Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos. Awan rí mbiʼyáá 4 asndu 10 ñajunʼ gu̱nʼ jul. tsiguʼ 2016\n4-10 ñajunʼ gu̱nʼ julio\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Guʼni mba̱a̱ Jeobá, bi̱ naʼdxaun rí nuʼtájkáan\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Rí xáguáʼdáálu wéñuʼ mambáyulúʼ muʼni mba̱a̱ Dios\n11-17 ñajunʼ gu̱nʼ julio\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Xa̱bi̱i̱ Jeobá nuni ñajunʼ ikhaa ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkiu̱ún\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Á mu nanindxa̱ʼ precursor regular mbá tsiguʼ rá.\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Awan dí mambáyaʼ manindxa̱ʼ precursor regular\n18-24 ñajunʼ gu̱nʼ julio\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Garmáʼáan a̱jkia̱nʼ rí niʼni Jeobá\n25-31 ñajunʼ gu̱nʼ julio\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Tsáa nindxu̱u̱ xa̱bu̱ bi̱ itháan gíʼdoo numuu náa ikháanʼlu rá.\nATRAXNUU NÁA Abé Acholi Afrikáans Albanés Alemán Aluro Amárico Armenio Aucano Aymara Azerí Azerí (alfabeto cirílico) Bajo alemán Bashkir Bassa de Camerún Batak simalunguno Batako karo Batako toba Baulé Becol Bengalí Bete Biak Birmano Bislama Boulou Búlgaro Cakchiquel Camboyano Catalán Cebuano Checo Chichewa Chino mandarín (simplificado) Chino mandarín (tradicional) Chitonga Chitonga de Zimbabue Chitumbuka Chiyao Chokue Chol Chuvash Cibemba Cingalés Citonga Congo Coreano Criollo de las Seychelles Criollo haitiano Criollo mauriciano Croata Dangme Danés Dayak Digor Diula Edo Efik Embunda Endebele Endebele de Zimbabue Endonga Endáu Enzema Eslovaco Esloveno Español Estonio Ewé Feroés Finlandés Fiyiano Fon Francés Ga Galés Garífuna Georgiano Gokana Griego Groenlandés Guaraní Guerzé Gujarati Gun Hausa Hebreo Herero Hiligaynon Hindi Hiri motu Hmong (blanco) Holandés Húngaro Iban Ibanag Ibo Ilocano Indonesio Inglés Islandés Isoko Italiano Japonés Javanés Kabiye Kannada Kaonde Kayin sgaw Kazajo Kekchí Khana Kikamba Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kiniaruanda Kipende Kirguís Kirundi Kisi Kisonge Kpelle Krío Kurdo Kurdo kurmanyí del Cáucaso Kwangalí Kwanyama Kyangonde Lamba Lao Lenguaje de señas alemán Lenguaje de señas brasileño Lenguaje de señas finlandés Lenguaje de señas polaco Lenie Letón Lhukonzo Lifu Lingala Lituano Luganda Lunda Luo Luvale Macedonio Macua Malayo Malayálam Malgache Maltés Mam Mambue-Lungu Mapudungún Maratí Maya Mazateco de Huautla Mendé Mixe Mixteco de Guerrero Mizo Mongol Moré Navajo Nepalés Ngäbere (o guaymí) Nias Noruego Nyaneka Nyungwe Náhuatl de Guerrero Náhuatl de la Huasteca Náhuatl del centro Náhuatl del norte de Puebla Okpe Oromo Osético Otetela Otomí del valle del Mezquital Pangasinán Panjabí Papiamento de Curazao Persa Pidgin camerunés Pidgin de las islas Salomón Pidgin nigeriano Polaco Portugués Portugués europeo Purépecha Quechua ancashino Quechua ayacuchano Quechua boliviano Quechua cuzqueño Quichua de Chimborazo Quichua de Imbabura Quiché Romaní de Macedonia Romaní de Macedonia (alfabeto cirílico) Romaní del sur de Grecia Rotumano Rumano Runyankore Ruso Rutoro Samoano Sangir Sango Saramacano Sena Sepedi Serbio Serbio (alfabeto latino) Sesoto de Lesoto Setsuana Shona Sidama Silozi Soli Sranangtongo Suajili Suajili del Congo Suati Sueco Sundanés Tagalo Tahitiano Tai Tamil Tandroy Tankarana Tayik Telugu Tetun Dili Tigriña Tivo Tojolabal Tok pisin Tongano Totonaco Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Turco Turcomano Tuvaluano Twi Tártaro Ucraniano Uhobo Uigur (alfabeto cirílico) Umbundú Urdu Uruund Uzbeko Vascuence Vendal Vezo Vietnamita Wallisiano Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Xitshwa Yacouba Yoruba Zandé Zapoteco de Lachiguiri Zapoteco del Istmo Zulú abui gallego me̱ʼpha̱a̱ valenciano Árabe Ñanya Ñemba\nXóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos | Julio tsiguʼ 2016\nAjmúú 104 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\n“Guʼni mba̱a̱ Jeobá, bi̱ naʼdxaun rí nuʼtájkáan” (10 mins.):\nSl 61:1, 8. Guʼtháán Jeobá ga̱jma̱a̱ numuu rí nixuʼdámíjná muʼni (w99-S 15/9 ináa 9 kutriga̱ 1-4).\nSl 62:8. Atasngájma rí naku̱ma̱ʼ xtayáá Jeobá índo̱ naratháán xúgíʼ dí gíwanʼ náa a̱jkia̱nʼ (wp15 1/4 ináa 25, 26 kutriga̱ 6-9).\nSl 65:1, 2. Jeobá naʼdxun dí nutajkháan xa̱bu̱ jmbiin (wp15 1/4 ináa 22 kutriga̱ 13, 14; w10-S 15/4 ináa 5 kutriga̱ 10; it-2 ináa 554 kutriga̱ 2).\nSl 63:3. Ndíjkha rí itháan gíʼdoo numuu dí nandoo kaʼyulú Jeobá ki xóo vida rá. (w06-S 1/6 ináa 11 kutriga̱ 7).\nSl 68:18. Tsíin ñajúnʼ ‹xa̱bekha bi̱ ninindxu̱ún xóo regalos rá.› (w06-S 1/6 ináa 10 kutriga̱ 4).\nMigixnuu Biblia (4 mins. o menos): Sl 63:1—64:10\nGuʼniratáá presentación rí kaʼyoo gu̱nʼ rígi̱ (15 mins.): Arathá ikháánʼ ga̱jma̱a̱ guthi mbá chíʼgíʼ bi̱ kuwa awúu̱n. Atagrígu videos ndrígóo presentación náa ma̱ndoo matayaridáá ga̱jma̱a̱ arathá dí itháan gíʼdoo numuu. Arathún publicadores dí muniraʼmáʼ presentación ndrígu̱ún.\n“Rí xáguáʼdáálu wéñuʼ mambáyulúʼ muʼni mba̱a̱ Dios” (15 mins.): Atagíʼdi̱i̱ ratayáá artículo gajmiáanʼ bi̱ kuwa awúu̱n. Nda̱wa̱á atagrígu video ¡Llevamos una vida sencilla! Dí na̱ʼkha̱ náa JW Broadcasting ga̱jma̱a̱ atayáá mbégu̱ʼ gajmiáanʼ bi̱ kuwa awúu̱n (ayuʼ náa VIDEOS > FAMILIA). Arathún bi̱ kuwa awúu̱n á mu ma̱ndoo muriʼkhui̱i̱ xú káʼnii kuwa mu muni káxi̱ ñajunʼ Jeobá.\nNajmañulúʼ ga̱jma̱a̱ numuu Biblia náa congregación (30 mins.): my historia 29\nAjmúú 4 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\nAwan rí mbiʼyáá náa reunión Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos (4 asndu 10 ñajunʼ gu̱nʼ julio tsiguʼ 2016)\nXÓO KÚWI̱I̱N GA̱JMA̱A̱ XÓO ETARAʼA CRISTIANOS Julio tsiguʼ 2016


Naakaii bizaad - Wikiibíídiiya\n(saad "Naakáí bizaad" hasínítą́ą́ʼ)\nNaakaii Bizaad (Naakaii Bizaadjígo Español bee wójí) éí "Naakáí dootłʼizhí dóó Bééshbichʼahii dabizaad ndahalinígíí" atah yisdzoh; Ndaʼałkaahí bikʼehgo díí saadígíí éí "Indo-European languages" daolyé. Naakaii Bikéyah dóó Dibé Diníí Bikéyah dóó Shádiʼááhjí Kéyah Dah Siʼánígíí kéédahatʼínígíí éí Naakaii Bizaad yee yádaałtiʼ.\nNaakaii Bikéyah: 118,395,054 diné;\nWááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí: 53,986,412 diné,\nAhééháshį́į́h Hahoodzo: 14,013,719 diné;\nAkałii Bikéyah: 9,460,921 diné;\nGah Bikeeʼ Taah Yíʼáhí: 4,223,806 diné;\nYootó Hahoodzo: 953,403 diné;\nHoozdo Hahoodzo: 1,895,149 diné;\nNaʼazhǫǫsh Hahoodzo: 590,533 diné;\nDibé Ntsaa Hahoodzo: 1,124,732 diné;\nDibé Diníí Bikéyah: 46,704,314 diné.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyah: 28,946,101 diné.


Tééh dééł bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTééh dééł bitéél łigaaígíí\nTééh dééł bitéél łigaaígíí éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; azhą́ éí tsídiitsoh nahalingo niʼgóó naagháa łeh dóó doo naatʼáa da łeh ndi, díí tsídii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eupodotis senegalensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tééh dééł éí 19–24di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bikʼos éí łibá; bizééʼ dóó bítááʼ éí łizhin.\nTééh dééł bitéél łigaaígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naaldloohii yázhí haalzheeh łeh; chʼosh dóó chʼil binááʼ yildeeł ałdóʼ.


Dànì Kèhoį̀wo 38 DOGNT - Ekìıyeè k'e Judah edechı - Bible Search\nDànì Kèhoį̀wo 37 Dànì Kèhoį̀wo 39\nDànì Kèhoį̀wo 38\nJudah eyıts'ǫ Tamar gıgodıì\n1Ekìıyeè k'e Judah edechı gots'ǫǫ̀ ajà. Kǫ̀ta Adulam gòyeh ekǫ dǫ Hıra wìyeh xè nàdè. 2Ekǫ Kanan got'ı̨į̀ Shuya wìyeh wetì xè at'ı̨. Yexè honìdza gà yet'àı̨tè. 3Eyı ts'èko hotıeda-le ajà t'à dǫzhìa nìı̨htı̨ı̨ sìı Er wìyeh agį̀į̀là. 4Eyı tł'axǫǫ̀ k'achı̨ hotıeda-le ajà t'à dǫzhìa nìı̨htı̨, Onan wìyeh ayį̀į̀là. 5K'achı̨ ı̨łàà dǫzhìa nìı̨htı̨. Eyı Shelah wìyeh ayį̀į̀là. Kǫ̀ta Kezıb ekǫ weza wegǫ̀hłı̨.\n6Judah weza t'akwełǫ̀ǫ̀ Er wìyeh sìı yegha ts'èko į̀hchì, eyı ts'èko Tamar wìyeh. 7Hanìkò Judah weza t'akwełǫ̀ǫ̀ sìı Nǫ̀htsı̨ gha dǫ wejıı elı̨ t'à gots'ǫ̀ K'àowo ełaı̨woò ayį̀į̀là.\n8Eyıt'à Judah edeza Onan ts'ǫ̀ hadı, “Nı̨ı̨de wets'èkeè xè wheętı̨, gonàowoò k'ę̀ę̀ wets'ǫ̀ ehkw'ı eghàlaı̨da, hanì-ı̨dè nı̨ı̨de wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ gǫ̀hłı̨į̀ anele ha,” yèhdı. 9Hanìkò Onan eyı chekoa nììle ha sìı ededı̨ wets'ǫ gı̨ı̨lı̨ ha-le yek'èezǫ, eyıt'à edı̨ı̨de ts'èkeè t'àetè nı̨dè weza gǫ̀hłı̨ ha-le gha tı wet'à chekoa gòhłèe sìı dèe k'e ts'ǫ̀ łaetł'ì ayehɂı̨, edı̨ı̨de gha chekoa nììle ha-le t'à. 10Nǫ̀htsı̨ gha wejıı eghàlaı̨dà t'à ededı̨ sı Nǫ̀htsı̨ ełaı̨woò ayį̀į̀là.\n11Eyıt'à Judah edeza ts'èkeè Tamar ts'ǫ̀ hadı, “Nedǫzhıì ełaı̨wo t'à seza Shelah ǫhdah ìhłè gots'ǫ̀ netà wekǫ̀ nàądè,” yèhdı. Edı̨ı̨de lanì ededı̨ sı ełaàwı ha sǫnı, Judah hanıwǫ t'à hayèhdı. Eyıt'à Tamar edetà kǫ̀ ts'ǫ̀ anajà.\n12Whaà hoòwo tł'axǫǫ̀ Judah wets'èkeè Shuya wetì ełaı̨wo. Judah yeghǫ ts'ǫǫ̀nıwǫ tehòwo tł'axǫǫ̀ kǫ̀ta Tımat gòyeh ts'ǫ̀ èhtła, ekǫ dǫ gıgha sahzǫ̀ąghàà xaget'à ı̨lè. Weàgı̨ą Adulam got'ı̨į̀ Hıra yexè ajà.\n13Dǫ Tamar ts'ǫ̀ hagedı, “Neɂeh Tımat ts'ǫ̀ èhtła, sahzǫ̀ąghàà xat'à gha ekǫ ts'ǫ̀ èhtła,” gıìhdı. 14Ts'èko wedǫzhıì ełaı̨wo k'ę̀ę̀ nàèhtł'ı̨ı̨ sìı yeyìı xàetła, edınì nàehɂį̀ ha ehtł'ı̨ edınì k'e whehchì ayį̀į̀là. Tımat ts'ǫ̀ tı̨lı nı̨ı̨ɂàa gà kǫ̀ta Enayım ts'ǫ̀ nıwà-le dèe k'e dèhkwà. Judah weza Shelah hòt'a ǫhdah whelı̨ kò yets'èkeè elı̨ ha ı̨łaà weghàgeèhtè-le t'à hanì k'ehoɂa.\n15Wınì k'e ehtł'ı̨ whehchì t'à Judah yaɂı̨ ekò ts'èko edezhį̀į̀ t'à sǫǫ̀mba ehtsı̨ı̨ at'ı̨ yı̨ı̨hwhǫ. 16Weza ts'èkeè at'ı̨ yek'èezǫ-le t'à, ts'èko tı̨lıbàa whedaa ts'ǫ̀ èhtła, yets'ǫ̀ hadı, “Sek'èątła, nexè wehtè,” yèhdı.\n“Sexè wheętı̨ k'èxa ayìı seghàı̨ɂà ha?” ts'èko yèhdı.\n17“Sets'ǫ ejıetsoazaa ı̨łè nedanìehtè ha,” yèhdı.\nTamar yets'ǫ̀ hadı, “Ejıetsoazaa sedanìı̨htèe gots'ǫ̀ wet'à neyatıì k'ènedì gha dıì nets'ǫ t'asìı sexè whelaà anele,” ts'èko yèhdı.\n18Judah hadı, “Ayìı nexè whelaà ahłe ha?” yèhdı.\n“Nelamǫ̀ǫ wet'à nı̨htł'è k'e nàı̨kwı̨ı̨, wetł'ıì wexè, eyıts'ǫ eyı geh k'enetı̨ı̨ sexè whelaà anele,” ts'èko yèhdı. Eyıt'à Judah eyı haàtłǫǫ ts'èko ghàı̨wa gà yet'àı̨tè, eyıt'à ts'èko hotıeda-le ajà. 19Eyı tł'axǫǫ̀ ts'èko naèhtła, wınì k'e ehtł'ı̨ ɂǫ̀èɂah gà wedǫǫ̀ ełaı̨wo k'ę̀ę̀ nàhtł'ı̨ ı̨lèe sìı hanì goht'ǫ yìı naetła.\n20Ekìıyeè k'e Judah edeàgı̨ą Adulam got'ı̨į̀ xè ejıetsoa ts'èko danìı̨htı̨, hanì-ı̨dè wets'ǫ t'asìı wexè whelaà ayį̀į̀làa sìı nayıìwa ha. Hanìkò weàgı̨ą yegòhɂà ha dìì. 21Dǫzhìı ekǫ nàgedèe sìı dagoehke, “Ts'èko edezhį̀į̀ weghǫ nàedìı Enayım gà tı̨lıbàa whedaa ı̨lèe sìı welaedì?” gòhdı.\n“Jǫ ts'èko hanıı gǫ̀hłı̨-le,” gıìhdı.\n22Eyıt'à Judah ts'ǫ̀ naèhtła, hayèhdı, “Eyı ts'èko wegòhɂà ha whį̀ahjà. Dǫzhìı ekǫ nàgedèe sìı ts'èko hanıı gǫ̀hłı̨-le, gedı,” yèhdı.\n23Eyıt'à Judah hadı, “Dǫ goghageedlò ch'à ayìı wexè whela ahłàa sìı yek'èdì kò. Hòt'a ejıetsoa wedanìıhtı̨ kò wegònehɂǫ nıìle,” yèhdı.\n24Taı sa k'ehǫǫwo tł'axǫǫ̀ Judah ts'ǫ̀ hagedı, “Neza wets'èkeè Tamar wezhį̀į̀ weghǫ nàedì ı̨lè nǫǫ̀, eyıt'à dıì hotıeda-le,” gıìhdı.\nJudah hadı, “Xàweahchı, wek'eek'ǫ̀ ha!” Judah gòhdı.\n25Tamar xàgeèhchì ekò edeɂeh danatıı̨ɂǫ, hadı, “Amìı wets'ǫ hotıehda-le sìı dıı sexè whelaà ayį̀į̀là hǫt'e. Dıı lamǫ̀ǫ, wetł'ıì wexè eyıts'ǫ dıı geh amìı wets'ǫ ne sìı wek'aahta,” hadı.\n26Judah ekòet'ıì wets'ǫ hǫt'e nàyèhzhį̀ t'à hadı, “Seza Shelah ghàweehtı̨-le t'à ededı̨ senahk'e ehkw'ı k'ehoɂa hǫt'e,” hadı. Eyı tł'axǫǫ̀ Judah k'achı̨ yexè ı̨tè-le.\n27Tamar weza gǫ̀hłı̨ ha nìkw'o ekò ełèchǫekèa dǫzhìı agı̨ı̨t'e nǫǫ̀. 28Weza gòhłè ha nìkw'o ekò weza ı̨łè wegǫ̀ xàeko, ts'èko wetł'aà chekoa gòhłè elı̨ı̨ sìı nahzha dek'oo yelachı̨į̀ k'e ełèwhezhà. “Dııyı̨į̀ t'akwełǫ̀ǫ̀ xàèhtła,” hadı. 29Hanìkò bebìa edılà ı̨dè anayį̀į̀là ekò wechı dǫ-elı̨. Eyı ts'èko dıı hadı, “Hanì t'aa t'akwełǫ̀ǫ̀ xàneetła nǫǫ̀!” yèhdı. Eyıt'à Perez wìyeh agı̨į̀là. 30Eyı tł'axǫǫ̀ wechı nahzha dek'oo welachı̨į̀ k'e ełeèhchıı sìı wegǫ̀hłı̨, eyı Zerah wìyeh agı̨į̀là.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yishtłizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Plethodontohyla inguinalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.9–1.1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijáád éí dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé - Wikiibíídiiya\nDijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi dóó Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coryphistera alaudina" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bináyaah éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nDijádídlǫ́ʼí yił aheełtʼéhé éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tropidonophis mairii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 30–40di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; bizábąąh éí dinilbá.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii noodǫ́zí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii noodǫ́zí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agelenopsis actuosa" deiłníigo dayózhí. Haʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii noodǫ́zí éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́.\nDíí naʼashjéʼii éí 12–25 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo ndaashchʼąąʼ łeh. Bijáád éí danineez; binááʼ éí tseebíí. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.\nDíí naaltsoos 29 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Dinastsoh - Wikiibíídiiya\nDinastsoh éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi, ńdíshchíiʼtah sikaad łeh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arctostaphylos patula" deiłníigo dayózhí. Díí dinas éí 3–6 adéesʼeez áníłtso; bitʼąąʼ éí naakidi asdzoh[?] ádaníłnééz.\nAłkʼidą́ą́ʼ dinastsoh bitsʼą́ą́dóó chʼil gohwééh ádajilééh ńtʼę́ę́ʼ (agháʼníyoʼ nahalingo).\nDinastsoh @ plants.usda.gov\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 21:59


Atsá bitłʼaaʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nAtsá bitłʼaaʼ halchíʼígíí éí atsá bijáád yistʼáanii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lophotriorchis kienerii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 19–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí halzhin; bitéél éí łigai dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bijáád éí łichííʼ ałdóʼ łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nAtsá bitłʼaaʼ halchíʼígíí éí naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼiltaalkʼę́hé bitseeʼ dikʼání - Wikiibíídiiya\nChʼiltaalkʼę́hé bitseeʼ dikʼání éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lophoictinia isura" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí dinilzhin; bítááʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nChʼiltaalkʼę́hé bitseeʼ dikʼání éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh deilghał; chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mat 7 | `USA | STEP | Îtuma óq-aimma timá yímikaiye: “keráwáqá yainaí-wáyúkáráá umá káqo-kayukama íma mamá yawááq-umayikaaro. anónnáma keráwáqá mamá yawááq-umatikanoe.\nmóra-nakomma aamá ítama yainaí-nákóráá umá aamá ítama yainaí-ááímmá\n1 Îtuma óq-aimma timá yímikaiye: “keráwáqá yainaí-wáyúkáráá umá káqo-kayukama íma mamá yawááq-umayikaaro. anónnáma keráwáqá mamá yawááq-umatikanoe. 2 ánibo keráwáqá káqo-kayukama ítama yainaíyatama móraiq umá keráwáqá ítama yainaíyaniq umá keráwáqá ítama yainánoe. 3 nôraq itaráq keráwáqtí aanábógómá pááqyamma otaa-qtátáárîq kéowaqa keráwáqá anómma uyátá-maqma otaa-qtátáárîq kéoo? aanábógóní pááqyan-otaa-qtataaqa yaagetáraa umá wenaúrapi wáímanibo keráwáqtí anón-otaa-qtataaqa mútûq-yaraa umá túrakaq yawááq uráiye. 4 miráitaq keráwáqá tigaemá íyaq kéitaraq aanábógóqtábá maará kétimameo? ‘aanábô, enaúrapi táí-yataaq wáimma matuwánáae.’ téra kéteo? 5 kaayaq-tóyáúkáráq-wáyúkááo, áqnáabaq kenamáárîq túrapimma anó-qtataaqa wáimma paábaq matuwéro. anaaékaqa aanábógóní aúrapi wái-qtataaqa kanaaráq aónama aruté matuwaao.\n6 keráwáqá móra íráqômma aokaq-yátááqá áwáábiqa kéta iyákáá-kayukama íma yíméro. ánibo keráwáqá Áánûqtuni áama íráqô-pateturaa umá mamá pógomma íma yíméro. mi-pátétúmá pógoma yítauqnapo yamá mapátuweta waéqma túpuinoe.\nakoqnáá umá nunamummá tí-náqá\n7 móra-nakoma akáinana mayánénama ítama aónaino. akáinana aónanenama abáá íno. oqtamá íyakaiyaba akáinanama oqtaráq paké-pake tíno. 8 miráinata máqte-kayukama Áánûqtukaq nunamupí ítama aónétama yemá wekáké mayánoe. máqte-kayukama móra-yataaqtaba Áánûqtumma abáá kéetama wemmá paá aónanoe. ánibo máqte-kayukama nunamupí téta Áánûqtunopaq ónátae tíyanama wemá yemmá iyuwáinata uyáberanoe. 9 keráwápíké móra-nakoni áanikoma aboáqtábá téna ‘yammá timiyo’ tínanama aboámá óqtamma mayamíníyô? ímiye. 10 ánibo iyápógoma aboáqtábá ‘noyááqa timiyo’ tínanama aboámá táí-iraakabayaamma amíníyô? minnágaraq ímiye. 11 miráitaq keráwáqá táí-wayukama kanaaráq kéitaamanibo keráwáqtí iyápógoma íráqô-qtataaqa yimíyábá kéitaae. uyátá-maqma móraiq umá keqtibomá Áánûqtuma wení márûpaq máin-nakoma wení iyápó-annama wekáq ítama aónaayuma íráqô-qtataaqa yimíyábá kéitaiye.\n12 waayúkama nôrabi umátikaigaae tina-yátááríq kéumakaiyaama miráuma yekáráq móraiq umáyikaao. maaminnáma mákama Mótetini ámáan-aikaraq Áánûqtuni amuné-wáyúkágáráq tiráa-waigoni máqten-aaine.\nmatúq-matuq umá mái-auwarain-amma\n13 keráwáqá pááqyan-amma wáráaro. aíta-marupaq uráin-aama anónapoana oyaaq uráitata netuqyaa-káyúkámá aarawaamá min-ámmá kéwaraabo min-ámmá íwáráaro. 14 káqon-amma matúq-matuq umá mái-auwaraimma mayaí-márúpáq uráin-akoma pááqyamma wáipoata yaímma arekáq-wayukama min-ámmá kammáa kaéta kéwaraae.\nketáámá kaaqaari-ámúné-wáyúkátí yáaqa ikaténátaae.\n15 kaaqaari-ámúné-wáyúkáyábámá atéráaro. yemá yirunóbáqá abááq-íyákáá umá máapoata tipi-típigoni aúwaratima atáá-umaeta aúpáq-yááíkáráq keráwáqtôpaq kéye. 16 keráwáqá nôrabi iya-qtataaqa mikáq yeqtí yáaimma aónanoe. áwáábiq-annagoma íráqôn-aramma íkéiyaiye. 17 móraiq umá íráqô-tagoma íráqôn-aramma kéiyaiye. ánibo táí-yagoma táí-aramma kéiyaiye. 18 íráqô-tagoma táí-aramma kanaaráq íma iyániye. ánibo táí-yagoma íráqôn-aramma kanaaráq íma iyániye. waayúkagaraq móraiq urááe. 19 máqte-tagoma íráqôn-aramma íma iyaí-tagomma minnâ ayááma irabí kéiyaabotuwaae. 20 miráinaq keráwáqá aónaaro. kaaqaari-ámúné-wáyúkábíké keráwáqá áraimma yeqtí táí-yaaimma yimónainoe. táí-wayukama yirunóbáké íráqôn-aramma kanaaráq íma iyániye.\n21 máqte-kayukama ‘uyátárai-nako, uyátárai-nako,’ mirá kétepoaq Áánûqtuma yabíkái-marupaqa íuyaberanoe. ímiye. paá náayubi ketibomá Áánûqtuma wení márûpaq máin-nakoni anaaé warétama kanaaráq Áánûqtuma yabíkái-marupaqa uyáberanoe. 22 mikáq anó-kanaamo pááq ínna-kanaaraqa aarawaamá maará téta timá-timinoe. ‘uyátárai-nako, uyátárai-nako, enáwîkaqtaa ketáámá amuné kúme uréire éwaunataae. enáwîkaketaa ketáámá táí-aagomma waayúka yúbikema mamá paábaq yuwéwaunataae. ánibo enáwîkaketa ketáá netuqyaan-áwááméq-yátáárîqa uráunataae.’ téta mirá tíyaqa 23 ánibo mi táoqa kemá yemmá abarokáq maará-tima-yimenune. ‘kemá keráwáqtí túrakaqa íaonewaunamiye. keráwáqá táí-wayukaao, paábataa kóoro’ tenúne.” téna Îtuma tiráiye.\n24 waéqma itaí-áímmá Îtuma tiráiye: “kanaaráq móra-nakoma maamin-áímmá iténa waraína-nakoma wemá miráuma áá-íté-wainapoana wení naammá óqtan-amuraaq kéumaraiye. 25 ánibo aaqá yuréna nommá aúgítana anón-uwaama yoréna mirái-qtataakoma min-námmá awétáraiye. miráimanibo min-námmá íma kuturáiye. min-námmá óqtakaq wáitanaboana yáqtoqma akoqnáá uráiye. 26 miráimanibo móra-nakoma ketáama kéitenamanibo ímo warénama minnâ wemá miráuma áíbôqnaaboq inápóana wemá wení naammá kegéba-amuraaq naammá kéiye. 27 ánibo aaqá yitana nommá augéna uwááma anómma yokáiye. ánibo mirái-qtataakoma min-námmá awétátuwaitana min-námmá kuturáiye. ‘pau’ titana anómma mútûq yawítíguraiye.” téna 28 Îtuma maamin-áímmá timá ánatatuwaitata máqte-kayukama Îtun-aayaba iyánáaq éta yáaqa ôriq umá karáiye. 29 miráimanibo aamá yirááti-wayukaraa umá íma timá yímikaibo Îtuma akoqnááma náápaamma matokái-nakoraa umá aamá kétima-yimena yiráátiraiye.


Tsídii yádíłtiihí bitsiiʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yádíłtiihí bitsiiʼ łitsooígíí\nTsídii yádíłtiihí bitsiiʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Teretistris fernandinae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitsiiʼ éí łitso; bidaaʼ éí łibá dóó áłtsʼóózí.\nTsídii yádíłtiihí bitsiiʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gopherus polyphemus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh.


Haltsooítah chʼał yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał íiyisígíí dóó bikʼéí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah chʼał\nHaltsooítah chʼał yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptychadena anchietae" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilbá; bíchį́į́h éí deekį́; binááʼ éí ntsaa.\nHaltsooítah chʼał yishtłizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nDíí naaltsoos 19 Níłchʼitsʼósí 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chʼagiiłbáhí ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼagiiłbáhí ntsxaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Molothrus oryzivorus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–14di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí łibá.\nChʼagiiłbáhí ntsxaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tooh Siyíní Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nTooh Siyíní Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nTooh Siyíní Bibąąhdi\n(Carlinville) Tooh Siyíní Bibąąh (Lincoln)\n39°48′08″ NHK dóó 89°39′06″ EʼE-gi bił hazʼą́\nTooh Siyíní Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Tóntsxaadę́ę́ʼ Nílį́ Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1895góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí.\n2014góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 194,762 bílaʼashdlaʼii Tooh Siyíní Bibąąhdę́ę́ʼ Carlinville hoolyéégóó dóó Licoln hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nTooh Siyíní Bibąąhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


1Ti 6 | `KZE | STEP | kárákwiraan-kwaasi évakarawai meéyámbakaawasa miwítí mayáí úwoi kwémaesa óntamba íma kwémayaawai Áánútuna kwaásiyavai maanáímbá simátimiyo. kárákwiraan-kwaasi túwíꞋa anómba umátinkeꞋa miwítí mayáí kaweꞋá umái máyáaro simátimiyo. mirámó íyasamo ésa Áánútu áwíre Áánútun-aaiye íma simái sáwíꞋa ónááowe.\n1 kárákwiraan-kwaasi évakarawai meéyámbakaawasa miwítí mayáí úwoi kwémaesa óntamba íma kwémayaawai Áánútuna kwaásiyavai maanáímbá simátimiyo. kárákwiraan-kwaasi túwíꞋa anómba umátinkeꞋa miwítí mayáí kaweꞋá umái máyáaro simátimiyo. mirámó íyasamo ésa Áánútu áwíre Áánútun-aaiye íma simái sáwíꞋa ónááowe. 2 kárákwiraan-kwaasi Áánútun-aaiyavesa áraire sewáíyávésa miwítí úwoi-mayai-kwaasi sésa Ísu Káráísitina kwaásimo úndantemba miwígwáráꞋá Ísu Káráísitina kwaásima póta miwí túwíꞋa íma anómba umátinkanaumne seváínivo maarán-áímbá seró. Áánútun-aaiyaveꞋo árairemo súndantemba miwígwáráꞋá Áánútun-aaiyavesa áraire kwésewaꞋa sirumbá timéꞋa póꞋa miwítí mayáí kaweꞋá umái máyáanda mimbáyáívínkémbá kawe-tántááꞋá mayánááowe se úwoi-mayai-kwaasiyavai mináímbá simátimiyo.\nÁánútuntavaimo imáyáamo ésamo máyáamba anón-tantaariꞋa kwéon-kwasai.\nTímótiyo simámunda-aimba asiramái simátimiyo. 3 évakarawaimo óꞋon-aimbo simátimesamo kentáásí Ísóigo Ísu Káráísitin-aaimo kawer-áímbó ímo kwarésamo áraiꞋ-monor-aimbo ímo kwégwaraawai 4 miwí túma maé iyésa amápa-tantaakona ááimba íma ísaraawe. miwívímbá sáwí-imayaa kwáyáísasa aaigóná ááintavesa sáwívar-aimba kwésesa kesááigo usáyaaitainkwae-aimba kwésewasa mirá-sáwí-áímpínkémbá tirumbá sáwíꞋa umátinkesa aaisambá sésa túwíꞋa simái sáwíꞋa umátinkesa sáwí-imayaa umátinkesa 5 aaisan-áímbá símae kwénaaowe. mirámó kwéon-kwaasi miwítí imáyáa simái sáwíꞋa ésa árair-aimba ivátuwesa kampar-ímáyáá ésa sésa sáwívar-oisamba mayánáe sésa monor-ámbá kwégwaraawe-kampar-imayaa kwéowe.\n6 mirán-kámpár-ímáyáá kwéombanivo Áánútuna aambó áraiꞋo kwégwaraawai imáyáa ésa sésa ÁánútuntaveꞋo imáyáamo éꞋo máyaunda anón-tantaaꞋa isaná makáunda-oisamba mindá kanaán-iye kwésewe. 7 kesinóisaiya masínkónkaꞋa íya óísanta makáawanasaya másínkaraawe. púwóndaya íya óísankwarata maimaéta puwónaumne. 8 unáánkwátóiye toóné makétaamo éta séta mindá kanaán-iyeya sénaundayaaniye. 9 óísamba mayánáe-imayaawe suꞋmai owáí misáwí-ímáyááó tavisínana sáwí-yantaatavesamo tirááíyavesamo íyan-tantaako miwí tátorainasa sáwíꞋa umái mésa ánásanaaowe. 10 óꞋon-oꞋo-sawi-imayaaona ááimba óntamba mayánáe-imayaayavesa aamoí kwéowe. évakarawai óntamba mayánáe-imayaawe suꞋmai kwéesa Áánútun-aai ivátuwesa umbai-yántááꞋá maésa tirunkó umbaí kwétaisasa máyáawe.\nÁánútu aúrankaꞋa arupí umái maiyó siráin-kwasai.\n11 Tímótiyo emá Áánútuna kwaási éma mirán-tántáákómbá ánaaemba umáme Áánútu aúrankaꞋa arupí umái mé kwentáváí imáyáa kwéema amápaꞋ-mayai kaweꞋá umái kwémae imáyáa kwétime Áánútuntavai asiramái aánoumai mé mirán-tántáátáváí ayáántán-kwimai máyaane. 12 kwaásimo meéyámbó mayánáesamo isaaisésamo kontembá emá Áánútun-aaiyavai áraire kwése ayáántán-kwimai minámbá kwaré aúnáiꞋa umái maíꞋmaiꞋa kwéonda-amba kwaꞋmaé iyuwó. ááéma sáwíva-kwaasi túrankaꞋa paárumai séma Ááútun-aai árair-aimba póꞋa kwenkáꞋá agevamái máyaumne sundaráꞋá Áánútu entávéna aúnáiꞋa umái maíꞋmaiꞋa kwéone siráiye. 13 Áánútu amápaꞋa máyáawaiti ááinkontaveꞋa imáyáa éꞋa Ísu Káráísiti aaimó isáí-náúmpáꞋá anón-kwaasigo áwíꞋa Póntiyasi Páírátimba kawer-áímbá simámakaiwaintaveꞋa imáyáa éꞋa embá asiramái simámeꞋa séꞋa 14 kentáásí Ísóigo Ísu Káráísiti marapáꞋó ímo kunkáindaraꞋa kwemó siráin-aimba kwaꞋmaé kwéiye kaweré suꞋmai kwéonasa awánésa sésa mináímbá árair-aimban-iye sénááowe kwésune. 15 Áánútu Ísu Káráísitintavena séna kumuwó sínda-tawai kumíníye. Áánútu kaweré suꞋmai kwéiwai éna kweyáá amáparawairaꞋa kárákwiraiwai éna amápar-asirayankwara-kwaasi kwená asirayánkó usáyaaitaraiwai éna amápa-kawaa-kwaasiraꞋa kawáá uráiwai éna 16 kweyáá íma puwíníwai éna óꞋora-sagayankaꞋa máyáiwai isasá mirá-ságáyánkáꞋá íma kwaási kanaán-umai koménaaowe. Áánútumba amápa-kwaasi íma túrandei awánésa íma kanaán-umai túrandei awánanaaowe. kwenáwíꞋa anómba kwaíkwaiꞋa kwéisana kwená asirayámbá kwaíkwaiꞋa kwéimba mindá árair-aimban-iye.\n17 Tímótiyo óísankwara-kwaasiyavai asiramái simátime se íma túma maé iyéꞋa íma óísantaveꞋa aamoí éꞋa mindá ánásanin-tantaaꞋa íma amuꞋmaréꞋa méꞋa Áánútu amápa-tantaaꞋa kwésimiwaintaveꞋa amuꞋmaréꞋa méꞋa aamoí oro simátimiyo. 18 moórá-aimba óísankwara-kwaasi simátime se kaweꞋ-máyáí kwémaeꞋa túwaꞋnaa úmae kwéiyeꞋa óísamba taaínkaakaumai tímaꞋmae íyóro. 19 mirámó éꞋo éꞋa mirámó íyan-tantaataveꞋa naaémba keinárawaꞋa túwaꞋnaa ínín-tantaaꞋa kwáyainaꞋa mirámó éꞋa kaweꞋá umái ménaaowe simátimiyo.\n20 Tímótiyo Áánútu simámakain-aine agarááránkarain-aine kárákwimai kaweꞋá uwo. Áánútun-arááímo ímo kwáráan-kwaasi úwoi-aimba kwésevo mináímbá ánaaemba umátimiyo. kampaꞋá sésa amápa-tantaaꞋa ísaraumne sésa aainakákémbá aaisambá símae kwéiyon-aimba ánaaemba umátimiyo. évakarawai sésa amápa-tantaaꞋa ísaraumne sésa pósa ÁánútunkaꞋa agevamáímo máyáan-amba ivátukaawe.\nÁánútu amáparawai úwoi kwétuwaꞋnaa-intaveꞋa námúnaa kwésune.\nkemá Póro súnda-aimba ánásaiye.


Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii - Wikiibíídiiya\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atelerix algirus" deiłníigo dayózhí.\nDíí adijiłii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; dahsánígi átʼéego bitsʼos ląʼígo dahólǫ́; bíchį́į́h éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh - Wikiibíídiiya\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh éí łóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Balaenoptera brydei" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼtsoh éí 40–55di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél éí łigai łeh. Ndilnaʼgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh éí táłtłʼááh chʼoshchilí yildeełgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.


Matthew 7 DOGNT - “Dǫ sınìyaahtı-le, hanì-ı̨dè - Bible Search\nMatthew 6 Matthew 8\n1“Dǫ sınìyaahtı-le, hanì-ı̨dè naxısınìyaetı ha-le. 2Dànì dǫ sınìyaahtı k'ę̀ę̀ naxısınìyaetı ha hǫt'e. Ayìı ghàà dǫ gısınìyaahtıı sìı eyı weghàà naxısınìyaetı ha hǫt'e.\n3“Ayìıha naxèot'ı̨ wedaà yìı tsolè wheɂǫǫ sìı ghàahda, hanìkò naxıdaà yìı dechı̨ whetǫǫ sìı ts'ǫnıahɂà-le? 4Dànıt'à naxèot'ı̨ ts'ǫ̀ dıı haahdı naxıgha dìì-le, ‘Àgı̨ą, nedaà yìı t'asìa wheɂǫ; negha xàwehchı,’ dahdı, hanìkò naxı̨ naxıdaà yìı dechı̨ whetǫǫ sìı naxıgha wègaat'ı̨-le. 5Degaı daahtsı̨ kò wek'ę̀ę̀ aahda nıìle! T'akwełǫ̀ǫ̀ naxıdaà yìı dechı̨ whetǫǫ sìı xàahchì nı̨dè naxıgha nezı̨į̀ xègaat'ı̨į̀ agode ha, hanì-ı̨dè naxèot'ı̨ wedaà yìı t'asìa wheɂǫǫ sìı xàahchı ha dìì-le.\n6“Łèt'è degaı sìı tłı̨ ghàahdı-le. Whǫǫ̀zaa dètìı sìı gogòò ts'ǫ̀ aahdè-le. Haahłà nı̨dè tłı̨ naxıdzıìgeɂà ha eyıts'ǫ gogòò whǫǫ̀zaa tàtsǫgeèhɂe ha.\nGotà yak'e whedaa weahkè\n7“Aahkè nı̨dè naxıghǫ̀t'à ha; wehak'eaht'į̀ nı̨dè wegòahɂà ha; enìı̨tǫ k'e ts'aaht'ı nı̨dè naxıts'ǫ̀ enìxàetį̀ ha. 8T'aa eekèe sìı t'asìı weghǫ̀t'à ha; amìı t'asìı hak'eet'į̀ı̨ sìı yegòhɂà ha; eyıts'ǫ amìı enìı̨tǫ k'e ts'aht'ıı sìı wets'ǫ̀ enìxàetį̀ ha.\n9“Naxıza łèt'è naxeekè nı̨dè asį̀į̀ kwe weghàahɂà ha? 10Eyıts'ǫ łıwe naxeekè nı̨dè asį̀į̀ gòo weghàahtè ha? 11Naxı̨ hołı̨ı̨-hoahtsı̨ı̨-dǫǫ̀ aaht'e kò, naxıza t'asìı nezı̨ı̨ gıghàahłe k'èahsǫ. Naxıtà yak'e whedaa sìı dǫ geekè nı̨dè naxınahk'e t'asìı nezı̨ı̨ goghàyele ha hǫt'e. 12Eyı xèht'eè dànì dǫ naxıts'ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlageeda ha dahwhǫ k'ę̀ę̀ gıts'ǫ̀ eghàlaahda. Moses wenàowoò eyıts'ǫ nakwenàoɂǫǫ gını̨htł'è k'e hanì dek'eèhtł'è.\nEnìı̨tǫ neghoa eyıts'ǫ enìı̨tǫ dekòo\n13“Enìı̨tǫ neghoa k'è dexaahdè. Enìı̨tǫ dekòo sìı tı̨lı dekòo ts'ǫ̀ nııɂà hǫt'e. Dǫ łǫ eyı tı̨lı k'e aget'ı̨ı̨ sìı gıdıhołè ha. 14Ekò enìı̨tǫ neghoa sìı tı̨lı neghoa ts'ǫ̀ nııɂà hǫt'e. Dǫ łǫ-lea zǫ eyı tı̨lı k'e aget'ı̨ı̨ sìı welǫ whìle ts'ǫ̀ geeda ha.\nTs'ı eyıts'ǫ wejìecho\n15“Nakwenàoɂǫǫ ehkw'ı gogede-le sìı gıxoahdı. Sahzǫ̀ą nezı̨ı̨ degeetsı̨, hanìkò dìga wets'àhoejı̨ı̨ lagı̨ı̨t'e. 16Dànì k'ehogeɂa k'ę̀ę̀ gık'èahsǫ ha. Įchį̀ghoò ta jìe nàts'ehtsį̀ nıìle. Eyıts'ǫ gogho nı jìecho nàts'ehtsį̀ nıìle. 17Eyı xèht'eè ts'ı nezı̨ı̨ sìı wek'e jìecho nezı̨ı̨ gǫ̀hłı̨, eyıts'ǫ ts'ı nezı̨-le sìı wek'e jìecho nezı̨-le dehshe. 18Ts'ı nezı̨ı̨ sìı wek'e jìecho nezı̨-le gǫ̀hłı̨ ha dìì, eyıts'ǫ ts'ı nezı̨-le sìı wek'e jìecho nezı̨ı̨ dehshe ha dìì hǫt'e. 19Ts'ı hazǫǫ̀ wek'e jìecho nezı̨-le dehshee sìı nàgeehkà gà kwıìgeehdè ha. 20Eyıt'à, dànì k'ehogeɂa ghàà gık'èahsǫ ha.\n21“Dǫ hazǫǫ̀ ‘K'àowo, K'àowo,’ sègedıı sìı Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ k'è goyageedè ha nıìle. Amìı, Setà yak'e whedaa k'èı̨t'ee sìı zǫ goyageedè ha. 22Eyı dzęę̀ k'e nìhǫǫwo nı̨dè dǫ łǫ sets'ǫ̀ dıı hagedı ha, ‘Sets'ǫ̀ K'àowo, nıızì dahxà nadąą̀ gots'ı̨ı̨de ı̨lè, ı̨nìłı̨ı̨ xàdets'eèzhì eyıts'ǫ enıìyah łǫ hots'èhtsı̨ ı̨lè,’ gedı ha. 23Hanìkò ehkw'ı gıts'ǫ̀ dıı haehsı̨ ha, ‘Naxık'èehsǫ nıìle. Hołı̨ı̨-k'alaahdèe-dǫǫ̀ aaht'e, sets'ǫǫ̀ naahdè!’ gèehsı̨ ha.\nDǫ gǫǫzǫ eyıts'ǫ dǫ gǫǫzǫ-le wegodıì\n24“Eyıt'à amìı seyatıì ıìkw'o xè yek'ę̀ę̀ edaa sìı dǫ gǫǫzǫǫ kwe k'e edekǫ̀ gòhtsı̨ı̨ lanì hǫt'e. 25Yàchǫhoòwo ekò tı łǫ dèè teètł'ı xè kǫ̀ k'e nı̨hts'ı nàtsoo at'ı̨, hanìkò kwe k'e yìetł'aà whetǫǫ gòhtsı̨ t'à eyı kǫ̀ nàgoı̨tł'ı-le. 26Hanìkò dǫ hazǫǫ̀ seyatıì gıìkw'o kò gık'ę̀ę̀ eda-le nı̨dè dǫ gǫǫzǫ-le ewaà k'e edekǫ̀ gòhtsı̨ lagı̨ı̨t'e. 27Yàchǫhoòwo ekò tı łǫ dèè teètł'ı xè nı̨hts'ı nàtsoo eyı kǫ̀ k'e at'ı̨ t'à hǫtsaa wetagoı̨tł'ı.”\n28Zezì eyı hazǫǫ̀ hoghàgoehtǫ ghǫ nǫǫt'e ekò dǫ hazǫǫ̀ gıgha enıìyah dìì. 29Zezì ededı̨ t'asìı hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ k'àowo k'ę̀ę̀ dǫ hoghàehtǫ, Nǫ̀htsı̨-yatıì-k'èdìı-dǫǫ̀ lanì-le.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hyla annectans" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; binákʼee éí halbá; bitéél éí diniltso; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsinaʼayąʼiitah chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nTsinaʼayąʼiitah chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí\nTsinaʼayąʼiitah chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uperodon variegatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.2–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łigaigo yistłʼin; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nTsinaʼayąʼiitah chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí éí tsinaʼayąʼii yildeeł.


Tééh hoyáaniitsoh bíchį́į́hnézí - Wikiibíídiiya\nTééh hoyáaniitsoh bíchį́į́hnézí éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mesoplodon densirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tééh hóyáanii éí 14–15di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí łigai. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nTééh hoyáaniitsoh bíchį́į́hnézí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.


Eph 4 | `USA | STEP | kemá Póroma waayúkati yúrakaq itó-uma Îtuqtaba abarokáq timá yímikaunayababoaq kemá ánná-naupaqa paá máune. miráimanibo keráwáqá maamirái-qtataaqa Îtumma akáinaiq kéiyaq kemá minnáyaba tikaíkáae téqa kétune.\n1 kemá Póroma waayúkati yúrakaq itó-uma Îtuqtaba abarokáq timá yímikaunayababoaq kemá ánná-naupaqa paá máune. miráimanibo keráwáqá maamirái-qtataaqa Îtumma akáinaiq kéiyaq kemá minnáyaba tikaíkáae téqa kétune. 2 abo íma otaa-káyúkáráá aúráaro. kaayoné umá máaro. yaímma-wayukamo íkarutaiyamma paá yeráwáqá yíkáaro. 3 keráwáqá kaayoné-yátááqá anónna-anonna yiméra mórabi Áánûqtuni Aokaq-Áágóní aménáápáqá paá máero. 4 ketáámá mimórá-túyáwáákáráq mimórá-Áókáq-Áágópí kémaunatae. kímora íma aónarauna-yataaqa awé ónúnayabataa Áánûqtu tááyaraiye. 5 kímora uyátárai-naqa ketáámá matéqtaa ketáámá máqtemma wekáq tirummá kámunatae. ketáámá máqtemma móraiq umá Áánûqtuni Aokaq-Áágógáráq kéberaunatae. 6 ketáámá mimórá-kétíbótáá máiye. wemá Áánûqtuma máena káqomma akoqnáá-naqa wekáá umá íma máiye. wemá uyátá-maqma máqte-qtataakaqa máiye. wemá keqtáábí máipoata káqo-kayukama wení akoqnáágomma ketááí mayaíbí yemá káonae. 7 Áánûqtuma tirááténataa wemá keqtááyábá ôriq umá ákáitana Îtu Metáíyamma tímikaiqtaae. 8 Áánûqtuni aúba-wannaagoma maará kétiye:\n“wemá uyéna ánná-naupake-wayukama taígani kuyátúrena waayúkaraq amuq-yatááqá yímikaiye.”\nmirá téna Tébitini ibí kétiye. 9 abo wemá meyábáq utáiye. min áaimma yaímma-kanaama maa-márábí máqe-uraiye. 10 min-nákómá kukáimma wemá mimórá-nákómá anaaékaqa utáiye. wení náápaamma maa-márábí-káyúkámá yiráátiniqtaba wemá utáiye.\n11 wemá wenamáárîq téna “keráwápíké yaímmama timáyíkarai-kayukama maíyata abo yaímmama Áánûqtuni amuné-wáyúkámá maíyata ínoe.” téna “yaímma-wayukama waayúkati yúrakaq itó-uma máeta átê-wataama tínô-kayukama maíyata ínoe.” téna “yaímmama yirááti-wayukama maíyata ínoe.” téna tiráiye. 12 waayúkama yokaa umáyikai-aimma uyátárai-nakoqtaba mirá-umatikanoe. maami-máyáímá nóinabiyo? mi-máyáímá minnáe. Îtu Káríqtokaq yirummá améta taígani-kayukama kuyátúmeta yíwáqnaa umá yeqtí itáíq-itaiq í-yátááqá akoqnáá umáyikanoe. 13 maami yirááti-wayukati watáanapo kétima-timiyanataa Áánûqtuma keqtáámá wenáanikomma aónayaba tiráátiniye. wekáq ketááí itáíq-itaiq í-yátááqtábá yirááti-wayukati watáagoma tíwáqnaa ínîqtaae. mi-kánáámá ketáámá yagaroqtamá áíkuiyona-yupaama mi táoqa Áánûqtuma keqtáámá timátimiq-timatimiq umá kétiraatinanama ketááí tirun-íyápógómá itóqma Îtu Káríqtoni áaimma mayéna anóniq íniye. 14 mi táoqa ókaraq iyápóraa ketááí túyánákómá íma wániye. mi táoqa uwáágoma yaayánama waéráinikaa umá ketáámá káqo-kaqon-aiqtaba íma waéránátae. ímiye. ketááí tirun-íyápógómá itóqma anóniq ínataa táwî-wayukati makáqma aónai-yataakaraq kaaqaari-áíkáráq ketáámá íma itánúnatae. 15 ímiye. aaqáo. miráimanibo ketáámá árain-aimma téqtaa Îtuni akaí-yátáákáráq óq-wayukayaba tikánîqtae. miráinaqtaa ketáámá itóqma Îtun aúyawaakaa onanatáá wemá aqnókáá íniye. 16 Îtuma íbêqa máqtemma wekáq itáíq-itaiq umá máa-kayukama yagaroqtamá wenaúyawaakaa umá aráápayikanena kéiye. máqten-aayapaq yabíkéna móra-mora-aukapakemma weqtábá-weqtaba akaíyátábá Îtumma yokaa kéumakaae.\n17 íbêqa akoqnáá umá uyátárai-nakonopake timá-timune. keráwáqá Yéqtaaeo-wayukaraa umá yeqtí aíbôq-yuyanakaraq íma máaro. 18 yeqtí yúyánámmá paá kumayupí wáiye. yemá koáráaq-wayukaboata Áánûqtunopake nékaq mááe. 19 yeráwáqá máqte-tawi-kiyaamoq-yataaqa tarôq kéeta minnáyaba íma yigaaebí kémaraae. 20 maamirá-qtátáákáá-qtátááqá Îtuma Metáíyama wenôpake keráwáqá íma ítaraae. 21 ímiye. keráwáqá Îtun-aama kéitaawana wemá árain-iraqo-qtataaqa keráwáqá tiráátiraiye. 22 keráwáqtí naayón-ááímmá keráwáqtí túgoma ákáin-aaikaraq naayó-pááí-únákáqtóráá umá tiwáábáq kabiraimmá maamirán-ááímmá keráwáqá paábaq matúwáaro. 23 minnámo matuwéqa aúgen-unakaqtoraa umá aúge-tuyanakaraq aúgen-aaikaraq kúberaaro. 24 mirámô éqa káqomma íráqô-kanokaa umá kúberanoe. aúgemma káqo-naqa aúqma keráwáqtí táaimma aokarîq umá kateko umá Áánûqtun-aaikoraa umá waíno. 25 miráinaqa kaaqaari-áímmá ítero. aati-aatimá pááq ínî-qtataaqtaba árain-aimma tero. ketáámá mimórá-túgóní waayúkaboaqtaa wenamí-kenamin umá paá árain-aiqtaa tennatao. 26 abo keráwáqá tíyámma ínaqa íma kúmiq-yataariq oro. abo íma tíyámma yuwákaiyana waíno, ímiye. mimórá-yúpáámá aabaúmá íma kupékainaqa\n27 abo tíyámmo íq-ia kéiyanamoena Tááqtaama tirunóbáqá yaberániye.\n28 keráwáqtí aúkáapike móra-nakoma moyá-nákómá máqe-urenama íma ókaraq moyámmá mayaíno. íma miráinimanibo wemá mayaí ko mayaíno. wení ápéqtaba kamáa káena mayaí kémayena anaaékaqa móra-yataaqa íma makáiya-kayukama yemmá kanaaráq yíwáqnaa íno.\n29 tóyaupike táwî-aimma íma yuwákéraq tero. miráimanibo paá mi-kátáámá waayúkama umá yíqtaaiq ínîn-aimma tíyana keráwáqtí táagoma yemmá íráqôniq umáyikaniye. 30 Áánûqtuni Aokaq-Áágómmá ummaa-yátááqá íma áméro. keráwáqtí matúq-matuq umá táí-meyakaraq puí-yátáákáráq mipíkémma keráwáqá Áánûqtuma tiwíkaitana wení Aokaq-Áágómá keráwáqtí tiwiraí-yátáákómmá káraapaiye. 31 táwî-toiqa makéq máqten-aimma temmá paábaq iyaabótúwáaro. íma tíyan-aimma aayaqtáá umá téraq káqo-kayukayaba mamá táíq umáyikai-tuyanamma íma ítáaro. 32 anónna-anonna umá íráqôniq oro. anónna-anonna tíyaqa áméro. abo taákaq oro. Îtuni áwîkaq Áánûqtuma keráwáqtí otaammá paábaq matukáiqtaba keráwáqá miráráá umá anónna-anonna otaammá paábaq matúwáaro.


Naałʼaashii hołchíʼí - Wikiibíídiiya\nNaałʼaashii hołchíʼí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bumba horrida" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Náhookǫsjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí chʼosh éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso; adóó éí bitsʼíís łichííʼ; bijáád dóó bitłʼaaʼ éí daalzhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.\nDíí naaltsoos 5 Tʼą́ą́tsoh 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Wóláchííʼ neiłkaahiitsoh diłhił dóó łibáhígíí - Wikiibíídiiya\ndiłhił dóó łibáhígíí\nWóláchííʼ neiłkaahiitsoh diłhił dóó łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thamnophilus nigrocinereus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił dóó bitéél halbá, baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél diniltsxo; biwos éí łizhin dóó łigaigo łikizh; bidaaʼ éí diłhił.\nWóláchííʼ neiłkaahiitsoh diłhił dóó łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil binááʼ dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał.


Naakáí łizhiní - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní: Bílaʼashdlaʼí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ (Africa) naagáágoʼ oolyé; éí doodaiiʼ éí, African descendants ałdóʼ oolyé. Bílaʼashdlaʼí bitsʼį́ʼ daalzhinígíí ałdóʼ oolyé. Naaná Naakaii Łizhiní Bikéyahdi kéyah daʼnaazniilígíí ałdóʼ oolyé.\nNaaná díí saad éí Navajo "metonym" átʼé ałdóʼ (figure of speech).\nNaaná African culture, Naakáí łizhiní kʼéhgoʼ.


Wóʼałchozhii - Wikiibíídiiya\nWóʼałchozhii éí wódaʼatsʼǫǫsii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pentatomomorpha" deiłníigo dayózhí. Wóʼałchozhii éí nahasdzáán bikáaʼgi 15,000 ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí tsinyiʼ dóó hodíłchʼiltah dahiná. Chʼil bijeeh dóó binááʼ éí bichʼiyąʼ łeh.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí ałchozhí - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí ałchozhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilinopus perlatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dóó łitsogo dootłʼizh; bizééʼ éí łigai; bitʼaʼ éí dinilchíiʼgo łikizh.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí ałchozhí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Tsídii dah naʼasolí bítááʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí bítááʼ łigaaígíí\nTsídii dah naʼasolí bítááʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monasa morphoeus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bítááʼ éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ.\nTsídii dah naʼasolí bítááʼ łigaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tábąąh chʼééh digháhii binááʼ dį́įʼii - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼééh digháhii binááʼ dį́įʼii éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sacalia quadriocellata" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–7di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łitso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTábąąh chʼééh digháhii binááʼ dį́įʼii éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tseeyidiłtazii bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTseeyidiłtazii bizééʼ łitsooígíí\nTseeyidiłtazii bizééʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macronyx croceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ dóó binátsʼiin éí łitso; bitéél éí halzhin; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nTseeyidiłtazii bizééʼ łitsooígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Mar 4 | `USA | STEP | aapinaammá non agínaupaqa móragaraqa timá yímitata ôriq umá aaraukáqá yorupamá áíkutaawana wemá nópí-káárébí nopí ko máitata waayúkama yorupamá agínaupaqa maraq máqe-uraae.\nayummá ubín-nákóní waéqma itaí-áímmá\n1 aapinaammá non agínaupaqa móragaraqa timá yímitata ôriq umá aaraukáqá yorupamá áíkutaawana wemá nópí-káárébí nopí ko máitata waayúkama yorupamá agínaupaqa maraq máqe-uraae. 2 ááqibo Îtuma wení iyápó-annama netuqyaa-kátáámá timá yímikaiye. waéqma itaí-áímmá taíganimma timá yímikena wení aapinaapí tiráiye: 3 “ítáaro! móra-nakoma ubín-nákómá ayummá iyaabítaaqa ínínapoana kóurena 4 ayummá iyaabítaaqa itana tébakaq-ayumma aapi kuqturáitata numagómá yama narááe. 5 yaímma-ayumma óqta-marabi kuqturáitana pááqya-marama wáitanaboana páátákáá utáitana 6 ááqibo ánûqa íma wáitana aabaúmá utáitana aayákaguraiye. 7 yaímma-ayumma námagaraan aúkaapi kuqturáitana námama ôriq uráitana karaan aúkáapi titipáá umá wáenaboana ayummá aayákaguraitana arammá íma itáiye. 8 tébakaq-ayumma íráqô-mararaqa kuqturáitana arammá ôriq umá itáiye.” téna tiráiye: 9 “ááqibo aáqa wái-nakoma itaíno!”\nnôraq umábi waéqma itaígómá\n10 ááqibo wemá iyápó-annagaraqa yaímma-wayukagaraqa paá máeta Îtumma wení íyápó-annama waéqma itaí-áíqtábá ítama aónaraae. ítama aónaawana tiráiye: 11 “keráwáqá kenamáa Áánûqtuni márûqtabama waéqma itaí-áípí itánéqa itánóe. ááqibo tébakaq-wayukama paá-waayukama íma arútama itánóe. waéqma itaí-áípí íma kéitaawana 12 Áánûqtu yeqtábá mirá-tiraiye:\n‘yemá yúrapike káonetamanibo yirunapó íkáonaae.\naónáíq-aonaiq kéeta íaonanoe.\nitáíq-itaiq kéeta íma itánóe.\nááqibo yaákake íma itétama yirukógáráqá íma itáiyana íyakoma íma tágaginiye.\nítaiyakakaatati kúmiq-yataapikema kebó-yátáápíkékáráqá waeráné oné.\nwaekáiyakakaatati yetí kúmiq-yataaqa kebó-yátáákáráqá paábaq maréq atóbamayikanaa únnae.’”\nÎtuma ayummá ubín-nákóní aúpáq-wátáágón áaimma timá yímikaiye.\n13 yemmá Îtuma ítama aónaraiye: “wágáábaq tiráuna waéqma itaí-áímmá íyaq kéitaao? ááqibo íma itéqa náaraq umáwaq máqtemma waéqma itaí-áímmá itánô? íma itéqa íma itánóe.” téna tiráiye: “maami waéqma itaí-áíkóní áaimma miráuma wáiye. 14 ayummá ubín-nákómá Áánûqtuni wátáama ayukáá iyaabítaa kéiye. 15 kéitana aakáá-káyúkámá Áánûqtuni wátáama kéitaawana ááqibo webó-wámá Tááqtaama numagóráá páátákáá yirunóbáké Áánûqtuni wátáama moyámmá kémayaiye. 16 ááqibo óqta-mararaa-kayukama Áánûqtuni wátáama itéta yirukaké yáqtoqma yimuqá maréta kéitaae. 17 kéiteta ááqibo kogonaagó umá máqe-ureta uwáyu matéta pááqya-kanaama kéyaqtoraawata waayúkama Áánûqtuni wátáayaba yíkamowatama páátákáá Áánûqtuni wátáayabama yíbô kégaitata yinaaémma kéumayikaae. 18 tébakaq-wayukama náma-mararaa máeta Áánûqtuni wátáama kéiteta 19 ááqibo yópáq-yátááqtábámá maqné-yátááqtábámá yúyánámmá kéitaapoata óqtamma oótakaraqa kéyikaipoata kéqokeq-yaqtaaqa kéyikaipoata yirunóbáqá titipáá kéitana Áánûqtuni wátáama kááyakaitana arammá yirukaqá íma itáiye. 20 ááqibo káqo-kayukama íráqô-mararaa mááwana Áánûqtuni wátáama kéitaawana yirukaké yáqtokaawana íráqôn-aramma yirukaqá ôriq umá itáiye.” téna tiráiye.\niramá kúraqma táganiye.\n21 móra-nakoma iramá kúraqma aúpáqá kémaraiyo? ímiye. abarokáqá kémaraitana kégaiye. 22 keqnáámmá máqtemma aúpáqá wái-qtataaqa abarokáqá aurániye. máqtemma kumayupí wái-qtataakaq ómmá kamá yupayo ínata aónanoe. 23 aáqa wáina-nakoma itaíno!” téna tiráiye: 24 “máqtemma itaígómá arupú umá ítáaro! náaraq umá-yataarabi améqa mimórá-yátááqá mayánóe. mú mikákáa umá mayánóe. 25 ááqibo móra-nakoma taíbaq-yataaqa wáinanama keqnáámmá taíbaqa mayániye. ááqibo móra-nakoma íma wáinanama ímaya inana wení kéqokeq-yataaqa káqo-wama mayániye.” téna tiráiye.\nkéitorain-ayukoni waéqma itaí-áímmá\n26 Îtu óq-aimma tiráiye: “Áánûqtuma kawáá kéi-maruqa nóikaa-maruraq wáiyo? maaráuma wáiye. ááqibo móra-nakoma ayummá yópáqá iyaabítaaqa uréna ayúkóní óq-mayaima íkemayaiye. 27 nokáámma waguréna wágááma itó-uma uréire kéena ayummá paá kéitorena anómma kéumitana maan-nákómá íma ítaraiye. náaraq umá pááq kéiyo? 28 maragómá wenamáárîq áwáqnaa itana karaa-qtatááqá kéitorena arammá kéiyena émma áqnáabaqa árûma kéutena anaaékaqa anómma aurániye. áqnáabaqa pááqyamma kéutena mú mikáq kéuyena anómma múkáurena arámma kéiyaiye. 29 naí-kánáámá arammá ábuma kamágitana kégaraiye.” téna tiráiye.\npááqyan-ayukoni waéqma itaí-áímmá\n30 óq-aimma tiráiye: “Áánûqtuma kawáá kéi-maruqa nóikaa-maruqa wáiyo? minnáyaba waéqma itaí-áímmá nóine ténúnô? 31 maará kéiye. pááqyan-ayumma marabí ukáitana 32 anaaékaqa anómma yaaráá umá itoráinata anón-amama yáinata numamá iréta ánáamma amaraqá kéoe. Áánûqtuma kawáá kéi-maruqa miráráá kéena wenôpaqa mirá kéiye.” 33 téna wemá abarokáq timá yímikena maami waéqma itaí-áímmá taíbaqa timá yímikaitata ááqibo waayúkama ítáawanama wemá timá yímikaiye. 34 ááqibo paá waéqma itaí-áípí timá yímikena ááqibo káqoyu yiyuwéna wení iyápó-annagaraqa máápaq-urena waéqma itaí-áíkóní áaimma abarokáq timá yímikaiye.\nÎtuma timá ámitana uwáágoma ánataraiye.\n35 aabaúmá karáákáq kúmitana Îtuma tiráiye: “meran-ábápáq-ágínáúpáqá kó-onataae!” titata 36 yaayorupamá paá máqe-uraawata waabáqtábá naaúpaqa kóoro timátuweta iyápó-annagaraq Îtugaraqa nópí-káárébí péketa wekáráq awîqmeta kóuraae. káqomma óq-nopi-kaarema yeráwáqtê urááe. kégowana 37 yaugikómá anón-uwaama kéyoraitana karááqtoqa ôriq umá kéitana káárenobaqa nokómá ôriq umá ya kéogiraitana ááqibo 38 Îtuma nópí-kárégóní ayárepaqa kunúraqa aú waguráitata awáutureta tirááe: “tiráátinako, képuyunataama arummá íyaq kéiyo?” tewana 39 itó-urena nokóqtábámá tiráiye: “paá mááo!” titana uwáágoma ánatagena paá yaákare wáqe-uraiye. wáqe-uraitana 40 Îtuma tiráiye: “nôraq itanáq táaqa karáiyo? nôraq itaráq tirunóbáqá íkéitaao? íyaq tágaguraiyo?” titana 41 yáaqa paá kégaitata tirááe: “maan-nákómá náawabiyo? wemá timá yímikaitata uwáágoma nokógáráq kaqtó urááye.” téta tirááe.


Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí\nChʼil bijeeh yidlání\nbizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí\nChʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chalcomitra rubescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilzhin; bizééʼ dóó bitsiitʼáád éí chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łikizh.\nChʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilbáhígíí\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilbáhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monticola brevipes" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łitsxo; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo łibá; bitʼaʼ éí dootłʼizhgo dinilbá; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Chʼał dichʼízhítsoh dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał dichʼízhítsoh dinilzhinígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinella macrorhina" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; binághah éí dah dzígai łeh; bíchį́į́h éí deekį́; binááʼ éí diłhiłgo diniltso.\nChʼał dichʼízhítsoh dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii bitsiitʼáád diłhiłgo halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii bitsiitʼáád diłhiłgo halchíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii bitsiitʼáád diłhiłgo halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neochmia modesta" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitsiitʼáád éí diłhiłgo halchííʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii bitsiitʼáád diłhiłgo halchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Chʼał binááłgaaí dichʼízhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał binááłgaaí dichʼízhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boophis lichenoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dichʼíízh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa dóó łigai.\nChʼał binááłgaaí dichʼízhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąądijádíłbáhí - Wikiibíídiiya\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąądijádíłbáhí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Charadrius veredus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí łigai; bijáád éí nineez; bidaaʼ dóó binááʼ éí łizhin.\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąądijádíłbáhí éí chʼosh deildeełgo naakai.


Awan rí mbiʼyáá náa reunión Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos dí 20 asndu 26 ñajunʼ gu̱nʼ junio tsiguʼ 2016\nAjmúú 67 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\n“Jeobá nagruiguíi xa̱bo̱ tsí natanga̱a̱ a̱jkiu̱u̱n” (10 mins.):\nSl 51:1-4. David kátháán nidaʼ a̱jkiu̱u̱n rí nikudaminaʼ aʼkhá náa Jeobá (w93 15/3-S ináa 10, 11 kutriga̱ 9-13).\nSl 51:7-9. David ndiyóoʼ rí Jeobá maʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n mu maxtáa gagi (w93 15/3-S ináa 12, 13 kutriga̱ 18-20).\nSl 51:10-17. David ndiʼyoo rí Jeobá naʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n jaʼñún tsí gajkhun natanga̱a̱ a̱jkhui̱i̱n (wp15 1/6 ináa 19 kutriga̱ 6; w93 15/3-S ináa 14-16 kutriga̱ 4-16).\nSl 45:4. Ndiéjunʼ nindxu̱u̱ dí gajkhun dí phú itháan gíʼmaa musngajmá rá. (w14 15/2-S ináa 5 kutriga̱ 11).\nSl 48:12, 13. Ndiéjunʼ dí kaʼyoo maʼni mámbáa dí ikháanʼ xó má eʼthí náa versículos rígi̱ rá. (wp15 1/7 ináa 13 kutriga̱ 13).\nMigixnuu Biblia (4 mins. o menos): Sl 49:10–50:6\nTimbá míʼtsú naratámíjná ga̱jma̱ʼ (2 mins. o menos): g16.3 ináa 10, 11.\nRevisita (4 mins. o menos): g16.3 ináa 10, 11.\nNuʼsngáa ga̱jma̱a̱ numuu Biblia (6 mins. o menos): fg kíxnuu 3 kutriga̱ 1. Índo̱ gámbáʼ, aratháán xa̱bu̱ bi̱ narasngáá náa gándoo gáxkamaa video náa jw.org ¿Quién es el autor de la Biblia?, ga̱jma̱a̱ gu̱ya̱a̱ nájmáanʼ mbégu̱ʼ.\n“El Reino: cien años y sumando” (15 mins.): Atani graxe̱ mu a̱ngiu̱lú muriʼña̱a̱. Atagíʼdi̱i̱ ga̱jma̱a̱ video El Reino: cien años y sumando asndu náa sección “El ‘Foto-Drama de la Creación’” (Ayuʼ náa PUBLICACIONES > DOCUMENTALES Y PELÍCULAS).\nNajmañulúʼ ga̱jma̱a̱ numuu Biblia náa congregación (30 mins.): my historia 27\nAjmúú 88 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\nAwan rí mbiʼyáá náa reunión Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos (20 asndu 26 ñajunʼ gu̱nʼ junio tsiguʼ 2016)


Góóhníinii - Wikiibíídiiya\nNaaki ałʼąąh átʼéego azhíʼ:\nEastern Navajo dialectjiʼ éí Havasupai Dineʼé (Supai) dóó Hualapai Dineʼé, Góóhníinii deiłní (Tʼáá ałaʼiʼ azhíʼ choʼdaʼyoołʼį́ʼ).\nNaaná Western Navajo dialectjiʼ éí Havasupai Dineʼé Góóhníinii deiłní, áádóó Hualapai Dineʼé éí Waalibéí Dineʼé deiłní.\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Góóhníinii yaa halneʼ dooleeł. Waalibéí Dineʼé ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nGóóhníinii atʼéedi siizíʼgo éélkid, 1900 yihah yę́ędą́ą́ʼ\nGóóhníinii Dineʼé éí bitsį́ʼ yishtłizhii Dineʼé átʼé. HavasuʼBaaja éí yééʼadaʼdooʼjiʼ (Tó dootlʼizh Dineʼé), díí bitsį́ʼ yishtłizhii éí Hoozdo Hahoodzodi kédaʼhatʼiʼ (36°12′10.01″ NHK dóó 112°42′11.02″ EʼE). Bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékohgoʼyá (Tsékoh hatsoh) daʼbiighan áádóó akwiiyá kéídaʼhatʼííhgo tseebidi neeznadiin doo biʼaah naháí akwiiyáʼ daʼbiighango. Góóhníinii Bikindi éí naaltsoos ninádaʼhajééʼiʼdi tʼáádi łį́į́ beeʼnagééh.\nDiishjįʼdi éí akwííshį́įdi mííl bílaʼashdlaʼí (chʼá niidaʼkaiígíí) tsékohgoya adaʼdakáá, díí éí aadi táágo adahiilį́ʼ déínééłʼį́ʼ yiiniiyéíʼ.\n2 Góóhníinii biWááshindoon\n3 Góóhníinii bizaad\n4 Kin daʼshijááígíí\nGóóhníinii Dineʼé éí Bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékohgoyá dóó bidaʼgo kéídaʼhatʼííhgo tseebidi neeznadiin doo biʼah naaháí, táʼdaʼdinééhgo. Shį́go dóó dąąʼgo éí bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékohgoyá kʼéʼdaʼdidlééhgo daʼbighan, áádóó haigo éí tsé biidaʼgo daʼbighan dóó aadi nidaalzhéégo nidaʼbeehaiʼ. 1882 yihah yę́ędą́ą́ʼ éí Wááshindoondę́ę́ʼ kéyah yaʼhadéízdzoʼ "Havasupai Indian Reservation" wolyéego, díí kéyah éí 518 acres (2.10 km²) aniiłtsohgo. Díí éí bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékohgoyáʼ, áádóó 1975 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí 185,000 acres (750 km²) aniiłtsohgo kéyah baʼnadéídzoʼ (akóʼgo kéyah nitsá silį́į́ʼ). Kʼadi éí Góóhníinii Dineʼé kʼéʼdadilééhgo daʼbighan áádóó chʼáʼ niidaʼkaiígíí ałdóʼ bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ béeso alʼį́ʼ. Bílaʼashdlaʼí daaltáʼ yę́ędą́ą́ʼ éí 639 aneelʼą́ą́h Góóhníinii kédaʼahtʼį́ʼlá, áádóó naakidi neeznaadiin anééląąhgo éí Góóhníinii yéíʼadaʼdoojiʼ.\nGóóhníinii biWááshindoon[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nGóóhníinii biWááshindoon éí baʼandaʼiiniiłgo daʼnaʼhaaztʼą́ʼ, naaná Naatʼáániishchíín (Bureau of Indian Affairs / BIA) éí siláo biłdaʼiinishjiʼ yikʼiʼ déízʼį́į́h, áádóó Indian Health Service wolyégiʼ éí azéé ą́lį́ʼjiʼ yiiłnidaalnish. Áádóó Góóhníinii biWááshindoon éí atʼiisgo baʼnidaʼanish, naaná Wááshindoon biprograms ałdóʼ daʼyiyééł yéédi. Áádóó chʼá nidaʼkaiígíí (tourist), biłnidaʼanishjiʼ tʼáá nitsʼaaʼgo baʼnidaʼanish.\nGóóhníinii bizaad[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nGóóhníinii bizaad éí "Upland Yuman" dialect wolyéígíí átʼé; áádóó hastʼąądi neesnaadiin bílaʼashdlaʼí yééyaʼdaałtʼiʼ, díí éí Góóhníinii bikéyahdi daʼbighan. Áádóó tʼáá ałtsoʼ Góóhníinii bizaad yééyaʼdaałtʼiʼ. Naaná Góóhníinii bizaad éí Waalibéí Dineʼé bizaad asdą́ą́ bił ałhééłtʼéʼ áádóó Dilzhíʼí Dineʼé bizaad ałdóʼ asdą́ą́ bił ałhééłtʼéʼ akó ndi tʼáá ałʼąąh átʼé. Áádóó Góóhníinii bizaad éí naaltsoos bikáaʼgi naʼhashjáá áádóó naaltsoos bikáá adaalyáʼgo beenidaʼniidéí. Akó ndi Góóhníinii, Waalibéí, dóó Dilzhíʼí Dineʼé tʼáá ałʼąąh daʼhiikááʼ.\nKin daʼshijááígíí[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nTsé "The Watchers" wolyéego iiʼah Góóhníinii Bikin biigháʼdi.\nGóóhníinii Bikin éí "Havasuuw" wolyé, Góóhníinii bizaadjí. Díí kin daʼshijááígíí éí Bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékohgoyáʼ shijáá. Áádóó Góóhníinii Bikindi éí Góóhníinii biWááshindoon bikin naazniil áádóó aadi éí 500 bílaʼashdlaʼí daʼbighan. Góóhníinii Bikin bichʼíʼ atiinígíí éí atiin iildeezh Route 66 bikáá doohółdaʼ adiilwóʼ, áádóó atiin iildleezh BIA 18 (Indian Road 18) wolyéígíí bikáá hółʼoolwołgo 60 tsin sitʼąʼ anzaadi hółnaʼalwóʼ. Áádóó éí tsé daʼjiʼ hółnaʼalwóʼ (Aadi éí Hualapai hill top hólyéʼ), áádóó éí tʼáániʼ atiin éí doodaiiʼ éí łį́į́ beeʼgo téiyá (8 tsin sitʼąʼ anzaadi / 13 km). Naaná bikáá naʼoobaałiʼ beeʼgo ałdóʼ adaʼjiigáá Góóhníinii Bikinjiʼ. Góóhníinii Bikindi éí 136 kin siniil áádóó chʼiyaan daʼdąʼ bahoghanígíí aadiłaʼ siʼąąh, díí éí "Café" wolyé. Áádóó naalyéʼiʼ bahooghan ałdóʼ aadiłá hólǫ́, áádóó Oodlaani bichurch ałdóʼ aadi akwiishíí siniil. Naaná oltáʼ ałdóʼ hólǫ́ aadiʼ.\nAdahiilį́ʼ[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nAdahiilį́ʼ "Navajo" wolyéígíí\nAdahiilį́ʼ "Navajo Falls" wolyéígíí éí Góóhníinii binatʼaanii beeʼwojíʼ, adoo díí éí ałtse adahiilį́ʼ. Díí adahiilį́ biyaagiʼ tó daʼnaazyįįh, áádóó chʼá niidaʼkaiígíí biłdaʼnizhóniʼgo yiinidaʼałkǫ́ʼ łééh. Díí adahiilį́ʼ éí 70 adeesʼééz ąnzaagoyáʼ adahiilį́ʼ (20 m).\nBiʼąntʼąątsózí 2008 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí doodahgo nidaʼhostʼąąʼgo tó chʼéélwod, áádóó adahiilį́ʼ "Navajo" wolyéígíí ałtso yideijiizh. Naaki tsʼahdah ałhééʼiilkidjiʼ, tó ałtso hołchxʼǫ́ʼ. Díí éí naaltsoos bee nidaʼneezdei; Niiyoodi naaltsoos bee nidaʼneezdei (New York Times wolyéígíí).\nAdahiilį́ʼ "Havasu" wolyéígíí.\nAdahiilį́ "Havasu Falls" wolyéígíí éí naaki góneʼ adahiilį́ áádóó díí adahiilį́ʼígíí éí chʼá niidaʼkaiígíí yichʼį́ʼ ałnaadaʼkah. Áádóó 120 adeisʼééz ąnzaagoʼyáʼ adahiilį́ (37 m). Díí adahiilį́ʼ biyaadi éí tó daʼnaazyįįh, áádóó díí tó daʼnaazyįįhígíí binaago łezh mineralize adaʼdzah. 1990 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí yéigo nidaʼhostʼąąʼgo łézh mineralize adahdzáyę́ę́ bił iiléél. Áádóó daʼdéístłʼin yazhiʼ daʼniilį́į́hgo andaalyá tó daʼnaazyįįh biniiyéʼ. Naaná chʼá niidaʼkaiígííłáʼ adahiilį́ʼ yiinéʼ andaʼałkóh, aad ałtsʼiisigo daʼnaʼhastʼąʼ.\nTʼáá ayiidiʼgi éí bikaa adáániʼ naalniil adoo camp ground ałdoʼ hólǫ́ biighádi. Díí éí tsʼiis biyáágiʼ.\nAdahiilį́ʼ "Mooney" wolyéígíí.\nAdahiilį́ʼ "Mooney Falls" wolyéígíí éí táá góneʼ adahiilį́ áádóó díí adahiilį́ʼ éí D.W. "James" Mooney bee wojiʼ. Díí hastiin éí 1882 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí minerals héígéédigo binaanish iiłʼį́į́hgo naalnish nitʼééh. Áádóó akwiishííh yiiltʼéʼgo mineral hadeigéédigo binidaanishgo nahónaadi, áádóó naas hodeishjiizhgo daʼnaadiiná díí éí adahiilį́ʼ Mooney Fallsjigo. Áádóó éí aadi minerals hadeigéédigo bininaadaʼnishgo nahónaadi, áádóó nitʼééhłá nidaalnishígííłá atiidzá. Áádóó éí hastiin James Mooney wolyéígíí, hastiin atiidzáígíí bigáádę́ę́ yiʼyiistʼóʼ áádóó déídiiłjiidi tsé bąąhgodéʼ, nitʼééh tsé yąądę́ę́ yiił adahchʼéé tłiizh.\nAdahiilį́ "Mooney Falls" wolyéígíí éí 2.25 tsin sitʼąʼ (3.6 km) ąnzaad Góóhníinii Bikindę́ę́, áádóó 210 adeisʼééz anzáádgoyáʼ adahiilį́ (64 m). Adahiilį́ biighágoyáʼ, tsé bąąhgoyá adaʼhótʼiʼ (adajinééhgo) éí tʼáá bichʼiʼ nahwiintłʼáh dóó tʼáá bajiistʼiʼgo tʼéiyá.\nDíí naaltsoos yídííłtah shį́į́\n"I Am the Grand Canyon: The Story of the Havasupai People" Hirst, Stephen, Arizona Press 2007\nGóóhníinii Dineʼé biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Gad Dah Ńtʼiʼí - Wikiibíídiiya\nGad Dah Ńtʼiʼí\nGad Dah Ńtʼiʼí *\nGad Dah Ńtʼiʼí éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dahbaʼ Biiʼ Tó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nGad Dah Ńtʼiʼí éí 37°14′42″ NHK dóó 119°12′04″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Gad Dah Ńtʼiʼí éí tónteel bikááʼdóó deigo 7,077 adéesʼeez.GNIS


Tábąąh níłtsą́ chʼał łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh níłtsą́ chʼał łitsxooígíí\nTábąąh níłtsą́ chʼał łitsxooígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus juanariveroi" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–0.9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxogo naashchʼąąʼ; binááʼ éí ntsaa.\nTábąąh níłtsą́ chʼał łitsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:29


Chʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí\nChʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rimator malacoptilus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgaigo łikizh; bidaaʼ éí łibá dóó nineez dóó tʼóó bíyó shiyish.\nChʼizhaazhii bidaaʼ nineezígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Scooby Doo. Пираты, 2 штуки (3 типа в ассортименте) - купить недорого с доставкой в Москве в интернет-магазине Bookshop\nScooby Doo. Пираты, 2 штуки (3 типа в ассортименте)


Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí - Wikiibíídiiya\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼódeeníniitah Nílį́ Hahoodzodi dóó Ahééháshį́įhdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melozone crissalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ déélgééd - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ déélgééd éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinoceros sondaicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 10–12di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bideeʼ éí tʼááłáʼí.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ déélgééd éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.


Tsinyiʼ ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitʼaʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitʼaʼ dibéłchíʼígíí\nTsinyiʼ ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitʼaʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prinia rufescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád dóó binághah éí łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nTsinyiʼ ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitʼaʼ dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter francesiae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí łigai dóó bíyó noodǫ́ǫ́z; bijáád dóó bináá éí łitso; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał - Wikiibíídiiya\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelophylax fukienensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo łikizh dóó diniltsogo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí ntsaa.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naalʼeełítsoh łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaalʼeełítsoh łizhin dóó łigaaígíí éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Radjah radjah" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Radjah"-jí atah yisdzoh.\nDíí naalʼeełí éí 17–18di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai; binághah éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bidaaʼ éí dinilgai. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nNaalʼeełítsoh łizhin dóó łigaaígíí éí chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jiinííhí - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jiinííhí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jiinííhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Carpodacus synoicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilchíiʼgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jiinííhí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Bee Haʼídéesʼį́įʼii | No. 3 2018\nREAD IN Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Diné Bizaad Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu\nJesus kóhootʼée doo nínę́ęgi átʼéego nahasdzáán nidahoneesʼą́ą́góó God biNahatʼaʼ nizhónígo baa náhaneʼgo hazʼą́. (Matthew 24:14) Naaltsoos Daniel áníigo díí Nahatʼaʼ God bitsʼą́ą́dóó hootʼáałii átʼé. Daniel wóltaʼ 2 ání bílaʼashdlaʼii ayóó átʼéego dziilii yee dahwéeʼaah dooleeł ní. Tʼáá ałkʼidą́ą́ʼ Bábilan yę́ę bee hahoolzhiizh dííshjı̨́įjįʼ. Áádóó verse 44 ání:\nYáʼąąshiidę́ę́ʼ God éí bee óhólníihgo bił hazʼáanii niidooʼáałgo tsʼídá doo wóchxǫǫh átʼée da doo. “Tsʼídá doo łaʼda bee hóhólníih da doo; díí bee óhólníihgo bił dah nidahazʼáanii ałtso bił nihoníyáa doo, nidi éí [God] bee óhólníihgo bił hazʼáanii hoolʼáágóó hólǫ́ǫ doo.”\nDiyin Bizaad áníigo God biNahatʼaʼ éí bílaʼashdlaʼii binahatʼaʼ bitséskʼeh nidootʼáałgo nahasdzáán bikáaʼgi bohoníłdzilgo hashtʼehodítʼéego hazʼą́ą doo. Áko haitʼéego hazʼą́ą doo? Kodóó łaʼ bee ádee haʼoodzíiʼii tʼáá aaníí ádooníłígíí:\nANAAʼ ÁDIN DOO\nPsalm 46:9: “[God éí] nahasdzáán nidaneesʼą́ąjįʼ anaaʼ dahólóonii ánéísįįd. Ałtı̨́ı̨́ʼ yiyiitííh; tsiidétáán yiyiiłneʼ. Tsinaabąąs bijáád naakiígíí iidiyiiłkʼą́ą́h.”\nTsʼídá tʼáá átʼé béeso anaaʼ biniyé chooʼínígíí éí łahjįʼgo diné bee bíká aʼdoowołgo ályaago haadash hootʼée doo! Díí éí God biNahatʼaʼ tʼéiyá biyaadóó kótʼéego bohodoolnííł.\nNAAŁNIIH ÁDIN DOO\nIsaiah 33:24: “Ákwii kééhatʼínígíí doo łaʼ daastsaah didooniił da.”\nDoo łaʼda bijéí bąą dahazʼą́ą da, cancer, diabetes, doodaiiʼ haʼátʼíí shı̨́ı̨́ naałniih ádaatʼéii ádaadingo kééhwiitʼı̨́įgo baa nitsíníkees. Azeeʼálʼı̨́ índa azeeʼ ádaadin doo. Nahasdzáán yikááʼ kéédahatʼı̨́į dooleełígíí bitsʼíís hadadíłtʼée doo.\nCHʼIYÁÁN TʼÓÓ AHAYÓÍ DOO\nPsalm 72:16: “Dziłghą́ąʼdi álástsiiʼ tʼóó ahayóigo kʼidoolyáhígíí hanootʼą́ągo” dahólǫ́ǫ doo.\nNahasdzáán éí chʼiyáán hááhinootʼı̨́įłgo ííłʼı̨́į doo. Diné tʼáá ałtso chʼiyáán bá dahólǫ́ǫgo doo nantłʼagóó nishóhootʼeeh doo. Doo łaʼda dichin nízin da doo. Chʼiyáán yáʼádaatʼéehii yidą́ą doo.\nADINIIH, CHA, ANINÉ ÁDIN DOO\nRevelation 21:4: “[God éí diné] dabinákʼeeshtoʼ tʼáá ałtso yá yidootʼoł, aniné ádin doo, áádóó atínáhodinidleeh ádin doo, áádóó cha ádin doo índa adiniih ádin doo, háálá áłtséédą́ą́ʼ dahólóonii bił yóóʼahóóyá.”\nNahasdzáán ayóó ánóolingo atsʼíís hadíłtʼéego iiná doo ninítʼiʼ da doodleeł! Ánihiilaii ayóóʼánihóʼníinii Jiihóvah díí nihichʼįʼ yee ádee haadzííʼ.\nTʼÁÁ AANÍÍ “YÁʼÁTʼÉEHGO ÁDOONÍÍŁ”\nDíísh éí tʼáá átʼé áhodoonííł nínízin? Diyin Bizaad éí kóhootʼéego dooleeł níigi ląʼí tʼáá aaníí laanaa deinízin. Ndi kótʼéego hoolʼáágóó iiná dooleełgi éí tʼáá aaníí ákódooníił hwiindzingo baa nitsáhákeesgo tʼáá nantłʼa. Díí éí tʼáá aaníí ákótʼé, háálá diné łaʼda kótʼéego hináanii yee nihił hodoolnihgi tʼáá ádin.\nBílaʼashdlaʼii éí niʼiidzííh dóó anoonééł áádóó adinííh, achʼįʼ nahwiiʼná, atíʼoolnííł ádaatʼéii yinaalteʼ nilı̨́įgo hoolzhish. Áko díí átʼéego yeeʼ iiná nihá niilyá danízin. Ndi Ánihiilaii Diyin Jiihóvah éí bílaʼashdlaʼii kótʼéego hináa dooleełgo, doo yiniyé áyiilaa da.\nGod ádee hadoodzíiʼgi tʼáá aaníí áhodoonííł niidzin doo biniyégo éí kóní: “Shizaad shizééʼdóó hahwiileehígíí éí . . . doo tʼáadoo biniyéhígóó shichʼįʼ tʼą́ą́ʼ kónídooʼníił da, nidi tʼáá shił hóshónígíí łaʼyidoolííł áádóó tʼáá biniyé bee haasdzíʼíjigo éí yáʼátʼéehgo ádoonííł.”—Isaiah 55:11.\nDiyin Bizaad éí Jiihóvah Diyin nilíinii “tsʼídá doo biyoochʼíidii” nilı̨́, biłní. (Titus 1:2) Jiihóvah éí díí tʼáá átʼé baa hózhóonii bee nihá ił chohooʼı̨́įgo nihá áyiilaago díí baa nitsíikees doo: Tʼáásh aaníí bohónéedzą́ągo bílaʼashdlaʼii éí nahasdzáán bikááʼ honóoshónígo hoolʼáágóó kéédahatʼı̨́į dooleełgo átʼé? Haʼátʼíí íidzaago éí God tʼáá aaníí kótʼéego áhodeeshłííł níigi bee nihikʼihozhdoodliił? Díí bikéédóó baa haneʼígíí díí naʼídíkid yee nił hodoolnih.\nNo. 3 2018 | Náasdishąʼ Haa Hootʼée Doo?\nBEE HAʼÍDÉESʼĮ́ĮʼII No. 3 2018 | Náasdishąʼ Haa Hootʼée Doo?


Translation Services USA - Translate "yfirmatsveinn" into Navajo (Diné)\nTranslate "yfirmatsveinn" into Navajo (Diné)\nchʼiyáán ííłʼíní (Navajo / Diné)\nDo you need Icelandic translation for your personal or business project? Now that you've found how to say "yfirmatsveinn" in Navajo, Translation Services USA can help with that, too!\nFind other interesting words in Icelandic and Navajo by browsing through our dictionary:


Wóbitsʼaʼíchilí bikʼos dichʼízhígíí - Wikiibíídiiya\nWóbitsʼaʼíchilí bikʼos dichʼízhígíí éí chéłchaaʼ dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Derodontidae" deiłníigo deiyózhí. Wóbitsʼaʼíchilí bikʼos dichʼízhígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 42 ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí 2–6 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nímaz, áádóó éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Dííłdzid bikáaʼgi éí dahiná. Chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Naʼashǫ́ʼiitah chʼééh digháhiitsoh - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼiitah chʼééh digháhiitsoh\nNaʼashǫ́ʼiitah chʼééh digháhiitsoh éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí bikáaʼgi teʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chelonoidis vicina" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 25–60di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼos éí nineez; bitsʼaʼ éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaʼashǫ́ʼiitah chʼééh digháhiitsoh éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh.


Naalnoodí dichʼízhí bibid dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaalnoodí dichʼízhí bibid dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus occidentalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalnoodí dichʼízhí éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bibid éí yágo dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaalnoodí dichʼízhí bibid dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ taahilnoodii - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ taahilnoodii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Morus serrator" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 33–36di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bitsiiʼ éí diniltsxo; bidaaʼ éí dinilgai; bikeeʼ éí łibá.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ taahilnoodii éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.


Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ łitsooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Dahtsʼaaʼ deiłchozhii\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicaeum chrysorrheum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łitso; bitłʼaakááʼ éí łitso; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo łikizh; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ łitsooígíí éí dahtsʼaaʼ bidzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ. Łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchíʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél łitsooígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii binághah halchxíʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bítááʼ łigaaígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél dah dzílchiiʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchxíʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél łigaaígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél łitsxooígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél naʼíjinígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaakááʼ łitsooígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaaʼ łigaaígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitłʼaaʼ łitsooígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitsiitʼáád łitsxooígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitsiiyah halchíʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitsiiʼ łichxíʼígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bizééʼ łigaaígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii dinilbáhígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii łibáhígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhii łizhin dóó łigaaígíí · Dahtsʼaaʼ yiłchozhiichilí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii


Hodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí łichíʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atheris squamigera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí łichíʼígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Chʼiltaalzhahii binághah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼiltaalzhahii binághah halzhinígíí\nChʼiltaalzhahii binághah halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dryoscopus cubla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ dóó binághah éí łizhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼiltaalzhahii binághah halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ gógooʼii - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ gógooʼii\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ gógooʼii éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cuculus rochii" deiłníigo dayózhí.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ gógooʼii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.


Naʼatłʼoʼii (chʼosh) - Wikiibíídiiya\nNaʼatłʼoʼii éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Embioptera" deiłníigo dayózhí.\nNaʼatłʼoʼii bitłʼóól yiiʼ sidáago éélkid\nDíí chʼosh éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ — tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin; deesdoigi dóó honeezílígi éí tʼóó ahayóí, áádóó éí naakidi dimíilgo daatsʼí ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nNaʼatłʼoʼii éí 0.1–1di asdzoh[?] ádaníłtso; bitsʼíís éí níyiz dóó dibełchíʼíigo naashchʼąąʼ; bideeʼ éí naaki. Bikąʼígíí éí bitʼaʼ dį́įʼgo dahólǫ́, baʼáádígíí éí bitʼaʼ ádin.\nDíí chʼosh baʼáádígíí dóó biyáázh éí dííłdzid dóó chʼil dóó tsįdláád deiłchozh.


Luk 17 | `KZE | STEP | Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna séna óꞋon-oꞋon-tantaaꞋa kwaásitopaꞋa tínasa kesáái tuwánááowe. évakarawai tésa kesáái kwéisaawaima kampar-áímbá tasimátimiyasa kesáái tuwésa kówíyasa kampaꞋó síyawainopaꞋa sáwí-meyamba tíníye.\n1 Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna séna óꞋon-oꞋon-tantaaꞋa kwaásitopaꞋa tínasa kesáái tuwánááowe. évakarawai tésa kesáái kwéisaawaima kampar-áímbá tasimátimiyasa kesáái tuwésa kówíyasa kampaꞋó síyawainopaꞋa sáwí-meyamba tíníye. 2 miwímó tinumarampimbó anón-ontambo aríkwímaresamo nompímbó túwááwasamo kumésamo kumpuwésarakai kampar-áímbá íma simátíméwasa kesááimo ísaraan-iyampoi kesáái íma tuwésa sáwíꞋa osinó. 3 mindáyaveꞋa kentúraꞋa kárákwiyoro.\nkentí kwaásimo kembó sáwíꞋo umátinkaiyaꞋo éꞋa keinárawapaꞋa mindáyaveꞋa simátimiyasa sáwíꞋa únemo síyaꞋo éꞋa íma moórágwaraꞋa imáyáa éꞋa iváꞋá túwáaro. 4 kentí kwaásigomo kembó sáwíꞋo umántínkávaꞋo kwéiyesamo kentópaꞋo tésamo sáwíꞋa únemo símae kwéiyiyaꞋo éꞋa íma moórágwaraꞋa imáyáa éꞋa iváꞋá túwáaro. mimbórá-táwaimo avakaetéraꞋo mirámó íyaꞋo éꞋa íma imáyáa éꞋa iváꞋá túwáaro Ísu siráiye.\nÍsuwe aráápamai máyáan-kwasai.\n5 suwasá Ísóigona aantá-kwaasi kwentávésa sésa esé aráápamaiya máyaundaya súwaꞋnaa inatá esé aráápamaiya máyaundaya asiramáíya máéno suwaná 6 Ísóigo séna moórá-taigo áwíꞋa másátati sáwíyan-aramba toꞋmakáawana áruma kwikéna anón-tainamba kwéiyintemba kesé kítokaꞋa aráápamai máyáamba póꞋa naaémba anónkaꞋa kesé aráápamai méꞋa anón-taiyaveꞋo séꞋo taawíꞋmae anón-dompimba kunkaruwuwómó síyanamo éna mirá íníye. Ísu mináímbá siráimba kwesé aráápamai máyáamba kwená mayáí mayánááontavena siraíye.\nmayáí-kwáásítí mayáígóná kwaasái.\n7 Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna séna mayáí-kwáásígómbá aiꞋmárááwana mayáímá kwémaena kígauvakenaꞋi. póíraꞋa kárákwiraindavakenaꞋi. timbá ená toómbá emá agaimái naaó íma sésa 8 kavegavé umái kawer-únánkwátói uré toómbá agai-símíꞋa nasúwáana naaémba ená toómbá agaimái náníyone mirán-áímbá kwésewe. 9 sintembá mayáí-kwáásí mirá kwéesa úwoi miwítí mayáí isasá mirá kwéomba pósa íma túwíꞋa mósá kwémaraawe. 10 miráumai keinárawaꞋa mirá kwéeꞋa simátíméndantemba umái méꞋa ánásanaaokaꞋa séꞋa úwoi kwená mayáí-kwáásíyá úndaya póta úwoi kentáásí mayáíyá mairáumne séꞋa íma kentúma maimaéꞋa íyóro Ísu siráiye.\nÍsu túma karón-kwaasi kaweꞋá umátínkarain-kwasai.\n11 Ísu Yérúsaremu-naor-ampaꞋa kúmba Sámériyaa-marawe Káríri-marawe avumpin-ámpáꞋá kwéena 12 moórá-naopaꞋa kwéguwasa túma karón-kwaasi siyáánkai-kwaasi kwétesa némpaꞋo Ísumo túmba awánésa 13 aayamái sésa anóndako Ísuwo kentáá arumbá umásinkaao suwaná 14 Ísu tuwánéna séna monoꞋ-máyáí-kwáásítópaꞋa kwéꞋa kentúma máagaraatinkewasa tuwánésa túma kawáúgwiye sénááowe súwasa aampaꞋá kumbá túma kaweꞋá umátinkowana 15 miwívínkémbá moóráwai áúma kaweꞋá umánkomba awánéna koyauweréna anónkaꞋa tasiréna Áánútu áwíꞋa mósá maréna 16 Ísu anóndakoman-iye séna aísamaivimba takívairena súwi séna minkwáásí íma Yútaa-kwaasi Sámériyaa-maravaken-kwaasigo súwi súwana 17 Ísu séna siyáánkai-kwaasi túma kaweꞋá umátinkaunda avaréíyain-kwaasi íma koyauwérááwana 18 kímborawai óꞋom-baravaken-kwaasigo koyauweréna Áánútu áwíꞋa mósá kwémaraiye simásuwena 19 minkwáásígóntávéna séna kentáváí súwaꞋnaa íníwaiman-iye sénda póna enáúma kaweꞋán-ivo kwaaó Ísu siráiye.\nÁánútu kwená kwaási kawááin-kwasai.\n20 súwasa ámáán-kawaa-kwaasi Ísumba áísaa esa sésa Áánútu kwená kwaási kwégawaain-kanaama nósa-tawaiya tíníyo suwaná Ísu séna Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba íma kanaán-umai túrandei awánanaaovo 21 Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba kwaási túraꞋa ááimba ásáraimba pósa maankáꞋá ópaꞋa kárákwiraiye íma kanaán-umai sénááowe Ísu siráiye.\n22 Ísu simásuwena kwená kwayó-kwáásíyávéna séna naaémba kemá kwaási úrandako kúmónda-kanaa awánanae síyambanivo íma mirán-kánáámá suwánanaaowe. 23 évakarawai sésa maaváꞋá máyáivo tawánaaromo síyasa óꞋowima sésa maaváꞋá máyáivo tawánaaromo síyaꞋo íma áraire séꞋa kóyáwé oró. 24 kwíyómpaꞋo tawáombo úmae kwisasamó awánaantemba kemá kwaási úrandako miráumai avoraꞋá ókwaraꞋa kumónaumne. 25 misúnda-aimba íma paárurainasa aivaꞋá ívéꞋo máyáan-kwaasi tínaaemba umásinkesa síꞋa índaiꞋa umásinkanaaowe. 26 naaóváꞋá moóráwai áwíꞋa Nówaa máyonkaꞋa kwaási íma Áánútuna imáyáa ésa maémáentemba naaémba kemá kwaási úrandako kúmónda mirá ónááowe. 27 Nówaa máyonkaꞋa nombá toómbá kwénesa tiyáámúmbaaꞋa kwétokwaa-esa aaraí máyówasa kwaaí máyówasa kwéuwana Nówaa naaúmpaꞋa non-avóvomayaaꞋo kún-daumpaꞋa umáyowana anón-aꞋa téna kavirayán-dónkó amápa-kwaasi tínkamuwasa putásaraawe. 28 naaóváꞋá moóráwai áwíꞋa Áróti máyonkaꞋa íma Áánútuna imáyáa kwéesa mésa nombá toómbá kwénesa kwémeya úmae kwénaaesa kígauma naambá úmae naaémáémba 29 Áróti Sótómu-naopaꞋa tiyuwónkaꞋa Áánútu óntankwara iraronkwáráꞋá kwíyómpakemba tuwówana kuména tínkamuwasa putásaraawe. 30 Áróti máyonkaꞋa kwaási íma Áánútuna imáyáa ésa maémáyáantemba kemá kwaási úrandako ókwaraꞋa kumpaárondaraꞋa mirá ónááowe.\n31 ókwaraꞋa kúmóndaraꞋa ontaráꞋó máyaiyan-kwaasi naaúmpakemba náaindaamba íma óꞋa umayánááowe. kígauvaꞋo máyaiyan-kwaasi náaindaamba naaúmpaꞋo kwáyainda óꞋa íma umayánááowe. 32 Áróti awainínkón-áái imáyáa oró. kwená náaindaamba tuwón-imayaa éna mógwantowana óntankwara iraronkwáráꞋá kuména tuvuwúwana pukáiye. 33 tirááímo táíndaiꞋo ésa íma kaweꞋá umái ménaaovo kentávésa imáyáa ésa tirááímo táínda-yantaaꞋa tuwésa puwésa aúnáiꞋa umái kwíyómpaꞋa maíꞋmaiꞋa ónááowe. 34 simátimeꞋa séꞋa ókwaraꞋa kúmóndaraꞋa mindóꞋwáámbá kae-kwáásí mimbóráváꞋá tuúmá kwéreyana Áánútu moóráwaimba auwéna moóráwaimba airáníye. 35 minkánáá kaer-ínínkáí toómbá kwégwanteyana Áánútu moórá-inimba auwéna moórá-inimba airáníye. [ 36 kaekóráí kígauvaꞋa méyana Áánútu moóráwaimba auwéna moóráwaimba airáníye Ísu súwasa] 37 kwená kwayó-kwáásí sésa Ísóigoo emó sénda-aimba náávatavai seénó suwaná póímo awáímó kaviraipáꞋó náíndayavenamo evontáán-dúmáómó torupamáímo máyáintenba Áánútu sínana súnda-aimba paáriniye Ísu siráiye.


Tó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bitéél yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bitéél yistłʼinígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Columba hodgsonii" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 14–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo łibá; bitsiiʼ éí łibá; bitéél dóó bikʼos éí łibá dóó łizhingo yistłʼin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ hasbídí bitéél yistłʼinígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ téél halzhiní - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ téél halzhiní éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus kessleri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís łizhin; binághah éí łigai; bitłʼaaʼ éí łigai dóó halchííʼ; bidaaʼ éí łitso.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ téél halzhiní éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Hashkʼaan yildeełí bidaaʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nHashkʼaan yildeełí bidaaʼ łitsxooígíí\nHashkʼaan yildeełí bidaaʼ łitsxooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tauraco leucotis" deiłníigo dayózhí.\nDíí hashkʼaan yildeełí éí 15–17di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitʼaʼ éí kʼíjíłchííʼ; bidaaʼ éí łitsxo.\nHashkʼaan yildeełí bidaaʼ łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh; łahda chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł ałdóʼ.


Chʼosh bitsʼaʼłáaʼii - Wikiibíídiiya\nChʼosh bitsʼaʼłáaʼii éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Azhą́ éí chʼosh bitsʼaʼígíí ndahalin ndi, díí naaldeehii doo "Bivalvia"-jí atah daasdzoh dah; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monoplacophora" deiłníigo deiyózhí.\nNdaʼałkaahí ádaaníigo ałkʼidą́ą́ʼ chʼosh bitsʼaʼłáaʼii tʼóó ahayóí ńtʼę́ę́ʼ daaní; dííshjį́į́góó éí tʼóó 27 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naaldeehii éí tónteel biyiʼdi, táłtłʼáahdi tʼéiyá dahólǫ́; tónteel bibąąhgi éí ádaadin. Łaʼ éí chʼosh chʼééh digháhii bitsʼaʼ dahólóní ndahalin; bitsʼaʼ éí chʼah yázhí nahalin łeh.


Jáádtsʼósí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nJáádtsʼósí łizhinígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Himantopus mexicanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 13–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bijáád éí dinilchííʼ dóó nineez; bidaaʼ éí nineez dóó łizhin.\nJáádtsʼósí łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii yaa halneʼ dooleeł. Tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii jáádnézí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nesticidae" deiłníigo deiyózhí. Tséʼą́ąyiʼ naʼashjéʼii éí nahasdzáán bikáaʼgi 276 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 1–5 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh. Binááʼ éí ádaałtsʼíísí; bijáád éí danineez. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Wóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pholidota" deiłníigo dayózhí, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi tseebíí ałʼąą ádaatʼé.\nWóláchííʼ deildeełí bikágí dantłʼizí éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ńléidi éí tłʼéeʼgo yikááʼ naakai łeh, áádóó éí nihookááʼ dóó tsinlátah ndaaldeeh.\nDíí naaldlooshii éí bikágí yikááʼ dah dichʼíízh, áádóó éí ńdíshchííʼ bitsíítsʼiil nahalin.\nWóláchííʼ yildeełí bikágí ntłʼizí éí 10–40di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso łeh. Nááná éí bichįįh dóó bitseeʼ dóó bikéshgaan danineez; bijáád éí doo danineez da.\nWóláchííʼ yiyání bikágí ntłʼizí éí bitsooʼ nineez dóó biwooʼ ádin, áádóó éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii tʼéiyá deildeełgo naakai.


Táłtłʼááh tsxilghááh dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh tsxilghááh dóó bikʼéí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Proteidae" deiłníigo deiyózhí. Táłtłʼááh tsxilghááh dóó bikʼéí éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsxilghááh éí 6–12di asdzoh[?] áníłnééz łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Beehai - Wikiibíídiiya\nBeehai bizaad dóó Bilagáana bizaad yee yádaałtiʼ\nBeehai Bikéyah dóó Yootó Hahoodzo kéédahatį́\nBeehai dinéʼiʼ éí Bitsįʼ yishtłizhii atʼéí áádóó Yootó Hahoodzoji kédaʼhatʼįʼ, áádóó bizaad éí Southern Athabaskan wolyéígíí yeeʼyaʼdaałtiʼ. Saad jicarilla éí Naakai bizaad átʼé, díí saad éí "Tsʼaaʼ yazhíʼ" jinį́į́hgo oolyéʼ. Tʼaa biʼadaʼdoojíʼgo éí Ndee; éí doodaiiʼ éí, Dineʼé daʼnį́ʼ. Naaná Naashgalí dinéʼiʼ dóó Tsétah chíshí éí Beehai "Kinya-Inde" deiłnigo daʼyoozhí.\nBeehai dinéʼiʼ bikéyah éí 2,365.046 dikʼą́ʼ tsin sitʼą́ʼ aniiłtsoh (3,532.864 km²), áádóó 2,755 aneehląąh Beehai dinéʼiʼ daʼbighan (díí éí 2000 biyihah yę́ędą́ą́ʼ bílaʼashdlaʼí daltá yę́ędą́ą́ʼ) . Beehai bikéyah éí 36°33′16″ NHK dóó 107°4′26″ EʼE-gi bił hazʼą́. Beehai dinéʼiʼ biWááshindoon éí Beehaidi bikin siniil. Tʼáádiʼ ayiisí Beehai daʼbighan.\nBeehai bikéyah bikáaʼgo éí Naʼazhǫǫshłá daʼyiiłyeediʼ, Naʼazhǫǫsh éí Apache Nugget Casino wolyé.\nBee Hai éí tʼáá Diné nidahalingo yádaałtiʼ, dóó tʼáá Dinéjí ahodíílá.\nBeehai dinéʼiʼ bikéyah éí Dibé Ntsaa Hahoodzo, Yootó Hahoodzoji, Halgai Hóteel Hahoodzoji, Akałii Bikéyahji áádóó Kansas dóó Nebraska hoolyéeji nidaʼdi nééh nitʼę́ę́h. Áádóó díí éí tʼáá doo Naakaii dóó bilagáana nidaʼhanééh yę́ędą́ą́ʼ. Beehai dinéʼiʼ kʼédaʼdlééhgo daʼbighan nitʼééh. Áádóó nidaʼdilzháʼgoʼ éí jádí, bįįh áádóó ayání yiikáá nidaʼdilzhá nitʼę́ę́h.\n1750 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí Beehai dinéʼiʼ Naałání daʼbiłjiizhgo halgai hóteeldę́ę́ chʼiʼdaʼhazná, áádóó éí dził yiidahiiná Yootó Hahoodzojiʼ (Kiisʼáanii bikéyah bitsį́į́hgo dził naaznilígíí yiidaʼhiiná). Naałání kéyah yééʼadiʼdaʼhoosnį́į́hgo biniiná, Beehai dinéʼiʼ chʼiʼ biʼiiljiizh (kéyah bikʼiʼ daʼijiʼ néézhchʼą́ą́ʼ). Tʼáá kweeʼéʼ naʼhalzhiishgo Naałání dinéʼiʼ tʼáá yéigo adéídaʼhóldzííłgo bikéyahdę́ę́ʼ ʼą́ą́h déískai, íidą́ą́ Naałání diné bikéyah Comancheria wolyéego woojíʼ. Naaná Nóódaʼí ałdóʼ łáhdę́ę́ʼgo daʼałjiizhgo kéyah haʼtsą́ą́h nidei diʼą́ą́h; tʼáá doo biʼ dazlį́į́h. Íidą́ą́ tʼáá akweeʼéʼ naʼhalzhiishgo Beehai dinéʼiʼ bikʼíʼjįʼ yéigo anaaʼ hóslį́į́h, áádóó ákwiigo shį́į́h Beehai dinéʼiʼ nidaztsééd; díí éí Naałání adaʼtʼį́ʼ. Áádóó éí Beehai dinéʼiʼ dóó Kiisʼáanii chidaʼhólį́į́hgo kédaʼhatʼį́ʼ. Naaná dį́įgo tooh daʼnilį́į́hiʼniʼígíí éí beeʼhodzoʼgo daʼyóóʼį́į́ʼ. Díí éí Tooh Áákinsoo, Tooh Deetéél Bikéyah, Tooh Baʼáadii, áádóó Tooh Pecos wolyéígíí \nBeehai dinéʼiʼ chʼiʼdaʼbiʼdishjiish doo bikʼiʼjįʼ éí naakigo ałtsá daʼhazná: Łaʼ Beehai dinéʼiʼ dził yiidaʼhiináʼígíí éí Ollero wolyéego beeʼbidoozhí (Naakaii bizaadjí éí "ashtłish asaa" adéíłį́į́hniʼígíí jinį́į́hgo oolyé). Beehai bizaadjí éí Sai Tʼinde wolyéego daʼbizhí, díí éí "séi dinéʼiʼ"; éí doodaiiʼ éí, "dził dinéʼiʼ" jinį́į́hgo oolyé. Áádóó łaʼ Naakaii tʼáá díí dziłjiʼ Beehai dinéʼiʼ daʼbighanígíí éí Hoyeros deiłnį́į́hgo daʼyoozhí. Saad Hoyeros éí "dził biyiidi teeh diné" jinį́į́hgo oolyé. Beehai dinéʼiʼ dziłdiʼ daʼbighanígíí éí kʼéʼdaʼdidlééhgo daʼbighan áádóó ashtłish asaa adéíłį́į́hgo daʼbighan, naaná bikin naaznilígíí éí Kiisʼáanii bikin naʼhalingo naazniilgo adéíłį́ʼ nitʼę́ę́h. Hastą́ą́go ákwii tʼéigo siniil nitʼę́ę́h. Naaná łaʼ Beehai dinéʼiʼ éí tʼáá níbaal yiidaʼbighan áádóó halgaigo táádaʼdi nééh. Díí Beehai dinéʼiʼ éí Kozhan daalyé Beehai bizaadjí. Naaná Naakaii bizaadjí éí Llanero wolyéego daʼyoozhí. Díí éí tʼaadiʼ ayání haʼdaalzhééhgo táádaʼdi nééh. Tséébiigo ákwii tʼéigo táádaʼdi nééh nitʼę́ę́h.\nBeehai dinéʼiʼ kʼéhgoʼEdit\nBeehai dinéʼiʼ éí Kiisʼáanii kʼéhgoʼ (asdą́ą́) yéídaʼałį́ʼ. Tsʼaaʼ alį́į́hgiʼ éí ayoo beeʼ beeʼdaʼhódolzin. Naaná yoo tsózí yee nidaʼachʼą́ą́hígíí ałdóʼ beeʼ beeʼdaʼhódolzin. Naaná agaanstsiin bikʼi naʼatinígíílé ałdóʼ adéíłį́ áádóó tʼáádiʼ yee nidaʼnéigoʼ yéí beeʼ daʼhódoolzin, díí dilní éí bilagáana bizaadjí "Apache fiddle" wolyé (Dilní Dziłghą́ʼiʼ adéíłį́į́hniʼígíí: Dziłghą́ʼiʼ bizaadjí éí "tsii edoʼaʼtl" (tsin adooʼááł wolyéego daʼyoozhí) \nBeehai bizaad éí Athabaskan Languagesjí atah yiisdzo, áádóó biyaagiʼ ałtsá naanásdzo. Díí éí Apachean Languages wolyéego ałtsá naanásdzo. Táaʼgo dasdzo, díí Western Apache, Eastern Apache, áádóó Naabeehó bizaad (éí doodaiiʼ éí Southern Athabaskan ałdóʼ wolyé). Beehai bizaad éí Eastern Apache bizaadjí atah yiisdzo (táaʼgo Eastern Apachejiʼ dasdzo; díí éí Beehai, Tsétah chíshí, áádóó Halgai hóteelji chíshí). Dziłghą́ʼiʼ, Naashgalí, áádóó Chíshí bizaad éí Western Apachejiʼ bizaadjí yiisdzo. Díí saad yee yaʼdaałtíʼígíí éí asdą́ą́ ałyeełtʼéíʼgo daʼdiitsʼáʼ áádóó łágo éí saad dooʼałhééłtʼéígo daʼdiitsʼáʼdaʼ.\ngóshé łééchąąʼí łįįʼ łį́į́ʼ chaa Chaaʼ\nbįįh bįįh tsétʼsoyé shash ndołkah náshdóí\ngah gah itsá atsá diłhił łizhin\nłigai łigaii łichíí łichíʼí dotłʼizhihíí dinootłʼizh\ndotłʼizhihíí dootłʼizh dełichíʼé dinilchííʼ dałaa tʼááłáʼiʼ\nnaki naaki táági tááʼ dįįʼi dį́į́ʼ\nashdlaʼi ashdlaʼ gostán hastʼąą gotsʼidi tsostsʼid\ntsebíí tseebíí ngóstʼáí náhástʼéí goneznán neeznáá\nDíí éí Beehai dinéʼiʼ biweb site: http://jicarillaonline.com/\nBeehai bizaad yidééstsʼįį́ł jinizingo éí KCIE 90.5 FM radiodę́ę́ʼ łaʼ báyaʼiiʼáh (online listen KCIE (FM)).\n^ Pritzker, 12. Woozhchʼiid 21, 2011.\n^ Jicarilla Reservation, New Mexico. United States Census Bureau. Woozhchʼiid 21, 2011.\n^ Spanish Relations with the Apache Nations east of the Rio Grande, Jeffrey D. Carlisle, B.S., M.A., University of North Texas, May 2001, page 5. Woozhchʼiid 21, 2011.\n^ Pritzker, 14. Woozhchʼiid 23, 2011.\n^ http://www.native-languages.org/apache.htm#language. Woozhchʼiid 24, 2011.