼ łigaaígíí\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prinia sylvatica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád dóó binághah éí diłhiłgo yishtłizh; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bizééʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsinyiʼ dahiitį́hii bizééʼ tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ dahiitį́hii bizééʼ tsédídéhígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calliphlox mitchellii" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 2.5–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitéél dóó bitłʼaakááʼ éí dinilgai; bizééʼ éí tsédídéehgo dootłʼizh.\nTsinyiʼ dahiitį́hii bizééʼ tsédídéhígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coelognathus erythrurus" deiłníigo dayózhí.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał łeh; tsídii biyęęzhii ałdóʼ yiyą́.


Naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bideeʼ yilzhólígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bideeʼ yilzhólígíí éí naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Kinyongia tenuis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łitsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bideeʼ éí tʼóó bíyó yilzhólí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí ntsxaa.\nNaʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii bideeʼ yilzhólígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Jádídlǫ́ʼii ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nJádídlǫ́ʼii ntsxaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campylorhynchus chiapensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bizééʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nJádídlǫ́ʼii ntsxaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nátsʼiingoʼí bizééʼ dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNátsʼiingoʼí bizééʼ dinilzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platysteira cyanea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bizééʼ éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; binátsʼiingoʼ éí łichxííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nNátsʼiingoʼí bizééʼ dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Yádíłtihii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nYádíłtihii łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Smicrornis brevirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitéél éí łitso; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nYádíłtihii łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah dibéłchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alopecoenas beccarii" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Binághah éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bitʼaʼ éí diłhił. Bidaaʼ éí doo nineez da.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí binághah dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ deildeeł.


Tsinyiʼ chʼał bizéétsʼósí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ chʼał bizéétsʼósí łikizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cophixalus petrophilus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo łikizh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nTsinyiʼ chʼał bizéétsʼósí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼíshiibeezhii bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼíshiibeezhii bizééʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Machlolophus holsti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bizeéʼ dóó bítááʼ dóó bitéél éí łitso; bidaaʼ éí łizhin.\nChʼíshiibeezhii bizééʼ łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii łizhin dóó łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii łizhin dóó łitsxooígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii łizhin dóó łitsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pitohui dichrous" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii łizhin dóó łitsxooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł, dóó chʼil bijeeh yidlą́; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsʼíʼiichilí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsʼíʼiichilí łizhinígíí éí tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scatopsidae" deiłníigo deiyózhí. Tsʼíʼiichilí łizhinígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí); áádóó éí 250 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 0.6–5 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí łizhin, bitʼaʼ bigháhootʼį́. Chʼil bijeeh dóó dííłdzid dóó tsin éí bichʼiyąʼ.


Dziłtah noolchʼóshii - Wikiibíídiiya\nDziłtah noolchʼóshii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cinnycerthia unirufa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.\nDziłtah noolchʼóshii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


ANIMÁCIJóóó! – Animációs körkép – Magyarország 2005\n2006. április 15. · írta Magyar-Ábel Ágnes


Dǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binákʼee łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binákʼee łigaaígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melaenornis fischeri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó binághah éí diłhił; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíłbáhí binákʼee łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Tsídii hałbįʼí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii hałbįʼí łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prionodura newtoniana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bikąígíí éí bitsʼíís łitso; binákʼee dóó bítááʼ dóó bitʼaʼ éí diłhiłgo łitso; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dinilzhin dóó bitłʼaaʼ halbá.\nTsídii hałbįʼí łitsooígíí éí hashkʼaan dijéʼé dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Níyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí yizhólígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí yizhólígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pterodroma mollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; binákʼee dóó bidaaʼ éí łizhin.\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí yizhólígíí éí łóóʼ yázhí deilghał.


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ ayáásh tseentélí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ ayáásh tseentélí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel Bikáaʼdi Kéyah Ałhidadiidzooígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhipidura kubaryi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binátsʼiin éí łigai; bizééʼ éí halzhin; bitseeʼ éí nteel; bidaaʼ éí diłhił.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ ayáásh tseentélí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizábąąh halkizhígíí - Wikiibíídiiya\nnaʼashǫ́ʼii bizábąąh halkizhígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizábąąh halkizhígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonocephalus robinsonii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bizábąąh éí łigaigo halkizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizábąąh halkizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Heb 2 | `AUY | STEP | Maníkón-ááninko wíyómpaken-kisau-waasi íyáákaraintafeta éraiꞌ-aaisaamo ísaraunda-aai fasiꞌámai taꞌótoreta minááí ifátuwaunafosaanifo imáyáasa úmaeta iyónaumne.\nSáwíꞌo úmaimo méraundafinkenta Ísuma kaweꞌ-ámpátáámó mésínkáíwain-aai.\n1 Maníkón-ááninko wíyómpaken-kisau-waasi íyáákaraintafeta éraiꞌ-aaisaamo ísaraunda-aai fasiꞌámai taꞌótoreta minááí ifátuwaunafosaanifo imáyáasa úmaeta iyónaumne. 2 Maníkóní ámáámba wíyómpaken-kisau-waasi siyáan-amaamba éraiꞌ-aai póna taráíyaawiye ímbo arááíwakaawiye sáwí-meyamba arupíse úmai tímakaiye. 3 Énifo Maníkó séna sáwí-imayaafinkemba kaweꞌ-ámpáꞌá métinkanae séna minóráá-kísáúsáféna ááninko kentáásí Fasiꞌaénkómbá aiꞌmarówana marapáꞌá kunkáiye. Minórááꞌ-ááímó ísámaimo ifátuwetaamo éta éraiꞌa sáwí-meyamba kentááfáꞌó tínda ínta aseránaumne. Aifaꞌá Fasiꞌaénkó minórááꞌ-ááí simátimuwasa ísaraan-kwaasi simásímúwata 4 minááí éraiꞌ-aain-iye sendasáfénasa póna Maníkó fasiꞌaémbá timúwasa fíꞌo-fiꞌon-kisau ímbo awánaraunda-kisau sááꞌo ún-kisau máúwana Maníkó wení imáyáafinkemba wení Ufaen-ámútánkó túwaꞌnai úwasa miyán-kísáú maiyáawe.\n5 Méraiyan-kwaasisafeꞌa súne. Ímba wíyómpaken-kisau-waasin-ifo wenááninkomba íyáfasinankaraimba póna wemá waásiyaꞌa káráwiyaiye. 6 Minááísáféná moóráwigo Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna\nManíkóo waási sáwísamba owá nóra séwa miwísáfé imáyáa éwa waási sáwísamban-ofo nóra séwa miwíyáꞌá wégarawiyono. 7 Wíyómpaken-kisau-waasi tínaaempaꞌa\nwaási mótinkaanasa kárikaꞌa mifáꞌá\nméraafo káféꞌa óraaꞌa uwátinkaanana\ntúwíko óraaꞌa isá 8 íyáfasintinkaraanasa\nagaimaréna séna Maníkóo íyáfasintinkaraanasa seyaafá-tántáákáꞌá wégarawiyowe siyáimba ímba moórá-tantaaꞌa ifátuwesa seyaafá-tántáákáꞌá kanaaꞌó wégarawiyonta káféta ínta wétuwanaumne. 9 Énifo Ísuni áwáusa awánaraumne. Maníkó kárikaꞌa wíyómpaken-kisau-waasi tínaaempaꞌa Ísumba móankarena aiꞌmarówana marapáꞌá kumbéna seyaafáꞌ-wáásísáféna imáyáa úwasa áíꞌo úniꞌa uwánkówana puwúwana mindásafena Maníkó óraaꞌ-awiꞌa simánkena áwíꞌa óraaꞌa uwánkaraiye. Maníkó úwoi túwaꞌnai ónae séna Ísumba aiꞌmarówana marapáꞌá kumbéna seyaafáꞌ-wáásísáféna imáyáa éna pukáiye.\n10 Ísumba áíꞌo úniꞌa uwánkóntafeꞌa imáyáa éꞌa séꞌa Maníkó seyaafá-tántáákóní áwáugoma póna seyaafá-tántááꞌá úmarena séna sámo kain-áémpáꞌá sáwífaꞌ-waasi méraiwae séna sáwí-imayaafinkemba faútinkena sámo kain-áémpáꞌá métinkaindawisafena Maníkó kanaán-iye súwasa Ísumba áíꞌa úniꞌo uwánkómba mindásafena sásáꞌ-íꞌa uráiye. Maníkó miyámó uráimba kaweꞌá uráiye súne.\n11 Ísu waásisa Maníkóndé-iꞌo uwásínkáíwaisaawe Maníkóndé-iꞌa uwásínkáíwaiye Maníkó mimbórá tifowámá intáféna Ísu séna kesúnafaraawimban-owe siyáin-aai ímba sáwí-imayaa éna kaweꞌ-ímáyáá wéiye. 12 Mindásafena moóráwigo Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna\nManíkóo enáái kesúnafaraawimba simátimeꞌa túwaandu íyankaꞌa imó sendaráꞌá\nenáwíꞌa mósá maránaumne\nséna 13 moóráfaꞌa agaimaréna séna\nséna moóráfaꞌa agaimaréna séna\nManíkómó símakain-iyampoi keséꞌa méraawe\n14 Maníkómó ámakain-iyampoisafenamo siyáimba mararákén-kwáásímó onten-áúwawaawaraꞌa Ísu ména séna waántáwanko waásimo puwíya-fasiꞌaembo tokáimba taíꞌásuwanaumne. 15 Aasiyaasí puwónaumne-imayaamo ésamo táátafesamo owanamó taꞌótokain-imayaa faútinkanaumne séna puwéna íyáfasinena waántáwankomba íyáákaraiye. 16 Éraiꞌa ímba wíyómpaken-kisau-waasisafenanifo Émbaramumo Maníkón-aaisafenamo amankúnkúmbo uráintemba kesáámó miyámó úndawisafena súwaꞌnai índasafenasa miyáumai pukáiye. 17 Kentáásí aifaꞌ-ámáán-káwáágó éna kentáásáféna imáyáa éna Maníkómpáꞌá aaí símai kaweꞌá éna aruntá uwásinkenasa kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwénasa miyámó índasafena marapáꞌá kuména waási áúwawaawaraꞌa ména wenáúnafaraawinte kesáámó úndantenta miyáumai ména súwaꞌnai índa-amba mimbórá-ámbó wéraintafena miyá uráiye. 18 Ááémo marapáꞌó méronkaꞌa sáwí-aaimo sínda ísareꞌa áíꞌo índa-iꞌa uwánkanae sésa áísai úmaesa wéiyesa áíꞌo úniꞌa uwánkaraamba ímba sáwí-ampaꞌa kuráimba pósa kentáásáfésa sáwí-aaimo síyamba isánae sésamo ombá kanaaꞌá wésuwaꞌnai-iye.


Heb 1 | `USA | STEP | taíbaq-marupaqa taígani-aipaqa naayóbáqá Áánûqtu watáama títaubikoma timá yímikaiye. wení amuné-wáyúkábí timá yímikaiye.\n1 taíbaq-marupaqa taígani-aipaqa naayóbáqá Áánûqtu watáama títaubikoma timá yímikaiye. wení amuné-wáyúkábí timá yímikaiye. 2 íbêqa írêq-yupaama Áánûqtuma watáama wení áanikopi timá tímikaiqtaae. wenáanikaraq máqte-qtataaqa maragaráq wíyôkaraq tarôq uráimma Áánûqtu maami máqte-qtataaqa wenáanikoma ámikaiye.\n3 Áánûqtu ómmá máitana\nÁánûqtu wenáanima wenáaimma matáitana\nwení watáagoma akoqnáá kéitana\nmútûq máá-marabima wení akoqnáágoni\nkúmiq-yataaqa mamá paábaqa mamá tiyuwénataa\nwemá áqnáabaq uyátárai-nakoni\nayáánurapaqa maráq máqe-uraiye.\náanikoma Áánûqtuma wení márûpake kaqtó-wayukama uyátáraiye.\n4 Îtuma aboánáwîkaqa matáitana maamin-áwíqá áqnáabaq máiye. Áánûqtu wení márûpake kaqtó-wayukama yetíwîqa anaaépaq mááe. 5 mórama kaqtó-nákóqtábá wenôpaqa Áánûqtu mirá-tiraiyo?\níbêq-yupaama kemá tiráunaboa\nketáaniko emmá mamá pááq urááne.\nténa mirá Áánûqtu móra kaqtó-nakoma wení márûpaq timá ámikaiyo? ímiye. 6 Áánûqtuma wení áqnáabaq-iyapoma áwíqmena maa-márábí kúmitana agamatán-áípí wé tiráiye:\n“Áánûqtu wení máqtemma kaqtó-wayukama\nwení márûpake wekáq\nténa Áánûqtu tiráiye. 7 Áánûqtuni agamatán-áúbá-wánnáábí kaqtó-wayukayaba wení márûpaqa kétiye.\n“wení kaqtó-wayukama uwááraa káuqyikena\nmarabí-káyúkáyábá yíwáqnaa íyábá\nira utakáá káuqyikaiye.”\nténa 8 ááqibo wenáanitaba kétiye:\n“Áánûqtuo, ení akoqnááma máqte-tupaa\není maa-márá yabíqma\níráqôniq umá kémaene.\n9 íráqômma yanaí-yátáákón áaimma kákaimanibo\ntáwîqtaba íma kákaiye.\nmiráipoana ení Áánûqtuma\nmú mikákáá uyátárai-nakoma\níráqô-maqtawema aqnókáqá atí-akarainikaa umá\nemá mamá múma\nténa tiráiye. 10 aúba-wannaabi ókaraq kétiye:\nmaa-márá tarôq umá\nwíyômma enayáápike tarôq umákaane.\n11 wíyôkaraq maa-márágáráq mamá\nemá aati-aati-yúpáámá paá mánone.\nwíyôkaraq maa-márágáráq mamá\n12 unáákáqtôma yatánáátá umágínikaa\nwaéqma ínóne. ááqibo\nemá íma waéqma miráinonamanibo\nmatúq-matuq umá paá mánoe.”\nmirá téna Áánûqtuni aúba-wannaabi kétiye. 13 abo Áánûqtu wení kaqtó-nakoma mórama wé téna timá ámikaiyo?\n“emá ketiyáánurapaq maraq mááo.\nabo anaaékaq ení namuro-wáyúkámá\není aménáápáqá maránúne.”\nÁánûqtuma móra kaqtó-nakoma mirá téna timá ámikaiyo? imiye. 14 máqte kaqtó-wayukama Áánûqtunopake aágoma mááe. máqtemma náayuwabi wenáamo yabiyína-waigo yiwiránî-kayukama yemmá yíwáqnaa ínéna kétima-yikaiye.


Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí - Wikiibíídiiya\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Tsinlátah chʼał Chʼał dahataałígíí dóó bikʼéí Chʼał dahataałígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ahééháshį́įhdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudacris hypochondriaca" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsin Béelʼáhíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nTsin Béelʼáhíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nKinłání Tsin Béelʼáhí Kinłání\n35°14′35″ NHK dóó 112°08′05″ EʼE-gi bił hazʼą́\nTsin Béelʼáhíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Hoozdo Hahoodzodi bił hazʼą́; Dookʼoʼoosłííd Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 6,738 bílaʼashdlaʼii Tsin Béelʼáhídę́ę́ʼ Dookʼoʼoosłíídgóó dóó Cháʼoł Ląʼígóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\n^ 1.0 1.1 amtrak FY2015\nTsin Béelʼáhíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


"Enculéééééééééééééééééééééééééééééééééé !!!!!!!!!!!" Nous sommes tous des pêcheurs bretons ! ;) Brunz


Ałtį́į́ʼ jikʼaashí áłtsʼózígíí (chʼil) - Wikiibíídiiya\nAłtį́į́ʼ jikʼaashí áłtsʼózígíí (chʼil)\nAłtį́į́ʼ jikʼaashí áłtsʼózígíí *\nAłtį́į́ʼ jikʼaashí áłtsʼózígíí éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí dóó Biʼééʼ Łichííʼí dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Equisetum arvense" deiłníigo dayózhí.\nAłtį́į́ʼ jikʼaashí (chʼil)\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 21:55


Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí - Wikiibíídiiya\nTʼáá łichíʼígo náʼagéédí\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Tsin Deigházhígíí→ Dahsání dah Yikahjí Tsin Deigházhígíí ↓\nBilagáana bizaadjí éí “naked mole rat” wolyé.\nTʼáá łichíʼígo náʼagéédí éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí éí "Heterocephalus glaber" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí łéʼétsoh ndahalin, áko ndi éí bighaaʼ ádin; binááʼ ałdóʼ doo dahólǫ́ǫ da. Bitsʼíís éí 3–4 inch áníłnééz\nWikispecies Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí yaa halneʼ shį́į́.\nTʼáá łichíʼígo náʼagéédí beʼelyaaígíí Wikimedia Commonsdi dahólǫ́ǫ́ shį́į́.\nHáadishąʼ Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí danílʼį́?\nBeeʼeldííl Dahsinildi naaldeehii danílʼínídi\nBiniiʼnoodǫ́zí · Dahsání · Dahsánítsoh · Shádiʼááhdę́ę́ʼ dahsání · Dlǫ́ǫ́ʼ bitseetłʼooígíí · Dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí · Tsékʼi dlǫ́ǫ́ʼ · Gahniiʼí ntsxaaígíí · Gahjaaʼí bitseeneezígíí · Ghą́ą́ʼnoodǫ́ǫzii · Kézhoozhʼilí · Kʼiiznoodǫ́ǫzii · Łéʼétsoh beeniʼíhoniitaahígíí · Łéʼétsoh bitseeʼ ádinígíí · Łéʼétsoh bitseetłʼooígíí · Łéʼétsoh yił aheełtʼéhii · Lókʼaaʼ yigházhígíí · Nááʼtsʼózídę́ę́ʼ tsétah hazéí · Séígi náʼagéédí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chaaʼ · Shádiʼááhdę́ę́ʼ náʼagéédí · Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Niʼtátʼah ndaaldeehiiDaʼałchozhígííDahsání dah Yikahjí Tsin DeigházhígííNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ NdaaldeehiiDoo Ndahałtingi dóó Hóółtseiigi Ndaaldeehii\tNavigation menu\nEnglishEspañolالعربيةAsturianuবাংলাBrezhonegCatalàCebuanoČeštinaDeutschEestiEsperantoEuskaraفارسیFrançaisGaeilgeItalianoעבריתLatinaLëtzebuergeschLietuviųMagyarNederlands日本語Norsk bokmålPolskiPortuguêsРусскийSimple EnglishСрпски / srpskiSuomiSvenskaTürkçeУкраїнськаTiếng ViệtWinaray中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 8 Wóózhchʼį́į́d 2013 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsídii naʼałkǫ́ʼí áłtsʼíísígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii naʼałkǫ́ʼí áłtsʼíísígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahji Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aethia pusilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ.\nTsídii naʼałkǫ́ʼí áłtsʼíísígíí éí tsédáaʼdi dah náʼásoł, áádóó éí tónteel biyiʼdi chʼosh haalzheehgo ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ (taah daalnood).


Náátsʼózídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii\nNáátsʼózídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Porzana paykullii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitsiiʼ łichííʼ; bikʼiiz dóó bitłʼaaʼ éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá; bijáád éí nineez.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.


Tsídiiłhiłii bitseeʼ deeshgizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłhiłii bitseeʼ deeshgizhígíí\nTsídiiłhiłii bitseeʼ deeshgizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vidua interjecta" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin dóó dootłʼizhgo disxǫs; bitseeʼ éí ayóo nineez dóó deeshgizh; bitéél éí halchíiʼ łeh; bitłʼaaʼ dóó bitsiiyah éí łigai. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsídiiłhiłii bitseeʼ deeshgizhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Daatsohí yishtłizhí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDaatsohí yishtłizhí łibáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí Daatsohí daashtłizhígíí\nDaatsohí yishtłizhí łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Saltator coerulescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí yizhtłizhgo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó ntsaa.\nDaatsohí yishtłizhí łibáhígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sus philippensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–4di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; bitsiitʼáád dóó binághah éí ayóo diʼil; bitéél éí halbáa łeh.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní éí chʼil bikétłʼóól dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yishtłizhígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius dunni" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Dziłtah wódayiitsahí - Wikiibíídiiya\nDziłtah wódayiitsahí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mecocerculus" deiłníigo deiyózhí. Dziłtah wódayiitsahí éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsin bigaan yąąh dzootʼihí bitseeʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsin bigaan yąąh dzootʼihí bitseeʼ dibéłchíʼígíí\nTsin bigaan yąąh dzootʼihí bitseeʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microxenops milleri" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Microxenops"-jí atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí dinilbá; bidaaʼ éí łiba.\nTsin bigaan yąąh dzootʼihí bitseeʼ dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:23


Náátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah\nNáátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus coreanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.


Tsintah tłʼaałtsoii dootłʼizhí - Wikiibíídiiya\nTsintah tłʼaałtsoii dootłʼizhí\nTsintah tłʼaałtsoii dootłʼizhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chlorophonia cyanea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bikąʼigíí éí bitłʼaaʼ dóó bitéél dóó bitsiitʼáád łitso; binághah éí yágo dootłʼizh; bidaaʼ éí łibá.\nTsintah tłʼaałtsoii dootłʼizhí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ dóó dahtsʼaaʼ yiłchozh; łahda chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaashiyishí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaashiyishí dinilzhinígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaashiyishí dinilzhinígíí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lophotibis cristata" deiłníigo dayózhí.\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiidaashiyishí dinilzhinígíí éí chʼosh deildeeł, dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał.


Niʼkáágóó noołnahii bitéél łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNiʼkáágóó noołnahii bitéél łibáhígíí\nNiʼkáágóó noołnahii bitéél łibáhígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gallirallus striatus" deiłníigo dayózhí. Niʼkáágóó noołnahii bitéél łibáhígíí éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi holǫ́, adóó éí doo naatʼáa da łeh.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo yistłʼin; bitéél dóó bizééʼ łibá; bitsiiʼ éí halchííʼ; bijáád éí nineez.\nNiʼkáágóó noołnahii bitéél łibáhígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼał dóó naaldlooshii yázhí deilghał ałdóʼ.


Yádíłtihii binákʼee łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nYádíłtihii binákʼee łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia conspicillata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼee éí łigai; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nYádíłtihii binákʼee łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó binákʼee łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó binákʼee łitsooígíí\nTsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó binákʼee łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Selenidera spectabilis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bikąʼígíí éí bitsiitʼáád tsédédéehgo dootłʼizh; binákʼee éí łitso; bitʼaʼ dóó binághah éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ.\nTsídiizhiin bidaatsoh naashchʼąąʼí dóó binákʼee łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł łibáhí bikʼos yiitásígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł łibáhí bikʼos yiitásígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Chʼééh digháhii dóó Tsisteeł Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí\ntsisteeł łibáhí bikʼos yiitásígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł łibáhí bikʼos yiitásígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelusios sinuatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł łibáhí bikʼos yiitásígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼos yiitásígíí


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí biwos halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí biwos halchíʼígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí biwos halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Tsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lamprotornis nitens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh dóó disxǫs; binákʼee éí halzhin; biwos éí diłhiłgo halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí biwos halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.\nChʼagii disxǫsí biwos halchíʼígíí


Tó wónaanídę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Tłʼiish báhádzidígíí Séítah tłʼiish bichóhí\nTó wónaanídę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cerastes cerastes" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 10–24di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTó wónaanídę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Chʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí (chʼosh bitsʼaʼí) - Wikiibíídiiya\nChʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí (chʼosh bitsʼaʼí)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí chʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí (chʼosh bitsʼaʼí) yaa halneʼ dooleeł. Chʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí (tónteel chʼosh chʼééh digháhii) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nChʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mytiloida" deiłníigo deiyózhí. Chʼosh diichiłí bitsʼaʼígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 130 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí bitsʼaʼ łizhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh. Tsékááʼ dóó tábąąhgi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tábąąh naalzheehii Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii\ntábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corythornis vintsioides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizh; bitéél éí łichííʼ; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii bitéél halchíʼígíí · Tábąąh naalzheehii bizéédzísgaaígíí · Tábąąh naalzheehii łichííʼ dóó dootłʼizhígíí · Tábąąh naalzheehii łizhin dóó łigaaígíí · Tábąąh naalzheehii noodǫ́zígíí · Tábąąh naalzheehii yázhí · Tábąąh naalzheehii yistłʼinígíí · Tábąąh naalzheehiichilí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh bitsiiʼ yistłʼinígíí · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh dinilzhinígíí · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ tábąąh naalzheehii · Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh bitʼaʼ dootłʼizhígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiitsoh dinilbáhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tábąąh naalzheehii · Náátsʼózídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii noodǫ́zígíí · Tábąąh naalzheehii bidaanézí · Tábąąh naalzheehii bidaatsohí · Tábąąh naalzheehii bidaaʼ łitsooígíí · Tábąąh naalzheehii binághah dinilzhinígíí · Tábąąh naalzheehii binághah halchíʼígíí · Tábąąh naalzheehii binághah halzhinígíí · Tábąąh naalzheehii binákʼee halzhinígíí · Tábąąh naalzheehii bitéél diniltsxooígíí · Tábąąh naalzheehii bitéél dootłʼizhígíí · Tábąąh naalzheehii bitłʼaaʼ łitsooígíí · Tábąąh naalzheehii bitseeʼ dootłʼizhígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiiʼ diłhiłígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiitʼáád halzhinígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiitʼáád yishtłizhígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiiyah halchíʼígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiiʼ dinilbáhígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiiʼ halzhinígíí · Tábąąh naalzheehii bitʼaʼ dinilzhinígíí · Tábąąh naalzheehii bizééʼ łigaaígíí · Tábąąh naalzheehii dootłʼizh dóó łigaaígíí · Tábąąh naalzheehii łigaaígíí · Tábąąh naalzheehii łikizhígíí · Tábąąh naalzheehii łitsxooígíí · Tábąąh naalzheehii tseenézí bitsiiʼ dibéłchíʼígíí · Tábąąh naalzheehii tseenézí diłhiłígíí · Tábąąh naalzheehii tseenézí dootłʼizhígíí · Tábąąh naalzheehii yishtłizhígíí · Tónteel Łichíʼídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii · Tsinyiʼ tábąąh naalzheehii\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii yázhí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí · Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí · Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii łichíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh naalzheehiichilí · Tábąąh naalzheehii bidaaʼ łichíʼígíí · Tábąąh naalzheehii bítááʼ noodǫ́zígíí · Tábąąh naalzheehii bitłʼaaʼ łigaaígíí · Tábąąh naalzheehii bitsiitʼáád halchíʼígíí · Tábąąh naalzheehii dootłʼizhgo disxǫsígíí · Tábąąh naalzheehiichilí yistłʼinígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼgi kéyah dah ndaaʼeełídę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh ndaalzheehii


Tsxilghááh ntsaaí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsxilghááh ntsaaí yishtłizhígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ahééhałtį́įhdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicamptodon copei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 7–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí ntsaa; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nTsxilghááh ntsaaí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Naʼashjéʼii - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí Chʼosh bijáád tseebíhígíí\nTséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí\n(→ Naʼashjéʼii nímazí)\nNaʼashjéʼii bitłʼóól názbąsígíí\n(→ Naʼashjéʼii bitłʼóól heetsʼózí)\n(→ Naʼashjéʼii nahachaʼígíí)\n(→ Chʼilátah naʼashjéʼii)\nNaʼashjéʼii binááʼ naakiígíí\nTábąąh naʼashjéʼii yázhí\nNaʼashjéʼii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Araneomorphae" deiłníigo deiyózhí.\nNaʼashjéʼii éí tʼáá ałtso bijáád tseebíí, adóó éí bitłʼóól hólǫ́. Binááʼ éí tseebíi łeh; łaʼ éí binááʼ tʼóó hastą́ą ndi. Naʼashjéʼii éí chʼosh deildeeł łeh; łaʼ éí chʼil deiłchozh ndi, náánáłaʼ éí atsįʼ deilghał ałdóʼ.\nNaʼashjéʼii éí 36,000 ánéelą́ą́ʼ alʼąą ádaatʼé.


Bogááááááár!! by Deszk (RCPDYME72) by leopoly\n

Sign up to hear about special promotions
 <form action="/register/email-signup" class="sw--position-relative" data-confirmation="emailConfirmationModal" data-sw-email-modal-form> <input type="text" class="sw--input-height__medium" style="width:60%;" placeholder="Email address" name="email" /> <input type="hidden" class="" name="location" value="/product/RCPDYME72/bogaaaaaaar-by-deszk" /> <input type="hidden" class="" name="confirmation" value="emailConfirmationModal" /> <input type="submit" class="btn-primary sw--margin-left-1" value="Subscribe" />

 </form>

\nBogááááááár!! by Deszk\n8.82 x 6.27 x 9.84 cm\n3.47 x 2.47 x 3.88 inches


Daatsohí dinilzhin dóó dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nDaatsohí dinilzhin dóó dootłʼizhígíí\ndinilzhin dóó dootłʼizhígíí\nDaatsohí dinilzhin dóó dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyanoloxia glaucocaerulea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.\nDaatsohí dinilzhin dóó dootłʼizhígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dilchʼóshiishzhiin bikʼiiz dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDilchʼóshiishzhiin bikʼiiz dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pipilo erythrophthalmus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bikʼiiz éí dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDilchʼóshiishzhiin bikʼiiz dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mar 6 | `NHR | STEP | Jeso ba kò ẽem qgáì ba tcg'oaragu, a Gam dim x'áé-dxoom koe síí, xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu xùri Me.\n1 Jeso ba kò ẽem qgáì ba tcg'oaragu, a Gam dim x'áé-dxoom koe síí, xu kò Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu xùri Me. 2 Me kò Sabata dim cáḿ ka tshoa-tshoa a còrè-nquum koe xgaa-xgaa. Ne kò káí ne ẽe kò kóḿ Me ne kaisase are a máá: “Ncẽem khóè ba wèé zi ncẽe zi nda hòòa? Dùútsa tc'ẽe saa ncẽe Gam máàèa sa, ncẽem ko kaia tsééan are-aresa ga kúrú sa? 3 Kháé ncẽe ba gáé xom-kg'aom tama baa, Marias ka cóáse ba, Jakobo ba hẽé, Josefa ba hẽé, Jutase ba hẽé, naka Simone ba hẽéthẽé xu ka káímkhoe ba. Gam ka qõesea zi gáé gatá cgoa ncẽe koe hãa tama?” ta ne méé. A ne a bóòa xguì Me.\n4 Me Jeso ba bìrí ne a máá: “Porofiti ba wèé za ga tcommèam khóè me e, gam dim x'áé-dxoom koe hẽé naka gam di x'áéan koe hẽéthẽé cúí oose,” témé. 5 A ba a kò gaa koe táá are-aresa zi tséé zi kúrú, igabam kò kg'ama cg'orò ne khóè ne tsàà ko ne koe cúíga tshàua ba tòó, a kg'õèkagu ne. 6 Kaisasem kò area hãa, gane di dtcòm̀an úú tama domka.\nA ba a kò x'áé-coa xu koe qõòa te a xgaa-xgaa.\n7 Me kò Jeso ba 12 xu xgaa-xgaase-kg'ao xu Gam koe tciia óá, a ba a tshoa-tshoa a cám̀-cám̀ tsééa tcg'òó xu, a cg'ãè tc'ẽean xhàiagu di qarian máà xu. 8 A ba a x'áè xu a máá: “Táá méé xao cúí gúù dàò q'oo di ga séèa mááse guu, igaba méé xao dqàbi hìim cúím gabá séè, naka táá péré kana dtcòbè ga séè guu, naka táá cúí mari ga qòè guu. 9 Igaba méé xao nxàbo, naka xaoa táá c'ẽe qgáí ga séèa mááse guu,” témé. 10 Gatagam kò thẽé bìrí xu a máá: “Eẽ xao ko tcãàm x'áém koe xao kòo qãèse hààkaguè, ne méé xao gaa koe x'ãè, naka xaoa nxãakg'aiga síí ẽem qgáì ba tcg'oara guu. 11 A ncẽè c'ẽe qgáì gaa kò qãèse hààkagu xao o tama, ne khóè ne komsana xao o tama, ne méé xao ẽem qgáìm koe nqàrèa xao di tsharàn qãè-qãe, naka xaoa tcg'oaragu me, nxãasegas gha ẽe sa ẽe ne khóè ne koe x'áí sa ii ka,” témé.\n12 Xu tcg'oa a xu a síí Nqarim dim kg'ui ba xgaa-xgaa, khóè ne méé ne gane di chìbian koe tcóóse di ba. 13 A xu a káí dxãwa tc'ẽean khóè ne koe xhàiagu, a káí ne khóè ne tsàako ne nxúìan cgoa tcgáù, a xu a qãèkagu ne.\nJohanem tcguù-tcguu-kg'aom dis x'oo sa\n14 Me x'aigam Herote ba Jesom ka kóḿ, cg'õèa ba kò q'ãasea hãa khama. C'ẽe ne khóè nea kòo máá: “Johanem tcguù-tcguu-kg'ao Me e. X'ooan koem tẽea! Gaa domka i ko ncẽe qarian are-aresa zi tséé zi di gam koe kúrúse,” témé. 15 Igaba ne kò c'ẽe ne máá: “Elija Me e,” témé, ne ko c'ẽe ne máá: “Porofiti Me e, c'ẽe xu porofiti xu ncìí x'aè di xu khamaga ma,” témé. 16 Igaba ẽem ko Herote ncẽe sa kóḿ kam kò máá: “Johanem, ncẽer kò q'ãe tcúúa hãa ba, x'ooan koe tẽèa hãa,” témé.\n17 Herote ba kò gam ka káíkhoem Filipim dis khóès Herotiase sa séèa hãa. Me kò Johane ba Herote ba bìría hãa a máá: “X'áèan koe tsi kgoara mááè tama, tsáá kíím dis khóè sa tsi ga kò séèa hãa sa,” témé. Khamam kò Herote bac'ẽe khóèan tsééa úú, síí i gha Johane ba qgóó, a qáé, a qáé-nquus koe tcãà ka.\n19 Herotiase sa kò Johane ba hòrea hãa, a kò cg'õo me kg'oana, igabagas kòo tààè. 20 Herote ba kò Johane ba q'áòa hãa, a kò nqáó-nqao mea hãa, tchàno a tcom-tcomsam khóè me e sam kò q'ana hãa khama. Eẽm kòo Johane ba kóḿ nem kò qãèse hãa tama, igabam kò komsana ba ncàm̀a hãa.\n21 Igabas kò qãèm x'aè ba hòò, me kò Herote ba ábà cáḿa ba ka gam di xu tc'ãà-cookg'ai xu kaia xu hẽé, naka ncõo-kg'ao xu di xu kaia xu hẽé, naka Galilea koe kò tc'ãà-cookg'aia xu khóè xu hẽéthẽé kõ̱è sa kúrúa máá. 22 Eẽs ko Herotiases ka cóáse sa tcãà a ko Herote ba hẽé naka kõ̱ès di xu cg'áè-khoe xu hẽéthẽé xu ko ntcãà máá kas ko Herote ba kaisase qãè-tcaokagu. Me x'aigam Herote ba cóá sa bìrí a máá: “Wèés gúùs ẽe si ga dtcàrà te sa dtcàrà te, máà si sir gha ke,” témé. 23 A ba a gaìses cgoa nqòòkagu si a máá: “Dùús wèés ẽe si gha dtcàrà te sar gha máà si, tiri x'aian di xòèan c'ẽea ga ii igaba,” témé. 24 Si xõòs koe síí a máá: “Dùú sa ra gha dtcàrà?” témé. Si xõò sa máá: “Johanem tcguù-tcguu-kg'aom dis tcúú sa dtcàrà,” témé.\n25 Si kò x'aigam koe kúúga ka̱bise a máá: “Johanem tcguù-tcguu-kg'aom dis tcúú sar ko gàbas q'oo koes tòóèa hãase dtcàrà,” témé.\n26 Me x'aiga ba kaisase tshúù-tcao, igabam kò gaìsean ẽem kò kúrúa hãa hẽé naka cg'áè-khoe ne hẽéthẽé domkam kò gam dim kg'ui ba ntcoean tc'ẽe tama. 27 A ba a kò cg'õo-kg'ao ba qháése x'áèan cgoa tsééa úú, síím gha Johanem dis tcúú sa óága ka. Me kò qõò a síí Johanem dis tcúú sa q'ãe, qáé-nquus koe. 28 A ba a gaas tcúú sa gàbas koe tòó a óá, a hàà gaas dxàe-coa sa máà si, si kò cóá sa séè a xõò sa máà si. 29 Eẽ xu ko gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu ẽe sa kóḿ, ka xu kò hàà tc'áróa ba séè, a síí tc'ám̀s koe kg'ónò o.\n30 Xu kò x'áè úú-kg'ao xu Jesom koe ka̱bise, a hàà wèé zi gúù zi ẽe xu kò kúrú zi hẽé naka ẽe xu xgaa-xgaa hãa zi ka hẽéthẽé bìrí Me. 31 Igaba i kòo nxãaska káí khóèan hààku a ko qõòku, xu kò Jeso ba hẽé naka Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu hẽéthẽé táá tc'õó di x'aèan ga úú khamam kò bìrí xu a máá: “Hàà xao naka xae nqoo-nqoosam qgáìm koe qõò naka xaea síí cúía hãa naka xao gha nxãasega sãa,” témé. 32 Xu dxòrom cgoa qõò a xu a cúíaga nqoo-nqoosam qgáìm koe síí hãa.\n33 Ne káí ne khóè ne bóò xu, xu ko tcg'oa, ne dìí ga xu u sa bóòa q'ãa. Ka ne ko x'áé-dxoo xu koe guu a tshàam dxùukg'ai séè, a tc'ãà a nqàrèa ne ka gaa za qgóéa síí, a síí còoka hãa a qãà xu. 34 Eẽm ko Jeso ba dxòrom koe xõa kam ko kaias xg'ae sa bóò, a ba a thõò-xama máá ne, kòre-kg'ao ba úú tama zi ghùu zi khama ne kò ii khama. Me nxãaska tshoa-tshoa a káí zi gúù zi ka xgaa-xgaa ne.\n35 Eẽs ko cáḿ sa dqòara qõò ka xu ko Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu hàà cgae Me, a máá: “Ncẽem qgáì ba cúía hãam qgáì me e, i ncãa gataga dqòa, 36 ke khóè ne qõòa q'aakagu naka ne nxãasega cúùse nxa̱ma-nxa̱ma hãa xu x'áé xu koe hẽé naka x'áé-coa xu koe hẽéthẽé síí c'ẽe gúùan x'ámá mááse naka tc'õó,” témé. 37 Igabam kò xo̱a xu a máá: “Gaxao c'ẽe gúùan máà ne naka ne tc'õó,” témé. Xu bìrí Me a máá: “Kháé méé xae sííkáí marian 200 xu qano mari xu tséékagu naka pérén x'ámá máá ne naka ne tc'õó?” témé. 38 Me máá: “Nta noo pérén xao úúa? Qõò naka síí bóò,” témé. Xu síí bóò a máá: “5 xu péré xu hẽé naka cám̀ x'aù tsara hẽéthẽé e,” témé.\n39 Me Jeso ba bìrí xu xu wèé ne khóè ne xg’ae-coa zi cgoa ntcõókagu, tsã̱a dcãan kg'ai koe. 40 Ne xg'ae-coa zi 100 ne khóè ne di zi hẽé, naka 50 ne khóè ne di zi hẽéthẽé cgoa ntcõó. 41 Meẽe xu 5 xu péré xu hẽé naka x'aù tsara hẽéthẽé séè, a nqarikg'ai koe ghùi-kg'ai, a ts'ee-ts'eekg'ai i, a péréan khõá q'aa. A ba a xgaa-xgaase-kg'ao xu máà a, nxãasega xu gha khóè ne sama a ka. Me gataga x'aù tsara wèé ne khóè ne q'aa-q'aaa máá. 42 Ne kò wèéa ne ga tc'õó a ne a xg'ãà, 43 xu xgaa-xgaase-kg'ao xu ẽe ncãa tc'õóa qaùèan ka 12 xu q'ore xu péré-qàmàn hẽé naka x'aù-qàmàn hẽéthẽé di xu tcãà, xu cg'oè.\n44 Eẽ kò péréan tc'õó xu di xg'ae-q'ooa ne kò 5,000 khama noo xu khóè xu u.\nJeso ba ko tshàam tc'amkg'ai koe náà qõò\n45 Me Jeso ba qháése Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu chùi, xu dxòrom q'oo koe tcãà, Gam ka xu gha tc'ãà a Betesaida koe qõò ka, Gam qanega qaù a ko khóè ne qõòa q'aakagu ka. 46 Eẽm ko x'áè nea xg'ara kam ko xàbì ba q'ábà qaò a síí còrè.\n47 Eẽs ko cáḿ sa dqòa kam kò dxòro ba tshàam nqáè koe hàna, Me kò Gabá góḿankg'ai koe cúíse hàna. 48 Dxòro ba xu kò ko xháé-xháésase qõòkagu sam kò bóò, tc'ãá ba xu kò q'óá-kg'ama khama, kam kò q'uu-kg'ai-q'oo ka hàà cgae xu, tshàam tc'amkg'ai koe náà qõò a, qàea xu koem kò hãa a ko nqáé xu, 49 igaba ẽe xu kò bóò Me, Me tshàam tc'amkg'ai koe xóé a ko náà qõò, ka xu kò tc'ẽea máá dca̱usoma Me e, ta tc'ẽea hãa, a xu a kaisase q'au. 50 Wèéa xu ga kò bóò Me khama, a xu a kaisase q'aea. Me gaa x'aè kaga kg'ui cgoa xu a máá: “Tíí Ra a, ke xao tòón tcáó! Táá q'áò guu,” témé. 51 Eẽm ko dxòrom koe gaxu cgoa q'ábà kam kò tc'ãá ba téé. Xu kò kaisase area. 52 Pérén kaga xu kò q'ãa tama, i tcáóa xu ga qari-qarièa khama.\nJeso ba ko Genesarete koe tsàako ne khóè ne qãèkagu\n53 Eẽ xu ko tshàa ba tchoaba ka xu kò Genesarete dim nqõóm koe hàà, a xu a gaa koe gaxu dim dxòro ba tòó. 54 Eẽ xu ko gaxu dim dxòrom koe tcg'oa, ka ne ko khóè ne kúúga Jeso ba bóòa q'ãa. 55 A ne a wèé x'áéan koe qgóéa te, a tshoa-tshoa a tcìì-khoean gaan di tcoàn koe xòóa hãase séèa úú, ẽe ne ko kóḿ i ko máá hànam hãa téméè qgáì koe. 56 Me ẽem ko nqõó-coa zi koe hẽé, naka x'áé xu koe hẽé naka nqõóm di c'ẽe xòèan koe hẽéthẽé tcãà ka tsàako khóèan Gam koe séè a úúè, a síí gúù zi ko x'ámáguè qgáì koe xòóè, a dtcàrà Me, kg'amaga ne gha Gam dim qgáím xgáḿ-kg'am qgóó sa, ne kò wèéa ne ẽe ko qgóó Me ne kg'õèkaguè.