Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila SAN MARCOS 1\nNDUUDU N'DÁÍ CHÍ DÍNGÚŪⁿ APOSTÓL MARCOS\nYeⁿ'e chi ngaⁿ'a Juan chi ngɛɛdínuūⁿniⁿ\n(Mt. 3.1-12; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)\n1 'Túúcā chí ngaⁿ'a nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo chí Daiya Dendyuūs.\n2 'Iiⁿ'yāⁿ profeta Isaías miiⁿ chí ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ dinguúⁿ yā tan'dúúcā chí caⁿ'a Ndyuūs, 'tíícā:\n'Úú dicho'ó 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yeⁿ'é nanááⁿ ndís'tiī.\n3 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā ndúúdú ngai na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a yā: Cuundiyaáⁿ nī yúúní yeⁿ'e Señor Ndyuūs caati cuchii yā. Nan'guáaⁿ nī yúúní cuaacu caavá yā Didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī ní cuuvi 'cuaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ taachi ndaa yā.\n4 'Tíícā Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a cuáácú sá chi 'iiⁿ'yāⁿ ndaacadáámí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní cuɛɛdínúuⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e sa, naati Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 5 Ní n'deee 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén can'dáa yā chí 'caandiveéⁿ yā chí ngaⁿ'a Juan miiⁿ. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs níícú Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ na yíícú Jordán.\n6 Catecai Juan miiⁿ ní nín'dai ndúúcū yuūdū yeⁿ'e 'iiti camello. Ní cinturón yeⁿ'ē sa ní dííⁿmáⁿ 'iiti. Ní chí che'ē sa ní 'iiti langostas ndúúcū n̄'di'i yeⁿ'ē 'iití 'yáaiⁿ chi vɛ́ɛ́ cuɛɛti. 7 Juan miiⁿ ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní caⁿ'a sa: Cuayiivi yeⁿ'e 'úú cuchii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtɛ taavi cá poder yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ neené n'dai 'úú chí cuuví diíⁿ n'daatií yííⁿmáⁿ yeⁿ'ē ndaacuú yeⁿ'e yā. 8 'Úú ní ngɛɛ̄dínuūⁿníⁿ ndís'tiī ndúúcū nuūⁿnīⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuɛɛ̄dinuūⁿniⁿ yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs.\nJuan miiⁿ chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa Jesús\n9 Nguuvī s'eeⁿ Jesús miiⁿ chiicá yā yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā na yíícú Jordán. Ní Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa Jesús miiⁿ na yíícú Jordán. 10 Taachi Jesús can'daa yā na nuūⁿnīⁿ miiⁿ, cuin'diichí nī. N'diichí yā chí nanguaāⁿ nanguuvi ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní cuch'ééⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā 'áámá paloma 'tíícā. 11 Ch'iindiveéⁿ Jesús 'áámá nduudu chi chiīcā yeⁿ'ē nánguuvi chi caⁿ'a: Díí Daiyá chi neⁿ'e taaví ní yeenú taavi cáávā dii.\nYááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'e sa n'diichineeⁿ sa Jesús\n12 Cuayiivi miiⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs candɛ́ɛ̄ Jesús na 'áámá yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 13 Jesús miiⁿ ní canée yā miiⁿ 'uuvi ngɛɛcu nguuvi naachi vɛ́ɛ́ 'iiti chi taaⁿ. Ní yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ ní n'diichineeⁿ sa Jesús chi diíⁿ yā nuuⁿndi naati nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā. Níícú ángeles ndaá yā ní diíⁿ yā cuidado Jesús miiⁿ.\nJesús tucá'a yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā na yáⁿ'āa Galilea\n14 Cuayiivi taachi s'nuúⁿ yā Juan chi chɛɛdinuūⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ vácūū, Jesús miiⁿ ndāa yā na yáⁿ'āa Galilea, ní caⁿ'a yā nduudu cuaacu chí ngai yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. 15 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Āā snuū ca'a tiempo naachí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ Ndyuūs ní 'āā ndaā niiⁿnuúⁿ. Nandaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní cu'teenú nī nduudu cuaacu chi ngai chi yeⁿ'e Cristo.\nJesús yaa'ví yā cuūúⁿ saⁿ'ā chí itungááⁿ 'yaācā\n16 Jesús miiⁿ ní cachiicá yā cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Galilea, taachí n'diichí yā Simón ndúúcū 'díínū sa Andrés. Sáⁿ'ā s'eeⁿ ní saⁿ'ā chi itungaáⁿ 'yaācā, ní ngīī sa yaānā yeⁿ'ē sa chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ti saⁿ'ā s'eeⁿ itungáaⁿ sa 'yaācā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 17 Ní Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Cuchíi nī, caⁿ'á nī nduūcú ní 'úú ní diíⁿ chi in'nuúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi caⁿ'á yā nduucú. Ní tan'dúúcā chi ndís'tiī tungaáⁿ nī 'yaācā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā 'tíícā ngaⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā nduūcú.\n18 Hora mííⁿ nūuⁿ saⁿ'a s'uuⁿ s'neeⁿ sa yaānā yeⁿ'ē sa ni cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.\n19 Tuu'mi Jesús miiⁿ ní cueⁿ'é yā 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ní ndaacá yā saⁿ'a chi nguuvi Jacobo ndúúcū Juan chi 'diinū sa. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní daiya Zebedeo ní snee sa na 'aama barco ní n'diyaata sá yaānā yeⁿ'ē sa. 20 Jesús 'caí yā saⁿ'ā s'eeⁿ. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní nan'dáa sa na barco naachi snée sa ndúúcū chiida sa n'diyaata sá yaānā yeⁿ'ē sa. Ní s'neeⁿ sa chiida sa Zebedeo ndúúcū mozos yeⁿ'e yā ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.\n'Áámá saⁿ'ā chi vɛɛ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ\n21 Jesús miiⁿ ní ndaá yā na yáāⁿ Capernaum ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní ca'áámá ca'áámá sábado, nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, Jesús cueⁿ'é yā na yaacū sinagoga ní chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 22 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngeⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e chí Jesús ngaⁿ'a yā; tí ngí'cueeⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā, nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'áámá maestro yeⁿ'ē ley. 23 Ní chɛɛti yaacū sinagoga mííⁿ canéé 'áámá saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu sa. Ní espíritu miiⁿ n'gai yeⁿ'ē sā: 24 N'diī Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, cu'néeⁿ nī nús'uu. ¿Dɛ́'ɛ̄ canéé yeⁿ'é 'nū nduucú nī? ¿'Áá ndaá nī chi di'cuiīnú nī nús'uu? 'Úú ní n'diichí du'ú n'diī. N'diī ní 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai chi daiya Dendyuūs n'diī.\n25 Jesús miiⁿ ní yaa'vi néeⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, ní caⁿ'a yā: Dii espíritu n'gáádí dí cheendi di, níícú nan'dáa di yeⁿ'e saⁿ'á tīī.\n26 Tuu'mi ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ diīíⁿ chí chitá'āa 'áámá ataque sáⁿ'a 'cūū. Ní 'cai yiicú espíritu miiⁿ, ní nan'daā espíritu miiⁿ ná cuerpo yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū. 27 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cheⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e chuū ní tiingūūneeⁿ yā nguaaⁿ maaⁿ yā ndúúcū vi'ī: ¿Dɛ́'ɛ̄ chuū? ¿Dɛ́'ɛ̄ chí ngai chí ngi'cueeⁿ 'ííⁿ'yaⁿ 'cúū? 'Ííⁿ'yaⁿ 'cúū ní vɛ́ɛ́ poder ca yeⁿ'é yā ní ngíí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní n'giindivééⁿ espíritus yeⁿ'é yā.\n28 Maāⁿnch'ɛɛtɛ́ nuūuⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e chi diiⁿ Jesús miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ ná yáⁿ'āa yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea.\nJesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é indáⁿ'ā Simón Pedro\n29 Taachí n'daā Jesús na yaacū sinagoga Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan ná vaacu Simón ndúúcū Andrés. 30 N'daataá chí indáⁿ'ā Simón miiⁿ ní ngííta yā. Ndɛ́ɛ̄ 'ííⁿ'nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní candiití yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu yā caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ chí n'daataá miiⁿ ní ngííta yā. 31 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní ndaa yā nanááⁿ n'daataá mííⁿ ní sta'á yā ta'ā tá ní nadicuéeⁿ yā táⁿ'ā. Níícú chiviī 'iiⁿ'nūuⁿ miiⁿ hora miiⁿ taachi nadicuéeⁿ yā n'daataa miiⁿ, ní tucá'a tá diíⁿ tá mandados yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi che'e yā.\nJesús miiⁿ ní diiⁿ yā chi nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduūvā yeⁿ'e yā\n32 Cuayiivi taachí 'āā chiiya 'yáⁿ'ā ní 'āā 'da'a miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí ngííta yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu yā. 33 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní ndaá yā na cheendi va'āī naachi canéé Jesús miiⁿ. 34 Ní Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā chi nanduuva yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ n'deee nááⁿ n'dai ca'ai yeⁿ'é yā. Ní divíi yā n'deee n'dáí espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinuuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chi espíritus s'uuⁿ caāⁿ'maⁿ, caati espíritus s'uuⁿ ní deenu du'ū chí Jesús miiⁿ.\nJesús ngaⁿ'a yā nduudu cuaacú yeⁿ'e Dendyuūs na yáⁿ'āa Galilea\n35 Táámá nguɛɛtiyaaⁿ 'da'ā ca, Jesús miiⁿ ní ncuéeⁿ yā ní can'dáa yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní cueⁿ'e yā 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní miiⁿ caaⁿ'maⁿngua'á yā. 36 Simón miiⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā compañeros yeⁿ'ē sa cheⁿ'e yā n'nuúⁿ yā Jesús. 37 Taachí ndaaca yā Jesús miiⁿ, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'diī Jesús, nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ in'nuúⁿ yā n'diī.\n38 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Caⁿ'ā yú tanáⁿ'ā yáāⁿ chi snéé na niiⁿnuúⁿ, ní 'tiicá ntúūⁿ caaⁿ'maⁿ yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ ti cáávā chuu chi cuchií.\n39 Jesús miiⁿ ní cachiicá yā núúⁿmáⁿ yáāⁿ cuaaⁿ na yáⁿ'āa Galilea. Ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacú yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ na yáacū sinagogas yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ. Ní divíi yā espíritus yeⁿ'e yaaⁿn'giinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ.\nJesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'ai lepra\n40 'Áámá saⁿ'ā chi canéé ca'ai chí ín'duuti yuutɛ̄ yeⁿ'ē sa ndaa sa nanááⁿ Jesús, ti neⁿ'e sa caaca sa 'áámá favor yeⁿ'é yā. Ní chíintii'ya sa ní caⁿ'a sa: N'diī Jesús, ndúútī chi n'diī neⁿ'e nī, diíⁿ nī chí nduūvā yeⁿ'é.\n41 Jesús ní nduuvi ya'āī 'íínu yā saⁿ'ā miiⁿ, ní tuu'ví yā saⁿ'ā ndúúcū ta'a yā ní caⁿ'a yā: Táácā nguɛ́ɛ̄. 'Úú neⁿ'é. Dii saⁿ'ā, 'āā nduuvá yeⁿ'ē di.\n42 Taachí caⁿ'a Jesús 'tuucā, chivii ca'ai chi in'duuti yuutɛ yeⁿ'ē sa ní nduūvā yeⁿ'ē sa, ní dɛɛvɛ sa. 43 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní yaa'vi yā saⁿ'ā miiⁿ chí cunaⁿ'a sa na vaacu sa, naatí néé ca'á yā cuidado saⁿ'a miiⁿ ní yaa'ví yā saⁿ'a miiⁿ: 44 Díí, cun'dííchí dí, nguɛ́ɛ́ cuuvi di mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nanduūvā yeⁿ'e di. Cueⁿ'e di ní 'cuuⁿ'miⁿ di maaⁿ cuerpo yeⁿ'e di nanááⁿ chiiduú chi nduūvā yeⁿ'ē di. Ní ca'a di ofrenda tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ cáávā chi nduūvā yeⁿ'ē di ní cáávā chi dɛɛvɛ cuerpo yeⁿ'ē di. 'Tíícā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā chí 'āā nduuvá yeⁿ'ē di.\n45 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ní cunaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi chiī ndúúcu sa. Ní cáávā chi diiⁿ sa 'túúcā, Jesús miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ cheⁿ'e nguūvi yā mar 'áámá yáāⁿ, ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Jesús cueⁿ'é yā yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ, ní cachiicá yā 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ; naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yáāⁿ ní n'dáa yā chi n'diichi yā Jesús miiⁿ.\n© 1974 WBT


Naałʼaashii azisí - Wikiibíídiiya\ntʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí\nNaałʼaashii azisí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atypidae" deiłníigo deiyózhí. Naałʼaashii azisí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí; adóó éí 43 alʼąą ádaatʼé.\nDíí naałʼaashii éí 7–30 mm ádaníłtso. Bitsʼíís dóó bijáád éí diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí bijáád daalchííʼ. Bitsiitsʼiin éí dilkǫǫh. Niʼgóó, bizaʼazis yiyiʼdi éí naháaztą́ą łeh. Chʼosh dóó naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ.


Ahééháshį́įhdi kin haalʼáadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nAhééháshį́įhdi kin haalʼáadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nkin haalʼá Mąʼii Dah Daaskʼid\nDził Dah Gaii Yaayígóó\nAhééháshį́į́h Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon\nAhééháshį́įhdi kin haalʼáadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́; Ahééháshį́į́h Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1939góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí náhástʼéí. Ahééháshį́į́h Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí yaa áhályą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 1,589,391 bílaʼashdlaʼii Ahééháshį́įhdi kin haalʼádę́ę́ʼ kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nAhééháshį́įhdi kin haalʼáadi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)\nAhééháshį́į́h (kin haalʼá)\nDíí naaltsoos 16 Yaʼiishjáástsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lacerta schreiberi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo yistłʼin; bitsiitsʼiin éí yágo dootłʼizh łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Łééchʼąąʼí Dah Shijéʼé - Wikiibíídiiya\nŁééchʼąąʼí Dah Shijéʼé\nŁééchʼąąʼí Dah Shijéʼé *\nŁééchʼąąʼí Dah Shijéʼé éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił dadhazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tábąąhkin Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nŁééchʼąąʼí Dah Shijéʼé éí 13.6 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 1,128 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nŁééchʼąąʼí Dah Shijéʼé éí 33°26′34″ NHK dóó 116°51′54″ EʼE-gi bił hazʼą́. Łééchʼąąʼí Dah Shijéʼé éí tónteel bikááʼdóó deigo 1,955 adéesʼeez.GNIS


The Maqámát of Badí' al-Zamán al-Hamadhání. Badí' al-Zamán al-Hamadhání; Prendergast, W.J., translator\nin 380 A.H., aged 22, Badí' al-Zamán al-Hamadhání left his home town for the court of Sahib ibn 'Abbad, in Isfahan, where he had access to a library 'that would require 400 camels to transport it,' and from where he travelled to Jurjan (Gorgan) where, according to Tha'alibi, he frequented the society of Ismaili heretics from whom he acquired a great deal of knowledge and received much enlightenment. He composed this work 'to amuse, to interest, and to instruct,' in A.H.382, in Nishapur.\nStock No. 210799 £850\nBadí' al-Zamán al-Hamadhání; Prendergast, W.J., translator The Maqámát of Badí' al-Zamán al-Hamadhání.


Niłtsínii bikétłʼóól dijoolí (daadánígíí) - Wikiibíídiiya\nNiłtsínii bikétłʼóól dijoolí (daadánígíí)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí niłtsínii bikétłʼóól dijoolí (daadánígíí) yaa halneʼ dooleeł. Niłtsínii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nbee díkʼǫ́zhígíí 16 mg\nB5 0.142 mg B6 0.067 mg B9 9 μg C 11.6 mg\nNiłtsínii bikétłʼóól dijoolí daadánígíí éí tó wónaaníidi hahóólįįd (Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi shį́į́). Dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi sikaad dóó chʼiyáán ałʼį́įgo biniiyé choolʼį́.\nDíí chʼil bikétłʼóól éí 2–8di asdzoh[?] áníłtsogo dadijool, áádóó éí łigai dóó dinilchíiʼgo ndaashchʼąąʼ łeh.\nNiłtsínii bikétłʼóól dijoolí éí tʼáá tʼéehgo dóó shibéezhgo yidą́. Łaʼ diné díí chʼil bitʼąąʼ ałdóʼ deiłchozh.


Scooby Doo We Love U! - Displaying message 16489193\nWCCQ Artist of the day: Darius RuckerBlockbusters: Andrew GarfieldBook Worm Trivia: Alohomora!Country Music: Ol' RedClas... (more)\nBob18 (Jun. 27, 2017 @ 2:41a)\n| WCCQ Artist of the day: Joe Nichols\nBob18 (Jun. 28, 2017 @ 4:15a)\n| Blockbusters: Melissa McCarthy4th of July Trivia: 1776Book Worm Trivia: IndiaCountry Music: His First ThreeClassic rock ... (more)\nBob18 (Jun. 28, 2017 @ 5:06a)\nSkipping 7742 Messages...\nposted: Jun. 28, 2017 @ 5:06a Blockbusters: Melissa McCarthy4th of July Trivia: 1776Book Worm Trivia: IndiaCountry Music: His First ThreeClassic rock challenge: Riders On The StormMusic Challenge: BerlinMusic Pop Quiz: Maroon 5Get your game on: PlayStation 2Healthy Knowledge: Lay chest facing downSports: 34TV Trivia: Waitress reply


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah ayáásh łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah ayáásh łibáhígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah ayáásh łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amytornis barbatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitsiiʼ éí łigai; binákʼee éí halzhin; bitłʼaaʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí łizhin.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼohtah ayáásh łibáhígíí éí chʼosh yázhí yildeeł.


Naʼashǫ́ʼii tseechʼilí bikʼiiz dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí bikʼiiz dinilzhinígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leiocephalus macropus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí dinilzhin; bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii tseechʼilí bikʼiiz dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tłʼiishtsiiʼí (łóóʼ) - Wikiibíídiiya\nTłʼiishtsiiʼí éí łóóʼ ádaatʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Channidae" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼ éí nahasdzáán bikáaʼgi tádiingo daatsʼí ałʼąą átʼé. Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́ (deesdoigi éí tʼóó ahayóí), áádóó éí ńléidi hadahóólįįd jiní; tó ńlį́į́h dóó beʼekʼid biyiʼ dahiná.\nDííshjį́į́góó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi dahólǫ́ ałdóʼ.\nTłʼiishtsiiʼí éí bitsʼíís nineez, áádóó éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí daalkizh. Díí łóóʼ éí táaʼgo da adéesʼeez ádaníłnéez łeh; łaʼ éí tʼáá díkwíidi asdzoh[?] tʼéiyá ádaníłnééz.\nTłʼiishtsiiʼí éí chʼał dóó tsxilghááh dóó łóóʼ deilghał; biyáázh éí tʼóó chʼosh yázhí deildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ jeeshóóʼ - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ jeeshóóʼ éí tó wónaanídę́ę́ʼ jeeshóóʼ dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Dziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gyps himalayensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 40–45di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin; bijáád éí łigai; binááʼ éí łizhin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ jeeshóóʼ éí dííłdzid deilghał.


píka píííkáááá! David Marák\nKomiksy › píka píííkáááá!\npikachu memy vtipy pokémoni web: Trololol.cz


Translation Services USA - Translate "փիղ" into Navajo (Diné)\nTranslate "փիղ" into Navajo (Diné)\nbíchį́į́h yee adilohii (Navajo / Diné)\nNow that you've learned the Navajo word for "փիղ", maybe you also need Armenian translation for your document, website, or app? You're in the right place!\nFind other interesting words in Armenian and Navajo by browsing through our dictionary:


Tseeyidiłtazii bitéél łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTseeyidiłtazii bitéél łitsooígíí\nTseeyidiłtazii bitéél łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macronyx sharpei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh; bitéél dóó bizééʼ éí łitso; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nTseeyidiłtazii bitéél łitsooígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łitsxooígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pyrilia pyrilia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiiʼ éí łitsxo; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łibá dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łitsxooígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.\nTsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łitsxooígíí


Tsídii dinoodí bidaaʼ kʼíjíjinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí bidaaʼ kʼíjíjinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bolemoreus frenatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nTsídii dinoodí bidaaʼ kʼíjíjinígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼał binááłtsooí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał binááłtsooí dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał íiyisígíí dóó bikʼéí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał ndaashchʼąąʼígíí Chʼał binááłgaaí dóó Chʼał bitsʼiin daatʼíinii\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyah\nChʼał binááłtsooí dootłʼizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boophis tephraeomystax" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.9–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa dóó diłhiłgo łitso.\nChʼał binááłtsooí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał ndaashchʼąąʼígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah chʼał · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał binááʼ ntsxaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahatʼeʼí dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahatʼeʼí dootłʼizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah chʼałchilí dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah chʼałchilí yishtłizhígíí\nChʼał binááłgaaí chʼilgo dootłʼizhígíí · Chʼał binááłgaaí dah dzígaaígíí · Chʼał binááłgaaí dichʼízhígíí · Chʼał binááłgaaí dinilchíʼígíí · Chʼał binááłgaaí dinilzhinígíí · Chʼał binááłgaaí dinilzhin dóó łigaaígíí · Chʼał binááłgaaí dootłʼizh dóó dibéłchíʼígíí · Chʼał binááłgaaí dootłʼizh dóó łitsooígíí · Chʼał binááłgaaí łitso dóó dootłʼizhígíí · Chʼał binááłgaaí yishtłizhgo yistłʼinígíí · Chʼał binááłtsooí chʼilgo dootłʼizhígíí · Chʼał binááłtsooí dah daalzhinígíí · Chʼał binááłtsooí dinilgaaígíí · Chʼał binááłtsooí dinilzhinígíí · Chʼał binááłtsooí dootłʼizhígíí · Chʼał binááłtsooí łibáhígíí · Chʼał binááłtsooí yázhí · Chʼał binááłtsooí yishtłizhígíí · Chʼał binááłtsooí yistłʼinígíí · Chʼał binááłtsxooí dichʼízhígíí · Chʼał binááłtsxooí yishtłizhígíí · Chʼał binááʼ dootłʼizh dóó łichíʼígíí · Chʼał binááʼ łigai dóó dootłʼizhígíí · Chʼał binááʼ łitsooígíí · Chʼał binááʼ łitsxo dóó yishtłizhígíí · Chʼał dah dzígaaí bitsʼiin daatʼíinii · Chʼał diniltsooí bitsʼiin daatʼíinii · Chʼał dootłʼizh dóó diniltsooí bitsʼiin daatʼíinii · Chʼał dootłʼizh dóó łibáhí bitsʼiin daatʼíinii · Chʼał dootłʼizh dóó łitsooí bitsʼiin daatʼíinii · Dziłtah chʼał binááłgaaí yistłʼinígíí · Dziłtah chʼał binááʼ łitsooígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizábąąh łigaaígíí · Tábąąh chʼał binááłgaaí yistłʼinígíí · Tsinyiʼ chʼał binááʼ łichíʼígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał daashtłizhígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał binághah dah dzígaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał binághah dah dzítsxooígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał binákʼee diłhiłígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał binákʼee halzhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dinilzhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał diłhił dóó yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał diłhiłgo dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał diłhiłgo yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał diniltso dóó yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilzhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał łikizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał łizhin dóó yishtłizhígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dóó bikʼéí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał łikizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał yistłʼinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dichʼízhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dinilgaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhgo yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał naashchʼąąʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał yázhí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał baa dzólnígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał bikeeʼ ntsaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał bizábąąh halkizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dah daalgaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dichʼízhí dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dichʼízhí yistłʼinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diniltsooígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diniltsxogo yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilzhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dootłʼizhgo łibáhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał łibáhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał łitsooígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał naashchʼąąʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yistłʼinígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii


Rom 4 | `AWB | STEP | Ébáráhmawe ite Asiu kené igaqna míowe. Wensabé aneq iwíáhonehnkono?\nManikánka Ébáráhma kaweqtaq míéh áníne ú ehwehne.\n1 Ébáráhmawe ite Asiu kené igaqna míowe. Wensabé aneq iwíáhonehnkono? 2 Ébáráhmaga kaweq arámbéhríúnsabe Manikánka, Are kaweqtaq míahne atoo? Írakaumo. Wene arambehriyabé Ébáráhma kaweqtaq míahne atotaq tahirímé wewensabé iwíáh íwíáhú irino. Íre wega arambehriúnsabe peh morá Manikánka miraúnsabe Ébáráhmaga wewensabé íre iwíáh íwíáhorahúwe. 3 Manikáne ehwehnka mahraréna,\nManikánka teawu ehwehnsabé Ébáráhmaga aiq pútare atonsabe Manikánka wensabé, Are kaweqtaq míahne atowe ire.\n(Stat 15.6, Jeremaia 2.23)\n4 Arambehri anínká ápeq pehipi íre meyéhre. Wega arambehrii puana wene wahnahnka ápeq áwíre. 5 Wehukenínká wewene arambehriyabé íre iwíáh íwíáhia peh ahbabáq ke kaweraritahráhi anínsábé aiq pútare atéhrana Manikánka mi anínsábé, Are kaweqtaq míahne atéhre.\n6 Manikánka, Ite kaweqtaq míáhwe arito keyabé Tébítiga naho naho iraréna iwíáh íwíáhúwe. Íre sene kaweq arámbéhríyábé kaweraritowana iwíáh íwíáhúwe. 7 Minayabe Tébítiga Manikáne púkuipéq naho aiq sehiranue mahraréna,\nManikánka sene ahbabáq kaqsuena kawerarítéh kéwé\nsirupipeq eyoyói ke méra iwíáh íwíáhowe.\n8 Itene Wahnahnka sene ahbabáqsabe íre ehweh arítéh kéwé sirupipeq eyoyói ke méra iwíáh íwíáhowe úwe.\n(Buk Song 32.1-2)\n9 Manikánka kawerarítéhrara sirupipeq eyoyói kewe peh morá síú amurúrúáh Ásíú kébo? Ahqáho. Íre sebatare. Manikánka síú íre amurúrúó nahnsó kéreq moq kawerarítéhrara sirupipeq eyoyóire. Ébáráhmaga Manikánsabe aiq pútare atonsabe Manikánka wensabé, Are kaweqtaq míahne atowe teiewóge. 10 Ébáráhmane áú íre amurúruotaq kaweqtaq míahne atoo? Wene áú amurúruotaq kaweqtaq míahne atoo? Árahtaq kaweqtaq míahne atoo? Wene áú íre amurúruotaq kaweqtaq míahne atowe.\n11 Wene áú íre amurúruotaq Ébáráhmaga Manikáne ehwehnsabé aiq pútare ato púana wensabé, Are kaweqtaq míahne atowe. Kaweqtaq míahne atonsabe mó ke sokigi arinkeheéna anehe Manikánka Ébáráhmansabé, Áú amurúruo atowe. Minayabe Ébáráhmaga Manikánsabe téh aiq pútare ato púana síú íre amurúrusa peh moke aiq pútare atáh kéné sinahbúwá úkirana Manikánka sensabé, Ite kaweqtaq míáhwe arítéhre.\n12 Asiu kegá pehipi síú amurúrúáhmé Ébáráhmawe sinahbúwábo? Írakaumo. Ébáráhmane áú íre amurúrúótaq wega Manikáne ehwehnsabé aiq pútare atowe. Aiq pútare atowara wega aiq pútare atáhnserahno kewé Ébáráhmawe sinahbúwá míéhre.\nManikáne ehwehnsabé aiq pútare atéh éhwéhne.\n13 Manikánka Ébáráhmareq wene anahwaréhreqsabé, Mókakewe itega mah marákó márákó awaq miagéhe teriuwe. Sega Mósísine ehweh kawerue sehgíúnsabe teriuwo? Írakaumo. Sega Manikáne ehwehnsabé aiq pútare ató púana wega sensabé, Ite kaweqtaq míáhwe aritena awaq miagéhe teriuwe.\n14 Peh Mósísine ehweh kawerue sehgíó kégá awaq míáhtáq tahirímé Manikáne ehwehnsabé aiq pútare atáh ké íre awaq míówana Manikánka mirainauge ú ehwehmé abehrúki irino. 15 Manikánka Mósísine ehweh anterúáh ké kamah arinkéhe. Nahnso kegá Mósísine ehweh sene siahrerate íre írátíáhwe. Minayabe itega mi keyabé íre ehweh aritahráhúne.\n16 Manikánka Ébáráhmareq moke wene anahwaréhreqsabé iwíáhéna, Séhréh ariteyabe níre éna ínéga mirainauge úwe. Mirainauge ú púana wensabé aiq pútare atáh ké kaweraritankéhe. Manikánka peh morá Mósísine ehweh sehgíó ké kaweraritankéhbo? Írakaumo. Ébáráhmaga wensabé aiq pútare atonserahno kereq moq kaweraritankéhe. Ébáráhmawe ite Manikánsabe aiq pútare atona kené iteinahbúe. 17 Minayabe Manikáne ehwehnka aiq mahraréna,\nÍnéga miraunka arewe áhnte nahnsó náhnsóné sigaqna míankehe ire.\n(Stat 17.5, Aisaia 48.13)\nÉbáráhmaga wensabé aiq pútare atotaq Manikánka tagéna wensabé aiq pútare atáh kéné sigaqna míankehe atowe. Ébáráhmaga aiq pútare ato anímé we Manikánéna pusa ké oganúq sitena íre kéh náneq ábóraq kahno atéhrana ábóraragire.\nÉbáráhmaga Manikánsabe kawerue aiq pútare ato ehwéhne.\n18 Manikánka wensabé, Arewe áhnte nahnsó náhnsóné sigaqna míankehe úwana Ébáráhmaga aiq pútare atena áwénunúwe. Manikánka, Arenanahréh áhnte míagehe atonsabe Ébáráhmaga mi ehwéhnsábé aiq pútare atena áwénu aruqarurúwe.\n19 Aiq pútare atena áwénu aruqaruréna peh íregáritaq ópéq 100 opéq míonsabe naho korééna wene anonka taropagúwe. Wene ahre Sárahwe orení úkúnsabe wega ani íre maqmiahráhúwe. Minawé Ébáráhmaga tagéna, Manikánka tení éhwéh péhe éhwéhpómo íre iwíáhúwe. Írakaumo. Mira íwíáh íre iwíáhia peh aiq pútaq aginawire éna áwénunúwe. 20 Áwénunéna árahinabomo íwíáh íre iwíáhia peh teawu ehwéhnsábé aiq pútare ato puana págegeue ambubu atawéna Manikánsabe iwíáh íwíáh atowe.\n21 Iwíáh íwíáh atena, Manikánka moke miraorahi aní púana wega teníátái ehwéh aiq pútaraginawire íwíáhéna áwénunúwe. 22 Ébáráhmaga Manikáne ehwehnsabé aiq pútare atonsabe Manikánka wensabé, Are kaweqtaq míahne atowe.\n23 Manikánka wensabé, Are kaweqtaq míahne ato ehwéhmé íre peh morá Ébáráhmansabé sehiranúwe. Írakaumo. 24 Itensabéákáq teíre. Sísa itene Wahnah pukúwana Manikánka we iriwe oganúq atowe. Itega oganúq ato anínsábé aiq pútare atáhnaraq wega itensabé, Kaweqtaq míáhwe aitankéhe.\n25 Sega Sísa subiq suaneherautaq Manikánka mi ke íre saiqnaritowara subiq súówana itene ahbabáqsabe putiowe. Ite kaweraitankeheéna Manikánka we iriwe oganúq atowe.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh dootłʼizhígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malurus splendens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí kʼídzíbá; binákʼee dóó bitsiiyah éí halzhin; bitéél éí naʼíjin; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó bitłʼaaʼ łigai.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí yildeeł.


Gógooʼii disxǫsí chʼilgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nGógooʼii disxǫsí chʼilgo dootłʼizhígíí éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chrysococcyx klaas" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh. Bikąʼígíí éí bitéél dóó bizééʼ łigai, baʼáádígíí éí bitéél diniltso.\nGógooʼii disxǫsí chʼilgo dootłʼizhígíí éí chʼosh ditłʼooí deildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dootłʼizhí bidaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dootłʼizhí bidaaʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Porphyrospiza caerulescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí łitso.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dootłʼizhí bidaaʼ łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó dzidzé yiłchozh.


Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii - Wikiibíídiiya\nAtʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sclerurus" deiłníigo deiyózhí. Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.\nAtʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bizééʼ łigaaígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bizééʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó tsxį́į́łnaalkʼįhii íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aeronautes andecolus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitłʼaakááʼ éí dinilgai; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halchxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pytilia hypogrammica" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; binákʼee éí halchxííʼ; bitʼaʼ éí yishtłizhgo łitso; bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii binákʼee halchxíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí binátsʼiin dinilgaaígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí binátsʼiin dinilgaaígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí binátsʼiin dinilgaaígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campicoloides bifasciatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí diniltsxo; biwos dóó binátsʼiin éí dinilgai; bidaaʼ éí łizhin.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí binátsʼiin dinilgaaígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Tłʼiish báhádzidígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí dootłʼizhígíí\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí dichʼízhígíí\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí łichíʼígíí\nLókʼaatah tłʼiish báhádzidígíí\nHodiłchʼiltah tłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí\nTsintah tłʼééʼtłʼiish báhádzidígíí\nTłʼééʼtłʼiish báhádzidí naashchʼąąʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí (íiyisígíí)\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séítah tłʼiish bichóhí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish tsʼitłxiihígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish tsʼitłxiihígíí\nTłʼiish tsʼitłxiihí bitłʼaaʼ łigaaígíí\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish tsʼitłxiihígíí\nEʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séítah tłʼiish báhádzidígíí\nDził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ séítah tłʼiish báhádzidígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ séítah tłʼiish báhádzidí dibéłchíʼígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish báhádzidígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí bideeʼ hólónígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí niłhinígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí bitseeʼ diwozhígíí\n(→ Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidígíí)\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin diniltsooígíí\n(→ Tłʼiish áníní dóó bikʼéí)\nTłʼiish báhádzidígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼęęʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Viperidae" deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish báhádzidígíí éí 366 ałʼąą ádaatʼe.\nTłʼiish báhádzidígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał łeh.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼiish báhádzidígíí\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ tłʼiish · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ tłʼiish\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ hashtłʼish tłʼiish łibáhígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tó tłʼiish · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tó tłʼiish noodǫ́zígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish łééchʼąąniiʼí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tó tłʼiish łibáhígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tó tłʼiish dootłʼizh dóó łitsooígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tó tłʼiish naashchʼąąʼígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tó tłʼiish niłhinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish łééchʼąąniiʼí · Tó tłʼiish bideeʼ hólónígíí\ntąądee naagháhii deiyání\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tąądee naagháhii yiyání · Dziłtah tąądee naagháhii yiyání · Tąądee naagháhii yiyání binááʼ dootłʼizhígíí · Tąądee naagháhii yiyání dibéłchíʼígíí · Tąądee naagháhii yiyání diniltsxooígíí · Tąądee naagháhii yiyání łibáhígíí · Tąądee naagháhii yiyání niłhinígíí\nTsintah tąądee naagháhii yiyání łibáhígíí · Tsintah tąądee naagháhii yiyání naashchʼąąʼígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ taałtłʼááh tłʼiish bizęęs hólóní · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bizęęs hólóní · Táłtłʼááh tłʼiish bizęęs hólóní yázhí\n[Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish dóó bikʼéí] · [Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ niʼhatłʼiish] · [Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mąʼiiyilwooʼí dóó bikʼéí] · [Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí] · [Séítah tłʼiish dóó Tłʼiish bizábąąh deekʼínígíí] · [Tłʼiish báhádzidígíí] · [Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí]\nDíí naaltsoos 3 Ghąąjįʼ 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mastigodryas" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ éí 13 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tłʼiish éí 50–75di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naʼatsʼǫǫsí deilghał; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsinlátah yádíłtihii bitsiitʼáád łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsinlátah yádíłtihii bitsiitʼáád łitsooígíí\nTsinlátah yádíłtihii bitsiitʼáád łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Basileuterus culicivorus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bizééʼ dóó bitéél dóó bitsiitʼáád éí łitso; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTsinlátah yádíłtihii bitsiitʼáád łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tábąąh giníłchííʼ - Wikiibíídiiya\nTábąąh giníłchííʼ éí atsáłchííʼ dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buteogallus aequinoctialis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 16–18di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhił; bijáád éí łitso; bidaaʼ éí łitso dóó kʼídzíbá.\nTábąąh giníłchííʼ éí łóóʼ dóó chʼosh bikágí ntłʼizí haalzheehgo naatʼá.


Tsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\ntsxilghááh binághahgoʼ hólóní\ndziłtah tsxilghááh binághahgoʼ hólóní\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh binághahgoʼ hólóní\nTsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Triturus" deiłníigo deiyózhí. Tsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.\nTsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí\nchʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mantidactylus argenteus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo yishtłizh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilgai dóó yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


1Jo 4 | `AWB | STEP | Néne iyahnabo anímáríno, áhnte péhe éhwéh teri terino ke mah marákóípéq míáhwe. Sega, Manikáne Awanka itensabé iwíáh aitéhre éra péhenowe. Sene ehwehnsabé aiq pútare arítéhboq kawerue iwíáhue tagahro. Wehukega ite íwáhnorirataq Manikáne Awanka iwíáh aritehrápómo. Mó anínká iwíáh aritehrápómo éq iwíáhue tagahro.\nPéhe éhwéhnsábé aiq pútare arítéhboq iwíáhue tagahro i ehwéhne.\n1 Néne iyahnabo anímáríno, áhnte péhe éhwéh teri terino ke mah marákóípéq míáhwe. Sega, Manikáne Awanka itensabé iwíáh aitéhre éra péhenowe. Sene ehwehnsabé aiq pútare arítéhboq kawerue iwíáhue tagahro. Wehukega ite íwáhnorirataq Manikáne Awanka iwíáh aritehrápómo. Mó anínká iwíáh aritehrápómo éq iwíáhue tagahro. 2 Sísa Karáhé wehukení úkue tumíowe irari anímé aiq pútaq iwíáhowana Manikáne Awanka mi iwíáh arítéhre. Minayabe itega, Manikáne Awapomo íwíáhirataq áhwárawe tagéq ahtebagehe.\n3 Sísa Karáhé íre wehukení úkue tumíowe irari anímé péhe íwíáhirana Sísa Karáhéne naruo anínká mi iwíáh atéhre. Manikáne Awanka mi iwíáh íre atéhrana peh owainawanka mi iwíáh atéhre. Mira íwíáho kegá peh Sísa Karáhéne naruo míáhwe. Mi péhe éhwéh irare kegá seneherawoe éhwéh írátówe. Sega amahnága mah marákó márákóípéq aiq míáhwe.\n4 Néne animáríno, ite Manikáne animárí móe. Itega péhe kéné ehweh íre irasa se saiqnarúáhwe. Árahue saiqnaruaho? Péhe éhwéh irari awánká mah marákóípéqté kéné sirupipeq míéhrana Manikáne Awanka mi awá aiq kiotaikire. Manikáne Awanka itene irupipeq míéh púana itega moq péhe kéné ehweh aiq saiqnarúáhwe. 5 Péheno ke mah marákóípéqté ké púara peh marakóipeqté éhwéh irarirara mó marákóípéqté kégá sene ehweh irera sehgíówe.\n6 Itewe íre mina tahnsanéq peh Manikáne animárí múne. Maniká tagaríáh kégá itene ehweh írátíáhwe. Manikánsabe suwahrieh kegá itene ehweh íre írátíáhwe. Minayabe itega íwáhnori ehwéh ireq iwíáhue tagéq aiq pútaq ehwéhnkákáq péhe éhwéhnkákáq saraqmarahráhowe.\nManikánsabe arutaboiri anínká mó keyábé moq arutaboirinkehe i ehwéhne.\n7 Néne iyahnabo anímáríno, Manikánka ahriahri arutaboiri aní míéh púaq wensabé wensabé arutaboiratéhoro. Sirutaboiro kewé Manikáne animárí méra Maniká aiq tagaríáhwe. 8 Manikánka ahriahri arutaboiri aní míéh púara mó ke séhréh ariteyabe suwahrieh kegá Maniká íre tagaríáhwe.\n9 Ite oga mía míaigeheéna Manikánka webataq wenahni mah marákóípéq eqmarowe. Eqmaronsabe ite tagarionawe Maniká anotahtaq arutaboiraitéh ání míéhre. 10 Itega naho Manikánsabe íre irutaboirowane. Téhwe wega itensabé arutaboiraitena itene ahbabáqsabe insahwé aitanieéna wenahni eqmarowe. Sísaga wene korahqtaté paiqmarankeheéna eqmarowe.\n11 Néne iyahnabo anímáríno, Manikánka itensabé anotah arútábóíraitéh púaq itega wensabé wensabé arutaboiratéhoro. 12 Itene iuranka Maniká íre tagarione. Íre tagéq itega wensabé wensabé arutaboironaraqmé we itereq mía míaire. Mía míaéna séhréh aitéhraq itega mó keyábé kawerue irutaboirúne.\n13 Ite tagarionawe Manikánka Wenawa iteba eqmaréh púaq Manikánseq itereq moráráq mía míaúne. 14 Mah kehiná kéhíná oga mía míaigeheéna Maniká Iteriboga wenahninká insahwé aitankeheéna eqmarowe. Minayabe tagéq teiune.\n15 Sísa aiq pútaq Manikáne ahninkáwá wíre atéh ánímé wereq Manikánseq moráráq mía míaóye. 16 Aiq pútare ateq ite tagarionawe Manikánka itensabé anotahtaq arutaboiraitéhre. Itensabé arutaboiraitéhnsábé mó keyábé irutaboirúne.\nManikánka arutaboiré sansa áhwárehre. Áhwárehraq mó keyabé irutaboirúnaraq ite Manikánseq mía míaunana we itereq mía míaire. 17 Maniká arutaboiri aní mía míainserah ite mah marákóípéq mé tanahráq mó keyábé anotahtaq irutaboiraritone. Minayabe wega ehweh aitahna tanáhráqsábé íre áhreúne. 18 Arutaboiri anínká íre áhreire. Arutaboiré sansanká áhreé sansa kaqsuahráhire. Ahbabáq aninká, Kamah aníneho éna áhre aruqaruréna arutaboiri aní íre míahrahire.\n19 Manikánka itensabé téh arutaboiraito púaq itega amahnága mó keyábé irutaboirúne. 20 Manikánsabe nirutaboiruge i anínká mó Sísa tagaríéh ánínsábé awahriehre éna anetaníbo íwíáhime wega péhe íwíáhire. Wega Sísa tagaríéh ání tagéna Maniká íre tagehre. Minayabe wega tageh anínsábé awahrieh puana Manikánsabe íre arutaboiratéhre. Sísaga sehgíóro ú ehwehnká mahraréna,\nManikánsabe arutaboiratéh ánínká íné tagaríáh kéreq moq arutaboiraritahro uraire.\n21 (Sóni 13.34)


Mósíʼiinééʼí dadootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nMósíʼiinééʼí dadootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ailuroedus" deiłníigo deiyózhí. Mósíʼiinééʼí dadootłʼizhígíí éí neeznáá ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 8–12di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél éí łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łigai.\nMósíʼiinééʼí dadootłʼizhígíí éí hashkʼaan dijéʼé dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Jáád neishoodíchilí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nJáád neishoodíchilí diłhiłígíí\nJáád neishoodíchilí diłhiłígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ceraphronoidea" deiłníigo deiyózhí. Díí tsísʼná éí nahasdzáán bikáaʼgi 800 ałʼąą ádaatʼé.\nJáád neishoodíchilí diłhiłígíí éí 0.5–2.8 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Jáádtsʼósí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah jáádtsʼósí\nJáádtsʼósí bikʼos halchíʼígíí\nJáádtsʼósí bitʼaʼ łizhinígíí\nJáádtsʼósí binághah dzígaaígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ jáádtsʼósí\nJáádtsʼósí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Recurvirostridae" deiłníigo deiyózhi.\nDíí tsídii éí 12–18di asdzoh[?] ádaníłtso, 4–15 oz ádaníłdáás; bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ łeh, áádóó éí bidaaʼ nineez (łaʼ éí bidaaʼ shiyish).\nJáádtsʼósí éí chʼosh deildeełgo naakai.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałchilí dijoolígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałchilí dijoolígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bryophryne bustamantei" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dijool; bitéél éí łibáago halkizh; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼałchilí dijoolígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Atʼąątah chʼałchilí dah daalchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah chʼałchilí dah daalchíʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Raorchestes griet" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo dah daalchíiʼ łeh; bitéél éí halbá; bílalátah éí daditą́; binááʼ éí ntsaa.\nAtʼąątah chʼałchilí dah daalchíʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tsídiidlohí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nTsídiidlohí bitéél noodǫ́zígíí\nTsídiidlohí bitʼaʼ dootłʼizhígíí\nTsídiidlohí bitsiiʼ dinilbáhígíí\nTsídiidlohí bitʼaʼ naashchʼąąʼígíí\nTsídiidlohí bitseeʼ łichíʼígíí\nTsídiidlohí bitʼaʼ łichíʼígíí\nTsídiidlohí bizééʼ halzhinígíí\nTsídiidlohí bitłʼaaʼ halchíʼígíí\nTsídiidlohí bikʼiiz halchíʼígíí\nTʼánoodǫ́ǫ́z bitseeʼ dibéłchíʼígíí\nTʼánoodǫ́ǫ́z binákʼee łigaaígíí\nTʼánoodǫ́ǫ́z bizééʼ halbáhígíí\nTʼánoodǫ́ǫ́z bitseeʼ łichíʼígíí\nTʼánoodǫ́ǫ́z binághah halchíʼígíí\nChʼizhaazhii bitsiiʼ łizhinígíí\nChʼizhaazhii binákʼee łigaaígíí\nChʼizhaazhii bitseeʼ nineezígíí\n(→ Tsídiidlohí íiyisígíí)\nChéchʼiltah tsídii naashchʼąąʼígíí\nTsídiidlohí dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leiothrichidae" deiłníigo deiyózhí. Tsídiidlohí dóó bikʼéí éí 135 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 5–12di asdzoh[?] ádaníłtso łeh; bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo łibáa łeh.\nTsídiidlohí dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí deilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nChʼizhaazhiitsoh bitéél łikizhígíí


Den Haag is sóóóóóóóóóóóó veranderd… | chmkoome's blog\nDit bericht werd geplaatst in Events en getagged met Electriciteitscentrale, Haagse stadspartij, Joris Wijsmüller, Philip Akkerman, Volkspaleis. Maak dit favoriet permalink.\nTekenen in Den Haag →\nEen gedachte over “Den Haag is sóóóóóóóóóóóó veranderd…”\nPingback: Eindlijst 2013 chmkoome’s blog | chmkoome's blog


Tónteel tsídiitsoh bidaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídiitsoh bidaaʼ łitsooígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyah bibąąhgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoebastria irrorata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 31–35di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bikʼos dóó bitsiiʼ éí łigai; bidaaʼ éí łitso; binááʼ éí diłhił.\nTónteel tsídiitsoh bidaaʼ łitsooígíí éí łóóʼ deilghał dóó chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł.


Tsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí łitsooígíí\nTsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Celeus flavus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diniltso.\nTsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí łitsooígíí éí chʼosh (wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) deildeeł; tsin dóó chʼil bijééh dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí bináyaah dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí bináyaah dibéłchíʼígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí bináyaah dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sturnia philippensis" (éí doodaiiʼ "Agropsar philippensis") deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin; bitsiiʼ éí łigai; bináyaah éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łizhin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagiiłbáí bináyaah dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Naalnoodí dichʼízhí bizééʼ dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaalnoodí dichʼízhí bizééʼ dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus horridus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalnoodí dichʼízhí éí 9–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí yágo dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaalnoodí dichʼízhí bizééʼ dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Jááłánii yildeełí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nJááłánii yildeełí łibáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mąʼiiyilwooʼí dóó bikʼéí Jááłánii deildeełí\nJááłánii yildeełí łibáhígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aparallactus capensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí diniltso.\nJááłánii yildeełí łibáhígíí éí jááłánii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.\nDíí naaltsoos 14 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pangshura" deiłníigo deiyózhí. Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chʼééh digháhii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.


Tłı̨chǫ Yatıì Primary Dictionary\nRead the Tłı̨chǫ Yatıì Primary Dictionary here!\nIllustrated dictionary, each word is used in a meaningful examples. publication of Tłı̨chǫ Community Services Agency


Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ bííwiiʼii - Wikiibíídiiya\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ bííwiiʼii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Contopus punensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bizééʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ bííwiiʼii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ nahashǫ́ʼii naagháhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naagháhígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Otocryptis wiegmanni" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naagháhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼil binááʼ yildeełí łibá dóó dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil binááʼ yildeełí łibá dóó dibéłchíʼígíí\nChʼil binááʼ yildeełí łibá dóó dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sporophila hypochroma" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí diłhił dóó ntsaa. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.\nChʼil binááʼ yildeełí łibá dóó dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Act 19 | `AWB | STEP | Ápóro Kórína marákórápéq míotaq Poraga sáwéhrapeq kótaikéna Épésa suwahpeq tuwara táhmaro Sísa tagaríáh ké míówe.\nPoraga Manikáne Awansabé Épésa ke teriu ehwehne.\n1 Ápóro Kórína marákórápéq míotaq Poraga sáwéhrapeq kótaikéna Épésa suwahpeq tuwara táhmaro Sísa tagaríáh ké míówe. 2 Míówana Poraga sensabé, Itega Sísansabé aiq pútare atárótaq Manikáne Awanka itene irupipeq aiq tutairo ue kasenúwe. Kasenúwara sega wensabé, Ahqáho. Manikáne Awa éhweh íre írátáúne uwana 3 Poraga sensabé, Aneq waní meroo ue kasenúwe. Kasenúwara sega wensabé, Sóniga wání meríátáinserah mó kegá mina tahnsa wání meraune uwe.\n4 Uwana Poraga sensabé, Sene ahbabáq sansa sutonsabé Sóniga wání meríátáire. Meriena mahraréna, Inehe sína anínsábé aiq pútare atáhro. Wenáwíq Sísae uraire úwe. Sóniga irarú ehweh Poraga teriuwe. 5 Teriuwara írówana itene Wahnah Sísa áwírue wání náriuwe.\n6 Poraga sensinetaba wene ayahnkaratáté táhtorotaq Manikáne Awanka sene sirupipeq tuwara sega kambare ehwéh iraréra Manikáne Awanka iwíáh arito ehweh iraruwe. 7 Mirau kewé airápété téhranítée.\n8 Poraga Asiu kené momiwí nahtápéq kibekéna Manikánka wahnah wahnahnirabeqte éhwéh págegeue teriuwe. Teriuwara Asiu kegá wene ehwehnsabé áhntetaq kasenéra iwíáhuwe. Iwíáhuwana apahtáró íótáq miraúwara 9 táhmaro író kega wene ehwehnsabé íre aiq pútare atera saiyouwe.\nSaiyoéra momiwíurabeq Sísane sánsánsábé íre kaweq ehwéh atówana Poraga se suena Sísansabé aiq pútare atáh ké meriqmena pokúwe. Sigarurapéqté wáhnáh ání wenáwíq Tíránásae. Poraga Sísansabé aiq pútare atáh ké meriqmena Tíránásane sigaru nahpípéq mó wehekáh mó wehekáhnue síwáhnoréna ehwehnúwe. 10 Poraga téhtaré ópéq mi sigárúráq síwáhnorúwara moke Esia marákórápéqté Asiu kereq Káríki kereqka Manikáne ehweh írówe.\nOwainawa íre kaqsuahráhu ehwéhne.\n11 Manikánka págegeue séhréh atowana Poraga anotah otáq sánsámárí miraúwe. 12 Minayabe mó kegá Poraga táhtoro ambántámárí meyówe. Mi ambántámárí awahre kebá móríúwara sene suwahre kaweragúwara owainawamarínká se suera pokuwe.\n13 Táhmaro Asiu ahgórá kéwé nahnso suwahpeqtaq kégaeyaq tuegaeyaréu anímárí méra owainawa kaqsuq kaqsurowe. Mi kegá itene Wahnah Sísa áwírue owainawamarí kaqsuanéhe íwíáhéra Poraga kaqsuonserah itega moq kaqsuanéhe íwíáhuwe. Minayabe sega mahraréra, Owainawano, Poraga teri terini aní, Sísa áwírue wehukení auwe pokúno teawune uwe. 14 Abapete téhtaré Asiu anímárínká owainawamarínsábé mina tahnsa éhwéhnuwe.\nManikáne ehweh mibeq mahbeq arítéh ání wenáwíq Síkéba sibowá míowe. Wene anahwaréhga mó wehékáh mi ehwéhnuwana 15 owainawanka sensabé, Sísa aiq tagaríóge. Pora moq aiq tagaríóge. Itewe inseréhbo úwe. 16 Úwana owainawa wene arupipeq mío anínká seba ahkuagéna sene korósi moke subansuena subiqmaq subiqmarúwara korahq tabagu tabaguúwara se pehrákora méra nahupeq suera máhpeq pehbeheráhnue pokuwe.\n17 Asiu kereq Káríki kereq peh moke Épésa suwahpeqte kéreqka mi ehwéh irera áhtenuwe. Minayabe mi kegá itene Wahnah Sísa áwíq pankerera iwíáh íwíáh atowe. 18 Mi tanáhráq áhnte Sísa tagaríáh kégá sure sene ahbabáq sansa pahsuqme teríúwe. 19 Ahgora tagaríó kega sene ahbabáq pukúwárí mewera ómi wehukega tagaríótaq ira paríówe. Sega mi irá paríó pukúwárí árahue kehramo éra sáhnsáhúwe. Sáhnsahera, Peh íregáritaq 50 táhúséni (50,000) moné tahnsa púkúwárí ira parione íwíáhuwe. 20 Púku ira parearónsabe Manikáne ehwehnka áhnte kene sirupipeq pówara sega págege anímárí úkéra wene ehweh mitaq teri mahtaq terinuwana mi ehwéhnká abae agúwe.\nÉpésa kegá Pora ehweho ehwéhne.\n21 Anehe Poraga iwíáhéna, Másérónía marákórápéqkákáq Ákáía marákórápéqkákáq pokinie. Mibeq Sísa tagaríáh ké koragéna sótaikue Sarúsarama suwahpeq pokinie. Mibeq Sísa tagaríáh ké koragéna sótaikue Aroma suwahpeq pokinie íwíáhúwe. 22 We kéróya aníté Tímótireq Érásátireq míóye. Poraga mi aníté Másérónía marákórápéq eqmaq suena we Esia marákórápéq pehgáriq tanáhráq míowe.\n23 Mi tanáhráq áhnte kegá Sísansabé aiq pútare atónsabe mó kegá áhnte abíáhnsánéra ehwehuwe. 24 Wehukení wenáwíq Témítíúsie. Wene arambehriwe káhpah tahnsa náneqtaté pehgáriq píkísah tahnsá náneq mira aruqarurúwe. Mi ke suwahpeqte kéné péhepehe maníká wenáwíq Átémísie. Témítíúsireq mó kereqka Átémísine píkísah tahnsá náneq miraera paiqme áhnte moné meyówe.\n25 Témítíúsiga moke mi arámbéhrí mirau ke momiwí aritowe. Wega sensabé, Itega maniká tahnsa náneq miraonsabé áhnte moné meweúne. 26 Itega Porane sansá aiq tagarawéq wene ehweh aiq írátíáhwe. Wehukega mirao naneq íre aiq pútaq Manikáne tei teinire. Minayabe áhnte kegá itega mirao naneqsabé anetaníbo íwíáhowe. Íre peh morá Épésa suwahpeqte kégá áhnte Esia marákórápéqté kéreqka moq mira íwíáhuwe. 27 Minayabe anotah íre kawerire. Itene arambehri íre kaweragíneho. Mó kegá itene maniká Átémísine nahnsabe, Peh abehq náneq nahne íwíáhiyeho. Esia marákórápéqté kéreq mah kehiná kéhínánseqka amahnága Átémísinsabé, Ano iní míáhne éra iwíáh íwíáh atáhwe. Poraga wene ehweh síwáhnorinsabé mó kegá Átémísinsabé íre iwíáh íwíáh atera peh anetaníbo íwíáhiyeho úwe.\n28 Úwara moke arambehriu kega mi ehwéh írótaq anotah abíáhnsánéra ehwehnabauwe. Ehwehnabaéra, Átémísiwe Épésa suwahpeqte kéné maniká anotah iníne uwe. 29 Minayabe mi kegá anotahtaq ehwehnéra kéyéuwe. Téhraníté Másérónía marákórápéqté áníté sensíwíq Káíúsireq Árísátákirere. Poraga ahpeq nogutaq sega we kéróye. Kéyéu kegá mi aníté táhtoqme koti matábúrápéq abariuera mórítówe.\n30 Poraga, Íné wehuke momiwíorabeq pokinie úwara Sísa tagaríáh kégá ahqáho atówe. 31 Táhmaro Esia marákórápéqté wáhnáh kégá Porane iyahnabo anímárí míówe. Sega mó anínsábé, Pora ehweh koreawo. Mahraue koreawe, Wehuke momiwíorabeq pokínehboq mitaq míahno ato éra eqmarówana koreawuwe.\n32 Momiwíurabeqte kégá áhnte ehwéhnéra íre peh morá íwíáhuwe. Mó kegá mó ehwéhnuwara mó kegá mó ehwéhnuwe. Áhnte kegá iwíáhéra, Aneqsabé momiwíuno uwe.\n33 Wehukení wenáwíq Árékásántae. Asiu kegá we pagunera, Irigue ehweh terio uwana wega ehwéh terinieéna ayahnka saiqnówe. 34 Saiqnówara sega we tagéra, We Asiu aní míre éra ehwehnabauwe. Sega íre wahto tanáhráq téhtaré áhwáh moráráq ehwehnue mahraréra, Átémísi ite Épésa suwahpeqte kéné maniká anotah iní míre uwe.\n35 Mibeqté kúsíkúsíqká momiwíurabeqte kéyábé ehweh saiqnaruowe. Saiqnaritena sensabé, Épésa suwahpeqte wého, áraho? Írátíáhro. Itene anotah maníká Átémísie. Itewe Épésa suwahpeqte kégá wensabé iwíáh íwíáh atona nahtápéq wahnah wahnahnúne. Wene íópeqté ébáh tahnsa píkísáh wahnah wahnahnúne. Minayabe ómi kehinánká aiq tagaríáh mino. 36 Mó kegá péhenóne íre irarerahowe. Minayabe ahbabáriyehboq tabasíwe míáhro. 37 Itega abariue mórítáh ánítégá Átémísiwe íre ahbabáratehye. Sega wensabé íre abehq éhwéh atehye.\n38 Témítíúsireq wene arambehrio kereqka ehweh kahnaraq sega koti orabeq koreriuwara mitaq kamahni kegá ehweh aritagéhe. 39 Itega mó ehwéh kahnaraq wahba kégá koti orabeq koreríéro. Sega iwíáhue teigéhe. 40 Anotah wahnáh kégá itensabé, Ibora aneqsabé tobeho kasenirataq itega aneq ehwéh terianéhnkono? Írakaumo. Ite ehweh íre kéhre. 41 Minayabe pehwehrue pokéwáhro éna kúsíkúsiqka se kaqsuowe.


Níyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí bitʼaʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí bitʼaʼ łizhinígíí\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí bitʼaʼ łizhin éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pterodroma nigripennis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee dóó bitʼaʼ éí łizhin; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí bitʼaʼ łizhinígíí éí łóóʼ yázhí deilghał.


Hodíłchʼiltah naʼashjéʼii - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah naʼashjéʼii éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diguetidae" deiłníigo deiyózhí. Hodíłchʼiltah naʼashjéʼii éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dhólǫ́; adóó éí 15 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso; adóó éí łibá dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ. Bijáád éí nineez; binááʼ éí hastą́ą́. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Magí dóó Magí Ndahalinígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ magíchilí binááʼtsohígíí\nMagíchilí binááʼtsohí dibéłchíʼígíí\nHodíłchʼiltah magíchilí binááʼtsohígíí\nMagíchilí binááʼtsohí łibáhígíí\nDziłtah magíchilí binááʼtsohígíí\nMagíchilí binááʼtsohí yishtłizhígíí\nMagíchilí binááʼtsohí dinilzhinígíí\n(→ Shádiʼááhdę́ę́ʼ magí)\n(→ Magí bigaanézí)\n(→ Tó wónaanídę́ę́ʼ magí)\n(→ Magí Ndahalinígíí)\nMagí dóó Magí Ndahalinígíí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózí dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Primates" deiłníigo deiyózhí. Magí éí nahasdzáán bikááʼgóó 500 bilááh ánéelą́ąʼgo ałʼąą ádaatʼé.\nMagí éí tsinlátah dahináa łeh, áádóó éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozh łeh; łaʼ éí nihookááʼ naaldeeh ałdóʼ (magí doo ndaʼałkǫ́ǫʼ da ndi). Magítsoh éí 4–6 adéesʼeez[?] ádaníłtso, magí binááʼtsohígíí éí tʼóó tʼáá dikwíí asdzoh[?] ádaníłnééz.\nBílaʼashdlaʼii éí ałdóʼ "Primates"-jí atah daasdzoh.\nMagí bitseeʼ noodǫ́zígíí\nLast edited on 23 Atsá Biyáázh 2022, at 12:20


Béégashii - Wikiibíídiiya\nBéégashiiéí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hahóólįįdi jiní; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bos primigenius" (éí doodaiiʼ éí "Bos taurus") deiłníigo dayózhí.\nBéégashii yázhí Victoria, Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah


Mar 4 | `KZE | STEP | ókwaraꞋa Ísuma Káríri-nonkwaaunkon-awampaꞋa koména aaí kwésimatimuwasa sáwívarawai tóyo ésa kwená egwaaꞋá tamáyóntavena nompí-sípívímbá usámaaisena máyowana nompí-sípímá kwaaún-avovomayaaꞋa kwáyowasa minkwáásíyómbá nonkwaaúnkón-awampaꞋa máyówana\nMátíyu 13:1-23, Árúku 8:4-15\n1 ókwaraꞋa Ísuma Káríri-nonkwaaunkon-awampaꞋa koména aaí kwésimatimuwasa sáwívarawai tóyo ésa kwená egwaaꞋá tamáyóntavena nompí-sípívímbá usámaaisena máyowana nompí-sípímá kwaaún-avovomayaaꞋa kwáyowasa minkwáásíyómbá nonkwaaúnkón-awampaꞋa máyówana 2 óꞋon-oꞋon-aimba kwántámai simátimena séna 3 maísáaro. moóráwai ánáyumba maimaéna kígauvaꞋa kwégwena 4 máyuꞋmaraisana évakar-anayumba aampaꞋá kunkwáyáísana numaómá túkúnasukaiye. 5 évakar-anayumba óntankwaraꞋ-maravimba kunkwéna paákáꞋ-márávímbá póna avekáán-umai anón-isana 6 aaꞋá kaisaná ánúꞋa ayáátáákaꞋa íma kunkéna aáyánkaguraiye. 7 évakar-anayumba karaampimbá kunkwéna kárúraisana karaan-tantáákó araꞋnásúwáísana íma arambá iráiye. 8 évakar-anayumba kaweꞋ-márávímbá kunkwéna kárúrena anón-éna arambá imái sáwívar-aramba iyéna évakaꞋa usáyaaitayan-aramba íyáísana évakaꞋa umaimái-aramba iráiye. 9 kwéisaawai ísámai kaweꞋá oró Ísu siráiye.\n10 Ísu súwasa naaémba kwená kwayó-kwáásíyé évaka-kwaasiye mésa Ísuntavesa sésa minkwántámáí-áínkóná ááimba sinatá ísáano suwaná 11 Ísu séna Áánútu kwená kwaásimo kawááin-ainkona ááimba kwésimatimunda Áánútu keinárawaꞋa imáyáa tímísaꞋa kwéisaavo óꞋon-kwaasi kwántámai-aine suꞋmai kwésimatimumpo\nkwéisaambanivo íma ísámai kaweꞋá kwéowe.\nkwéawanaambanivo íma awánamai kaweꞋá kwéowe.\nisékai ÁánútunopaꞋa tewaná Áánútu miwítí\nmindáyaveꞋa kwántámai-aimba kwésimatimune Ísu siráiye.\n13 Ísu simátímatuwena séna maankwántámáí-áímbó simátimunda íma isáíyankakemba póꞋa óꞋon-oꞋon-kwantamai-aimbo sendá íma isánááowe. 14 mináínkóná ááimba súnda ísáaro. moóráwaimo ánáyumbo tuꞋmáráinten-umai Áánútun-aai simátímísana 15 évakar-anayumbo aampaꞋó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai ísáawana Sáátáánigo téna tirumpinkémbá maimái úwoivaꞋa kwétiyuwaiye. 16 évakar-anayumbo óntankwaraꞋ-maravimba kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa avekáán-umai Áánútun-aai isésa aamoí ombánivo 17 íma tirumpimbá tátoꞋmai kaweꞋá owasá Áánútun-aaiyavai umbai-yántááríꞋa umátinkaantavai Áánútun-aai ivátukaawe. 18 évakar-anayumbo karaampimbó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai ísáámbanivo 19 marapár-úmbáí-yántáátáváí imáyáa úmae naaésa óísan-imayaa úmae kwénaaesa óꞋon-oꞋon-tantaaꞋa mayánáe kwésimae naaésa mirán-ímáyááó Áánútun-aai káátasuwaisasa íma Áánútuna mayáí kwémayaawe. 20 évakar-anayumbo kaweꞋ-márávímbó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai isésa tirumpimbá tátoꞋmai kaweꞋá ésa asiramái mésa Áánútuna mayáí kwémaesa kwétuwaꞋnaa-owasa évakarawai usáyaaitamai-mayai kwémaesa kwétuwaꞋnaa-owe Ísu siráiye.\n21 Ísu simásuwena séna oómbó kúraꞋmaraamba íma aúpáꞋá marésa íma aasípáa-amendaampaꞋa marésa avoraꞋá mósá kwémaraawe. 22 mirámó onten-umái aúpáꞋó kwáyáin-tantaaꞋa amápaꞋa avoraꞋá paárínasa awánanaaowe. túnkaipaꞋa kwáyáin-tantaaꞋa avoraꞋá paárínasa awánanaaowe. 23 kwéisaawai ísámai kaweꞋá oró. 24 tíménten-umai Áánútu miráumai tiména moórágwaraꞋa timíníye. mindáyaveꞋa ísáan-aimba imáyáa umái kaweꞋá oró. 25 Áánútun-aaimo ísámaimo kaweꞋó kwéowai Áánútu túwaaꞋnaa ínasa moórá-ainkwaraꞋa isánááowe. Áánútun-aaimo ímo ísámaimo kaweꞋó kwéowai tirumpinkémbá maimayáínana íma kwéniye. mindáyaveꞋa ísáan-aimba imáyáa umái kaweꞋá oró Ísu siráiye.\nánáyumba tukáisana arambá iyáin-kwasai.\n26 Ísu simátimena séna Áánútu kwená kwaásimo kwégawaain-aimba maarán-áímbán-iye. moóráwai ánáyumba tuꞋmaréna 27 íma áwaꞋnaa ena kwaéna iraréna kwéisana ánáyumba kweyááríkaꞋa kwéanon-iye. 28 maragómá ánáyunkomba áwaꞋnaa isaná áruma kwíkéna anón-umai arambá iréna 29 ávuma kaisaná ákáꞋnanaaon-kanaa tisasá ákáꞋmai kwénaawe Ísu siráiye.\nMátíyu 13:31-35, Árúku 13:18-19\n30 Ísu séna Áánútu kwená kwaásimo kwégawaaimba nóinkara kwégawaaiyompo maarán-áímbá simátíménaꞋa isánááowe. 31 Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba maarámán-iye. sáwíyan-taeranko áwíꞋa másátati mintáígó arambá ímo aneꞋó awánaraan-taeramba maravímbá uꞋmakáawana mimpínkémbá kwíkéna 32 anón-taima anón-éna amaimá anón-amaima móivarena kóyáwé uráisana numaómá mimpímpáꞋá ánáamba úmarena kwémaiye Ísu siráiye.\n33 Ísu kwaásiyomba aaí simátimenae sénamo úmba íma avoraꞋá siráivo kwántámai-aine suꞋmai simátimuwasa taaímbai súntemba móisaiyuwowana mináyáírákémbá simátimuwasa móisowana miráumai simátimena ánivo kwená kwayó-kwáásí kwesé máyonkaꞋa mináínkóná ááimba simátímaꞋmae iráiye.\nMátíyu 8:23-27, Árúku 8:22-25\n35 mitáwai enónkaꞋa Ísu kwená kwaásiyavena séna nonkwaaúnkóná menávápátá kónáe súwasa 36 óꞋon-kwaasi tiyuwésa Ísumba áíꞋmaesa nompí-sípívímbá usáatesa kuwasá évakaꞋ-nompi-sipigwaraꞋa kumbá 37 Ísu misípígó ayááíváꞋá aún-kwaigurówana anón-unda torówana nonkó tuvántááva éna nompí-sípívímbá ógwitowasa kunávekunavo sésa inkaisésa Ísumba koaúsesa sésa anóndakoo kesí imáyáa íma inatá puwúnavaiya súwaꞋnaa uwo suwaná 39 usásinena asiramái séna úndáonte nonkóntéyavena maiváyáakaiyo súwasarai úndáoe nonkóe maiváyóyana nonkómá kararépaguwana 40 Ísu simátimena séna nóintavaiya kwéinkaiseo. kentávéꞋa nóra séra íma kesí imáyáa onkákémbá kwéseo súwana 41 tááꞋa kówasa keáímbá sésa nóran-kwaasiya énawa úndáoe nonkóe kwenáái kwéisaiyo sésa tiyáámba uvakésa táátavesa ésa siráawe.


\n\nKészült: 2013. márc. 11. 10:57


Bolbolii yishtłizhgo diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nBolbolii yishtłizhgo diniltsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pycnonotus conradi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diniltso; bidaaʼ éí diłhił.\nBolbolii yishtłizhgo diniltsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii - Wikiibíídiiya\nNaalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Táłkáaʼgi Tsídii Naalʼeełí Naalʼeełí táłtłʼááh ńdaalnoʼígíí\nNaalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Netta peposaca" deiłníigo dayózhí.\nNaalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.\nDíí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił dóó łibá; bidaaʼ éí dinilchííʼ. Bitsʼíís éí 1.7–2 adéesʼeez[?] áníłtso, 2–3 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí dinilbá dóó dibéłchíʼí.\nNaalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.\nNaalʼeełí bikéshgaan hólóní · Naalʼeełí binákʼee halchíʼígíí · Naalʼeełíchilí · Naalʼeełí yistłʼinígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí ánínígíí · Haltsooítah naalʼeełí ánínígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí ánínígíí · Naakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí ánínígíí · Naalʼeełí áníní bibid halzhinígíí · Naalʼeełí áníní bítááʼ łigaaígíí · Naalʼeełí áníní dibéłchíʼígíí · Naalʼeełí áníní łikizhígíí\nNaalʼeełí binághah łigaaígíí\nNaalʼeełí Táłtłʼááh Ńdaalnoʼígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí binááʼ łigaaígíí · Naalʼeełí bidaaʼ dinilchíiʼii · Naalʼeełí binááʼ łigaaígíí · Naalʼeełí bitsiiʼ halchíiʼii · Naalʼeełí diłhiłígíí · Naalʼeełí łikizhígíí · Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí bidaaʼ dootłʼizhígíí · Naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼí yázhí · Naalʼeełíłtsooí · Náátsʼózídę́ę́ʼ naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí táłtłʼááh nálnoʼígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ naalʼeełí bitsiiʼ halchíiʼii\n[Chį́į́shłigaii dóó Naalʼeełítsoh] · [Táłkááʼ naalʼeełí]\nZééjíjinii · Zéézhinii bitsiiʼ łigaaígíí · Zéézhinii bitsiiʼ łizhinígíí\nNaalʼeełítsoh yił aheełtʼéhii łizhin dóó łigaaígíí


Tséyooʼáałii - Wikiibíídiiya\nTséyooʼáałii éí chéłchaaʼ dah yikahjiʼ atah daasdzoh, áádóó nahasdzáán bikáaʼgo 40,000 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą átʼé. Tséyooʼáałii éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Curculionidae" deiłníigo deiyózhí.\nTséyooʼáałii éí bíchį́į́h nineez; łizhin dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí dadisxǫs ałdóʼ.


Tó tłʼiish ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó tłʼiish ntsaaígíí\nTó tłʼiish ntsaaígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nerodia floridana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 3–6di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo yistłʼin.\nTó tłʼiish ntsaaígíí éí łóóʼ dóó chʼał yilghał; tooh chʼoshtsoh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsintah chį́į́shnézí biwooʼ daalgaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah chį́į́shnézí biwooʼ daalgaaígíí\nTsintah chį́į́shnézí biwooʼ daalgaaígíí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crocidura sapaensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chį́į́shnézí éí 1–4di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; binááʼ dóó bijaaʼ éí áłtsʼíísí.\nTsintah chį́į́shnézí biwooʼ daalgaaígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chį́į́shnézí - Wikiibíídiiya\n(→ Chį́į́shnézí biwooʼ daalgaaígíí)\nNáhookǫsdę́ę́ʼ chį́į́shnézí tseechʼį́dígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí tseechʼį́dígíí\nHalgai Hóteeldę́ę́ʼ chį́į́shnézí tseechʼį́dígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chį́į́shnézí jaachʼį́dígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chį́į́shnézí jaachʼį́dígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh chį́į́shnézí\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh chį́į́shnézí\n(→ Chį́į́shnézí bitseeʼ nineezígíí)\nChį́į́shnézí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi anééhląąʼ 376 ałʼąą átʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Soricidae" deiłníigo dayózhí.\nAzhą́ díí naaldlooshii yázhí naʼastsʼǫǫsí ndahalin ndi, doo naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dah yikahjí atah daasdzoh da. Chį́į́shnézí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah — ńléidi éí ádaadin.\nChį́į́shnézí éí nihookááʼ dóó tsintahgi naakai łeh; łaʼ éí niʼtátʼah dóó tsinlátahgi ndaaldeeh ałdóʼ.\nDíí naaldlooshii éí łibá dóó łizhingo ndaashchʼąąʼ, áádóó éí bíchį́į́h nineez. Łaʼ éí biteeldę́ę́ʼ daalgai. Bitsʼíís éí 3–6di asdzoh[?] áníłnééz (łaʼ éí tʼóó 1di asdzoh[?] áníłtso).\nChį́į́shnézí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeełgo naakai.


on this page: headlines, apps\nSettlement talks under way in ACLU's lawsuit over Navajo voting access - fox13now.com Yesterday Smithsonian commissions Chandler Navajo designer - AZCentral.com Friday Navajo justice to file lawsuit challenging meeting payments - Las Cruces Sun-News Friday Navajo finishes season with wins - Altus Times Friday Officials: Arizona water users better off without Navajo Generating Station coal plant - AZCentral.com Thursday My Turn: What I learned about Navajo housing from playing 'Rez Ball' - AZCentral.com Thursday Letter: Here's an idea: Navajo wind power - AZCentral.com Feb 15, 2017 Millions missing, misspent or unused to build Navajo housing | KOB ... - KOB.com Feb 14, 2017 In the Navajo Nation - Harvard Gazette Feb 14, 2017 Troubled Navajo housing agency's board to be replaced following ... - AZCentral.com Feb 13, 2017 B&Bs\n#DinéBizaad Tweets #NavajoUSA\nhane' baa náhwíínílne’ígíí\nAhxéhee’ baa náhwíínílne’ígíí.\nNavajo Nation Museum and Coffeehouse\n(928) 871-7941 or www.navajonationmuseum.org\nHai : winter Hai náhásdlį́į’. : Winter solstice\nHózhóogo naasháa doo Shitsijí' hózhóogo naasháa doo Shikéédéé hózhóogo naasháa doo Shideigi hózhóogo naasháa doo T'áá altso shinaagóó hózhóogo naasháa doo Hózhó náhásdlíí' Hózhó náhásdlíí' Hózhó náhásdlíí' Hózhó náhásdlíí' In beauty I walk With beauty before me I walk With beauty behind me I walk With beauty above me I walk With beauty around me I walk It has become beauty again It has become beauty again It has become beauty again It has become beauty again Flickr\nTsé Bita’a’í or Winged Rock. Highest elevation 2,187.5 meters (7,177 feet) 36°41′15″N 108°50′11″W. Yei Be Chais\nBlack, which associated with north, also symbolizes Dibé Ntsaa (Hesperus Peak), in what is now southwestern Colorado.White, which represents east, is connected to Sis Naajiní (Blanca Peak), in what is now south-central Colorado.Blue, is connected with south and Tsoodzil (Mount Taylor), northeast of Grants, New Mexico.Yellow, is associated with west and Dook’o’oosliid (the San Francisco Peaks), near Flagstaff, Arizona


Dànì Kèhoį̀wo 8 DOGNT - Hanìkò Nǫ̀htsı̨ Noah k'èdì, - Bible Search\nDànì Kèhoį̀wo 7 Dànì Kèhoį̀wo 9\nDànì Kèhoį̀wo 8\nDèè whegǫǫ̀ ajà\n1Hanìkò Nǫ̀htsı̨ Noah k'èdì, eyıts'ǫ tıts'aàdìı whatsǫǫ̀ edeedaa, tıts'aàdìı wek'èhodìı, hazǫǫ̀ wexè elàcho yìı geèhkw'ee sìı gok'èdì, eyıts'ǫ dèè k'e nawhets'ıì ayį̀į̀là t'à dèè k'e tı ı̨zhıì ajà. 2Dèè goyìı gots'ǫ tı xàewì-le agòjà eyıts'ǫ chǫh at'ı̨-le agòjà. 3K'èdaà dèè k'e tı whìle agodaade t'à, ı̨łèakw'eènǫ-daats'ǫ̀-sı̨laènǫ (150) dzęę̀ tł'axǫǫ̀ tı ı̨zhıì ajà. 4Łǫ̀hdı̨ sa xèhǫǫ̀wo gots'ǫ hoònǫ-daats'ǫ̀-łǫ̀hdı̨ dzęę̀ k'e elàcho shìh nechàa Adarat gòyeh weka dawhetǫǫ̀ ajà. 5Łǫǫ̀tǫ sa k'ehǫǫwo gots'ǫ̀ tı ı̨zhıì at'ı̨. Hoònǫ sa xèhoòwo ekò shìhdeè gòlaa weka xègoèht'į̀ agòjà.\n6Dı̨ènǫ dzęę̀ tł'axǫǫ̀ Noah elàcho yìı ejak'è gòhtsı̨ı̨ sìı enìxàyaachì 7gà tatsǫ̀ xàèht'oò ayį̀į̀là. Dèè k'e tı hazǫǫ̀ whìle agòjà gots'ǫ̀ elàcho ts'ǫ eht'òìt'a. 8Eyı tł'axǫǫ̀ asį̀į̀ dèè k'e tı whìle ajàa lì nıwǫ t'à k'àba lanıı xàèht'oò ayį̀į̀là. 9Hanìkò ı̨łaà dèè k'e tı łǫ t'à k'àba t'asìı k'e nàwo ha wegha gǫ̀hłı̨-le t'à elàcho ts'ǫ̀ naèht'o. Noah yets'ǫ̀ dadıìtso gà elàcho yìı nayaachì. 10Noah łǫ̀hdı̨ dzęę̀ ts'ǫ̀ naèhɂı̨ tł'axǫǫ̀ k'achı̨ k'àba xàèht'oò ayį̀į̀là. 11Xèhts'ǫ̀ k'àba yets'ǫ̀ nǫ̀ǫt'o ekò ts'ı “olıve” wìyeh wets'ǫ ı̨t'ǫ̀ą xàyı̨ı̨hdlaa sìı weèdà yìchı̨ı̨ɂa nǫǫ̀! Eyı weghàà Noah dèè k'e tı whìle agòjà yek'èhoèhzà. 12K'achı̨ łǫ̀hdı̨ dzęę̀ ts'ǫ̀ naèhɂı̨ tł'axǫǫ̀ k'achı̨ k'àba xàèht'oò ayį̀į̀là, hanìkò dıì t'à k'àba yets'ǫ̀ nǫ̀ǫt'o-le.\n13Noah ek'ètaekw'eènǫ-daats'ǫ̀-ı̨łè (601) weghoò ekò, eyı xo xèhǫǫ̀wo gots'ǫ ı̨łè sa eyıts'ǫ ı̨łè dzęę̀ k'e dèè k'e tı whìle agòjà. Noah elàcho weka dahtèwhelaa sìı ı̨ɂǫ̀ǫ̀ ayį̀į̀là. Dèè k'e k'eet'į̀, dèè goka whegǫǫ̀ agòjà nǫǫ̀ yaɂı̨. 14Nàke sa xèhǫǫ̀wo gots'ǫ naènǫ-daats'ǫ̀-łǫ̀hdı̨ (27) dzęę̀ k'e dèè hǫt'ıì whegǫǫ̀ ajà.\n15Eyıt'à Nǫ̀htsı̨ Noah ts'ǫ̀ hadı, 16“Nı̨, nets'èkeè eyıts'ǫ neza, gıts'èkeè xè, elàcho yìı gots'ǫ xàahdè. 17Tıts'aàdìı hazǫǫ̀ xàɂaa nexè geedaa sìı, yat'a k'edèe, tıts'aàdìı hazǫǫ̀, dèè k'e k'eɂàa gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı hazǫǫ̀ xàgı̨ı̨wa, dıı nèk'e gıza yàgǫ̀hłı̨ı̨ xè gı̨ı̨tłǫǫ̀ agede ha t'à,” Nǫ̀htsı̨ Noah èhdı.\n18Eyıt'à Noah edeza, edets'èkeè eyıts'ǫ weza gıts'èkeè xè elàcho yìı gots'ǫ xàgı̨ı̨de. 19Tıts'aàdìı hazǫǫ̀, dèè k'e k'eɂàa eyıts'ǫ yat'a k'edèe hazǫǫ̀, ełets'ǫ gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı ełek'èdaà xàgeède.\n20Eyı tł'axǫǫ̀ Noah Nǫ̀htsı̨ ts'ǫ̀ t'asìı k'eehk'ǫ̀ gha kwe ełeka nèyı̨ı̨wa t'à kwe-ladà whehtsı̨. Tıts'aàdìı nezı̨ı̨ xàɂaa sìı eyıts'ǫ yat'a k'edèe nezı̨ı̨ xàɂaa sìı mǫ̀hdaa neyı̨į̀wa gà Nǫ̀htsı̨ ts'ǫ̀ yek'eehk'ǫ̀. 21Gots'ǫ̀ K'àowo t'asìı wets'ǫ̀ wek'eek'ǫ̀ǫ sìı wegha nezı̨ t'à edets'ǫ̀ hadı, “Dǫ negechà-lea gots'ǫ t'aats'ǫǫ̀ ededzeè t'à hołı̨ı̨ nàowoò zǫ danıgedè kò, k'achı̨ wı̨ı̨zìı dèè k'e hanì hoìla agohłe ha nıìle. Eyıts'ǫ k'achı̨ wı̨ı̨zìı t'asìı hazǫǫ̀ edaa sìı gıdıhohtsı̨ ha nıìle.\n22“Dıı dèè gòɂǫ gots'ǫ̀ dèè k'e t'asìı dehshe ha, eyıts'ǫ t'asìı dehshee sìı dǫ nàgehtsį̀ ha, edzaa eyıts'ǫ edıı sìı t'aats'ǫǫ̀ hagot'ı̨ ha, ı̨mbè eyıts'ǫ xok'e agot'ı̨ ha, eyıts'ǫ t'aats'ǫǫ̀ dzę eyıts'ǫ to agot'ı̨ ha,” Nǫ̀htsı̨ edets'ǫ̀ hadı.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłgo dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłgo dibéłchíʼígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłgo dibéłchíʼígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ingerophrynus divergens" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai dóó diłhiłgo yistłʼin; binááʼ éí diłhił.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí diłhiłgo dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Hashkʼaantah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí - Wikiibíídiiya\nHashkʼaantah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Jaaʼabaní dóó Jaaniłtsʼílí dóó bikʼéí Mąʼii ndaatʼáʼii dóó bikʼéí Jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí\njaaʼabaní biwos ditłʼooígíí\nHashkʼaantah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí éí mąʼii ndaatʼáʼii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Epomophorus gambianus" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitsʼíís éí 5–10di asdzoh[?] áníłnééz; bitʼaʼ éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa; bitʼaʼ éí dinilzhin.\nHashkʼaantah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó hashkʼaan dóó atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ yiłchozh.\nMąʼii ndaatʼáʼii dóó bikʼéí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii ałchozhí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii ałchozhí · Chʼilátah jaaʼabaní · Jaaʼabaní ałchozhí bitsiitʼáád halzhinígíí · Jaaʼabaní ałchozhí bitʼaʼ łikizhígíí · Jaaʼabaní tsxį́łígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ jaaʼabaní bitsooʼ nineezígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii niłchxoní · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii ałchozhí · Magíniiʼí · Mąʼii naatʼáʼii ałchozhí łibáhígíí · Mąʼii naatʼáʼii binátsʼiin łigaaígíí · Mąʼii naatʼáʼii bitsiitsʼiin ntsaaígíí · Mąʼii naatʼáʼii bitsiitʼáád łitsooígíí · Mąʼii naatʼáʼiichilí · Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaní bitsooʼ nineezígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bíniiʼtsohí · Tséʼą́ąyiʼ mąʼii naatʼáʼii\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah mąʼii naatʼáʼii niłhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah mąʼii naatʼáʼii\nHashkʼaantah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí · Hodíłchʼiltah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí · Tábąąh jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí · Tsinlátah jaaʼabaní biwos ditłʼooígíí\nMąʼii ndaatʼáʼii chį́į́shchʼį́dígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii chį́į́shchʼį́dígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii chį́į́shchʼį́dígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii chį́į́shchʼį́dígíí · Tsintah mąʼii naatʼáʼii chį́į́shchʼį́dígíí\nMąʼii ndaatʼáʼii íiyisígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii dibéłchíʼígíí · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii łitsxooígíí · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii łizhinígíí · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii ntsaaígíí · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah mąʼii naatʼáʼii · Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii bitʼaʼ łizhinígíí · Kéyah dah ndaaʼeełídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii yázhí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii · Mąʼii naatʼáʼii bijaaʼ łizhinígíí · Mąʼii naatʼáʼii binákʼee łigaaígíí · Mąʼii naatʼáʼii biniiʼ łibáhígíí · Mąʼii naatʼáʼii bitsiiyah łitsooígíí · Mąʼii naatʼáʼii dinilzhinígíí · Mąʼii naatʼáʼii łichíʼígíí · Mąʼii naatʼáʼii łizhinígíí · Mąʼii naatʼáʼii ntsaaígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii dibéłchíʼígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ mąʼii naatʼáʼii\nDíí naaltsoos 15 Yas Niłtʼees 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłí bitseeʼ dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłí bitseeʼ dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dadiłhiłígíí dóó bikʼéí Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłí bitseeʼ dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emoia cyanura" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez dóó yágo dootłʼizh; binááʼ éí diłhił.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłí bitseeʼ dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Mat 28 | `USA | STEP | Tabaatimá ánatagitana Tótaagoni áqnáabaq-kanaabimma Máríaa Máátarinigaraq káqo-Mariaa yenákámá muríákóní ótaq aónayeta irááye.\nÎtuma yauwéqma itó-uraiye.\n1 Tabaatimá ánatagitana Tótaagoni áqnáabaq-kanaabimma Máríaa Máátarinigaraq káqo-Mariaa yenákámá muríákóní ótaq aónayeta irááye. 2 páátákáá é mikáq anó-maruma yokáiye. uyátárai-nakoni kaqtó-nakoma Áánûqtunopake kukéna anón-oqtamma kunaukáqma waéqmarena ámûraaq máqe-uraiye. 3 óíkoma tágama konnákómá tágainikaa umá tágaitana wení wáqtôgoma wayámmá karáiye. 4 yemá ááiq-i-wayukama áaqa ikatéta anómma iyánáaq umá aqteqte umáreta waayúkama pukáa-kayukaraa umáguraae.\n5 mi-káqtó-nákómá kaayaq-íníkámá maará timá yímikaiye: “kenákámá ikatîq íokao. Îtumma ikámma kaapaq-yátáq aráápamaretaa-nakoqtaba ya abáá kéoyaq kemá káonaune. 6 wemá maapímmá íma máibo wemá itó-umaguraiye. miráuma wemá naayóbáqá tiráiniq uráiye. Îtuma waguré máqe-urai-marukaqa kenákámá iréka ya aónatuweka 7 páátákáá uréka wení iyápó-annama Îtuqtaba pukáipike itó-umaguraiye téka mó-tima-yimekao. ‘ítáákao. Îtuma Kááriri-marupaq áqnáabaq kéwipoaq keráwáqá min-áúkápáq wemmá aónainoe!’ timá-timuna-aimma taákaq máráákao.” téna kaqtó-nakoma tiráiye. 8 ánibo min-íníkórátá ikatîq kéetamanibo anómma yimuqá maqméta páátákáá máátíq-máatipakemma yuwéta Îtuni iyápó-annama timá-yimineta uyaaté kóuraaye.\n9 aapaqá Îtuma páátákáá abarokáq uréna yimónatuwena tiráiye: “kaayoné-yátááqá kenákátê waíno.” téna tiráiye. ánibo min-íníkórátá Îtuni amakaq uréta aítaukaq yáqtoketa wenáwîqa múte yaútaaye. 10 Îtuma min-íníkórátámá timá-yimena tiráiye: “kenákámá ikatîqa íokao. kenákámá uréka tíbâqawaayuma mó-tima-yimiyata Kááriribaq oro. yemá mibáq kemmá timónanoe.” téna Îtuma tiráiye.\n11 kaayaq-íníkámá aapaq kéoyaqtaba yaímma ááiq-i-wayukama máátíq-máatikaq yabíqtuwe máqeo-kayukama anó-marupaq uréta máqte-qtataaqo pááq-itaba anó-monoq-wayukama mó-tima-yimikaae. 12 ánibo anó-monoq-wayukama anó-kayukate áíkuteta móra-aimma timá ítaraae. minnâ yemá móneqa nétuqyaa ááiq-i-wayukama kéyimeta 13 tirááe: “keráwáqá maará-tero. ‘wení iyápó-annama nokáa iréta arááq-auma moyámmá tútáá waguráunayaba maméta kóuraae.’ tero. 14 anó-kamaani-nakoma maamin-áímmô itaínataama kanaaráq ketáá yaímma-aimma timá yíménataa keráwáqá aamá íma mayánóe.” téta uyátá-maqma anó-monoq-wayukagaraq anó-kayukagaraqa tirááe. 15 miráitata ááiq-i-wayukama mi-mónéqá maméta minnámo teníq urááe. ítáaro. min-áíkómá máqtemma Íbaru-aukapaq wéyáwé itata ítaraapoata íbêkaraqa mimórá-áímmá paá kéte.\nÎtuma wení iyápó-anna-wayukati yúrakaq iráiye.\n16 yemá tiyááka umá móra-iyapo-annama Kááriri-anuraq uréta Îtuma “mibáq oro.” téna tiráin-anuraq urááe. 17 yemá Îtumma aónatuweta Îtuni áwîqa múte yaútaamanibo yaímma-iyapo-annama kaayaq-yúyánámmá ítaraae. 18 ánibo Îtuma waaqókáq iréna watáama timá-yimena tiráiye: “Áánûqtuma kemmá máqte-naapaamma wení márûpakaraq maa-márábíkáráq tímikaiye. 19 miráinaq keráwáqá uréraq máqten-anna-wayukama ko mamá ketí iyápó-annaiq umáyíkáaro. ánibo ketiboní áwîkakaraq áanikoma ketí tíwîkakaraq Áánûqtuni Aokaq-Áágóní áwîkakaraq nommá péqyikaaro. 20 keráwáqá naayóbáqá máqte-qtataaqtaba timá tímikaunaiq umá kéiteraq wáráaro. kemá keráwáqtê máqte-tupaama máraanana maa-kánáágóní aqtóráq wíniye.” téna Îtuma wení iyápó-annama timá yímikaiye.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii łibáhí bidaaʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nchʼagii łibáhí bidaaʼ łichíʼígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii łibáhí bidaaʼ łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spodiopsar sericeus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí diłhiłgo kʼídzíbá; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼagii łibáhí bidaaʼ łichíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhii bitʼaʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii bitʼaʼ łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prinia erythroptera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bizééʼ dóó bitéél éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii bitʼaʼ łichíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsédeeshzha Dziłtah yádíłtihii - Wikiibíídiiya\nTsédeeshzha Dziłtah yádíłtihii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Setophaga graciae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łitso; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTsédeeshzha Dziłtah yádíłtihii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ tlʼiish mósíyilnááʼí - Wikiibíídiiya\nDził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ tlʼiish mósíyilnááʼí\nDził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Telescopus fallax" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 30–50di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.\nDził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh; chʼał dóó naʼatsʼǫǫsí dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼał aniʼįįhí binághah dah dzígaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał aniʼįįhí binághah dah dzígaaígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Craugastor polyptychus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; binághah éí dah dzígai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nChʼał aniʼįįhí binághah dah dzígaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Moháábii dineʼé - Wikiibíídiiya\n(saad "Moháábii dinéʼiʼ" hasínítą́ą́ʼ)\nMoháábii dineʼé bizaad dóó Bilagáana bizaad yee yádaałtiʼ\nMoháábii dineʼé bikéyahdi éélkid.\nMoháábii dineʼé éí Hoozdo Hahoodzo, Ahééháshį́į́h Hahoodzo, áádóó Naʼazhǫǫsh Hahoodzo (Niweedah Hahoodzo) biiyiʼ bikéyah biłhaʼhoodzo. Moháábii dineʼé tʼáá bí bizaadjí éí ʼAha Makhav dawolyé; áádóó díí saadígíí éí "tábąąhgi dineʼé" óolyé. Moháábii dineʼé bikéyah éí Fort Mojave Indian Reservation wolyé, áádóó tʼáá akwii tʼéigo yéé adaʼdoojíʼ. Moháábii dineʼé bikéyah éí 34°56′34″N 114°36′33″W-gi bił hazʼą́. Kéyah éí 42,000 acres aniiłtsoh, áádóó Tó Ntsʼósíkooh bibąąhgoʼ háʼhoodzo. 1870 biyihah yę́ędą́ą́ʼ Moháábii dineʼé bikéyah baʼhádzo. 1,100 anéélʼąąh Moháábii dineʼé daʼbighan áádóó éí Bitsį́ʼ yishtłizhii dineʼé átʼé ałdóʼ.\nMoháábii dineʼé éí bikéyah lease adéíłį́ʼ; díí éí kʼé daʼdiiléʼjíʼ binaanishígíí yichʼį́ʼ kéyah lease adéíłʼį́. Díí naanish déí yiiłjééhígíí éí Ndikʼąʼ, Naadą́ą́ʼ, áádóó Naaʼołí kʼé déí didlééh. Áádóó bílaʼashdlaʼii aají nidaalnishígíí éí Naakáí dinéʼiʼ dóó Bilagáana deilnish.\nGhąąjįʼ 20, 2003go yoołkááł yę́ędą́ą́ʼ éí Moháábii dineʼé biWááshindoon adaʼdiinį́di: Ahééháshį́į́h Hahoodzoji binaatʼaanii Hastiin Gray Davis dóó Moháábii dineʼé biWááshindoon ałhaʼdeetʼaah, díí éí Needles hoolyéégi kin daʼshijááʼígíí dóó ʼéʼééʼahjigo naʼazhǫǫshłá ʼą́ą́h ʼáʼdoolnííł haʼnį́į́hgo ałhaʼdeetʼaah.\nMoháábii dineʼé bikéyah bikáaʼgi éí naakigo naʼazhoosh hólǫ́; Hoozdo Hahoodzojigo éí Spirit Mount Casino woolyégo siʼąąh áádóó Naʼazhǫǫsh Hahoodzojigo éí Avi Resort & Casino siʼąąh.\nMoháábii dineʼé, 1871 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éélkid.\nMoháábii dineʼé, 1908 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éélkid.\nMoháábii dineʼé bizaad[łahgo áshłééh | łahgo áshłééh]\nMoháábii dineʼé bizaad éí River Yuman language átʼé áádóó Hokan-Siouan saadjiʼ atah yiisdzoʼ.\nDíí exampleígíí éí Moháábii dineʼé bizaad átʼé:\nMoháábii dineʼé biweb site (Bilagáanakʼehjí)


Tsísʼná yiyání dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\n(Tsísʼná yildeełí dootłʼizhígíí)\nTsísʼná yiyání dootłʼizhígíí (éí doodaiiʼ Tsísʼná yildeełí dootłʼizhígíí) éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctyornis athertoni" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ dóó bitsiiʼ éí yágo dootłʼizh dóó tʼóó bíyó disxǫs; bitéél éí dinilgai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nTsísʼná yiyání dootłʼizhígíí éí tsísʼná dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Tsídii dinoodí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myzomela obscura" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dinoodí łibáhígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼał naashchʼąąʼí binááʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał naashchʼąąʼí binááʼ łitsooígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachycephalus resinifictrix" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binááʼ éí łitso.\nChʼał naashchʼąąʼí binááʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsintah ńdiitsʼį́įhii bitsiiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah ńdiitsʼį́įhii bitsiiʼ łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apalis melanocephala" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsintah ńdiitsʼį́įhii bitsiiʼ łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lampropholis" deiłníigo deiyózhí. Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí éí 14 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Kʼiiznoodǫ́ǫzii (tsin yigházhígíí) - Wikiibíídiiya\nKʼiiznoodǫ́ǫzii (tsin yigházhígíí)\nKʼiiznoodǫ́ǫzii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí dóó Naakaii Bikéyahdi hiná, áádóó éí naaki ałʼąą átʼéego hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cuniculidae" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí Tsin Deigházhíjí atah yisdzoh, áádóó éí dziłtaʼgi dóó tsin tsintahgi hiná. Áadi éí tábąąhgi naagháa łeh, áádóó éí tłʼéeʼgo tʼéiyá naaghá. Nááná éí tó ńlį́į́h dóó beʼekʼid biyiʼ naʼałkǫ́ǫ́ʼ ałdóʼ.\nKʼiiznoodǫ́ǫzii éí 20go da dahidídloʼ áníłdáás, áádóó éí tʼááłáʼígo da adéesʼeez[?] áníłtso (táaʼdi adéesʼeez áníłnééz). Nááná éí binááʼ ntsxaa dóó bijáád doo nineez da; bitsʼíís éí dibéłchíʼíí dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; biteeldę́ę́ʼ éí łigai.\nKʼiiznoodǫ́ǫzii éí chʼil dóó tsin bitʼąąʼ yiłchozhgo naaghá; chʼil binááʼ dóó dzidzé yázhí yildeeł ałdóʼ.


Dził Dah Gaii Yaayíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nDził Dah Gaii Yaayíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nDził Dah Gaii Yaayíidi\nAhééháshį́įh kin haalʼá Dził Dah Gaii Yaayí Pomona\nAtʼaʼ Yiltʼąąʼí Biiʼtóógóó\n34°3′42″ NHK dóó 117°38′58″ EʼE-gi bił hazʼą́\nDził Dah Gaii Yaayíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́; Kʼaabééstsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\n2018góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 4,655 bílaʼashdlaʼii Dził Dah Gaii Yaayídę́ę́ʼ Ponoma hoolyéégóó dóó Ahééháshį́įhdi kin haalʼáágóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nDził Dah Gaii Yaayíidi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)\nDził Dah Gaii Yaayí


[quote="Mgr. Marcela Zajícová"]Báro, to je kráááááásný TVP. :D Doufám, že tady s námi zůstanete a podělíte se i s dalšími nápady ;) :!:[/quote]


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bibid halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bibid halchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bibid halchíʼígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emydura subglobosa" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bibid halchíʼígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼosh biyaʼ - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bijáád hastání Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí Chʼosh łahgo ádaanéhígíí\nChʼosh biyaʼ éí ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhiikʼehjí "Strepsiptera" daolyé; díí yaaʼ éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh. Baʼáádígíí éí chʼosh łaʼígíí bitsʼíís yiiʼ hiná (tsísʼná da, nahachagii da, dóó tséʼédǫ́ʼii da). Chʼosh biyaʼ éí 600go daatsʼí ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nChʼosh biyaʼ yikąʼígííéí bitʼaʼ dóó bijáád dahólǫ́, áádóó éí tséʼédǫ́ʼii áłtsʼíísígíí ndahalin. Bitsʼíís éí tʼáá díkwíí millimteres tʼéiyá áníłnééz. Chʼosh biyaʼ yaʼáadii éí bitʼaʼ dóó binááʼ ádin; bijáád ałdóʼ doo dahólǫ́ǫ da.\nDíí chʼosh biyaʼ yaʼáádígíí éí tsísʼná bitsʼíís yiiʼ hiná\nChʼosh biyaʼ yikąʼígíí tsísʼná yikáaʼgi sidáago éélkid


Tsintah tąądee naagháhii - Wikiibíídiiya\nTsintah tąądee naagháhii\nTsintah tąądee naagháhii éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hygromiidae" deiłníigo deiyózhí. Tsintah tąądee naagháhii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́.\nDíí tąądee naagháhii éí 15–20 mm ádaníłtso; adóó éí bitsʼaʼ dahólǫ́. Bitsʼaʼ dijool łeh. Chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh éí bichʼiyąʼ.


Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí - Wikiibíídiiya\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anaxyrus hemiophrys" deiłníigo dayózhí.\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Tsídii yáłtiʼí bitʼaʼ łichxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí bitʼaʼ łichxíʼígíí\nTsídii yáłtiʼí bitʼaʼ łichxíʼígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aprosmictus erythropterus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí łichxííʼ; bikąʼígíí éí binághah halzhin; bidaaʼ éí łichííʼ dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí bitʼaʼ łichxíʼígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.