Mat 14 | `USA | STEP | mi-kánááráqá anó-kinima Érôtima Îtuni watáama ítaraiye.\nYóáanema nommá peraí-náqá pukuráiye.\n1 mi-kánááráqá anó-kinima Érôtima Îtuni watáama ítaraiye. 2 miráitana Érôtima wení kámááni-wayukama maará téna timá yíkaraiye: “min-náqá nommá peraí-náqá Yóáanemiye. wemá pukáipike yauwéqma itó-uraiye. miráitana anómma akoqnááma wenayáápike pááq kéiye.” téna Érôtima tiráiye.\n3 miráitana Érôtima titata wení ááiq-i-wayukama Yóáanemma yáqtoqma téni-annanapo atáá-umatuweta ánná-naupaq ákáraae. Erótiatima Píripimma ánáakokake miráuraimma Píripima Érôtimma ábâkoboana Érôtima awekémá kuyéna ánáakomma yabitiráine. 4 naayóbáqá Yóáanema Érôtimma maará téna timá ámikaine: “min-ínímô mayáánama íarutaiye.” 5 téna titana Érôtima áyáqtaba umátuwena Yóáanemma ikamínéna uráimanibo aarawaatí yáaqa ikátaiye. aarawaamá Yóáaneqtaba ‘Áánûqtuni amuné-náqíye’ tewanabóana ikatîq uráiye.\n6 móra-taoqa Érôtimma marákáraa-kanaama pááq itata waayúkama áíkutaae. miráitana mi-káyúkátí yúrakaq Erótiatima ayáámukoma imá yaráiye. ánibo min-ímô yaiqtábá Érôtima ôriq umá amuqá maréna 7 min-ínáárúgómmá maará téna Érôtima áraimma Áánûqtun aúrakaq timá akoqnáá umákaraiye: “emá keqtábá móra-yataaqa ‘timiyo’ tinna-yátááqá paá aménúne.” téna Érôtima tiráiye. 8 min-ínáárúgómmá anóama mirá té tiyó téna anóama timá-amitana maará-tiraiye: “emá Yóáanema nommá peraí-nákómmá ko ikámma aqnómmá aráqma móra-taapepi maré maakáq má timiyo.” téna tiráiye. 9 Erótiati mirá titana mi-kínímá Érôtini áyakoma ummaa yáguraiye. miráimanibo wení akoqnáá-aimma máqte-kayukama áíkuma máeta ítaraawanaboana Érôtima tiráiye: “mi-qtátááqá áméro.” téna tiráiye. 10 timátuwena wení ááiq-i-wayukama timáyíkáitata ánná-naupaqa uréta nommá peraí-náqá Yóáanemma ko ikámma ánûaramma aráqma 11 aqnómmá mamá móra-taapepi matuwéta mamé iréta min-ínáárúmá má ámikaae. miráitana min-áqnómmá anóama máipaq mamé itana anóama téna áraimma Yóáanema ‘pukiye’ tiráiye. 12 ánibo Yóáaneni iyápo-annama iréta Yóáaneni arááq-auma mamá uqtarááe. uqtamákátuwetama Îtumma mó-tima-amikaae.\nÎtuma miráuma netuqyaa-káyúkámá (5,000) aáwaqa yímikaiye.\n13 Îtuma min-áímmá ítátuwena mi-márúqá yuwéna móra-unopi-kaarebi waayúkama íma máa-kaqmaa-karaanobaq wenamáa kóuraiye. miráimanibo aarawaamá min-áímmá ítátuweta yeqtí márûqa yuwéta marabí Îtun anaaé waqméta urááe. 14 anaaékaqa Îtuma áwábaq ko máena netuqyaa-káyúkámá yimónaimma arummá ôriq umágitana kaayoné umá yíkátuwena karí-wáyúkámá mamá atóbamayikaraiye.\n15 énaikaqa Îtuni iyápó-annama marabí iréta tirááe: “aaqá kéekiye. maan-áúkápáqá waayúkama íma máán-aukapaqibo timá yíkénata kóoro. yemá máqte-marupaq uréire kéeta aáwaqa abáá-uma máyáaro.” téta tirááe. 16 mirá tewana Îtuma timá yímikaiye: “nôraq ínatawaq kóino? kenamáárîq keráwáqá aáwaqa yíméro.” téna Îtuma tiráiye. 17 ánibo wení iyápó-annama timá ámikaae: “ketáámá netuq-ááwáqá íma matokáunataae. paá móra-tiyaapaq-yakaraq kaayaqá kátútai-noyaaqa matokáunataae.” téta tirááe. 18 ánibo Îtuma tiráiye: “kínna mamé ketôpaq yero.” téna tiráiye. 19 ánibo máqte-kayukama aápêkaq ‘maraq máero’ timátuwena móra-tiyaapaq-yamma kémayena kaayaq-nóyááqá kémayena uréna Áánûqtunopaq múte káonena Áánûqtukaq ‘tíkáiye’ tiráiye. mirá-timatuwena yammá mapákena iyápó-annama yímikaiye. miráitata iyápó-annama matéta aarawaamá yímíqme urááe. 20 ánibo máqtemma min-ááwáqá naawana yímûqa yaráiye. yaímma aqtó-átó-ááwâqá áíqma tiyááka umá kaayaq-kámáágúq-únámmá áíturaae. 21 waayúkama aáwaqo naráamma miráuma netuq-wáyúkámá (5,000) narááe. aara iyápógaraqa íma yoráutaae.\nnokaayúkóní ámûraaqa Îtuma uráiye.\n22 íbêqa Îtuma wení iyápó-annama maará téna timá yímikaiye: “áqnáabaq únópí-káárébí utéra nokaayúpí atátuweraq meran-ábápáq kéwiyaraq kemá waayúkama timá yíkáanata ‘koíyaro.’” téna Îtuma timá yímikaiye. 23 ánibo Îtuma aarawaamá timá yíkáitata kówana wenamáa anubaq nunamummá tínéna utáiye. énaikaqa wenamáa anubaqá máqe-uraiye. 24 wení iyápó-annamo kóon-unopi-kaaregoma nokaayúkóní aúkáapi kóitana uwááma anómma yokéna nokómá kárááto kéena únópí-káárémá awéqtaraiye. 25 aaqá iraránéna aabayaamá máráimma Îtuma nokaayúkóní ámûraaqa maréna wení iyápó-annayopaq iráiye. 26 nonánánaakaq Îtuma maré kéyitata iyápó-annama aónatuweta ikatîq ôriq urááe. miráitata yemá tirááe: “waátáma kéiye.” kéteta yemá ikatîqa ôriq umá kéeta wááqa yurááe. 27 ánibo Îtuma paátákáá yááyama tiraíye: “keráwáqtí tíyakoma kaayoné kéinaq máero. kemá Îtuma kéyune. keráwáqá-ikatîqa íoro.” téna Îtuma tiráiye. 28 Pítaama maará téna yauwéqma tiráiye: “uyátáráana-nako, emô kéyema emá kemmá tááyenaq enôpaq nonánánaakaq ono.” téna tiráiye. 29 ánibo Îtuma tiráiye: “maabáq iyo.” titana mikáké Pítaama únópí-káárémá yuwéna nonánánaakaq Îtunopaq uráiye. 30 miráimanibo Pítaama anón-uwaama yóráiqtaba áaqa ikaténa nonnóbáq kumá yubékine uráiye. miráitana Pítaama wááqa kéyena tiráiye: “uyátáráana-nako, tíwáqnaa uwo!” téna Pítaama tiráiye. 31 Îtuma páátákáá Pítaamma káyaatoq-mayena tiráiye: “epímmá itáíq-itaiq i-yátááqá pááqyamma wáiye. nôraq itaawáq kaayaq-áúyánámmá kéitaano?” téna Îtuma Pítaamma ítama aónaraiye. 32 mirá-timatuwaitata yenákámá únópí-káárébí uyámetaayana uwáágoma mikáq yukáiye. 33 ánibo únópí-káárébímô máe-kayukama Îtuni anón-akoqnaama aónatuweta tirááe: “áraine. emá Áánûqtun-aanikoma máane.” téta tirááe.\nKénnétáaretibaqa Îtuma taíbaq karí-wáyúkámá mamá íráqôniq umáyíkaraiye.\n34 yemá nokaayúmmá aqtátuweta Kénnétáaretiq-marabaq urááe. 35 min-áúkápáq-wáyúkámá maannâ Îtue téta ítaraae. ánibo mi-márúkóní waaqókáq máqte-kayukabaq aamá yúwáawana wéyáwé itata karí-wáyúkámá yiwíqmeta Îtunopataa irááe. 36 yemá Îtumma inaa téta iyuwáinata karí-wáyúkámá Îtuni paá wáqtôraq ánékuiyana ánibo máqtemma karí-wáyúkámá Îtuni wáqtôraqo ánékuyo-kayukati karígómá ánatagitata máqtemma kanaaráq atóbéqé urááe.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è 1 Thessalonıca 5\n1 Sèot'ı̨ı̨, ayìı sadzeè k'e eyıts'ǫ ayìı dzęę̀ k'e gots'ǫ̀ K'àowo jǫ ts'ǫ̀ anade ha sìı weghǫ naxıts'ǫ̀ ts'eetł'è-le kò. 2 Eeɂį̀ı̨-dǫǫ̀ to dǫ naàhtǫ dǫ kǫ̀ goyaetła lanì gots'ǫ̀ K'àowo hǫtsaa nììtła ha hotıì wek'èahsǫ hǫt'e. 3 Ekìıyeè k'e dǫ dıı hagedı ha, “Ts'èwhı̨į̀ hòɂǫ, goxè t'asagode ha nıìle,” hagedı nı̨dè hǫtsaa gıdıhołè ha. Ts'èko webebìa gòhłè ha nìkw'o t'à hǫtsaa eya-ełè lanì hǫtsaa gıdıhołè ha, eyı ch'à kwı̨geehdè ha nıìle.\n4 Hanìkò sèot'ı̨ı̨, naxı̨ sìı eyı gha naxıxè togoòtł'ò nıìle, eyıt'à eyı dzęę̀ k'e sìı eeɂį̀ı̨-dǫǫ̀ naxınaàhtǫ naxıkǫ̀ goyaetła lanì naxıtł'ahk'e agode ha nıìle. 5 Naxı̨ hazǫǫ̀ dzęh gots'ǫ dǫ aaht'e. Togoòtł'òo gots'ǫ dǫ ats'ı̨ı̨t'e nıìle. Eyıt'à Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ dzęh nı̨ı̨dı̨ı̨ yìı aahda. 6 Eyıt'à dǫ gıgha ehkw'ı-ahodı-le sìı ekìı gete lanì geeda lats'ııt'è-le. Eyıt'à kexots'ııhdı xè hołı̨ı̨ nàowoò ch'à edek'èts'ııdì. 7 Dǫ getee sìı to gete hǫt'e, eyıts'ǫ dǫ geèhdee sìı to geèhde hǫt'e. 8 Hanìkò goxı̨ sìı dzęh ts'ǫ dǫ ats'ı̨ı̨t'e t'à, hołı̨ı̨ nàowoò ch'à edek'èts'ııdì. Gogha ehkw'ı-ahodıı xè ełeghǫnets'eètǫǫ sìı wet'à godzıìwı k'e satsǫ̀ whetǫ lanì. Eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ edaxàgole ha ts'ǫ̀ kànets'eèɂàa sìı wet'à satsǫ̀-ts'ah whats'eèhɂǫ lanì. 9 Nǫ̀htsı̨ sìı gosınìyaehtı eyıts'ǫ nàgoehkwa gha gòį̀hchì nıìle, hanìkò gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı gogha ehkw'ı-ahodı t'à edaxàgole ha gòį̀hchì hǫt'e. 10 Zezì gogha ełaı̨wo hǫt'e, eyıt'à ts'eedaa, ełaàts'edee, ehk'ę̀ę̀ t'aats'ǫǫ̀ wexè ts'eeda ha agǫ̀ǫ̀là hǫt'e. 11 Eyıt'à nezı̨į̀ ełets'ǫ̀ goahde xè ełınì nàtsoò aahłe, hòt'a haaht'ı̨ lanì.\n12 Sèot'ı̨ı̨, dǫ naxıgha hòtł'ò eghàlageedaa sìı gots'ǫ̀ K'àowo wedahxà naxıgha k'aodèe gı̨ı̨lı̨ı̨ eyıts'ǫ hołı̨ı̨ hoahtsı̨ ch'à naxıts'ǫ̀ gogedee sìı nezı̨į̀ gıts'ǫ̀ naahɂa. 13 Eyı la gıghǫ̀t'ǫ ne t'à dǫ wet'àaɂà gı̨ı̨lı̨ı̨ k'ę̀ę̀ nezı̨į̀ gıts'ǫ̀ naahɂa xè gıghǫnıahtǫ. Ełexè ts'èwhı̨į̀ aahda. 14 Sèot'ı̨ı̨, dıı naxıghǫnàdats'eetì: Dǫ gots'egeedìı sìı yatı nàtsoo gıghàahɂà. Dǫ edègeejı̨ı̨ sìı gınì nàtsoò aahłe, dǫ nàgetso-le sìı gıts'àahdı, dǫ hazǫǫ̀ xè ts'èwhı̨į̀ k'ehoahɂa. 15 Dǫ naxıts'ǫ̀ ekǫ-le eghàlaeda nı̨dè ek'èt'à gıts'ǫ̀ ekǫ-le eghàlaahda-le, hanìkò t'aats'ǫǫ̀ ełets'ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlaahda ha k'ehoahɂa, eyıts'ǫ dǫ hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ haaht'e.\n16 T'aats'ǫǫ̀ sìaht'ı̨ xè 17 t'aats'ǫǫ̀ yaahtı. 18 Naxıxè dànì k'ehokw'oo sìı Nǫ̀htsı̨ masì wèahdı. Naxı̨ Zezì xè aahdaa sìı Nǫ̀htsı̨ hanì aahda ha naxı̨ı̨hwhǫ.\n19 Yedàyeh Nezı̨ı̨ naxıdzeè yìı kǫ̀ dèk'ǫ̀ǫ lanì eghàlaedaa sìı wekǫ̀ naahkwı-le. 20 Yedàyeh Nezı̨ı̨ wedahxà dǫ gode nı̨dè, ekìı ahodı dahwhǫ-le. 21 Hanìkò t'asìı hazǫǫ̀ weahdzà. T'asìı nezı̨ı̨ sìı ààhchı. 22 Nàowołı̨ı̨ hazǫǫ̀ xàɂaa ch'à edek'èahdì.\n23 Nǫ̀htsı̨ ts'èwhı̨į̀ wehòhɂǫǫ sìı deghàà degaı k'ę̀ę̀ anaxııle. Gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı nììtła gots'ǫ̀ naxıts'ǫ ı̨nì hazǫǫ̀, naxıdą̀ązhį̀ı̨ hazǫǫ̀, eyıts'ǫ naxızhį̀į̀ hazǫǫ̀ hołı̨ı̨ ch'à wek'èhodì ha welì. 24 Amìı naxıkayaı̨htıı sìı hotıì edeyatıì k'èdì hǫt'e, eyıts'ǫ yek'ę̀ę̀ eghàlaeda ha hǫt'e.\n25 Sèot'ı̨ı̨, gogha yaahtı. 26 Nàowo degaı k'ę̀ę̀ ełeahts'į̀ xè, “Nexè sìghà welè,” ełèahdı. 27 Gots'ǫ̀ K'àowo wedahxà naxıts'ǫ̀ dıı haehsı̨: dıı enı̨htł'è gòet'ı̨ hazǫǫ̀ gıts'ǫ̀ wek'eyaahtı ha.\n28 Gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı naxıts'ǫ̀ sǫnıwǫ welè.


Atʼąątah chʼał bikʼaashtʼah łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah chʼał bikʼaashtʼah łitsxooígíí\nAtʼąątah chʼał bikʼaashtʼah łitsxooígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pithecopus nordestinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél éí dinilgai; bikʼaashtʼah éí łitsxo dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nAtʼąątah chʼał bikʼaashtʼah łitsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dilchʼóshii naashchʼąąʼí bitéél diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nDilchʼóshii naashchʼąąʼí bitéél diniltsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Erythrura hyperythra" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó diniltsxo; bítááʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.\nDilchʼóshii naashchʼąąʼí bitéél diniltsxooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Téél halkizhii bitseeʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nTéél halkizhii bitseeʼ nineezígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zoothera dixoni" deiłníigo dayózhí.\nTéél halkizhii bitseeʼ nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh łizhiní bitseeʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh łizhiní bitseeʼ áłtsʼózígíí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh łizhiní bitseeʼ áłtsʼózígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phloeomys cumingi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 15–18di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 12–14di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí áłtsʼóózí.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ łéʼétsoh łizhiní bitseeʼ áłtsʼózígíí éí chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naʼashǫ́ʼii diwozhí bitéél łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii diwozhí bitéél łitsxooígíí\nNaʼashǫ́ʼii diwozhí bitéél łitsxooígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Smaug mossambicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bikąʼígíí éí bizééʼ halzhin dóó bikʼiiz dóó bitéél łitsxo, baʼáádígíí éí bitéél dóó bikʼiiz halbá; bitseeʼ éí nineez dóó dichʼíízh; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii diwozhí bitéél łitsxooígíí éí chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł; łahda naʼastsʼǫǫsí yázhí yilghał ałdóʼ.


Tseeyaaʼáanii tááʼyaʼniiltʼóshígíí - Wikiibíídiiya\nTseeyaaʼáanii tááʼyaʼniiltʼóshígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinocrypta lanceolata" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Rhinocrypta"-jí atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bitsiiʼ éí łigaigo noodǫ́ǫz łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nTseeyaaʼáanii tááʼyaʼniiltʼóshígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 29 Níłchʼitsoh 2019 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Táshchozhii jáádnézí bitʼaʼ yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTáshchozhii jáádnézí bitʼaʼ yishtłizhígíí\nTáshchozhii jáádnézí bitʼaʼ yishtłizhígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh (áko ndi éí doo tónteel bibąąhgi naagháa da), áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glareola pratincola" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9.5–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼayaa éí halzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bizééʼ éí diniltso łeh; bidaaʼ éí łichííʼ dóó kʼíjíjin.\nTáshchozhii jáádnézí bitʼaʼ yishtłizhígíí éí chʼosh haalzheehgo ndaatʼá.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Haʼaʼaají Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eutropis multicarinata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binákʼee éí halzhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


scooby doo! and the spooky swamp walkthrough\nHomeBlogUncategorisedscooby doo! and the spooky swamp walkthrough\nLiving In Gibraltar Pros And Cons, Personalised Diary 2021 Ireland, High Waisted Trousers New Look, Weather Com Kyiv, Davinson Sánchez Fifa 21, Swinford Ireland Map, How Tall Is Seananners, Shane Bond Fastest Ball, Angel Falls Hallmark Movie 2019, Mark Wright Everton, Adam Voges Wife, New Drone And Model Aircraft Code Pdf,


Tłʼohtah náshdóí - Wikiibíídiiya\nTłʼohtah náshdóí éí Eʼeʼaah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leopardus pajeros" deiłníigo dayózhí.\nŁizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóíłchííʼ\nNaakaii Dootłʼizhii bimósí ałchinígíí\nTábąąh mósí ałchiní\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ mósí ałchinígíí\n(→ Mósí Danilínígíí)\nNáshdóí kʼos bee naashchʼąąʼígíí\nNáshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí\nDíí nashdóí yázhí éí dził bibąąhgi dóó tłʼoh dóó chʼil naazkaadgi naakai, áádóó éí tłʼéeʼgo naakai łeh.\nTłʼohtah náshdóí éí 1.5–2.5di adéesʼeez ání́łtso; bitseeʼ éí neeznáadi asdzoh[?] áníłnééz. Łaʼ éí bitsʼíís dibéłchíʼíí, náánáłaʼ éí bitsʼíís diłhiłgo ndaashchʼąąʼ, áádóó éí booshkʼiizhgi noodǫ́ǫz łeh.\nDíí náshdóí éí daʼalghałgo naakai; tsídii dóó nahatʼeʼii yázhí haalzheeh.


Naałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nNaałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼígíí\nNaałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼígíí dóó bikʼéí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Brachypelma" deiłníigo deiyózhí. Naałʼaashiitsoh bijáád daalchíʼígíí éí Naakaii Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́; adóó éí 18 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naałʼaashii éí 2–4di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís dóó bijáád ayóo daditłʼo; łaʼ éí bitsʼíís daalchííʼ, náánáłaʼ éí bitsʼíís daalzhin. Chʼosh dóó naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ.


Tsin yąąh dzootʼihí bitsiitʼáád diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí bitsiitʼáád diłhiłígíí\nTsin yąąh dzootʼihí bitsiitʼáád diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepidocolaptes falcinellus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bitéél éí łigaigo łikizh; bitsiitʼáád éí diłhił dóó dinilgaigo halkizh; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nTsin yąąh dzootʼihí bitsiitʼáád diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsisteeł chʼałniiʼí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsisteeł chʼałniiʼí łibáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Chʼééh digháhii dóó Tsisteeł Tsisteeł bikʼosnézí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí dóó bikʼéí\nTsisteeł chʼałniiʼí łibáhígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi dóó Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynops williamsi" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 10–14di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bikʼos éí nineez; bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsisteeł chʼałniiʼí łibáhígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTsisteeł bikʼosnézí dóó bikʼéí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł hashkéhé · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé yishtłizhígíí · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł tłʼiishkʼosí · Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł tłʼiishkʼosí bitsʼaʼ dibéłchíʼígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsisteeł tłʼiishkʼosí bitsʼaʼ dibéłchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tóńlį́įdi tsisteeł hashkéhé · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł bibid halchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé bitsiitʼáád łitsooígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé bitsʼaʼ łizhinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé bizééʼ łigaaígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé dibéłchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé íiyisígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł hashkéhé naashchʼąąʼígíí · Tsisteeł bikʼosnézí bitsiiʼ haltsooígíí · Tsisteeł bikʼosnézí yishtłizhígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí bitsʼaʼ nteelígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí bitsʼaʼ yishtłizhígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí diłhiłígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí dinilbáhígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí łibáhígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí niłhinígíí · Tsisteeł tłʼiishkʼosí yishtłizhígíí\nNahoditsʼǫʼtah tsisteeł bikʼosnézí łibáhígíí · Nahoditsʼǫʼtah tsisteeł bikʼosnézí łizhinígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ nahoditsʼǫʼtah tsisteeł bikʼosnézí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí · Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí · Tsisteeł bitsiitsʼiin nteelígíí · Tsisteeł chʼałniiʼí łibáhígíí · Tsisteeł chʼałniiʼí yázhí · Tsisteeł diyogí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ nahoditsʼǫʼtah tsisteeł bikʼosnézí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł bikʼosnézí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí dóó bikʼéí


Tsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo dootłʼizhígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vini peruviana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łitsxo dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo dootłʼizhígíí éí chʼil bijééh deidlą́ dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Wódisxǫsí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí wódisxǫsí yaa halneʼ dooleeł. Chéłchaaʼ disxǫsígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nWódisxǫsí éí nahasdzáán bikáaʼgi 500go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scutelleridae" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼosh éí 6–20 millimeters ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil bijeeh deidlą́. Nááná éí ákwíí shį́į́ ałʼąą ndaashchʼąąʼgo hólǫ́ — łaʼ éí daalchííʼ, náánáłaʼ éí dadootłʼizh dóó łitsogo daalkizh dóó danéedǫ́ǫ́z. Wódisxǫsí éí deesdoigi tʼóó ahayóí.\nWódisxǫsí éí ákwíí shį́į́ ałʼąą ndaashchʼąąʼgo dahólǫ́


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhamnophis aethiopissa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 25–35di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łibáago naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí łigai.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish binááʼ ntsaaígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yilghał.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicaeum hirundinaceum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił; bitéél dóó bizééʼ éí halchííʼ; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitłʼaaʼ dinilbá.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ dahtsʼaaʼ yiłchozhii éí dahtsʼaaʼ bidzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ. Łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ teełtah chʼał - Wikiibíídiiya\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ teełtah chʼał\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ teełtah chʼał éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hyperolius puncticulatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h dóó binátsʼiin éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitéél éí diniltsxo; binááʼ éí ntsaa.\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ teełtah chʼał éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łikizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí Nihookááʼ tłʼiish Nihookááʼ tłʼiish íiyisígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh hadaalzheehii\nłéʼétsoh haalzheehii łikizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łikizhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaphe sauromates" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 50–80di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh.\nTó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii łikizhígíí éí łéʼétsoh dóó naʼastsʼǫǫsí dóó hazéí dóó tsídii yázhí yilghał łeh.\nTó wónaanídę́ę́ʼ łéʼétsoh hadaalzheehii\nDíí naaltsoos 1 Atsá Biyáázh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Náátsʼózídę́ę́ʼ náshdóí naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ náshdóí naashchʼąąʼígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neofelis nebulosa" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 27–42di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 30–33di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó niłhin dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ náshdóí naashchʼąąʼígíí éí hazéí dóó bįįh dóó dahsánítʼą́ʼí dóó zéédzísgaii haalzheehgo naaghá; tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łitsxooígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łitsxooígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oligodon kheriensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łitsxogo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ łitsxooígíí éí ayęęzhii yiyą́ą łeh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Austrelaps" deiłníigo deiyózhí. Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tłʼiish éí 1–5di adéesʼeez[?] ádaníłnééz, áádóó éí łéʼétsoh dóó naʼastsʼǫǫsíʼniiʼí deilghał łeh.


Tsísʼnáłtsooí oozhníítání nineezígíí - Wikiibíídiiya\nTsísʼnáłtsooí oozhníítání nineezígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cephidae" deiłníigo deiyózhí. Díí tsísʼnáłtsooí oozhníítání éí nahasdzáán bikáaʼgi 164 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 4–18 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ bigháhootʼį́. Chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ.


Shádiʼááh biyaadę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitsiitʼáád niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááh biyaadę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitsiitʼáád niłhinígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Notomabuya frenata" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá naʼashǫ́ʼii "Notomabuya"-jí atah yisdzoh\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łibáago naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí halzhin; bitsiitʼáád éí niłhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááh biyaadę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitsiitʼáád niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tsxilghááh naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tsxilghááh naashchʼąąʼígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tsxilghááh naashchʼąąʼígíí éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neurergus derjugini" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tsxilghááh naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsxį́į́łnaalkʼįhii dibéłchíʼí - Wikiibíídiiya\nTsxį́į́łnaalkʼįhii dibéłchíʼí éí yótʼáahdi tsídii dóó tsxį́į́łnaalkʼįhii bitseeʼ ádaałtsʼózígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hirundapus giganteus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí łigai; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.\nTsxį́į́łnaalkʼįhii dibéłchíʼí éí chʼosh yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní yázhí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní yázhí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Kááʼtsʼiní dóó bikʼéí Kááʼtsʼiní\nShádiʼááhdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní yázhí éí Biishchʼid Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dasypus septemcinctus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h éí tʼáá dinilchííʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ kááʼtsʼiní yázhí éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii dóó naʼashjéʼii dóó chéłchaaʼ yildeeł łeh; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bikétłʼóól dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus antiquus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago yishtłizh dóó łizhingo łikizh; bijáád éí dinilbá dóó dinilzhingo łikizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Kintah chį́į́shnézí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Chʼosh Deildeełii Chį́į́shnézí\nKintah chį́į́shnézí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Suncus murinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chį́į́shnézí éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; binááʼ dóó bijaaʼ éí áłtsʼíísí.\nKintah chį́į́shnézí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nAdijiłii bibid tʼáá halchíʼígíí · Adijiłii bijaaʼ nineezígíí · Adijiłii bikézhoozh dį́įʼii · Adijiłii íiyisígíí · Adijiłii bitéél łigaaígíí · Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii · Náátsʼózídę́ę́ʼ adijiłii · Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ adijiłii


Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí dibéłchíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí dibéłchíʼígíí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Plecotus auritus" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼniłtsʼílí bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgai; bijaaʼ éí ntsaa; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nTó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí dibéłchíʼígíí éí tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó iichʼąhii dóó wóʼałtaasʼéí haalzheehgo naatʼá.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitsiiyah diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitsiiyah diłhiłígíí\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitsiiyah diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prinia socialis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah dóó binághah éí diłhiłgo dootłʼizh; bitʼaʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhiiłbáí bitsiiyah diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Philothamnus battersbyi" deiłníigo dayózhí.\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dootłʼizhígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ yázhí yilghał.


Naaʼahóóhaistłʼiní bitsiiʼ dah diʼilígíí - Wikiibíídiiya\nbitsiiʼ dah diʼilígíí\nNaaʼahóóhaistłʼiní bitsiiʼ dah diʼilí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Guttera pucherani" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaʼahóóhaistłʼinii éí bitsʼíís diłhił dóó łigaigo yistłʼin; bikʼos éí dootłʼizh; biniiʼ éí łichííʼ. Bitsʼíís éí 1.5–2 adéesʼeez[?] áníłtso.\nNaaʼahóóhaistłʼiní bitsiiʼ dah diʼilígíí éí chʼil bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ dóó chʼosh deildeeł.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yázhí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yázhí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yázhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Asio madagascariensis" deiłníigo dayózhí. Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yázhí éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.\nDíí néʼéshjaaʼ éí 16–20di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitsogo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; binááʼ éí diłhił.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yázhí éí naʼashǫ́ʼii dóó łeeyiʼ bitiiní deilghał; tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bíchį́į́hnézí - Wikiibíídiiya\nDlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bíchį́į́hnézí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crossarchus obscurus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 10–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhin; bíchį́į́h éí nineez dóó tʼáá łichííʼ.\nDlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bíchį́į́hnézí éí hazéí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii dóó naʼashǫ́ʼii haalzheeh; tsin bineestʼąʼ dóó tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiʼ dibéłchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemithraupis ruficapilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo łitso; bitsiiʼ éí dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó łitso.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitsiiʼ dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó dzidzé yiłchozh.


Néʼéshjaaʼ daałtélí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNéʼéshjaaʼ daałtélí dibéłchíʼígíí\nNéʼéshjaaʼ daałtélí dibéłchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Batrachostomus poliolophus" deiłníigo dayózhí.\nDíí néʼéshjaaʼ daałtélí éí 8.5–9.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh. Bitsiiʼ dóó binááʼ éí ntsaa; bikeeʼ éí áłtsʼíísí.\nNéʼéshjaaʼ daałtélí dibéłchíʼígíí éí chʼosh dóó naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał haalzheehgo naatʼá.


Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah łéʼétsoh - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah łéʼétsoh\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah łéʼétsoh éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myotomys sloggetti" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai.\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah łéʼétsoh éí chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii íiyisígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dadootłʼizhígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lacerta strigata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bijáád éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dadootłʼizhígíí


Shą́ą́ʼtóhí (Kʼiiłtsoiitah) - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shą́ą́ʼtóhí (Kʼiiłtsoiitah) yaa halneʼ dooleeł. Shą́ą́ʼtóhí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nShą́ą́ʼtóhí éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; Tséhootsooí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nShą́ą́ʼtóhí éí 35°36′13″ NHK dóó 109°44′43″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Shą́ą́ʼtóhí éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,063 adéesʼeez.GNIS\nDíwózhii Biiʼ Tó


Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii - Wikiibíídiiya\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii yaa halneʼ dooleeł. Díłdánii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ\nDíłdánii yił aheełtʼéhii\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coturnix coturnix" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaʼahóóhaiłbáhí éí bitsʼíís dinilgai dóó yishtłizhgo yistłʼin; bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łibá. Bitsʼíís éí 0.5–0.8 adéesʼeez[?] áníłtso.\nTó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.\nLókʼaatah naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bidaaʼ łichíʼígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bítááʼ dibéłchíʼígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bitéél halbáhígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bizééʼ halchíʼí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí bizééʼ łitsooígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí łikizhígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí yistłʼinígíí · Naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí yishtłizhígíí · Tábąąh naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí


1Th 1 | `AWB | STEP | Ite apáhránító íwíq Pora, Sáíra, Tímóti, míone. Itene páhsi sáhnsahwe tagahro. Tésárónáíka suwahpeqte Sísa tagaríáh kéo, itewe Maniká Iteriboreq itene Wahnah Sísa Karáhéreq moráráq mía míaowe. Mía míaonsabé sega ite séhréh aitera itene iru ukiq itagéhe.\n1 Ite apáhránító íwíq Pora, Sáíra, Tímóti, míone. Itene páhsi sáhnsahwe tagahro. Tésárónáíka suwahpeqte Sísa tagaríáh kéo, itewe Maniká Iteriboreq itene Wahnah Sísa Karáhéreq moráráq mía míaowe. Mía míaonsabé sega ite séhréh aitera itene iru ukiq itagéhe.\nTésárónáíka kegá aiq pútare atónsabe Poraga iwíáh íwíáhú ehwehne.\n2 Ahriahri itensabé ahreraq matawéq púreréq Manikánsabe iwíáh íwíáh ata ataúne. 3 Itega púrerúnaraq itensabé ahriahri púreraitone. Itega Sísansabé kawerue aiq pútare atáh púaq anotah arámbéhríowe. Itega mó keyábé irutaboiro puaq séhréh arítáhwe. Itene Wahnah Sísa Karáhéga aiq tuinawire íwíáhonsabé itega wene kaweq sansá ambubu atawéq sehgíówe. 4 Itene iyahnabo anímáríno, Manikánka itensabé arutaboiréna wene animárí míageheéna omaq itáráire. Minayabe tagarione.\n5 Itega Manikáne kaweq ehwéh teiátáúnaraq íre peh ehweh teiátáúne. Írakaumo. Manikáne Awanka séhréh aitáráiraq mah ehwéh aiq pútaq ehwéhne tagariona puaq págegeue teiátáúne. Iteba míaraunaraq séhréh aiteq kaweqtaq mía míauraunaq tagaríáhwe. 6 Itega mirauraunanserah itega moq miraurowe. Itene Wahnahne sánsá kawerue miraurowe. Manikáne ehweh írátótaq aiq pútare atárówara mó kegá íwíoqnarowe. Íwíoqnarowaq itega, Manikáne ehweh peh aiq pútaq ehwéhne íwíáhurowana Manikáne Awanka irupipeq anotah eyóyó aitáráire.\n7 Itega kaweqtaq mía míaonsabé moke Másérónía marákórápéqté Sísa tagaríáh kéreq Ákáía marákórápéqté Sísa tagaríáh kéreqka irera, Mina tahnsanonehe íwíáhowe. 8 Itega itene Wahnah éhweh Másérónía marákórápéqté kéreq Ákáía marákórápéqté kéreq teríátówe. Íre peh morá mi kegá írátówe. Írakaumo. Itega Manikánsabe aiq pútare ató ehweh mah kehiná kéhínánká írátówe. Moke aiq írátó puaq itega mónkakáq íre teríátáúne.\n9 Iteba suraunaraq itega kawerue mehweh aitárówe. Itega péhepehe maníká aiq sueq aiq pútaq Maníká kétówe. Webataq aiq pútaq Maníká ména oga mía míai aníne íwíáhéq wene arambehri miraowe. Seyega mi ehwéh tei teinowe. 10 Manikáne ahninkáwá íópeqté tuina tanáhráqsábé áwénunowe. Mókakewe Manikánka ahbabáq ke kamah arinawire. Sísaga itene ahbabáqsabe pukúwana Manikánka we oganúq atowe. Oganúq atowana wega ite kaweraito púana mókake Manikánka ite íre kamah ainkéhe.


Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nSéí dah daaskʼidtah dijádídlǫ́ʼí dinilbáhígíí\nDijádídlǫ́ʼíłbáí binátsʼiin łigaaígíí\nDijádídlǫ́ʼíłbáí bidaaʼ nineezígíí\nTónteel bibąąh dijádídlǫ́ʼíłbáí\nDijádídlǫ́ʼíłbáí binághah yishtłizhígíí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nDijádídlǫ́ʼí bitsiitʼáád halzhinígíí\nDijádídlǫ́ʼí binághah dibéłchíʼígíí\nDijádídlǫ́ʼí bitsiitʼáád dinilbáhígíí\nDijádídlǫ́ʼí bitsiiʼ dibéłchíʼígíí\nDijádídlǫ́ʼí binághah halbáhígíí\nDijádídlǫ́ʼí binákʼee halzhinígíí\nHalgaiitah dijádídlǫ́ʼí diniltsxooígíí\nDijádídlǫ́ʼí binághah halchíʼígíí\nSéí dah daaskʼidtah dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí\nSéí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\n(→ Hodíłchʼiltah dijádídlǫ́ʼí)\nDijádídlǫ́ʼí bidaaʼ dinilchíʼígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí\nHaltsooítah dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí\nDijádídlǫ́ʼí yishtłizhí bidaaʼ ntsaaígíí\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí yishtłizhí diltʼóshígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nBilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nDijádídlǫ́ʼí bitsiitʼáád halchíʼígíí\nDijádídlǫ́ʼí bikʼiiz dah jíljinígíí\nDijádídlǫ́ʼí bikʼos halzhinígíí\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí\nDijádídlǫ́ʼí bitéél noodǫ́zígíí\nÁshįįh bibąąh dijádídlǫ́ʼí\nDijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí, ńléidi éí ádaadin; Naakaii Łizhiní Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alaudidae" deiłníigo deiyózhí. Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí éí 98 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–9di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí łibá dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh.\nDijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Tłʼiishkʼaaʼchilí bitsiiyah halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTłʼiishkʼaaʼchilí bitsiiyah halzhinígíí\nTłʼiishkʼaaʼchilí bitsiiyah halzhinígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi dóó Dziłkʼi Dah Názʼéelii Dineʼé Bikéyahdi dóó Daakǫʼ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eirenis modestus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah dóó bitsiitʼáád éí halzhin łeh.\nTłʼiishkʼaaʼchilí bitsiiyah halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó jááłánii yildeeł.


Entry # 482 has returned 1 entry\nNáhookǫ́sdę́ę’go ních’igo ’ayóo deesk’aaz.\nnorth.from-GO breeze-GO very cold.SPN\nIt’s very cold with the breeze from the north. (YM 1987:627)\n’ayóo very, extremelyfind in Navajo Adverb Lexicon


Tsintah dǫ́ʼiiyiyiitsahí - Wikiibíídiiya\nTsintah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Fraseria ocreata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiiʼ éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTsintah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dinilzhinígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelophryne lighti" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–0.9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dził Náʼoodiłii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Dził Náʼoodiłii yaa halneʼ dooleeł. Dził Náhooziłii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDził Náʼoodiłii *\nDził Náʼoodiłii éí Dinétahgi siʼą́. Ałdóʼ Yódí Dziil jiní. Díí dził éí tónteel bikááʼdóó deigo 7,441 adéesʼeez yaʼnaaʼááh. Dził Náʼoodiłii éí 36°25′33″ NHK dóó 107°50′42″ EʼE-gi, Hanáádlį́ hoolyéhígíí tʼáá áhánídi siʼą́. Yootó Hahoodzo biyijíʼgoʼ dził siʼą́.\nDził Náʼoodiłii beʼelyaaígíí


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dootłʼizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Furcifer petteri" deiłníigo dayózhí.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsídii yáłtiʼíchilí bizééʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼíchilí bizééʼ łitsooígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Loriculus pusillus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ éí łitso; bitéél éí diniltso; bidaaʼ éí łitsxo dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish; bitseeʼ éí doo nineez da.\nTsídii yáłtiʼíchilí bizééʼ łitsooígíí éí chʼil bijééh deidlą́; tádídíín éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Táłtłʼááh bitsʼaʼ heetsʼózí - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh bitsʼaʼ heetsʼózí éí chʼosh naatsʼǫǫdí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pectinariidae" deiłníigo deiyózhí. Táłtłʼááh bitsʼaʼ heetsʼózí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí bitsʼaʼ 1–2di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh; bitsʼaʼ éí séí bee ádaalyaa. Bijáád éí ádin; bideeʼ ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da. Łeeyiʼdi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí\ntsídiiłtsooí binákʼee halzhinígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bitsiiʼ łibáhígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binátsʼiin łitsooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ teełtah tsídiiłtsooí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsídiiłtsooí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaakááʼ łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ yaayááhalzhin\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaakááʼ łitsooígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah tsídiiłbáhí\ntsídiiłbáhí bitéél diniltsooígíí\ntsídiiłtsooí bítááʼ łitsooígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bitłʼaaʼ łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah tsídiiłtsooí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tsídiiłtsooí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bidaatsohígíí\ntsídiiłtsooí binághah diłhiłígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah tsídiiłtsooí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí binátsʼiin łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaakááʼ yishtłizhígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bidaaʼ ditánígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí noodǫ́zígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra" deiłníigo deiyózhí. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí éí 37 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binákʼee halzhinígíí


Interactive Map - Dreamcatcher Bios Dene\ngudetth’en nu k’e neba hóʔą\nTTantoo Cardinal Fort McMurray, Alberta nǫʹk’e nįʹya, dįghį nations hots’įʔáné dene hęlį: Cree ʔú, Dene ʔú, Nakota ʔú tth’i Metis, Tantoo betsuné yenęʹshą, betsuné Dene hęlį, Dene hobenéné central chú northwestern Canada k’éyaghe, Denesųʹłiné łą ʔahįlt’e, dene t’á dáyałtie ʔedinį hoʔánélt’e ʔeją North America k’éyágh\ndene tąnt’ú húya chú húnáy behonįęʹ bek’áyatheti\nt’ahúk’e hots’į dene hęlį húto benéné:\nt’ahúk’e hots’į dene hęlį:\nWes Studi Tahlequah, Oklahoma nǫʹk’e nįʹya, nǫʹnize láhúnt’e Nofire Hollow húlye, ʔeyer Cherokee Nation néné néyą, Tahlequah hóʔą hájá nį capital of the 19th century Cherokee Nation, ʔeyer tth’i nįʹh gódhé lánat’e, ʔedinį tth’i ʔedínįdeł hadályá nį Trail of Tears hoyághe\nDwight King Meadow Lake, Saskatchewan nǫʹk’e nįʹya, tth’i ʔeyer néyą, Dwight Métis ts’įʔáné dene hęlį, Métis dené łą hotárelyųʹ k’e, t’ą tthe Métis hadé, Métis sekwi bą Indigenous ts’ékwi European fur traders Red River honáre hots’į, duhųʹ Manitoba húlye, Métis dené thene bech’ánįęʹ dábets’į, beyatié tth’i ʔú, beyúwé tth’i ʔú, bets’į artwork tth’i ʔú, shen ʔú tth’i t’antú dahdíli\nChuck Billy Oakland, California nǫʹk’e nįʹya tth’i ʔeyer néyą, Chuck Pomo ts’įʔáné dene dédliné hęlį betá ts’į Hopland Band Pomo dene dédliné Ukiah néné northern California hots’į, dene dédliné nené Hopland band Sanel Valley k’éyághe tth’i honáre nárádé, duhųʹ southeastern Mendocino County húlye\nTaboo ʔałųʹ łághe bezí t’á hudzi hadé, Jimmy Gomez tth’i bezí, Los Angeles, California nǫʹk’e nįʹya ʔú tth’i ʔeyer néyą, Taboo Mexican chú Shoshone ts’įʔáné dene dédliné hęlį, Taboo bestsuné Shoshone hęlį, hotié bunaze honéłtą, Shoshone dené California ʔú, Nevada ʔú, Utah ʔú, Idaho ʔú, tth’i Wyoming nádáįdé\nDene nadołthı dëne /Shęn dëne\nTia Carrere Honolulu, Hawaii nǫʹk’e nįʹya nį, Tia Filipino ʔú, Spanish ʔú, Chinese ʔú, tth’i Hawaiian ts’įʔáné dene hęlį, Tia Hawaiian ch’anįęʹ xéł néyą tth’i Hawaiian t’á yałti, kólú Hawaiian Pidgin húlye beyatié, Indigenous dene dédluné Hawaii nárádé Polynesians ts’įʔáné harát’į Marquesas Islands hots’į Hawaii nįdel yanísį thá ʔú 400 AD hoyághe, tth’i Tahiti tth’i hots’į 10th century hoyághe\nJohn Herrington Wetumka, Oklahoma nǫʹk’e nįʹya kólú Colorado ʔú, Wyoming ʔú, tth’i Texas ts’én néyą, John Chickasaw Nation ts’įʔáné dene hęlį Oklahoma hots’į, Chickasaw dene dédliné northern Mississippi chú Alabama hots’į dene dąʹlį nį, kólú U.S. Government ʔedinideł hádályįʹlá nį yanįʹsį 1830s hoyághe, Trail of Tears húłye nį ʔeyer hot’á\nla bazį dene háráhthededeli\nHollywood Seminole Indian Reservation bekǫʹę dáhúłʔą Seminole Tribe of Florida, Fort Lauderdale hogá, 19th century tł’ąʹghę Seminole Wars dáłelghal U.S. xéł, Seminoles dínįdel harályá nį hobest’į traditional territory k’e hots’į Florida k’éyághe, łą Oklahoma nįdel, naxíe ʔekódánįdhenʔíle t’á náįdé, Everglades k’éyághe ts’én tédel, thá tł’ąʹghę húłdųʹ háįdel, nádátser xéł autonomous nation hedáthelį duhųʹ hots’én\nHollywood Seminole Indian Reservation, Florida\nGeorge Starke New Rochelle, New York nǫʹk’e nįʹya nį, ʔeyer hots’į Washington Redskins ghąʹrįʹya nį 1973 ʔú, ʔeyer hots’į D.C. ts’én nǫʹnįʔą, George Mohawk ts’įʔáné dene dedliné hęlį bą bet’á, Mohawk Nation, Kanienʹkehá:ka, ʔeyi Iroquois Confederacy hots’į dene dédliné hęlį, ʔeyi t’á ʔediri Oneida ʔú, Onondaga ʔú, Seneca ʔú, tth’i Tuscarora nations, hotárelyųʹ ʔeyer hots’įʔáné dene dédliné hęlį dene dédliné hęlį\nBilly Mills Pine Ridge Indian Reservation nǫʹk’e nįʹya South Dakota, Oglala chú Lakota dene dédliné náráde ʔeyer, Great Sioux Nation dené dąʹlį, yanísį dedané hots’į bek’óją ʔeyi Sioux bets’į traditional territory hobenéné duhųʹ Minnesota ʔú, Iowa ʔú, tth’i Wisconsin hobené, łįchogh nįʹlya ʔú, Sioux dené hádórįʹt’ą, nįʹh nechá dárílchú, Nebraska ʔú, South Dakota ʔú, tth’i Montana ts’én nįʹh dárílchú\nOglala Lakota (Great Sioux Nation)\nGraham Greene Six Nations nǫʹk’e nįʹ ya xéł tth’i ʔeyer néyą Grand River reserve k’éyághe, Ontario, Brantford hogá…First Nations Canada hots’į dene dédliné łą ʔełk’éch’a nárádé ʔeyer, Graham Oneida Nation hots’į dene hęlį, ʔeyi reserve ʔełk’étane Iroquois Confederacy dąʹlį; Oneida ʔú, Mohawk ʔú, Cayuga ʔú, Seneca ʔú, Onondaga ʔú, tth’i Tuscarora\nRaven Kanatakta Polson-Lahache Winneway, Quebec néyą, t’ahúk’e hots’į hat’į Batchewana First Nation húlye Sault Ste. Marie, Ontario ts’én, Ojibway chú Anishinabe t’á dayatie hots’į hat’į, ʔełótą háyorįlaʔaze dáhóʔą, kólú ʔedinį Algonquin Nation hots’į dene hęlį Quebec hots’į, Raven Mohawk hęlį, Kahnawake hots’į, nasį Montreal hots’į\nSho-Shona Kish Toronto, Ontario néyą, ʔedinį tth’i Batchewana First Nation hots’į dene hęlį Sault Ste. Marie, Ontario hots’į, Ojibway chú Anishinabe háyorįla sayįzį bąʹngá Lake Superior hogá\nRita Coolidge Lafayette, Tennessee nǫʹk’e nįʹya nį, ʔeyer hotł’ąʹghę Florida ts’én nekerįdher xáré bélot’inį xéł, bets’į family…Rita betsíekwi chú betsúnekwi Cherokee ts’įʔánęʹ dene hęlį, ʔedįʹlya nį 1830s hoyághe, dene dédliné łą hobenéné hots’į ʔedįʹlya nį, dázį néné ts’én tédel hádályá nį Mississippi River bazįʹ ts’én


Naaldeehii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Naaldeehii łaʼ éí nihookááʼ naakai, náánáłaʼ éí yótáahdi ndaatʼá; áádóó náánáłaʼ éí tónteel biyiʼdi ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ. Dooyádaałtiʼí deiłníigo deiyózhí ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Animalia" (éí doodaiiʼ "Metazoa") deiłníigo deiyózhí.\n^ Díí bízhiʼ éí 1950 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; éí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: do· yáłtxiʼí [?]


Chį́į́h naatsʼǫǫdí łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChį́į́h naatsʼǫǫdí łichíʼígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tapirus terrestris" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 6–8di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ. Biyáázh éí dinilgaigo noodǫ́ǫ́z (bisóodi ałchiní biyáázh nahalingo).\nChį́į́h naatsʼǫǫdí łichíʼígíí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.


Tsooʼtsʼiní (łóóʼ) - Wikiibíídiiya\nTsooʼtsʼiní éí łóóʼ ádaatʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteoglossidae" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼ éí nahasdzáán bikáaʼgi neeznáá ałʼąą átʼé, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí dóó Naakaii Łizhiní Bikéyah dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Áadi éí tó ńlį́į́h dóó beʼekʼid biyiʼ dahiná.\nDíí łóóʼ bitsooʼ éí tsʼin bee ályaa, áádóó éí biwooʼ hólǫ́. Bitsʼíís éí 2–3di adéesʼeez áníłnéez łeh. Łaʼ éí daalgai dóó daalbá, náánáłaʼ éí łitsxogo dadisxǫs.\nTsooʼtsʼiní éí łóóʼ yázhí dóó chʼosh chʼééh digháhii deilghał.


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí\ntsinyiʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus spiniger" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee éí dinilzhin; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Jáádchʼį́dí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Tsxilghááh\nJáádchʼį́dí éí tsxilghááh dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sirenidae" deiłníigo deiyózhí. Jáádchʼį́dí éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naaldeehii éí 10–40di asdzoh[?] ádaníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.\nJáádchʼį́dí éí chʼosh yázhí deildeeł.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łitsxooígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xanthophryne tigerina" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łitsxo; bikʼiiz éí dinilzhingo łikizh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łitsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis polytropis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí niłhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí baa dzólnígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halzhinígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí binághah dah daalgaaígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bítááʼ dibéłchíʼígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitsiiʼ noodǫ́zígíí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łikizhígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bíchį́į́h deekínígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halchíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitéél halchíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitseeʼ dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizábąąh łigaaígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizééʼ łigaaígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhingo noodǫ́zígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łigaigo noodǫ́zígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łizhingo noodǫ́zígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí naashchʼąąʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí nizhónígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłgo łibáhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí · Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí


Daałbáhí bitsiiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí bitsiiʼ łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́ (dííshjį́įdi éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́ ałdóʼ). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura malacca" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsii éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nDaałbáhí bitsiiʼ łizhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Tónteel tsídiitsoh bitʼaʼ diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídiitsoh bitʼaʼ diłhiłígíí\nTónteel tsídiitsoh bitʼaʼ diłhiłígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thalassarche melanophris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 31–37di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhił; bidaaʼ éí diniltso.\nTónteel tsídiitsoh bitʼaʼ diłhiłígíí éí łóóʼ deilghał dóó chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł.


Táłtłʼááh chʼosh - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí táłtłʼááh chʼosh yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą táłtłʼááh chʼosh dahólónígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bijáád hastání Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí Chʼosh łahgo ádaanéhígíí Chéłchaaʼ Chéłchaaʼ naalzheehígíí\nTáłtłʼááh chʼosh *\nTáłtłʼááh chʼosh éí táaʼdi dimííltsohgo daatsʼí ałʼąą ádaaté; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dytiscidae" deiłníigo dayózhí.\nTáłtłʼááh chʼosh akwíí shį́į́ ałʼąą ádaatʼéego hólǫ́\nDíí chʼosh éí tʼááłáʼídi asdzoh[?] ádaníłnééz. Nááná éí łizhingo ndaashchʼąąʼ; łaʼ éí łitso dóó łichíiʼgo daalkizh, náánáłaʼ éí danéedǫ́ǫ́z. Bitsʼíí éí hááhideeneezgo danteel.\nTáłtłʼááh chʼosh éí beʼekʼid biyiʼ, tó ńlį́įdi, dóó nahoditsʼǫʼgi dahiná; tsǫʼaʼsánii deilghał łeh.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 21:30


1Cor 13 | `AUY | STEP | Maníkóní ámútankomo fasiꞌaémbá simínataamo fíꞌo-fiꞌon-aaimo ímbo isáúnda-aaifinkembo séta wíyómpaken-kisau-waasi-taaifinkenkwaraꞌo sétaamo miyá aantembo éta ímbo waási-imayaamo ondasáámó éta minááí úwoi-aai séta kámene peróꞌemo úwoimo tufúwóntemba miyá ondasáánifo waási-imayaamo étaamo éta kaweꞌá uwátinkanaumne.\nWaásimo tirumbó tíméwini áwáuman-iyemo siyáin-aai.\n1 Maníkóní ámútankomo fasiꞌaémbá simínataamo fíꞌo-fiꞌon-aaimo ímbo isáúnda-aaifinkembo séta wíyómpaken-kisau-waasi-taaifinkenkwaraꞌo sétaamo miyá aantembo éta ímbo waási-imayaamo ondasáámó éta minááí úwoi-aai séta kámene peróꞌemo úwoimo tufúwóntemba miyá ondasáánifo waási-imayaamo étaamo éta kaweꞌá uwátinkanaumne. 2 Maníkó fasiꞌaémbó simínata simásímakain-aaimo simátimetaamo Maníkó aúpáꞌó makáin-aai isétaamo ímbo ísaraunda-aai Maníkó simásímakain-aai isétaamo Maníkóntáféta fasiꞌámaimo métaamo séta éraiꞌa Maníkó siyáintemba íníye sétaamo Maníkómó siyáintemba umbai-kísáúmó maétaamo miyá aantembo éta ímbo waási-imayaamo éta úwoi-waasisa úne. 3 Makáunda-tantaaꞌo seyaafáꞌó tuwín-timetaamo Maníkóní kísau wémaundasafesasa sáwíꞌo uwásínkénta aamoí éta kanaán-iye sétaamo miyámó éta ímbo waási-imayaamo ondasáámó éna siyáunda-aaigo ínta súwaꞌnai íníye.\n4 Waásimo tirumbó tíméwini áwáuma maarán-iye. Waásimo tirumbó tíméwi sáwíꞌo wéuwatinkaamba anondáá ímba miyámó ombá túwaꞌnai esa waásimo tirumbó tíméwi túwíꞌo wérain-kwaasisafesa tirumbá ímba sáwíꞌa uwátinkesa waásimo tirumbó tíméwi miwí túwíꞌa ímba maimaé iyésa 5 waásimo tirumbó tíméwi kesáfésa seyaafá-tántááꞌá kaweꞌá wéune ímba sésa sáwí-aai ímba sésa waásimo tirumbó tíméwi kesáái íyáákainkwae ímba sésa waásimo tirumbó tíméwi ímba úwoiyaamba aaisambá sésa waásimo tirumbó tíméwi sáwíꞌo uwátínkáámba ímba imáyáa úmae iyésa 6 waásimo tirumbó tíméwi sáwíꞌo ontáfésa ímba aamoí ésa kaweꞌó ontáfésa aamoí ésa 7 waásimo tirumbó tíméwi umbai-tántááꞌó ombá úwoi wémaesa waásimo tirumbó tíméwi seyaafáꞌ-wáásísáfésa ímba inkaisíyan-imayaa ésa seyaafáꞌnánkátá kaweꞌó íyantafesa timuꞌmarésa mésa waásimo tirumbó tíméwi seyaafáꞌ-úmbáí-tántáápímbá fasiꞌámai mésa ímbo ifáꞌó túwáámba miyáumai méraawe.\n8 Waásimo tirumbó tímén-anko waéꞌwaeꞌa éna ímba taiꞌáínana Maníkó simátímakain-aaimo simátímén-kisau taiꞌáínana fíꞌo-fiꞌon-aaimo ímbo ísáán-aaifinkembo\nsen-kísáú taiꞌáínana ímbo ísaraan-aaimo Maníkó simátímakain-aai simátímén-kisau taiꞌáíníye. 9 Ímbo isáúnda-aaimo Maníkó simásímakain-aai ínta kanaatá ísásaraumne. Maníkómó simásímakain-aaimo simátímakaunda ínta kanaatá simátímataraumne. 10 Maníkó kaweꞌ-úramba ónaumnemo siyáimba ánaaemba paápé índa póta ímbo ísásaraunda-aaiwarata taiꞌáwinata seyaafáꞌá áwáusa awánánaumne.\n11 Iyámpóímo méraawandaraꞌa iyámpóímo sentembá miyán-ááí wéseꞌa iyámpóímo ontembá miyá wéeꞌa iyámpóímo ontembá miyán-ímáyáá uráumpo waási-úramba íyáéꞌa iyámpóíyaꞌo uráunda-tantaaꞌa tukáumne. 12 Iyámpóímo ímbo kaweꞌ-úmaimo ísáántemba Maníkóní waásisa ímba kaweꞌ-úmaisa Maníkóní áwáuma wéawanaumne. Nompímbó waási tóiꞌo ímbo awánamaimo kaweꞌó úndantenta káféꞌa miyáráántá wéundasa Maníkóní áwáuma ímba kaweꞌ-úmaisa wéawanaumpo waási tóiꞌo aforatáámó awánáúndantemba ánaaemba miyásáámó ondasá Maníkóní áwáuma kaweꞌ-úmaisa awánánaumne.\nKáféꞌa ímba awánasaraundasa Maníkó kentáámó suwánasaraintemba ánaaemba Maníkóní áwáusa awánánaumne. 13 Miyá ínífo káféꞌa Maníkómpáꞌá simankúnkúnta únda-amba isaná éraiꞌa Maníkóeta maéꞌmaeꞌa ónaumnemo súnda-amba isaná Maníkómbó tirumbó áméne waásimo tirumbó tímén-amba isaná úmai minkáúmbó-ámbá wéraifo íyáákarain-amba Maníkómbó tirumbó áméne waásimo tirumbó tímén-amban-iye.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sus verrucosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–6di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; bítááʼ éí dibéłchíʼí; bitéél éí halbáa łeh.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ bisóodi bizęęs hólóní éí chʼil bikétłʼóól dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Abaʼtó (Ahééháshį́į́h Hahoodzo) - Wikiibíídiiya\nAbaʼtó (Ahééháshį́į́h Hahoodzo)\nAbaʼtó éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.\nAbaʼtó éí 36.9 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 143,911 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nAbaʼtó éí 33°07′29″ NHK dóó 117°04′51″ EʼE-gi bił hazʼą́. Abaʼtó éí tónteel bikááʼdóó deigo 646 adéesʼeez.GNIS\nAbaʼtó biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Taahilnoodii dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Taahilnoodii dóó Tónteel zhį́ʼii Ndahalinígíí Taahilnoodii\nTaahilnoodii dinilzhinígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí dóó Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Tónteel Łichííʼí bibąąhgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sula leucogaster" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 28–30di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ dóó bikeeʼ éí dinilgai.\nTaahilnoodii dinilzhinígíí éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.


Guʼnimbánii xkujndu ga̱jma̱a̱ májánʼ | Rí muʼnigajmaa\n“Gakuwáanʼ tsímáá” (MARCOS 9:50).\nAJMÚÚ 39 GA̱JMA̱A̱ 77\nNdiéjunʼ xtágabu nixná Jesús mu muʼnimbánii xkujndu ga̱jma̱a̱ májánʼ rá.\nNákha xóó tséʼnimbánii xkujndu gajmiúlú mbáa ndxájulú, xú káʼnii graxe̱ gíʼmaa muʼnilú rá.\nXú káʼnii gambáyulú ajtsú ikha rí na̱ʼkha̱ náa Mateo 18:15-17 mu muʼnimbánii tikhuu xkujndu rá.\n1, 2. a) Arathá tikhu xkujndu rí na̱ʼkha̱ náa Génesis. b) Náa numuu rí náa Biblia naʼthí ga̱jma̱a̱ numuu xkujndu rúʼko̱ rá.\nNÁA Biblia naʼthúlúʼ ga̱jma̱a̱ numuu tikhu xkujndu rí niguáʼdáá tikhun xa̱bu̱ gajmiún eʼwíínʼ. Lá nitatsaʼwáminaʼ mbá miʼtsú náa xkujndu rúʼko̱ ráʼ. Na̱ʼkha̱ tikhuu náa capítulos rí na̱ʼkha̱ ginii náa libro ndrígóo Génesis. Mbá xkri̱da, Caín nixíyáa Abel (Gén. 4:3-8). Lamec nixíyáa mbáa dxámá bi̱ nixnúu (Gén. 4:23). Báxtúu ndrígio̱o̱ Abrahán nigiʼdu̱u̱n gajmiún báxtúu ndrígio̱o̱ Lot (Gén. 13:5-7). Agar nikumu̱u̱ rí nigiʼdoo itháan numuu ki xóo Sara, ga̱jma̱a̱ Sara nikiʼnáa kaʼyoo Abrahán (Gén. 16:3-6). Ismael nikiʼnáa kaʼñún xa̱bu̱ ga̱jma̱a̱ ikhiin nikiʼníin kuyáá ikhaa (Gén. 16:12).\n2 Náa numuu rí náa Biblia naʼthí ga̱jma̱a̱ numuu xkujndu rúʼko̱ rá. Náa numuu rí ma̱ndoo majmañulúʼ ga̱jma̱a̱ numuu xkujndu rí gajkhun niguáʼdáá xa̱bu̱ aʼkhá buʼko̱ ráʼ. Mangáanʼ ni̱ndxu̱lú xa̱bu̱ aʼkhá ga̱jma̱a̱ ma̱ndoo muraʼníí xkujndu xóo rí niguáʼdáá ikhiin. Índo̱ guguaʼnii xúʼko̱, guʼgíʼ guʼyaridáá xkri̱da májánʼ rí na̱ʼkha̱ náa Biblia ga̱jma̱a̱ guʼni gaʼduunʼ xkri̱da dí ra̱májánʼ (Rom. 15:4). Xúʼko̱ majmañulúʼ makuwáanʼ tsímáá gajmiúlú eʼwíínʼ.\n3 Náa artículo rígi̱ gúʼyáá náa numuu rí ndayóoʼ muʼnimbánii xkujndu rí gaguaʼdáá gajmiúlú eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ xú káʼnii gándoo guʼni. Ma̱ngaa mbuʼyáá tikhu ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia rí mambáyulúʼ muʼnimbánii xkujndu ma̱ngaa mambáyulúʼ mu mambaxúlúʼ májánʼ gajmiúlú Jeobá ma̱ngaa gajmiúlú eʼwíínʼ.\nNÁA NUMUU RÍ NDAYÓOʼ MUʼNIMBÁNII XKUJNDU RÁ.\n4. a) Xú káʼnii ku̱ma̱ rí nimi̱dxu̱u̱ náa numbaaʼ rá. b) Ndiéjunʼ erígá rá.\n4 Satanás nindxu̱u̱ bi̱ phú gíʼdoo aʼkhúun rí xa̱bu̱ nurkuajimíjná ga̱jma̱a̱ rí maguaʼdáá wéñuʼ xkujndu. Guʼyáá náa numuu nuʼthá xúʼko̱. Náa ixi̱ ri̱ʼi̱ Edén, Satanás niʼthí rí mámbáa xa̱bu̱ ma̱ndoo maraʼwíí rí májánʼ o dí ra̱májánʼ, ga̱jma̱a̱ rí tséyóoʼ má maʼnimbo̱o̱ kaʼyoo Dios (Gén. 3:1-5). Ku̱ma̱ rígi̱ nimi̱dxu̱u̱ náa numbaaʼ. Ndiéjunʼ nirígá rá. Xúgi̱ nduʼyáá rí índo̱ xa̱bu̱ nuni xúʼko̱, i̱ndó naʼni marigá xkujndu. Mbaʼin xa̱bu̱ nakumu̱ún rí kaʼñún muraʼwíí rí májánʼ o dí ra̱májánʼ. I̱ndó nundxa̱ʼwa̱míjna̱ ga̱jma̱a̱ numún ikhiin ga̱jma̱a̱ rí muguaʼdáá itháan numún ki xóo eʼwíínʼ. Ga̱jma̱a̱ tséʼniún á mu nuni gawúunʼ eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ rí nuraʼwíí muni. Rígi̱ naʼni marigá xkujndu. Mu náa Biblia naʼsngúlúʼ rí á mu nakiʼnáanʼ nacha̱, muguaʼdáá xkujndu gajmiúlú eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ mbáa asndu muxuʼdámíjná aʼkhá (Prov. 29:22).\n5. Ndiéjunʼ xtágabu nixná Jesús mu muʼnimbánii xkujndu rá.\n5 Náa discurso rí nixná náa Kúbá, Jesús niʼsngúún xa̱bi̱i̱ makuwá tsímáá gajmiún eʼwíínʼ maski ajndu nikujmaa dí rígi̱ xambáñuun. Mu mambáñun munimbánii xkujndu, nixnúún mbaʼa xtágabu. Mbá xkri̱da, niʼthún rí mani̱ndxu̱ún míjínʼ xa̱bu̱, rí mbuyááʼ makuwá tsímáá gajmiún eʼwíínʼ, rí muni mbá tsiakii mu xákiʼníin, rí mugíʼ munimbánii xkujndu mbá nacha̱ ga̱jma̱a̱ rí maʼndún kuñún xa̱bu̱ bi̱ nakiʼníin kuñún (Mat. 5:5, 9, 22, 25, 44).\n6, 7. a) Ndíjkha rí gíʼdoo numuu muʼnimbánii wapháá xkujndu rá. b) Xú káʼnii graxe̱ gíʼmaa muʼni xúgiáanʼ bi̱ ni̱ndxu̱lú xa̱bi̱i̱ Dios rá.\n6 Rí xúgi̱ nduʼyamajkuíí Jeobá índo̱ nuʼtájkáan, nuʼtáraʼa ga̱jma̱a̱ índo̱ nagimbáanʼ. Mú á mu na̱nguá kuwáanʼ tsímáá gajmiúlú a̱ngiu̱lú, Dios xagruigú rí eʼni mu mbuʼyamajkuíí (Mar. 11:25). Á mu nandulúʼ mambaxúlúʼ májánʼ gajmiúlú Jeobá, gíʼmáanʼ muʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱lú índo̱ rí nakiéʼkhun eʼwíínʼ (atraxnuu Lucas 11:4 ga̱jma̱a̱ Efesios 4:32). *\nLá naʼniulú mingíjyúuʼ muʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱lú kuʼñúún a̱ngiu̱lú rá.\n7 Jeobá gíʼthu̱u̱n rí xa̱bi̱i̱ munimba̱a̱ a̱jkiu̱ún kuñún eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ rí makuwá tsímáá gajmiún eʼwíínʼ. Ikha jngó májánʼ rí muraximíjnalú: “Lá tséʼniuʼ mingíjyúuʼ mani mba̱a̱ a̱jkiu̱nʼ ka̱ñu̱u̱n a̱ngui̱nʼ ráʼ. Lá naniguʼ maxtáá gajmíi̱nʼ xáʼ”. Á mu nduʼyáá rí naʼniulú mingíjyúuʼ muʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱lú, gúnda̱ʼa̱a̱ Jeobá rí mambáyulúʼ, ga̱jma̱a̱ ikhaa gáriʼña̱a̱ rí nuʼtájkáan (1 Juan 5:14, 15).\nLÁ MUʼNI MBA̱A̱ A̱JKIU̱LÚ GA̱JMA̱A̱ MAGUMULÚ RÁʼ.\n8, 9. Ndiéjunʼ gándoo muʼni á mu mbáa naʼni gawúnlú rá.\n8 Numuu rí xúgiáanʼ ni̱ndxu̱lú xa̱bu̱ aʼkhá, mbáa nguáná eʼwíínʼ muthi o muni mbá rí maʼni gawúnlú (Ecl. 7:20; Mat. 18:7). Xú gúʼni rá. Guʼyáá mbá xkri̱da rí naʼsngúlúʼ mbá ikha rí gíʼdoo wéñuʼ numuu. A̱jmi̱i̱n a̱ngiu̱lú kuwa náa mbá reunión social índo̱ mbáa ndxájulú a̱ʼgu̱ ni̱ʼkha̱ garaxi̱i̱n. Mu mbáa rí ikhiin tániguuʼ xóo niraxi̱i̱. Índo̱ ndxájulú a̱ʼgu̱ ni̱jkha̱a̱, ikhaa nigíʼdu̱u̱ niʼthá numuu. Ikhú, bi̱ imba̱a̱ ndxájulú niʼthúu̱n rí ndxájulú buʼko̱ xtáa raʼni ñajunʼ Jeobá mbá 40 tsiguʼ maski ajndu gíʼdoo mbaʼa xkujndu. Ga̱jma̱a̱ niʼthúu̱n rí ndaʼyoo májánʼ rí ndxájulú a̱ʼgu̱ táʼndoo maʼni gawúunʼ. Xú káʼnii niʼni ndxájulú bi̱ nigawúunʼ rá. Ikhaa ndiʼyoo rí gajkhun nindxu̱u̱ ga̱jma̱a̱ nigumuu dí nirígá.\n9 Ndiéjunʼ eʼsngúlúʼ xkri̱da rígi̱ rá. Rí á mu mbáa naʼni gawúnlú, ma̱ndoo muraʼwíí ndiéjunʼ gúʼni. Á mu nandulúʼ kuʼñúún eʼwíínʼ, muʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱lú kuʼñúún (atraxnuu Proverbios 10:12 * ga̱jma̱a̱ 1 Pedro 4:8). * Jeobá naniguuʼ índo̱ nanújngorámulú rí nakiéʼkhun eʼwíínʼ (Prov. 19:11; Ecl. 7:9). Ikha jngó índo̱ mbáa gáʼthi o maʼni mbá rí tsénigulú, guraximíjna̱: “Lá ma̱ndoo mani mba̱a̱ a̱jkiu̱nʼ ga̱jma̱a̱ magumuʼ rí nirígá ráʼ. Lá ndayóoʼ mandxa̱ʼwa̱mínáʼ má xúʼko̱ ga̱jma̱a̱ numuu rúʼko̱ ráʼ.”\n10. a) Xú káʼnii nikumu̱u̱ mbáa ndxájulú índo̱ niʼdxuun rí nitha numáá xá. b) Ndiéjunʼ nimbáyúu wéñuʼ mu maxtáa gagi xá.\n10 Á mu mbáa naʼthí dí raʼkhí ga̱jma̱a̱ numulúʼ, mbáa maʼniulú mingíjyúuʼ muʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱lú ga̱jma̱a̱ magumulúʼ. Rúʼko̱ rí nigíʼnuu mbáa precursora. Ikhaa nigawúunʼ wéñuʼ índo̱ tikhun a̱ngiu̱lú náa congregación nitha numáá rí xú káʼnii eʼtáraʼa ga̱jma̱a̱ rí xú ejmuu mbiʼi. Ikha jngó niʼtámíjná gajmíi̱n a̱ngiu̱lú bi̱ najmañún itháan ga̱jma̱a̱ nindu̱ʼu̱u̱n xtágabu. Ikhiin nijmún Biblia mu mumbayíí rí xaxmiéjunʼ wéñuʼ ga̱jma̱a̱ numuu rí nuthi eʼwíínʼ ma̱ngaa rí maʼni itháan náa Jeobá. Mbá rí nimbáyúu wéñuʼ rí maguxnuu Mateo 6:1-4 (atraxnuu). Versículos rúʼko̱ niʼni marmáʼáan a̱jkiu̱u̱n rí itháan gíʼdoo numuu rí maʼni maxtáa gagi Jeobá. Ikha jngó táʼyoo rí gíʼdoo numuu rí nuthi eʼwíínʼ ga̱jma̱a̱ numuu. Rí mbiʼi xúgi̱, á mu tikhun nuta numáá xóo eʼtáraʼa, ikhaa tsíkiʼnáa ga̱jma̱a̱ nadxuu má xúʼko̱. Náa numuu rá. Numuu rí ikhaa ndaʼyoo rí xtáa raʼni xúgíʼ rí naʼngo̱o̱ mu Jeobá manigu̱ʼ.\nÍNDO̱ TSÍYOO MUʼNI MBA̱A̱ A̱JKIU̱LÚ GA̱JMA̱A̱ MAGUMULÚ\n11, 12. a) Ndiéjunʼ gíʼmaa muʼni á mu nakumulú rí mbáa ndxájulú nakiʼnáa kaʼyulú rá. b) Ndiéjunʼ ejmañuluʼ rí xú káʼnii Abrahán niʼnimbánuu mbá xkujndu rá. (Atayáá timbá xtiʼkhu.)\n11 Santiago 3:2 naʼthí rí “xúgiáanʼ nakiéʼkulu mbaʼa nuthu”. Gundxaʼwamíjna̱ rí niʼdxawíín rí mbáa ndxájulú nakiʼnáa ga̱jma̱á ni̱ndxu̱lú ga̱jma̱a̱ numuu mbóʼ rí niʼni o niʼthá. Ndiéjunʼ gándoo muʼni rá. Jesús niʼthí: “Ikajngo, xi nadxaʼchaʼ [ofrenda] naʼ altar, iki garmaʼan akianʼ ri najiʼna dxiyaʼ-jaʼyaʼ. Atatsiña ofrendaʼ naʼ inu altar, ayuʼ, guini gambaxiʼ gajmaʼ dxiyaʼ gajma majan, aʼkue ri midxaʼ maraxnaxi ofrendaʼ” (Mat. 5:23, 24). Xó má eʼyáá, á mu kuaʼdáá mbá xkujndu gajmiúlú mbáa ndxájulú, gíʼmaa muʼtámíjná gajmiúlú. Ragíʼmaa muʼtháán rí ikhaa gíʼdoo aʼkhúun, gíʼmaa mbuʼyáá rí nikiéʼkulu. Rí gíʼmaa muʼni nindxu̱u̱ rí makuwáanʼ tsímáá gajmiúlú. Rí makuwaanʼ tsímáá gajmiúlú a̱ngiu̱lú gíʼdoo itháan numuu.\nGíʼmaa muʼni rí makuwáanʼ tsímáá gajmiúlú a̱ngiu̱lú\n12 Náa Biblia naʼsngúlúʼ xú káʼnii gándoo gakuwáanʼ tsímáá índo̱ kuaʼdáá mbá xkujndu gajmiúlú imba̱a̱ ndxájulú. Guʼyáá xkri̱da ndrígóo Abrahán ga̱jma̱a̱ aʼdá ríxio̱o̱ Lot. Nájmi̱i̱n guáʼdiin wéñuʼ xujkhúʼ ga̱jma̱a̱ báxtúu ndrígu̱ún nigiʼdu̱u̱n numuu rí nda̱a̱ mba̱a̱ Ku̱ba̱ʼ náa muphiʼtsu xúgínʼ xujkhúʼ. Numuu rí Abrahán nindoo maxtáa tsímáá ga̱jma̱a̱ Lot, niniñuʼ rí ikhaa maraʼwíí Ku̱ba̱ʼ rí itháán májánʼ (Gén. 13:1, 2, 5-9). Abrahán niniñulu mbá májánʼ xkri̱da. Mú, lá nindáti̱go̱o̱ numuu rí niʼni rí májánʼ xáʼ. Na̱nguá, numuu rí nda̱wa̱á rí nirígá rúʼko̱, Jeobá nikudaminaʼ maxnúu itháan rí nindáti̱go̱o̱ (Gén. 13:14-17). Ndiéjunʼ ejmañuluʼ náa xkri̱da ndrígóo Abrahán rá. Rí á mu nuʼnimbánii xkujndu ga̱jma̱a̱ májánʼ, maski ajndu nguáná makujmaa rí nandáti̱gu̱lúʼ mú Jeobá maʼni tsajkurámáanʼlu  (atayáá nota rí na̱ʼkha̱ náa námbá artículo).\n13. a) Xú káʼnii niʼni mbáa bi̱ kayá edxu̱u̱ náa mbá departamento índo̱ mbáa ndxájulú nikiʼnáa rá. b) Ndiéjunʼ gándoo majmañulúʼ náa xkri̱da rígi̱ rá.\n13 Guʼyáá mbá xkri̱da rí narígá mbiʼi xúgi̱. Mbáa ndxájulú magiʼdoo mbá ñajunʼ timbá miʼtsú náa departamento ndrígóo asamblea. Niʼtároʼoo imba̱a̱ ndxájulú mu maraxu̱u̱ á mu ma̱ndoo mañajunʼ náa departamento rúʼko̱. Mú ndxájulú bugi̱ nikiʼnáa ga̱jma̱a̱ nindijyúúʼ teléfono. Niʼni xúʼko̱ numuu rí nikiʼnáa ga̱jma̱a̱ ndxájulú bi̱ niyéjkha̱ edxu̱u̱ náa departamento rúʼko̱ nákha ginii. Ndxájulú bi̱ nuxi̱ʼ kayá edxu̱u̱ tákiʼnáa, mú nindxa̱ʼwáminaʼ rí xándoo maguanúu xúʼko̱ rí asndu xóo nda̱a̱ dí nirígá. Ikha jngó mbá hora nda̱wa̱á niʼtároʼoo mbu̱júu̱ ndxájulú ga̱jma̱a̱ niraxu̱u̱ á mu ma̱ndoo mutamijná. Mbá xmáná nda̱wa̱á nigimbúun náa Guʼwá nagimbáanʼ. Ikhí nitajkháan mbóó ga̱jma̱a̱ nitamijná mbá hora. Ndxájulú bi̱ nikiʼnáa niʼthí rí nigiʼdoo xkujndu ga̱jma̱a̱ ndxájulú bi̱ niyéjkha̱ edxu̱u̱ náa departamento rúʼko̱ nákha ginii. Ndxájulú niʼdxuun májánʼ ga̱jma̱a̱ nisngájmuu tikhuu textos rí mambáyúu. Nda̱wa̱á nájmi̱i̱n nikuwa tsímáá ga̱jma̱a̱ niñajunʼ mbóó náa asamblea. Ndxájulú bi̱ nikiʼnáa nixnáa núma̱aʼ numuu rí ndxájulú niʼthúu̱n májánʼ ga̱jma̱a̱ gua̱ba̱ʼ.\nLÁ GÍʼMÁANʼ MUʼTHÚÚN BI̱ KUYA̱ EDXU̱U̱ RÁʼ.\n14, 15. a) Nguáná gándoo majmulúʼ xtágabu ndrígóo Mateo 18:15-17 rá. b) Ndiéjunʼ niʼthí Jesús rí gíʼmaa muʼni rá. c) Náa numuu rí gíʼmaa muʼni xúgíʼ rígi̱ rá.\n14 Mbaʼa xkujndu rí guáʼdáá a̱jmi̱i̱n cristianos gíʼmaa ga̱jma̱a̱ ma̱ndoo mambanúu nguʼwáá. Mú nguáná tsíyoo. Jesús niʼthí rí nguáná ndayóoʼ rí eʼwíínʼ xa̱bu̱ mumbayulúʼ (atraxnuu Mateo 18:15-17). Nguáná gándoo muʼnimbánii xtágabu rí nixná Jesús rá. Ikhaa táʼndoo gáʼthi índo̱ cristianos naguáʼdáá mbá chíʼgíʼ xkujndu. Náa numuu eʼyáá rígi̱ rá. Numuu rí niʼthí rí á mu bi̱ nikiéʼkúun tsegáwíínʼ a̱jkiu̱u̱n nda̱wa̱á rí niʼtámíjná ga̱jma̱a̱ ndxájuu ga̱jma̱a̱ tikhun testigos mangiin bi̱ kuya̱ edxu̱u̱ náa congregación, muni̱i̱ xóo mbáa “xabu gentil” o mbáa “xabo tsi narruma mbuka guʼhua ñajun”. Rí mbiʼi xúgi̱, nandoo gáʼthúu̱n rí magumaa expulsar náa congregación. Ikha jngó índo̱ Jesús niʼthí ga̱jma̱a̱ numuu mbá “aʼkhá”, nindoo gáʼthúu̱n aʼkhá rí mitsáʼkhúun xóo nduwaʼ o rí nunigámáá xa̱bu̱. Mú táʼndoo gáʼthúu̱n aʼkhá rí itháan mitsáʼkhúun xóo rí mubúúnʼ gajmiún xa̱bu̱ bi̱ túyáa o mubúúnʼ kanikhiin xa̱bekha o kanikhiin gu̱ʼu̱, bi̱ naniñuuʼ Jeobá ga̱jma̱a̱ bi̱ ndaʼyamajkhún xándú. Náa numuu rá. Numuu rí aʼkhá rígi̱ gíʼmaa munimbánii a̱ngiu̱lú bi̱ kuya̱ edxu̱u̱.\nMu mambaxúlúʼ gajmiúlú ndxájulú mbáa mbaʼyóoʼ muʼtámíjná mbaʼa nuthu gajmiúlú. (Atayáá kutriga̱ 15.)\n15 Xú káʼnii gándoo guʼnimbánii xtágabu rí nixná Jesús rá. Ginii muʼgíiʼ muʼnimbánii xkujndu gajmiúlú ndxájulú rí xúʼthún eʼwíínʼ xa̱bu̱. Mbáa mbaʼyóoʼ muʼtámíjná gajmiúlú mbaʼa ikhoo. Á mu taʼngulú gumbaxúlú gajmiúlú, ndiéjunʼ gúʼni rá. Nda̱wa̱á muʼtháán gajmiúlú imba̱a̱ ndxájulú bi̱ ndaʼyoo dí nirígá o ma̱ndoo mbaʼyoo á mu nirígá mbá dí ra̱májánʼ. Á mu nambánuu xkujndu, niʼngaaʼ nitani̱ rí mambaxáʼ májánʼ ga̱jma̱ʼ ndxájuaʼ, xó má niʼthí Jesús. Mú, á mu naʼni má mbaʼa nuthu rí nuʼtháán ndxájulú mú tséʼngulú guʼni rí mambaxúu gajmiúlú. Ikhú ma̱ndoo muʼthúún a̱ngiu̱lú bi̱ kuya̱ edxu̱u̱. Náa numuu rí gíʼmaa muʼni xúgíʼ rígi̱ rá. Jesús niʼsngáa rí gíʼmaa mumbáyii ndxájulú numuu rí nandulúʼ kuʼyáá (Mat. 18:12-14).\n16. Náa numuu nindxu̱u̱ májánʼ rí muʼnimbaníí ikha rí niʼthí Jesús rá.\n16 Nguáná má xáʼyóoʼ muʼni xúgíʼ rígi̱ rí naʼthí náa Mateo 18:15-17. Náa numuu rá. Numuu rí nguáná xa̱bu̱ bi̱ nikiéʼkúun, na̱jkha̱nú ndaʼyoo dí raʼkhí niʼni ga̱jma̱a̱ naʼnimbánuu xkujndu, ikha jngó xáʼyóoʼ magumaa expulsar. Ikhú ndxájulú bi̱ nigiʼdoo ga̱jma̱a̱ xkujndu gíʼmaa maʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n kaʼyoo ndxájuu mu marigá rí tsímáá. Rí mbuʼyáá rígi̱ naxnúlú itháan tsiakii. Nakujmaa kaʼwu rí xtágabu ndrígóo Jesús rí xúʼgua̱ mbá nacha̱ gúʼthún bi̱ kuya̱ edxu̱u̱ itháan májánʼ ga̱jma̱a̱ nusngajmá rí nandulúʼ kuʼyáá ndxájulú. I̱ndó ma̱ndoo mundu̱ʼu̱u̱n rí mumbayulúʼ á mu niʼnimbaníí má a̱jma̱ ikha rí niʼthí Jesús ginii ga̱jma̱a̱ á mu rígá rí nasngájma rí ndxájulú niʼni dí ra̱májánʼ.\n17. Ndiéjunʼ rí májánʼ gárígá á mu nduʼyáaʼ marigá rí tsímáá náa ikháanʼ rá.\n17 Discípulo Santiago niʼthí: “Á mu mbáa tsikiéʼkúun ga̱jma̱a̱ ajngáa, bugi̱ nindxu̱u̱ xa̱biya̱ jmbii, ma̱ngaa maʼngo̱o̱ marikhoo xúgíʼ xuyuʼ” (Sant. 3:2). Mú nákha xóó ni̱ndxu̱lú xa̱bu̱ aʼkhá, xúgiáanʼ muʼni o muʼthá rí maʼni gawúunʼ eʼwíínʼ. Á mu nandulúʼ muʼnimbánii xkujndu, gíʼmaa muʼni mbá tsiakii mu makuwáanʼ tsímáá má xúʼko̱ (Sal. 34:14). Á mu nduʼyáaʼ rí marigá rí tsímáá náa ikháanʼlu, mambaxúlúʼ májánʼ gajmiúlú a̱ngiu̱lú ga̱jma̱a̱ makuwáanʼ mbá kambáxulú (Sal. 133:1-3). Ga̱jma̱a̱ rí itháan gíʼdoo numuu nindxu̱u̱ rí mambáxulu itháan májánʼ gajmiúlú Jeobá, ‹Dios bi̱ naxná rí tsímáá› (Rom. 15:33). Ma̱ndoo makuwáanʼ tsímáá á mu nuʼnimbánii má xúʼko̱ xkujndu ga̱jma̱a̱ májánʼ.\n^  (kutriga̱ 12): Náa Biblia naʼthí ga̱jma̱a̱ numún eʼwíínʼ xa̱bi̱i̱ Dios bi̱ ninimbánii xkujndu ndrígu̱ún. Mbá xkri̱da, Jacob niʼnimbánuu xkujndu ga̱jma̱a̱ ndxájuu Esaú, José gajmíi̱n a̱ngui̱i̱n, ma̱ngaa Gedeón gajmíi̱n bi̱ kuwa náa Efraín (Gén. 27:41-45; 33:1-11; 45:1-15; Juec. 8:1-3). Mbáa ma̱ndoo mundxaʼwamíjna̱ náa i̱ʼwáʼ xkri̱da rí na̱ʼkha̱ náa Biblia rí ikhaa kayúʼ xóo rígi̱.\n^ párr. 6 Efesios 4:32: “Rí gíʼmaa muni, ganindxala májáánʼ xa̱bu̱ gajmiála eʼwíínʼ, agaʼwíínʼ a̱jkia̱la kuyamíjna̱, ga̱jma̱a̱ guni mba̱a̱ a̱jkia̱la kuyamíjna̱ xó má Dios niʼni mba̱a̱ a̱jkiu̱u̱n kaʼyala ga̱jma̱a̱ numuu Cristo”.\n^ párr. 9 Proverbios 10:12: “Rí maguiyaaʼ xtayáá xa̱bu̱ naʼni rí marigá xkujndu, mú rí nandaʼ xtayáá narugoo xúgíʼ rí nakiéʼkúun”.\n^ párr. 9 1 Pedro 4:8 “Dí phú gíʼmaa muni, gaʼndala kuñu̱u̱n wéñuʼ eʼwíínʼ, numuu rí índo̱ nandala kuñu̱u̱n eʼwíínʼ nanujngorámúʼ mbaʼa aʼkhá”.


Hellóóó!! · Állatvédő Egyesület\nGaléria » Cicás » Hellóóó!!


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eumyias albicaudatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís yágo dootłʼizh; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí deildeeł.


Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh łichíʼígíí\ntsintah łéʼétsoh łichíʼígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh łichíʼígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nesomys rufus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai.\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh łichíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé yiłchozh.


Tsídii dághaaʼí bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dághaaʼí bitéél halchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lybius dubius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí halchííʼ; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diniltsxo.\nTsídii dághaaʼí bitéél halchíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; łahda chʼosh deildeeł ałdóʼ.


Hazéítsʼósii biyaʼ - Wikiibíídiiya\nHazéítsʼósii biyaʼ éí yaaʼ bikágí yilzhólígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ornithodoros hermsi" deiłníigo dayózhí. Hazéítsʼósii biyaʼ éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́.\nDíí yaaʼ éí bijáád tseebíí. Bitsʼíís éí nímaz; adóó éí diłhiłgo łichííʼdóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ. Bijáád éí doo danineez da. Naaldlooshii bidił éí bichʼiyąʼ.


Tsídii binátsįʼgoʼ hólóní diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii binátsįʼgoʼ hólóní diłhiłígíí\nTsídii binátsįʼgoʼ hólóní diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthochaera phrygia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 13–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo łikizh; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii binátsįʼgoʼ hólóní diłhiłígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naʼashǫ́ʼiitʼą́hí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼiitʼą́hí éí naʼashǫ́ʼii diwozhígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platysaurus" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼiitʼą́hí éí 16 alʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Magí bíchį́į́htsohí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nMagí bíchį́į́htsohí łitsooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Magí dóó Magí Ndahalinígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ magí Magí bíchį́į́htsohígíí\ndóó Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼ\nMagí bíchį́į́htsohí łitsooígíí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhinii Biłeeyootʼį́ʼí Bikéyahdi dóó Tééhoołtsódii Bikéyahdi dóó Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Papio cynocephalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí magí éí 20–33di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; biniiʼ éí halbá.\nMagí bíchį́į́htsohí łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTó wónaanídę́ę́ʼ magí\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ magí dilwoʼí · Dahoditłééʼgóó magí · Magí bíchį́į́h dootłʼizhígíí · Magí bitéél halchxíʼí · Magí dilwoʼí · Magí tseechʼį́dígíí · Magíhiiłí biniighaʼ łibáhígíí · Magíhiiłí bitsiitʼáád diʼilígíí · Nihookááʼ magí bidághaaʼ łigaaígíí · Nihookááʼ magí bitseeʼ łitsxooígíí · Tábąąh magíchilí biniiʼ halzhinígíí · Tábąąh magíchilí biniiʼ tʼáá halchíʼígíí · Tsintah magíhiiłí\nDziłtah magí bijánil hólónígíí · Tsintah magí bijánil hólónígíí · Tsinyiʼ magí bijánil hólónígíí\nMagí binághah halchíʼígíí · Magí bitsiitʼáád halchíʼígíí · Magí łichííʼ dóó łibáhígíí\nMagí biniiʼ łitsooí łibáhígíí · Magí biniiʼ łitsooí łizhinígíí · Magí naashchʼąąʼígíí\nMagí chį́į́shchʼį́dí bitéél łigaaígíí · Magí chį́į́shchʼį́dí łitsxooígíí · Magí chį́į́shchʼį́dí łizhin dóó łigaaígíí\nMagí bíchį́į́h niilyoolígíí\nAtʼąąʼ deiłchozhí bitsiitʼáád diʼilígíí\nAtʼąąʼ yiłchozhí bijáád łigaaígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bitéél dah dzígaaígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bitsiitʼáád dah jíjinígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí chį́į́shchʼį́dígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí diłhiłígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí łibáhígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí łichíʼígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí łizhinígíí\nAtʼąąʼ deiłchozhí dadiłhiłígíí\nAtʼąąʼ yiłchozhí binákʼee łigaaígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí biniighaʼ diʼilígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bitłʼaaʼ łigaaígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bitsiitʼáád halzhinígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bitsiiʼ diniltsooígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí bizábąąh tʼáá łichíʼígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí dinilbáhígíí · Atʼąąʼ yiłchozhí łitsxooígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí · Náátsʼózídę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí bizábąąh łigaaígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí\nAtʼąąʼ yiłchozhí bikeeʼ łizhinígíí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí · Dziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah atʼąąʼ yiłchozhí · Iiʼniʼ Tłʼiishtsoh Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí biniiʼ diłhiłígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí dinilbáhígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąąʼ yiłchozhí yishtłizhígíí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ magí bíchį́į́htsohígíí · Magí bíchį́į́htsohí íiyisígíí · Magí bíchį́į́htsohí łitsooígíí · Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ magí bíchį́į́htsohígíí · Tsintah magí bíchį́į́htsohígíí\nMagí binázis łigaaígíí\nDziłtah magí binázis łigaaígíí · Magí názisgaaí bibid łitsxooígíí · Magí názisgaaí bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí · Magí názisgaaí łibáhígíí · Tábąąh magí binázis łigaaígíí\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ tééh magí · Tééh magí bílaʼ łizhinígíí · Tééh magí binátsʼiin łigaaígíí · Tééh magí biniiʼ halzhinígíí · Tééh magí yishtłizhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ magí íiyisígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ magí · Dziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah magí · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ magí · Hakʼaz magí · Hashkʼaantah magí · Magí bisóodi yiltseeʼígíí · Magí bitsiijįʼ diʼilígíí · Magí diłhiłígíí · Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ magí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ magí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ magí\nTsinlátah magí bíchį́į́h dah dzílgaaígíí · Tsinlátah magí bíchį́į́h łigaaígíí · Tsinlátah magí bidághaaʼ łigaaígíí · Tsinlátah magí bijáád łitsooígíí · Tsinlátah magí bijaaʼ łichíʼígíí · Tsinlátah magí binághah halchíʼígíí · Tsinlátah magí bítááʼ łitsooígíí · Tsinlátah magí bitéél łigaaígíí · Tsinlátah magí bitseeʼ łichíʼígíí · Tsinlátah magí bitsiitʼáád diʼilígíí · Tsinlátah magí bizábąąh łigaaígíí · Tsinlátah magí bizééʼ łigaaígíí · Tsinlátah magí bizééʼ łitsooígíí · Tsinlátah magí dootłʼizhígíí · Tsinlátah magí hoyáanii · Tsinlátah magíłbáhí · Tsinlátah magí łitsooígíí · Tsinlátah magí łizhinígíí · Tsinlátah magí naashchʼąąʼígíí · Tsinlátah magí néʼéshjaaʼniiʼígíí · Tsinlátah magí nizhónígíí\nNaakaii Łizhinii Biłeeyootʼį́ʼí Bikéyah Ntsaaídę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nTééhoołtsódii Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nDíí naaltsoos 23 Atsá Biyáázh 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tábąąh chʼał naabaahii - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼał naabaahii\nTábąąh chʼał naabaahii éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypsiboas raniceps" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nTábąąh chʼał naabaahii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Niʼgóó naʼashjéʼii łizhiní - Wikiibíídiiya\nNiʼgóó naʼashjéʼii łizhiní éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zelotes" deiłníigo deiyózhí. Niʼgóó naʼashjéʼii łizhiní éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́; adóó eí 400 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii bitsʼíís éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó nineez. Bijáád éí danineez dóó tʼóó bíyó daditą́. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Hasbídítsoh ałchozhí łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídítsoh ałchozhí łizhin dóó łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ducula spilorrhoa" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 16–18di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitseeʼ dóó bitʼayaa éí łizhin.\nHasbídítsoh ałchozhí łizhin dóó łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Joh 14 | `BJR | STEP | Yísufa miqí qímaseenoo aiqáma qímanniminoo qinau. Ínnee sía nimukée márinaqa mapáraaiaqa. Ínnee Ánutuna saqáriki máriafanoo dóo qiní faqa saqárikiaqa.\nYísufa naríara narí ákoofa márinnai fímaria aanausa qinée máridee qu úfafa.\n1Yísufa miqí qímaseenoo aiqáma qímanniminoo qinau. Ínnee sía nimukée márinaqa mapáraaiaqa. Ínnee Ánutuna saqáriki máriafanoo dóo qiní faqa saqárikiaqa. 2Qiní qíkoona innaarúna máqusaki moómoo maqa narí aaqa narí aaqa máridanoo. Qinée maindári óoruree ínnee óoru fífandinna maqana áuqirara óoru fídaqa. Minára qinée kúqaa ánoona ufa kai ínni qímannimidaqa. Sía ánoona márinaqau sía qímannimunaiqini. Kuqáa ánoona márifaqa qímannimidaqa. 3Qinée innaarúnai óorureeqa ínnee óoru fífandinna máqusana deedaqamásee qumu nífiqee minní múrunnisáanaura. Ínnee qiní faqa máriaqeera miqíanaura. 4Ínnee qinée márunnannai fímaria aanara írimariafanoo.\n5Toomasifa mi-ufána iriséenoo qinau, Anée fímariannanara maasá sía íridaqa. Náqimasee fee mi-aannára írianauree.\n6Yísufa iriséenoo maaqí qímaseenoo qímaminoo qinau, qinée mi-aanáusa máridaqa. Qinée kúqaa ánoona úfa máridaqa. Náaru náaru márirafa qiníki máridanoo qinée misá máridaqa. Sía moó fannoo káqi qiní qíkoofinnai fídanoo qinímau kai fifáranoo. 7Ínnee qiníara írifau qiní qíkoonara faqa írini. Maqee máriaqooqari qiní qíkoonara íriqa qiní qíkoona qáfee maríafanoo.\n8Firipifa mi-ufána iriséenoo Yísuna qímaminoo qinau, Óo karaambáiqa aneenná ákoona uqaqífiqainaqa qáfamasee dóo fee qianáura.\n9Yísufa miná iriséenoo ákooqoofanoo raiqáseenoo qinau. Firipi qinée kísaaqasaa ínni faqa máriafanausa márunana anée sía írirana írimariananoo. Yáfasiqa ánaasee fee qiní qíqafainafa dóo qiní qíkoona qáfaidanoo. Anée nánaree qiníara aneenná ákoona uqaqífiqaannee qínanee. 10Firipi anée sía fee qiní ufara ánoonee qídanee. Qinée qipaqeenáki faqa máridaqa mifá qiníki faqa máridanoo sía fee anée mi-ufána íridanee. Yísufa kafáa narí faiqi námu aiqáma qímanniminoo qinau. Qinée ínni ufa qímannimimarunafa sía qeeqá daundurákinaana qímannimidaqa. Qiní qíkoofa qiníki márifa narí írirana iriséenoo qifaqa narí qimáu kai fídaqa qímannimidaqa. 11Ínnee maa-ufána irisée ánoonee qiaqa. Qinée qeeqá qíkoonaki máridaqa mifá qiníki faqa máridanoo. Ínnee qiní ufara sía fee qímasee qinée áuqaannainaina faiqí sía áuqaaqaa ira ainaina nífunnoo qáfamasee Ánutufa miná faqa máridanoo fée qiaqa. 12Qinée ánoona ufa qímannimidaqa faiqí ánaasee moó fannoo qiní saqárikinafa qinée íanandee íannoo. Qinée qeeqá qíkoofinnai fuannánara qiní saqárikinafa sía qiní daanna kái ráannoo qiní saika úraaqáranoo máriannoo. Miná óosana maaqímminoo máridanoo. 13Ínnee innaaru qídaqa qiní dúqusaa qímasee innaaru qífaqa nímianaura. Sía moo áinaina sía nímianaura innaaru qífaqa nímianaura. Qiní qíkoona afaaqa aréenarafa qinísaaqari faqa aréenaanifeera nímianauura. 14Ínnee qiní dúqusaa qímasee innaaru qífaqa qinée mi-ainainná miqímannisaanauranoo.\nYísufa náaquqara maraquna nímiraree qu úfafa.\n15Yísufa narí faiqi námu káqi qímannimidanoo qinau. Ínnee qiníara ríqa qinée qímannimiafánnufana andeeqásee qumáreefaranoo. Sía qiníara ríqa sía qinée qíafannufana qumáreefaranoo. 16Qinée ínni minnísee óoru fíqa qeeqá qíkoona irámmiriananoo Ánutuna dadaaqíra afeeka maraquna nímiannoo. Mifá kúqaa ánoona ufa qíróosana maraquna qumu máriannoo, mi-maraqunáfa náaru náaru ínni faqa máriannoo. 17Maa-maqánasaa máriasa sía qiní Yísusa mandaaqée marínausa sía amana mi-maraqunná máreefaranoo. Misá sía miná qáfaidaqa sía minára írimariafanoo minára sía máreefaranoo. Mifá ínni faqa mapukúsee máridanoo kúqaa ínni naundurái ánoona máriannoo. Mifá ínni faqa márifaqa ínnee mi-maraqunná óosana írimariafanoo.\n18Qinée sía ínni minínnisaanaura qinée óorureeqa Ánutuna maraquna aqiqáananoo qumurée ínni faqa márida dadaaqíannoo. 19Káqikaaqoo maa-maqánasaaqaraa írirana faqaasa sía qiní qíqafeefaranoo. Ínnee kai qiní qíqafeefaranoo. Qinée káqi márirausa máridaqa minára ínnee káqi márirana máreefaranoo. 20Qinée qeeqá qíkoonaki máridaqa kafáa ínnee qiníki máriafanoo qinée ínniki máridaqa. Ánutuna maraquna qúmuanínna fáasaana mi-faasaanná mi-ufána óosana ámiqimandee írifaranoo.\n21Yáfasiqa anaasee fee qinée qímannimiafanna úfana irisée máree marífandinausa misá kai qiníara rífandinausa márifara. Qiníara rímarina fasiqa anaaseesara qiní qíkoofa misára faqa rúannoo qinée faqa mi-fasiqa anaaseesára ruanáura qeeqáindi ánoona afeeka uqannífiqaanaura.\n22Yudasina amaráfa Yísuna irámmirinoo qinau, Óo Karaambáiqa náqimaseenanee anée maasá qífusaa kai kooroo innáree maa-maqa maaqánasaaqaraa írirana faqaasa nífusaa kukéeqararee qídanee.\n23Yísufa iriséenoo qinau. Yáfasiqa ánaasee fee qiníara rímarinafa qiní ufa máree mári fasiqa anaaseefa mifá qiníara rímarifa mariannoo. Miqínna fasiqa anaaseena qiní qíkoofa Ánutufa minára faqa rúannoo. Mifá faqa qinée faqa mi-fasiqa anaaseesá ínnannai óonuree umeé miná faqa márianaura, miqímáseeqa maasá ínni nífusaa kai koorooianáura. Maqásaaqaraa írirana faqaasa nífusaa kukéeqaanaura. 24Yáfasiqa ánaaseesee sía qiníara rínausa misá qiní ufa sía írifara. Qinée qímannimira ufa ínnee írimariafanoo, sía qiníndi máridanoo, qiní qíkoofa qiní diqiqámaqainaindi mináindi máridanoo.\n25Qinée maa-ufáusa ínni faqa káqi máridaqa qímannimidaqa. 26Ínni fúka dadaaqírafa náaquqara maraquna qiní qíkoofa kásooqaqee nímianinnafa mifá aiqáma ainainara qímannimiannoo. Qinée faqa aiqáma ufa qímannimiafannana mifá minára ínni náaqoo áuqainaqa óonumafi írifaranoo.\n27Qinée naundurá asooárana ínni nímidaqa. Qinée qiníki mári naundurá asooárana ínni nímidaqa. Maa-maqánasaa máriasa sía misá naanna rámasee ínni nímidau. Ámiqimandee qeeqá asooárana nímianaura. Sía ínni naundurá rapikíani sía rufíaqa rufíaqiaqa. 28Qinée maqee maaqóoqari kafáa óoru fúanaura óorureeqa marikíqa óorurandee qumureeqa ínni faqa márianaura. Sía qinée óoru fúannanara ínnee minára rufíaaqa. Ínnee kúqaa qiníara rídau qinée qeeqá qíkoofinnai fuannánara susúmmaqimaqani. Qiní qíkoofa qiní úriqararafa máridanoo minára susúmmaqimaqani. 29Qinée maqee sía kambíqauna kámuqoo aiqáma áinainara qímannimidaqa. Kambíqafinaqa ínnee qiníara íriaqeera qímannimidaqa. 30Qinée sía amana ínni faqa kísaaqasaa ufa qianáura. Maa-maqánasaa rakísirafa Sadannafa dóo ánidanoo qiní afeeka fannoo miná afeeka úraaqáranoo máridanoo. 31Maa-maqánasaaqaraasa qinée qeeqá qíkoonara rímarunnana minára íriaqeera miná ufamáu andeeqásee fidaqa qinée qeeqá kai irisée Sadanna ásauku ámeemaanai óonuree kúquanaura. Miqí qímaseenoo Yísufa narí faiqi námuara dóo uqéeraifaqa maaqóoqari moosáa fuanée qímasee uqéereenoo moosáa finau.


Chʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ łizhingo dah deezʼáhí\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí W.B.A.di tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Graptemys" deiłníigo dayózhí. Chʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí éí 12 ałʼąą ádaatʼé\nDíí chʼééh digháhii éí tó ńlíní bibąąhgi dahólǫ́; tłʼoh dóó lókʼaaʼ naazkaadgi éí tʼóó ahayóí.\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ dah deezʼáhí éí łizhin dóó dootłʼizhgo ndashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí bikágí łitsxogo danéedǫ́ǫ́z. Bitsʼaʼ éí neeznáaʼdi asdzoh[?] áníłnééz. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yilááh ádaníłtso łeh.\nDíí chʼééh digháhii éí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai; chʼosh chʼééh digháhii ayóo deilghał. Nááná éí łóóʼ yázhí deilghał, dóó chʼosh bijáád hastání deildeeł.\nLast edited on 23 Níłchʼitsʼósí 2020, at 23:28


Bííwiiʼii bitłʼaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nBííwiiʼii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Contopus caribaeus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nBííwiiʼii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.