Luk 12 | `NHR | STEP | Gaa koes kò kaias xg'aes tcám̀-tcám̀s khóè ne di sa xg'aea hãa, ne kò xáèkua hãa i kòm̀ ga káà a, kam kò Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu cgoa tc'ãà a tshoa-tshoa a máá: “Farasai xu di péré gãé-gãean koe méé xao q'õésea hãa, ncẽe qãè khóèan khama ko ma kúrúse igaba cg'ãè cau xu.\nJeso ba ko khóè ne q'ãa-q'ãa Farasai xu ka\n1 Gaa koes kò kaias xg'aes tcám̀-tcám̀s khóè ne di sa xg'aea hãa, ne kò xáèkua hãa i kòm̀ ga káà a, kam kòJeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu cgoa tc'ãà a tshoa-tshoa a máá: “Farasai xu di péré gãé-gãean koe méé xao q'õésea hãa, ncẽe qãè khóèan khama ko ma kúrúse igaba cg'ãè cau xu. 2 Wèés gúùs ẽe chóm̀sea hãa sa gha xgòre-kg'aiè, si gha wèés tchõàs ẽe chóm̀sea hãa sa q'ãase. 3 Eẽ xao ko ntcùúan q'oo koe kg'ui sa gha x'áàn q'oo koe kóḿse, si gha gataga ẽe xao kòo nquuan q'oo koe c'am̀ sa thẽé nquuan tco̱be koe nxàese.\nQ'áòè gha ba\n4 “Tíí ka c'ẽea tuè, bìrí tu ur ko, a ko máá: Táákhóè ne ẽe ko tc'áró ba cg'õo, a ne a gaa koe guus ka kúrú ne gha gúù úú tama ne q'áò guu. 5 Igabar gha bìrí tu u dìí ba méé tu q'áò sa:Nqarim ẽem kòo cg'õoa xg'ara ne ko chõò tamas c'ees dxãwam dis koe xaoa úú di qarian úúa hãa ba méé tu q'áò. Eè, bìrí tu ur ko, q'áò Me méé tu! 6 A 5 tsa̱rá zia gáé mari-coa tsara cgoa x'ámáguè tama? Igabas cúís ga sa Nqarim ka c'urùèa hãa tite. 7 I gataga wèé c'õòan tcúúa tu di ga nxáráèa. Ke táá q'áò guu, káí zi tsa̱rá zi ka tu kaisase cgáé tu u ke.\nNxàea tcg'òóse sa hẽé naka Kreste ba xo̱ase sa hẽéthẽé e\n8 “Bìrí tu ur ko a ko máá: Dìím wèém ẽe gha khóè ne cookg'ai koe Tíí ka nxàese bam gha Khóèm dim Cóá ba thẽé Nqarim di xu moengele xu cookg'ai koe nxàea tcg'òó. 9 Igaba dìím wèém ẽe gha khóè ne cookg'ai koe xo̱ase Te ba gha Nqarim di xu moengele xu cookg'ai koe xo̱aseè. 10 Me gha wèém khóèm ẽe ko Khóèm dim Cóám ka cg'ãèse kg'ui ba qgóóa mááè, igaba ẽe gha Tcom-tcomsam Tc'ẽem ka cg'ãè kg'uian kg'ui ba cuiskaga qgóóa mááèa hãa tite.\n11 “Igaba ẽe ne kòo còrè-nquu xu koe hẽé naka x'áèan di xu kaia xu koe hẽé naka tc'ãà-cookg'ai xu koe hẽéthẽé xo̱ara máásean ka tcãà tu u, ne méé tu táá káíse tc'ẽe-tc'ẽese guu, dùú sa tu gha nxàe sa, kana nta tu gha ma nxàe e sa, ncẽem x'aèm kòo hàà ne tu gha nxàe tu gha sa máàè ke, 12 Tcom-tcomsam Tc'ẽe ba gha ẽem x'aèm ka xgaa-xgaa tu u, dùú sa méé tu nxàe sa ke,” tam méé.\nQguùam khóèm káà tc'ẽem dis sere-sere sa\n13 C'ẽem khóè ba kò ẽes xg'aes q'oo koe guu a Jeso ba bìrí a máá: “Xgaa-xgaa-kg'ao Tseè, tíí kíím cgoa kg'ui nakam sitsam ka xõòm x'óóa guua zi gúù zi tíí cgoa q'aa-q'aaku,” témé. 14 Igabam kò Jeso ba xo̱a me a máá: “Khóè tseè, dìí na qarian máà Tea, gúùa ner gha q'aa-q'aa tsao o di i?” témé. 15 MeJeso ba bìrí ne a máá: “Bóò naka tua chìikuan koe q'õése, khóèm dis kg'õè sa gúù zi káí zi ẽem kàoa hãa zi koe hãa tama ke,” témé.\n16 A ba a ncẽes sere-sere sa bìrí ne a máá: “C'ẽem khóèm qguùa kò hãa ba xg'ao hàna, gam dim xháràm kòo káí tc'õoan kúrú ba. 17 Me tcáóa ba koe tẽèse a máá: ‘Dùú ra gha kúrú? C'ẽe qgáì gar úú tama ka, tiri tc'õoa ner gha tòóa mááse e,’ témé. 18 Kam ko máá: ‘Ncẽea ra gha hẽé ga a: Tòóa máásean di xu nquu xu tiri xur gha ko̱be a ra a kaia xu tshào, a tiri mabere cãan hẽé naka tiri zi gúù zi c'ẽe zi hẽéthẽé gaa koe tòó. 19 Ra ghanxãaska bìríse a máá: ‘Qãè zi gúù zi wèé zi ẽer ko qaa zir úúa hãa, káí kurian gha kg'õèkagu te zi. A ra a gha kg'õè sa thamkase séè, a gha tc'õó a kg'áà, a ra a qãè-tcaoa mááse,’ ’ témé. 20 Igabagam ko Nqari ba bìrí me a máá: ‘Tsáá khóè tsi káà tc'ẽe tseè, ncẽem ntcùúm ka tsi gha kg'õèa tsi séè cgaeè, ka zia gha nxãaska ẽe tsi kúrúa máásea hãa zi gúù zi dìín di ii?’ témé. 21 Ncẽea i gha ii ga a, dìím wèém ẽe ko x'aia ba tòóa mááse ba Nqarim cookg'ai koe qguù tama,” tamJeso ba méé.\nKáíse tc'ẽe-tc'ẽese sa\n22 Me Jeso ba Gam di xu xgaa-xgaase-kg'ao xu bìrí a máá: “Gaa domkar ko bìrí xao o, a ko máá: Táá gaxao di kg'õèan ka káíse tc'ẽe-tc'ẽese guu, dùú xao gha tc'õó kana dùú xao gha cgáé-q'ooa xao koe hã̱a sa. Kg'õè sa tc'õoan ka cgáé si i, me tc'áró ba qgáían ka cgáé me e ke. 23 Kg'õè sa tc'õoan ka kaisase cgáé si i, me cgáé-q'oo ba qgáían ka kaisase cgáé me e. 24 Ho̱aran bóò, xhárà tama i hãa, a tcuù tama, a tc'õoan i gha tòóa mááse nquuan úú tama, gabàm ko Nqari ba xárò o. Tu gatu tsa̱rán ka kaisase cgáé tu u. 25 A gatu ka c'ẽem dìí ba gha kg'õèa ba di cáḿan koe káíse tc'ẽe-tc'ẽesean ka cáḿ ba càù? 26 Ncẽes gúùs cg'árés kúrú kaga tu ko tààè, ka tu koáé nxãaska dùúska c'ẽe zi ka káíse tc'ẽe-tc'ẽesea máá? 27 Bóò, nta zi qãáka di zi x'aa zi ii sa, zi ko ma tso̱m sa; tséé tama zi hãa, a zi a gataga qgáían qgãéa mááse tama. Igabar ko bìrí tu u,x'aigam Solomonem ga ba kò gam di x'aian wèé koe ga ncẽe zi x'aa zi ka c'ẽea zi khama ma hã̱a tama. 28 A ncẽè Nqarim kòo qãáka di dcãan ncẽe ko ncẽe cáḿ ka hãa, a q'uu ka c'eean q'oo koe xaoa tcãàè, nxãan ncẽeta ma hã̱akagu, nem gha tseegukaga cgáése gatua hã̱akagu tu u, oo, gatu ncẽe cg'áré dtcòm̀an úúa tuè?\n29 “Ke tu táá dùú sa tu gha tc'õó kana kg'áà sa qaa guu, naka káíse tc'ẽe-tc'ẽese guu. 30 Tãá zi qhàò zi di nea ko wèé gúùan ncẽe ga qaa, Me gatu ka Xõòm ga ba ncẽe gúùan tu ko qaa sa q'ana hãa. 31 Igabaga méé tu kg'aika X'aigam Nqarim di x'aian qaa, naka tua gha ncẽe zi gúù zi wèé zi thẽé máàè.\nNqarikg'ai di qguùa ne\n32 “Ghùu-coa tuè, táá tu q'áò guu, qãè-tcaokagu i ko gatu ka Xõò ba, Me gha ntcõó-q'ooan máà tu u ke. 33 Eẽ tu úúa hãa zi tu x'ámágu, naka tua gazi di marian dxàua ne khóè ne máà. Cg'ãa-cg'anase tama qgóán tu kúrúa mááse,naka nqarikg'ai di qguùan ncẽe kaà titecgoa, cúí ts'ãà-kg'ao kaga cúù-cuuse cgaeè tite e kana tcg'ãàn kaga tc'õóè tite e. 34 Eẽ tsari qguùan hãa koe i gha gataga thẽé tsari tcáóan hãa khama.\nKókòa hãa xu qãà xu\n35 “Tséé sa méé tu kg'ónòsea máána hãa, naka i gatu di x'áà-x'aa-kg'ai cgoa di gúùan ko ka̱ru. 36 Gane ka q'õòse ba qãà hãa ne tséé-kg'ao ne khama ma, séèkuan dis kõ̱ès koe kò qõòa hãa ba. Eẽm ko hàà a ko nquu-kg'áḿ ba xg'áḿ-xg'am, ne gha kúúga xgobekg'ama máá me ne. 37 Eẽ xu qãà xu, ncẽe gaxu ka q'õòsem ko hàà a hàà sao-xg'ae xu kókòa hãa xu ka i gha kaisase cgáé ii. Tseegukar ko bìrí tu u: Tsééam gha máá xu sam kg'ónòsea máána hãa, a gha tafolem koe ntcòo xu, a tsééa máá xu. 38 Eẽ gaxu ka q'õòsem kòo ntcùú ka hàà kana ntcùú nqáè ka igaba gha kókòa hãa xu qãà xua ts'ee-ts'eekg'aièa. 39 Igaba méé xao ncẽe sa q'ana hãa: Ncẽè nquu ba kàoa hãam khóèm kò q'ana hãa ts'ãà-kg'aom ko dùútsa x'aè ka tcãà sa, nem ga kò táá gam dim nquu ba guu me khõaèa hãa. 40 Ke méé tu gatu igaba kg'ónòsea hãa, Khóèm dim Cóá ba gha tcom tama tu hãam cáḿ ka hàà cgae tu u ke,” tam méé.\n41 Petere ba kò máá: “X'aigaè, ncẽes sere-seres ncẽe Tsi ko nxàe sa koáé sixae cgoa kg'ui, kana saa ko wèém khóèm cgoa kg'ui?” témé. 42 Me X'aigamJeso ba xo̱a me a máá: “Kháé dìí ba nxãaska tcom-tcomsa a tc'ẽegam qãà baa? Ncẽe gam ka q'õòsem gha nquua ba di qarian máà ba, me qãè x'aè ka gaxu di tc'õoan máà xu ba. 43 Ts'ee-ts'eekg'aièa baa ẽem qãà ba, ncẽe gam ka q'õòsem ko hàà nem ko hàà sao-xg'ae me ko gatà hẽé ba. 44 Tseegukar ko bìrí tu u a ko máá: wèé zi gúù zi ẽem úúa hãa zi di qaria nem gha gam koe tòó. 45 Igabaga ncẽè ẽem qãàm ko tcáóa ba q'oo koe bìríse a máá: ‘Tíí q'õò ba ãoa hãa a qháése hàà tite,’ témé, a ba a tshoa-tshoa a c'ẽe ne qãà ne xg'áḿku cgoa, a tc'õó a kg'áà a tshoa-tshoa a nqàre, 46 nem gha ẽem qãàm ka q'õòse ba tcom tamam hãam cáḿ ka hàà, c'úùam hãa x'aè ka, a ba a gha hàà xgàra me, a ẽe tcom-tcomsa tama ne cgoa xg'ae-xg'ae me.\n47 “Qãàm ẽe gam ka q'õòsem ko qaa sa q'ana hãa, igaba kg'ónòse naka kúrú si tama ba gha káítsa̱man xg'áḿmè. 48 Igaba ẽem kúrúa hãas domkam ko xgàraè sa c'úùa hãam qãà ba gha cg'oròtsa̱man xg'áḿmè. Wèém ẽe káían máàèam koe i gha káían qaaè, ẽe kaisase káían máàèam koe i gha gataga kaisase káían qaaè.\nJeso ba ko q'aa-q'aase sa óá\n49 “Nqõómkg'ai koer gha hàà c'eean óá kar hààra, a kò gataga káíse ncàm̀aa, nxãakamaga i ga kò ka̱rukaguèa sa! 50 Tcguù-tcguuku sa hàna tcguù-tcguuèr gha ko sa, gaas kar qgóóèa si gha nxãakg'aiga síí xg'ara. 51 Nqõómkg'ai koer ko hàà tòókuan óá, ta tu gáé tc'ẽea? Bìrí tu ur ko: nxãas tama si i, igabar ko q'aa-q'aase sa óága. 52 Ncẽe koe guus ka ne gha 5 ne khóè ne cúím x'áém di ne q'aa-q'aaè, ne gha nqoana ne cám̀an cgoa táá kóḿku, i cám̀an táá nqoanan cgoa kóḿku. 53 Q'aa-q'aaè ne gha, me xõò ba cóám cgoa táá kóḿku, me cóá ba xõòm cgoa táá kóḿku, si xõò sa cóás cgoa táá kóḿku, si cóá sa gaas ka xõòs cgoa táá kóḿku, si c'uì sa c'uìse-coas cgoa táá kóḿku, si c'uìse-coa sa c'uìses cgoa táá kóḿku,” tam méé.\nX'aèm di zi x'áí zi\n54 A ba a xg'ae zi bìrí a máá: “Túú-c'õò sa tu kò bóò si ko cáḿs ko tcãà xòè za guu a ko qaò ne tu ko kúúga máá: ‘Tuu i ko sene,’ témé, i gataga ii. 55 Dtcẽè xòè za guuam tc'ãá ba tu kòo bóò ne, tu ko máá: ‘Sene i gha kaisase kùrusa a,’ témé, i gataga ii. 56 Gatu khóè tu qãè khóèan khama ko ma kúrúse tuè! Nqõómkg'ai hẽé naka nqarikg'ai hẽéthẽé koe gha kúrúse zi gúù zi nxàe tu q'ana hãa, igaba tu dùús domka x'aèan di zi x'áí zi nxàean c'úùa hãa?\nTsarim chìbi-chibi-kg'aom cgoa qhàìs koe dtcòm̀kua ne\n57 “Dùús domka tu cúíaga bóòa tcg'òóa mááse tama qãè gúùan kúrúè gha a? 58 Eẽ ko chìbi-chibi tsim cgoa, méé tsi wèé qaria tsi kúrú naka tsao xg'aen ntcõó naka ẽes chìbi sa nxàe nakas qanega tsao dàòm q'oo koe hãa a xgàrakuan dis qhàìs koe síí ta ga hãase chõò. Nxãa tama kò ii nem gha xgàra-kg'aom tshàu q'oo koe tcãà tsi, me gha xgàra-kg'ao ba qáé-kg'aom tshàu q'oo koe tcãà tsi, tsi gha qáé-nquus koe tcãàè. 59 Bìrí tsir ko a ko máá: Cuiskaga tsi gaa koe tcg'oara hãa tite, a gha nxãakg'aiga síí ẽe qaùa hãam mari-coa ba suruta,” tam méé.


Tó wónaanídę́ę́ʼ yáhashjool yázhí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ yáhashjool yázhí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii Deílʼésígíí dóó bikʼéí Yáhashjool dóó Yáhashjool yázhí\ntʼáá hazhóʼó kéyah dah siʼánígíí dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah\nTó wónaanídę́ę́ʼ yáhashjool yázhí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́, tʼáá hazhóʼó kéyah dah siʼánígíí dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ixobrychus minutus" deiłníigo dayózhí.\nYáhashjool éí tábąąhgi dóó ndahoditsʼǫʼgóó dóó lókʼaaʼtah naagháa łeh.\nDíí tsídii éí 10–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah dóó bitsiitʼáád éí łizhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó diniltso; bikʼos éí nineez; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí deekį́.\nTó wónaanídę́ę́ʼ yáhashjool yázhí éí chʼosh deildeeł; łóóʼ dóó naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yak'usda Ooghuni 1 Peter 2\n1 'Inka 'uyoonne ts'un noheni untsi'-i, whuts'it be yalhduk-un, 'ink'ez duba na'ahzoo'. 'Ink'ez 'uyoonne ghe oolhnih, 'ink'ez khuni untsi'-i be yálhduk-un cha, 'et ts'iyawh 'ilhiz wheni whuladoohtnih.\n2 'Andit ts'oodunne whuzdline lilet 'i za hika dátni, nohni cha 'enne buk'un'a ndi khuni ts'ih'un 'unt'oh-i, 'i za ookwa daóohtni 'on nus ulhtus tihleh ha.\n3 NeMoodihti daldzoo' la 'et nawhah'ai de, 'et de ndi khuni 'i za ookwa daóohtni.\nSizi Gri 'en 'utahayálhti-un, 'ink'ez wheni cha 'utaháltine 'uts'int'oh\n4 Sizi 'en 'unt'oh tse khuna-i dult'oh. Lizwifne, 'enne 'uhiyinla lhane 'un hitizno le'huja. 'Et hoonts'i Yak'usda 'utahayálhti-un 'ink'ez 'en tube dizti' whe 'unt'oh. 'En za oots'u tóohdilh.\n5 'Ink'ez nohni cha tse khuna-i, 'i k'un'a 'aht'oh. 'Et whuz un'a Ndoni 'en lugliz whucho nohni nohbé' whulneh. 'Ink'ez 'en be nohnih Yak'usda ba lubretne 'aht'oh. 'Et whe ndai la Ndoni nohts'o hukwa' ninzun-un, 'et Sizi Gri 'en be ndai la Yak'usda ooba soo' yint'oh-i, 'i oogha ióhlelh.\n6 'Et huwa Yak'usda nja dutni whe 'uk'unusguz,\n“Whunulh'en, nohni keyoh Zion whut'enne,\n'et koontl'at tse,\nsoo 'uk'enus ookwa dahotni-i 'et nédis'ai.* Sizi ndi tse 'i dult'oh whe 'untoh.\n'En 'utahasti, 'ink'ez dizti' whe 'unt'oh.\n'Et 'alha' hoont'oh mbene la buba 'alha' yint'ohne,\n'aw yooya hoole' ait'oh.”\n7 'Et huwa mbene la nohba 'alha' hoont'ohne, nohba dizti' whe 'unt'oh. 'Et hoonts'i mbene la hik'unulhe'ust'enne, 'enne bughun nja dutni,\n“Ndunne yoh 'uwhulh'enne ndi tse 'un hidutl'uz le'huja,\nndi koontl'at tse soo 'uk'enus ookwa dahotni-i suli.”\n8 'Ink'ez njan cha nja dutni,\n“Ndi tse 'i hit'az nunughalh\n'ink'ez 'i be 'ahoolhyiz buba dzoh lhih.”\nYak'usda ooghuni hik'unulhe'ust'en, 'i gha nónughalh. 'Et whuz un'a Yak'usda buba' hóonla.\n9 'Et hoonts'i nohni dune 'utahályane ahli. Yak'usda lerwe oolubretne ahli. Yak'usda ooch'e'ne aht'oh. Nohni oodune' 'unt'ohne ahli. 'Onghohne, 'enne ts'ih'un un'a daldzoo' whe 'unt'oh, ts'iyawh budutáhnelh ha. 'Awhuz tsalhgus yo dulhts'i whe 'anih nohdáni', oots'u toohdilh ha. Oogha ít'en-i be hoot'en-i 'et 'uhoont'oh.\n10 'Uda' Yak'usda oodune' lháhloh inle'. 'Et 'andit Yak'usda oodune' sahli'. 'Uda' 'aw bé nohgha te'whunizeh-i lhulhchulh inle'. 'Andit 'awet bé nohgha te'whunizeh-i nohghant'ai.\n'Udun yun k'ut whut'enne toh ts'ih'un un'a yinka dólhts'i'\n11 Nohni ookw'esi'ne ahli, ookeyoh hoolohne k'un'a, 'atsulyaz za ndi yun k'ut ahdulh. 'Et huwa nts'e la nohyust'e whuts'u nint'i-un, whuyit 'ooht'e', 'et hukwa nohts'u tédusdli.\n12 'Udun yun k'ut whut'enne toh ts'ih'un un'a yinka dólhts'i'. 'Et whe la nohch'az ditnine, 'enne hoontsi' tune' aht'en nohohútni, 'ink'ez 'ut'en unzoo-i ahla 'et honilh'en de, 'et de nkede Yak'usda dune toh nutiyalh, 'et huwa 'on nus hoonzoo k'un'a hidutálhti'.\nNts'en'a la dune ne'hutit'en-un 'uk'ehonguz-un, 'et ts'iyawh whuk'úne' 'ooht'en\n13 'Inka neMoodihti, 'en gha nts'en'a la dune ne'hutit'en-un 'uk'ehonguz-un, 'et ts'iyawh whuk'úne' 'ooht'en. Dant'ohne dune hinli 'et hoonts'i, buk'une' 'ooht'en. Mbe la lerwe unli-un, soo 'udetso whudilhdzulh-un, 'en cha ook'une' 'ooht'en.\n14 K'us ndi yun moodihne, 'enne cha. Ndunne, 'enne lerwe ba whel'a'ne 'uhint'oh. 'Et whe la mbene la hoontsi'-un 'uwhulh'enne, 'enne lerwe ba bube' whutilhya. 'Et hoonzoo-un 'uwhulh'enne, 'enne budutálhti'.\n15 'Et whuz un'a Yak'usda hukwa' ninzun-un, ts'ih'un un'a ne'aht'en de, 'i be la whusni be yalhdukne buze whudána'doh'alh.\n16 Sizi gha lubeshi ch'a nasdilne aht'oh. 'Et hoonts'i 'et whut'anínahtan whe nohba 'ants'i hoonli whe lubeshi 'oolh'en junih! 'Et k'us Yak'usda be 'ulhnane k'un'a yinka dólhts'i'.\n17 'Ink'ez ooba 'alha' hoont'ohne, 'enne ts'iyawh soo cho budólhti' 'ink'ez buk'eoohtsi'. Yak'usda be noolhjut 'ink'ez lerwe 'en cha dólhti'.\nNohni 'ulhnane nohmoodih bube núlhjut whe butl'a' dudoolhyelh huba' hont'oh\n18 'Et nohni 'ulhnane nohmoodih bube núlhjut whe butl'a' dudoolhyelh huba' hoont'oh. Unzoone 'ink'ez soo ne'ut'enne, 'enne za iloh buk'úne' 'ooht'en. 'Aw ts'ih'un lhe'it'ohne, 'enne hoonts'i buk'úne' 'ooht'en.\n19 Ts'ih'un 'aht'oh 'et hoonts'i dzoh nunóhohulhdeh de, 'ahoolhyiz Yak'usda ghu nuní nahzut-un huwa nohba 'ants'i hoonli whe dzoh nahdeh de, 'et Yak'usda ba hoonzoo whe' hoont'oh.\n20 'Et huwa tank'us un'a ahja de 'et hukwa yanohahulhtsus de, t'ezahnih whe whúlhchoot de, di suba nohgha óokat? 'Et hoonzoo-un 'uwhulh'en 'ink'ez 'ants'i nohba hoonli whe hukw'elha dzoh nahzut de, 'et Yak'usda ba hoonzoo whe' 'uhoont'oh.\n21 'Et ndiz un'a za Yak'usda nots'o húkwa' ninzun. 'Et Christ 'en cha neba dzoh nusúzut. 'Et whe 'en ook'un'a bune'úznoot'en ha whunénilhtan. 'Et huwa 'en za buts'untoodilh huba' hoont'oh.\n22 'En 'aw lubeshi lhe'ilel,\n'ink'ez 'aw whuts'it-i be yalhulhduk.\n23 'Et khuni untsi'-i be hiyulh yalhduk 'et hoonts'i 'aw khuni untsi' be buts'un k'ulhditnel. 'Oh da' dzoh nusúzut whe, 'et hoonts'i 'aw bubulh lhe'oonílhjoot. 'Et k'us mbe la soo ts'ih'un un'a nahiyilh-un, 'en yutl'a' dudilti.\n24 Nelubeshi didutch'oh duyust'e be tulalhgus ts'ú yoozdla. 'Et huwa 'aw 'on 'un nelubeshi nemoodih oole' ait'oh. 'Et de la ts'ih'un un'a ts'ukhoona'. Ooka k'et 'et whe ts'iyawh soo ná'ts'ulya.\n25 'Ants'i 'usbaiyaz ninta nilh'az-i le'aht'oh inle'. 'Et 'andit mbe la 'usbai ghunli le'unt'oh-un 'ink'ez nezul ghúndli-un cha, Sizi 'en 'unt'oh, 'en ooghu nanahdil.\n*2:6 Sizi ndi tse 'i dult'oh whe 'untoh.


Naʼashjéʼii adizhahí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii adizhahí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scytodidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii adizhahí éí nahasdzáán bikáaʼgi 230 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí 3–12 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nímaz dóó yistłʼin. Binááʼ éí hastą́ą́. Chʼosh yázhí yikʼídízhahgo haalzheeh.


Lókʼaatah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binákʼee dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nLókʼaatah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binákʼee dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemitriccus kaempferi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee dóó bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitłʼaaʼ éí diniltso łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nLókʼaatah dǫ́ʼiiyiyiitsahí binákʼee dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Sęęs yigházhii - Wikiibíídiiya\nSęęs yigházhii éí nahachagii dootłʼizhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Decticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí nahachagii éí 1–3di asdzoh[?] ádaníłnééz. Hodíłchʼiltah dóó dáʼákʼehgi éí dahináa łeh. Bitsʼíís dootłʼizh dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z. Chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Holla everybody! We are so excited to attend the Goa Tattoo Festival 2017 this weekend at Tito's White House, Anjuna. This place ought to be one of the best venues for such an event full of entertainers, flea markets and not to forget 100+ Tattoo Artists from around the globe, swimmong pools, multiple bars and ofcourse the Goa vibe which we all love.


Daakǫʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nooh ałchíhí naʼastsʼǫǫsígíí - Wikiibíídiiya\nDaakǫʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nooh ałchíhí naʼastsʼǫǫsígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Daakǫʼ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calomyscus urartensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–3di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 4–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bitseeʼ éí ditłʼo.\nDaakǫʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nooh ałchíhí naʼastsʼǫǫsígíí éí chʼil binááʼ dóó dzidzé yiłchozh łeh.\nNooh ałchíhí naʼastsʼǫǫsígíí


Eph 4 | `AWB | STEP | Íné Poraga itene Wahnahne arambehri mirauraunsabé karábúsiipéq móíntárówana mahtaq míónsábé néne ehweh kawerue íráhro. Manikánka ite omaq itena kaweraitáráinsabé we awahbeh sansá tábúsoqme sehgíóro.\nIte Maniká tagariona ke Sísa Karáhéne anonka tahnsá míone i ehwéhne.\n1 Íné Poraga itene Wahnahne arambehri mirauraunsabé karábúsiipéq móíntárówana mahtaq míónsábé néne ehweh kawerue íráhro. Manikánka ite omaq itena kaweraitáráinsabé we awahbeh sansá tábúsoqme sehgíóro. 2 Píribahri ke míéhboq ahriahri peh uwaresa ké méq pehwehrue míáhro. Wensabé wensabé arutaboiréq we séhréh atéhoro. 3 Manikáne Awanka iru ukiq ítéhnsábé mó iwíáh mó iwíáhiyehboq peh morá íwíáhoro.\n4 Manikánka omaq itowaq minayabe, Mókake moráráq kaweqtapéq awaq mianéhe íwíáhúne. Mira íwíáhúnayabé ite peh morá ké úkuraune. Manikáne Awame peh morá áníne. 5 Itene Wahnah moq peh morá áníne. Wensabé aiq pútare ate sansa moq peh morá sánsáne. Wenáwírue wání meona sansá peh moráe. 6 Manikámé peh morá áníne. We mah kehiná kéhínáné Iteribo ména itetaq moke wahnahnéna ite míonarabeq arambehriéna moke itene irupipeq míéhre.\n7 Sísa Karáhéga wene arambehriraq ite sainsúéhnserah itega kawerue miraigeheéna wega ite mó aní mó anínue íópeqté náneq náiena págege aitéhre. 8 Minayabe Manikáne ehwehnka mahraréna,\nWega íópeq kiutaq áhnte saiqnarito ke meriqmena móritena wehuke wene arambehriraq sainsuena íópeqté náneq náriena págege arítéhre ire.\n(Buk Song 68.18)\n9 Íópeq kiu ehweh áwahewé Sísa Karáhéga íre peh íópeq kiuwe sokigi aíre. Írakaumo. Téhwe we marakóipeq tumíowe. 10 Marakóipeq tumío anínká iriwe ména íópeq kiwéna moke íópeqkákáq mah marákó márákóákáq wahnahninieéna kiuwe.\n11 Sísa Karáhéga wene arambehri sainsúéhre. Wega mó keyábé, Eqmaro kene arambehri miraoro aitena mó keyábé, Manikáne Awanka sokigi arí éhwéh pahsúáh ké míáhro aitena mó keyábé, Nahnso ke suwahpeq Manikáne ehweh koreri sererinoro aitena mó keyábé, Íné tagaríáh kéráq wahnahné arámbéhríoro aitena mó keyábé, Manikáne ehweh síwáhnoré arámbéhríráq ítéhre. 12 Ite Maniká tagaríáh kégá Sísa Karáhéne arambehri kawerue miraigehe aitéhre. Sísa Karáhé tagaríáh ké págege aitena kaweqtaq mía míaigeheéna wega mi arámbéhríwárítáq wahnah ke sainsúéhre.\n13 Ite Sísa tagariona ke wene sánsá ahtebéq moráráq kawerue sehgigeheéna wega mi arámbéhríwárítáq wahnah ke sainsúéhre. Sísane arambehriwarítáq wahnah kegá séhréh aitéhrataq moke ite Maniká tagariona ke morá ké méq anonani tahnsa míone. Anonani tahnsa méq wenahni Sísa Karáhéne sansá kawerue ahtebéq tábúsoqme sehgioneheqmúne.\n14 Wene sánsá tábúsoqme sehgíónaraq káriq anínká áhwára áhwára inserahni sansá íre oneheqmúne. Mi tanáhráq múguwahgu sansá íre sehgionehe. Mó kegá péhe éhwéh íwáhnorirataq sensabé íre aiq pútare aritanehe. 15 Itega péhe éhwéh pehragéq mó keyábé irutaboiréq aiq pútaq ehwéh pehwehrue irarero. Áhwára áhwára sansá sueq Sísa Karáhéne sansá tábúsoqme sehgioneheqmúne. We itene iyahqno tahnsa míéhraq ite wene anonka tahnsá míone.\n16 Wehukeníné arupipeqté íwíáhgá wene aigárá, ayahnkara, aura mó arámbéhrí mó arámbéhríue sainsúéhnserah Sísaga ite wene arambehriúna ke mó arámbéhríráq mó arámbéhrírárue saiíúwéhre. Wega saiíúwéh árámbéhríúnayabé ite wene anonka tahnsánue kaweqtaq míone. Wega saiíúwéh árámbéhrí tábúsoqme sehgíónaraq we séhréh atéhonehe. Wensabé wensabé irutaboiréq iteite we séhréh atéhúnaga ite Sísane anonka kaweqtaq méq anonúkúne.\nAhbabáq kega mirao serahniyehboq kawerurero i ehwéhne.\n17 Itene Wahnahne sánsá págegeue teiníboq írátíáhro. Maniká íre tagaríáh náhnsó kégá mirao serahniyeho. Sega peh ahbabáq iwiáhéra 18 sirupipeq sunkíkírirara íre tábúsoqme iwíáhorahowe. Se múguwahguéra saiyoo puara Manikánka oganúq sitahráhi sansá íre ahtebahwe.\n19 Sega kaweq sansá suera ahbabáq aruqarurowe. Sega íre mirao naneq sansá pehipi miraéra minayabe íre siyehitehre. Sega mirao serahniyehboq kawerurero.\n20 Sega mirao sansámé íre Sísa Karáhéne sansáne. Ite Sísane sánsá ahtebarotaq mi ahbábáq sánsá íre ahtebarowe. Itega Sísa Karáhé éhweh ireq kéraneheqmúne íwíáhowaq ínéreq mó kereqka wene aiq pútaq sansá íwáhnoruraune. 22 Itene irupipeqté áhbábáq íwíáhgá íre kaweq naneqmarínsábé arutaboirowana menah saiqnariarairaq ahbabáq sansa sehgirowe. Amahnága itene irupipeqté áhbábáq íwíáh súáhro.\n23 Itene irupipeq kaweq iwíáh kankehboq peh kaweq sansánsábé iwíáhoro. Manikánka kaweqtaq ména iwíáhinserahnoro. 24 Miraéq tábúsoqme iwíáhéq Maniká awahbeh sansá sehgieq kaweqtaq mía míaoro.\nAbiahnsaninaraq apubúue parabaruo i ehwéhne.\n25 Ite Sísa Karáhéne anímárí méq peh morá káhnáh míáh púaq péhe éhwéh irariyehboq peh aiq pútaq ehwéh irarero. 26 Mó anínsábé aru págegeue abiahnsanéq ahbabáriyehboq apubúue parabarúáhro. Abiahnsanónawe íó tupekínaraq abiahnsa peh kehnehboq apubúue parabarúáhro. 27 Owainawanka iteba séna ahbabáq íúgi ínehboq abiahnsanirataq apubúue parabarúáhro.\n28 Menah aebóuro kegá mókake mó aebóiyehboq ápeq meyagéhboq arambehrioro. Tabonah ke nárieq séhréh aritaneheéq arambehrioro.\n29 Ahbabáratahráhi ehwéh irariyehboq peh morá séhréh atahráhi ehwéh irarero. Séhréh atahráhi ehwéh irarinaraq íréhra kegá tábúsoqme iwíáhéra kaweqtaq míagehe. 30 Abehq éhwéh irarirataq Manikáne Awane aru págege agíneho. Manikáne Awanka iteba mía míai puaq ite wene animárí míonana Sísaga tuina tanáhráq ite airaiq kaweraitankéhe.\n31 Teiéna sansámé súáhro. Abiahnsame, áyátéwé, taonsahwé, tobeh ehwehmé, éhruru ehwéhmé, ahbabáq atewé, moke mi sansámárí súáhro. 32 Mi ahbábáq sánsámárí sueq mó keyábé irutaboiréq we séhréh atéhoro. Sísa Karáhéga miraúnsabe Maniká Iteriboga itene ahbabáqsabe íre iwíáhue ahreraq matíéhre. Mina inserah mó anínká are ahbabáratahnah mi ahbábáq íre iwíáhue ahreraq matiahno.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél łitsooígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza aureola" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ éí łitso; binátsʼiin éí łigai łeh; bidaaʼ éí dinilbá.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.\nTsídiiłbáhí bitéél łitsooígíí


Daatsahí łibá dóó yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDaatsahí łibá dóó yishtłizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ yádadíłtihii Daatsahí\nłibá dóó yishtłizhígíí\nDaatsahí łibá dóó yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthiza iredalei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.\nDaatsahí łibá dóó yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chʼiltaalzhahii bitsiiʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼiltaalzhahii bitsiiʼ łibáhígíí\nChʼiltaalzhahii bitsiiʼ łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malaconotus blanchoti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiiʼ éí łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼiltaalzhahii bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


2Cor 2 | `USA | STEP | miráuma kemá keráwáqá mamá tirummá umátikaiyaba íma kétikaitaq keráwáqtôpaqa íma ya timónaraune.\n1 miráuma kemá keráwáqá mamá tirummá umátikaiyaba íma kétikaitaq keráwáqtôpaqa íma ya timónaraune. 2 keráwáqá kemmá mamá timuqá matikánô-kayukaboaq kemá keráwáqá mamá tirummá umátikaiyaba íkétikaiye.\n3 keráwáqá kemmá timuqá matikaí-wáyúkábóaq miráitaq kemá keráwáqtôpaq uréq tirummá í-yátááqá mayaíyábá íkétikaiye. minnáyaba naayóbáqá aúbama keráwáqtôpaqa agatáune. kemá keráwáqtábá itáunnama kemá timuqá ímáráanaqa keráwákáráq timuqá íma maránoe. 4 kemá keráwáqtôpaqa maamin-áúbámá kágayaunanama ketirunóbáqá ummaa kéyaitana tirummá kéitanaboana tiqnumá yaráiye. keráwáqá tirummá ma timíyábá íma kétikaimanibo keráwáqtábá “ôriq umá kétikaiye” téq kemá paá timá-timenaaq uráune.\n5 keráwáqtí aúkáapikemma mi-kúmíq-nákómá kekáráq yaímma keráwápíkékáráq mamá tiru-qtatáápítáá káutikaiqtaae. 6 keráwáqá kétima-timunaqanibo keráwáqá taíganimma máqtemma ímibo taíganimma wemmá táí-meyamma ámikaae. miráoqtabama wemá anón-agaema matáiye. 7 íbêqa wení kúmiq-yataaqtabama tiwikátuweraq wemmá umá aíqtaaiq oro. keráwáqá wení kúmiq-yataaqa íma paábaq yuwáiyanama wení agaeyábámá wemá puíníyô? 8 miráuma íbêqa kemá inaa téq kétima-timune. minnâ ókaraq wemmá kaayoné umákáaro.\n9 min-áúbámá naayóbáqá agatáunama min-áúbánápó keráwáqá maqmá timónaraune. kemá itánáaq uráune. keráwáqá kemá wakútikaraunairaq ínô? ánibo keráwáqá mirá-uraae. 10 miráinaq íbêqa wení kúmiqtaba tiwikamákaiyaqa kegáráq wení kúmiqtabama tiwikamákanune. Îtu Káríqton-aurakaqa keráwáqtábá ítáimma kemá wení kúmiqtabama kétiwikaune. 11 abo ketáámá máqtemma Tááqtaama ákái-qtataaqtabama káoneqtaa wemá íma ayúwáananataa keqtáámá uyátaniye.\n12 kemá Tároqaati-marupaq uráunana uyátárai-nakoma taígani-kayukama mamá yiwíráitata Îtuqtaba átê-wataama túnnama ítaraae. 13 miráimanibo Tááítati íma máqe-uraitapoaq kemá netuq-túyánámmá kéiteq maará téq tiráune: “wemá náakaraq máiyo? kéteq yemmá maará téq timá yímikaune: “kemá kégoune” timátuweq Maaterónia-marabaq kóuraune.\n14 Áánûqtukaq “tíkáiye” tero. Îtu Káríqtokaq yagaroqtaráunanataa Áánûqtuma ketáámá tíwíqme kéwitaqtaa Tááqtaamma uyátái-akoqnaama ketáámá yáíkaaq kéunatae. ketááí tóyáuqnapoma Áánûqtu wetábámá máqten-aukapaqa kétima-yimiye. átê-akuq-yataakaa umá mi-kátáágómá yaímma wéyáwé kéiye. 15 mi-káyúkámá náayuwabi itáíq-itaiq kéowana Áánûqtu yemmá yauwéqma yiwíráimma yekáqá ketáámá miráuma átê-kuyumma i-qtátáákáá kéunataamanibo mi-káyúkámá náayuwabi aúwaraimma Áánûqtute íma máyáa-yuraqa ketáámá táí-kuyumma i-qtátáákáá kéunatae. 16 itáíq-itaiq kéo-kayukaraq ketáámá atê-kuyumma aúwaraiqtaba kéunataamanibo íma itáíq-itaiq o-yúráqá puíyábá kabirai-kúyúmmá kéunatae. abó anó-mayaiye. ketáámá maami-máíyáíyábá áraimma kanaaráq íma uráunatae. miráimanibo 17 yaímma óq-wayukama maamin-áímmá tíyábámá móneqa mayaíyábá kéyikaiye. mirákómmá ketáámá íkéunatae. ímibo Áánûqtuma keqtáámá aúyaqtikena timátíkaraiqtaae. ketáá wenaúrakaq kémaunatae. Îtu Káríqtoma ketirunóbáqtáá máiqtababoaqtaa ketáámá watáama túnnataama paá arupú-aaikaraq kétunatae.


Nááłchxíʼí binákʼee dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNááłchxíʼí binákʼee dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phaenostictus mcleannani" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Phaenostictus"-jí atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó łizhingo łikizh; binákʼee éí dootłʼizh; bizééʼ éí halzhin; bitsiitʼáád éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.\nNááłchxíʼí binákʼee dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Naʼagédí bizaʼazis hólóní - Wikiibíídiiya\nNaʼagédí bizaʼazis hólóní éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Notoryctes" deiłníigo deiyózhí.\nDíí naaldlooshii éí binááʼ ádin, áádóó éí niʼtátʼah dahináa łeh; ndahałtin bikʼijiʼ tʼéiyá nihookááʼ naakai. Bitsʼíís éí 4.5–7di asdzoh[?] áníłnééz, bitseeʼ dóó bijáád éí doo nineez da. Nááná éí yishtłʼizhgo ndaashchʼąąʼ.\nDíí naaldlooshii éí łeeyiʼdi chʼosh dahólónígíí deildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poephila personata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilchíiʼgo łibá; binákʼee dóó bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí łitso.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí - Wikiibíídiiya\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrurus andamanensis" deiłníigo dayózhí.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí diłhiłígíí\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí diłhiłígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emarginata schlegelii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí dinilbá; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí dibéłchíʼígíí\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí dibéłchíʼígíí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Nahoditsʼǫʼłání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sorex caecutiens" deiłníigo dayózhí.\nDíí chį́į́shnézí éí 4–5di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binááʼ dóó bijaaʼ éí áłtsʼíísí.\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí dibéłchíʼígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Mar 6 | `AWB | STEP | Sísaga mitaq suena wenawahpeq pokúwara we kéró kega kérówe.\nNéhsara suwahpeqte kégá Sísansabé suwahríó ehwehne.\n(Mátíyu 13.53-58, Árúka 4.16-30)\n1 Sísaga mitaq suena wenawahpeq pokúwara we kéró kega kérówe. 2 Ahrena ahrena wehekáh Sísaga Asiu kené momiwí nahtápéq síwáhnorúwara áhnte író kega áhtenuwe. Áhtenéra mahraréra, Wega irari ehwéhmé eheqte ehwéhpo? We árahue ahtebia ání úkurairo? Wega ótaq sansámárí árahue mirairo? 3 We peh nah pe tagaríéh ání míre. We Máhríane ahninkáwá wíre. We Sémísireh Sósépareh Súrásareh Sáímónirehne siwahwá wíre. Wenanahnoreh mahtaqté ánímárí móe éra wensabé abiahnsa atówe. 4 Abiahnsa atówana Sísaga sensabé, Manikáne ehweh irari anínsábé mó ke suwahpeqte kégá iwíáh íwíáh atáhwe. Peh morá wenawahpeqte kéreq wenawahrahreq wene nahtapeq kaegaeo kereqka wensabé íre iwíáh íwíáh atáhwe úwe. 5 Mibeqté kégá wensabé íre aiq pútare ató púana wega mitaq ótaq sansá íre áhnte miraorahúwe. Peh táhmaro awahré ké táhtorena kaweraritowe. 6 Wensabé íre aiq pútare atónsabe Sísaga áhtenúwe.\nSísaga we kéró ke arambehriraq eqmaq suo ehwehne.\n(Mátíyu 10.5-15, Árúka 9.1-6)\nSísaga mó kehiná suwahpeq mó kehiná suwahperue kosíwáhnorúwe. 7 Wega we kéró ke airápété téhranítéyábé síáhrabéna mó mi aníté mó mi anítéue eqmaq suowe. Eqmaq suanaútaq owainawamarí kaqsuageheéna wega págege aritena 8 sensabé, Ite ahtapeqsabé tópahme unahmé mónewe íre meyáhro. Peh morá pegiqnáhnkara meweq 9 súu sukiwe pokoro. Téhtaré síótí íre sukíóro. 10 Ite mó ke suwahpeq kirataq peh morá áníné nahupeq kaegaeoro. 11 Wehukega ite íre mehweh aitera itene ehwehnsabé iuwahriehre irataq sene nah sueq itene igárátáq kahna tanáhúq poruarueq pokoro úwe. 12 Úwara eqmaq suo kega pokue mó kehinánsábé mahraréra, Kaweraitankéhboq itene ahbabáq sansa sueq kaweqtaq míáhro teri terinuwe. 13 Sega áhnte owáínáwámárí kaqsuera awahre ke óríwi awánká sérá ano abaq sitera kawerarítówe.\nSóni wání meri merinú aní pukú ehwehne.\n(Mátíyu 14.1-12, Árúka 3.19-20, 9.7-9)\n14 Sísa éhweh mitaq teri mahtaq terinuwana anotah wahnáh ání Érótiga irowe. Táhmaro kegá iraréra, Sóni wání meri merini aní pukéna mó oga úkurai puana amahnága págege otáq sánsánire uwe. 15 Uwara mó kegá, We Éráísa wire uwara mó kegá, We Manikáne ehweh irari anímé naho Manikáne ehweh iraru ke tahnsa aní míre uwe. 16 Uwana Érótiga Sísa éhweh irena mahraréna, Ínéga ayahqno kiraq áúwátáu anímé Sóni we mó oga úkuraire úwe.\n17 Sóni oga míotaq wega Érótinsabé ehweh atena mahraréna, Arenábáqne ahre meronawe Mósísiga sehgíóro ú ehweh aiq anterutone úwe. Érótíga wenábáq Pírípine ahre Éróríása meyonsabe Sóniga wensabé ehweh atowana meyo inínká mi ehwéhnsábé ayehitónsabe Sóni abiahnsa atowe. Abiahnsa atowana Érótiga sóntía keyabé, Sóni táhtoqme karábúsiipéq móátáhro úwara táhtoqme karábúsiipéq móátówe. 19 Móátówana mi iní Éróríásaga Sóninsabé abiahnsa atataú púana Sóni subiq suaníe íwíáhúmé íre miraorahúwe. 20 Érótiga Sóninsabé áhtenéna iwíáhéna, We íre ahbabáq ani peh kaweqtaq mía míai aní míre éna, Pehragahro únsabe mó kegá Sóni íre subiq suahráhuwe. Érótiga Sónine ehweh irotaq iwíáh kikiréna peh Sónine ehweh ireyabe awahbówe.\n21 Érótine anowagá we maqmio ahreraq ko tanáhráq sútaq wega anotah tahutáhúq kawerarena wahnah wehwárínseq sóntía wahnáh wéhwárínseq Kehrari marákórápéqté áhnte moné ko wehwárínseq kirabo aritowe. 22 Éróríásane ayahunkawagá seba séna ábáhrúwara Érótireq weba táhutahuru kereqka ábáhrúnsabe áhnte iwíáh íwíáhuwe. Minayabe Érótiga mi ahráríyábé, Arega nánio ina naneq náwiníe. 23 Pópoqnahga tagaríéhtáq aiq pútariahnsanuge. Arega nánio ina naneq náwiníe. Wahnahnu naneqsabé ákáhtaq nánio inaraqmé náwiníe úwe.\n24 Úwana ayahunkawagá tueyokue wenanonsabe, Aneq nánio ininkono úwana wenanoga, Sóni wání meri merini aníné ayahqno nánio úno úwe. 25 Úwana wega pehbeheráh kibekéna Érótinsabé, Íné Sóni wání meri merini aníné ayahqnonsabe níre. Amahnága kunubaipéq maqme nánio úwe. 26 Nánio úwana Érótiga mi ehwéh irotaq wene arupipeq áhnte umeh agúwe. Pópoqnahga tagaríéhtáq awinauge ú púana wene arupipeq iwíáh kikiruwe. Ínéreq táhutahuro kegá néne ehweh íráh púana niyehitéhneho éna, Mi ahráríyábé íre ahqáho atahráhúwe. 27 Minayabe wega sóntía anínsábé, Sónine ayahqno kogiraqme mewe súno éna apubúue eqmaq suowana tunse karábúsiipéq Sónine ayahqno kiraq suowe. 28 Kiraqme kunabaipéq maqme mewe séna mi ahrárí awuwana wenano móawuwe. 29 Sóni kéró kega we subiq súó ehweh irera sure wene anonka sesehgiwera maisia ónápípéq móárówe.\n(Mátíyu 14.13-21, Árúka 9.10-17, Sóni 6.1-13)\n30 Sísaga eqmaq suo kega weba kouwekéra sega mirau ehwéhnkákáq síwáhnoru ehwéhnkákáq moke teawúwe. 31 Íregáritaq kéra séra unsabe Sísareq we kéro kereqka íre táhutahurorahu puana Sísaga sensabé, Máhoro. Ahrenagehboq itebataq abatapi pokonehe úwe. 32 Minayabe sípi kéwewera kure sebataq abatapi pokuwe. 33 Pokuwara áhnte kegá sípi tagéra, Sísareq we kéró kereq aiq tagóne éra sensuwahpeq suera peh marakóipeq pehbeheráh kure Sísa kinaúrabeq kuwe. 34 Sísaga koráwégútaq áhnte wehekéq tagéna sensabé arutaboiraritowe. Íre wahnahnkakáq sípísípíq tahnsa míó púana sensabé arutaboiraritena áhntetaq síwáhnorúwe.\n35 Íó tupekinaútaq we kéró kega Sísaba séra wensabé, Mótaq penkinae. Mahtaq peh abatapi púah 36 mah kegá so kéh márákóráq wahtotaq kehiná suwahpeq táhutahuq kobaiqmaragéhboq eqmaq suo uwe. 37 Uwana Sísaga sensabé, Itega mah ke táhutahuq kirabooro úwara sega wensabé, Ite áhnte moné 200 Kína meweq páréti kobaiqmaqme kiraboonehnkono uwe. 38 Uwana wega sensabé, Páréti árahue kehro? Koragahro úwara sega kosáhnsahera Sísansabé, Párétiwe moberíáh kéhre. Pahme téhtaré kéhre uwe.\n39 Uwana Sísaga míó keyabé, Narunarunitaq isepí kiria mahpi kiriaue tútuue míáhro úwara sega miraue tútuue míówe. 40 Áhnte ke 100 wehekéq morabí isepí tútuue mía 50 wehekéq morábí mahpi tútuue míauwe. Miraue kiranéhnue tútuue míówe.\n41 Sísaga mi moberíáh párétíákáq téhtaré páhnkákáq mewena íópeq tagéna Manikánsabe, Kaweróne atena páréti keqme we kéró kega kiraboigeheéna náriuwe. 42 Náriuwara ómiga nowana siyahbankirowe. 43 Siyahbankirowara páréti arahqkakaq pah arahqkakaq airápété téhtaré páhsíkétí úsawe obenkíq márówe. 44 Mi tahutáhúq no wehwé íregáritaq 5táhúséni (5,000) weh wóe.\n(Mátíyu 14.22-33, Sóni 6.16-21)\n45 Míówana Sísaga we kéró keyabé, Sípiipéq kiasagoro. Seberaebéq ite nonótáh Pétásáíra suwahpeq pokoro éna apubúue eqmaq suena míó keyabé, Iteruwahpeq pokoro éna 46 mitaq suena púrerinieéna sáwéhrapeq kiuwe.\n47 Penkútaq we kéró kega sípiipéq káwehu ákáhpi míówana Sísaga webataq marakóipeq míowe. 48 Míowara siuratapeqté anotah soirírúnsabe awankátate wání subame kéra ahyanahyanuwana sóiriqka saiqnówana tagówe. Ahyahbinkerotaq Sísaga wání abobóráhtaba seba kure kótaikinaútaq 49 sega we tagéra, We wahnsa wíre íwíáhéra kareuwe. 50 Ómiga we tagéra anotah ahrééra kareuwana Sísaga sensabé, Pehitaq míáhro. Íné úge. Íre áhreoro úwe. 51 Sísaga sípiipéq kiasagéna sereq kiwíowana sóiriq táqnáigúwara sega anotah ahténuwe. 52 Áhtenéra páréti keqme kiraboúnsabe sirupipeq íre iwíáhia peh íre irasa míówe.\nSísaga áhnte awáhré ké kawerarito ehwéhne.\n53 Sega sípiipéq kure seberaebéq kéráwégue Kénésáréti marákórápéq kure mitaq sípi arahwéraq móárówe. 54 Móárówara míó kega tagéra, Sísa wire éra 55 pehbeheráh sensuwahrahba pokue, Sísa míéhre mitaq teri mahtaq terinuwara awahre ke sene máhriqkakáq meriqmera weba mórítówe. 56 Sísaga moke mi ke suwahpeqkakáq moke táhúnipéqkákáq úpeqkakáq nogutaq sega awahre ke máhkétirapéq mórítówe. Móritera Sísansabé pagunera, Awahre ke arene korósi aiq táhtoragéhe uwara wene korósi táhtoró ke moke kaweragúwe.


Hasbídíłtsooí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídíłtsooí bitéél łigaaígíí\nHasbídíłtsooí bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Treron sieboldii" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai.\nHasbídíłtsooí bitéél łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dah náníljį́į́hí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dah náníljį́į́hí łibáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Indirana leithii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; binákʼee éí diłhił; bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsaa.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dah náníljį́į́hí łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nChʼał dah náníljį́į́hí łibáhígíí


Naayízítsʼósí - Wikiibíídiiya\n(saad "Sitʼíinii" hasínítą́ą́ʼ)\nhatsʼíís hashtʼéé yoodlíłígíí 1.14 g\ntó 95.22 g\nB3 0.51 mg C 12.9 mg K 4.2 μg\nNaayízítsʼósí (éí doodaiiʼ éí Naayízínééz) éí Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdi hahóólįįd; łahda Sitʼíinii deiłní ałdóʼ.\nNaayízítsʼósí éí diłhiłgo dootłʼizh, dóó 8–16di asdzoh[?] áníłnéez łeh. Naayízítsʼósí bichʼil éí dąągo bílataʼiitsóóh.


Tábąąh nákʼeehgaii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh nákʼeehgaii łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterops flavus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTábąąh nákʼeehgaii łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Povóóól! Tivanofaouvuf VEX útofí!\nCity Girl Úfafný vex nevite de ve vá foufit? '')\nVenda Fiedler fo je nádený vex\nMichael Miša voje vuper vex\nvlcak251 vex 3


Chʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí\nChʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cinnyris reichenowi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilzhin; bizééʼ éí halzhin; bitsiiʼ dóó binághah éí chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; bitéél éí halchííʼ; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo łitso; bitéél éí diniltso; binákʼee éí łigai.\nChʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Chʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí\nChʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nectarinia purpureiventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo disxǫs; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitéél éí tsédídéehgo dootłʼizh; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí łibáago naashchʼąąʼ.\nChʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yishtłizhí bijáád noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yishtłizhí bijáád noodǫ́zígíí\nHaʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yishtłizhí bijáád noodǫ́zígíí éí táyiʼ chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mixophyes fasciolatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3.3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h éí deekį́į łeh; bitéél éí diniltso; bijáád éí noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nHaʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał yishtłizhí bijáád noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


New MADEIRA Block 6, postfrisch **, Europa CEPT: Musik 1985\nNew AZOREN Block 6, postfrisch **, Europa CEPT: Musik 1985\nNew PORTUGAL Block 47, postfrisch **, Europa CEPT: Musik 1985\nNew Germany - Federal Republic 1985 First Day Cover ( ETB ZE5 GRM(11-1985) )\nNew Portugal 1985 Mi bl 47 MNH ( ZE1 PRTbl47 )\nEspagne - Europa CEPT 1985 - Yvert Nr. 2406/2407 - Michel Nr. 2671/2672 **\nDanemark - Europa CEPT 1985 - Yvert Nr. 839/840 - Michel Nr. 835/836 **


Chʼizhaazhii yázhí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii yázhí yistłʼinígíí\nChʼizhaazhii yázhí yistłʼinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spelaeornis troglodytoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼizhaazhii yázhí yistłʼinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ teełtah ayáásh - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ teełtah ayáásh\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ teełtah ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iduna opaca" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí dinilbá; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ teełtah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Wóóiyiitsahí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nWóóiyiitsahí diłhiłígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myrmecocichla nigra" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił; biwos éí łigai; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dinilzhin.\nWóóiyiitsahí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsxooígíí yaa halneʼ dooleeł. Dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsooígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí łitsxooí bitseeʼ dibéłchíʼígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí diłhiłgo łitsxooígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí łitsxooí binááʼ łigaaígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí łitsxooí bitsiiʼ łibáhígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah łitsxooígíí\nDǫ́ʼiidayiitsahí daaltsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Attila" deiłníigo deiyózhí. Dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsxooígíí éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla 3 John 1\nWhulh Tat Dustl'us John Yuk'e'ánguz\nJohn, Gaius ts'iyanah yuk'entsi', 'en yuts'un k'e'anguz\n1 Si John dune netsuh whedelhdzulh Gaius ts'iyanah yuk'entsi', 'en soo 'alha buk'esi', 'en buts'un k'e'usges. 2 Nk'esi' nzul dáldzoo, 'et whuz na'a ts'iyaintsuk be soo de'a 'ont'e 'ink'ez soo 'ónt'e, 'et whuz na'a mba tenadusdli. 3 Daint'en ts'ah'un na'a inyalh, neyulhutsinkah whusahándel 'ink'ez ndi khunek 'alha 'int'ah, 'i bulh 'int'ah, 'et hukw'un nahuwhulnuk. 'Et huwa tube cho hoonúst'i. 4 Suzkehkah unli, 'en khunek 'alha 'int'ah, 'i be ts'ah'un na'a hedulh whulh 'údusts'o t'eh, 'et dáhoolcho, 'i be hoonúst'i ho' hoont'ah.\nGaius 'ahoolhyez ts'iyanah hubula 'ut'en\n5 Nk'esi' neyulhutsinkah 'ink'ez 'uts'un whut'en 'ahoolhyez hubula 'int'en. 6 'En 'uhint'ah nts'e na'a hubuk'entsi', Yak'usda ba 'ilhunahuwúdulh, 'en hubuts'un nk'unahuwhulnuk. Nts'e na'a Yak'usda hootét'i hukw'u na'a hutedulh ts'ih whébilh'aih t'eh, 'et tube soo 'int'en hoh 'int'en. 7 Yak'usda boozi bugha whehándel 'ink'ez 'udun yun k'ut whut'en hubula k'ez cha'hílhchulh 'et huwa. 8 Nuwheni chah ndunt'ah nekoo dábuts'oolelh huba' hoont'ah. 'Et t'eh khunek 'alha 'int'ah, 'i ba 'ilho 'uts'ut'en ts'oole.\n'Ilhunuh dune, 'en hoont'i hoh Yak'usda ba 'ilhunahuwúdulh hubutah dune 'int'ah na'dudil'i, 'ink'ez 'ilhunuh dune, 'en ts'iyanah soo híghu yalhtuk\n9 'Et Yak'usda ba 'ilhunahuwúdulh hubuts'un k'e'isguz. 'Et whunts'ih 'ilhunuh hubutah usda, Diotrephes hiyulhni, 'en hoont'i hoh hubughun nus dézti na'dudil'i, 'et hukwa' ninzun. 'En 'aw nekacha'nízun. 10 'En khunek buk'ewhúnduda 'i be 'ants'i ulgih li'utni nech'a yálhtuk. 'Et huwa nuhts'un tésyalh t'eh, nts'oh tune'út'en ne'ut'en nuhwhunalh howu yatelhtuk. 'Aw 'et zeh ilah ndut'en, nelhutsinkah 'aw hubuka cha'nízun. 'Ink'ez ndunnah hubuka' ninzun, 'en tenazdudli bakoo 'et tenábulh'aih. 11 Nk'esi' ndai ntsi', 'i be ne'ont'en gunih. Unzoo, 'i zeh ne'ont'en. Ndan 'ut'en unzoo, 'i 'ulh'en, 'en Yak'usda bulh 'int'ah. 'Et whunts'ih ndan tink'us 'ut'en, 'en 'aw Yak'usda chayí'il ho' 'int'ah. 12 Ts'iyanah Demetrius soo híghu yalhtuk. 'Ink'ez khunek 'alha 'int'ah, 'i bugha whunénulhtun dant'ah unli. 'Ink'ez nuwheni chah soo bughu yats'ulhtuk. 'Ink'ez 'alha ts'utni t'eoonáhzun.\nTs'iyanah hubudzi whudooghel, 'et hubuts'u hukwa' ninzun\n13 Njan whulat nyuwhuts'un k'etésguz, 'aw dustl'us too bulh k'enezduguz 'i 'udutésnilh hukwa cha'nuzúszun, 14-15 'et whunts'ih 'a tsih nyutés'ilh hukwa tsi hóosdli. 'Et sih soo lhunídul'en hoh yatádultuk. Ts'ah'un na'a lhts'un 'óoht'e. Ndunnah nek'entsi' nezih hudélhts'i, 'en dahooja nyuhútni. Nek'entsi' nyuzih hudélhts'i, 'en 'ilhunuh hinli hoh dahooja hubudóni.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseewozhí - Wikiibíídiiya\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseewozhí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uromastyx loricata" (éí doodaiiʼ "Saara asmussi") deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bikʼiiz dóó binághah éí halchíiʼ łeh; bitseeʼ éí diwozh; binááʼ éí diłhił.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseewozhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼohtah tłʼiish éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Natrix natrix" deiłníigo dayózhí.\nLast edited on 19 Yas Niłtʼees 2021, at 05:39


Tłʼiish yighání - Wikiibíídiiya\nTłʼiish yighání éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bitsįʼ Yishtłizhii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mellivora capensis" deiłníigo dayózhí. Bilagáanakʼehjí éí ratel wolyé; tsísʼná bitłʼizh ayóo bił łikan, éí biniinaa honey badger ałdóʼ wolyé.\nTłʼiish yighání éí tłʼoh dahólǫ́ǫgi dóó dadziigaigi naaghá; jį́įgo dóó tłʼéeʼgo yikááʼ naaghá.\nTłʼiish yighání éí Nahashchʼidí nahalin, áko ndi bijáád dóó bitéél łizhin; binághah łigaii. Bitsʼíís éí 26–30di asdzoh[?] áníłnééz; baʼáádígíí 11–22 dahidídloʼ áníłdáás, bikąʼígíí 20–31 dahidídloʼ áníłdáás.\nTłʼiish yighání éí ałghałgo naaghá: tłʼiish dóó dahsánítsoh dóó gah dóó dlǫ́tʼą́ʼí dóó naʼashǫ́ʼii yilghał; séigoʼ dóó chʼosh dóó tsin bineestʼąʼ yildeeł ałdóʼ. Tłʼiish tʼáá átʼé ńtʼę́ę́ʼ tsxíiłgo yiyiiłhé dóó iimááł.\nTʼáá ahą́ą́h naaldlooshii yilááh nitsxaaígíí yiyiilhé. Éí biniinaa shį́į́ Guinness Book of World Records bikʼehgo "most fearless animal" óolyé.\n^ Ratel. African Wildlife Foundation. 19 Níłchʼitsʼósí 2009\n^ Ratel. Encyclopædia Britannica. 19 Níłchʼitsʼósí 2009\n^ Honey badger (Mellivora capensis): Food and feeding behaviour. badgers.org.uk.\n^ The deadliest creatures on Earth?. bbc.com.uk. 19 Níłchʼitsʼósí 2009.


Yaaʼ bijáád danineezí - Wikiibíídiiya\nYaaʼ bijáád danineezí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Opilioacariformes" deiłníigo deiyózhí. Yaaʼ bijáád danineezí éí 30 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí yaaʼ éí 1–2.5 mm ádaníłtso; bitsʼíís éí nímaz. Tsékʼi dóó tsé biyaagi éí dahiná. Chʼil dóó tádídíín éí bichʼiyąʼ.


Dził Łizhinídę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh - Wikiibíídiiya\nDził Łizhinídę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí bikáaʼgi teʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chelonoidis vandenburghi" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 25–60di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼos éí nineez; bitsʼaʼ éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nDził Łizhinídę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh.


Táshchozhii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTáshchozhii bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hirundo albigularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bítááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTáshchozhii bizééʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Beʼekʼid Łání Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nBeʼekʼid Łání Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nBeʼekʼid Łání Biyáazhdi\n(St. Cloud) Beʼekʼid Łání Biyáázh (Red Wing)\n44°56′52″ NHK dóó 93°05′10″ EʼE-gi bił hazʼą́\nBeʼekʼid Łání Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Haʼaʼaahjí Beʼekʼid Łání Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1917góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tááʼ.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 96,539 bílaʼashdlaʼii Beʼekʼid Łání Biyáázhdę́ę́ʼ St. Cloud hoolyéégóó dóó Red Wing hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nBeʼekʼid Łání Biyáazhdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Łóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání yázhí - Wikiibíídiiya\nŁóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání yázhí éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Kogia sima" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼtsoh éí 6–9di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nŁóóʼtsoh bitsiiʼ dikʼání yázhí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.


Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí - Wikiibíídiiya\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parvilacerta parva" deiłníigo dayózhí.\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii yázhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsin yąąh dzootʼihí binátsʼiin łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí binátsʼiin łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sitta victoriae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai; bitʼaʼ dóó binághah éí dootłʼizhgo łibá; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá.\nTsin yąąh dzootʼihí binátsʼiin łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł — shį́įgo éí chʼosh yildeeł, haigo éí tʼóó chʼil binááʼ (neeshchʼíiʼ da) yildeeł łeh.


Heb 9 | `USA | STEP | áqnáabaq anóná-anona Áánûqtuma tiráiye. ámáan-aikoma monoq-ámáán-áíqtábámá anó-monoq-naqtaba Áánûqtunopaqtaba iténa tiráiye.\nnaayó mú mikákáá anó-nakoma amí-yátááqá maqmá waíwaakoni naaebíké ámikaiye.\n1 áqnáabaq anóná-anona Áánûqtuma tiráiye. ámáan-aikoma monoq-ámáán-áíqtábámá anó-monoq-naqtaba Áánûqtunopaqtaba iténa tiráiye. 2 anón-owa-namma umá yaúmakaae. móra anó-namma aráqmata-naupaqa wáqe-uraiye. mipí aokaq-yátááqá ókáráq yaaregáráq aáwakaraq Áánûqtuma áméma wáqe-uraae. mimórá aráqmata-naupaqa “paábaq Áánûqtuqtaba” téta tirááe. 3 anó-tabaraabe min-áráqmátá-náúpákáráq móra pááqyan-araqmata-naupakaraq aúkáapimma wáqe-uraiye. mi-pááqyámmá “aati-aatimá paábaq Áánûqtu wenamáaqtabae” téta tirááe. 4 mipí ákûq-umumma í-yáárégáráq Áánûqtuni anóná-anon-aimma óqtan-anaakaraq íráqô-kaapaa-anagaraq mútûq-aayapa yawááq umá ánáákumakae. kétibi kaumo-yátááqá wáqe-uraae. minnâ íráqô-kaapaa-taapepimma wíyôpaken-aawaqa Áánûqtu Mótetimma ámitana Éroni yátágoma wekáq árumma utamá ána yaitana kaayaq-óqtá-kánnáábí Móteti agatáiye. 5 ketímûraaqa íráqô-kamma Áánûqtunopake yirááténa yeqtí yááyakoma ámûraaqa kúmiqa paá umáyíkaraipaqa yaí káqmareta móra-mora umá máqe-uraae. maami-káqá mútûq-aaimma íma timá ámiqma ánataraiye.\n6 mi-qtátááqá yokaa-yokaa uráitana anó-monoq-wayuka oqta-áwáátáq-náúpáqá aati-aatimá monoq-máyáíyátábá uyákéberaae. 7 mú mikákáá anó-monoq-nakoma wenamáa naaúnurapaq kanaaráq uyákéberaiye. máqte-karitimaatima kímora-yupaa wemá uyábékena naaégáráq maména maami amuq-yatááqá Áánûqtukaq ámikaiye. miráuma aarawaatí kúmikaraq wení kúmikaraq paá umáyikaniye. 8 mútûq yokaa ínôqtaba Áánûqtuni Aágoma kétiraatiye. anón-owa-namma wení mayaígáráq paá wáimma Áánûqtunopakaraq íma agaro umá oqtamá ítaiye. 9 maamin-ówá-mónóq-námmá awaaméqá maa-kánááyábá nóinaq tiráátiniqtaabiyo? minnâ káqo-kaqo-kamma ikámma Áánûqtukaqa ámiqtukaiqtaba káqo-qtataaqa agayétama íma yetirummá mamá kanaaráq yokaa ínoe. 10 maamirá-qtátááqá aáwaqa néta nommá néta aíyábámá nommá peréta íyábámá paá ámáamma wááe. mirái-yataaqa naayón-ámááqtábámá waítata Áánûqtu anaaékaq íráqômma uyátá-maqma-amma waékáiye.\nÎtu Káríqto keqtááyábá naaemá ámikaiye.\n11 Îtu Káríqto wemá íráqô-qtataaqtaba íbêqa wenókáá máena mú mikákáá anó-monoq-nakoma minnáyaba kukáiye. árain-owa-namma wemá kéena uyátá-maqma anóne. waayúka iyáánapo íma tarôq urááe. maa-márábí tarôq í-yátááqá íwaimanibo árai-monoq-naupare. 12 Îtu Káríqto Áánûqtunopaqa uyábéráima kímora-taoqa máqtemma keqtááyábá uyábékuraiye. méme-naaegaraq purumakaa-nááégáráq ímataibo ímiye. wení naaegómá wenamáa maténa ketááí kúmiqa mamá yauwéqma matúq-matuq umá máiyaba tiwiránîqtaae. 13 naayóbáqá mémegoni naaegáráq purumakaakóní naaegáráq purumakaakón áráaqa irábí agáyáawana wení kaítogoma waayúkabaq popoq umá waayúkati paákaq yúmá tete umáyikena 14 ááqibo íbêqa Îtu Káríqtoni naaegómá tirunóbáqá mú mikákáá anómma tete kéiye. Îtu Káríqto táí-yataaqa wepí íma wáitana Áánûqtun Aágoma matúq-matuq umá kémaitana wení akoqnááma ámikaipoana Îtuma wenaúmá Áánûqtukaq amí-yátááqá mútûq pááq umá mái-yataaqa ámikaiye. ketááí mayaímá íma Áánûqtunnama wáitana minnáyaba wení naaegómá ketirutáá kéiye. miráinaqtaa mayaímá paá máena-Aanqtun-opake kanaaráq mayánátae.\nÎtu Káríqto wení naaegómá aúgen-anona-anona mamá akoqnáá kéiye.\n15 Îtuma wení naaegóbóana aúgen-anona-anona wenôpake pááq uráiye. miráuma yaímma náayuwabi Áánûqtu yááyarai-yuma wení matúq-matuq umá mái-waaroqa akoqnáá umá tétama yemá kanaaráq mayánoe. Îtuma puyéna waayúkama yeqtí táwî-yataaqa aménáápáqá naayón-ánóná-ánón-áímmá pááq éna yeqtí táwî-yataapike yemmá yáínikena wakúyikaraiye.\n16 ítáaro. móra-nakoma wení máqte-qtataaqa náa-taorabi amínénama wannaabí kágamaraiye. waayúkama ítátuweta min-nákómá puínata mi-kánnáámá yorautí-yátáárîq ínoe. paá máinanama íma pááq ínîmanibo anaaékaq wemá puínana mamá pááq íniye. 18 miráráá umá paá-naaegogaraq naayón-ánón-ánón-áímmá pááq uráimma waayúkama amí-wámmá ikákaae. 19 naayóbáqá Móteti waayúkama ámáan-aimma timá-yimena purumakaakóní naaegáráq nokáráq popoq umá ákû-ayaunapogaraq tipi-típigoni karogaron-áyáúnápógáráq yamátuwena ámáan-aikokaraq waayúkagaraq yemmá popoq umáyíkaraiye. 20 miráuma tiráiye: “naaenápó anóná-anon-aimma Áánûqtu maamin-áwááméqá waqmá mamá akoqnáá íniye.” téna Móteti tiráiye. 21 mimóraiq umá Móteti naaegógáráq owá-nákáq máqte-monoq-yataakaq popoq uráiye. 22 ámáan-aikaq taígani-qtataaqa naaenápó mamá kuyúqtukaiye. naaegómá wenamáa aqtímena kúmiqa mamá Áánûqtu yuwéna awikáqtukaiye.\nÎtu Káríqto wenamáárîqa ketááí kúmiqa kémaqtuwaiye.\n23 kuyúqtuwaiyaba maamiráuma amí-yátááqá naaegógáráq umáqtukaamanibo mirái-qtataaqa paá amammá árai-qtataaqa Áánûqtuni márûkaq wáiye. Áánûqtuni márûkaq-yataaqtabama uyátá-maqma íráqômma amí-yátááqá ítama aónaraiye. 24 ketáá itánátae. Îtu Káríqto aokaq-náúpáqá waayúka íumakaa-naupaqa árai-nakoni amakaqa uyábékaimanibo Áánûqtuni márûpaqa wenamáárîq uyábékaiye. uyábékena íbêq-kanaama wemá Áánûqtunopaqa keqtááyábá itó-uma máiye. 25 Íbaru-wayukati mú mikákáá anó-monoq-naqa naaúnarupaqa móra-tawigoni naaegógáráq mamá móra-mora-karitimaatiraq uyábékaiye. ááqibo Îtu Káríqto wenaúma netuqyaa-kánáámá wetábá íámikaine. 26 abo wemá netuqyaa-kánáámá mirá énamoena netuqyaa-kánáámá maramá tarôq urái-kanaaraq aú-aiqa mayániye. awaaraq-kánáábí ánatai-kanaama aqtórárîq kéinana Îtu Káríqto kúmiqa matuwánîpoana kímora-taoqa kuména wanaúma ikámíkáae téna yímikaiye. 27 máqte-kayukama kímora-taoqa púyonanataa Áánûqtu anaaékaq máqtemma yainániye. 28 mimóraiq umá Îtu Káríqto máqte-kayukati kúmiqa matuwánîqtaba kímora-taoqa wemá wenaúma ikámíkáae téna yímikaiye. marabí yauwéqma móragaraq kúmiqtaba íkuminibo wení waayúkama weqtábá awé umá máraiyana kumma yiwirániye.


Dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí łibáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí\nDziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí\nDziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthosaura cardamomensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó yistłʼin; binákʼee éí diłhił łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nDziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


[entry ID #194] (related entries)\nna:de'ił (or na:de'il) • we're swimming around • verb (theme: na:=(s)-'il) [imperfective, light stem, 1pl subject] • Semantic domain: water\nNote: This verb is traditionally used only when more than one person or animal is swimming. Singular forms have also been elicited from Verdena Parker (audio file VP-150815-04): nawh'il 'I am swimming around' (optative nawh'ił, perfective na:se:'il or na:se:'ił); nung'il 'you are swimming around' (imperative/optative nung'ił, perfective na:sing'il or na:sing'ił); na'il 'he/she is swimming around' (optative na:ch'o:'ił, perfective na:'isil or na:'is'ił); na:'il 'it is swimming around' (also na:'ił; perfective nahs'il).\nnah'il you (pl.) swim around [imperfective, light stem, 2pl subject]\nnah'ił swim around (you all)! [imperative, light stem, 2pl subject]\nna:ya'ił (or na:ya'il) they (adults) are swimming around [imperfective, light stem, animate subject, plural num]\nna:yay'ił (or na:yay'il) they (animals, kids, old people) are swimming around [imperfective, light stem, obviative subject, plural num]\nna:'ił they (animals) are swimming around, (a group) is swimming [imperfective, light stem, inanimate subject]\nnahsde'il we swam around [perfective, 1pl subject]\nna:soh'il you (pl.) swam around [perfective, 2pl subject]\nna:ya'us'il they (adults) swam around [perfective, animate subject, plural num]\nna:yahs'il they (animals, kids, old people) swam around [perfective, inanimate subject, plural num]


Zhį́ʼii dootłʼizhí bitsiiyah halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nZhį́ʼii dootłʼizhí bitsiiyah halbáhígíí\nZhį́ʼii dootłʼizhí bitsiiyah halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyanocorax violaceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 13–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsiiʼ dóó bitéél éí łizhin; bitsiiyah dóó bitłʼaaʼ éí halbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dootłʼizhgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nZhį́ʼii dootłʼizhí bitsiiyah halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí éí yilghał ałdóʼ.


Chézhiinteel (naalyéhé bá hooghan) - Wikiibíídiiya\nChézhiinteel (naalyéhé bá hooghan)\nChézhiinteel éí Diné Bikéyah bikáaʼdi (Tó Naneesdizí Bił Hahoodzo biyiʼdi) áhootʼéego bił hazʼą́.\nNaalyéhé bá hooghan áadi siʼą́ą́ ńtʼę́ę́. Dághaaʼ Yázhí léiʼ naalyéhé yá sidáá ńtʼę́ę́ʼ.


Tąądee naagháhii yiyiitsahí binághah dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTąądee naagháhii yiyiitsahí binághah dibéłchíʼígíí\nTąądee naagháhii yiyiitsahí binághah dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geokichla dohertyi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binághah dóó bikʼiiz éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nTąądee naagháhii yiyiitsahí binághah dibéłchíʼígíí éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí - Wikiibíídiiya\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ammomanes deserti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí łibá.\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Jaaʼabaní tsiiʼdétáán yilchį́į́hí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nJaaʼabaní tsiiʼdétáán yilchį́į́hí dibéłchíʼígíí\nJaaʼabaní tsiiʼdétáán yilchį́į́hí dibéłchíʼígíí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phyllostomus hastatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 15–18di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 4–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin.\nJaaʼabaní tsiiʼdétáán yilchį́į́hí dibéłchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tónteel bibąąh łeʼígéédí - Wikiibíídiiya\nTónteel bibąąh łeʼígéédí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geositta peruviana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTónteel bibąąh łeʼígéédí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naʼashǫ́ʼii dichʼízhii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní ntsaaígíí\nNaʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní íiyisígíí\nNaʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní naashchʼąąʼígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí\n(→ Naʼashǫ́ʼii dichʼízhii)\n(→ Naalnoodí dichʼízhí)\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ séítah naalnoodí\nTsintah naʼashǫ́ʼii bitseeʼ diłhiłígíí\nTsintah naʼashǫ́ʼii íiyisígíí\nNaʼashǫ́ʼii bikʼiiz dah łizhinígíí\nNaʼashǫ́ʼii dichʼízhii dóó bikʼéí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynosomatidae" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii dichʼízhii dóó bikʼéí éí 120 ałʼąą ádaatʼé.\nNaʼashǫ́ʼii dichʼízhii dóó bikʼéí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dichʼízhii\nNaʼashǫ́ʼii dichʼízhii bitseetʼą́hí


Naakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí dinilbáhígíí\nNaakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí dinilbáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis centralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 2–3di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łigai; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí dinilbáhígíí


Chʼizhaazhii daashiyishí ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii daashiyishí ntsaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pomatorhinus hypoleucos" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łibá dóó shiyish.\nChʼizhaazhii daashiyishí ntsaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bidaaʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bidaaʼ áłtsʼózígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Onychognathus tenuirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí nineez; bitʼayaa éí halchíiʼ łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼagiishzhiin bidaaʼ áłtsʼózígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.\nChʼagiishzhiin bidaaʼ áłtsʼózígíí


Chʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bítááʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bítááʼ halchíʼígíí\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bítááʼ halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aegithalos iouschistos" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee dóó binátsʼiin éí halzhin; bítááʼ éí diłhiłgo halchííʼ; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bítááʼ halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Luk 23 | `USA | STEP | miráitata máqtemma itó-uma ánateta Îtumma awíqmeta Pááíratikaq urááe.\nPááíratini aúrakaq Îtumma aamá ítama yaíkaae.\n1 miráitata máqtemma itó-uma ánateta Îtumma awíqmeta Pááíratikaq urááe. 2 yemá áaimma átáma aamá ítama yainéta maará-tiraae: “ketáá maan-náqá aónáunataama ke-ánná-wáyúkábímmá túyánátáá mamá táítawaa kéiye. táákiti-moneqa Títaamma amíyábá aammá káutikaitaae. ánibo wenamáárîq wetábá téna ‘kemá Metáiyama kínimune kétiye.’ téta tirááe. 3 ánibo Pááíratima Îtumma maará téna ítama aónaraiye: “emá Ítíráaeo-wayukati kíninabono?” téna tiráiye. ánibo Îtuma maará téna yauwéqma timá ámikaiye: “emá enamáárîq mi kétene.” téna tiráiye. 4 miráitana Pááíratima uyátárai-monoq-wayukagaraq aarawaamá maará-tima-yimikaiye: “maan-nákóní otaa-qtátááqá íma káonaune.” téna tiráiye. 5 ááqibo yemá akoqnáá umá maará-tiraae: “wemá aarawaamá watáama kétima-yimitata Yúría-aukapaq-wayukama yaíkaaq uréta ááiqa urááe. Kááriri-aukapake áaimma átárena mirán-ááímmá tarôq umáena maa iráiye.” téta tirááe.\nyemá Érôtini aúrakaq Îtumma aamá ítama yaíkaae.\n6 Pááíratima min-áímmá itáá ena maará téna yemmá ítama aónaraiye: “maan-náqá Kááriribake-narabiyo?” téna Pááíratima tiráiye. 7 ánibo Pááíratima ítaraimma Îtuma min-áúkápáqá Érôtima yabíkáin-aukapakenapoana Îtumma timákáitana Érôtinopaq uráiye. mi-kánááráqá Érôtima Yérútáárebaq máqe-uraine. 8 Érôtima Îtumma aónatuwena amuqá ôriq umá kémarena naayóbáqá wemá Îtun áama ítátuwena ‘wemmá aónanaae’ tiráine. Érôtima téna Îtuqtaba móra awaaméq-yátáárîq ínaq aónanaae tiráiye. 9 miráitana Érôtima máqte-qtataaqtaba Îtukaq ítama aónaraiye. miráimanibo Îtuma íma móra-aimma yauwéqma Érôtimma timá ámikaiye. 10 uyátárai-monoq-wayukagaraq ámáan-aimma yirááti-wayukagaraq Îtuni amakaq ya itó-ureta akoqnáá umá Îtumma aamá timákaraae. 11 ánibo Érôtigaraq wení ááiq-i-wayukagaraq Îtumma mamá aábê-aimma timáketa ánnánaiq kéumaketa yemá mórama íráqô-kaqtoma matéta Îtumma iyákátuweta Pááíratinopaq timákáawana yauwéqma uráiye. 12 naayóbáqá Érôtima Pááíratite namuroíq urááyane. ánibo íbêqa maan-áwáátáqá min-nákámá aanábómá aúkááye.\nÎtuma Pááíratini aúbáq itó-uraiye.\n13 Pááíratima uyátárai-monoq-wayukama kawáá-wáyúkámá aarawaamá yááyaitata ya áíkutaae. 14 ánibo Pááíratima maará-tima-yimikaiye: “keráwáqá maan-náqá ketôpaq awíqme iréq maará kéte ‘aarawaatí yúyánámmá mamá táíq kéiye.’ kéte ánibo min-áíqtábá keráwáqtí túrakaq wemmá ítama aónaraune. ánibo ítáaro. keráwáqá aamá ítama yaínáa-waigoni áaimma maami-nákópíkémmá otaa-qtátááqá íma káonaune. 15 Érôtigaraqa miráuma otaa-qtátááqá íma aónaraiye. miráitana wemá ketôpaq timákáitana yauwéqma iráiye. ítáaro. maan-nákómá móra-yataariq íuraipoataa íma ikámma puyónúnataae. 16 miráinaq kemá tebûqa ámîtuweq timákáanana wíniye. 17 miráimanibo mórama maarán-ááímmá wáiye. máqtemma kótámaki-aawaqa naí-kánááráqá Pááíratima móra ánnábike-naqa ayúbákainana kóiniye. 18 ánibo máqtemma aarawaagáráq yemá maará téta anókaq ááyama tirááe: “min-náqá ikámínana képuinaa Baráábatima ayúbákénana ketôpaqtaa yíno.” téta ááyama tirááe. 19 Baráábatima móra-marukaq kámááni-wayukate ááiqa umátuwena móra-naqa ikámítana púitata ánná-naupaq ákáraane. 20 ánibo Pááíratima ókaraq mi-káyúkámá aamá timá yímikaiye. wemá Îtumma ayúwáanana kóikaae tiráimanibo 21 yemá maará téta ááyama tirááe: “kaapaq-yátáq ikámma aráápaao. kaapaq-yátáq ikámma aráápaao.” téta ókaraq-okaraq umá tirááe. 22 ánibo kaumobáq Pááíratima timá yímikaiye: “nôraq inábiyo? maamin-nákómá nóin-otaanaq kutáíyô? mórama otaa-qtátááqá wepímmá íma káonaunaboataa íma ikámma puyónúnatae. miráinaq kemá tebûqa ámítuweq ayúwáanana kóiniye.” téna Pááíratima tiráiye. 23 miráimanibo yemá uyátá-maqma akoqnáá anókaq ááyama téta ‘kaapaq-yátáq ikámma íyakaao.’ tirááe. ánibo yeqtí yáagoma Pááíratin áama uyátáraiye. 24 miráitana Pááíratima aamá ókaraq íma téna yeráwáqá teníq uráiye. 25 min-nákómá kámááni-wayukate ááiqa umátuwena móra-naqa ikámítana púitata ánnáma ámíkaa-naqa yauwéqma awiránáae téta aarawaamá tewana Pááíratima ayúwáitana yetôpaq uráiye. ánibo aarawaatí yúyánámmá waréna Pááíratima Îtumma yeqtí iyáápi makáiye.\nkaapaq-yátáq Îtumma ikámma ítaae.\n26 yemá Îtumma awíqmeta kówana móra-naqa Tááímonimma Tairínibake-naqa yáqtokaamma min-nákómá íbêq wení naaópake iréna anó-marupaq wínéna kéitata yemá min-nákóní ábûkaq kaapaq-yámá abákáawana aqména Îtuni anaaé waqmé uráiye.\n27 taíbaq-wayukama Îtuni anaaé waqmé kéowata taíbaq-noinimma ibiqá kéyareta yiruqtabá umákaraae. 28 miráitana Îtuma waeréna maará-tima-yimikaiye: “keráwáqá Yérútáárebake-noinine. keráwáqá keqtábámá ibiqá íma yáráaro. paá keráwáqtábábi keráwáqtí iyápóyaba ibiqá yáráaro. 29 ítáaro. anaaékaqa mi-kánáámá pááq ínatama keráwáqtí iyápóyaba ibiqá yaráiya-kanaaraqa maará tínoe.\n‘aaramá íma kanaaráq iyápóma\niyápóma náámma ímo kámiya-noinimma\nyemá yimuqá maránóe tiráine.’\n30 mi-kánááráqá anugóqtábá maará tínoe. ‘keráwáqá kítímera tímûraataa yama yawááq oro’ tínoe. ánibo pááqyan-anugoqtaba maará-tinoe. ‘keráwáqá keqtáá yawááq oro.’ tínoe. 31 íbêqa kemá íráqô-tagoma anommá wáinna-yagoqtabama mirá éqa keráwáqá aayámmá kamáguraina-yagoqtabama anaaékaqa náaraq ínô?” téna Îtuma mirá-tiraiye.\n32 yemá káqo-nakaratagaraq otaamá kuyóyanakaboata yiwíqmeta urááe. mi-kááyáq-nákárátágáráq Îtukaraq mórabi yíkamineta urááe. 33 yemá móra-marukaq uráámanibo mi-márúkóní áwîqa aqnón-ayaaqtapare. mi-márúkáq Îtumma ikámma kaapaq-yátáq íyakaraae. ánibo yemá otaa-nákárátágáráq yíkamma kaapaq-yátáq ítaae. móra-waigomma Îtuni ayáánurapaq ikámma iyéta káqomma ayáánepaq ikámma íyaketa urááe. 34 ánibo Îtuma maará-tiraiye: “ketiboó, emá yeqtí kúmiq-yataaqa mamá paábaq yuwé awikátuwaao. maami-qtátáárîq o-wáígóní áaimma yemá íaonaraae.” téna Îtuma tiráiye. ánibo yemá aábêma yaréta Îtuni unáákáqtôma yáátáá urááe. 35 aarawaamá itó-uma máeta karáqtuwe máqe-uraae. ánibo kawáá-wáyúkámá Îtumma akáyáámmá timáketa maará-tiraae: “wemá káqo-kayukama yíwáqnaa éwaimanibo wemá Metáiyamo máenama kanaaráq wemá wenamáárîq áwáqnaa íno.” téta tiraae. 36 ááiq-i-wayukagaraq Îtumma aábê-aimma timákaraae. yemá waaqókáq iréta ikaaq-wááéní-nómmá amínéta 37 maará-tiraae: “áraimma emá Ítíráaeo-wayukati anó-kinimma máema kanaaráq enamáárîq áwáqnaa uwo.” téta tirááe. 38 aqnókáq agamáráa-waigoma maará-tiraiye: “maan-náqá Ítíráaeo-wayukati anómma yabíkái-nare.”\n39 mi-kááyáq-nákámô yíkamma ímaraa-nakaratabike móra-nakoma maará téna Îtumma áyoqa atáiye: “Metáiyawabono? kanaaráq emá enamáárîq áwáqnaa kée kekárátágáráqá tíwáqnaa uwo.” téna tiráiye. 40 miráitana káqomma móra-nakoma min-áímmá ítátuwena maará téna awááguraiye: “emá wetê móraiq umá ummaa-yátááqá kémayaane. emá Áánûqtuní áaqa íya kéikateno? 41 kerátátí anónnáma ummaatamá mayaúye. miráimanibo maan-nákómá Îtuma otaa-qtátáárîq íuraiye.” téna tiráiye. 42 min-nákómá keqnáámmá Îtumma timá ámikaiye: “Îtuo, anaaékaqa emá anó-kinimmo auréma mi-kánááráqá emá keqtábá aúyánámmá itaao.” téna tiráiye. 43 ánibo Îtuma yauwéqma timá ámikaiye: “kemá áraimma kétimamune. íbêqa emá Áánûqtuma yabíbái-marupaqa ketimakaq mánone.” téna Îtuma tiráiye.\n44 íbêqa aabaúgómá aúkáamakaa kéitana aabaúmá pékitana máqte-marabaqa kumayuqá aúqma wáqe-itana aabaúgómá kaumoráq kumáwéna énáikariq uráiye. 45 ánibo Áánûqtunopaqa aammá aúmareta oqtaráq anó-tabaraabema anó-monoq-naupaq abíkúmaraamma aúkáapike yakáqma kaayaq-átóîq uráiye. 46 ánibo Îtuma anókaq maará téna ááyama tiráiye: “ketiboó, kemá ketí taáma enayáápi kémaraune.” kétena Îtuma pukáiye. 47 ááiq-i-wayukati kawáá-nákómá mi-qtátááqá pááq immá aónawaaena Áánûqtuni áwîqa múte yauyéna maará-tiraiye: “áraine. maan-náqá arupú-nare.” téna tiráiye. 48 máqte-kayukama yagutéta omáqá aónémáa-kayukama mi-qtátááqô pááq immá aónatuweta yiruqtábá kéeta yaákaq kéyabiteta naaúpaq kóuraae. 49 máqtemma Îtuni aanábó-wáyúkágáráq yaímma-noinimma Kááriribake iréta Îtuni anaaé waqmé ye-nóíníkáráq yemá nékaq ya itó-uma máeta máqte-qtataaqa pááq immá aónaraae.\nyemá Îtuni arááq-auma óqtakoni muríánóbáq makááe.\n50 móra-naqa máqe-uraimma áwîqa Yótêbie. wemá Ítíráaeo-wayukati móra-maruqa Aarimaatéabake-nare. wemá íráqômma arupú-napoana káánítóre-naqiye. 51 miráitana wemá káqo-kaanitore-wayukati yúyánámmá íma warénamanibo Áánûqtuma yabíkái-kanaama awé éwaine. 52 miráitana min-nákómá Pááíratikaq uréna Îtuni arááq-auma mayánîqtaba ítama aónaraiye. 53 miráitana min-nákómá arááq-auma maména kukéna wayá-tábáráábénápó múqmútuwena móra-oqta-murianobaqa mó-utamakaraiye. mi-múríánóbáqá anmón-oqtamma kubaútuweta tarôq urááe. ánibo naayóbáqá móra-naqa íma uqtamákáraapine. 54 minnáma aokaq-kánáágóní kótámaki-aawaqa yokaa kéiyana Tabaatimá pááq inéna uráiye.\n55 Kááriribake iréta Îtute ye-nóinímmá yemá Yótêbimma anaaé waqmé uréta mi-múríánóbáqá aónaraae. ánibo Yótêbima náaraq umáwaq Îtuni arááq-auma uqtamákaniyo téta minnágaraq ko aónaraae. 56 yemá aónatuweta yeqtí-naaopaq yauwéqma kóureta átê-akuqa i-mátáwémmá Îtuni arááq-auraq pérakaneta mamá yokaa urááe. ánibo ámáan-aikoma tiráiniq umá Tabaatiráqá paá aagarááe.


Yak'usda Ooghuni Mark 4\n1 'Et bunghun Galilee huwhútni-un, 'et doo cha za 'ilhozdilne Sizi higha óozdil 'ink'ez hubodulh'eh. 'Ilhozdilne huldlai k'et ts'i bet tl'adida'. 'Et ndanus le dodikelh whe 'et whuts'un 'ilhozdilne taba nódilhya whe hubodulh'eh.\n2 Lhat-un whe hukw'u bubulh nawhulhnuk huwa há hodool'eh 'et wheni.\n3 “Soo zúlhts'ai 'ilhoghun 'a'nule-un, 'á'untilelh ts'u whenya.\n4 'Et 'a'nule whe ooloh ti nanánkat. 'I dut'aiyaz whusahándil 'ink'ez ts'iyawh hinildil.\n5 'Et ooloh tse toh nanánkat, 'ankw'us yunyaz hooloh-un, 'et huwa 'ahoh hánuski.\n6 Ooghih hooloh 'et huwa hasain'ai whe ts'iyawh yanúdizgi 'ink'ez gak suli'.\n7 'Et ooloh cha whus cho tanínkat. 'I cha whus cho whutoh bulh hainanyai bulh lhéwhultloh 'ink'ez 'aw hálhniyil.\n8 'Et 'onghoh-i yun unzoo-i k'ut nanánkat whe soo hananyai 'ink'ez oomai' whulukhi tat whunizyai (30) oomai' suli', whulukhi lhk'utat whunizyai (60) oomai' suli', 'ink'ez whulukhi whunizyat whunizyai (100) oomai' suli'.”\n9 'Et Sizi 'ubulhni, “Mbe la oodzo hoonine, 'enne huyoozólhts'ai' huba' hoont'oh.”\nOogha whúts'odul'eh-i, 'i di unli whe' 'unt'oh?\n10 'Et Sizi dich'oh 'únt'oh whe whulohne yoozálhts'ai'ne whel'a'ne bulh Sizi higha óozdil 'ink'ez 'uhuyúlhni, “Dája dani'-un, 'et neba hukw'u nuhílhye'.”\n11 Sizi ndúbulhni, “Nts'en'a 'utinelh Yak'usda dudune'ne hik'úne' 'ut'en-un, 'andit whuts'un dune ch'á nona'i'. 'Et 'andit ts'iyawh nohba hahónla t'eoonoohzeh ha, 'et hoonts'i 'uyoonne dune, 'enne higha hódool'eh k'un'a za bubulh yáduk.\n12 'Et huwa:\n‘Honilh'en 'et hoonts'i la 'aw lhuhuhoos̱'en oole'.\n'Uhoozílhts'ai 'et hoonts'i la 'aw t'elhuhonoosze.\n'Et bubeni taóodilts'ut 'ink'ez Yak'usda ts'u náhulh'a de 'et bulubeshi buba 'ún yutilhdulh.’ ”\n'A'nule-un oogha whúts'odul'eh-un, 'et Sizi neba hukw'u nuhúlhye'\n13 'Et Sizi 'ubúlhni, “Ndi oogha hódulh'eh-un, 'aw ts'ih'un nelhúwhu'al de, 'et nts'en'a suba 'oohne 'uyoo oogha hódutilh'eh-un ts'ih'un neootah'alh?”\n14 'Et Sizi ndúbulhni, “Yak'usda ooghuni 'i 'uyulh'en 'á'nule-un 'aínule, 'et whuz un'a Yak'usda ooghuni 'uhuyulh'en.\n15 Whuloh te Yak'usda ooghuni ti nanúkat, 'i hidits'o te, 'et 'ahoh Satan khuni budzi bughu yílhchuk.\n16 Ndi ndai da' tse toh 'anilya, ndunne 'i k'un'a za 'uhint'oh. Ndi Yak'usda ooghuni hidits'o 'ink'ez soo 'ahoh huhóont'i' whe huyilhchuk.\n17 'Et hoonts'i didutch'oh 'aw bughih hooloh le'hint'oh. 'Et huwa 'atsulyaz za buba 'alha' hoont'oh. 'Ink'ez ndi khuni 'i gha dzoh nuhudeh 'ink'ez 'onghohne buch'az huditnih. 'Et huwa 'aho ndi khuni hiladutnih.\n18 Ndai la whus toh 'anankat-i le'unt'ohne, 'enne ndiz un'a 'uhint'oh.\n19 'Enne khuni hidits'o, 'et hoonts'i ndi yun k'ut huwu ni udli-un, ndi yun k'ut hoonzoo' hoont'oh-un, 'ink'ez ndai la ndi yun k'ut huhóont'i' tune' hut'en-un, 'et 'i ts'iyawh whus cho 'i be bulh lhe'ullhuk. 'Et huwa 'aw lhadúlyane hoole' ait'oh.\n20 'Et whulohne yun unzoo-i k'ut nanánkat 'i unduhúlt'oh Yak'usda ooghuni hidits'o, huyílhchuk, 'ink'ez dudzi yo-un nehídi'aih, 'et oomai' whulih. Whulohne tat whunizyai (30), whulohne lhk'utat whunizyai (60), 'ink'ez whulohne cha whunizyat whunizyai (100).”\nToo dízk'un kw'uz yo yudin'ai-i Sizi yughu yalhduk\n21 'On 'un Sizi ndúbulhni, “Too dízk'un dune daínin'ai 'ink'ez yuk'uz yoná'diz'ai tilah k'us lili t'a tilah 'aiyan'ai? 'Awundooh! Hukw'us'ai-un, 'et hukw'éyi'aih.\n22 'Et huwa ndai la whu'iz 'unt'oh-i, ts'iyawh ts'et hatíkulh.”\n23 'Et Sizi 'ubúlhni, “Mbe la oodzo hoonine, 'enne huyoozólhts'ai' huba' hoont'oh.”\n24 'Et cha ndúbulhni, “Huwahli 'ink'ez soo cho soo zúlhts'ai de, soo la oogha hódoolh'eh whuz un'a za Yak'usda 'on 'un cha la nohla 'ooneh.\n25 Mbene la sghuni soo cho huyoozílhts'aine, 'enne 'on 'un cha huyootuzálhts'ilh 'ink'ez higha hódutil'eh. 'Et bugha whútat'alh 'ink'ez mbene la lhuhuyootuzálhts'ilhne, 'enne sghuni hidánts'o 'i hoonts'i hinaoodutilnoh.”\nHaníyeh-i oogha whúts'odul'eh\n26 'Et Sizi 'utni, “Nohbulh naóowhutiznuk Yak'usda ook'úne' whut'en-un, 'et huwun dune lhé'ut'en 'anulye-i 'anúle whuz un'a 'unt'oh.\n27 'Et hukw'elh'az 'ulhdzis usti 'ink'ez dzenis 'et n'awh ne'út'en, 'et ndulyiz whe 'ainanla-i ook'unónultalh 'ink'ez haníyeh 'et hoonts'i 'aw t'eoonúszun dat'en whe hanúlhyih.\n28 'Et yun 'i gha hanúlhyih 'ink'ez oomai' whulih. 'Udechoo yun ghu nuki 'et nuyih 'ink'ez dinyiz lhih te oomai' whulih.\n29 'Et oomai' nut'ih te 'et dune lufoo be yut'us 'awet há' nukat newhúninzut 'et huwa.”\nHaníyeh-i Mustard huyúlhni 'i oogha whúts'odul'eh\n30 'Et Sizi 'utni, “Daja uzdutinelh whe Yak'usda ook'úne' whut'en-un, 'et hukw'u nuts'úhulhye' whe hígha hódool'eh 'i ook'únats'otilnuk?\n31 'Uk'enus 'anulye-i nintsool-i, 'i mustard huyúlhni. 'I dune yilhchuk 'ink'ez 'ainulih.\n32 'Et hanúlhyih te, 'ink'ez dilhtán-i 'uk'enus 'udilcho lhih oozischum dincha whe lhts'enunúlhye' 'et dut'aiyaz yutoh net'o ulih.”\n33 Lhat-un higha hódool'eh ha bubulh yálhduk dáhoolcho-i be t'ehontizeh-un, 'et za hukw'u bubulh náwhulnuk.\n34 Higha hódool'eh-i, 'i be za bubulh yálhduk 'et hoonts'i dich'oh 'úhint'oh te yugha hodul'ehne, 'enne soo cho buba hukw'ú nuhúlhye'.\nWhudutilhts'ut whe Sizi whudílhghel\n35 'Et hulhgha za Sizi yugha hodul'ehne 'úbulhni, “Nyan tadatus ts'e uztooke'.”\n36 'Inka 'ilhozdilne buch'a nahusdil yugha hodul'ehne ts'i be hándil, Sizi 'uda' ye usda-i, 'i be nyan hutizki 'uyoo ts'iyaz cha bubulh tizkat.\n37 Khunsul nilhts'i ulhtus tizts'i whe tatsi dincha k'et ts'i be tádutih 'ink'ez 'ankw'us too be whendunimbun.\n38 'Et Sizi ts'i niz ts'e 'et tse'alh k'ut tsenilh'al 'ink'ez nanisti. 'Et yugha hodul'ehne ts'e nahinílhdzut 'ink'ez 'uhuyulhni, “Nehodulh'eh-un, 'awet yats'itádla 'aw neghu ni lhínloh?”\n39 Sizi dudinya whe too k'ut nilhtsi khuni ulhtus-i be hukwa' yudáni', “Nilhts'i, 'etsul 'ineh,” 'ink'ez, “Tatsi nulhózina,” 'ink'ez 'et 'awet dínghel.\n40 'Et Sizi yugha hodul'ehne ndúbulhni, “Dahoont'oh huwa stabe nulhjut, 'aw eh bé 'alha' hoont'oh-i lhuht'ih whé aht'oh?”\n41 'Et tube whéhunilhjoot 'ink'ez 'ulhodútni, “Dant'oh-un dune unli whe 'unt'oh? Nilhts'i 'ink'ez tatsi bulh hoonts'i yuk'úne' 'ut'en.”


Chʼizhaazhii bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii bitéél łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trichastoma rostratum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nChʼizhaazhii bitéél łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Téél halbáhí ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nTéél halbáhí ntsaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus fuscater" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bitéél éí halbá; bidaaʼ éí łitsxo.\nTéél halbáhí ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Act 2 | `KZE | STEP | naaémba toómbá ákáꞋmai Áánútuntavesa ísámai kaunánáe sésa torupaan-kánáámá túwasa Ísun-aaiyavesa áraire siráawai amápaꞋa mimbórá-náúmpáꞋá torupamái máyówana\n1 naaémba toómbá ákáꞋmai Áánútuntavesa ísámai kaunánáe sésa torupaan-kánáámá túwasa Ísun-aaiyavesa áraire siráawai amápaꞋa mimbórá-náúmpáꞋá torupamái máyówana 2 avekáán-úwana kwíyómpakemba anón-undaraamba torówasa kwéisowana máyón-daumpaꞋa kuména móanoniꞋa úwana 3 iraronkáán-tántááꞋá paárurena taaínkaar-umai moórá-mora-kwaasi tinepimpáꞋá kóyáwé úwana 4 Áánútun-amankoma tirumpimbá anómba umátinkowasa máyówana Áánútun-amankoma asirayámbá timúwasa óꞋon-oꞋon-kwaasi tááivinkemba siráawe.\n5 toómbá ákáꞋmai Áánútuntavesa ísámai kaunánáe sésa torupaan-kánáá túntavesa Yútaa-kwaasi Áánútuna imáyáa mósá márówai óꞋon-oꞋom-baravakemba Yérúsaremu-naopaꞋa tayorupamái máyówana 6 úndáraamba torónkaꞋa isésa mindámbó kwáyopaꞋa tayorupowasá miwí tááivinkemba kwésuwasa isésa táátavai ésa 7 ávááraumai imáyáa ésa sésa kwésewai amápaꞋa Kárírivakewai mináímbá kwésewain-owe sésa 8 moórá-morawai sésa kesááivinken-aine simásaraawe. 9 kesáámá évakaꞋa Páátiyaa-maravakewaiya évakaꞋa Mítiyaa-maravakewaiya évakaꞋa Iramu-márávákéwáíyá évakaꞋa Mésópótemiyaa-maravakewaiya évakaꞋa Yútiyaa-maravakewaiya évakaꞋa Kápátósiyaa-maravakewaiya évakaꞋa Pontasi-márávákéwáíyá évakaꞋa Ésiyaa-maravakewaiya 10 évakaꞋa Vírísiyaa-maravakewaiye évakaꞋa Pámpíriyaa-maravakewaiya évakaꞋa Ísípi-maravakewaiya évakaꞋa Árípiyaa-maravakewaiya Sáíríni-maragona egwaakéwáíyá évakaꞋa Árómáa-naopakewaiya miráumai-naopakemba tayorupamái méta 11 Árómáa-naopakewaiya évakaꞋa Yútaa-kwaasiya évakaꞋa áꞋon-ampaꞋa tuwéta Yútaa-monor-ampata kwégwareta ánivo évakaꞋa Kíríti-maravakewaiya évakaꞋa Árépiyaa-maravakewaiya tayorupamái máyaunasaya Áánútu kaweꞋ-máyáí mairáin-aimba kwésesa moórá-morawai kesááivinkenta kwésewata kwéisaundayaawe sésa 12 táátavai ésa ávááran-imayaa ésa iséise ésa sésa mintántáákóná ááimba náára íníyo suwasá 13 évakarawai kwíráái sésa miwí uwoaóꞋ-nómbá nésa uwoaóꞋá ésa óꞋon-oꞋon-kwaasi tááivinkemba kwésewe siráawe.\n14 simásúwówana aantá-kwaasi 11 kwaasi usásinompimba Pítaa usásimbai ména torupamái máyón-kwaasiyavena anónkaꞋa simátimena séna kesí Yútaa-kwaasiyono. Yérúsaremu-naopaken-kwaasiye óꞋom-baravaken-Yutaa-kwaasiye maísáaro. Kárírivakewai óꞋon-oꞋon-kwaasi tááivinkemba kwésewaina ááimba simátimumpo ísáaro. 15 uwoaóꞋ-nómbó nésa uwoaóꞋó owémó kwésemba minkwáásí íma uwoaóꞋá kwéowe. kwaási noꞋwáámba uwoaóꞋ-nómbá nésa uwoaóꞋá kwéovo ívéꞋa aaváyaavimba isasá minkwáásí íma uwoaóꞋá kwéowe. mintántáákóná ááimba maará ínívo 16 naaóváꞋá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞋa Yóweri agaimaréna siráin-aimba kwévaariye. maarán-áímbá agaimaréna séna\n17 Áánútu séna naaén-kanaa maará ónaumne. kesimambó amáparawaimo timénaunda kentáánimbaare kentiyáámúmbaare kesáái avoraꞋá simátimenaaowe. kentí ívé-kwaasiye anónutan-kwaasiye kaaimbá awánanaaowe. 18 áraiꞋa minkánááráꞋá kesimambá kesí kwayór-ínínákwáꞋá timénaunda kesáái avoraꞋá simátimenaaowe. 19 kwíyómpaꞋa marapáꞋá óꞋon-oꞋom-bayai-awaameꞋa ónaunda naaegwárá iragwárá anón-umunkwaraꞋa paáriniye. 20 aaváúmá tunínana kwíyómba naaeríríꞋa váínaꞋa mirámó ónaunda kesí óꞋon-oꞋon-kanaa ságayan-kanaama paárinimba 21 kentávésamo Ísóigowemo síyawaima sáwíꞋo umáímo maíyampinkemba kawer-ámpáꞋá métinkanaumne Áánútu siráiye\nYóweri agaimaréna siráiye Pítaa mináímbá simásuwena 22 séna Ísareri-kwaasiyono. senda-áímbá ísáaro. Áánútuma Ísumba Násáretivakewaimba asirayámbá amúwana simámakaim-bayai maéna kaweꞋ-máyáí óꞋon-oꞋom-bayai-awaameꞋa uráimba keinárawapimba úmba awánaraawe. 23 naaóváꞋá Áánútu imáyáamo éna mirá-mira ónaumnemo siráinkaꞋa pósa évakarawai Ísumba áíꞋmai keinárawaꞋa tímúwaꞋa tuvuwónáe séꞋa sáwí-kwaasi tímúwasa áíꞋmaesa taairaꞋá tuvúwúwana puwúmbanivo 24 Áánútu pukáimpinkemba usásinankaraiye. pukéna marapáꞋá maígómá íma kanaán-umai tátorowana Áánútu Ísumba ayúrankowana pukáimpinkemba usásinkaiye. 25 mindáyavena naaóváꞋá kentáá síkwáꞋnáo áwíꞋa Tévíti Ísun-aai agaimaréna séna\naasiyaasí Ísóigo kesé máyáísaꞋa awánaraumne. kwemá sirávaimai máyáimba póꞋa íma sáwí-imayaa kwéune. 26 mindáyaveꞋa kesirumbá kaweꞋá umái méꞋa Áánútu áwíꞋa mósá kwémaraumne. púwón-ayampaꞋa kesimambá íma másiyuwaniyone. kesirumbá ámakaundawaima ená kwayó-kwáásí únda po puképaꞋa íma másiyuwenana súma kaviráníye. mindáyaveꞋa máyaunda póꞋa imáyáa éꞋa púwóndavinkemba usásisinkaniye. 28 púwíndavinkemba usásine maíꞋmaiꞋa íníyone séma kesé máyaanda póna kesirumbá kaweꞋá umái anómba ínaꞋa ménaumne\nTévíti agaimaréna siráiye Pítaa mináímbá simásuwena séna 29 kesí kwaásiyono. kentáá síkwáꞋnáo áwíꞋa Tévítin-aai avoraꞋá simátimunda kwemó agaimakáimba íma kwesáváí siráiye. kwemá puwúwasa utámakowana kwená maravaraambá áꞋa awánaraamba póna agaimarómba íma kwesáváí siráiye. 30 naaóváꞋá Áánútu séna Tévítimo kawáánáꞋó ménamo uráintemba moóráwai minákúmpákéwáí anondáraꞋa kawáánáꞋá méniye Áánútu siráimba Tévíti Áánútun-aai simátímakaiwai póna kwemá séna Áánútu siráin-aimba áraiꞋa paáriniye Tévíti siráiye. 31 Tévíti Áánútumo naaémbo ínín-imayaa éna séna Áánútumo usásinkaiwaima Káráísiti kwemá puwíndavinkemba usásinaniye súntavena séna\npukén-ayampaꞋa íma máuwainana\nTévíti súmba 32 mindá Ísuntavena siráiye. ánivo Áánútu Ísumba pukáimpinkemba usásinankowata áta awánaraundayaawe. 33 Áánútu kunáíꞋmaena anón-kwaasi póna ayáánúrapaꞋa asirayán-áyámpáꞋá móankena kwenamambá ámakaiye. avowámó áraiꞋa kesimambá aménaumnemo siráimba ámakaisana kwenamambá kembá símakaimba kwéiseꞋa kwésuwaneꞋa kwéowe Pítaa mináímbá simásuwena séna 34 Tévíti íma kwíyómpaꞋa iráiwai séna\nkesí Ísóigontavena séna Áánútu séna kesiyáánúrapaꞋa asirayán-áyámpáꞋá maraꞋá ménaꞋa 35 ená namuro-kwáásí usáyaaitaanasa miwí ánásanaaowe Tévíti siráiye. kwemá íma kwíyómpaꞋa iráiwai póna kwesáváí íma siráiye.\n36 ánivo keinárawaꞋa taairaꞋá tuvúkáawaintavena Áánútu séna kemá usásinankaundawai Káráísiti éna Ísóigoma iyémá Áánútu siráimba pósa Ísareri-kwaasi amáparawai kaweꞋá umái ísáaro Pítaa simásuwowasa 37 ísómba tirumbá umbaí tówasa Pítaawe aantá-kwaasiyavaiye sésa sáwíꞋa uráumpo nóra ónaunanayaawa siíyó suwaná 38 Pítaa séna keinárawaꞋa moórá-morawai amáparawai misáwí-ímáyáá tínaaemba umámeꞋa ÁánútunopaꞋa téꞋa Ísu KáráísitintaveꞋa ísámai nombá péráaro. mindáyavena kentí sáwí-imayaa maitiyuwéna Áánútun-amankomba úwoi timíníye. 39 Áánútu kesópaꞋa terómó sendawáímá kesimambá timénaumne Áánútu siráimba pósa keinárawatavaiye kentírááꞋmaatavaiye óꞋon-oꞋom-baravakewaiyavaiye asirayán-áímbá siráiye Pítaa siráiye.\n40 Pítaa simásuwena óꞋon-oꞋon-ainkwara kawer-áínkwáráꞋá simásuwena égési umái simátimena séna ívéꞋo sáwí-kwaasi méwaimo éꞋa sáwí-meyamba mayánááowe. kemá ívéꞋa sáwí-ampaꞋa tuwéꞋa póꞋa íma sáwí-meyamba mayánááowe Pítaa súwasa 41 sáwíva-kwaasi isésa kwenááiyavesa áraire sésa nombá kwéveresa mitáwai sáwíva-kwaasi 3,000 kwaasi Ísun-aaiyavesa árairemo suwasá Ísuna kwaási sáwíva-kwaasi-iꞋa ésa 42 torupamái maiváꞋá iyésa aantá-kwaasi Ísun-aai simátímaꞋmae kwáávantan-úmaesa kwéiyesa moórá-mora-umai-kwaasi kwétuwaꞋnaa-esa Ísuntavesa ísámai aráá-tomba kwénesa námúnaa sinté iráawe.\n43 námúnaa sinté iyésa mirámó umbá aantá-kwaasi kaweꞋ-máyáí óꞋon-oꞋom-bayaima kwémayowasa pósa amáparawai táátavai uwasá 44 Ísun-aaiyavesa áraire suwáí mimbórá-ímáyáá kwéesa torupanté kwéiyesa imáyáa ésa kentáásí náaindaamba amáparawainein-iye sésa 45 miwítí maramá miwítí náaindaamba óꞋon-kwaasi timésa óntamba mairésa taaínkaar-umai ímo makón-kwaasi tímatuwesa 46 aasiyaasi-táwai Yútaa-kwaasiti anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa Áánútuntavesa ísámai torupanté kwéiyesa óꞋon-oꞋowiti naaúmpaꞋa komésa Ísuntavesa ísámai aráá-tomba kwénesa tirumbá kaweꞋá umái mésa toómbá taaínkaar-umai kwétimesa nésa 47 Áánútu áwíꞋa mósá marówasa amáparawai tuwánésa miwíyávésa kaweꞋá kwéowe suwaná aasiyaasi-táwai Ísóigo évakarawai sáwíꞋo umáímo máyómpinkemba kawer-ámpáꞋá métinkowasa Ísun-aaiyavesa áraire suwáíyé torupamái méraawe.


Phili 1 | `AWB | STEP | Pírípái suwahpeqte kéo, íné Porane páhsi sáhnsahwe tagahro. Moke Sísa Karáhéne animárínseq wahnahno kereq séhréh arító kérero, mah pahsí kawerue tagahro. Ínéreq Tímótireqka Sísa Karáhéne arambehriúya aníté úye.\n1 Pírípái suwahpeqte kéo, íné Porane páhsi sáhnsahwe tagahro. Moke Sísa Karáhéne animárínseq wahnahno kereq séhréh arító kérero, mah pahsí kawerue tagahro. Ínéreq Tímótireqka Sísa Karáhéne arambehriúya aníté úye. 2 Maniká Iteriboreq itene Wahnah Sísa Karáhéreqka ite séhréh aitera itene iru ukiq itagéhe.\nPoraga Pírípái ke púrerarito ehwéhne.\n3 Itensabé niahreraq kéhtáq ahriahri Maniká Iteribonsabé kaweróne atena iwíáh íwíáh atóge. 4 Itensabé púreraitótáq ahriahri nirupipeq eyoyóirana púreraitóge. 5 Ínéga Sísane kaweq ehwéh téh teíátáutaqkákáq amahnágaákáq séhréh aintáhwe. Séhréh aintáh púana itensabé púreraitótáq ahriahri nirupipeq eyoyóirana púreraitóge. 6 Íné aiq tagaríómé Maniká Iteriboga itene irupipeq kaweq arámbéhrí áhwáraraire. Mi arámbéhrí íre túbáh agia Sísa Karáhé tuinagake Manikánka parabaruanawire.\n7 Manikánka Sísane kaweq ehwéh koreri terinúno urairana tábúsoqme koreri terinurauge. Sísane kaweq sansánsábé ehweho kereq moq teri terinurauge. Teri terinurautaqkakáq amahnága karábúsiipéq míótáqkákáq mi arámbéhrí mirainkeheéq itega náni náninéq séhréh aintáhwe. Minayabe itensabé ahriahri nirutaboiraitóge. Mira íwíáh aitómé aiq tábúsoqme iwíáhuge. 8 Manikánka aiq tagaríéhmé Sísa Karáhéga itensabé arutaboiraitena íné mira íwíáh aintéh púana ínéga itensabé moq nirutaboiraitóge.\n9 Itega mó keyábé anotahtaq irutaboiraritageheéna itensabé púreraitóge. Irutaboiréq ahtebia ké tábúsoqme iwíáho ke míageheéna itensabé púreraitóge. 10 Mina tahnsa ké míéhrataq ite peh kaweq sansá omaq itahráhire. Peh kaweq sansá omaq itahráhinsabé mirairataq Sísa Karáhé tuinagake ite íre ahbabáq ke méq peh kaweqtaq míagehe. 11 Sísa Karáhéga séhréh aitahnaga ite peh kaweq ke míagehe. Ite tagehra kegá Maniká Iteribo áwíq pankerera wensabé iwíáh íwíáh atagéhe.\nPora karábúsiipéq mío ehwehne.\n12 Néne iyahnabo anímáríno, mah ehwéh iragéhboq kawerue írátíáhro. Ínéga Sísa Karáhéne arambehri mirauraunsabé saiqnaintera karábúsiipéq íntárówe. Íntáróme sega kaweq ehwéhmé íre saiqnariahrahowe. Írakaumo. Sega íné karábúsiipéq íntárónka kaweq ehwéh íre saiqnaruto puana peh págegeue abae aguraire. 13 Minawé moke mahtaqté wáhnáhné sóntía kereq mó kereqka tagaríáhwe. 14 Íné karábúsiipéq míónsábé kaweq ehwéh abae agurairara áhnte Sísa tagaríáh kégá íráhwe. Íráhwana itene Wahnahnka séhréh arítéhrara sega moq íre áhreia Manikáne ehweh pahsúáhwe.\n15 Táhmaro kegá néne arambehri tagéra, Ite moq anotah anímárí míaneheqmúne íwíáhéra Sísa Karáhé éhweh teri terinowe. Mó kegá peh kawerue iwíáhéra mi ehwéh teri terinowe. 16 Ínéga Sísa Karáhé éhweh pahsutaunsabé karábúsiipéq móíntárówe. Minawé kaweq kegá tagéra ínénsabe sirutaboiréra Sísa éhweh teri terinowe.\n17 Íre kaweq iwíáho kegá sensíwíq pankeranehe íwíáhéra, Amahnága Pora karábúsiipéq míéhnsábé we kamah aweneheéq Sísa éhweh teri terinonehe ewe. 18 Minayabe abiahnsanugo? Írakaumo. Nirupipeq eyoyóire. Mó teríé ké kaweq iwíáhowara mó teríé ké íre kaweq iwíáhowe. Moke sega Sísa Karáhé éhweh teri terinonsabé nirupipeq eyoyóire.\nPoraga Sísareq méyabe awahbó ehwehne.\n19 Itega ínénsabe púreraintáhnká Sísa Karáhéne Awanka séhréh aintéhrana karábúsiipéqté pugeq nuwagéhe íwíáhuge. Mira íwíáhunka nirupipeq eyoyóire. 20 Mókakeakáq peh eyoyóinae. Wega níátái arámbéhrí kawerue mirainieéna anotah nirútábóíruge. Niyehitegurégúonehoéna mi arámbéhríyábé kawerue mirainauge. Íné íre áhreia peh ahriahri Sísa Karáhé éhweh teri terinuraunserah amahnágaákáq pahsuqme terieyabe nuwahbehre. Miraonaraq oga míanabu pukinabugapómo néne arambehri tagehra kegá Sísa Karáhénsabe iwíáh íwíáh atagéhe.\n21 Íné oga míó tánáhráq peh Sísa Karáhéreq mía míainie. Íné pukonaraq weba mía míaonawe anotah kawerinawire. 22 Íné mah marákóípéq oga míáhnaraq mó kaweq arámbéhríéna áhnte ke séhréh aritahráhuge. Minayabe anerininkono? Íre tagaríóge. 23 Anerininkono íwíáhéna téhtaré íwíáhuge. Niru eyoyói sansámé néne ninonka suena Sísaba pokéyabe nuwahbehre íwíáhuge. Sísaba pokéyabe níranawe 24 peh mahtaq ména ite séhréh aitahráhuge íwíáhuge.\n25 Ite séhréh aitahráhuge tagaríó púana mahtaq ména ite séhréh aitanauge. Ínéga ite séhréh aitáhnaga ite Sísane sánsá ambubu atíéhra puana itene irupipeq eyoyóinae. 26 Ínéga iteba konaraq íné tagéq Sísa Karáhénsabe iwíáh íwíáh atagéhe.\nItene naruoga íwíoqnah ehwéhne.\n27 Anotah ehwéh teiníboq írátíáhro. Sísa Karáhéne kaweq ehwéh tábúsoqme sehgíóro. Sehgírataq itega peh morá íwíáhue kaweqtaq mía míaigehe. Kaweqtaq mía míaéq moráénue Sísane sánsá ambubu atawéq wene ehweh teri terinigehe. Mirairataq iteba konaraqpópoq mahtaq míáhnaraqpópoq ite kaweqtaq mía míao ehwéh iraníe. 28 Itene naruoyabé íre áhreoro. Sensabé íre áhreirataq itene naruoga mina tagéra iwíáhéra, Ite pukoneheqmúne. Peh moró Manikánka Pírípái suwahpeqte ké séhréh arítéhnsábé kaweqtaq míaneheqmóe siahtebagehe.\n29 Manikánka itensabé, Sísansabé aiq pútare atáhro éna néne arambehri miraoro. Miraéq wenáwíq pankeréhrataqmé itensabé suwahrieh kegá íwíoqnagehe ire. 30 Menah ínéga Sísane arambehri mirauraunsabé níwíoqnarowaq tagarowe. Amahnágaákáq Sísane arambehri miraunsabé mó kegá níwíoqnah ehwéh itega íráhwe. Itereq ínéreqka ahbabáq saiqnarueq peh morá árámbéhríúne. Minayabe Sísane ehwehnsabé suwahrieh kegá íwíoqnahwe.