Dah daaskʼidtah dahiitį́hii bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDah daaskʼidtah dahiitį́hii bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oreotrochilus leucopleurus" deiłníigo dayózhí.\nDah daaskʼidtah dahiitį́hii bitéél łigaaígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Tónteel tsídii - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídii yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Larinae" deiłníigo deiyózhí; tónteel tsídii éí 50–100 daatsʼí ałʼąą ádaatʼéego hólǫ́.\nTónteel tsídii éí tsédáaʼgi dóó tábąąhgi dah náʼásoł łeh; áadi éí bitʼoh ádeilééh ałdóʼ. Dííshjį́į́góó éí tsin naaʼeeł bá hazʼánígi dahiná ałdóʼ.\nTónteel tsídii éí bitsʼíís łigai dóó bidaaʼ łitso łeh. Łaʼ éí bitʼaʼ łigai, náánáłaʼ éí bitʼaʼ łibá; 10–30di asdzoh[?] ádaníłtso, 0.5–4di dahidídloʼ ádaníłdáás.\nTónteel tsídii éí daʼałghałgo ndaatʼáa łeh: łóóʼ dóó dííłdzid deilghał; chʼosh bikágí ntłʼizí deildeeł ałdóʼ.


Naałʼaashii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí Chʼosh bijáád tseebíhígíí Naʼashjéʼii dóó Naałʼaashii Naałʼaashii\nHalchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ\nhodíłchʼiltah naałʼaashii bideeʼ hólóní\nTsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ\nHodíłchʼiltah naałʼaashii łitsooígíí\nHodíłchʼiltah naałʼaashii diniltsxooígíí\nHodíłchʼiltah naałʼaashii ntsaaígíí\nHodíłchʼiltah naałʼaashii diniltsooígíí\nHodíłchʼiltah naałʼaashii bikeeʼ dadootłʼizhígíí\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ\nHodíłchʼiltah naałʼaashii łitsxooígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naałʼaashii bijáád noodǫ́zígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naałʼaashii dootłʼizhígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naałʼaashii diłhiłígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ naałʼaashii dinilzhinígíí\nBikiníyah Daniilkaalii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii dootłʼizhígíí\n(→ Tsinlátah naałʼaashii)\nShádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii dootłʼizhígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah naałʼaashii dibéłchíʼígíí\nBilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łizhinígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łizhinígíí\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii naʼatłʼoʼígíí\nNaałʼaashii íiyisígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Theraphosidae" deiłníigo deiyózhí. Naałʼaashii íiyisígíí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah dóó Náhookǫsjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyah, ńléidi éí ádaadin); áádóó éí 1,236 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naałʼaashii éí 2–6di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís dóó bijáád éí ayóo daditłʼo; adóó éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼosh dóó naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ.\nNaałʼaashiitsoh ditłʼooí diłhiłígíí\nDahchʼiltah naałʼaashii dibéłchíʼígíí\nEʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii · Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii bitsiitsʼiin łichíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yázhí bitsiitsʼiin łichíʼígíí\nNaałʼaashii azisí dóó bikʼéí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii dinilzhiní bitseeʼ naakiígíí · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łichííʼí bitseeʼ naakiígíí · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łizhiní bitseeʼ naakiígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii bitseeʼ naakiígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ naałʼaashii dinilzhiní bitseeʼ naakiígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ naałʼaashii łitsooí bitseeʼ naakiígíí\nDíí naaltsoos 28 Tʼą́ą́chil 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chʼééh digháhii bikeeʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼééh digháhii bikeeʼ łitsooígíí (éí doodaiiʼ éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh) éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi éí tʼóó ahahyóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chelonoidis denticulatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 15–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łitsogo łikizh; bitsʼaʼ éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó dah daaltso.\nChʼééh digháhii bikeeʼ łitsooígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh.


Łeʼesoołii bitseeʼ táʼígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí łeʼesoołii bitseeʼ táʼígíí yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą łeʼesoołii dahólónígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nŁeʼesoołii * bitseeʼ táʼígíí\nŁeʼesoołii bitseeʼ táʼígíí éí ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii bikʼehgo "Thysanura" daolyé, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 200go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé.\nDíí łeʼesoołii éí tʼááłáʼí daatsʼí centimeter ádaníłnééz áádóó éí łibá dóó łizhingo ndaashchʼąąʼ; łaʼ éí diłhiłgo dadisxǫs; binááʼ éí ádin. Łeʼesoołii éí daʼałchozh dóó daʼalhałgo naakai; tsé biyaagi dóó naaldlooshii baʼáán yiyiʼ dóó wáláchííʼ dahólǫ́ǫgi hiná.\nŁeʼesoołii bitseeʼ táʼígíí dóó łeʼesoołii ndahachaʼígíí


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah łeeyiʼ chʼoshtsoh łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah łeeyiʼ chʼoshtsoh łibáhígíí\ntsintah łeeyiʼ chʼoshtsoh łibáhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah łeeyiʼ chʼoshtsoh łibáhígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Siphonops annulatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí łeeyiʼ chʼoshtsoh éí 12–18di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah łeeyiʼ chʼoshtsoh łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitʼaʼ łizhin dóó łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nbitʼaʼ łizhin dóó łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitʼaʼ łizhin dóó łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thraupis abbas" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsogo łibá; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí dootłʼizh; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitʼaʼ łizhin dóó łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼil bijeeh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Zhį́ʼii táshchozhí bitseeʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nZhį́ʼii táshchozhí bitseeʼ áłtsʼózígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrurus paradiseus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí deeshgizh dóó áłtsʼózí dóó nineez; bidaaʼ éí diłhił.\nZhį́ʼii táshchozhí bitseeʼ áłtsʼózígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.