Muhdú pámeere páné iiñújiri ijcyáné míamúnaa meíjcyáiyóne\nÍhyaamtí pañétú caatúváné páné iñújííne múnáadítyúu tsaate tsatsíhvú idyóbéévéne muhdú míamúnaa meijcyáiyóné pityácójcatsíñe.\nDitsiééberédípye 10-ri 1948 íjcyáné pijcyábari tsaate páné iñújííné túkevéjtsojtédítyú píhcyaavé ipítyácójcatsí muhdú míamúnaa meíjcyáiyóne. Ááné dobéévé "Naciones Unidas" néémeé. Aaméhjáa téijyu caatúnú 30-neva míamúnaa maávyejúúlléíyonéhji. Aanéhjáa imí iíjtsúcunúnéllii nééme ténehji páné iñújííne múnáake iúúbállémeíki. Téhduréhjáa nééme ténehji cáátúnúmeíháámí pahúllevávú pámehdívúré itsújááve téhaami ditye patsíhjivávúré iééveki.\nÁáné boonétúhjáa iñe méiiñújí túkevéjtsojte téhdure ipíhcyáávéne néé páneere 30-neváa cáátúnúmeíñé muhdú néhdu meíjcyáiyóné méiiñújíri.\nAane ténehji méwáábyuta ijcyáhi. Ánehji múu ímíñeúvú iwáájácúne tehdu ijcyáhi. Aane tsá múu íhdyivúré pícyootúne. Múu íñahbémudívú pajtyétsó ténehji ditye iwáájácúne tehdu iíjcyaki.\nMuurá pámeere tsáápiitsa méboohówama meíjcyane mewáájácúmeícyá botsíi máájíyúiníiyá muhdú imí meíjcyáiyóne. Áánéllii tsá tsaate tsíjtyé hójtsí pañe meícyáítyuró ícubáhrádu. Tsá tsaate tsíjtyedi meícúbáhráítyuróne. Íllure mépíáábójcatsíiyá pámeemáyé imí meíjcya tútávátsójcatsítyúme.\nÁrone teene méboohówá íjcyaróné mewáájácútúné níjcaúvú muurá tsaate muhdú imí meíjcyáiyódú íjcyatúmé illure tsaatédí icúbáhrahíjcyáhi. Aane ehdu ditye méénune pámeere míamúnáadivuro ímityúne. Muurá pámeere ííñujiri íjcyáné míamúnaa méijyácunúrá tsaímíyé meíjcyáíyóneri. Tsá múha méhdivu túútaválléítyuró meíhjyuvánee, iiná mecáhcujtsónee, íjcyane. Aame tsá ííneri meíllityéítyuróne. Tsá pihtójú pañe meíjcyáityuróne. Ehdu meíjcyane pámeere míamúnaa imí méijtsúcunúhi.\nEhdu ímityúné medáríívéjcatsííyóné ihdétú íjcyáiyóné mééma túkevéjtsojúúne. Muurá tsaate ímityúné meke méénúhajchíí téénej tééveri tsaímíyé méímíbáchójcatsíhi. Muurá tene ijcyátuca tsáijyu máavyéjujte íjcyárómema mémúnáátsójcatsíiyáhi.\nAane mewáájácucáró téénej tééveri pahúllevá iñújííne múnáama imí meíjcyáiyáhi. Tsá tsaatéké menéhnílléítyuróne. Muurá pámeere míamúnaa ííñújiri meíjcyame méimíllé tsahdúré imí meíjcyáiyóne.\nMuuráhjáa 'Páné Iñújííne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe tsúúca ítsaavémé muhdú pámeere míamúnaa wajpíimumáyé walléémú meíjcyame tsahdúré maávyejúúlléjcatsíiyóne. Aame mépíáábójcatsíiyá panéjcuvávú tsahdúré pámeere imí meíjcyaki. Ááné pityájcoju iñe muhdú míamúnáake mepíáábóíyóné tsúúca mééma íjcyáneri méwaajácutsó páhduube cómíñe múnáajpi méboohówama meíjcyane ditye iávyejúúlléne icyáhcújtso imí iíjcyaki.\nMuuráhjáa 'Páné Iñújííne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe íjcyame néé páhduube cómíñe múnáajpi méboohówama, méijtsútuma, meíjcyame maávyejúúlléjcatsímyé múhójtsí pañé meíjcyátuki. Aamée pítyácójcatsí muhdú míamúnáake ipíááboíñé imí ditye iíjcyaki.\nAane ímiááné tehdújuco pámeere wáájácúiyóné muhdú túkevéjtsoju néhdu meíjcyame maávyejúúlléjcatsíiyóne.\nAhdícyane 'Páné Iñújííne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañe íjcyame néé ténehji néhdu páhduube ííñújiri íjcyáné míamúnáajpi méíjcyáiyóné méwáábyuta tene íjcyánélliíhye. Ááneri meljyacunúiyá muhdú tene néhdu meíjcyáíyóneri. Áhdure tsíjtyeke méúwáábóiyá méiiñúji múnaa íjcyátúróméhjimájuco ditye tehdu iíjcyaki. Ehdu imí méíjcyáiyá tsúúca teene mewáájacúmé teenéi wáájácutúmé pamévamáye.\nÁáné túkevéjtsojúúné íllu nééhií:\nPámeere ííñújiri meíjcyame tsá múhójísí pañé ícubáhrádú meíjcyáítyuróne. Pámeere tsahdúré imí meíjcyame mewájyújcatsíñe mépíáábójcatsíiyá tsaatéké éhdííválletúmé éhne múu mépañétúéné nahbémuma meíjcyadu.\nÍñe íhyaamítú muhdú tene cáátuvádú méíjcyáiyá pamévamáyé memúnaa íjcyátúrómema. Tsahdúré meijtsúcunúiyá pamévakéré wajpíímuke, walléémuke, pahdúváré méjpííhañe menéérómeke, pahdúváré meíhjyúvárómeke, muhdú Píívyéébeke cáhcújtsórómeke, tsáijyu múúne tsaate múhdurá túkevéjtsojtédítyú íjtsámeíyómeke, tsííñé iiñúji múnaa íjcyárómeke, íhtsútúmeke, ídáátsórómeke, muhdíívátsihjívú tsíímávámeíyómeke; pámeekéré tsahdúré méijtsúcunúiyá tsaatéké éhdiiválletúme.\nTéhdure tsá múhdurá meíjtsúcunúítyuró tsáijyu múúne tsaate túkevéjtsojte múhdurá íiiñúji múnáake túkévéjtsórómeke. Tsá ditye ítyaúhbajúúné múhdurá méénúróné pañe íjcyámeke meéhdiiválléítyuróne. Tsáné iiñúji múnaa tsaaté hójtsí pañe múhdurá íjcyárómeke tsá meéhdiiválléítyuróne. Tsahdúré méijtsúcunúiyá iiye túkévéjtsómeíyómema diityéke.\nPáhduube imí méíjcyáiyáhi. Áámeke tsá múha íínerí meke ipátsáríjcyómeke tútávájtsóítyuróne.\nTsá tsaate meke íhyójtsí pañévú pícyoome ícubáhrádú meíjcyame diityé iicúve múnaa meíjcyáítyuróne. Tsá muucá míamúnáadívú menáhjíhénúítyuróne. Eene tsáma ávyeta tsá ímíllémeítyúne.\nTsá tsaatédí meícúbáhráítyuróne. Tsaatéké meúwáábócooca chooco méúwáábóiyáhi. Tsá meméénúítyuró iyáábeke múu méénudu.\nPáhduube míamúnáajpi iñe méiiñújiri ihdyícyátsii meíjcyarómé téhdure méijcyá teene túkevéjtsojúúné pañe. Aame mépiivyété tsaatéké menééne méwáábyuta pámé wáábyutáré tene íjcyane meke ipíááboki.\nTsáné ímibájchoju tsaatémá meméénúcooca tsá tsaatékéré mepíáábóítyuróne. Pámeemáyé tsahdúré ímibájchoju méénúmeíiyá muhdú ímichi teene taúhbaju néjijtóri.\nPámeere míamúnáama ímítyúnéhjí ímibájchoobe ímíbájchóiyá tehdíívane diityémá pájtyécooca muhdú taúhbaju néhdu tsaatéké éhdiivállétuubére.\nTsá tsaatéké peecútéré meékéévéne mecúvejáánúítyuróne. Téhdure tsá peecútéré tsaatéké méiiñújitu meíjchívyétsóítyuróne.\nTsaate tsíjtyé hallúvú ímítyúnéhjí ímibájchóóbeke úúbálléijvu dííbye éllevu péémema ímíñeúvúré ímíbájchóíyoobe muucá éhdiivállétuubére. Árónáa ihdyu tsá dibye tsaatékéré píáábóítyuróne. Méénúíyoobe muhdú teene taúhbaju néhdu tsahdúré pámeemáye.\nTsaate tsíjtyé hallúvú imityúné úúbállécooca tsá peecútéré menééítyuro ímiááné tehdújuco tene íjcyane. Tujkénú páñetu úúbállémeíiyómé muhdú tene íjcyane imíñeúvú mewáájácuki.\nMuuráhjáa taúhbajúi ímíñeúvú pánéévétúnáa tsaate múhdurá íjcyárómé hallúrí tsá pahdu iiná íjcyatúne. Áijyúu ímityúné méénúomeke tsá ícyooca íjcyáné taúhbaju néjijtórí meúwáábóítyuróne. Méúwáábóiyá téijyúu íjcyáné taúhbaju néjíjtóri. Árónáa ihdyu ícyooca tsaate ímityúné méénúhajchíí botsíi méúwáábóiyá muhdú ícyooca íjcyáné taúhbaju néjíijtóri.\nTsá tsaatéké íínerí mepátsáríjcyóítyuróne; tsá tsaaté já mepátsáríjcyóítyuróne; tsá tsaate tsíjtye éllevu wállóóné waajácúhááimí meéévéítyuróne; tsá tsaatédítyú néhnijyu mewááóítyuróne. Ehdu nénéhí ihdétú ijcyáné mééma taúhbajúúné pámé wáábyuta meke tene ityéhmeki.\nTsáné iiñújiri meíjcyame mépiivyété mepééiyóné kiávú méimilléhullévu. Aame méíjcyáiyá kiá meímíllétsihyi.\nMuurá paméváré mépiivyété tsííñé iiñújivu mepééiyóne. Aame méóómíiyá méiiñújivu meímíllécoóca. Aane tsá múha meke tsáhájtsóítyuróne. Muurá mépiivyété mepééne meímílléhajchíí téhulle meíjcyaki.\nMuurá méiiñújiri ícúbáhraméí pañe meíjcyáhajchíí mépiivyété mepééiyóné tsííñé iiñújivu. Ááné iiñúji múnaa tsaímíyé meke waatsúcúpéjtsóiyá imí diityémá meíjcyaki. Tsá meke ditye cátúhtsópéjtsóítyuróne.\nÁrónáa tsáijyu múúne méhdityúré íjcyane ímítyú medáríívémeíhijcyámé ihdyu tsá mepíívyetétú tsííñé iiñújivu mepééiyóne. Awááréjuco íñe muhdú íhyaamí pañétú tene néhdu meíjcyátúhajchíí muurá tsá mepééítyuróne.\nPaméváré míamúnaa méijcyá tsáné iiñúji múnaa. Aane tsá múha meke nééítyuró tsáné iiñúji múnaa meíjcyatúne.\nTéhdure tsá múha meke peecútéré wállóóítyuró tsííñé iiñújivu. Téhdure idyé tsá múha meke nééjuri tsííñé iiñúji múnáajpíyéjuco meíjcyáítyuróne.\nPaméváré míamúnaa wajpíímumáyé wallémú piivyété ityáábávájcatsíñé iééve úújetétsihvu iímílléhajchííjyu. Aame tsúúca tsája múnaa íjcyame piivyété ítsíímaváne. Áánetu tsá múha diityéké tsáhájtsóítyuróne. Tsá muhdú tene néétu muutéhjí ditye íjcyane, muhdú Píívyéébeke ditye úraavyéne. Muurá pámeere piivyété tyáábávájcatsíñe. Aane diitye táábávájcatsímyé avyéjúúlléjcatsíiyá tsahdúre. Téhdure wáágóójcatsíyómé avyéjúúlléjcatsíiyá tsahdúre.\nÁánetu tsá muucá metáúhbáítyuró ditye ityáábávájcatsíki. Caatyé ityáábávájcatsíñé imillémé páñetu iiye iímílléhajchíí piivyete ityáábávájcatsíñe.\nMuurá ihdyu páñetu meíjcyájuco teene tsája múnaa meíjcyane. Aame pámeere méijcyá tsahdúré meiinují túkevéjtsojíé túkevéjtsójú pañe.\nMuurá pámeere tsáápiitsa méijcyátsíhjima méijcyáiyá meímílléhajchííjyu. Téhdure tsaaté múnaa iliñújima íjcyáiyá iímílléhajchííjyu. Aane tsá múha tsáhájtsóítyuróne.\nAane tsá peecútéré múhdityú íijcyátsíí múha dójtúcúítyuróne.\nPámeere míamúnaa mépiivyété muhdú meíjtsámeídyú meíjcyáiyóne, kéjijtórí Píívyéébeke meúráávyéiyóne. Téhdure mépiivyété tsájijtótú tsíjijtóvú mepájíyéiyóné muhdú meímillédu. Aame idyé mépiivyété iiná meíjtsámeíñeri, iiná mecáhcújtsóneri meíhjyúváiyóné mééréétsihvu. Téhdure mépiivyété medóbéévétsihvu tsíjtyeke meúwáábóné keená eúráávyejíjto.\nPámeere mépiivyété ííná meíjtsámeíñé meíjyújcaáyóiyóné tsijtye iwáájácuki. Aane muhdú meíjtsámeíñé meíhjyúváné hallútú tsá múha meke tsárííléítyuróne. Muurá mépiivyété panéváré mewáájane. Téhdure mépiivyété muhdú tsíjtyé íjtsaméí íjcyane mewáájacúné waajácúhaamíné meéévénej tééveri. Muurá idyé mépiivyété ííná meíjtsámeíñé mecáátunúne, meúwaabóne. Aane páneere mépiivyété ihdyícyáhullévú tsííñé iñújiinévú metsújaúcúne. Íñehji páneere mépiivyété meméénune mecáátúnúneri, meíhjyúváneri, panévaríyé muhdú meímillédu. Ááné hallútú tsá múha meke iiná nééítyuróne.\nPámeere mépiivyété tsatsíhvú medóbeevéné mepítyácójcatsíki. Téhdure mépiivyété tsáha múnaa tsáné wákimyei meenuhá pañévú meúcaavéne.\nÁrónáa ihdyu tsá múha meke ávyeta táúhbáítyuró tsáha múnáajpi meíjcyaki.\nPámeere mépiivyéterá méiiñújí túkevéjtsojíe íjcyáha múnáá pañévú meúcáávéiyóne. Meere meúcaavéné mepíívyetétúhajchíí tsíjtyeke meméménúmeke méwáállóóiyá mécápayóóve.\nMuurá paméváré mépiivyéterá méiiñújí túkevéjtsojte níwáávéné wákimyéiháñé meméénúiyóne.\nMuurá pámeere míamúnaáré mémenúmé tsáné iiñújí túkevéjtsojte ijcyáhi. Teene meenúmé caatyéké ityújkevééllémeke téévéneúvúré imyéménúneri. Aane tsá tsaatéré píívyetétú teene imyééñune. Muurá pámeere mépiivyété memémenúne. Árónáa tsá múha meke táúhbáítyuró tsaate metújkevééllétúmeke meméménuki. Meere páñetu caatyé meíjtsúcunúmeke mémeménúiyáhi. Téhdure idyé mémeménúiyá tsaatéké muhdú meímílléjíjtori. Árónáa ihdyu ímíñeúvú tene íjcyáiyódú méméénúiyáhi.\nPámeere méhdi íjcyáiyóné ííne tájpi meíjcyane. Ánejcútú méiiñújí avyéjujte meke píáábóiyá ipíívyetédúneri. Téhdure tsíñéhjí iñújiine múnaa dsíídsivámé meke píáábóiyá ííne tájpi meíjcyáiyóné meíjcyátsótúmeke. Aame ííná meke píhtotúmé tsúúca imí mepánéévémedi tsá múha méhdi úúhívatéítyuróne. Ehdu méíjcyáiyá imí memúnáama meíjcyame meúráávye méihdé múnáaúvúu úráávyehíjcyánetu kéjitójí imí meíjtsúcunújijtóji.\nPámeere mépiivyété méwákimyéima meíjcyáiyóne. Árónáa idyé tsá tééneri ávyétá icúbáhraméí meméénúítyuróne. Aane teene wákimyéí túkévejtsómé tsaímíyé meke túkévéjtsóiyáhi. Áánetu tsáijyu múúne tsaate íwákimyéima íjcyátúhajchíí paméváré mepíáábóiyá téhdure íwákimyéima ditye iíjcyaki.\nPámeere mépiivyété tsahdúré meújcúiyóné méwákimyéi áhdó muhdú mewákímyeíñé tujkévevu.\nPámeere wákimyéi múnaa iiná íwákímyeíñe áhdó újcúiyá tééne tájpí íísímema imí íjcyame iávyejúúllémeíki. Aane tsáijyu múúne tsaaté wákimyéi áhdó úújetétúhajchíí tsíjijtóriyéjuco diityéké tene ahdómeíiyóné tsijtye diityéké píáábóneri.\nPámeere wákimyéi múnaa piivyété idyóbéévéne ipityácójcatsíiyóné muhdú iwákimyéí tsíñéhjima íjcyane iímíbáávyétsoki.\nPámeere mépiivyété méwákimyéityúi tsárahja mewáyééévéiyóne. Aane tsá méwákimyéí mepátyéévétsóítyuróne. Eevéríyé méwákímyeíiyáhi. Muurá téénéllii ijcyáné téénetu mewáyééévehíjcyárahji. Árójcoojíji áhdó méújcúiyá téjcoojíjí mewákímyeítyúrónáaáca.\nPámeere mépiivyété tsaímíyé meíjcyáiyóné méétsíímema. Aame mehjáháñema meíjcyámedítyú tsá majcho, wájyamu, tsíñehji ííne tájpí meíjcyáiyóné píhtóítyuróne. Mechémécooca métáábímyéiyáhi. Ijcyáné tsíñehji téhdure imí meke píáábóíyonéhji. Ánejcúhjitu mépíáábójcatsíiyá imí tsaméhjí meíjcyaki. Tsaate íwákimyéima íjcyátúmeke mépíáábóiyá ditye téhdure íwákimyéima iíjcyaki. Téhdure kéémemu, pííbájyujte tsijtye ídátsó nééme iwákímyeíiyóné píívyetétúmeke mépíáábóiyáhi.\nTéhdure idyé walléémú éévájtema tsiiniéwuúmuke tsaímíyé météhméiyá imí ditye iíjcyaki. Tsá apáámyéré imí ityáábávájcatsíñe tsíímáváméj tsíímeke metéhméítyuróne. Téhdure imí táábávájcatsítyúróméj tsíímeke tsaímíyé météhméiyáhi.\nPámeere mépiivyété waajácúhaamíé míítéiyóne. Tsá tsiime waajácúhaamíné íítetúmé íjcyáítyuróne. Imíllémeiñé pámeere tsiime waajácúhaamíné íítéiyóne. Aane tsá áhdómeítyúne. Téhdure pámeere mépiivyété éhnííñevújuco íjcyáné uwáábovu meúcáávéiyóné méwákimyéima meíjcyaki. Tsá tsaaté wáábyutáré tene íjcyáítyuróne.\nPáneere uwáábó ijcyá méwáábyuta meke tene wájácúúvetsómé pamévakéré maávyejúúlleki. Aame tsá meéhdiiválléítyuró tsííñé iiñúji múnaa, tsíjyúhjiri íhjyuvámee, Píívyéébé icyánéjcú pahdúváré úráávyerómee, íjcyámeke. Áánej tééveri 'Páné Iñújííne Múnáá Pihcyááve' némeímyé túkevéjtsoju néhdu páhduube cómíñe múnáajpi imí iíjcyaki.\nMuurá pámeere mépiivyété méétsíímeke keená imí meíjtsúcunúné ditye áábohíjcyátsihvu meúácóiyóne.\nPámeere mépiivyété muhdúhjáa meihdé múnáaúvú icyahíjcyánetu imí meíjtsúcunújitójí meúráávyéiyóné majtsíháñe, nuutáháñema tsíñehji imí nénehji. Ánéhjitu tsá múha meke píívyetétú ibóíjcyúiyóne. Téhdure tsíñehji éhniíñevu mépiivyété mewáájácúiyóné méicyánéjcúene íjcyátúronéhji keená meke píááboiyonéhjí mewáájácuki.\nPámeere mépiivyété meméénúiyóné tsane, mecáátúnúiyóné tsáné íjtsaméi. Ánéhjí hallúvú ímichi teene méénume dsiidstváiyáhi. Tsá tene ímíllémeítyú tsane meméénune tsijtye iékéévéné hallúvú dsiikístváiyóne.\nPámeere tsíñéhjí iñújííñe múnáama mépiivyété meíjcyáiyóné túkevéjtsójú pañe imí meíjcyaki. Áánélliihyée muurá páhduube panévá iñújííne múnáajpi idyóbéévéne meenú túkevéjtsoju. Aane tútávájtsóíyóné taúhbaju muurá tsá íjcyatúne. Ehdu ijcyáiyóné muhdú íhyaamí pañétú tene néhduú.\nPámeere máhallúrí teene memúnáama imí meíjcyánetu meke píaabóné meméénúiyóne. Áánetu méwaajácúiyá ímíááné tsúúca mewájácuuvéjucóómé imí mepáneevéne.\nÁánéllii tsúúca ijcyáné mééma panévatúré meke túkévéjtsóíyóné taúhbajúúné pámeere tsahdúré imí meíjcyaki. Aame tsá metútávátsójcatsíítyuróne. Pámeere pátsáricyójcatsítyúmé meíjcyáiyá tsahdúré imí meíjcyaki. Tsá múha píivyetétú iímillédú meke idyáríívéiyóné tehdu múhójtsí pañé meíjcyámekéjíívari.\nMuuráhjáa iñe túkevéjtsojúúné néhdu tsaímíyé méíjcyáiyáhi. Aane tsá múha tsíhdyúréjtsóítyuró 'Páné Iñújííne Múnáá Pihcyááve' némeiñé pañée íjcyame méénúné túkevéjtsojúúne.\nPáneere iñe íhyaarní pañe ijcyáné túkevéjtsoju méénúmeíñé tsá múha tsíñejcúvúré illéébóne iímillédú tsaatéké dáríívéityuróne. Tsáijyu múúne tsaápi, tsaáte, méiiñújí túkevéjtsojte ijcyarómé tsá tehdu méénúítyuróne.\nIt belongs to the Witotoan family, Boran group and is spoken by 1,500 - 2,000 people, mostly in Peru.


Jélii łóóʼ bitsiin hólóní - Wikiibíídiiya\nJélii łóóʼ bitsiin hólóní\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Táłtłʼááh Dahoołchʼíhí Jélii łóóʼ\nJélii łóóʼ bitsiin hólóní éí Táłtłʼááh Dahoołchʼíhí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stauromedusae" deiłníigo deiyózhí. Jélii łóóʼ bitsiin hólóní éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 50 ałʼąą ádaatʼé.\nJélii łóóʼ bitsiin hólóní éí 5–40 mm ádaníłtso łeh. Bijáád éí ádin; bitsʼin ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da. Tóchʼilgi átʼéego tʼóó ndadilnaʼgo naaldeeh dóó doo ndaʼałkǫ́ǫʼ da. Łóóʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.\nJélii łóóʼ bideeʼ łání · Jélii łóóʼ bideeʼ tseebíí · Jélii łóóʼ bitsiin hólóní · Jélii łóóʼ dikʼání · Jélii łóóʼ nteelí · Jélii yaaʼ\nTóchʼil yooʼí dóó Tóchʼil halání\nTáłtłʼááh atʼaʼgi átʼéhígíí · Tóchʼil bideełání · Tóchʼil bílátah hózhǫ́ǫ́ · Tóchʼil nteelígíí · Tóchʼil yooʼí łizhinígíí · Tóchʼil yooʼí ntłʼizígíí · Tóchʼil yooʼí yilzhólígíí\nÁbishjaaʼ łóóʼ · Gaanłání · Gaanłáníchilí dóó Gaanłání doo yitʼíinii · Łóóʼ biyaʼ


Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgiizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgiizhígíí\nDahináanii → Naaldeehii→ Bidoh Dahólónígíí→ Bikʼiiz Naakiígíí→ Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Tsídii→ Tsídii ndaatʼáʼii→ Yótʼáahdi tsídii→ Tsídii tsídígíí→ Chʼil bijeeh deidlání dóó Naʼashjéʼii hadaalzheehii ↓\nChʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgiizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aethopyga christinae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łigai; binákʼee éí halzhin; bitéél éí halchííʼ; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łibá.\nChʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgiizhígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bidaaʼ nineezígíí · Chʼil abeʼétah chʼil bijeeh yidlání · Chʼil bijeeh yidlání baa dzólnígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binákʼee halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bítááʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bítááʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél diniltsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél diniltsxooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halchxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łichííʼ dóó łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łikizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łitsxooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél naʼítłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ łigaaígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgiizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ łichxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ nineezígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bízdílidígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diniltsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání diłhiłgo disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání dinilbáhígíí · Chʼil bijeeh yidlání dinilzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání łibáhígíí · Chʼil bijeeh yidlání łichxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání łizhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání naashchʼąąʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání nizhónígíí · Chʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí · Chʼil bijeeh yidlání tsédídéehgo disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání yázhí · Chʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidláníchilí · Hodíłchʼiltah chʼil bijeeh yidlání · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bidaaʼ nineezígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání\nDíí naaltsoos 4 Yaʼiishjááshchilí 2019 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilbáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał íiyisígíí dóó bikʼéí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dóó bikʼéí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilbáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptopelis argenteus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dinilbá; binághah éí dah daalzhin łeh; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí ntsaa.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilbáhígíí éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dóó bikʼéí\nChʼał bílanézí diłhiłígíí · Chʼał bílanézí łibáhígíí · Chʼał diłdǫǫhí binághah dah dzítsooígíí · Chʼał diłdǫǫhí łibáhígíí · Hodíłchʼiltah chʼał diłdǫǫhí\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał bikʼiiz yistłʼinígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał binááʼ diłhiłgo łichíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał binááʼ łichíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał binághah dibéłchíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał chʼilgo dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dah daaltsooígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dibéłchíʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilbáhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał łibáago dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yistłʼinígíí · Séíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał


Hodíłchʼiltah nahashǫ́ʼii yázhí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼii yázhí\nHodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼii yázhí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calotes paulus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼii yázhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atsátsoh - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atsátsoh\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atsátsoh éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Harpyopsis novaeguineae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 30–37di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin; bijáád éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atsátsoh éí biyázhí neiyéhé haalzheeh.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí łizhinígíí\ntłʼiish báhádzidí łizhinígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí łizhinígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vipera kaznakovi" deiłníigo dayózhí. Díí tłʼiish éí noonééł jiní.\nDíí tłʼiish éí 25–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí łizhinígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Adahiilínítah chʼał dinilzhingo łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nAdahiilínítah chʼał dinilzhingo łikizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amolops albispinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2.3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nAdahiilínítah chʼał dinilzhingo łikizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Aniłtʼánii yilchxázhígíí - Wikiibíídiiya\nAniłtʼánii * yilchxázhígíí\nAniłtʼánii yilchxázhígíí éí nahasdzáán tʼáá átʼéé ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí); ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sisyridae" deiłníigo dayózhí. Aniłtʼánii yilchxázhígíí éí 60 ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nDíí aniłtʼánii éí 4–10 mm ádaníłtso; áádóó éí łibá dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh. Bitsʼíís dóó bitʼaʼ éí danineez. Chʼosh yázhí éí haalzheehgo naakai.


Haltsooítah bįįh yázhí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah bįįh yázhí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí Bįįh Bįįh yázhí\nKéyah Dah Siʼánígíí beʼałníiʼdi\nHaltsooítah bįįh yázhí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Bikéyahdi dóó Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mazama pandora" (éí doodaiiʼ éí "Odocoileus pandora") deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 1–3di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nHaltsooítah bįįh yázhí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.\nLast edited on 7 Atsá Biyáázh 2022, at 12:05\nDíí naaltsoos 7 Atsá Biyáázh 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsintah tsxį́į́łnaalkʼįhii - Wikiibíídiiya\nTsintah tsxį́į́łnaalkʼįhii éí yótʼáahdi tsídii dóó tsxį́į́łnaalkʼįhii bitseeʼ ádaałtsʼózígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chaetura vauxi" deiłníigo dayózhí.\nTsintah tsxį́į́łnaalkʼįhii éí chʼosh yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bombina orientalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łizhingo łikizh; bitéél dóó bibid éí halchííʼ; binááʼ éí diłhił.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dloziłgaii ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nDloziłgaii ntsaaígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sciurus niger" deiłníigo dayózhí.\nDíí hazéí éí 20–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼí; bitéél dóó bizééʼ éí diniltso; bitseeʼ éí nineez dóó ditłʼo.\nDloziłgaii ntsaaígíí éí neeshchʼííʼ dóó chʼil binááʼ yildeeł łeh; dzidzé dóó ábíshjaaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiidlohí binákʼee diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidlohí binákʼee diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax perspicillatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí yishtłizhgo halbá; bitłʼaaʼ éí dinilgai; binákʼee dóó bítááʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łitso.\nTsídiidlohí binákʼee diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Scooby Doo. | Educando a mi perro.com\nRin Tin Tin. →


John 1, The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ (APWNT) | The Bible App\nBible LanguageWestern Apache\n1Dantsé godeyaadá’ Yati’ golį́į́ lę́k’e, Yati’ Bik’ehgo’ihi’ṉań yił nlįį, Yati’íí Bik’ehgo’ihi’ṉań nlįį. 2Yati’íí dantsé godeyaadá’ Bik’ehgo’ihi’ṉań yił nlįį. 3Áń dawahá áyíílaa; áń doo hak’i dayúgo dawahá álzaahíí doo álzaa le’at’éé da. 4Ihi’ṉaahíí biyi’ golį́į́; áí ihi’ṉaahíí nṉee yee daago’įį. 5Got’iiníí godiłhiłyú idindláád; godiłhiłíí got’iiníí doo yitis nlįį da.\n6Bik’ehgo’ihi’ṉań nṉee John holzéhi yides’a’. 7Áń Begot’ínihíí nṉee yił nagolṉi’go nyáá, bíí bee nṉee dawa da’odląą doleełgo. 8John doo Begot’iiníí nlįį da, áídá’ Begot’iiníí yaa nagolṉi’go nyáá. 9Da’aṉii Begot’ínihíí nṉee ni’gosdzáń biká’ daagolííníí dawa bee daayo’įį. 10Áń ni’gosdzáń nṉeehíí yitah silįį, áń ni’gosdzáń áyíílaa, ndi ni’gosdzáń biká’ nṉeehíí doo bídaagołsį da lę́k’e. 11Dabíí áyíílaahíí yaa nyáá, áídá’ dabíí hat’i’ihíí doo hádaabit’įį da. 12Áídá’ hadíí hádaabit’iiníí, daabosdląądíí, Bik’ehgo’ihi’ṉań bichągháshé daaleehgo yaa goden’ą́ą́: 13Áí nádaagosdliiníí doo nṉee hadaazt’i’íí bee da, doo kots’íhíí bee da, doo nṉee bits’ą́’dí’go da, áídá’ Bik’ehgo’ihi’ṉań bits’ą́’dí’ nádaagosdlįį. 14Yati’íí nṉee silįįgo nohwitahyú gólį́į́ lę́k’e, dawahá ye’at’éhihi biłgoch’oba’íí ła’íí da’aṉii ágot’éhi nlįį, (Bik’ehgo’ihi’ṉań biYe’ dała’áhi nlįįhíí bighą ízisgo at’éégo bits’ą́’idindláád, áí bits’ą́’idindláádíí daahihiiltsąą ni’.)\n15John baa nagolṉi’go nádidilghaazh lę́k’e gáṉíígo, Díń áłdishṉii ni’, ágádéṉiid n’dá’, Shiké’dí’ hígháhíí dashíntsé golį́į́híí bighą shitisgo at’éé. 16Dawahá yegoyiłííníí nohwaa hi’né’, biłgoch’oba’íí dałiké’go nohwaa hi’ṉiił. 17Bik’ehgo’ihi’ṉań yegos’aaníí Moses biláhyú ngot’ąą lę́k’e, áídá’ biłgoch’oba’íí hik’e da’aṉii ágot’éhi Jesus Christ yił nyáá. 18Doo hadíń Bik’ehgo’ihi’ṉań yo’įį da; biYe’ dała’áhi Bik’ehgo’ihi’ṉań ádíbóltą’ihi, áń zhą́ ch’í’ṉah áyíílaa.\n19Jerúsalem golzeedí’ okąąh yedaabik’ehi hik’e Lévites daanlínihi Jews daanlíni odaabis’a’, Hadíń lą́ą́ áńt’ee? daabiłṉiigo nabídaadiłkidá’ John gáṉíí lę́k’e, 20Shíí doo Christ ánsht’ee da, doo nayił’į’go da da’aṉiigo ádaa nagolṉi’. 21Áídí’ nayínádaadiłkid, Hadíń ánt’éé gá? Elías ńlį́į́ née? Dah, doo áń nshłįį da, ṉii lę́k’e. Bik’ehgo’ihi’ṉań binkááyú na’iziidihíí, ya’ áí ńlį́į́ née? Dah, ṉiigo hadzii. 22Gánádaayiłdo’ṉiid, Áídá’ hadíń áńt’éé gá? Nohwił nagolṉí’go hadíń daanohwides’a’íí bił nadaagohiilṉi’. Hant’é nṉiigo ádaa nagolṉí’? 23Áídí’ gáṉíí, NohweBik’ehń bádįhyú iłch’ígodezdǫhgo ádaahłe’, dishṉiigo shíí da’igolį́į́yú dilwoshi nshłįį, Esáias, Bik’ehgo’ihi’ṉań binkááyú nada’iziidi áṉíí n’íí k’ehgo. 24Nṉee na’ídaadiłkidihíí Phárisees daanlíni daabinł’a’. 25Nabídaadiłkidgo, Doo Christ ńlį́į́ dadá’, ła’íí doo Elías dagohíí Bik’ehgo’ihi’ṉań binkááyú na’iziidihíí ńlį́į́ dadá’, nt’é bighą baptize ánł’įį? daaṉii. 26John bich’į’ hadzii, Shihíí tú bee baptize ash’įį: áídá’ ła’ nohwitahyú sizįį, doo bídaagonołsį dahi; 27Da’áń shikédí’ hígháhíí shitisgo at’éhi, biketł’óól k’e’ish’adgo ndi doo bik’eh sítį́į́ da. 28Áí Bethábara golzeeyú Jórdan túńlííníí hanaayú ágodzaa, John baptize ágole’gee.\n29Iskąą hik’e John Jesus bich’į’ higaałgo yo’įįgo gáṉíí, Daadeh’į́į́, dibełį́į́ biZhaazhé Bik’ehgo’ihi’ṉań bíyéhi áídí’ higaał! Áń ni’gosdzáń biká’ nṉee binchǫ’íí da’ílį́į́ yiłchiih. 30Díń áłdishṉii ni’ gádéṉiid n’dá’, Nṉee ła’ shikédí’ hígháh, áń dashíntsé gólį́į́híí bighą shitisgo at’éé. 31Dashíí ndi doo bígonsį da ni’: áídá’ Israel hat’i’i bił ch’í’ṉah ágolṉe’híí bighą tú bee baptize ádaagoshłe’go niyáá. 32John yaa nagolṉi’go gáṉíí, Holy Spirit yaaká’dí’ hawú k’ehgo Jesus yich’į’ nke’eṉíihgo biká’ dahnezdaago hish’įį. 33Shíí ndi doo bígonsį da ni’: áídá’ hadíń tú bee baptize ádaagoshłe’go shides’a’ń shich’į’ gánṉiid ni’, Hadíń Holy Spirit yaaká’dí’ bich’į’ nke’eṉíihgo biká’ dahnezdaago hí’ííníí, áń Holy Spirit bee baptize ádaagole’íí át’éé. 34Díí hiłtsąą hik’e baa nagosisṉi’, Díń da’aṉii Bik’ehgo’ihi’ṉań biYe’ ląą, dishṉiigo.\n35Iskąą hik’e John bitsiłke’yu naki yił nadaazį’; 36Jesus higaałyú ndaineł’į́į́’go gánṉiid, Daadeh’į́į́, dibełį́į́ biZhaazhé, Bik’ehgo’ihi’ṉań bíyéhi! 37John bitsiłke’yu nakihíí ágáṉíígo daabidezts’ąągo Jesus yiké’ dahizh’aazh. 38Jesus t’ąązhį’ déz’įįgo biké’ hi’ashgo yiłtsąągo gáyiłṉii, Hant’é biká hanohtaago aht’į́į́? Áík’ehgo gádaaṉii, Rábbi, (Iłch’ígó’aahíí golzeego ágolzee,) hayú gonlį́į́? 39Jesus gádaabiłṉii, Yushdé’ ákú dokáhgo bígonołsįįh. Áík’ehgo yił okaigo hayú sidaahíí yídaagołsįįd, t’ahbįdí’ gonenádn łedihikęęzyú nákaigo, ákú dá yił naháztąą lę́k’e. 40Nṉee nakihíí John áṉííhíí daidezts’aaníí, Jesus yiké’ ó’áázhíí dała’á Andrew holzee, Simon Peter bik’isnhi. 41Andrewhíí ntsé bik’isn Simon holzéhi yaa nyáágo gáyiłṉii, Messías baa nt’áázh, áí Christ golzeego ágolzee. 42Áídí’ Simon Jesus yaa yił n’áázh. Jesus Simon yineł’į́į́ hik’e gáyiłṉii, Simon, Jona biye’ ńlíni, Céphas honlzéé doleeł, tséé golzeego ágolzee.\n43Iskąą hik’e Jesus Gálileeyú deyaago, Philip yaa nyáágo, Shiké’ híṉááł, yiłṉii. 44Andrew ła’íí Peter Bethsáida golzeedí’ na’aash, ła’íí Philip ałdó’ áídí’ naghaa. 45Philip Nathánael yaa nyáágo gáyiłṉii, Jesus, Joseph biye’, Názarethdí’ gólíni baa nkai, Bik’ehgo’ihi’ṉań yegos’aaníí biyi’ Moses bak’e’eshchįį lę́k’ehi, Bik’ehgo’ihi’ṉań binkááyú nada’iziidi n’íí ałdó’ bak’eda’ashchįį lę́k’ehi. 46Nathánael gábiłṉii, Hant’é nzhooníí Názarethdí’ behagowáhshą’? Philip gánábiłdo’ṉiid, Ákú dot’aashgo bígonłsį́įh. 47Jesus Nathánael bich’į’ higaałgo yo’įįgo gáṉíí, Da’aṉii Israel hat’i’íí nlíni kudí’ higaał, doo k’izé’át’éhi da. 48Nathánael gábiłṉii, Hagot’éégo shígonłsį́? Jesus gábiłṉii, Philip doo hwahá niká áṉíí dadá’, fig ch’il bitł’ááhyú síńdaago nish’įį ni’. 49Nathánael gábiłṉii, Ni iłch’ígó’aahííńlíni, Bik’ehgo’ihi’ṉań biYe’ ńlį́į́ lą́ą́; Israel hat’i’ihi ízisgo biNant’a’ ńlį́į́ lą́ą́. 50Jesus gábiłṉii, Fig ch’il bitł’ááhyú síńdaago nish’įį niłdishṉii n’íí bighą shondląą née? Díí bitisgo ágot’éhi hí’į́į́ doleeł. 51Jesus gánábiłdo’ṉiid, Da’aṉii, da’aṉiigo gánohwiłdishṉii, Shíí, nṉee k’ehgo Niyááhíí, yáá iłts’ą́’álṉéhgo shik’ehdí’ Bik’ehgo’ihi’ṉań binal’a’á yaaká’yú daagolííníí hadagodí’ hayaago iłdenánádikahgo daah’įį doleeł.\n© 2012,Wycliffe Bible Translators. All rights reserved.\nLearn More About The New Testament of our Lord and Saviour Jesus Christ


2020góne' diné dawólta' | Nitsaa Hadahwiisdzo Ahii'siniljí Diné Nídawó\nThis is a condensed, translated version of the 2020 Census website in Navajo.\nDiné nídawólta' 2020census.gov gi baa hane' ahanibí'íkaadgo Diné bizaad bee ályaa. Kwe'é bik'i'iitsééh Bilagáana dóó Naakaiijí hane' t'áá át'é bikáá'ígi ninádoo\nNavajo / Diné nv\nBEE AHÍŁKÁ ANÁHJAH:\nWááshindoondi Diné Nídawólta' Bina'anishgi k’ad ąóąógóne' diné dawólta' álnééhígíí doo naaltsoos yah anánídééhígíí náyiiláah da. Díí naaltsoos kwe’é siłtsoozígíí diné dayéélta’ígíí, dóó kojí kéyah dahsi’ą́ t’áá át’éé nít’ę́ę́’ ałtso da’éélta’go diné kéédahat’į́įdi ádanéélą́ą́’ígíí bééhoozįįhgo atisdi diné yee yá’át’éehgo bił nahaz’áanii nídanidlį́ éí yaa halne’. Áko ahéhee’ aadę́ę́’ naaltsoos nihich’į’ ánéinidlaaígíí!\nDiné nidawólta' éí hait'áo baa hane?\n2020góne' diné, dawólta'go t'áá hóyáanii, awéé', dóó áłchíní wólta' Nitsaa Hadahwiisdzo Ahii'sinil bii' kéédahat'ínígíí t'áá ałtso. Éelta'ígíí éí neeznáá nínáhahgo ánídaal'į́į́h U.S. Wááshindoondi Diné Nídawólta' Bina'anishdi nahat'á bił haz'ą́ágo bida'íníishdi.\nHa'át'íí Biniinaa T'áá Íiyisíí Bihodiikaal\nDiné níná dawóltahgo bee éédahózinii áłah ádaalyaii bik'ehgo diné bá nahat'áago iiná bee hoolnaał. Bee haz'áanii dadeidile'ii, bá da'íníishii, bá da'ólta'i, dóó t'áá háíshį́į́ da'éélta'go bee éédahózinii áłah ádaalyaii t'áá ákwííjį́ chodayooł'į́į́go bíla'ashdla'ii kéédahat'į́į́di ał'ạạ ádaat'éhígíí bee iiná nidahaaldeełii bił chohoo'į́į́go ádayósin.\nTs'ídá t'áá yihahígíí bik'eh wááshindoon bibéeso dimííl nitsaaígíí azee' ádaal'į́, kǫ' niltséés, da'ólta', da'nítiin, dóó bee ła' dahodooníiłii bá ninádadit'ááh dí diné dayéélta'go bee éédahózinii áłah ádaalyaii binahjį́'.\nDiné dawólta''go béédahoozinii binahjį́' nitsaa hadahwiisdzodę́ę́' 'Naat'áanii bee haz'áanii ádeił'íní haashį́į́ néelt'e' bá ninádaa'niłgo ál'į́į́h dóó anída'ii'nił bá hadahwiisdzo ádaalyaayę́ę łahgo ádadoolnííł.\nDiné nidawóltahígíí éí U.S. Bee Haz'áanii aláahdi bíhólníihii': Article 1, Section 2, yee nihoną́'ą́ągo Kéyah Nitsaa Ahiisinil neeznáá nínáhahgo bíla'ashdla'ii ánéelt'e' kééhat'ínígíí wólta' ánídayiil'į́į́h doo. Áłtsée di éélta'ígíí éí 1790.\nHane' Hódéét'i'ii Baa Hóchį́' dóó Atí'doolíiłii Bich'ą́ą́ Na'anish\nNanídíkidgo nát'ą́ą́' baa hwíínílne'ígíí da'éélta'go dayéélta'ígíí baa hane' dooígíí ádaal'į́į́h.\nDiné Nídawólta' Bina'anishdi éí bee haz'áanii yee has'ą́ díí nída'ólta'go bína'ídéékidii baa hóchį́' doo. T'áá doonídí nidaal naalnishí hódéét'i'ii baa hane'ígíí yaa ádahalyą́ạdoo į́į́ nízahgóó jiináajį́'.\nWááshindoon bibee haz'áanii U.S. Code biyaadóó Title 13 bik'ehgo Diné Nídawólta' Bina'anishgi' bee nééhózinígíí, nighan, bee iiná áníł'ínígíí, tsiláo bich'į́' ạạ' ádeidoolííłígíí doo bee haz'ą́ạ da. Bee haz'áanii díí éédahózinii áłah ádaalyaii baa hasti'go baa ạhạyą́ạ doo áádóó baa hwíínílne'ígíí nahat'á bił nahaz'ą́ą́d66' doodaii' aadahwiinít'į́į́jí doo nik'ijį́' choidoo'į́į́ł da.\nDiné Dayółta'ii Hootaadaakai\nKodóó náás yihahígíí diné dayółta'go nidaalnishii kééhót'į́į́ di tádadikááh doo.\n2020góne' diné dawólta'go éí t'áá ákót'é ííshjáán. Kééhót'į́į́ di diné nídawólta' yinaalnishí biniyé tádadikáah dooígíí:\nHooghanígi sínídáhígíí yaa nidanitáa doo ''diné dawólta' bá hasht'e hodee'néehgo.\nDahoníghangóó nidaakáahgo diné dayółta' doodaii' Diné Nídawólta' Bina'anishgi''' na'ídíkid yinidaalnish doo.\nDiné dawólta' baa hane'ii nideiniih doo.\nDiné dawólta' bi'da'íníísh yaa nidanitáa doo.\nT'ą́ą́tsoh 2020 nídízííd dóó náasjį́' diné nídawólta' yinaalnishí dahoníghangóó tádadikáah doo éí 2020góne' diné dawólta'go t'áadoo hada'diilaaígíí yitaa daakai doo bee t'áá ájíłtso dahódí'dóotah biniyé.\nKót'éego Áká Adíílwoł Łah Dóó\n2020góne' da' éélta'ígíí t'áadoo bi'ohí dóó doo nihedzííhgóó ádoolnííł éí bạạ t'áá ájíłtso áká azhdoojah, dóó t'ááłá'í nízínígo, da'ínííshgóó, diné kéédahat'į́į́di ał'ạạ ádaat'é ahił nidaalnishgo dahnaazhjaa'ii, dóó t'áá háíshį́į́ łánígi at'éego łahdóó áká adahizhdoojah.\nDiné Nídawólta' Bina'anishgi''' hane' nihich'ooní, bił danihighanii, dóó Facebook, Twitter dóó Instagram biyi'jį́' baa dahołne.\nNaanish bił dah da'ínééhgóó, áká ídaajahgo nidaalnishii, bee haz'áanii hadeidile'ii, dóó diné t'áłá'í nízínígo 2020góne' diné dawólta' bee bił dahołne' dóó ts'ídá atisdi anitsékees nilíinii át'é atah baa níjít'į́į́go.\nDiné Dawólta' Biniyé !daalyaii Nidaahniih\nDin nídawólta' kéédahat'į́į́di ał'ạạ ádaat'éhígíí bił na'anish yínída'niłtin bik'ehgo 2020góne' diné dawólta' doo.\nBee naanish ła' dooníiłii bii' dadínóh'į́į́'\nBéésh nitsékeesí bee ałch'į́' é'él'į́ biniyé ha'dílééh\nBéésh nitsékeesí bee nich'į́' é'él'į́ bikáá ánílééh\nHane' t'áadoo bikée'di nileehé\nT'áá áłahjį́' nihahane' yísíníłts'ą́ą́'


Łį́į́ʼ - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bikéshgaan Tʼááłáʼí dóó Bikéshgaan Táaʼii Naaldlooshii Bikéshgaan Tʼááłáʼí Łį́į́ʼ dóó Télii Télii Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní\nŁį́į́ʼ éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyahdi hahóólįįd jiní; dį́į́shjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Equus ferus caballus" deiłníigo dayózhí.\nŁį́į́ʼ dóó Télii\nŁį́į́ʼ (Tsétaʼ łį́į́ʼ) · Łį́į́ʼ ałchiní\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní: Télii (dabilį́įʼii) · Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ télii · Télii bijáád noodǫ́zí\nTélii yishtłizhígíí: Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní · Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ télii ałchiní\nTééh łį́į́ʼ ntsaaígíí\nHalgaiitah tééh łį́į́ʼ: Halgaiitah tééh łį́į́ʼ yázhí · Tééh łį́į́ʼ bitsiizóól ádinígíí · Tééh łį́į́ʼ łibáago noodǫ́zígíí · Tééh łį́į́ʼ yishtłizhgo noodǫ́zígíí\nDziłtah tééh łį́į́ʼ: Dziłtsį́įdi tééh łį́į́ʼ · Tsétah tééh łį́į́ʼ


Matthew 28 DOGNT - Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ tł'axǫǫ̀ sa xàdaaɂa - Bible Search\n1Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ tł'axǫǫ̀ sa xàdaaɂa ekò, Mary-Madlę̀ eyıts'ǫ Mary eyıì-le Zezì wekw'ǫǫ̀ k'ageehta ha ekǫ łegeèhtła.\n2Hǫtsaa dèè hòtł'ò nàgoèhdǫ. Gots'ǫ̀ K'àowo weyak'eet'ı̨į̀ yak'e gots'ǫ kwe yìı gòɂǫǫ ts'ǫ̀ hodàèhtła, kwe nechàa enìı̨ɂǫǫ sìı yı̨ı̨ɂǫ̀ǫ̀ deyeèyı̨ gà yeka wheda. 3Yak'eet'ı̨į̀ wek'e saı̨dı̨ xè wegoht'ǫǫ̀ zhah lanì. 4Eghǫǫ-dǫǫ̀, Zezì wekw'ǫǫ̀ xogııhdı ı̨lèe sìı, sıì geèhyeh t'à gıts'ehłı̨ xè dǫ ełaı̨dè lagejà.\n5Yak'eet'ı̨į̀ ts'èko gots'ǫ̀ hadı, “Dahjı̨-le. Zezì dechı̨et'aa k'e ełaı̨woo sìı wekak'eaht'į̀ aaht'ı̨ wek'èehsǫ. 6Jǫ wheda-le, naìdà ı̨lè. Hotıì hade ha dı ı̨lèe k'ę̀ę̀ ajà. Jǫ łeahtłe, edı̨į̀ wekw'ǫǫ̀ whetǫ ı̨lèe sìı wetł'axǫǫ̀ k'eaht'į̀. 7Įwhąą̀ wecheekeè gıts'ǫ̀ naahdè gà dıı hagìahdı: ‘Ełaı̨wo gots'ǫ naìdà. Naxınakweè Galılee nèk'e ts'ǫ̀ ade ha. Ekǫ weahɂį̀ ha,’ gìahdı. Hòt'a naxıdaehsı̨ hǫt'e,” gòhdı.\n8Eyıt'à ts'èko dǫkw'ǫǫ̀ whetǫǫ k'è gots'ǫ ı̨whąą̀ nałegeèhtła. Geejı̨, hanìkò sıì gınà nàhòwo. Gıxè dàgòjàa sìı Zezì wecheekeèdeè ts'ǫ̀ hagedı ha tı̨mǫgeèɂa. 9Hǫtsaa Zezì gonìhdǫǫ̀ èhtła, “Naxıxè sìghà welè,” gòhdı. Gıts'ǫ̀ geède, wekè dagıachì gà gıghàsǫgeedı. 10Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Dahjı̨-le. Sechı gıts'ǫ̀ aahde gà segha dıı hagìahdı, ‘Galılee nèk'e seahɂį̀ ha t'à, ekǫ ts'ǫ̀ aahde,’ ” Zezì gòhdı.\n11Eyı ts'èko nàke ı̨dè nałegeèhtła ekò eghǫǫ-dǫǫ̀ mǫ̀hdaa kwe yìı Zezì wekw'ǫǫ̀ whetǫǫ k'è kexogııhdı ı̨lèe sìı yahtıı-gha-k'aodèe ts'ǫ̀ geède, gıdaà dàgòjàa sìı hazǫǫ̀ gots'ǫ̀ hagedı. 12Eyıt'à yahtıı-gha-k'aodèe eyıts'ǫ ǫhdah gı̨ı̨lı̨ı̨ ełegıadì, ayìı dàgele ha sìı gha yatı gèhtsı̨. Sǫǫ̀mba łǫ eghǫǫ-dǫǫ̀ ghàgı̨ı̨la 13xè gots'ǫ̀ hagedı, “Dǫ ts'ǫ̀ dıı haahdı ha: ‘To ts'ete ekò wecheekeè eyı nègı̨ı̨de gà gonaàhtǫǫ̀ wekw'ǫǫ̀ negıìchì nǫǫ̀,’ gìahdı ha. 14K'àowo Pılate yeghǫ ıìkw'o nı̨dè wets'ǫ̀ gots'ede ha, hanì-ı̨dè naxıgha hoìla ha-le,” gògedı. 15Eyıt'à eghǫǫ-dǫǫ̀ sǫǫ̀mba nègı̨ı̨wa eyıts'ǫ yahtıı-gha-k'aodèe dàgògedıı sìı eyı k'ę̀ę̀ gogı̨ı̨de. Dıı dzęę̀ ts'ǫ̀ Israel got'ı̨į̀ eyı godıì gıìt'ı̨ hǫt'e.\n16Zezì, “Galılee nèk'e shìh wheɂǫ ts'ǫ̀ aahdè,” gòhdı ı̨lè t'à wecheekeè hoònǫ-daats'ǫ̀-ı̨łè ekǫ ts'ǫ̀ agejà. 17Zezì gıaɂı̨ ekò gıts'ǫ̀ nàgòı̨hgè, hanìkò dǫ mǫ̀hdaa gıgha hotıì-le. 18Zezì gogà nììtła xè gots'ǫ̀ hadı, “Įdòo yak'e eyıts'ǫ dıı nèk'e t'asìı hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ k'àowo ehłı̨ ha seghàhòt'ǫ hǫt'e. 19Eyıt'à hazǫǫ̀ nèk'e ts'ǫ̀ aahde, dǫ hazǫǫ̀ xàɂaa secheekeè aahtsı̨. Nǫ̀htsı̨-Gotà wıızì, Weza wıızì eyıts'ǫ Yedàyeh Nezı̨ı̨ wıızì t'à gık'ètaìdzǫǫ̀ agıahłe. 20Eyıts'ǫ yatı hazǫǫ̀ naxıghàıhɂǫǫ sìı gık'į̀ı̨t'e ha hoghàgıahtǫ. Nǫǫde dzęę̀ agode ts'ǫ̀ t'aats'ǫǫ̀ naxıxè aht'e ha hǫt'e,” gòhdı.


Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsilhazésii - Wikiibíídiiya\nKéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsilhazésii\nKéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsilhazésii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiarchus panamensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgai; bitłʼaaʼ éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.\nKéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsilhazésii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Táshchozhiizhiin - Wikiibíídiiya\nTáshchozhiizhiin éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sayornis phoebe" deiłníigo dayózhí. Azhą́ táshchozhii wolyée ndi, doo táshchozhii dah yikahjí atah yisdzoh da.\nTáshchozhiizhiin éí hastą́ądi asdzoh[?] ádaníłtso. Bitʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTáshchozhiizhiin éí tábąąhgi dahiná; áadi éí chʼosh yázhí haalzheehgo ndaatʼá.


2Th 2 | `AWB | STEP | Itene iyahnabo anímáríno, itene Wahnah Sísa Karáhéga tuinagake itereq míageheéna tumeirankéhe. Mi tanáhráq múguwahgu iwíáhiyehoéna kawerue irageheéna teiníe.\nManikáne ehwehnsabé awahrieh aní éhwehne.\n1 Itene iyahnabo anímáríno, itene Wahnah Sísa Karáhéga tuinagake itereq míageheéna tumeirankéhe. Mi tanáhráq múguwahgu iwíáhiyehoéna kawerue irageheéna teiníe. 2 Mi wehekáh aiq sótaikuraire e ke míáhwe. Mó anínká iwíáhéna, Manikáne Awanka iwíáh aintáráime aiq sótaikuraire uraire. Mó anínká Manikáne ehweh síwáhnoréna, Aiq sótaikuraire uraire. Mó anínká péhenéna, Ite Porarehga páhsiipéq mi wehekáh aiq sótaikurai ehwéh aiq sehiranurowe uraire. Sene ehweh írátíówana iwíáh kikirirana irupipeq íre kawerínehboq Sísa aiq tutaire uro ehwéhnsábé íre aiq pútare arítáhro.\n3 Péhe éhwéhnsábé aiq pútare arítéhboq írátíáhro. Sísa tuina wehekáhmé íre pehipi tuinawire. Írakaumo. Ebeqme áhnte saiyo kegá Sísane sánsá suera wensabé ahqáho ataneherawoe. Mitaqkake Manikáne ehwehnsabé awahrieh anímé, iraipéq míanaína anímé ábóraraginawire.\n4 Áhnte kegá, Mina itene maniká míre éra iwíáh íwíáh atáhwe. Ábóraragína anínká moke mi naneqsabé ahqáho inawire. Minawarimé abehq nánere éna wenáwíq pankerena ínébataq anotah aní múge inawire. Manikánsabe iwíáh íwíáh atona nahtápéq kiwéna, Íné Maniká múge inawire.\n5 Iteba míarautaq mah ehwéh aiq teiátáuge. Minawé aiq ibitagiro? 6 Mi aní amahnága íre ábóraq míahrahinsabé tagaríáhwe. Manikánka mi tanáhráq aiq awehraq mire íwíáhínaraqmé we ábóraraginawire.\n7 Amahnága ahkaragára sansámárímé peh kopípéq kéhre. Ahkaragáraga saiqnaríéh ánínká pokínaraq mi sansá ábóraraginawire. 8 Téhwe Manikáne ehwehnsabé awahrieh anínká ábóraragínana anehe Sísa tuinae. Itene anotah Wahnáh téhreh naneqkakáq tuinaraq wene áwéhipeqté éúqká mi aní tabiqsuankéhe. Téhreh naneqka mi aní íre kaweraruanawire.\n9 Manikáne ehwehnsabé awahrieh aní sínaraq owainawanka págege atahna puana wega péhe ótáq sánsánkákáq íre miraorahi sansánkákáq mirainawire. 10 Mi anínká áhnte ahbábáq sánsá miraéna iraipéq pokira keyábé wene péhe sánsánsábé, Aiq pútare aintáhro aritanawire. Sega aiq pútaq ehwéh Manikáne kawerarite ehwehnsabé suwahríáhna puara mi aníné péhe sánsánsábé aiq pútare atera iraipéq pokigehe.\n11 Minayabe Manikánka sene iwíáh íre kaweraritanae. Sega aiq pútaq sansánsábé, Ite iuwahriehre ira puana Manikánka péhe sánsánsábé aiq pútare atáhro inae. Minayabe se péhe sánsánsábé aiq pútare atagéhe. 12 Sega aiq pútaq ehwéhnsábé íre aiq pútare atera peh ahbabáqsabe suwahbáhna puana Manikánka anotah ehwéh aritena sainsuanawire.\nManikánka ite meirena kaweraitankeheéna aiq omaq ito ehwéhne.\n13 Itene iyahnabo anímáríno, Manikánka itensabé arutaboiraitéhre. Itega íre ibitarusa peh itensabé iwíáhéq wensabé iwíáh íwíáh atone. Wega ite meirena kaweraitankeheéna téh omaq itowana Wenawanka ite kaweqtaq míageheéna moq omaq itowe. Itega wene ehwehnsabé aiq pútare atáró puana Manikánka kaweraitáráire.\n14 Itega teiátáúna ehwéh aiq pútare aitárónsabé itene Wahnah Sísa Karáhé téhrehnkakáq míéhrabeq pokigeheéna omaq itowe. 15 Minayabe íwáhnorurauna sansá ambubu atíáhro. Itene iyahnabo anímáríno, mi sansá íwéhipeqté éhwéhnkákáq páhsiipéqté éhwéhnkákáq íwáhnoruraune. Mi ehwéh kawerue ambubu atíáhro.\n16 Itene Wahnah Sísa Karáhéreq Maniká Iteriboreqka itensabé sirutaboiróye. Sega itene irupipeq aiq kaweraitáróyansabé itene irupipeq ahriahri eyoyóinae. Ite séhréh aitera oga mía míaoneheqmúne íwíáh aitáráóye. 17 Itega kaweq arámbéhríéq kaweq ehwéh irarigeheéra sega ite kawerue séhréh aitera págege aitagéhe.


Haltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí dinilbáhígíí\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cisticola cinereolus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z; bitsiitʼáád éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah ńdiitsʼį́įhii yázhí dinilbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dááshiyishii bidaaʼ dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDááshiyishii bidaaʼ dibéłchíʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí Dááshiyishii\nDááshiyishii bidaaʼ dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campylorhamphus trochilirostris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí łigaigo łikizh; bidaaʼ éí shiyish dóó dibéłchíʼí.\nDááshiyishii bidaaʼ dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Buglyó G, Beyer D, Biró S, Oláh É. The Wilms’ tumor 1 gene as a factor in non-syndromic hypospadias: a review of evidence and controversy. Pathology (előkészületben)


Tsídiishtłizhí bitéél halchíʼí - Wikiibíídiiya\nTsídiishtłizhí bitéél halchíʼí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiishtłizhí\nTsídiishtłizhí bitéél halchíʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Prunella rubeculoides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bitéél éí halchííʼ; bizééʼ éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídiishtłizhí bitéél halchíʼí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiishtłizhí\nBilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishtłizhí · Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishtłizhí · Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishtłizhí · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishtłizhí · Dziłtah tsídiishtłizhí · Haltsooítah tsídiishtłizhí · Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiishtłizhí · Tsídiishtłizhí binátsʼiin łitsxooígíí · Tsídiishtłizhí bitéél halchíʼí · Tsídiishtłizhí bizééʼ halzhinígíí · Tsídiishtłizhí diłhiłígíí


Séíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ hasbídíłbáhí - Wikiibíídiiya\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ hasbídíłbáhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Séíbąąh Hatsohdi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Streptopelia vinacea" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilchííʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łigai; bitsiiyah éí łizhin.\nSéíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ hasbídíłbáhí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ naalnoodí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ naalnoodí dootłʼizhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Takydromus formosanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí chʼilgo dootłʼizh łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ naalnoodí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Teeł Chʼínítʼiʼ - Wikiibíídiiya\nTeeł Chʼínítʼiʼ *\nAlą́ąjįʼ dah Sidáhígíí: Bennie Silversmith\nAłkééʼ dah Sidáhígíí: Darryle Nelson\nNaaltsoos Ííłʼíní: Arlene Radisch\nTeeł Chʼínítʼiʼ éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tséhootsooí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Tááʼ naaznilí bighan áadi siʼą́.\nTeeł Chʼínítʼiʼdi 63 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTeeł Chʼínítʼiʼ éí 35°28′34″ NHK dóó 109°07′41″ EʼE-gi bił hazʼą́. Teeł Chʼínítʼiʼ éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,542 adéesʼeez.GNIS\nTeeł Chʼínítʼiʼdi tááʼ naaznilí biniłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bizééʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bizééʼ halzhinígíí\ntsídiiłtsooí bizééʼ halzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bizééʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spinus barbatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bizééʼ dóó bítááʼ éí halzhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bizééʼ halzhinígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó dóó Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Halchíítah Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Tsé Bee Bighan Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spatula smithii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalʼeełí éí bitsʼíís łibáago naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo yistłʼin; bitsiitsʼiin éí łibá; bidaaʼ éí łizhin dóó nteel. Bitsʼíís éí 14–16di asdzoh[?] áníłtso.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí táłtłʼááh tłʼoh dóó azeeʼ yiłchozh łeh.


Naatsédlózii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nDáátánii bidaaʼ łitsooígíí\nKwaʼii késhgaaní łibáhígíí\nKwaʼii késhgaaní bitʼaʼ łichíʼígíí\nTsintah kwaʼii késhgaaní\nKwaʼii késhgaaní diłhiłígíí\nKwaʼii bitéél łigaaí\nKwaʼii bitłʼaaʼ łigaaí\nGóogii bitseeʼ kʼídzígaaígíí\nGógooʼii disxǫsí chʼilgo dootłʼizhígíí\nGógooʼii disxǫsí tsédídéhígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ gógooʼii disxǫsí\nGógooʼii disxǫsí yázhí\nTó wónaanídę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii bitsiiʼ łibáhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii bitéél łibáhígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii bitéél yishtłizhígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ gógooʼii tsįyaalzhahígíí\nNaatsédlózii dóó bikʼéí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cuculiformes" deiłníigo deiyózhí. Díí tsídii éí 140 ałʼąąʼ ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 6–25di asdzoh[?] ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó łibáago naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí chʼilgo dadootłʼizh ałdóʼ. Naatsédlózii dóó kwaʼii éí nihookááʼ naakai łeh; góogii dóó gógooʼii éí tsinlátah dahiná.\nNaatsédlózii dóó bikʼéí éí chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; łaʼ éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó naʼashǫ́ʼii hadaalzheehgo naakai ałdóʼ.


Tiníléítsoh łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTiníléítsoh łizhin dóó łigaaígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Varanus varius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tiníléítsoh éí 70–80di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTiníléítsoh łizhin dóó łigaaígíí éí hazéí yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał; chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii - Wikiibíídiiya\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bungarus multicinctus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 3–5di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii éí tłʼiish dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argya squamiceps" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhiiłbáí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii - Wikiibíídiiya\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocopos syriacus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiyah dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; tsin dóó chʼil bijééh éí deidlą́ ałdóʼ.


Chabéi jona, Jeobá ko nakili japi echi wénwala alí kúchuwala napawika binema Onorúami kitra kiti nakimea anakupi niraa (Deuteronomio 6:6, 7). Kiti bela, echi testigo Jeobá napawí bilé rawé tarali niraa aboni pirélachi kiti napawika binema Onorúami kitra, biné japi abói machinali. Ayénachó echi japi awénili piré echi riká cho noká binea echi Biblia japi binénali.\nAta kuʼíriwa kiti ta mulíwipa Jeobá. “Galá bichíiga mulubéanasi Riosi yuwa, aʼlí Riosi ayénachó mulubéanama ʼyemi yuwa.” (Santiago 4:8.) Ata mulipi yúa atí ka nili Jeobá japalí ta biné echi Biblia ata machí chu iyiri ju alí piri isimí. Ata napawika binésaré leeria echi Biblia echoná bitichí ineka echi programa japi binéporé Reunión Vida y Ministerio Cristianos. Okuáabi leeri echi Biblia alí aní japi bineli.\nA ta kuʼíriwa kiti ta nakiboa japi ta yúa piré. Echi niwíkami japi ke kúchuwami ju alí japi kúchuwami ju, anakupi niraa a nakí japalí napawika biné echi Biblia. Sinéami a kanílisaré echalí rawé. Jaré japi kúchuwami ju, biné echi kúchuwala yúa, jaré a mi binea noká japi aní La Atalaya alí ¡Despertad!, ayénachó irapi echi página Internet jw.org japi echi kúchuwala machimea japi binériwa. Ayénachó yúa raʼícha abói kúchuwala japi ikí echoná escuélachi kiti mi kuʼírima. ¿Chúmisiá ke iné echi programa de televisión echoná JW Broadcasting (tv.jw.org) alí timi raʼíchabo japi timi ineli echoná? Ayénachó mi binésaré wikaráa japi wikarawá echoná napawíliwachi, ma sunísaká binea jaré ko koʼwá koʼwáami.\nSinibí japalí ta napawí binea Jeobá kitra echoná bitichí, ata nakiyá nili echi Onorúami Raʼicháala alí ata jiwérika nokisáaká binea japi aní echi, Jeobá ko wiká namuti nijima (Salmo 1:1-3).\n¿Chúsiá ta biné Jeobá kitra echoná bitichí bilé rawé tarali niraa?\n¿Piri nokisáré echi wénwala kiti sinéami binenílima?\nNari jaré rejimá piri noká japalí biné Jeobá kitra echoná bitichí. Nari chu iyiri oselí nirúa Japoná biné echi Testigo Jeobá, kiti mi binérima mujé kúchuwala Jeobá kitra.


Haltsooítah chʼał łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah chʼał łibáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptychadena pumilio" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; bíchį́į́h éí deekį́; binááʼ éí ntsaa.\nHaltsooítah chʼał łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii binákʼee łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii binákʼee łitsooígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii binákʼee łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mino dumontii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binákʼee dóó bitłʼaaʼ dóó bidaaʼ éí łitso.\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii binákʼee łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naalnoodí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naalnoodí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naalnoodí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oplurus grandidieri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago yishtłizh; bitseeʼ éí nineez dóó diwozh; binááʼ éí diłhił.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naalnoodí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Akʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid - Wikiibíídiiya\nAkʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid\nAkʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid *\nAkʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nAkʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid éí 4.77 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 5,313 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nAkʼah Sisíʼí Tsin Dah Daaskʼid éí 32°52′46″ NHK dóó 116°56′36″ EʼE-gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 627 adéesʼeez.GNIS


Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé - Wikiibíídiiya\nChidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé\nB-17 Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé deitʼáh. Díí naaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ yę́ędą́ą́ʼ éélkid (WW II). 1940’s yihah yę́ędą́ą́ʼ nidaʼtʼáʼiʼígíí łáʼ átʼé / Áłtsé kwiidaʼtʼéígoʼ nidaʼtʼáʼ nitʼę́ę́h.\nChidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé. (B-2 of the Eighth Air Force 509th Bomb Wing) Kʼad nidaʼtʼáʼiʼígíí éí kwiidaʼtʼéí.\nTʼáadoo leʼé bee daʼahijigánígíí\nDadilhóni aheltłʼidígíí · Łeetsoh beeʼeldǫǫhtsoh beeʼalį́į́h · Beeʼeldǫǫh\nChidí naaʼnaʼí beeʼeldǫǫh bikááʼ dah naaznilígíí · Chidí naatʼaʼí dilwoʼí · Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé\nTsin naaʼeeł bee daʼahijighánígíí · Tsin naaʼeeł chidí naatʼaʼí bee nágéhéʼ · Tsin naaʼeeł táłtłʼááh naagháhígíí\nchidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi\nAtʼaʼ Yiltʼąąʼí Łání · Beeʼeldííldahsinil · Beʼekʼid Hazgan · Chʼódeeníniitah Nílį́ · Dziłátah Tiní Yaayí (Náhookǫsjígo) · Dziłátah Tiní Yaayí (Shádiʼááhjígo) · Honeestiinídę́ę́ʼ Chʼíńlį́ · Ląʼígo Adahiilíní · Łeezh Łichxíiʼii · Łeeyiʼtó (Ahééháshį́į́h Hahoodzo) · Łichíʼí Biih Yílį́ · Naʼazhǫǫsh Hatsoh · Naakigo Hadahiilíinii · Séítah Dáʼákʼeh · Tábąąh Séíłgaií · Tééh Hodiłhił · Tóbiníhííyíní · Tó Háálį́ · Tónteel Bibąąh · Tónteel Biihílį́ Hatsoh · Tó Oostsʼąʼ · Tʼiis Ńtʼiʼí · Tʼiisyáázh Łání · Tłʼohwaaʼí Bił Hazteel · Tsé Taahiʼáhí · Tsé Yázhí · Tsinabąąs Bitiin\nTó wónaanídi naaznilígíí\nHalzhin Deezlíní · Tółánítah\nNaaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ · Diné Bizaad yee Nidaazbaaʼígíí


Hasbídí ałchozhí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nHasbídí ałchozhí bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptilinopus pelewensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bitsiiʼ éí łigai; bítááʼ éí dinilchííʼ; bitłʼaaʼ éí łitsxo.\nHasbídí ałchozhí bitéél łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Biyázhí neiyéhé - Wikiibíídiiya\nBiyázhí neiyéhé bijaaʼ łigaaígíí\nBiyázhí neiyéhé bijaaʼ diłhiłígíí\nBiyázhí neiyéhé (íiyisígíí)\nBiyázhí neiyéhé éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Didelphis" deiłníigo deiyózhí. Biyázhí neiyéhé éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.\nBiyázhí neiyéhé éí 10–35di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh, áádóó éí hazéí yázhí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał łeh; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Biibii bizééʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nBiibii bizééʼ łitsxooígíí\nBiibii bizééʼ łitsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthus ruficollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitsiiʼ éí dinilbá; bizééʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nBiibii bizééʼ łitsxooígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Tsintah naʼastsʼǫǫsí nahachaʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah naʼastsʼǫǫsí nahachaʼígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Napaeozapus insignis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–4di asdzoh[?] áníłnééz (bitseeʼ éí 4–6di asdzoh áníłnééz). Bitsʼíís éí diniltsxo dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bijáád éí nineez; bitseeʼ éí kʼídzígai.\nTsintah naʼastsʼǫǫsí nahachaʼígíí éí chéłchaaʼ dóó chʼosh chʼééh digháhii yildeeł łeh; łeeyiʼ chʼosh dóó ábishjaaʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mąʼiitsoh jáádnézí - Wikiibíídiiya\nMąʼiitsoh jáádnézí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi dóó Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chrysocyon brachyurus" deiłníigo dayózhí.\nMąʼiitsoh jáádnézí éí haltsooítah naaghá; tʼáá sahdii éí haalzheehgo naagháa łeh (tʼáá díí tʼéiyá mąʼiitsoh tʼáá sahdii haalzheeh). Jį́įgo éí tábąąhgi dóó nahoditsʼǫʼ dahólǫ́ǫgi ałhosh.\nDíí mąʼiitsoh éí 4–4.5 adéesʼeez[?] áníłtso, áádóó éí bijáád daalzhin dóó bitsʼíís łichíiʼgo naashchʼąąʼ. Bijáád éí ayóo danineez; bitsiiyah éí halzhin; bitseeʼ éí łigaii.\nMąʼiitsoh jáádnézí éí nahatʼeʼii dóó tsídii yázhí dóó łóóʼ yilghał. Tłʼéeʼgo dóó hííłchʼįʼgo haalzheehgo naaghá. Chʼosh yázhí yildeeł dóó chʼil (nááʼ łitsooí da, tłʼiishdą́ą́ʼ da) yiłchozh ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bítááʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bítááʼ halchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bítááʼ halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Petroica goodenovii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél dóó bítááʼ éí halchííʼ; bikʼiiz dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ téél halchíʼí bítááʼ halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijáád ádiní łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijáád ádiní łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amphisbaena caeca" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago yishtłizh; bijáád éí ádin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí ádin.\nHaʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijáád ádiní łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


2Cor 11 | `KZE | STEP | kesúma maé iyéꞋa sáwíyan-aimbo sendá íma aambá áúsinkaiyaꞋa úwoi sénaumne.\n1 kesúma maé iyéꞋa sáwíyan-aimbo sendá íma aambá áúsinkaiyaꞋa úwoi sénaumne. 2 keinárawaꞋa sáwí-amba kwáráavo sénamo Áánútu kárákwiraintemba miráumai kenkáꞋá kárákwiraumne. kawer-ínáámárúmó moórá-kwaasigonkaꞋo siváúmaraantemba miráumai keinárawaꞋa tíꞋmaeꞋa Ísu KáráísitinopaꞋa mátínkáanaꞋa kwesé ménaaowe kwésune. 3 naaóváꞋá iraankavayaankó moórá-ininko áwíꞋa Ívimba kampaꞋá simáuwowana mináíntávéna áraire siráiye. miráumai évakarawai kentí imáyáa sáwíꞋa umátinkaiyaꞋa Ísu KáráísitintaveꞋa asiramái imáyáa kwéomba ivátúwáavaiye séꞋa mindáyaveꞋa anón-imayaa kwéune. 4 ááéma avoraꞋá Ísu Káráísitin-aai kosimátimewanaꞋa ísówana Áánútun-amanko keinárawate máyowasa évakarawai kentópaꞋa komésa Ísu Káráísitin-aaigomba kwaéꞋnáer-aimba simátimesa Áánútun-amankontavesa kampar-áímbá simátímúwaꞋa aamoí éꞋa minámbá kwaránáe siráawe.\n5 minkwáásíyávéꞋa kampaꞋá séꞋa Áánútuna aantá-kwaasima pósa anón-kwaasiman-owe sembánivo minkwáásí kembá íma usáyaaitaraawe. 6 aaimó kwésimatimunanamo sóikomo umbaí kwétaimba mindá íma anón-tantaaꞋan-ivo Áánútun-aaigona ááimba kaweꞋá umái ísaraunda mindá anón-tantaaꞋan-iye. sáwíva-tawai árair-aimba amápaꞋa simátimewanaꞋa ísaraawe.\n7 Áánútun-aai simátimewanda meéyámbá íma mairéꞋa simátímakaumne. mirámó ówánda kentúwíꞋa maé iyéꞋa kesúwíꞋa úwoisankaamba uráumne. mirámó uráundayaveꞋa kentávéꞋa sáwíꞋa uráiye-imayaa kwéombanivo íma sáwíꞋa uráumne. 8 keinárawapimba Áánútuna mayáí mayááwánda Áánútuna kwaási óꞋon-oꞋon-daopakewai súwaꞋnaa esa évaka-tantaaꞋa símúwaꞋa keinárawapimba mayáí mairáumne. miwímá sésa naaémba kentáá simíníye íma sunkákémbá úwoi miwítí évaka-tantaaꞋa kwésimuwaꞋa keinárawapimba mayáí mairáumne. 9 keinárawate komáyaawanda kesí óntamba ánásowaꞋa súwaꞋnaa oró-áímbá íma séꞋa máyaawanasa Másétóniyaa-maravakemba évakaꞋa Áánútuna kwaási tésa ímo makáunda-yantaaꞋa másúwaꞋnaa uráawe. minkáꞋó uráudantemba naaémba mirá ondá umbai-yántááꞋá timúnavo séꞋa súwaꞋnaa oró-áímbá íma sénaumne. 10 Ísu Káráísitina árair-aimba kwésimatimundawai úndantemba Áánútun-aai simátímakaundarakemba keinárawaꞋa Ákáyaa-maravaken-kwaasivinkemba óntamba íma mairáumne-aimba símae íyónasa mináíntávésa kampar-áímbán-iye íma sénááowe. 11 nóra séra mirán-áímbá kwésuno. sirumbá íyu kwétimeru kwésuno. sirumbá áꞋa kwétimunda Áánútu kwésuwanaiye.\n12 Áánútuna aantá-kwaasima owémó keinárawaꞋo kwésen-kwaasi miwí túma maé iyésa sésa Póromo Áánútuna mayáímó kwémaenamo keinárawatopakembo óntambo kwémayaintemba miráyá kwéune sevó séꞋa kentópakemba óntamba íma kwémaeꞋa mirá ónaumne. 13 miwí máyówana Áánútu kesí aantá-kwaasiman-owe íma séna tiꞋmákaiye. Ísu Káráísitina mayáí-kwáásíyá úne kampaꞋá sésa akáꞋáánkaamba sésa kwená mayáí kwémayaumne kwésewe. 14 mirám-báyáímó kwémayaamba íma sááꞋa kwégaiye. kwíyómpakemba Áánútuna kwayóꞋnáko ságayawairaamba Sáátáánigo akáꞋáániꞋa kwéiye. 15 miwí kwená mayáí-kwáásí ontávésa kwemó intembá arupí-kwaasiraamba ésa akáꞋáánikaamba kwéowe. mindáyavena íma sááꞋa kwégaivo keinárawaꞋa íma tááꞋa kaíno. miwítí sáwí-mayairakemba sáwí-meyamba mayánááowe.\nÍsuna mayáímó mayáúndarakemba umbai-yántááꞋá kempímbá tiráin-kwasai.\n16 maarán-áímbá ókwaraꞋa súnda kentávéꞋa sáwí-imayaagwara-kwaasima iyé-áímbá íma seró. ánivo mirámó séꞋo éꞋa íma aꞋáo séꞋa siyuwáíyaꞋa kítokaꞋa kesúma maé iyónaumne. 17 kesúma maé iyúnda Ísóigo siráiniꞋa íma kwéeꞋa sáwí-imayaavinkeniꞋa kwéune. 18 sáwívarawai marapákén-tántáátávésa imáyáa ésa miwí túma maé kwéiyovo kegwáráꞋá kesúma maé iyónaumne. 19 keinárawaꞋa kesávéꞋa kampaꞋá séꞋa kawer-ímáyáágwárá-kwáásíyá úne kwésemba póꞋa sáwí-imayaagwara-kwaasiyaveꞋa kanaán-iye séꞋa aamoí kwéowe. 20 évakarawai kentópaꞋa komésa kentí imáyáa tavisewaꞋá siráaniꞋa owasá kentí óntamba kampaꞋá simátiyuwesa kwénesa kentúwíꞋa simái sáwíꞋa ésa sáwí-aimba kwésimatinkesa mirámó ombá íma aꞋáo kwéseꞋa kanaán-iye kwésewe. 21 sáwíꞋo kwéumatinkaantemba kentópaꞋa kométa kesáá íma kanaán-umai miráyá umátínkaraumpo sirunkó sáwíꞋa kwéisaꞋa mináímbá kwésune.\névakarawaimo miwí túmo maé íyóntemba íma sááꞋa káínaꞋa miráumai kesúma maé iyónaumne. mirámó ondá sáwí-imayaagwara-kwaasigoraamba ónaumne. 22 miwí túma maé kwéiyowai sésa Ípíru-aimpinkemba kwésune kwésewaꞋa kegwáráꞋá mináímpínkémbá kwésundawai úne. miwí sésa Ísareri-andaraken-kwaasi úne kwésewaꞋa kegwáráꞋá minándárákén-kwáásímá úne. miwí sésa Ááváramu aísaavutantamba uráundawai úne kwésewaꞋa kegwáráꞋá miráumai kwenaísaavutantamba uráundawai úne. 23 miwí sésa Ísu Káráísitina mayáí-kwáásímá úne kwésewaꞋa kegwáráꞋá miráumai Ísu Káráísitina mayáí-kwáásímá éꞋa miwí kwéusayaaitaumne. mirán-áímbó kwésunda sáwí-imayaagwarawairaamba kwésune-imayaa éꞋa Ísu Káráísitina mayáí kwémayaunda anóm-bayai kwémaeꞋa miwítí mayáí kwéusayaaitaumne. Áánútun-aai simátimundarakemba ándávaꞋa sínkaraamba sáwíva-tawaiman-ivo miwímó ándávaꞋo tínkaraamba íma sáwívakaꞋan-iye. sáwíva-tawai sínkaraawaꞋa púwóraꞋnaraamba úndanivo úwoi súvamai máyaumne. mirán-tántááꞋá kesópaꞋa sáwívakaꞋa tiráivo miwítópaꞋa íma sáwívakaꞋa tiráiye. 24 Ísu Káráísitina mayáí kwémayaundarakemba Yútaa-kwaasi évaꞋaasei-tawai purumakan-áúwarasi-andanei sínkankaamba sáwívakaꞋa 39 raꞋa sínkankaawe. 25 Ísu Káráísitina mayáí kwémayaundarakemba Árómáani-kamaani-kwaasi kaumbo-táwai kunánaandei sínkankaawe. moórá-tawai kentávésa puwínkwáe sésa óntandei sínkamuwaꞋa marapáꞋá tuvánkaumne. kaumbo-táwai nompí-sípívímbá kwénaaowanana mindómpí-sípí kunáverombanivo kemá úwoi súvamai máyaumne. moórá-tawai miráumai nompí-sípí kunáverowaꞋa mindómpímbá ayáátáákaꞋa moórá-noꞋwaamba moórá-kwayaꞋwai méꞋa íma puwéꞋa úwoi máyaumne. 26 Ísu Káráísitina mayáí kwémayaunda óꞋon-oꞋom-baravaꞋa kwénaaunda kavirayán-dónkó mayávóraꞋnaraamba isaꞋá aampaꞋá umóyán-kwáásí sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa kesí kwaási Yútaa-kwaasi sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa óꞋonkaa-kwaasi íma Yútaa-kwaasi mirá kwéowaꞋa óꞋon-oꞋon-anon-daopimpaꞋa kwénaaunasa sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa aampaꞋá óꞋon-daopareꞋo kwégunda sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa anón-dompimbo sípivimbo kwénaaunda sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa évakarawai kentávésa kampaꞋá sésa ená kwaásima úne kwésesa sínkamoraꞋnaraamba kwéowaꞋa mirámó ombá úwoi súvamai máyaumne. 27 Ísu Káráísitina mayáí kwémayaunda anóm-bayaimo mayáúnda sívón-kaisaꞋá mimbáyáí kwémaeꞋa sáwívaꞋ-noꞋwaamba íma suún-kwaéꞋa Ísu Káráísitina mayáí kwémaeꞋa sáwíva-tawai sáái kwésinkaimba noné toón-íyaaine méꞋa sáwíva-tawai táúgwiꞋa kwésiyaisaꞋa sáwí-unankwatoi uréꞋa máyaunana 28 íma mirán-úmbáí-yántááré suꞋmainivo óꞋon-oꞋon-daopaꞋa Ísóigona kwaásiraꞋa kárákwiraunda-umbai-yantaako kesópaꞋa aasiyaasí kwétiye. 29 Ísóigona kwaásivinkembo évakarawaimo ímo asiramáímo kwégwaraamba sirumbá kwéumatinkaunana minúmbáí-yántáákó kesópaꞋa kwétiye. kawer-ámbó kwégwaraawanamo moóráwaimo tavisisasamó sáwíꞋo kwéomba sirumbá kwéumatinkaunana minúmbáí-yántáákó kesópaꞋa kwétiye.\n30 íma moórá-amba kwáyáivo kesúmo maé kwéiyunda évaka-tantaaꞋa kesópaꞋa tisasá suwánésa sésa aamoisáyán-kwáásímán-iye kwésen-aimba simátíménda ísáaro. 31 Áánútu kentáásí Ísóigo Ísu Káráísitin-avowa áwíꞋa mósá maꞋmaéꞋa iyónaumne. simátimunda-aimba íma kampar-áímbán-ivo Áánútu ísaraiye. évaka-tantaaꞋa kesópaꞋa tisasá suwánésa sésa aamoisáyán-kwáásímán-iye kwésen-aimba simátíménda ísáaro. 32 moórá-anon-daoko áwíꞋa Támásikasi-naopaꞋa máyaawanana kárákwirowai áwíꞋa Árétása kwená mayáí-kwáásí anón-kwaasigo kentávéna simátimena séna áíꞋmaeꞋa ándávaꞋa móauwaaro súwasa mindáókona iír-ontaraꞋo kárákwirowasa 33 évakarawai súwaꞋnaa esa kunánáan-unampimba kembá áítumai iír-avaapimba máápaꞋa túsúsinkesa ándáraꞋa tátokowaꞋa kumeémeꞋa mararáꞋá kumówánasa siyúwówaꞋa kóuraumne.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ nátsʼįįłchíiʼii - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ nátsʼįįłchíiʼii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhodinocichla rosea" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Rhodinocichlidae" atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ dóó binátsʼiin éí dinilchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ nátsʼįįłchíiʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó jááłánii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiishzhiin íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiishzhiin íiyisígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiishzhiin íiyisígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tachyphonus rufus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiishzhiin íiyisígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał niłhiní azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał niłhiní azhééʼ bitʼohígíí\nchʼał niłhiní azhééʼ bitʼohígíí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał niłhiní azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus moreirae" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał niłhiní azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ kwaʼii łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ kwaʼii łizhinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ kwaʼii łizhinígíí éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eudynamys orientalis" deiłníigo dayózhí.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ kwaʼii łizhinígíí éí chʼosh deildeeł tsin bineestʼąʼ deiłchozh.


Bolbolii yishtłizhí yázhí - Wikiibíídiiya\nBolbolii yishtłizhí yázhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurillas virens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nBolbolii yishtłizhí yázhí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dááʼałnááʼáhé - Wikiibíídiiya\nDááʼałnááʼáhé éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Loxia pytyopsittacus" deiłníigo deiyózhí. Dááʼałnááʼáhé éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí łibáago łichííʼ; bitʼaʼ éí diłhił łeh; bidaaʼ éí łibá.\nDááʼałnááʼáhé éí chʼil binááʼ dóó neeshchʼííʼ deildeeł.


Dànì Kèhoį̀wo 36 DOGNT - Esau (Edom sı wìyeh) wegodıì - Bible Search\nDànì Kèhoį̀wo 35 Dànì Kèhoį̀wo 37\nDànì Kèhoį̀wo 36\n1Esau (Edom sı wìyeh) wegodıì dıı hanì dek'eèhtł'è:\n2Esau, Kanan got'ı̨į̀ gots'ǫ ts'èko gòį̀hchìı sìı dıı hagìyeh: Het got'ı̨į̀ Elon wetì Adah, eyıts'ǫ Anah wetì Oholıbamah, Hıv got'ı̨į̀ Zıbeyon wekwı sı hǫt'e. 3Eyıts'ǫ Ishmael wetì Basamat, Nebayot wedè.\n4Adah yegha Elıfaz nìı̨htı̨, Basamat yegha Ruyel nìı̨htı̨, 5eyıts'ǫ Oholıbamah yegha chekoa taı nìı̨la: Jeyush, Jalam eyıts'ǫ Korah. Esau weza hageètłǫǫ Kanan nèk'e gıgǫ̀hłı̨.\n6Esau, edets'èkeè, edeza, edetì eyıts'ǫ dǫ hazǫǫ̀ gıxè nàdèe sìı xè tàèhtła. Edets'ǫ tıts'aàdìı eyıts'ǫ t'asìı hazǫǫ̀ Kanan nèk'e gots'ǫ ełèyį̀ı̨laa sìı edexè ayį̀į̀là gà edechı Jacob ts'ǫǫ̀ nıwà eyıì-le nèk'e ts'ǫ̀ tàèhtła. 7Ełechıke gıts'ǫ tıts'aàdìı sıì łǫ ajà t'à ełexè nàgedè ha dìì agòjà. Gıts'ǫ tıts'aàdìı shègezhe ha gıgha gòɂǫ-le agòjà. 8Eyıt'à Esau (Edom sı wìyeh) shìhta Seyır nèk'e nàdè ajà.\n9Esau, Edom got'ı̨į̀ gıcho hǫt'e, wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ shìhta Seyır nèk'e nàgedèe sìı dıı gıgodıì hǫt'e:\n10Dıı sìı Esau weza agı̨ı̨t'e:\nElıfaz, Esau wets'èkeè Adah weza hǫt'e, eyıts'ǫ Ruyel, Esau wets'èkeè Basamat weza hǫt'e.\n11Dıı sìı Elıfaz weza agı̨ı̨t'e:\nTeman, Omar, Zefo, Gatam eyıts'ǫ Kenaz.\n12Elıfaz wets'èkeè eyıì-le Tıma wìyeh sìı yeza Amalek nìı̨htı̨. Eyı hazǫǫ̀ sìı Esau wets'èkeè Adah wechaà agı̨ı̨t'e.\n13Dıı sìı Ruyel weza agı̨ı̨t'e:\nNahat, Zerah, Shamah eyıts'ǫ Mızah. Eyı sìı Esau wets'èkeè Basamat wechaà agı̨ı̨t'e.\n14Esau wets'èkeè Oholıbamah (Anah wetì eyıts'ǫ Zıbeyon wekwı sìı) Esau gha dǫzhìı taı nìı̨la:\nJeyush, Jalam eyıts'ǫ Korah gìyeh.\n15Dıı sìı Esau wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ ts'ǫ k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ agı̨ı̨t'e:\nEsau weza ǫhdaà Elıfaz weza dıı hagìyeh:\nTeman, Omar, Zefo, Kenaz, 16Korah, Gatam eyıts'ǫ Amalek. Eyı dǫ haàtłǫǫ sìı Edom nèk'e ts'ǫ Elıfaz weza agı̨ı̨t'e. Eyı sìı Esau wets'èkeè Adah wechaà agı̨ı̨t'e.\n17Esau weza Ruyel dıı weza agı̨ı̨t'e:\nNahat, Zerah, Shamah, eyıts'ǫ Mızah. Eyı dǫ dı̨ edèot'ı̨ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Edom nèk'e ts'ǫ Ruyel wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ agı̨ı̨t'e. Esau wets'èkeè Basamat wechaà agı̨ı̨t'e.\n18Esau wets'èkeè Oholıbamah dıı weza agı̨ı̨t'e:\nJeyush, Jalam eyıts'ǫ Korah. Eyı dǫ taı edèot'ı̨ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Anah wetì Oholıbamah wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ agı̨ı̨t'e.\n19Eyı dǫ hageètłǫǫ sìı Esau (Edom sı wìyeh) weza agı̨ı̨t'e eyıts'ǫ edèot'ı̨ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨.\n20Horı got'ı̨į̀ Seyır wìyeh sìı weza eyı nèk'e nàgedè ı̨lè. Dıı Seyır weza agı̨ı̨t'e:\nLotan, Shobal, Zıbeyon, Anah, 21Dıshon, Ezer, eyıts'ǫ Dıshan. Eyı dǫ łǫ̀hdı̨ sìı edèot'ı̨ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨.\n22Lotan weza dıı hagìyeh:\nHorı eyıts'ǫ Homan. Lotan wedè Tıma wìyeh.\n23Shobal weza dıı hagìyeh:\nAlvan, Manahat, Ebal, Shefo eyıts'ǫ Onam.\n24Zıbeyon weza nàke dıı hagìyeh:\nAyah eyıts'ǫ Anah. Anah, t'asį̀ı̨ ekìı-ka nèk'e edetà Zıbeyon ts'ǫ tłı̨tsoa k'èdì t'à dèè goyìı gots'ǫ tı whekǫ̀ǫ xàewìı k'è yegòhɂǫ ı̨lèe, eyı hǫt'e.\n25Anah weza Dıshon wìyeh, eyıts'ǫ wetì Oholıbamah wìyeh.\n26Dıı sìı Dıshon weza agı̨ı̨t'e:\nHemdan, Eshban, Itran eyıts'ǫ Keran.\n27Dıı sìı Ezer weza agı̨ı̨t'e:\nBılan, Zavan eyıts'ǫ Akan.\n28Dıı sìı Dıshan weza agı̨ı̨t'e:\nUz eyıts'ǫ Aran.\n29Dıı sìı Horı got'ı̨į̀ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨:\nLotan, Shobal, Zıbeyon, Anah, 30Dıshon, Ezer eyıts'ǫ Dıshan. Seyır nèk'e edèot'ı̨ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı k'ę̀ę̀ Horı got'ı̨į̀ gıızì gǫ̀hłı̨ hǫt'e.\nEdom got'ı̨į̀ k'àowocho gı̨ı̨lı̨ı̨\n31Israel got'ı̨į̀ ts'ǫ k'àowocho gòı̨lè kwe Edom nèk'e k'àowocho gı̨ı̨lèe sìı dıı hagìyeh:\n32Beyor weza Bela Edom nèk'e k'àowocho ı̨lè. Wets'ǫ kǫ̀godeè Dınabah gòyeh.\n33Bela ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ kǫ̀ta Bozrah gots'ǫ dǫ Zerah weza Jobab yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨.\n34Jobab ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ Teman got'ı̨į̀ gınèk'e gots'ǫ dǫ Husham yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨.\n35Husham ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ Bedad weza Hadad yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨. Hadad, Moab nèk'e ełegegǫ t'à Mıdıyan got'ı̨į̀ goghǫèhnǫ ı̨lè. Wets'ǫ kǫ̀godeè Avıt gòyeh.\n36Hadad ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ Masekah nèk'e gots'ǫ Samlah, yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨.\n37Samlah ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ deh gà kǫ̀ta Rehobot gots'ǫ dǫ Shayul yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨.\n38Shayul ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ Akbor weza Bayal-Hanan yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨.\n39Akbor weza Bayal-Hanan ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ Hadad yetł'axǫǫ̀ k'àowocho whelı̨. Wets'ǫ kǫ̀godeè Payu gòyeh, wets'èkeè Metabel wìyeh, Matreb wetì hǫt'e eyıts'ǫ Mezahab wesah hǫt'e.\n40Esau wets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ gha k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı dıı hagìyeh: Tıma, Alvah, Jetet, 41Oholıbamah, Elah, Pınon, 42Kenaz, Teman, Mıbzar, 43Magdel eyıts'ǫ Iram. Eyı dǫ k'àowo gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Edom got'ı̨į̀ gıcho gı̨ı̨lè. Eyı nèk'e edı̨į̀ nàgedèe sìı gıızì k'ę̀ę̀ gıkǫ̀ta yàgòla.\nEyı dǫ Esau Edom got'ı̨į̀ gıcho hǫt'e.


Blog do KT: Sóóóóóó!!!!!! - CID DIZ QUE NÃO É CONTRA A LEGALIZAÇÃO DA MACONHA\nSóóóóóó!!!!!! - CID DIZ QUE NÃO É CONTRA A LEGALIZAÇÃO DA MACONHA\nO governador Cid Gomes (Pros) liderou adesivaso no fim da tarde e começo da noite de ontem a favor de seu candidato ao governo, Camilo Santana (PT), no cruzamento das avenidas Domingos Olímpio e Aguanambi, bairro José Bonifácio.


Luk 22 | `KZE | STEP | naaóváꞋó Áánútu Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánómbá ímo intóráín-tantaakwara-pereti kwéagayon-kanaama sáwíyankaꞋa túwasa\nYútási Ísuna kuntaruꞋá mairáin-kwasai.\nMátíyu 26:1-5, 14-16, Mááka 14:1-2, 10-11, Yóni 11:45-53\n1 naaóváꞋó Áánútu Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánómbá ímo intóráín-tantaakwara-pereti kwéagayon-kanaama sáwíyankaꞋa túwasa 2 mono-káwáá-kwáásíyé ámáámba sun-kwáásíyé Ísuna ámááyu-aimba suwaná úwoi-kwaasiyavena tááꞋa kówasa íma avoraꞋá tátoranaumne siráawe.\n3 suwaná Ísuna kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞋá kumbaimái-kwaasivinkewai áwíꞋa Yútási moórá-awiꞋa Isakéríóti póna Sáátáánigo kwenarumpimbá koména imáyáa amúwana 4 mono-káwáá-kwáásítópare monoꞋ-nákáꞋó kárákwirowaitopare kwéna séna túwaꞋnaa onaꞋá Ísumba tátoranaaowe súwasa 5 isésa aamoí kwéesa sésa mirámó inda-méyámbá óntanta aménaumne suwaná 6 Yútási owé séna ímo kwaásimo mépaꞋo éꞋa nóraumai Ísumba agaráátínkáanasa tátoranaao-imayaa ááimba ásámai uráiye.\ntíyótaasa í-tánómbá kauráan-kwasai.\n7 Yútaa-kwaasi ímo intóráin-tantaakwara-pereti kwéagayon-kanaa túntemba tíyótaasa í-tánón-kánáá sipisípi-araaꞋa tuvúꞋmái kwégauvunkaꞋa 8 Ísu Pítaante Yóninte tiꞋmaréna séna tíyótaasa í-tánómbá kogwégauviyata komandaanó súwasarai 9 mindárai sésarai náávara kogauvóyauyo suyaná 10 Ísu séna Yérúsaremu-naopaꞋa kwíyana moóráwaimo nonánámo maimaénamo kwíndawaimba kóánaaemba kwáráakaiyo. kwemó naaúmpaꞋo iyínanamo 11 naankó avowámó máyáinakai kosimámekai anóndakoma áísaa ena séna kesí kwayó-kwáásíyé náán-ayampara tíyótaasa í-tánómbá nánaumno kwésiye kosimámékaiyo. 12 kwemá avóvomayaaꞋ-nankomba anón-ayaampaꞋa agaráátinkaniye. kísuvuꞋo umándanaaon-tantaaꞋa mimpímbá kwáyáiye. amápa-tantaaꞋa arúsámarekai minkáꞋá kausínkáakaiyo súwasarai 13 mindárai isésarai Yérúsaremu-naopaꞋa kwésarai Ísumo sún-tantaaꞋa kwáyowasarai minkáꞋá tanómba mágauwankaraaiye.\nÍsu kwená kwayó-kwáásí toómbá tímakain-kwasai.\nMátíyu 26:26-30, Mááka 14:22-26, 1 Kórínti 11:23-25\n14 tanómba nánááon-kanaa túwasa Ísuwe kwená aantá-kwaasiye toómbó naíváꞋá komáyówana 15 Ísu simátimena séna sáwíyankaꞋa síꞋa índaiꞋa umásinkanaaon-kanaa íma tiráinaꞋa ááéma tíyótaasa í-tánómbá keinárawate nánaumne-imayaa úmae iráunda ívéꞋa minkánáá paárimba póta nánaumne. 16 simátimeꞋa séꞋa marapáꞋá maantánómbá íma ókwaraꞋa nánaumpo Áánútu kwená kwaási kwégawaaipaꞋa maantánónkóná ááimba avoraꞋá kwáyainaꞋa nánaumne séna 17 ándá-aran-dombo kwáyon-anaveumba maisoréna ÁánútumpaꞋa súwi séna maimái moórá-mora-umai naaró. 18 simátimeꞋa séꞋa ándá-aran-domba íma nánaumpo Áánútu kwená kwaási kwégawaaipaꞋa méꞋa ókwaraꞋa nánaumne séna 19 péréti maisoréna ÁánútumpaꞋa súwi séna topámbai tímatuwena séna mindá kesúman-ivo keinárawataveꞋa ísámai kesúma tuwánaumne. miráumai kentávéꞋa imáyáa kwéeꞋa námae íyóro súwasa 20 toómbá násúwówana ándá-aran-dombo kwáyon-anaveumba maisoréna pérétimo timúntemba miráumai ándá-aran-domba tiména séna mindá kesí naaemán-iye kesí naaemá keinárawatavena kumínímba póna Áánútu séna kesé tarúmai máyáawe séna mináúná-áímbá simái tarúmakaisaꞋa miráumai kentávéꞋa imáyáa kwéeꞋa námae íyóro.\n21 kembó namuro-kwáásíráꞋó agaráátinkaniwai keséya ména toómbá kwénaiye. 22 naaóváꞋá Áánútu séna kwaási úrandako puwíníye siráintemba póꞋa púwónana namuro-kwáásímó agaráátinkaniwai sáwí-meyamba mayáníye Ísu súwasa 23 kwená kwayó-kwáásí keáímbá sésa nááwa mirá ínísana siyó siráawe.\n24 Ísuna kwayó-kwáásí keáín-keaimba sésa kentáávínkémbá nááwa aiva-kwáásí-íꞋa íníyo kwésuwana 25 Ísu séna marapár-ánón-kwáásíyómbá usáyaaitamai asirayán-áímbá simáti simati kwéuwasa kwenkóyai kwentáyaiꞋa ésa sésa kentáásí anón-kwaasi kaweꞋá kwéowe siráawe. 26 keinárawaꞋa miráumaimo anón-kwaasimo ontembá íma mirá oró. keinárawapinkemba anómba ménae síyawai amáparawaiti mayáí túwaꞋnaa oró. usáyaaitanae síyawai óꞋowiti kwayóꞋá márááro. 27 marapá-kwáásívínkémbó toómbó ménamo kwénaiwai anón-kwaasin-ivo kísuvuꞋo kwéumamiwai sáwíyan-kwaasi imbánivo kemá kentí anóndako íma mirá éꞋa kentí kwayóꞋnákááníꞋa kwéune.\n28 mirá únaꞋa kembó sáwíꞋo umásínkáankaꞋa kesé méꞋa íma síyukaawe. 29 kesivo kentávéna séna kwaási kawááuwo siráintemba keinárawataveꞋa mirán-áímbá simátimenaumne. 30 kwaási kawáá ondaráꞋá méꞋa toómbá kwéneꞋa kawáá ondaráꞋá méꞋa Ísareri áánimbaaꞋa sísamaivakemba kaeꞋá kumbaimái-aanimbaati minándárákén-kwáásí táái iséꞋa taaínkaaꞋa ónááowe Ísu siráiye.\nPítaa ánaaemba umásinkaniye siráin-kwasai.\n31 Ísu Sáímonimba arumbá umánkena séna Sáímoniyo isaaó. owáímó toꞋmáímo tuvimpí owanamó arúꞋó marapá kúmísasamo anónkaꞋa mósá máyáantemba kawe-tántááꞋá mósá maéꞋa sáwí-yantaaꞋa úwoi kwáyaindayavena Sáátáánigo tísaa umai isánáe sínaꞋa 32 mindáyaveꞋa ÁánútumpaꞋa námúnaa séꞋa kesémo aráápamai máyaanda siyuwáanavo séꞋa námúnaa siráumne. emá siyuwé koyauweré kesí kwaási asiramátinkaao Ísu súwana 33 Pítaa séna Ísóigoo ándávaꞋo áíꞋmaesamo kwíyaꞋo éꞋa kesé kóyauye. tuvuwíyamo puwínaꞋo éꞋa kesé puwóyauye Pítaa súwana 34 Ísu séna Pítaao simámeꞋa séꞋa ívéꞋa kokórigo íma áái siráindaraꞋa emá kaumboráꞋá kentáváí se íma awánáúnda-kwaasiye síníyone Ísu Pítaantavena siráiye.\n35 Ísu simásuwena kwená kwayó-kwáásíyávéna séna óntambo inaainaaimó sií-únámbá íma maimaéꞋa toón-únámbá íma maimaéꞋa kwéꞋa tísamai ánáamba íma maimaéꞋa koró mináímbá ááéma séꞋa tiꞋmákaunda moórá-yantaataveꞋa aáváán-kuráinaꞋiyo súwasa miwí sésa ímaniye suwaná 36 Ísu séna ívéꞋa óntan-unamba makáiyawai minúnámbá maimaésa koró. toón-únámbá makáiyawai minúnámbá maimaésa koró. taánasatama íma makáiyawai miwítí paákákén-únánkwátói óꞋowima timésa óntamba mairésa taánasatama meéyán-uresa koró. 37 simátimeꞋa séꞋa naaóváꞋá Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba Áísáya agaimaréna séna eráíꞋmaesa sáwíꞋa uráan-kwaasi ermépaꞋa móankaraawe\nagaimaréna siráimba kentávéna siráimba póna paáriniye Ísu súwasa 38 kwená kwayó-kwáásí sésa Ísóigoo kae-tánasatama makáumne suwaná kwemó sún-ainkona ááimba íma ísóntavena séna áꞋaniye Ísu siráiye.\nÍsu KétésémanivaꞋa siráin-kwasai.\n39 Ísu simásuwena máápaꞋa kuména Óríve-omapaꞋa umaéꞋmae kwéuntemba iyúwasa kwená kwayó-kwáásí ánaaemba kwaꞋmaésa 40 íyúwana Ísu simátimena séna Sáátáánigo tísaa umai isánáe-aimba kentópaꞋa síyáváínivo ÁánúmpaꞋa námúnaa seró séna 41 tiyuwéna egwaaꞋá kwéna Áánútu anóndaꞋan-iye séna maraꞋá kumbaéna námúnaavinkemba 42 séna kesivoó embó ankáinamo e maanúmbáí-yántááꞋó kesópaꞋo tínímba maisiyuwéma ánivo kesí imáyáa íma kwárénaꞋa ená imáyáa kwáráano súwana 43 Áánútuna kwayóꞋnáꞋá kwíyómpakewai paáréna asiramánkarowana 44 arunkó anón-umbai tówana ÁánútumpaꞋa námúnaa asiramái kwésuwana umisimá naaeráámbá marapáꞋá úmae kumúwana 45 námúnaa simásuwena usásinena kwená kwayó-kwáásíráútópaꞋa téna tayuwánómba tirunkó umbaí tówasa tuún-kwaigurówana 46 tayúsena tasimátimena séna tuúmó kwáyáamba usásineꞋa námúnaa seró. Sáátáánigo tísaa umai isánáe-aimba kentópaꞋa síyáváínivo ÁánútumpaꞋa námúnaa seró Ísu siráiye.\n47 Ísu mináímbá kwésuwana sáwíva-kwaasi kwétuwana Ísuna kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞋá kumbaimái-kwaasivinkemba moóráwai áwíꞋa Yútási kwemá misáwívá-kwáásívímbá aivaꞋá téna Ísumba paruvará umánkaindayavena Ísuna egwaaꞋá túwana 48 kampakómbá kwéuntavena Ísu séna Yútásiyo kemá kwaási úrandakomba kesí namuro-kwáásíráꞋó agaráátínkéndayavai paruvará kwéumasinkaane súwasa 49 Ísuwe máyówai moórá-yantaaꞋo paárinin-imayaa ésa sésa Ísóigoo taánasataneiya karánaumno suwaná 50 Ísuna kwayó-kwáásívínkémbá moóráwai taánasata maimaéna aivaꞋ-mónó-káwáánákóná kwayó-kwáásígón-ááꞋa agáúsuwowana 51 Ísu étuwaao séna minkwáásígón-ááꞋa maimái kaweꞋá umánkaraiye.\n52 kaweꞋá umánkowasa mono-káwáá-kwáásíyé monoꞋ-nánká-káwáá-kwáásíyé anón-kwaasiye Ísumba tátoraiyanesa tamáyówana Ísu simátimena séna kentávéꞋa umóyán-kwáásímán-iye séꞋa póꞋa taánasatagwara ánáyatankwaraꞋa maimaéꞋa kembá tátoranae séꞋa kwétewe. 53 sáwíva-tawai anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa kesé máyaundaraꞋa íma kembá tátokaawe. ívéꞋa kentí kanaamá tisaꞋá tunínkóná asirayánkwáráꞋá méꞋa kembá tátoranaaowe Ísu siráiye.\nPítaa íma awánáúnda-kwaasiye siráin-kwasai.\nMátíyu 26:57-58, 69-75, Mááka 14:53-54, 66-72, Yóni 18:12-18, 25-27\n54 súwasa Ísumba tátoresa áíꞋmaesa aivaꞋ-mónó-káwáánákóná naaúmpaꞋa móankowana Pítaa tínaaemba nénkaꞋa teémáyomba 55 mindánkóná naamaúvaꞋa iramá agaimarésa máyówana Pítaa miwísé maraꞋá tamáyowana 56 iramá kaweꞋá umái kwégowana moórá-kwayor-arasigo téna Pítaamba takarákéna séna minkwáásígó kwesé máíwain-iye súwana 57 Pítaa séna ímanivo kemá íma awánáúnda-kwaasiman-iye súwana 58 sáwíyankaꞋa moóráwai Pítaamba taawánéna séna kwená kwaásivinkendaꞋa óne súwana Pítaa séna kemá ímaniye súwana 59 sáwíyankaꞋa moóráwai Pítaantavena asiramái séna áraiꞋa súne. KárírivakendaꞋa póna kwená kwayó-kwáásívínkéndáꞋán-iye súwana 60 Pítaa séna emó sénda-aimba íma kwéisaumne kwésuwana kokórigoma áái súwana 61 Ísóigo kwanténa Pítaamba awánówana Pítaa Ísóigo simámun-aimba áákaꞋa maréna mirá siráinkaꞋa ívéꞋo kokórigomo ááimo ímo siráindaraꞋa emá kaumboráꞋá kentáváí se íma awánáúndanaꞋan-iye síníyone siráimba mináímbá áákaꞋa maréna 62 máápaꞋa kuména ávááraumai iviꞋá taráiye.\nÍsumba kanaárááꞋa ánkaraan-kwasai.\n63 Pítaa iviꞋá tówasa ÍsunkaꞋa kárákwirowai kanaárááꞋa ankésa tuvuwésa 64 aúrampaꞋa ampantanéí káátamakesa kwétuvuwesa sésa esáváí se Áánútumo usásisinkaiwai úne séndawai ómpo kemá nááwa kwétuvuwuna simásimiyo kwésesa 65 óꞋon-oꞋon-aimba simái sáwíꞋa umánkaraawe.\nmonor-ánón-kwáásítópaꞋa Ísumba ánkaraan-kwasai.\n66 aaváúmá usónkaꞋa Yútaa-kwaasiti anón-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé ámáámba sun-kwáásíyé torupamái máyówasa Ísumba áíꞋmaesa móankowasa 67 sésa Áánútumo usásinankaiwai KáráísitiyaꞋona simásimiyo suwaná simátíménaꞋo éꞋa íma kaweꞋá umái isánááowe. 68 moórá-aimbo tísaa onaꞋó éꞋa íma simásimenaaowe. 69 kemá kwaási úrandako Áánútu asirayáwáíná ayáánúrapaꞋa asirayán-áyámpáꞋá uménaumne súwasa 70 amáparawai sésa ewá sé Áánútu ááninko úne kwéseno suwaná Ísu séna áꞋa sewé súwasa 71 miwí sésa kwesáváí siráimba póta mináíntávéta aavintá mayankéta óꞋon-aimbo simánkáamba avakáá únda póta ivátá tuwánaumne siráawe.


Tséʼą́ąyiʼ jaaʼabaní - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Jaaʼabaní dóó Jaaniłtsʼílí dóó bikʼéí Jaaʼabaní íiyisígíí Naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí\ndóó Kéyah Dah Siʼánígíí beʼałníiʼdi\nTséʼą́ąyiʼ jaaʼabaní éí naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Hoozdo Hahoodzodi dóó Akałii Bikéyahdi dóó Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myotis velifer" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 12–13di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí halbá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bijaaʼ éí naʼastsʼǫǫsí bijaaʼ nahalin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nTséʼą́ąyiʼ jaaʼabaní éí tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó kʼaalógii dóó iichʼąhii haalzheehgo naatʼá.\nEʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní niłhinígíí · Hííłchʼįʼgo naatʼaʼí · Jaaʼabaní bijaatsohígíí · Jaaʼabaní dinilbáhígíí · Jaaʼabaní diniltsooígíí · Jaaʼabaní łizhin dóó łigaaígíí · Jaaʼabaní łizhinígíí · Jaaʼabaní niłhinígíí · Jaaʼabaní tsídígíí · Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ jaaʼabaní dinilbáhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bíchį́į́h nteelígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bijaaʼ nineezí yázhí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséʼą́ąyiʼ jaaʼabaní · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní yázhí · Tsétah jaaʼabaní · Tʼiisbáítah jaaʼabaní\nJaaʼabaní bíniiʼtsohí dinilzhinígíí · Jaaʼabaní bíniiʼtsohí ditsʼózígíí · Jaaʼabaní bíniiʼtsohí łibáhígíí · Jaaʼabaní bíniiʼtsohí łizhinígíí · Jaaʼabaní bíniiʼtsohí yishtłizhígíí\nJaaʼabaní ditłʼooí bitʼaʼ niłtsʼílígíí · Jaaʼabaní ditłʼooí dibéłchíʼígíí · Jaaʼabaní ditłʼooí naashchʼąąʼígíí · Jaaʼabaní ditłʼooí yázhí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ jaaʼabaní ditłʼooígíí\nBilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíiʼii · Jaaʼabaní łichíiʼii · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíiʼii · Shádiʼááh biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíiʼii · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíiʼii\nHalgai Hóteeldę́ę́ʼ jaaʼabaníłchííʼ · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jaaʼabaníłchííʼ · Jaaʼabaníłchííʼ íiyisígíí · Shádiʼááh biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaníłchííʼ\nÁhééháshį́į́hdę́ę́ʼ łóóʼ haalzheehii · Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí · Béésh Bichʼahii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní · Dáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní · Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bikeeʼ áłtsʼísígíí · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí · Jaaʼabaní bijáád nineezígíí · Jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí · Jaaʼabaní bikeeʼ áłtsʼísígíí · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bílaʼ nineezígíí · Jaaʼabaní bitłʼaaʼ daʼítsaʼígíí · Jaaʼabaní bitʼaʼ daʼítsaʼígíí · Jaaʼabaní bitʼaʼ łichíʼígíí · Jaaʼabaní bizábąąh dinilchíʼígíí · Jaaʼabaní łibáhígíí · Jaaʼabaní yázhí dibéłchíʼígíí · Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní · Naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí íiyisígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bidághaaʼ hólónígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaní bílaʼ nineezígíí · Shádiʼááh biyaadę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí · Tábąąh jaaʼabaní · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼabaní ditłʼooígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí íiyisígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí ntsaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí yázhí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh jaaʼabaní · Tóńlį́ bibąąh jaaʼabaní · Tséʼą́ąyiʼ jaaʼabaní\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Jaaʼniłtsʼílí íiyisígíí · Jaaʼniłtsʼílí łikizhígíí · Jaaʼniłtsʼílí ntsaaígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Jaaʼniłtsʼílí bizábąąh ditłʼooígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí\nAkał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí dibéłchíʼígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí łibáhígíí\nJaaʼabaníłtsoii yázhí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaníłtsoii\nShádiʼááh biyaadę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah jaaʼniłtsʼílí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí (íiyisígíí) · Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼniłtsʼílí diniltsooígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí íiyisígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí ntsaaígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hííłchʼįʼgo naatʼaʼí yázhí\nBichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí · Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí · Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí · Tó wónaanídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah jaaʼabaníchilí · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí dibéłchíʼígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼabaníchilí íiyisígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii · Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii ntsaaígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii yázhí\nKéyah Dah Siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nDíí naaltsoos 17 Yas Niłtʼees 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ néʼéshjaaʼ - Wikiibíídiiya\nAłhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ néʼéshjaaʼ\nAłhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ néʼéshjaaʼ éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Strix chacoensis" deiłníigo dayózhí. Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ néʼéshjaaʼ éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.\nDíí néʼéshjaaʼ éí 12–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitéél éí dinilgai dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nAłhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ néʼéshjaaʼ éí naʼashǫ́ʼii dóó łeeyiʼ bitiiní deilghał; tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.