1Ti 5 | `USA | STEP | anónuqmagopimma aamá íma ma maránômanibo enaboráá umá watáama timá aménaiq umá tíma-amiyo. awaayatí-wáyúkágáráq enábâkokaa umá mirá-umayikaao.\n1 anónuqmagopimma aamá íma ma maránômanibo enaboráá umá watáama timá aménaiq umá tíma-amiyo. awaayatí-wáyúkágáráq enábâkokaa umá mirá-umayikaao. 2 aaragókáráq enanókaa umá mirá-umayikaao. inaarú-anaamma enámánaakokaa umá íráqôn-aaimma mirá-umayikaao.\n3 ketoq-nóínímmá áraimma yenamáa máe-yuma yemmá tikaq múte yíkáaro. 4 miráimanibo ketoq-nóínímmá wení iyápóabi wení arááráómá máetama yemá wemmá kawáá-umakaaro. miráuma Áánûqtuma tiníq umá yemá anónnáma yeqtí yinóboyugaraq yirááráókáráq mirá-umayikaaro. 5 árai-ketoq-noinimma yemmá kawáá-umayikai-wayukama íma máawana yúyánámmá Áánûqtukaq káme. wágááwabi nokáámma yemá Áánûqtukaq nunamupí yíwáqnaa íyábá tíq-tiq kéoe. 6 miráimanibo mi-kétóq-íníkómá wemá paá aábê kuye íyábámá aúyánámmá ítái-waigoma wemá aúwaraimanibo Áánûqtun-aurakaq pukurááraq-naraa kéiye. 7 min-nóínímmá maamin-áímmá timá yímínatawaq anaaé warétama íráqôniq umá mánoe. 8 ánibo móra-nakoma wemá wení móra-anna-wayukagaraq áqnáabaq wení naaúpaq máe-yuma íma yíwáqnaa énama wemá itáíq-itaiq umá mái-yataapike kéwaeraiye. itáíq-itaiq íma kéi-nakoma táwî-naqanibo min-nákómá wemá uyátá-maqma táwî-naqa máiye.\n9 yíwáqnaa íyábá móra ketoq-íníkómá wení karitimaatimá netuqyaammá (60) uráina-waigomma yíwáqnaa ínîqtaba wenáwîqa agayaao. min-íníkómá kímora-nakare téna máqe-uraina-inimma maíno. 10 wení iyápó-annama íráqôniq umá yirááténa namuq-wáyúkámá wení naaúpaqa yiwíqma yikéna Áánûqtuni waayúkama yítauqa tete umáyikena yíwáqnaa kéena kéqokeq-wayukama yeqtí ummaa-yátááqá wái-yuma yíwáqnaa uráina-waigon-awiqa agayaao.\n11 aúge-ketoq-noiniti yíwîqa íagayaao. yeqtí yúyánákómá ôriq ínataboata yeráwáqá waamá óqa mayéta yeqtí yúyánámmá waagópí akoqnáá umá amínoe. mirá kéeta Îtu Káríqtonopake waeráiyata 12 waayúkama yeqtábá tínoe: “yemá Îtuqtaba itáíq-itaiq í-yátááqá íma yáqtoqma akoqnáá kéoe.” téta tínoe. 13 minnágaraq maamin-áúgé-kétóq-nóínímmá iyáátámma íkuyeta naaúqtaba-naauqtaba uréire kéeta káqo-yuma nôrawabi o-qtátááqtábá timáeta kéeneta naaúqtaba-naauqtaba kéyautoe. yeráwáqá íma tewaín-áíkáráq paá kétepoana ummaa-yátáákáráq ááiq-yataaqa pááq íniye. 14 miráitana minnâ íráqôpoata aúge-ketoq-noinimma yemá kanaaráq óqa waamá matéta iyápóma maréta yeqtí naa márûkaq yabí éro kétune. miráinaqtaa ketááí namuro-wáyúkámá maamináyatabama aamá íma timá-tikanoqtaae. 15 yaímma ketoq-nóínímmá itáíq-itaiq í-yátáápíkémmá áqa yuwéta waéqma Tááqtaani anaaé kéwaraae. 16 miráimanibo móra-waigoma ketoq-íníkóní naaúpaq máina-waigoma wemá Îtukaq itáíq-itaiq kéenama ketoq-íníkómmá yabíqma íraqôniq umákaino. miráinata Îtun anaaé kéwaraa-kayukama móra-iyakaq maréta máa-yuma yemá mi-kétóq-íníkómmá íma áwáqnaa ínôbo káqomma náayubi yenamááraq máe-ketoq-noinimma yemmá yíwáqnaa ínoe.\n17 Îtuni waayúkabimma kawáá-wáyúkámá íráqôniq íyaqa keráwáqá yemmá yagaroqtamá yaaguyábôro. áqnáabaqa náayubi yemá Áánûqtun-aama timá-yimeta yiráátiraiya-yuma yaaguyábôro. 18 minnáyaba Áánûqtuni watáama agamatá-kánnáágómá maará kétiye: “móra-iyakoma ení mayaímá kémayain-aama aáwaqa paá amiyo.” ánibo “mayaí-nákómá wení meyámmá meyánîq oro.” téna kétiye. 19 móra-nakoma kawáá-nákóní aúbi maráinaama wenáama íma itaao. kaayarábi kaumo-wáyúkámá yemá mimórá-áímmá téta aúbi maráiyaama min-áímmá itaao. 20 ánibo wemá yaímma otaammá kutáinaama waayúkati yúrakaq min-áímmá timá uwaa iyo. mirá éma máqte-kayukama mamá kékén umáyikanone.\n21 Îtugaraq Áánûqtuma wení aokaq-káqtó-wáyúkátí yúrakaqa emá maamin-ámáán-áímmá waraíkáae téq kétima-amune. móra-nakoqtabama “ketí aanábóé” ítiyo. ímiye. maamin-ámáán-áímmá minnâ máqte-kayukayaba móraiq kéiye. 22 íma kabe-kabe umá móra-nakoma uyátárai-nakoni mayaímá mayaíyábá aneqá ayáánapo ánekuyuwo. abo min-nákómá kúmiq-yataariq kéinaama wetê yagaroqtamá kúmiq-yataakoqtaba íma mánone. 23 karímá netuqyaa-kánáámá kémayema paá non-úrámmá íma nanónnamanibo yaímma wááéni-nomma áyapike aíqa ínîqtabama naao.\n24 yaímma-wayukati kúmiq-yataaqa abarokáq itaqtáá aónatuwaunanataa anaaékaqa móra-nakoma aúbi kémaraiye. miráimanibo yaímma-wayukati kúmiq-yataakoma aúpáq wáqena anaaékaqa abarokáq kéiye. 25 móraiq umá yaímma íráqô-mayaigoma abarokáq wáiye. ánibo yaímma íráqô-mayaigoma páátákáá íma abarokáq kéimanibo maaminágogaraq máqte-tupaama aúpáq íma wániye.


Tsídiishzhiin bitʼaʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiishzhiin bitʼaʼ łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus boulboul" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís éí łizhin; bitʼaʼ éí łibá; bidaaʼ éí łitso. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsídiishzhiin bitʼaʼ łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pomatostomus ruficeps" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiitʼáád dóó bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ chʼizhaazhii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Watch Scooby Doo! The Mystery Begins (2009) online free kisscartoon\nHome » Scooby Doo! The Mystery Begins (2009)


Tsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ dinilzhinígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psittaculirostris edwardsii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ éí dinilzhin; bitsiitʼáád éí diniltso; bitsiiyah éí halzhin dóó łitsogo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ dinilzhinígíí éí chʼil bijééh deidlą́ dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Tąądee naagháhiitsoh - Wikiibíídiiya\nTąądee naagháhiitsoh éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clausiliidae" deiłníigo deiyózhí. Tąądee naagháhiitsoh éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́; adóó éí 200 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tąądee naagháhii éí 8–20 cm ádaníłtso; adóó éí bitsʼaʼ dahólǫ́. Bitsʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí łikizh dóó noodǫ́ǫzgo ndaashchʼąąʼ. Chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh éí bichʼiyąʼ.


Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łibáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Nááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí Nááʼdeiłnaadii binázis dahólónígíí Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii\nTséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus lichtenfelderi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó łigaigo naashchʼąąʼ.\nTséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.


Tsísʼná yiyání łitsxo dóó dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nłitsxo dóó dootłʼizhígíí\n(Tsísʼná yildeełí łitsxo dóó dootłʼizhígíí)\nTsísʼná yiyání łitsxo dóó dootłʼizhígíí (éí doodaiiʼ Tsísʼná yildeełí łitsxo dóó dootłʼizhígíí) éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Merops orientalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí łitsxo; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsísʼná yiyání łitsxo dóó dootłʼizhígíí éí tsísʼná dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


1Cor 10 | `AUY | STEP | Kesí waásisono. Maarán-ááí imáyáan-oro. Naaófáꞌá Yúndaa-waasi síwáꞌnása Ísípi-marafaꞌa ándáfakemba Maníkó faútinkowasa miwí túma ímba káráwiyesa sáwíꞌo uráamba imáyáan-oro. Maníkó faútinkowasa Ísípi-marafaꞌa tuwésa wéguwana aambá aráátimena ainámbá seyaafáꞌ-wáásí túrampaꞌa makówasa mináínánkó kún-aempaꞌa wéguwana Maníkó óraaꞌ-nomba tuwínkaaꞌa úmarowasa seyaafáꞌnánká mimpímbá kofatésa máásai-marafaꞌa wéwesa\nWaántá-waasi-imayaa ímba mósá máráaromo siyáin-aai.\n1 Kesí waásisono. Maarán-ááí imáyáan-oro. Naaófáꞌá Yúndaa-waasi síwáꞌnása Ísípi-marafaꞌa ándáfakemba Maníkó faútinkowasa miwí túma ímba káráwiyesa sáwíꞌo uráamba imáyáan-oro. Maníkó faútinkowasa Ísípi-marafaꞌa tuwésa wéguwana aambá aráátimena ainámbá seyaafáꞌ-wáásí túrampaꞌa makówasa mináínánkó kún-aempaꞌa wéguwana Maníkó óraaꞌ-nomba tuwínkaaꞌa úmarowasa seyaafáꞌnánká mimpímbá kofatésa máásai-marafaꞌa wéwesa 2 miwítí óraako Móseseeꞌa kááísamai mérowana Mósese mináínámbá arááíwaꞌmaena wéguwasa kentáá síwáꞌnáma miyá uwaná Maníkó nombá tuwínkaaꞌa úmarowana mimpímbá Mósese kofatowasá miwíwáráꞌá mimpímbá kofatésa 3 noné tóné ímbo wéropaꞌa wéguwana Maníkó tóné noné timúwasa seyaafáꞌnánká nowaná Maníkó óraaꞌ-ontamba faimarówana minóntámpínkémbá nombá kumúwasa nésa wénuwana minóntámbá miwítí ewaaꞌá wérowasa naráawe. Minóntántáféta séta Ísu Káráísitin-iye súne. 5 Máásai-marafaꞌa wéme wémesa Maníkón-aaimo arááíwáéraamba sáwífaꞌnanka ímba arááíwaesa sáwíꞌa uwaná mindásafena Maníkó ímba aamoí uwátinkena máásai-marafaꞌa tínkámaena wénuwasa pukáawe.\n6 Sáwí-imayaa aantemba ésa sáwíꞌo untáfésa aamoí uráafo kesáá miyásá únafo séta miwímó uráantafeta imáyáa éta kentáásúraꞌa káráwiyono. 7 Miwífínkémbá tuwímbai karoꞌ-máníkómbá úmakesa wen-ímáyáá mósá makáafo kesáá ímba miyá ónáisaiye. Minááísáféna Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna\nwaási maraꞌá mésa tóné noné\nnásuwesa íyáfasinesa tiraimá makáawe.\nKaroꞌ-máníkóntáfésa imáyáa ésa miyá uráawe agaimaréna siyáiye. 8 Miwífínkémbá tuwímbai\naare-úméné waai-úméné uráafo kesáá ímba miyá ónáisaiye. Miyámó untáféna mimbórá-kánááfímbá Maníkó sáwífaꞌ-waasi 23,000 waasi tínkamuwasa pukáawe. 9 Miwífínkémbá tuwímbai Fasiꞌaénkómbá maꞌmái awánésa sésa Maníkó kentááráꞌá ímba kaweꞌ-úmai káráwiyaiye karoꞌá sésa sáwíꞌa uráafo kesáá ínta miyá ónáisaiye. Miyá untáféna Maníkó iyaankafayaantómbá tiꞌmarówasa fowasá pukáawe. 10 Miwífínkémbá tuwímbai Maníkómbá íꞌai ánkaraafo kesáá ímba miyá síyataao. Miyámó untáféna Maníkómó wíyómpakembo aiꞌmarówai tínkamuwasa pukáawe.\n11 Miwífímbá miyán-tántááꞌá paápé úwana Maníkón-aai aúfáífimbo agaimakáimba kesáá taiꞌáínda-kanaafinta méraundawisa minááí iséta imáyáa éta ímba miyá éta káráwiyono.\n12 Miyáumai kesáféꞌa séꞌa fasiꞌámai méraundawi únemo sewí moórá-tantaako tafisínaꞌa sáwíꞌa únafo séꞌa káráwiyoro. 13 Sáwíꞌo íyan-umbai-tantaaꞌo kempáꞌó tiyáimba mindá seyaafáꞌ-wáásífáꞌá tiyáiye. Maníkó áfombo faiyáíwai séna sáwí-fasiꞌaen-tantaako kempáꞌá téna tafisínaꞌa sáwíꞌa ofó séna miyán-tántááꞌó tuwáíyan-amba áámáá-ontama aráátiminaꞌa kanaa fasiꞌámai méꞌa ímba sáwíꞌa ónááwe.\n14 Kesí waásisono. Yúndaa-waasisa síwáꞌnámo uráantemba miyá únafo séꞌa karo-fásíꞌáénkwáráwí-ímáyáámó mósá máráámba tínaaemba uwáméro. 15 Kaweꞌ-ímáyáámó on-kwáásí owaꞌá óraaka simátime séꞌa simátimunda-aai kaweꞌ-úmai imáyáan-oro. 16 Ísu Káráísitimo kentáásáfénawe sénamo wení naaemó kumúwanamo pukáintafeta imáyáa éta aráá-tombo náúndasa ándá-aran-domba Maníkómpáꞌá súwi séta mindómbó náúndasa maará séta Ísu Káráísitini naaemá isatá kááísamaisa méraumne. Mináráá-tómbá tafámbaisa náúndasa maará séta Ísu Káráísiti áúma isatá kááísamaisa méraundasa 17 mináráá-tómbá mimbórá-tómbá wéraisata mimpínkéntáámó seyaafáꞌnánkátá náúndasafeta mimbórá-wáásí-íꞌa úmaisa méta sáwífaꞌnankata úndanifo mimbórá-wáásíyáántá úmaisa méraumne.\n18 Ísarerin-andafakewi Yúndaa-waasimo ombá imáyáan-oro. Maníkóntáfésa imáyáa ésa óntan-taareraꞌa póí tufúꞌmai agaimái amésamo ombá Maníkóeꞌa kááísamai méraawe. 19 Súnda-aaigoni áwáumo simátíménda ísáaro. Waántá-waasimo tómbó tímémba ímba túwaꞌnai índa-tantaaꞌan-iye. Waántá-waasimo tímén-tomba ímba túwaꞌnai índa-tantaaꞌan-iye. Súnda-aaigoni áwáuma maarán-iye. Póímo tufúꞌnésamo tuwímbai-amaꞌo waántá-waasimo timésamo méraamba ímba Maníkómbá amésa méraawe. Waántá-waasi timéꞌo miwíséꞌo kááísamaimo méraamba miyáumai méraantafena ímba siráái wétaiye. 21 Fasiꞌaénkóeꞌa kááísamai mésa waántá-waasiseꞌa kááísamai mésamo ombá ímba kaweꞌá uwásuwesa méraawe. Fasiꞌaénkóntáféꞌa imáyáa éꞌa ándá-aran-done tóné wénaafo waántá-waasisafesamo imáyáa ésamo mintómbó naapaꞌá ímba koméꞌa naaró. 22 Miyámó éꞌo séꞌo Fasiꞌaénkó ímba aifarááwín-iye síyanamo éna aaisambá tiyíníye. Maníkóní fasiꞌaénkó kentáásí fasiꞌaémbá íyáákaraifo ímba miyán-oro.\n23 Kempínkémbá tuwímbai séꞌa seyaafá-tántááꞌó úndasa kanaán-iye sefó kemá Póro súne. Tuwímbai-tantaaꞌo ombá ímba kaweꞌá uwátínkáísana tuwímbai-tantaaꞌo ombá ímba túwaꞌnai iye súne. 24 Miyáumai kesáféꞌo túwaꞌnai íyan-kisau aantemba ímbo maíyamba fíꞌowiwaraꞌo túwaꞌnai íyan-kisauwaraꞌa máéro. 25 Maarán-ááí imáyáan-oro. Naaófáꞌá Maníkón-aai aúfáífimba agaimaréna séna\nmarawé minkáꞌó wérain-tantaaꞌe\nagaimaréna siyáimba Maníkó kentáásáféna imáyáa éna makáimba póꞌa maaketiyákém-póí-ámáꞌá úwoi méyánureꞌa ímba óraaꞌ-imayaa éꞌa séꞌa sáwíraꞌu kaweráꞌúnó ímba séꞌa úwoi naaró. 27 Moóráwigomo Maníkón-aaisafenamo ímbo amankúnkúmbo índawi táántena séna kesí naaúmpaꞌa tómbá naarómó sínaꞌo ewémó séꞌo éꞌa koméꞌa ímba áísai eꞌa nááfaken-tonaꞌiyo ímba síyamba úwoi néꞌa sáwíraꞌu kaweráꞌúnó ímba síyamba úwoi naaró. 28 Énifo moóráwigomo sénamo waántá-waasimo tímén-tomba iyémó síndamo éꞌa kanaámpó úwoi nánaumne-imayaa ombánifo minááímó sin-kwáásígó imáyáa éna séna Ísu Káráísitini waási waántá-waasimo póímo tímémba kanaán-iye sifó ímba naaró.\nKempínkémbá tuwímbai séꞌa waántá-waasimo tímén-tombo náúndasa mindá kanaán-iye. Énifo moóráwigomo wesáfénamo séna waántá-waasimo tímén-tomba náúnafo siwáí wemá kentáásáféna naafó ímba sisinó. 30 Tóntáféta Maníkómpáꞌá súwi séta náúnanasa moóráwigo séna ímba naaró ímbo seráámbá wésiye kembiwí sentáféꞌa 31 kemá Póro súne. Maníkón-áwíꞌa mósá máráán-kisau aantemba maéꞌa tóné noné néꞌa kísaumo máémba Maníkóntáféꞌa imáyáa éꞌa wenáwíꞌa mósá máráaro. 32 Yúndaa-waasisafeꞌe fíꞌonkaa-waasisafeꞌe Maníkóní waásisafeꞌe imáyáa éꞌa kaweꞌán-oro. Tuwánésa aoisaan-ámbá arááíwáéfo séꞌa káráwiyoro súne. 33 Imáyáa éꞌa séꞌa suwánésa aamoí uwásinkaiwae séꞌa méraumne. Kesáfé aantemba kaweꞌó í-kísáú ímba wémaumpo seyaafáꞌ-wáásíwáráꞌó kaweꞌó uwátínkáín-kisau wémaunda póna Maníkó sáwíꞌo úmaimo méraampinkemba tiyáínasa kaweꞌ-úmaimo


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałiizhiin bitsiitʼáád halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałiizhiin bitsiitʼáád halchíʼígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałiizhiin bitsiitʼáád halchíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dryocopus javensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 15–19di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałiizhiin bitsiitʼáád halchíʼígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dóó bikʼéí Hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí\nhodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphenomorphus dussumieri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez dóó łichííʼ; bizééʼ éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitseeʼ dootłʼizhígíí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łibáhígíí · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yázhí · Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí binághah dah dzígaaígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí binákʼee naʼíjinígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí łigaigo łikizhígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yishtłizhígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Náátsʼózídę́ę́ʼ dahoditłééʼgóó naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Náátsʼózídę́ę́ʼ tsin bąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bitseeʼ łitsooígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii diwozhígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bibid łitsooígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijáád ádaałtsʼísígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí niłhingo noodǫ́zígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijáád ádaałtsʼísígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yázhí · Tsintah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dootłʼizhgo yistłʼinígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí · Hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí áłtsʼózígíí · Hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizééʼ dootłʼizhígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí noodǫ́zígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yishtłizhígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halkizhígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí binághah dah daalzhinígíí · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bizééʼ łigaaígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yistłʼinígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii diyóóshí diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii diyóóshí niłhinígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí noodǫ́zígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí binághah dinilzhinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí bizééʼ łigaaígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí łikizhígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí niłhinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí noodǫ́zígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí tseenézí yistłʼinígíí\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijaaʼ ádaadinígíí\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijaaʼ ádiní dinilzhinígíí · Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijaaʼ ádiní łizhinígíí · Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bijaaʼ ádiní niłhinígíí\nDziłtah tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí · Tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halkizhígíí · Tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz noodǫ́zígíí · Tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz yistłʼinígíí · Tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí · Tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí


Chʼizhaazhii bizééʼ halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii bizééʼ halbáhígíí\nChʼizhaazhii bizééʼ halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stachyris nigriceps" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí halbá; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼizhaazhii bizééʼ halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tónteel Diłhiłí bibąąhdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii - Wikiibíídiiya\nTónteel Diłhiłí bibąąhdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii\nTónteel Diłhiłí bibąąhdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́; niʼtátʼahgi éí hiná. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Talpa caucasica" deiłníigo dayózhí.\nTónteel Diłhiłí bibąąhdę́ę́ʼ naadoobooʼíinii éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Biizhii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Naakʼidoolwoshii Biizhii\nBiizhii * íiyisígíí\nBiizhii íiyisígíí éí naakʼidoolwoshii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chordeiles minor" deiłníigo dayózhi.\nBiizhii éí doo atʼoh ádeiléeh da. Haigo éí Shádiʼááhgóó ałnáádaatʼá.\nBiizhii íiyisígíí éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso, 2.5–3.5 oz áníłdas; bitsʼíís éí łibá dóó łigaigo łikizh. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da; bitseeʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.


Chʼał diłhiłí binááʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał diłhiłí binááʼ áłtsʼózígíí\nChʼał diłhiłí binááʼ áłtsʼózígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctibatrachus major" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bítááʼ éí diniltsxo; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał diłhiłí binááʼ áłtsʼózígíí éí wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo łichíʼígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trichoglossus rubiginosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łichííʼ dóó dinilzhin; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼídzítso; bidaaʼ éí łitsxo dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí yázhí diłhiłgo łichíʼígíí éí chʼil bijééh deidlą́ dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Tábąąh ayáásh łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh ayáásh łibáhígíí\nTábąąh ayáásh łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerygone igata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTábąąh ayáásh łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Lá nduʼyamajkuíí Dios ga̱jma̱a̱ xtíin rí naguʼwúnlú ráʼ. | Rí muʼnigajmaa\nGuxmíjná má xúʼko̱ mu Jeobá maʼni tsajkurámáánʼ\nLá nduʼyamajkuíí Dios ga̱jma̱a̱ xtíin rí naguʼwúnlú ráʼ.\nDxámá, dxáʼgú, atani gujkhuʼ fe ndrígáʼ\nGumbáñuun e̱jña̱la muguaʼdáá fe\nBi̱ Nayejngoo (rí muʼnigajmaa) | Septiembre tsiguʼ 2016\nATRAXNUU NÁA Aucano Batako karo Batako toba Baulé Biak Bislama Cakchiquel Camboyano Chokue Chol Chopi Chuabo Congo Criollo de las Seychelles Criollo haitiano Criollo mauriciano Endáu Español Francés Garífuna Groenlandés Hmong (blanco) Iban Inglés Italiano Javanés Kayin sgaw Kazajo Kikongo Kiluba Kimbundu Kisi Kisonge Krío Lao Lifu Lingala Macua Maltés Mam Mazateco de Huautla Mizo Ngäbere (o guaymí) Nias Nyaneka Nyungwe Náhuatl de Guerrero Náhuatl de la Huasteca Náhuatl del centro Náhuatl del norte de Puebla Otetela Pidgin camerunés Portugués Quechua ancashino Quechua ayacuchano Quechua cuzqueño Quichua de Chimborazo Quichua de Imbabura Romaní del sur de Grecia Saramacano Sena Suajili del Congo Tahitiano Tojolabal Totonaco Tseltal Tshiluba Umbundú Uruund Wallisiano Wayuunaiki Xitshwa me̱ʼpha̱a̱ Ñemba\n“Guni xúgíʼ rígi̱ mu maʼga̱ gamajkhu náa Dios” (1 CORINTIOS 10:31).\nAJMÚÚ 34 GA̱JMA̱A̱ 61\nXú káʼnii embáyulú xtángoo ndrígóo Moisés mu muraʼwíí xóo gúʼni ratamijná ga̱jma̱a̱ xtíin rí gaguʼwúnlú rá.\nXú káʼnii embáyulú 1 Corintios 10:31 ga̱jma̱a̱ Filipenses 2:4 mu muraʼwíí xtíñúlú rá.\nNáa numuu rí gíʼmaa manindxu̱lúʼ xa̱bu̱ guabaaʼ índo̱ guraʼwíí xú káʼnii xtíin gaguʼwúnlú o índo̱ guʼniratamijná rá.\n1, 2. Ndíjkha rí gíʼdoo numuu eyáá xa̱bi̱i̱ Jeobá rí mugíʼ xtíin rí kaʼyoo rá.\nMBÁ periódico holandés niʼthí xú káʼnii xtíin kaguwu̱nʼ xa̱bu̱ ede̱ náa guʼwá ndxajkun índo̱ nigún náa reunión ndrígu̱ún. Niʼthí rí mbaʼin rí ikhiin niguwu̱nʼ xtíin rí tséʼgui̱i̱, itháan numuu rí naʼni mijkha. Ma̱ngaa periódico niʼthí ga̱jma̱a̱ numún xa̱bi̱i̱ Jeobá bi̱ nigún náa mbá asamblea, niʼthí rí xtíñún nindxu̱u̱ mixtiʼkhu. Periódico niʼthí rí e̱ji̱n ga̱jma̱a̱ xa̱bekha kugíʼ corbata ga̱jma̱a̱ saco. Ma̱ngaa niʼthí rí wa̱ʼxa̱ʼ mangiin gu̱ʼu̱ nugíʼ gajnúu rí nagájnuu xúgi̱, mú mbi̱jua̱ xó má kaʼyoo. Bi̱ ni̱ndxu̱ún xa̱bi̱i̱ Jeobá najuiʼthún má xúʼko̱ rí májánʼ xtíñún. Apóstol Pablo niʼthí rí cristianos gíʼmaa mugíʼ xtíin “rí kaʼyoo ga̱jma̱a̱ rí nakujmaa májánʼ”, numuu dí rúʼko̱ gíʼmaa muni xa̱bi̱i̱ Dios (1 Tim. 2:9, 10). Maski ajndu Pablo gi̱jyooʼ xtáa raʼthí ga̱jma̱a̱ numún gu̱ʼu̱, xtángoo rígi̱ ma̱ngaa nambáñun xa̱bekha.\n2 Xa̱bi̱i̱ Dios nduyáá rí gíʼdoo numuu mugíʼ xtíin rí kaʼyoo numuu rí Dios bi̱ nuʼni ñajunʼ ma̱ngaa ndaʼyoo rí gíʼdoo numuu (Gén. 3:21). Jeobá nindxu̱u̱ Rey náa xúgíʼ numbaaʼ. Ga̱jma̱a̱ Biblia naʼthí kaʼwu rí ikhaa gíʼdoo xtángoo rí xú káʼnii xtíin gíʼmaa mugíʼ xa̱bi̱i̱. Ikha jngó xtíin rí guraʼwíí ragíʼmaa manigulúʼ i̱ndó ikháanʼ. Rí itháan gíʼdoo numuu rí maniguuʼ Jeobá, Dios bi̱ nindxu̱u̱ Rey ndrígúlú.\n3. Ndiéjunʼ eʼsngúlúʼ xtángoo ndrígóo Moisés ga̱jma̱a̱ numuu xtíin rí naguʼwúnlú rá.\n3 Náa xtángoo ndrígóo Moisés nirígá ikha rí niñewu̱u̱n israelitas ga̱jma̱a̱ numuu rí i̱ʼwáʼ xuajen dí nirígá mijngii nini rí mitsaga wéñuʼ. Náa Xtángoo nisngájma rí Jeobá nagui̱yu̱ʼ índo̱ xa̱bu̱ nugíʼ xtíin rí tsékujmaa májánʼ á mu xtíñuu a̱ʼgu̱ o xa̱biya̱ (atraxnuu Deuteronomio 22:5). * Xtángoo ndrígóo Moisés naʼsngúlú rí Jeobá tsínigu̱ʼ xtíin rí naʼni rí xa̱bekha makujmiin xóo gu̱ʼu̱, ni má xtíin rí naʼni rí gu̱ʼu̱ makujmiin xóo xa̱bekha, xúʼko̱ má xtíin rí naʼni miʼskhoo ma̱ta̱ya̱a̱ tsíin ni̱ndxu̱ún xa̱bekha ga̱jma̱a̱ tsíin ni̱ndxu̱ún gu̱ʼu̱.\n4. Ndiéjunʼ gambáñun cristianos mu muraʼwíí rí májánʼ ga̱jma̱a̱ numuu xtíin rí mugíʼ xá.\n4 Ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia ma̱ndoo mambáyulúʼ mu muraʼwíí rí májánʼ ga̱jma̱a̱ numuu xtíin rí muʼgíʼ. Ikha rígi̱ nañambáá tséʼniuu á mu naʼni mijkha o miguwan, xóo eguʼwunlu ekuwaanʼ o xuajen náa kuwáanʼ. Tséyulú mbá lista mba̱a̱ mu maʼthúlú xú káʼnii xtíin rí ma̱ndoo mugíʼ o na̱nguá. I̱ndó ndayóoʼ muʼnimbánii ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia rí naniñulú muʼgíʼ rí nanigulúʼ. Guʼyáá tikhu ikha rí mambáyulúʼ mbuʼyáá xú káʼnii rí “májánʼ ga̱jma̱a̱ dí naniguuʼ ga̱jma̱a̱ xúgíʼ rí jmbu rí e̱nda̱ʼa̱ Dios” índo̱ guraʼwíí xú káʼnii xtíin gúʼgíʼ (Rom. 12:1, 2).\n“NUSNGAJMÁ DÍ ÑAJUNXU XA̱BI̱I̱ DIOS”\n5, 6. Xú káʼnii gíʼmaa mbuyáá xtíñúlú eʼwíínʼ rá.\n5 Jeobá niʼni rí apóstol Pablo maʼnirámáʼ mbá ikha rí gíʼdoo wéñuʼ numuu rí nuraxnuu náa 2 Corintios 6:4 (atraxnuu). * Rí xóó ekujmáanʼ naʼthí tsáa ni̱ndxu̱lú ga̱jma̱a̱ rígi̱ gáʼni rí xa̱bu̱ mundxaʼwamíjna̱ i̱mba̱ núthu ga̱jma̱a̱ numulúʼ (1 Sam. 16:7). Numuu rí ni̱ndxu̱lú xa̱bi̱i̱ Dios, ragíʼmaa muʼgíʼ mbáa xtíin i̱ndó á mu ikháanʼ nanigulúʼ. Ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia gíʼmaa mambáyulúʼ mu xaguʼwúnlu xtíin rí xa̱ʼ, rí nasngájma xuyulúʼ o sexy. Xóo muʼthá gíʼmaa muʼni gaʼduunʼ xtíin rí nasngájma dí rakáʼyoo makujmaa. Nimbáa ragíʼmaa maxkájkiu̱u̱n ní má mayexi i̱mba̱ ni̱ʼkhá índo̱ gáʼyoo xtíin rí kuʼgíʼ.\nÁ mu na̱jkua̱lú kaʼwáanʼ, nuʼgíʼ xtíin rí kaʼyoo, mbáa ikhú mbuyamajkulu itháan xóo xa̱bi̱i̱ Jeobá\n6 Á mu na̱jkua̱lú kaʼwáanʼ, kiʼniratáanʼ májánʼ ga̱jma̱a̱ xtíin rí kaʼyoo, mbáa xa̱bu̱ mbuyamajkuíí itháan organización ndrígúlú ga̱jma̱a̱ ikháanʼ xóo xa̱bi̱i̱ Jeobá. Mbáa asndu maʼndún majmañún itháan ga̱jma̱a̱ numuu Dios bi̱ nduʼyamajkuíí. Ga̱jma̱a̱ mbáa mudxawíín ajngáa rí maʼni káwíin.\n7, 8. Nguáná gíʼdoo wéñuʼ numuu rí muʼgíʼ májánʼ xtíñúlú rá.\n7 Numuu rí kuaʼdáá gamajkuu náa Dios bi̱ kaʼwii, náa a̱ngiu̱lú ga̱jma̱a̱ náa xa̱bu̱ bi̱ nuʼtáruʼun, gíʼmaa muʼgíʼ xtíin rí mbaʼyamajkuu Jeobá ga̱jma̱a̱ ajngáa rí nuʼtáraʼa (Rom. 13:8-10). Rí muʼgíʼ májánʼ xtíñúlú gíʼdoo wéñuʼ numuu, itháan índo̱ na̱jkua̱ náa nagimbáanʼ o índo̱ nuʼtáraʼa. Xtíin rí gúʼgíʼ gíʼmaa masngájma rí ni̱ndxu̱lú xa̱bi̱i̱ Dios (1 Tim. 2:10). Mú rígá xtíin rí nakujmaa májánʼ náa xuajñanʼ mú tsékujmaa májánʼ náa imbo̱o̱ xuajen. Ikha jngó tséʼniuu má náa kuwaanʼ, xa̱bi̱i̱ Jeobá gíʼmaa muʼgíʼ mbá xtíin rí xáʼni gawúunʼ eʼwíínʼ.\nRí xóo kaʼnii xtíñúlú, lá maʼni rí eʼwíínʼ mbuyamajkuíí Dios bi̱ nuʼthá ga̱jma̱a̱ numuu ráʼ. (Atayáá kutriga̱ 7 ga̱jma̱a̱ 8.)\n8 (Atraxnuu 1 Corintios 10:31). * Índo̱ na̱jkua̱ náa asambleas, xtíñúlú gíʼmaa makujmaa májánʼ ga̱jma̱a̱ xó má kaʼyoo. Ragíʼmaa mbuʼyaridáá xtíin rí itháan najmún xa̱bu̱ náa numbaaʼ. Ma̱ngaa ragíʼmaa muʼgíʼ xtíin rí tséʼgui̱i̱ kayuʼ nákha xóó tséjkua̱ asamblea o nda̱wa̱á rí ni̱jkua̱lú, ni má índo̱ na̱jkua̱nú náa hotel o na̱jkua̱ʼ. Xúʼko̱ maʼdxulú índo̱ muʼthá rí ni̱ndxu̱lú xa̱bi̱i̱ Jeobá ga̱jma̱a̱ makuwaanʼ xawii mu muʼtáraʼa asndu náa má mbi̱ʼi̱i̱.\n9, 10. Xú káʼnii gambáyulú Filipenses 2:4 mu mbuʼyáá xú káʼnii xtíin guʼgíʼ rá.\n9 (Atraxnuu Filipenses 2:4). * Náa numuu rí gíʼmaa maxmiéjunʼlú rí xóo eyáá eʼwíínʼ a̱ngiu̱lú xtíin rí nuʼgíʼ rá. Mbá numuu nindxu̱u̱, rí xa̱bi̱i̱ Dios nunimi̱jna̱ wéñuʼ mu munimbánii xtágabu rígi̱: “Guni gámbáa dí na̱nda̱ʼa̱ xuyala dí rígá náa tsu̱du̱u̱ ku̱ba̱ʼ rí mataxuʼdáminaʼ aʼkhá ga̱jma̱ʼ mbáa, dí mitsaga wéñuʼ, dí nagua̱ʼa̱ wéñuʼ mataba̱ʼ ga̱jma̱ʼ mbáa” (Col. 3:2, 5). Tikhun a̱ngiu̱lú nixudami̱jna̱ aʼkhá nákha xóó tsénindxu̱ún xa̱bi̱i̱ Jeobá, ga̱jma̱a̱ mbáa xóó nunimi̱jna̱ munigaʼduunʼ rúʼko̱. Á mu tseñawumíjna̱lu, rí xóo xtíin rí nuʼgíʼ ma̱ndoo maʼniún itháan mingíjyúuʼ munimbánii xtágabu ndrígóo Biblia ga̱jma̱a̱ mbaʼyóoʼ munigaʼduunʼ itháan rí nagua̱ʼa̱ muni (1 Cor. 6:9-11). Lá ragájkhun dí tsíyulú marigá rúʼko̱ ráʼ.\n10 Índo̱ kuwáanʼ gajmiúlú a̱ngiu̱lú, nakáwáanʼ náa kuwa xa̱bu̱ bi̱ nuni aʼkhá. Rí muʼgíʼ májánʼ xtíñúlú nambáyulúʼ mu muñewa̱a̱n rúʼko̱, xó má náa Guʼwá nagimbáanʼ o asndu náa má kuwaanʼ. Gajkhun má rí ma̱ndoo muraʼwíí xtíin rí muʼgíʼ. Mú ma̱ngaa kaʼyulú muʼgíʼ xtíin rí mambáñun eʼwíínʼ mundxaʼwamíjna̱, muthi ga̱jma̱a̱ muni rí kaʼwu rí nandoo Dios (1 Ped. 1:15, 16). Sniguʼ rí nindxu̱u̱ gajkhun ‹tséʼni nditháan dí raʼkhí, na̱nguá eyááʼ i̱ndó rí ndayóoʼ ikhaa› (1 Cor. 13:4, 5).\nXTÍIN RÍ KAʼYOO MATAʼGÍʼ NÁA NADXUʼ O NÁA XTAA\n11, 12. Xú káʼnii gambáyulú Eclesiastés 3:1, 17 mu muʼni rí kaʼyoo rá.\n11 Índo̱ guraʼwíí xú káʼnii xtíin gúʼgíʼ, bi̱ ñajunlú xa̱bi̱i̱ Dios nduʼyáá dí “rígá mbóo mbiʼi mu maguma xúgíʼ” (Ecl. 3:1, 17). Rí á mu naʼni mijkha o miguwan, o gu̱nʼ rí kuwáanʼ o i̱ʼwáʼ ma̱ndoo maʼni rí muʼgíʼ xtíin mixtiʼkhu. Mú ikha ndrígóo Jeobá tsixtiʼkhuu (Mal. 3:6).\nMú ikha ndrígóo Jeobá tsixtiʼkhuu\n12 Náa xuajen rí naʼni mijkha wéñuʼ naʼni itháan miʼskhaa matraʼwíí xtíin rí kaʼyoo ga̱jma̱a̱ rí nagui̱i̱. A̱ngiu̱lú nuxna̱a̱ núma̱aʼ numuu rí tseguʼwúnlu xtíin rí xa̱ʼ wéñuʼ o xawaʼ rí nasngájma xúgíʼ xuyulúʼ (Job 31:1). Maski ajndu kuwaanʼ náa playa o náa mbá alberca, xtíin rí najngúlú ga̱jma̱a̱ náa iyaʼ gíʼmaa mani̱ndxu̱u̱ rí kaʼyoo (Prov. 11:2, 20). Mbaʼin xa̱bu̱ náa numbaaʼ naguwu̱nʼ xtíin rí nasngájma xúgíʼ. Mú ikháanʼ gíʼmaa mbuʼyáá rí xtíñúlú mbaʼyamajkuu Jeobá, bi̱ nindxu̱u̱ mbáa Dios kaʼwii.\n13. Náa numuu rí gíʼmaa marmáʼáan a̱jkiu̱lú ga̱jma̱a̱ numuu xtágabu rí na̱ʼkha̱ 1 Corintios 10:32, 33 índo̱ nuraʼwíí xtíñúlú rá.\n13 Rígá i̱mba̱ ikha rí gíʼdoo numuu rí gíʼmaa muʼnimbánii índo̱ nuraʼwíí xtíin rí muʼgíʼ. Gíʼmaa muñeumíjna̱ mu xúʼni̱ gawíínʼ ku̱ma̱ ndrígu̱ún eʼwíínʼ (atraxnuu 1 Corintios 10:32, 33). * Ikháanʼ kaʼyulú mbuʼyáá rí xuguʼwúnlu xtíin rí maʼni gawúunʼ a̱ngiu̱lú, o bi̱ tseni ñajunʼ Jeobá. Apóstol Pablo niʼnirámáʼ: “Mámbáa rí ikháanʼ gaʼni rí naniguʼ xa̱bu̱ numbaaʼ ga̱jma̱a̱ rí májánʼ, rí mambáyúu ikhaa”. Ga̱jma̱a̱ nda̱wa̱á niʼthí náa numuu: “Numuu rí asndu Cristo táʼni rí naniguuʼ ikhaa” (Rom. 15:2, 3). Jesús ndiʼyoo rí itháan gíʼdoo numuu maʼni rí nandoo Dios ki xóo rí naniguuʼ ikhaa. Xúʼko̱ má gíʼmaa muʼni mangáanʼ. Ikha jngó, nimbá miʼtsú xaguʼwúnlu xtíin rí ikháanʼ enigulúʼ, mú maʼni rí xa̱bu̱ xúdxawíín ajngáa rí na̱jkua̱ kuʼyúlú.\n14. Xú káʼnii gándoo gusngún e̱jñún mu mbuyamajkuíí Dios ga̱jma̱a̱ xtíin rí gúgíʼ xá.\n14 Xa̱bu̱ bi̱ guáʼdiin e̱ji̱n kaʼñún musngúún e̱jñún munimbánii ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia. Mú raʼkháa i̱ndó rúʼko̱ ma̱ngaa rí ikhiin gajmiún e̱jñún muguwu̱nʼ xtíin ga̱jma̱a̱ muniratamijná xó má kaʼyoo mu rúʼko̱ maʼni maxtáa gagi Jeobá (Prov. 22:6; 27:11). Xú káʼnii gándoo musngúún e̱jñún mu mbuyamajkuíí Dios ga̱jma̱a̱ xtángoo ndrígóo xá. Rí muxnún mbá xkri̱da májánʼ ga̱jma̱a̱ musngúún náa minaʼ ga̱jma̱a̱ xú káʼnii guxkamaa xtíin májánʼ. Ma̱ngaa gíʼmaa musngúún e̱jñún rí itháan gíʼdoo numuu muraʼwíí mbá xtíin rí mbaʼyamajkuu Jeobá ki xóo xtíin rí nanigu̱nʼ ikhiin.\nGAJMULÚ MÁJÁNʼ KU̱MA̱ NDRÍGÚLÚ\n15. Ndiéjunʼ gíʼmaa mambáyulúʼ mu muraʼwíí muʼni rí májánʼ rá.\n15 Biblia naxná ikha rí ma̱ndoo mambáyulúʼ muraʼwíí muʼni rí májánʼ rí mbaʼyamajkuu Dios. Maski ajndu xúʼko̱, xtíin rí gúʼgíʼ masngájma rí nanigulúʼ. Xtíin rí nanigulúʼ ga̱jma̱a̱ rí gúʼtsi ma̱ndoo mani̱ndxu̱u̱ mixtiʼkhu náa eʼwíínʼ. Mú xtíñúlú gíʼmaa maʼni mikaʼwu má xúʼko̱ ga̱jma̱a̱ májánʼ, ma̱ngaa rí kaʼyoo náa na̱jkua̱ ga̱jma̱a̱ náa xuajen rí kuwaanʼ.\n16. Ndíjkha rí gíʼdoo numuu muʼnimi̱jna̱ mu muguʼwúnlu mbá xtíin májánʼ rá.\n16 Mingíjyúuʼ mataxkamaa mbá xtíin rí kaʼyoo ga̱jma̱a̱ májánʼ. Náa mbaʼa tienda i̱ndó nugujua̱ xtíin dí rígá náa moda. Ikha jngó mbáa mbaʼyóoʼ mbiʼi mu mataxkamaa mbá gajnúu, blusa ga̱jma̱a̱ vestido rí kaʼyoo, o mu mataxkamaa traje ga̱jma̱a̱ jmuu rí na̱nguá xa̱ʼ wéñuʼ. Mú tsiakii rí gátani magiʼdoo numuu. Ndíjkha rá. Timbá, numuu rí a̱ngiu̱lú mbuyáá ga̱jma̱a̱ muxna̱a̱ núma̱aʼ rí nuʼnimi̱jna̱ muʼgíʼ xtíin mitsaan ga̱jma̱a̱ rí májánʼ. Raga̱jma̱, numuu rí mbuʼyamajkuíí Anu̱lú Mekhuíí. Maʼdxulú itháan rí mbuʼyamajkuíí Jeobá ki xóo tsiakii rí gúʼni mu muʼgíʼ mbá xtíin májánʼ.\n17. Ndiéjunʼ nindxu̱u̱ tikhuu rí gíʼmaa mbaʼyoo mbáa ndxájulú á mu nandxa̱ʼwáminaʼ maniñuʼ mbaʼya stawunʼ rá.\n17 Lá májánʼ rí a̱ngiu̱lú muniñaʼ mbaʼya stawún ráʼ. Náa xtángoo ndrígóo Moisés ninda̱ʼa̱ rí xa̱bekha muniñaʼ mbaʼya stawúnʼ. Mú bi̱ ni̱ndxu̱lú cristianos na̱nguá kaʼyulú muʼnimbánii Xtángoo rúʼko̱ (Lev. 19:27; 21:5; Gál. 3:24, 25). Náa tikhuu xuajen nakujmaa májánʼ ga̱jma̱a̱ nda̱a̱ rí ethi á mu stawúnʼ nijui̱ʼda̱ májánʼ, ga̱jma̱a̱ rúʼko̱ xáʼniún tsiánguá bi̱ nudxawíín ajngáa rí na̱jkua̱ kuʼyúlú. Náa i̱ʼwáʼ xuajen tikhun a̱ngiu̱lú bi̱ kuya̱ edxu̱u̱ guáʼdáá stawúnʼ. Maski ajndu xúʼko̱, ikhí, tikhun a̱ngiu̱lú tsíñún guniñaʼ mbaʼya stawúnʼ (1 Cor. 8:9, 13; 10:32). Náa i̱ʼwáʼ xuajen, xa̱bekha na̱nguá eniñaʼ mbaʼya stawúnʼ, ga̱jma̱a̱ tsékujmaa májánʼ rí bi̱ kuya̱ edxu̱u̱ maguaʼdáá stawúnʼ. Á mu ikhí mbáa ndxájulú naniñuʼ mbaʼya stawunʼ, mbáa na̱nguá xtáa raʼyamajkuu Dios ga̱jma̱a̱ rí na̱nguá nindxu̱u̱ “xa̱bu̱ májánʼ” (1 Tim. 3:2, 7; Rom. 15:1-3).\n18, 19. Xú káʼnii embáyulú Miqueas 6:8 rá.\n18 Ra̱ʼkhá tháán exnáa núma̱aʼ Jeobá rí tséxnulu mbá lista mba̱a̱ ga̱jma̱a̱ numuu xtíin rí muʼgíʼ o muʼniratamijná. Ikhaa naniñuʼ muraʼwíí rí muʼni xó má ikha rí na̱ʼkha̱ náa Biblia. Ikha jngó asndu índo̱ nuraʼwíí xtíin rí muʼgíʼ ga̱jma̱a̱ muʼniratamijná, ma̱ndoo musngajmá rí nandulúʼ manindxu̱lúʼ xa̱bu̱ guabaaʼ índo̱ kuwáanʼ ru̱ʼni̱ ñajunʼ Dios, xó má eʼthí Miqueas 6:8.\n19 Gíʼmaa manindxu̱lúʼ xa̱bu̱ guabaaʼ ga̱jma̱a̱ mbuʼyáá rí Jeobá nindxu̱u̱ kaʼwii, ga̱jma̱a̱ rí xtángoo ndrígóo naxnúlú májánʼ ikha. Á mu nandulúʼ manindxu̱lúʼ xa̱bu̱ guabaaʼ muʼnimbánii rígi̱ náa vida ndrígúlú. Ma̱ngaa, rí manindxu̱lúʼ xa̱bu̱ guabaaʼ maʼni rí mbuʼyamajkuíí rí nakumu̱ún ma̱ngaa rí nuthi eʼwíínʼ xa̱bu̱.\n20. Xú káʼnii gíʼmaa maʼniún eʼwíínʼ xtíin rí nuʼgíʼ ga̱jma̱a̱ xóo eʼni ratamijná rá.\n20 Xtíñúlú gíʼmaa masngájma kaʼwu rí ni̱ndxu̱lú xa̱bi̱i̱ Jeobá. Xtángoo ndrígóo Dios itháan gíʼdoo numuu ga̱jma̱a̱ nadxulú rí nuʼnimbánii. Ma̱ndoo muʼthúún xúgínʼ a̱ngiu̱lú rí májánʼ xtíin e̱gi̱ʼ ga̱jma̱a̱ nuni rí májánʼ. Ikhiin naguwaʼ kudiin xa̱bu̱ bi̱ gajkhun nandún majmañún ga̱jma̱a̱ numuu ajngáa rí ma̱ndoo maʼni káwíin, rí naʼthí náa Biblia ga̱jma̱a̱ nduyamajkuíí ma̱ngaa nuni rí maʼdxuu Jeobá. Á mu nuraʼwíí muʼni rí májánʼ ga̱jma̱a̱ numuu xtíin rí muʼgíʼ, muxnáá má xúʼko̱ gamajkhu Dios bi̱ nagíʼ “xtíin rí kaʼyoo ga̱jma̱a̱ rí naxpíbiʼ” (Sal. 104:1, 2).\n^ párr. 3 Deuteronomio 22:5: “Mbáa a̱ʼgu̱ ragíʼmaa magíʼ xtíñuu mbáa xa̱biya̱, ní má xa̱biya̱ ragíʼmaa magíʼ xtíñuu mbáa a̱ʼgu̱. Asndu tsáa bi̱ gáʼni rígi̱, phú xkawiiʼ eʼyoo Jeobá Dios ndrígáʼ”.\n^ párr. 5 2 Corintios 6:4: “Náa xúgíʼ dí nunixu, nusngajmá dí ñajunxu xa̱bi̱i̱ Dios, numuu rí nuraʼnííxu xúgíʼ, xó má gamiéjunʼ, dí ndayúxuʼ, xkujndu”.\n^ párr. 8 1 Corintios 10:31: “Tséʼniuu á mu kuwáanʼ ruphiʼtsu, o nawa̱a̱nla, o rígá i̱mba̱ rí kuwáanʼ runi, guni xúgíʼ rígi̱ mu maʼga̱ gamajkhu náa Dios”.\n^ párr. 9 Filipenses 2:4: “Xaxmiéjuanla kuyamíjna̱ i̱ndó ga̱jma̱a̱ numala ikháanʼ, ma̱ngaa gíʼmaa maxmiéjuanla kuñu̱u̱n eʼwíínʼ”.\n^ párr. 13 1 Corintios 10:32, 33: “Xúni̱ dí eʼwíínʼ majngrádiinʼ xó má bi̱ judíos, bi̱ griegos ga̱jma̱a̱ bi̱ kúwi̱i̱n náa congregación ndrígóo Dios, xó má ikhúúnʼ nani rí nanigu̱nʼ xúgínʼ xa̱bu̱ náa xúgíʼ, tséyááʼ rí mambáyuʼ ikhúúnʼ, nani rí mambáñun mbaʼin mu ma̱ndoo makáwíin”.\nSeptiembre tsiguʼ 2016\nBI̱ NAYEJNGOO (RÍ MUʼNIGAJMAA) Septiembre tsiguʼ 2016


Tó wónaanídę́ę́ʼ tóidoozohii bidaaʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTóidoozohii * bidaaʼ łichíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tóidoozohii bidaaʼ łichíʼígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yiahjí atah yasdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gallinula chloropus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí dahoditłééʼgóó dóó tábąąhgi dóó nahoditsʼǫʼ dahólǫ́ǫgi naakai.\nDíí tóidoozhii éí 1–1.5di adéesʼeez[?] áníłtso, áádóó éí bitsʼíís łizhin dóó bikeeʼ łitso; 6–18 oz áníłdáás.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tóidoozohii bidaaʼ łichíʼígíí éí táłkááʼ chʼil yiłchozh dóó chʼosh yázhí yildeełgo naaghá.\n^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tótaʼ Dineʼé Bikéyah: 2011./n.305 góneʼ\nDíí naaltsoos 8 Yaʼiishjááshchilí 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh łikizhígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh łikizhígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Axis axis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–4di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bizééʼ éí łigai.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh łikizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní hashkéhé - Wikiibíídiiya\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní hashkéhé\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní hashkéhé éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Deeteel Bikéyahdi dóó Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lemmus trimucronatus" deiłníigo dayózhí.\nŁeeyiʼ bitiiní hashkéhé dóó tsídii naʼałkǫ́ʼí áłtsʼíísígíí\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní hashkéhé éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.


Tsísʼnáłtsooí áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nTsísʼnáłtsooí áłtsʼózígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stenogastrinae" deiłníigo deiyózhí. Díí tsísʼná éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́.\nTsísʼnáłtsooí áłtsʼózígíí éí 10–25 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí áłtsʼóózí, áádóó éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ.


Tónteel tłʼiish naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nTónteel tłʼiish naashchʼąąʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel dóó Tónteel Náátsʼósí biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hydrophis ornatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 2–4di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgaigo naashchʼąąʼ dóó łibáago noodǫ́ǫ́z.\nTónteel tłʼiish naashchʼąąʼígíí éí łóóʼ dóó chʼoshłóóʼ yilghał łeh.


Tsinlátah chʼizhaazhii bitéél halchíiʼii - Wikiibíídiiya\nTsinlátah chʼizhaazhii bitéél halchíiʼii\nTsinlátah chʼizhaazhii bitéél halchíiʼii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Granatellus venustus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ éí diłhił; binátsʼiin éí dinilgai; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí dóó łibáago naashchʼąąʼ.\nTsinlátah chʼizhaazhii bitéél halchíiʼii éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mar 4 | `AWB | STEP | Sísaga káwehu ayehráq tunse mó síwáhnorúwe. Síwáhnorúwara íregáritaq weba sáhatíó púana wega wánípipeq ko sipíípéq kibekue tútuue míowe. Tútuue míowara moke míó kega arahwéraq míówana\n(Mátíyu 13.1-9, Árúka 8.4-8)\n1 Sísaga káwehu ayehráq tunse mó síwáhnorúwe. Síwáhnorúwara íregáritaq weba sáhatíó púana wega wánípipeq ko sipíípéq kibekue tútuue míowe. Tútuue míowara moke míó kega arahwéraq míówana 2 wega áhnte pabeqme ehwéh síwáhnorúwe.\n3 Síwáhnoréna, Teiníboq írátíáhro. Ayu suitabé aninká ayu suitabanieéna pokire. 4 Suitabehtaq mó ayú ahtaq megirana kabaranka sésiq nehre. 5 Mó ayú kiruraq megirana pehgáriq marákó kéh púana mi ayú apubúue kiapoue kíréhre. 6 Anotah patáhitaq tamurupague ánúq píéh púana ehyatagire. 7 Mó ayú náwe tarúítáq megirana náwe kirena kárígariirana íre kawerue kíréhre. Minayabe sera íre íyéhre. 8 Mó ayú kaweq marákóráq megirana kiapoue kirena áhnte será íyéhre. Mó ayú 30 íyéhrana mó ayú 60 íyéhrana mó ayú 100 íyéhre. 9 Íre parosa áhréákáq kéo, kawerue íráhro úwe.\nSísaga ayu pabeqme ehwéh áwahe pahsuo ehwéhne.\n(Mátíyu 13.10-17, Árúka 8.9-10)\n10 Áhnte kegá íre míótaq airápété téhraníté Sísa kéró kereq mitaq míó kereqka pabeqme ehwéhnsábé áwahe kasenuwe. 11 Kasenuwana Sísaga sensabé, Manikánka wahnah wahnahnirabeqte éhwéhmé áwahe ite sokigi aiena mó ke peh pabeqme ehwéh teri terinuge. 12 Minayabe mó kegá siuranka tagéra sirupipeq íre tagariahrahowe. Sene siahrega irera sirupipeq íre írátíahrahowe. Minayabe sene ahbabáq sansa peh kéhrana Manikánka sene ahbabáq íre kaweraritena peh ahreraq matiankehe úwe.\n(Mátíyu 13.18-23, Árúka 8.11-15)\n13 Sísaga sensabé mó mahraréna, Ite mah pabéqmé éhwéh íre iraho? Mó pabeqme ehwéhmé árahue iranéhbo? 14 Ayume Manikáne kaweq ehwéhne. Ayu suitabé anínká mi kawéq éhwéh teri terinire. 15 Ahtapeq megi ayúmé wehukega Manikáne ehweh íráhwana owainawanka sirupipeqté mi ehwéh apubúue seaebóire.\n16 Kiruraq megi ayúmé apubúue kiapoinserah wehukega Manikáne ehweh irera sirupipeq eyoyóéra apubúue kowe atáhwe. 17 Manikáne ehwehnka sirupipeq íre ánú píéhnsábé pehgáriq tanáhráq sehgíówe. Manikáne ehweh sehgíónsábé mó kegá síwíoqnahwana íre kaweq sunúq sire. Mi tanáhráq sega apubúue túbáh agéra Maniká áúwáhwe. 18 Náwe tarúítáq megi ayúmé wehukega Manikáne kaweq ehwéh irera sehgionehe íwíáhéra 19 mah marákó márákóípéqté náneqsabé iwíáh kikiréra sene áhnte matíáh ménsáméhnsánsábé sirutaboirowana mó mensáméhnsánsábé aigárá pabekire. Náwe soagirana sera íre íyéhmé mi kegá Maniká awahbeh sansá íre sehgiowe. 20 Kaweq marákóráq megi ayúmé wehukega Manikáne ehweh irera sirupipeq tábúsoqme iwíáhowe. Kaweq marákóráq kaweq será íyéhnserah sega mi ehwéh sehgiera Manikáne arambehri kawerue miraowe. Kawerue miraéra mó kegá 30 tahnsá árámbéhríowara mó kegá áhnte 60 tahnsá kaweq arámbéhríowara mó kegá peh íregáritaq 100 tahnsá áhnte kaweq arámbéhríowe úwe.\nSísaga téhreh naneq íre akariaráhnsábé pabeqme irarú ehwehne.\n21 Sísaga sensabé mó mahraréna, Áráhmu mewe setaq eheq maraho? Antehyatáté áráhmu íre akariaráhwe. Máhriq tahbé tehnopeq íre máráhwe. Írakaumo. Kaweruwe téhrankeheéq peh tahberapeq maráhwe. 22 Amahnága moke kopípéq kéh náneqme mókake ábóraq kanae. Moke akariuríéh náneq moq ábóraq kanae. 23 Íre parosa íáhréákáq kéo, kawerue íráhro úwe.\n24 Sísaga sensabé mó mahraréna, Itega íréhra ehwéh iwíáhue íráhro. Itega mó ke náríranserah Manikánka mina tahnsanue náinkéhe. 25 Matíéh ání Manikánka mó náwinkéhe. Íre matíéh ánímé Manikánka wene pehgáriq naneq meyankéhe úwe.\nAyu kíréhnsábé pabeqme ehwéhne.\n26 Sísaga mó mahraréna, Manikánka wahnah wahnahnime wehukenínká ayu marakóipeq suitabehnserahne. 27 Inokáhpeq sugayugaéna ahbiahipeq irigéna wene arambehrirana ayume kiapoue kíréhre. Kiapoue kíréh sánsámé suitabeh anínká íre ahtebehre. 28 Marakóga mirainka ménsámehnsá kirena íyéhre. Ebeq ánáh kiapoue kirena anehe sera iyena nera kéhre. 29 Ménsámehnsá nera kéhtáq pokatate serame apiwe meyáhwe. Nera kéh púara apiwe meyáhwe úwe.\n(Mátíyu 13.31-32, Árúka 13.18-19)\n30 Sísaga mó mahraréna, Manikánka wahnah wahnahnime aneq tahnsáne teinínkono? Minayabe aneq pabeqme ehwéh teinínkono? 31 Manikánka wahnah wahnahnime sotápéq uqmaréh ayu tahnsane. Mi ayúmé íre mó sotápéqté áyú tahnsane. Írakaumo. Mi ayúmé pehgáriq ayúne. 32 Wehukenínká mi pehgáríq áyú wene sotápéq uqmatairana kirena anotah awánká úkéna moke mó mensáméhnsá kiotaikire. Awankánirana anotah ayáhnáwé kéhrara kabaramarínká ayahnaweraq surahéra sene nah mitaq áhpeq píáhwe úwe.\n33 Sísaga áhnte mina tahnsa pabeqme ehwéhnue Manikáne ehweh teriuwe. Sirupipeq mi ehwéh iwíáhue irahráhunserahnue teriuwe. 34 We kéró keyabé epéq moke pahsuqme síwáhnoréna peh mó keyábé pabeqme ehwéh teriuwe.\nSísaga irarúnka sóiriq táqnáigú ehwehne.\n(Mátíyu 8.23-27, Árúka 8.22-25)\n35 Mi wehekáh tupekinaútaq Sísaga we kéró keyabé, Káwehu seberaebéq pokonehe úwara 36 we kéró kega mibeq sáhuríó ke suera Sísa mío sipí kéwewera Sísa meqmera kuwe. Mó sipíwárínkákáq moráráq kuwe. 37 Anotah soírírúwana wánínka sípiipéq kiegambeh agu aguúwana sípiipéq wání obenkíkinaútaq 38 Sísawe sípi ambarupéq ayahqno kunubaraq sugowe. Sugowara sega Sísa iriatera wensabé, Íwáhnoraníno, ite wánípipeq pukonehe únayabé anetaníbo íwíáhono uwe. 39 Uwana Sísaga irigéna sóiriqsabé, Táqnáigúno éna wánínsabe, Pehwehrue mé túbáh agúno úwana sóiriqka táqnáigúwana wánínka moq túbáh agúwe. 40 Túbáh agúwana wega sensabé, Aneqsabé áhreoo? Aneqsabé ínénsabe íre aiq pútare aintaho úwara 41 sega anotahtaq áhreéra seye náhenéra, Mah anímé insebo? Sóiriqkakáq wánínkakaq wene ehweh íréhre uwe.


Chʼil binááʼ yildeełí bitéél dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil binááʼ yildeełí bitéél dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sporophila simplex" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilbá; bitʼaʼ éí yishtłizh dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łibá; bidaaʼ éí łibá dóó ntsaa. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.\nChʼil binááʼ yildeełí bitéél dinilbáhígíí éí chʼil binááʼ dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh\nTó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah táyiʼ tsxilghááh\nTó wónaanídę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lissotriton" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.\nTó wónaanídę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Mar 1 | `AUY | STEP | Maníkón-ááninko Ísu Káráísiti wení ásé-aai maarán-iye.\nYóni nombó maitinkówimo simátímakain-aai.\nMátíyu 3:1-12, Rúku 3:1-9, Yóni 1:19-28\n1 Maníkón-ááninko Ísu Káráísiti wení ásé-aai maarán-iye. 2 Naaófáꞌá moóráwigon-awiꞌa Yóni ímbo méronkaꞌa Maníkón-aaimo simátímakowin-awiꞌa Áísáya Yónin-aai símai agaimaréna séna\nManíkó séna isaaó. Moóráwigomba aiꞌmáráanana kesáái maimaéna ení aifaꞌá wéna ení aambá wiꞌankéna 3 máásai-marafaꞌa ména aaemáíyakemba séna Fasiꞌaénkóní aambó wiꞌankáíyamba wení aambá arupíse úmai\nwiꞌankáíyana minámpáꞌá wíno Maníkó siyáiye\nÁísáya agaimaréna siyónkaꞌa Yóni paápé úwana minááí paápé uráiye.\n4 Yóni nombó maitinkówi máásai-marafaꞌa komérowasa Yúndiyaa-aempakene Yérúsaremu-naopaken-kwaasi seyaafáꞌá Yónimpaꞌa tuwaná simátimena séna kentí sáwí-imayaa tuwéꞌa Maníkómpáꞌá tíyana sáwí-imayaa maitiyuwáínaꞌa nombá maitínkáano súwasa miwítí sáwí-awau kufíyúwana Yóni Yóndani-nompimba nombá maitínkaraiye.\n6 Yóni káámeri-poigoni áyáu-watoi iyéna ásisandena áꞌwáánkau uréna faꞌnóríné wantáámíkóní aúwé mintón-aantemba wénena 7 simátimena séna moóráwigo kesínaaembo tíndawi wemá óraako kembá íyáákaraifo wemó aaí síndaraꞌo kemó sendá sáwíꞌan-iye. 8 Kemá nombá maitinkánaumpo wemá Ufaen-ámútánkómbá aiꞌmaráínana kuména kempímbá óraaꞌa uwátinkainiye siyáiye.\nMátíyu 3:13-17, Rúku 3:21-22\n9 Minkánáá Káríri-aempaꞌa Násareti-naopakemba\nÍsu túwana Yóndani-nompimba Yóni wembá nombá maiyankówana 10 Ísu nompínkémbá íyáfasinowana kampúaran-tawaai tuwínkaaꞌ-úwana Yóni awánómba Maníkóní ámútanko mááufuꞌ-numaraamba úmaena Ísun-aneꞌá kumbaúwana 11 wíyómpakemba aaigó aantemba séna emá kesááninko ónaꞌa en-ímáyáá\néꞌa óraaꞌ-aamoi uwánkaumne siyáiye.\nWaántáwanko Ísumba maꞌmáímo awánarain-aai.\nMátíyu 4:1-11, Rúku 4:1-13\n12 Súwana Maníkóní ámútanko Ísumba simámuwana máásai-marafaꞌa komérowana 13 ayáátáákaꞌa 40 noꞌwaamba komérowana waántáwanko Ísu sáwíꞌo índa awánánae séna fíꞌo-fiꞌon-aai súwana Ísu ímba sáwíꞌo úmba afááꞌ-wáí-wáánkó íyáíseꞌa mérowasa wíyómpakemba Maníkóní kísau-waasisomba kumésa áwaꞌnai uwánkaraawe.\nÍsu éíyain-kwaasimo táántarain-aai.\nMátíyu 4:12-22, Rúku 4:14-15\n14 Ánaaemba Yóni Káríri-marafaken-kawaagon-awiꞌa Érotintafena séna sáwíꞌa uráiye siyóntafena Yónimba ándáfaꞌa máankowana mérowana Ísu Káríri-aempaꞌa wéna Maníkóní ásé-aai simátimena séna 15 miwání áwáu paápé isaná Maníkóní nombaragó ewaaꞌá tifo kentí sáwí-imayaa tuwéꞌa Maníkóní ásé-aaisafeꞌa timankúnkúmba oro siyáiye.\n16 Minááí simátimena Káríri-waaunkoni áwáífakafambo kúmba kaeꞌ-wáásíyáí awaaón-áwíꞌa Sáímoni úwana áfákon-awiꞌa Énduruweꞌa mésarai miwítí kísau pósarai mófááꞌa toꞌmái tímapaꞌa wénesarai mareꞌmareꞌ-únámbá nompí tukésarai méroyana 17 Ísu simátimena séna keséꞌa tekaiyó. Mófááꞌo to-tímapaꞌo nóyantemba aú-kisau tíménakai wénekai kesáái simátímapaꞌa wéniyasa kempáꞌá teró súwasarai 18 mimbáréꞌmáréꞌ-únámbá tuwésarai weséꞌa kurááye.\n19 Weséꞌa kuyaná Ísu kárikaꞌa kúmba kaeꞌ-wáásíyáí Sépétin-ááninkai awaaón-áwíꞌa Yémísi úwana áfákon-awiꞌa Yóniyeꞌa nompín-táómpimba mésarai mareꞌmareꞌ-únámbá toꞌmayaa wéuyana 20 Ísu tuwánéna táántowasarai mindómpín-táómpimba tifowáné wení kísau-waasiye tiyuwésarai Ísuweꞌa kurááye.\nArumpimbá sáwí-amutambo mérowin-aai.\n21 Kápaneamu-naopaꞌa komérowasa Yúndaa-waasi ámáán-aaimo ísón-kanaa túwana Ísu ámáán-daumpaꞌa iména wenáái simátimuwasa 22 isésa óraaka súntafesa sésa ámáámbo sentenkáámbá ímba wésifo óraaꞌ-waasigoraamba wésiye sésa táátafesa uráawe.\n23 Táátafesa uwaná minámáán-dáúmpáꞌá moóráwigo wenarumpimbá sáwí-amutambo méron-kwaasigo ména 24 óraaka séna Ísu Násaretifakewi óne. Kentáá nórawa ínewa tasínkambaisaawa taiꞌáínono. Embá awánáúndawi Maníkóní kawe-kísáú-wáásí óne súwana 25 Ísu sáwí-amutankontafena óraaka séna aseré minkwáásígómbá auwé kóuwo súwana 26 misáwí-ámútánkó minkwáásí famétuwowana aíyayaanko\ntata úwana wááꞌa túmaena arumpinkémbá kóúwasa 27 awánésa táátafe ésa keáímbá sésa mindórawaꞌiyo. Aúíꞌan-iye. Wemá sáwí-amutantafena óraaka sisasá sintembá wéowe suwaná 28 miyá úwasa Káríri-aempaꞌa Ísun-aai wété úwasa ísaraawe.\nÍsu tíꞌo ún-kwaasimo asófatinkarain-aai.\nMátíyu 8:14-17, Rúku 4:38-41\n29 Ísówasa ámáán-daumpaꞌa tuwésa Sáímoninte Éndurunteti naaúmpaꞌo íyúmba Yémísiye Yóniye Ísuwe úmai íyúmba 30 Sáímonin-áráandaomba áuiya kówana mérowasa Ísumba simámúwana 31 iséna wempáꞌá téna ayáánkaꞌa taꞌótoꞌmai íyáfasinankowana mináúíyá taiꞌówana íyáfasinkwena tómbá agaimái tímakaiye.\n32 Úwasa fenómpinkaꞌa tíꞌo ún-kwaasisonkwara sáwí-amutamba tirumpimbó méron-kwaasisonkwaraꞌa tíꞌmaesa Ísumpaꞌa tuwasá 33 mindáópaken-kwaasisomba seyaafá ontaráꞌá túwaandu uwaná 34 Ísu fíꞌo-fiꞌon-tiꞌo ún-kwaasisomba asófatinkena sáwí-amutamba tirumpinkémbá maitiyuwówasa misáwí-ámútántómbá Ísuntafesa Maníkón-ááninkon-iye sésa wembá awánontafena aséráaro Ísu súwasa kóuraawe.\nÍsu Kárírifaꞌo simátímakain-aai.\n35 Kóuwana siyataróꞌá Ísu íyáfasinena mindáópaꞌa tuwéna Maníkómpáꞌá inaimó síndasafena ímba waásimo méropaꞌa koména inaí wésena mérowana 36 Sáímoni wení waásiseꞌa Ísumba ayaafáí úmai 37 awánésa sésa seyaafáꞌ-wáásí embá wéayaafai-owe suwaná 38 Ísu séna fíꞌon-daopimpaꞌwarata wéneta kesáái simátímapaꞌa kónaumne. Miyámó ondasáféꞌa túne séna 39 Káríri-aempaꞌa ámáán-daumpimpa kosimátímapaꞌa wénena tirumpinkémbá sáwí-amutamba maitiyuwówasa kóuraawe.\nMátíyu 8:1-4, Rúku 5:12-16\n40 Moórá-kanaa Ísumpaꞌa námombo kón-kwaasigo téna óraakon-iye séna aísamaifimba takífaena séna kentáfénamo ankáínamo e kanaaꞌá aúíꞌa uwásinkainono súwana 41 Ísun-arumbá úwana ayáántamba aneꞌá taꞌótorena séna miyá ónaumpo enáúraꞌa karefóꞌa kawáúwiye súwana 42 minúwóíyáámbá kawáúguwana 43 Ísu óraaka séna enáúraꞌa kawáúwimba po Mósesemo siyáintemba ámáán-kisau-waasifaꞌa wéma enáúma máaraatime póíma tímínasa Maníkóntáfésa ísámai tufúꞌmai agaíyasa seyaafáꞌnánká awánésa áúrakemba kawáúwiye sénááwe. Énifo enáúraꞌo uwánkaunda-aai simátimunafo sé waaó Ísu súwana 45 minkwáásígó ifátuwena kaweꞌó uwánkon-aai simátímaꞌmae iyúwana minááígó wété úwasa sáwífaꞌnanka Ísu tíníye sésa kentí naaópimpaꞌa túwaandu urówana mindásafena Ísu ímba naaóꞌ-naoꞌo kúmba waási ímbo méronkafamba mérowasa naaóꞌ-naoken-kwaasi wempáꞌá tóso uráawe.


Tábąąh zhį́ʼii bizééʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh zhį́ʼii bizééʼ łitsxooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalacrocorax auritus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 28–35di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ éí łitsxo; bikʼos éí nineez; bikeeʼ éí diłhił.\nTábąąh zhį́ʼii bizééʼ łitsxooígíí éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.


Naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibá dóó dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibá dóó dootłʼizhígíí\nłibá dóó dootłʼizhígíí\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibá dóó dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis bimaculatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí łibá; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibá dóó dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼał dah yiʼołí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał dah yiʼołí diłhiłígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał íiyisígíí dóó bikʼéí Chʼał bitsooʼ dadeeshgizhígíí Chʼał dah deíʼołígíí\nChʼał dah yiʼołí diłhiłígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Occidozyga baluensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo yistłʼin; bitéél éí dinilgaigo halkizh; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał dah yiʼołí diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii naashchʼąąʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii naashchʼąąʼígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ctenophorus ornatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez dóó noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh tsídiiłbáhí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh tsídiiłbáhí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh tsídiiłbáhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Passer shelleyi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binátsʼiin dóó bináyaah éí łigai; bikąʼígíí éí bizééʼ halzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád tsédídéhígíí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád tsédídéhígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amazona finschi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitsiitʼáád éí tsédídéehgo dootłʼizh; bítááʼ dóó binákʼee éí diłhił; bidaaʼ éí dinilgai dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád tsédídéhígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.\nTsídii yáłtiʼí bitsiitʼáád tsédídéhígíí


Tónaazyínítaʼdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nTónaazyínítaʼdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\n(Royal Oak) Tónaazyínítaʼ (Dearborn)\n42°22′04″ NHK dóó 83°04′21″ EʼE-gi bił hazʼą́\nTónaazyínítaʼdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Dilkʼischíító Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1994góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 61,497 bílaʼashdlaʼii Tónaazyínítaʼdę́ę́ʼ Royal Oak hoolyéégóó dóó Dearborn hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nTónaazyínítaʼdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Tábąąh naalzheehii bidaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh naalzheehii bidaaʼ łitsooígíí\nTábąąh naalzheehii bidaaʼ łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Syma torotoro" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso; bitsiiʼ éí łitsxo; bitʼaʼ dóó bitsiiyah éí halzhin; bidaaʼ éí łitso; binááʼ éí diłhił.\nTábąąh naalzheehii bidaaʼ łitsooígíí éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí - Wikiibíídiiya\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Tązhii dóó Naaʼahóóhai Ndahalinígíí Tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tragopan caboti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–25di asdzoh[?] áníłnééz. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitéél éí dinilgai; bitsiitsʼiin éí łizhin; binákʼee éí łitsxo; bizééʼ éí łitsxo dóó łichííʼ dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ. Báʼáádígíí éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii bizééʼ naashchʼąąʼí éí chʼil bineestʼąʼ yiłchozh dóó chʼil binááʼ dóó chʼosh yildeeł.\nLast edited on 4 Atsá Biyáázh 2022, at 06:01


Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla Matthew 13\nKhunek be whuts'odul'eh, 'i 'a'nule bugha\n1 'Et dzin Sizi koo tininya, 'ink'ez bun taba natl'adeda. 2 'Aw 'et dune lhanah higha wézdel 'et ts'i beinya, 'ink'ez ts'i bet natl'adeda. 'Et ts'iyawh taba 'et nahudelhúya. 3 Ndai khunek be whuts'odul'eh, 'i 'et lhelhdun huwa hubulh yalhtuk hoh ndo búlhni, “Sih soo zélhts'ai, 'ilhunuh 'a'nule, 'en 'a'ntelelh ts'ih whinya. 4 'Et 'a'nule bulah ti nanánkat. 'I dut'aiyaz whusahándel 'ink'ez ts'iyawh hineldel. 5 'Et bulah tse tah nanánkat, 'et huwa 'i 'ahoh hanusdúki, 'ankw'us yun hoolah huwa. 6 Bughih hoolah 'et huwa hasain'ai hoh ts'iyawh yanúdezgi 'ink'ez hoolah suli. 7 'Et bulah chah whus tah nanánkat. 'I chah whus cho whutah bulh tanenyi 'ink'ez bulh lhéwhuntlah. 8 'Et 'onghoh, 'i yun unzoo, 'i k'ut nanánkat hoh soo hananyi. Bumai buluh lanezi lanezi (100) bumai suli, buluh lhk'utat lanezi (60) bumai suli, 'ink'ez buluh tat lanezi (30) bumai suli. 9 Ndan budzo hoonli, 'en soo cho hiyoozólhts'a huba' hoont'ah.”\nKhunek be whuts'odul'eh, 'i be zeh Sizi hubulh yalhtuk\n10 'Aw 'et yugha hoodul'eh highu nindel, 'et hiyoodulhkut, 'ink'ez 'uhiyúlhni, “Di ka ndi khunek be whuts'odul'eh, 'i be zeh hubulh yaílhtuk?” 11 'Et ndo búlhni, “Yak'uz be k'úne' whul'en 'aw be whe' hoont'ah hooyah, 'i daja ni, nuhwheni zeh nuhghá whunt'ai. 'Et 'onghun 'aw hubugha chahóolts'ulh. 'Et huwa whuz na'a zeh hubulh yalhtuk. 12 'Et huwa njan duhoont'ah, ndunnah hoontsoolyaz t'ehonínzun, 'en 'o nus lhat t'ehonínzun, 'et hubugha whútelts'ulh. 'Et ndunnah hoonli t'ehonízun, hoontsoolyaz, hodits'o ndai 'aw 'i hiyit'i, 'i whunts'ih bughu nayitélchulh. 13 'Et huwa ndi khunek be whuts'odul'eh, 'i be zeh hubulh yalhtuk.\n'Et doo ka honalh'en 'et whunts'ih 'aw chahonilh'en.\n'Ink'ez hidits'o 'et whunts'ih 'aw chahodústs'o, 'aw t'ehonoozeh chah ghaít'ah. 14 'Et Isaiah nus ho'en daja ni 'en bugha ts'iyawh lhaóodulya. Njan ndutni,\n‘'Ahoolhyez whudahts'o 'et whunts'ih 'aw t'echanuzéhze.\n'Ahoolhyez whunulh'en 'et whunts'ih 'aw ts'ah'un nechaóozah'ai.\n15 Ndunnah dune budzi 'ants'ih buba' hoont'ah suli 'et huwa,\n'ink'ez 'aw hoonli hodóts'o hoolah,\n'ink'ez ndai be 'alha' hoont'ah,\n'i 'aw hinoolh'en hukwa cha'hunízun.\n'Et huwa chawhés'en lí'hint'ah.\n'Et huwa 'aw honóolh'en ghaít'ah,\n'ink'ez budzo be 'aw hodóts'o ghaít'ah.\n'Ink'ez budzi be 'aw t'ehonoozeh hoolah.\n'Et whuz na'a nducháhit'ah t'eh,\n'uda da hubulubeshi ch'a nahulhya wule da,\n'ink'ez da Yak'usda huboolhyih,’ ni Isaiah.\n16 'Et whunts'ih nuhwheni ndai nuhna be whunulh'en, ts'ah'un na'a whunulh'en. 'Ink'ez nuhdzeh hoh soo whúdahts'o, 'et huwa degha nus hoonzoo nuhghá whults'ut. 17 Ts'ah'un 'un whúdusni, hoh da lhanah nus whunilh'en 'ink'ez ndunnah ts'ah'un 'uhint'ah, ndai nulh'en, 'i hiyuntelh'ilh hukwa' huninzun, 'et whunts'ih 'aw chahiyí'il! Ndet whudahts'o, 'et soo ts'ah'un hodutéts'o hukwa' huninzun, 'et whunts'ih 'aw chahodíts'il.\nKhunek be whuts'odul'eh, 'i be 'a'nule, 'en bugha njan ndutni hoh 'utni\n18 “'Et huwa ndi khunek be whuts'odul'eh, 'i be 'a'nulih, 'en bugha, njan ndutni, 19 ndunnah yak'uz nts'e na'a 'uhuhoolhdzun whulh 'úhudits'o ndi khunek daja ni hoh 'utni 'et whunts'ih bubeni be 'aw t'ehonuszun. Ndai dune budzi tuz 'ahinanla, 'i ndun ntsi' whusayih 'ink'ez budzi be hanaída'aih! Ndi 'i 'int'ah, ti 'anélya, 'i 'int'ah. 20 Ndi ndai da tse tah 'anilya, 'i ndunnah 'i k'una'a 'uhint'ah. Ndi khunek hidits'o t'eh, 'ink'ez soo 'ahoh huhóont'i hoh hiyilhchukw. 21 'Et whunts'ih dich'oh 'aw bughih hoolah li'hint'ah. 'Et huwa 'astl'iyaz zeh huba 'alha' hoont'ah. 'Ink'ez ndi khunek 'i bugha dzuh nuhudeh 'ink'ez 'onghunnah buch'a hudetni. 'Et huwa 'ahoh whulahudutnih. 22 Ndai whus tah 'anankat, 'i li'int'ah, 'en ndez na'a 'uhint'ah. 'En khunek hidits'o, 'et whunts'ih ndi yun k'ut huwu ni ts'inli, ndi yun k'ut soo uzde'a 'uhoont'ah, 'et 'i ts'iyawh whus cho 'i be bulh lheyúllhuk ndult'ah. 'Et huwa 'aw lhahúdulya hoole ghaít'ah. 23 'Et whunts'ih ndet yun unzoo, 'i k'éninkat, 'i li'ínt'ah, 'en ndez na'a njan ndúhint'ah. Ndi Yak'usda bughunek hidits'o, 'i t'ehinuzih teh daja ni hoh 'utni. 'Et huwa bumai lhai lhih li'hint'ah. Bulah lanezi lanezi (100) suli. 'Et doo chah bulah lhk'utat lanezi (60) suli. 'Et doo chah bulah tat lanezi (30) suli.”\n'Uyoo khunek be whuts'odutel'eh, 'i nts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun\n24 Doo chah 'uyoo khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i be hubulh yalhtuk 'et njan ndo búlhni, “Nts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun, 'et dez na'a njan nduhoont'ah. Dune ndi yun buk'ut 'a'nukat. Unzoo, 'i 'anukat, 'i 'ainanla. 25 'Awhuz huztez hoh dune yuch'a detni whusainya. 'Et ndi 'ainanla, 'i unzoo, 'i tah, ndi 'anukat, 'i 'ut'antsi' ts'utni, 'i yutah 'ainanla, 'ink'ez whenaja. 26 'Et ts'iyawh hanányi hoh ndi 'ut'antsi', 'i chah bulh hainanyi. 27 'Et bukoo whumoodih be 'ulhna highu nindel 'ink'ez 'uhiyulhni, ‘Dahooja nemoodih, di hoh inla ndi unzoo, 'i hanuyeh butah 'anánla? Di ho' 'int'ah ndi 'ut'antsi' ndult'ah?’ 28 'Et ndo búlhni, ‘Sch'a detni 'uja.’ 'Et be 'ulhna hiyulhni, ‘Ndi 'ut'an untsi', 'i butah hananyi, 'i hats'úntelelh hukwa' ninzun ih?’ 29 'Et ndo búlhni, ‘'Awundooh! Whute 'int'ah doo ka sih ndi unzoo, 'i chah bulh 'óohneh. 30 Whute ndulhdzun ha' untekulh whuts'un. 'Aw 'et ha' nukat neooninzut t'eh, ha' untelelh, 'en si budóosni, 'udechoo 'ut'antsi' hanáhle 'ink'ez ulhghel duték'un huba. 'Ink'ez ndai unzoo, 'i ts'iyawh hanáhle 'ink'ez haníyeh, 'i ba bukoo whuz danáhle.’ ”\nNts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun, ndi mai, mustard hiyulhni, 'i k'una'a 'uhoont'ah\n31 Doo chah 'uyoo khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i be hubulh yalhtuk 'et njan ndo búlhni, “Nts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun, 'et ndez na'a njan nduhoont'ah. Ndi mai, mustard hiyulhni, 'i k'una'a 'int'ah. 'I dune yílhchoot 'ink'ez ha'nulhyeh k'et wheyínanla. 32 Ndi mai soo degha nus ninsol, 'i hanányi 'ink'ez buchun degha nus dincha suli. Ndi mustard hiyulhni buchun, 'i ndai mai chun ts'iyawh 'ut'an hanúlhyeh bugha ndoh suli. 'Et 'i dut'aiyaz buyooschun tah 'ut'o ninínla.”\nNts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun, 'et lhes ntuldoh, 'i ndult'ah\n33 Doo chah 'uyoo khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i be hubulh yalhtuk 'et njan ndo búlhni, “Nts'e na'a yak'uz hubudayi cho 'uhuhoolhdzun, 'et ndez na'a njan nduhoont'ah, lhes ntuldoh, 'i ndult'ah. Ts'eke yílhchoot 'ink'ez lhes nudzaih, 'i tat tests'ai be lhtayudzih, 'i dezbun. 'Et yunélhus, 'ink'ez 'udun ninínkai hoh untéldoh.”\nKhunek be nawhulnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i 'et whuz na'a zeh Sizi 'ilhunahuwúdulh hubulh yailhtuk\n34 Ndi ts'iyai, 'i khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i 'et whuz na'a zeh Sizi 'ilhunahuwúdulh hubulh yailhtuk. 'Aw 'uts'un na'a cha'budínil. 'Et ndez na'a zeh hubudáni. 35 'Et whuz na'a ndun nus whunilh'en daja dani, 'et ts'iyawh lhaóoduja hoh njan ndutni,\n“Khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i be hubulh yatelhtuk.\nNts'oh huwa whudezulh hoh ndi yun 'uyínla 'et whuts'un,\nndai buch'a yuntez'i, 'i bugha hubudutésnilh.”\nNdi haniyeh, 'i tah 'ut'an ntsi' hanányi, 'i wheoobuntelhtun daja ni\n36 'Et Sizi 'ilhohuwezdel, 'en ts'iyawh whenábalh'a 'ink'ez koo danínya. 'Et yugha hoodul'eh highu nindel 'ink'ez 'uhiyúlhni, “Ndi khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i ts'ah'un na'a nedini ndi haniyeh, 'i unzoo, 'i tah 'ut'an ntsi' hananyi, 'i 'et daja ni hoh 'utni?” 37 'Et ndo búlhni, “Ndai unzoo, 'i hanányi bumai 'i, ndun 'ainanla, 'en yinkak dune ye' 'en 'int'ah. 38 Haniyeh k'et, 'et ndi yun k'ut nduwhúlt'ah ho' hoont'ah. Ndi mai unzoo, 'i yak'uz hubudayi cho buzkeh, 'en nduhúlt'ah. 'Et whunts'ih ndi 'ut'an ntsi', 'i ntsi' buzkeh nduhúlt'ah. 39 'Ink'ez ndun yuch'a detni, ndi 'ut'an ntsi' 'ainanla, 'en netsudule. Njan ha'nukat 'et ndóh yun k'ut ts'udelhts'i whulatah 'et 'uhóont'ah. Ndunnah ha' úntelelh, 'en lizas nduhult'ah. 40 'Et huwa nts'e na'a ndi 'ut'an ntsi' nahidulhdzooh 'ink'ez hidelhk'un, whuz na'a zeh njan k'an ndoh whudezulh whulatah t'eh chah, nduwhutenilh. 41 'Ink'ez yinkak dune ye', 'en bulizas nduhóolcho ts'ih whutl'abutelelh. Nts'e hubudayi cho unli, ndunnah hukwaya hoonli tune' 'úst'en, 'en 'ink'ez yuk'unucha'ust'en, 'en ts'iyawh 'ilhunaoobotélelh. 42 Nts'e kwun dezk'un huba' hoont'ah, 'et whuz hubatelhdulh. 'Ink'ez tso yahutelhtuk 'ink'ez hubughoo lhuhidutek'us. 43 'Et dzin nts'e na'a sa hadánat, ndunnah ts'ah'un na'a 'int'ah, nts'e be'aBá hubudayi cho unli, 'en chah whuz na'a zeh sa k'una'a buts'u haíteduz ho' hoont'ah. Ndunnah budzo hoonli, 'en soo cho hiyoozólhts'a huba' hoont'ah.\nYak'uz k'une' whul'en, daóodelti, 'et ndez na'a njan ndúhoont'ah\n44 “Doo chah zeh 'ún whudusni, yak'uz k'úne' whul'en, daóodelti, 'et ndez na'a njan ndúhoont'ah. Ndun dune njan yun k'ut hoonzoo, 'et nunúta hoonliyaz dezti, i nayí'ai. 'Ink'ez 'onghoh nayuntelh'i. 'Et hoont'i k'et ndun dune ndai hoonli yit'i, 'i ts'iyawh ye 'ónket 'ink'ez ndi yun yuk'ut nayi'ai, 'i yun ndulhcho whe yonket.\nDoo chah zeh yak'uz k'úne' whul'en daoodelti, 'et ndez na'a njan nduhoont'ah\n45 “Doo chah zeh 'ún whudusni, yak'uz k'úne' whul'en, daoodelti, 'et ndez na'a njan nduhoont'ah. 'Et doo chah 'uyoon dune, 'en hoonliyaz 'i ts'iyawh yooket. 'Et 'o 'un doo chah ye ná'oonket. 'En kw'usul k'us dunezti, 'i hikunuta. 46 'En 'ilho kw'usul k'us dunezti, 'i naini'ai. Ndun dune ndai hoonli yit'i, 'i ts'iyawh ye 'ónket hoh ndi kw'usul k'us dunezti, 'i yoonanket.\nYak'uz k'une' whul'en, 'et lhoombilh tahíyalhdel, 'et whuz na'a njan nduhoont'ah\n47 “'Et doo chah zeh 'ún whudusni, yak'uz k'úne' whul'en, 'et ndez na'a njan ndúhoont'ah. Ndez na'a 'uhut'en, lhoombilh tahíyalhdel 'ink'ez yanáhiyigus lhawh dédowh 'i hiyuzdlooh. 48 'Et yahíyuzguz ts'iyawh lhtahahíyule. Ndai lhook untsi', 'i ts'iyawh 'un whehíyulhdelh. 'Ink'ez ndai unzoo, 'i ts'iyawh nts'e 'uhitelh'ilh ts'ú whehiyulhdelh. 49 'Aw 'et nts'oh whúdezulh hoh huba neóoni'ai, 'et huba whusawhélts'ut t'eh, 'et hukw'un'a zeh 'uwhuténilh. Lizas whusahutedulh, 'en ts'iyawh dune hinzoo 'ink'ez dune hintsi' lhtahábotelelh. 50 Ndunnah hintsi', 'en nts'e kwun dezk'un huba' hoont'ah, 'et whuz hubotelhdulh. 'Ink'ez tso yahutelhtuk 'ink'ez hubughoo lhuhidutek'us.” 51 'Aw 'et Sizi ndo búlhni, “Njan ndun whudusni, 'et ts'iyawh ih t'eoonáhzun?” 'Et 'uhiyúlhni, “A, neMoodihti, ts'iyawh t'ets'oninzun.” 52 'Et ndo búlhni, “'Et huwa ndan Yak'usda bughunek 'uk'e'eduguz, 'i 'ink'ez yak'uz k'une' whul'en 'et hubugha wheyodalh'i, ndun dune 'en bukoo whumoodih, 'en ndult'ah. 'Ink'ez ndai yit'i, 'i tah ts'iyawh ts'et hayúle, k'an, 'i 'ink'ez 'uda, 'i chah. 'Et whuz na'a dune hoodulh'eh.”\nKeyah Nazareth ts'ih ndunnah Sizi buba 'alha' cha'hoot'ah, 'en ts'iyawh hits'u desnih\n53 'Et ndi khunek be nawhutnuk, 'i be whuts'odul'eh, 'i 'aw 'et Sizi ts'iyaintsuk lhaoodinla hoh njan usda 'et whuch'a nanja. 54 'Ink'ez dich'oh bukeyah ts'ih whénaja hoh Lizwif hubuluglez 'et wheóobudunilh'i. Et ts'iyannah huba hooncha suli, 'ink'ez 'ulhódutni, “Ndun dune nts'ez de hahó'ai ndi khunek whunih, 'i be yalhtuk? 'Ink'ez hooncha tune' 'ut'en nts'e na'a dat'en hoh 'ut'en? 55 'Alha ilah bukoo 'uwhulh'en, 'en buye' 'int'ah? 'Ink'ez 'en ilah be'ama Mary? K'us bulhutsinkah 'en James, Joses, Simon, 'ink'ez Judas? 56 'Et bulhtuskah 'aw ts'iyawh nelh cha'hit'ah? 'Et ndun dune ndi ts'iyawh nts'ez de hahónla hoh 'utni?” 57 'Et huwa ts'iyawh hits'u desnih. 'Et Sizi ndo búlhni, “Ndun nus whunilh'en unli, 'en ts'iyannah yudelhti. 'Et whunts'ih dich'oh bukeyah whut'en 'ink'ez dich'oh bukoo, 'en chah 'aw chahidílhti.” 58 'Et Sizi 'en 'aw buba 'alha' cha'yít'ah. 'Et huwa dich'oh bukeyah 'aw lhat hooncha tunucha'ít'il.


1Th 5 | `USA | STEP | tíbâqawaaraayuo, maami-qtátááqá pááq í-kánááyábá kéitaapoaqtaa ketáámá aúbabi ókaraq agamá íma timá-timenunatae.\n1 tíbâqawaaraayuo, maami-qtátááqá pááq í-kánááyábá kéitaapoaqtaa ketáámá aúbabi ókaraq agamá íma timá-timenunatae. 2 uyátárai-nakoma kumínî-kanaama miráuma “íkuminiye” tíyaq-kanaaraq moyá-nákómá nokáa iníkáá umá kumíniye. 3 waayúkama maará téta “íbêqa íráqô-kanaaboataa íráqôniq umá máunatae” tínómanibo mi-kánááráqá páátákáá anómma táí-kanaama pááq íniye. miráuma aaragómá iyápóma marakáné kéitana aú-aiqa iníkáá ínata máqte-kayukama péqmareta íma kanaaráq kóinoe. 4 ááqibo keráwáqá tíbâqawaaraayuo, maami-qtátááqátábámá kumayuq-yátáápímmá íma máapoana moyá-nákóráá umá íma iyánáaq ínoe. 5 máqtemma keráwáqá wágáá-wayukama Áánûqtuni ópí kémaae. nokáa-kayukama kumayupí máenikaa umá ketáámá íkémaunatae. 6 miráinaqtaa ketáámá yú waguréta máe-kayukaraa umá íma mánatae. káqo-kayukaraa íyéqtaa túbanaaq umá máeqtaa awé ónatae. 7 nokáámma yúmá wagí-kánááráqá yaímma káqo-kayukama aíbôq-nomma kénaae. 8 miráimanibo ketáámá wágáá-wayukama máunaboaqtaa ítama táganatae. ketááí itáíq-itaiq umá yabi í-yátááqá kaayoné-yátáákáráq ketááí mórama weyukáá umá kúberanatae. akaq pukónúnabiketaa Îtuma yauwéqma atíqtikaniqtaae. minnáyaba ketáámá yáqtoqma akoqnáá éqtaa óqta-kamoqa móra-nakoma aqnókáq kúberainikaa umá keqtáá atíqtikaniqtabataama kúbeqtoranatae. 9 Áánûqtuma wení áyámma í-yátáápíkémmá tíqa í-yátááqá timíyábátáá wemmá íkakaimanibo uyátárai-nakoma Îtu Káríqtoma mi-qtátáápíké múte atíqtikaniqtabataa kákaiye. 10 ketáámá wetê mánunayabataa Îtuma keitááyábá pukáiye. pukáipoaqtaa ketáágáráq ípuyonunatae. 11 Îtuma kumína-kanaaraqa maa-márábímmá ketáámá Káríqton-annagaraq pukáa-kayukawabi paátáá máuna-wayukama ketáámá wetê ko mánunatae. miráinaq móra-mora-yuma umá yíqtaaiq éra yíwáqnaa umá íbêqa keráwáqá mirá-onikaa oro.\n12 ketíbâqawaraayuo, keráwáqá náayubi keráwáqtí aúkáapikemma mayaímá mayáa-kayukati yiménáápáq máero. uyátárai-nakoma yemmá awaaméqá umáyikena keráwáqá tiwíketa tiráátigae téna yíkaraibo yeqtí yiménáápáq máero. 13 yeqtí íráqô-mayaitababoata yemmá tikaíno. móra-mora-yuma móra-mora-yute miráinaq kaayoné umá máero.\n14 tíbâqawaaraayuo, ketáámá akoqnáá umá kétima-timunatae. aúkáapike iyááqtámma íkuiya-kayukama timá-yimiyata “atéráaro” yigae-yigae éta ikatíq íya-kayukama yíwáqnaa oro. máqte-kayukama íma tiyáágáréqtaa ínomanibo kaayoné umáyíkáaro. 15 táí-yataariq umátikaiyaqa anónnáma íma táí-yataariq umáyíkáaro. ímiye. aati-aatimá móra-mora tíbâqawaayuwabi káqo-kayukama mamá íráqôniq umáyíkáaro.\n16 keráwáqá aati-aatimá timuqá máráaro. 17 aati-aatimá nunamummá tíq-tiq oro. 18 aati-aatimá Áánûqtukaq “tíkáiye” tero. keráwáqá Îtuni waayúkama máqte-miran-aimma tarôq íyábá Áánûqtuma kákaiye.\n19 Áánûqtuni Aokaq-Áágóní aammá íma aúyáráaro. 20 Áánûqtuni amuné-áímmá íma tinaaéma umáyíkáaro. 21 máqte-qtataaqa maqmá aónatuwera íráqô-qtataaqa yenamáa matóráaro. 22 máqtemma táí-yataapikemma atéqma tinaaéma umáyíkáaro.\n23 Áánûqtuma kaayoné-yátáákómá áaipoana keráwáqá wemá mamá aokarîq umá ánatatikaniye. keráwáqá aráákaq maéq tigae-yátááqá íma mayánômma túbinabi túyánápímmá tirun-íyápógówábi íma mayaígáae Îtu Káríqtoma kumínî-kanaayaba téqtaa kéunatae. 24 Áánûqtu keráwáqá tááyaraimma miráuma máiyana wemá keráwákáq mirá-umatikaniye.\n25 tíbâqawaaraayuo, keqtáágáráq nunamummá timátíkáaro.\n26 máqtemma Áánûqtukaq yirummá amíya-kayukama kaayoné umá tótó umáyíkáaro.\n27 uyátárai-nakoni náápaakake kemá kétima-timune. keráwáqá maan-áúbámá máqtemma yirummá ámê-kayukabi yoraútoro.\n28 maamin-íráqó-qtátááqá uyátárai-nakoma Îtu Káríqtote wenamáa keráwáqtê waíno.


Chʼał kʼaasdáhí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí łikizhígíí\nChʼał kʼaasdáhí łikizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oophaga vicentei" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo łikizh; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nChʼał kʼaasdáhí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nnaʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí niłhinígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí niłhinígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynocephalus mystaceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nLast edited on 14 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 18:00


Tsé yąąh dzootʼihí - Wikiibíídiiya\nTsé yąąh dzootʼihí\nTsé yąąh dzootʼihí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ochetorhynchus melanurus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.\nTsé yąąh dzootʼihí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Dziłtah naaʼahóóhai łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii danizhónígíí Dziłtah naaʼahóóhai\nDziłtah naaʼahóóhai łitsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi dóó Tółáníinii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rupicola rupicola" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–13di asdzoh[?] áníłtso. Bikąígíí éí bitsʼíís łitsxo; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diniltsxo. Baʼáádígíí éí dibéłchíʼí.\nDziłtah naaʼahóóhai łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsįįłkaałiistłʼiní yázhí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałiistłʼiní yázhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campethera cailliautii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigaigo naashchʼąąʼ dóó łizhingo yistłʼin; bitʼaʼ éí yishtłizh dóó łigaigo yistłʼin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bidaaʼ éí łibá.\nTsįįłkaałiistłʼiní yázhí éí chʼosh (wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Chʼil Łitsooí Nástłʼah (Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo) - Wikiibíídiiya\nChʼil Łitsooí Nástłʼah (Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Chʼil Łitsooí Nástłʼah (Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo) yaa halneʼ dooleeł. Chʼil Łitsooí Nástłʼah (Chéchʼiltah Dį́į́ńlį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nChʼil Łitsooí Nástłʼah\nChʼil Łitsooí Nástłʼah éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Tóbiníhííyíní Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.\nChʼil Łitsooí Nástłʼah éí 3.88 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 25,320 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nChʼil Łitsooí Nástłʼah éí 32°44′29″ NHK dóó 117°01′54″ EʼE-gi bił hazʼą́. Chʼil Łitsooí Nástłʼah éí tónteel bikááʼdóó deigo 446 adéesʼeez.GNIS\nChʼil Łitsooí Nástłʼah biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Yaayááhaltsoii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nYaayááhaltsoii íiyisígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geothlypis trichas" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél éí łitso; bítááʼ éí dinilbá; bikąʼígíí éí binákʼee halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nYaayááhaltsoii íiyisígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Wódayiitsahí yázhí - Wikiibíídiiya\nWódayiitsahí yázhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poecilotriccus" deiłníigo deiyózhí. Wódayiitsahí yázhí éí 12 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geospiza fortis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá dóó ntsaa. Baʼáádígíí éí łibáago yishtłizh.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí łizhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼilátah hózhóón dóó tsin bitʼąąʼ dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ chʼagii yáłtiʼí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ chʼagii yáłtiʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gracula ptilogenys" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiyah dóó bidaaʼ éí łitso.\nNaakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ chʼagii yáłtiʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.


Dahiitį́hii tʼádeekíní bitseeʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii tʼádeekíní bitseeʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campylopterus ensipennis" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4.5–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ éí yágo dootłʼizh; bitʼaʼ éí diłhił dóó deekį́; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish.\nDahiitį́hii tʼádeekíní bitseeʼ łigaaígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apalone ferox" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 10–30di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 17 Níłchʼitsoh 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsiitsʼiintání yázhí - Wikiibíídiiya\nTsiitsʼiintání yázhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colluricincla megarhyncha" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.\nTsiitsʼiintání yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Chéłchaatʼą́hí yázhí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí chéłchaatʼą́hí yázhí yaa halneʼ dooleeł. Chéłchaatʼą́hí nineezígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nChéłchaatʼą́hí yázhí éí tádídíín deiyání dayikahjįʼ atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cassidinae" deiłníigo dayózhí. Chéłchaatʼą́hí yázhí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, áádóó éí 2,760 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí łibá dóó łichííʼ dóó dootłʼizhgo ndaashchʼąąʼ; bitsʼíís éí 6–10 mm áníłnéez dóó áłtʼą́ą́ʼí; łaʼ éí daalkizh. Chʼilátah éí dahináa łeh. Chʼil bitʼąąʼ dóó tádídíín éí bichʼiyąʼ.


Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bitseeʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\n(Tééh dlǫ́ʼii bitseeʼ łigaaígíí)\nDlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bitseeʼ łigaaígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bidiltłish Shizhahí Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ichneumia albicauda" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá naaldloohii "Ichneumia"-jí atah yisdzoh. Tééh dlǫ́ʼii bitseeʼ łigaaígíí bee wójí ałdóʼ.\nDíí naaldlooshii éí 20–28di asdzoh[?] áníłtso; bitseeʼ éí 16–19di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bijáád éí dinilzhin; bitseeʼ éí łigai.\nDlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii bitseeʼ łigaaígíí éí hazéí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii dóó naʼashǫ́ʼii haalzheeh; tsin bineestʼąʼ dóó tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí - Wikiibíídiiya\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Saxicola stejnegeri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dinilgai dóó diniltsxogo naashchʼąąʼ; bitéél éí halchííʼ; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łizhin ałdóʼ. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí ánínígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí ánínígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí ánínígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myophonus insularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin dóó diłhilgo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łigai; biwos éí yágo dootłʼizh łeh; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí bitsʼíís yistłizhgo naashchʼąąʼ.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí ánínígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Tsįįłkaałii bitsiiʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałii bitsiiʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Picoides albolarvatus" (éí doodaiiʼ "Leuconotopicus albolarvatus") deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ éí łigai (bitsiiyah eí halzhin); bitʼaʼ éí kʼídzígai; bidaaʼ éí łibá.\nTsįįłkaałii bitsiiʼ łigaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Scooby Doo! / Obiteljski filmovi / HBO On Demand / Videoteka - A1 videoteka\nVideoteka HBO On Demand Obiteljski filmovi Scooby Doo!\nGina Rodriguez Jason Isaacs Mark Wahlberg Will Forte


Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí - Wikiibíídiiya\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ficedula albicilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3.5–4.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí diniltsxo; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí łibá.\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí éí chʼosh yázhí deildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí nizhónígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí nizhónígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dadiłhiłígíí dóó bikʼéí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bílaʼ dį́įʼii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí nizhónígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Carlia pectoralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí halzhin; binátsʼiin éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí nizhónígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼiltaalzhahii binághah diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nChʼiltaalzhahii binághah diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dryoscopus gambensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiiʼ dóó binághah éí diłhił; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼiltaalzhahii binághah diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsídii íígházhí bitłʼaaʼ halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii íígházhí bitłʼaaʼ halchxíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apaloderma narina" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bikąʼígíí éí bitłʼaaʼ halchxííʼ (baʼáádígíí éí bitłʼaaʼ łibá); bitʼaʼ éí łibá; bidaaʼ éí łitso.\nTsídii íígházhí bitłʼaaʼ halchxíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Heb 5 | `AUY | STEP | Aifaꞌ-ámáán-káwáá-kísáúmó maíyantafesa Yúndaa-waasifinkemba moórá-morawigo íyáfasintinkaawasa wépukowasa fíꞌomba íyáfasintinkaawasa waásisafesa ísámai Maníkómpáꞌá áísai esa waásimo sáwíꞌo ontáfésa póí tufúꞌmai Maníkómbá amésa tuwímbai-tantaaꞌwaraꞌa wéamewe.\n1 Aifaꞌ-ámáán-káwáá-kísáúmó maíyantafesa Yúndaa-waasifinkemba moórá-morawigo íyáfasintinkaawasa wépukowasa fíꞌomba íyáfasintinkaawasa waásisafesa ísámai Maníkómpáꞌá áísai esa waásimo sáwíꞌo ontáfésa póí tufúꞌmai Maníkómbá amésa tuwímbai-tantaaꞌwaraꞌa wéamewe. 2 Miwí waási pósa ímba fasiꞌaénkwáráwí ésa mindásafesa ímbo kaweꞌ-úmaimo isésamo sáwíꞌo on-kwáásísáfésa kanaaꞌá kaweꞌ-úmai tirumbá uwátinkesa 3 ímba kaweꞌ-úmai fasiꞌámai mésa sáwíꞌo ontáfésa póí tufúꞌmai Maníkómbá wéamewe. Seyaafáꞌ-wáásítí sáwí-awausafesa sésa póí tufúꞌmai Maníkómbá amésa miwítí sáwí-awausafesawaraꞌa wéamewe. 4 Tuwímbai ímba imáyáa ésa sésa óraako póꞌa aifaꞌ-ámáán-káwáá-kísáú maénae-imayaa ésa miyán-kísáú wémaefo naaófáꞌó Maníkómó moóráwigon-awiꞌo Éronimba íyáfasinankowana miyán-kísáúmó maiyáintemba Maníkó íyáfasintinkaraiwai aantemba minkísáú wémaewe.\n5 Miyáumai Ísu Káráísiti ímba imáyáa éna séna óraako póꞌa aifaꞌ-ámáán-káwáánónae ímba siyáifo Maníkó íyáfasinankena aifaꞌ-ámáán-káwáá-kísáú aména séna\nkesí kísauraꞌa ánkaraumne\nséna 6 moórá-aaiwaraꞌa súwana agaimaréna séna\nemá miyán-kísáú maimaé iyínone\nÍsu Káráísitintafena siyáiye.\n7 Ísu Káráísiti marapáꞌó méronkaꞌa séséꞌá éna ifiꞌá téna inaí séna puwíndasafena Maníkómpáꞌá áísai ena puwíndamo kanaaꞌó áwaꞌnai índawintafena súwaꞌnai uwo séna Maníkón-ímáyáá arááíwakaimba póna áwaꞌnai uráiye. 8 Ísu éraiꞌa Maníkón-ááninko úwana umbai-tántááꞌó wempáꞌó túmba ímba mindásafena imáyáa éna Maníkón-ímáyáá éna 9 sásáꞌ-íꞌa éna wenááisa taawiyafúndawisa sáwí-imayaafinkemba faúsínkáísata aúíꞌa úmaisa maéꞌmaeta wéune. Ísu mintántáákóní áwáugoma póna 10 Méríkísétekimo ámáán-kawaamo uráintemba aifaꞌ-ámáán-káwáámó índasafena Maníkó Ísumba íyáfasinankaraiye.\nÍsuni aampaꞌá arááíwaeꞌmai ifáꞌá túwáafomo siyáin-aai.\n11 Simátimunda-aaifimba sáwífaꞌ-aai wéraimbanifo ímba ísámai kaweꞌá ontáféna aráátimunda-kisaugo umbaí wétaiye. 12 Ááéma Ísu Káráísitin-aai iséꞌa ayáátáá-kanaa maisukáafo nóra séra ímba simátímaꞌmae wéiyo. Maníkón-aaima aforaꞌ-ááí ímba ísámai kaweꞌá éꞌa moóráwigo anekaꞌá simásiminkwae sefó umarambó náámbo nésamo fasiꞌaén-tómbó ímbo naantenkáámbá éꞌa póꞌa Maníkón-aai ímba kanaaꞌá simátímakaawe. 13 Umarambó náámbo nésamo ímbo kaweꞌ-úmaimo aaimó ísáántemba miyáráán-úmai kaweꞌ-úmaimo méraiye sáwíꞌo úmaimo méraiye miwání áwáuma ímba ísámai kaweꞌá wéowe. 14 Tinón-ésamo fasiꞌaén-tómbó naantembá kaweꞌ-ímáyáámó owí seyaafáꞌ-ímáyáá tuwímbai wéisaawe.