Ndiéjunʼ ñajunʼ Reino ndrígóo Dios rá. | Ajngáa rí májánʼ\n1. Ndiéjunʼ ñajunʼ Reino ndrígóo Dios rá.\nNáa numuu rí Jesús ñajunʼ mbáa rey bi̱ itháan májánʼ rá. (MARCOS 1:40-42)\nReino ndrígóo Dios nindxu̱u̱ mbáa Xa̱bu̱ Ñajunʼ bi̱ xtáa mekhuíí. Ikhaa mariʼkhu̱u̱n xúgínʼ Xa̱bu̱ Ñajunʼ bi̱ kúwi̱i̱n mbayííʼ gi̱jyooʼ ga̱jma̱a̱ maʼnimbánuu rí nandoo Dios xóo má nambánuu mekhuíí xúʼko̱ má náa Ku̱ba̱ʼ. Phú májánʼ nindxu̱u̱ rí naʼthí maʼni Reino ndrígóo Dios. Nacha̱ má Reino ndrígóo Dios maxnún xa̱bu̱ xúgíʼ rí nda̱ñúnʼ. Maʼni makuwíin mbá kambáxu̱u̱n xúgínʼ xa̱bu̱ náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ. Atraxnuu Daniel 2:44; Mateo 6:9, 10, ga̱jma̱a̱ 24:14.\nNáa mbá Reino ndayóoʼ maxtáa mbáa rey. Ikha jngó Jeobá nixnúu ñajunʼ A̱ʼdióo, Jesucristo, mu manindxu̱u̱ Rey náa Reino ndrígóo Dios. Atraxnuu Rí huasjŋgajma Juan 11:15.\n2. Náa numuu rí Jesús ñajunʼ mbáa rey bi̱ itháan májánʼ rá.\nA̱ʼdióo Dios ñajunʼ mbáa rey bi̱ itháan májánʼ numuu rí ikhaa májánʼ a̱jkiu̱u̱n ma̱ngaa nindxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ jmbi (Juan 1:14). Ma̱ngaa, ikhaa gíʼdoo wéñuʼ tsiakii mu mambañuun xa̱bu̱ numuu rí ikhaa maxtáa maʼtáñajunʼ mekhuíí asndu náa Ku̱ba̱ʼ. Nda̱wa̱á rí ikhaa nigabi̱i̱ nitsima̱a̱ mekhu ga̱jma̱a̱ nigi̱ʼi̱ nigiʼtu̱u̱n náa ñawun mújúnʼ Jeobá (Hebreos 10:12, 13). Nda̱wa̱á kayuʼ, Dios nixnúu tsiakii Jesús mu magíʼdu̱u̱ maʼtáñajunʼ. Atraxnuu Daniel 7:13, 14.\n3. Tsíin gaʼtañajunʼ gajmíi̱n Jesús rá.\nJesús maʼtáñajunʼ asndu mekhuíí gajmíi̱n mbá chímbaʼin xa̱bu̱ bi̱ nagumbiʼñún santos (Daniel 7:27). Timbíin santos bi̱ kaxtaʼwíin ninindxu̱ún apóstoles bi̱ nikuwa jmbu náa Jesús. Jeobá xtáa raraʼwíin asndu xúgi̱ xa̱bekha ga̱jma̱a̱ gu̱ʼu̱ bi̱ nuni rí jmbu náa ikhaa mu maguanu manindxu̱ún santos. Xóo má Jesús, ikhiin magabiín ga̱jma̱a̱ magun mekhuíí, manindxu̱ún xóo angeles. Atraxnuu Juan 14:1-3 ga̱jma̱a̱ 1 Corintios 15:42-44.\nNguáti̱i̱n xa̱bu̱ gagun mekhuíí rá. Jesús nixná mbiʼñún “mugu su rambaʼjin” (Lucas 12:32). Bi̱ mutañajunʼ gajmiún Jesús náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ nindxu̱ún mbá 144,000. Atraxnuu Rí huasjŋgajma Juan 14:1.\n4. Ndiéjunʼ nirígá índo̱ Jesús nigíʼdu̱u̱ niʼtáñajunʼ rá.\nReino ndrígóo Dios nigíʼdu̱u̱ niʼtáñajunʼ nákha tsiguʼ 1914. * Timbá rí niʼni Jesús xóo rey, nixkriguíi Satanás gajmíi̱n xa̱bu̱ wéñiʼ náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ. Satanás nikiʼnáa wéñuʼ ga̱jma̱a̱ nigíʼdu̱u̱ niʼni rí marigá xkujndu náa xúgíʼ tsu̱du̱u̱ numbaaʼ (Rí huasjŋgajma Juan 12:7-10, 12). Asndu nákha ikhú, xkujndu dí rígá náa numbaaʼ ndijoo wéñuʼ. Mbaʼa guerra, ewiʼ, nandii, ga̱jma̱a̱ rí naʼxma, xúgíʼ rígi̱ nindxu̱u̱ mbá tsinaʼ rí nasngájma rí nacha̱ má Reino maʼni gámbáa xúgíʼ dí rígá náa numbaaʼ. Atraxnuu Lucas 21:7, 10, 11, 31.\n5. Ndiéjunʼ xtáa raʼni xúgi̱ Reino ndrígóo Dios ga̱jma̱a̱ ndiéjunʼ gáʼni nda̱wa̱á rá.\nRí najuiʼtaraʼa náa xúgíʼ numbaaʼ, Reino ndrígóo Dios nagímbíin mbaʼin wéñuʼ xa̱bu̱ náa xúgíʼ xuajin. Ra̱ʼkhá tháán mbaʼin wéñuʼ xa̱bu̱ kuwa runimbuún rí naʼthí Jesús. Reino ndrígóo Dios mañewu̱u̱n xa̱bi̱i̱ índo̱ gáʼni gámbáa xúgíʼ dí ra̱májánʼ dí rígá náa numbaaʼ. Ikhú, xúgínʼ bi̱ nandún mambañuun Reino ndrígóo Dios gíʼmaa majmañún munimbu̱ún kuyáá Jesús. Atraxnuu Rí huasjŋgajma Juan 7:9, 14, 16, 17.\nÍndo̱ gáʼni 1,000 tsiguʼ, Reino ndrígóo Dios maʼnimbánuu rí nikudaminaʼ maʼni asndu nákha ginii náa xa̱bu̱ numbaaʼ. Xúgíʼ Ku̱ba̱ʼ maʼni̱i̱ mitsaan. Nda̱wa̱á kayuʼ Jesús maxnáxi̱i̱ Reino náa Anu̱u̱ (1 Corintios 15:24-26). Lá natatsiniiʼ mbáa bi̱ nanigua̱ʼ maratha̱a̱n ga̱jma̱a̱ numuu Reino ndrígóo Dios ráʼ. Atraxnuu Salmo 37:10, 11, 29.\n^ párr. 6 Á mu nandaʼ ma̱ta̱ya̱a̱ itháan rí xú káʼnii Biblia niʼtáriyaʼ tsiguʼ 1914, atayáá ináa 215-218 náa libro Ndiéjunʼ phú eʼsngáa náa Biblia rá.\nNunixu xó má xkri̱da rí niniñuʼ Jesús índo̱ nixtáa náa tsu̱du̱u̱ Ku̱ba̱ʼ. Náa guaʼyaa nindxu̱u̱ tikhuu rí enixu mu mutaráʼaxu rá.


Chʼíńlį́ - Wikiibíídiiya\nAlą́ąjįʼ dah Sidáhígíí: Myron McLaughlin\nAłkééʼ dah Sidáhígíí: David Yazzie Jr.\nNaaltsoos Ííłʼíní: Cynthia Hunter\nChʼíńlį́ éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Chʼíńlį́ Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Tááʼ naaznilí bighan áadi siʼą́.\nChʼíńlį́ éí 16 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 4,518 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nChʼíńlį́ éí 36°9′17″ NHK dóó 109°34′45″ EʼE-gi bił hazʼą́. Chʼíńlį́ éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,506 adéesʼeez.GNIS\nChʼíńlį́gi éí óltaʼ ashdlaʼgo naaznil; díí éí Mesa View Elementary School dóó Canyon De Chelly Elementary School dóó Chinle Elementary School dóó Chinle Junior High School dóó Chinle High School daolyé.\nR. C. Gorman yę́ę éí Chʼíńlį́dę́ę́ʼ naaghá.\nChʼíńlį́įdi tááʼ naaznilí biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)\nChʼíńlį́ Bił Hahoodzodi kin naaznilígíí\nBeʼekʼid Baa Ahoodzání · Chʼíńlį́ · Dáʼákʼeh Halání · Hoshdódii Tó · Kitsʼiilí · Lókʼaʼchʼégai · Názlíní · Táchiiʼ · Tséchʼízhí · Tsé Łání · Tsé Nikání · Tsé Dildǫ́ʼí · Tsééhílį́ · Tsinyiʼ Beʼekʼid\nAdeií Díwózhii Biiʼ Tó · Ahidiidlíinii/Tsédáhí Kitsʼiilí · Bis Dootłʼizh Ńdeeshgiizh · Chéchʼilyaa · Diné Bitoʼ · Gad Ííʼáhí (Dziłíjiin) · Tsééhílį́įdi Kin Díílidí · Łid Néigahí · Mąʼiitó · Naadą́ą́ʼ Díílid · Tó Chʼélʼá Nástłʼah · Tódzísʼá · Tókʼi Hazbįʼí · Tsótsoh · Tʼiisbáí Biiʼ Tó/Tséłgaii Deezʼáhí · Tʼiisyáázh Łání · Tsé Sitłʼéʼé · Tséyiʼ Bidááʼ · Tsézhiní


Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsʼaaʼ yitłʼóhí - Wikiibíídiiya\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsʼaaʼ yitłʼóhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Asthenes virgata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigai; bitsiiʼ éí dinilgaigo noodǫ́ǫz łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsʼaaʼ yitłʼóhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tit 2 | `KZE | STEP | Táításiyo áséi-kwasaigona ááimba árair-aimbo simámakaunda simátímaꞋmae iyuwó.\náséi-kwasai arupí umái simátímaꞋmae iyuwó siráin-kwasai.\n1 Táításiyo áséi-kwasaigona ááimba árair-aimbo simámakaunda simátímaꞋmae iyuwó. 2 anónuꞋmaiyomba simátime se íma uwoꞋaóꞋ-nómbá námae naaéꞋa uwoꞋaóꞋá kwéeꞋa arupí umái méꞋa kentúraꞋa kárákwimai kawer-éꞋa ÁánútumpaꞋa agevamái asiramái méꞋa imáyáa timéꞋa asiramái maíyana íma tívón-káíno simátimiyo. 3 áráankantomba simátime se ÁánútuntaveꞋa imáyáa kwéeꞋa méꞋa íma kwantánaanta-aimba kwéseꞋa íma uwoꞋaóꞋ-nómbá námae naaéꞋa uwoꞋaóꞋá kwéeꞋa ívér-inintaveꞋa kawer-ámbá agaráátínkáaro simátimiyo. 4 mirámó íyasamo ésa ívér-inimba minkáwér-ámpáꞋá kwégwesa tuwaiꞋmááre iyámpóíye tirumbá timésa 5 túraꞋa kárákwimai kawer-ésa kaweré suꞋmai kwéesa tuwaiꞋmáákare iyámpóírare naankaré kaweꞋá umái kárákwiyesa tuwaiꞋmáá táái isánááowe. mirámó íyasamo ésa tuwánésa sésa Áánútun-aai kawer-áímbán-iye sénááowe.\n6 ívé-kwaasiyomba asiramái simátime se kentúraꞋa kárákwimai kaweꞋá oro siyó. 7 amápa-tantaaꞋa kaweꞋá inasá awánésa emó óndantemba miwí mirá íya simátímaꞋmaemo íyínda íma óikakene suꞋmai simátime arunkakénkwáráꞋá simátimiyo. 8 kawer-áíné suꞋmai simátímínasa kampar-áímbán-iye sésamo kampar-áímbó avakáá íyanamo éna íma kwáyainasa tigaeyávésa ésa íma simái sáwíꞋa umásinkanaaowe.\n9 kárákwiraan-kwaasi évakarawai meéyámbakaawasa miwítí mayáí úwoi kwémaesa óntamba íma kwémayaawaiyavai maanáímbá simátimiyo. kárákwiraan-kwaasi táái iséꞋa aamoí umásinkaigwae séꞋa kaweꞋ-máyáí kwémaeꞋa miwíyávéꞋa íma anondá seró. 10 miwítí náaindaampinkemba íma umóyámbá éꞋa kaweré suꞋmaimo íyamba tuwánanaaowe se mirán-áímbá simátimiyo. mirámó íyanamo éna Áánútun-aai kentáásí sáwí-imayaavinkemba kwéiyasinkain-aaigo anómba íníye.\n11 Áánútu úwoi súwaꞋnaa ena Ísu Káráísitimba aiꞋmarówana óꞋon-oꞋon-kwaasi miwítí sáwí-imayaavinkemba iyátinkanintavena marapáꞋá kunkáimba póna 12 Áánútu úwoi súwaꞋnaa ena kawer-ámpáꞋá kónaunda-anta agaráásínkaraiye. minánkómá maarán-ámbán-iye. Áánútuntavesa íma imáyáa kwéowai sáwíꞋo kwéomba sínaaemba umátimeta marapá-tántáátávéta sirááíyaveta úndaya sínaaemba umámeta marapátáámó máyaundaraꞋa kesúrata kárákwiyeta arupí umái méta Áánútuntaveta imáyáa éta méta 13 amuꞋmaréta Áánútu asirayánkwáráwáíyé Ísu Káráísiti kentáásí sáwí-imayaavinkemba kwéiyasinkaiwaiye ságayankogwaraꞋa paároyaaoiyantaveta timuꞋmaréta méta paároyaaoiyan-kanaa sirunkóyá kawetá íníye. 14 Ísu kentáásí sáwí-imayaaomo tátokaimpinkemba iyásinkenaya kawe-kwáásí-íꞋa umásinkenaya kwená kwaási-iꞋa kwéumasinkaiwaiya méta kaweꞋ-máyáí mayánáe séta máyaundayavenaya mindáyavenawe séna Ísu Káráísiti pukáiye.\n15 Táításiyo mináímbá simátime Áánútuna asirayándéí miwítí imáyáa kaweꞋá umátínkénana aaí íma kwéisaiyawai mináínkó tirumbá kwantáínasa aaí ísáaro. sénda-aimba íma ísáavainivo asiramái simátimiyo.


Hodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptomantis" deiłníigo deiyózhí. Hodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí éí 13 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsaa.\nHodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád deiłchozh; chʼosh yázhí éí deildeeł ałdóʼ.


Yádíłtihii bítááʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nYádíłtihii bítááʼ halzhinígíí\nYádíłtihii bítááʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia sarda" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bítááʼ éí halzhin; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nYádíłtihii bítááʼ halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Jaaʼabaní bijáád nineezígíí - Wikiibíídiiya\nJaaʼabaní bijáád nineezígíí éí naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Eʼeʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myotis volans" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 10–12di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bijaaʼ éí naʼastsʼǫǫsí bijaaʼ nahalin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nJaaʼabaní bijáád nineezígíí éí tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó kʼaalógii dóó iichʼąhii haalzheehgo naatʼá.


Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání - Wikiibíídiiya\nBilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání\nBilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ bitseeʼ ditání éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Androctonus australis" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼ éí Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 3–4di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí łibá dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bijáád dóó bitseeʼ éí dadiniltso. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Tsékʼi táshchozhii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsékʼi táshchozhii dibéłchíʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Táshchozhii dóó Dijádídlǫ́ʼí dóó bikʼéí Táshchozhii Tsékʼi táshchozhii\nTsékʼi táshchozhii dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptyonoprogne rupestris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí łizhin.\nTsékʼi táshchozhii dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:17


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́h yee adilohii - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́h yee adilohii\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́h yee adilohii éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi Hadahóólįįdígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elephas maximus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 7–9di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h éí ayóo nineez; bikąʼígíí éí bideeʼ naaki.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́h yee adilohii éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.


Daakʼíjíjinii łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDaakʼíjíjinii łizhin dóó łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cracticus nigrogularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; binághah éí halzhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí łizhin; bidaaʼ éí dinilbá dóó kʼíjíjin.\nDaakʼíjíjinii łizhin dóó łigaaígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó naʼatsʼǫǫsí dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chéłchaatʼą́hí nineezígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí chéłchaatʼą́hí nineezígíí yaa halneʼ dooleeł. Chéłchaatʼą́hí yázhí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nChéłchaatʼą́hí nineezígíí éí chéłchaaʼ dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cucujidae" deiłníigo deiyózhí. Chéłchaatʼą́hí nineezígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 60 ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí 6–25 mm ádaníłtso; bitsʼíís dóó bideeʼ éí danineez, áádóó éí łichííʼ dóó łitso dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh. Tsintah dóó tsin bitáshtʼóózh yiyaagi éí dahiná.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è Ephesus 6\nNaxıtà eyıts'ǫ naxımǫ gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ aahda\n1 Chekoa yàahłı̨ı̨ sìı gots'ǫ̀ K'àowo wets'ǫ aaht'e t'à xàè naxèot'ı̨ k'èaht'e, eyı sìı ehkw'ı ne t'à. 2-3 Nǫ̀htsı̨ Nı̨htł'è k'e dıı hanì dek'eèhtł'è: “Naxıtà eyıts'ǫ naxımǫ gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ aahda, hanì-ı̨dè t'asìı hazǫǫ̀ t'à naxıxè sìghà agode ha, eyıts'ǫ dıı nèk'e whaà nàahdè ha,” dek'eèhtł'è. Nàowodeè hazǫǫ̀ gha sìı eyı nàowo t'akwełǫ̀ǫ̀ wexè yatı nezı̨ı̨ wheɂǫ hǫt'e.\n4 Gotà yàahłı̨ı̨ sìı naxıza tsį̀gıahɂa t'à gìch'eè agıahłe-le, hanìkò nezı̨į̀ gıaseh, gots'ǫ̀ K'àowo wenàowoò k'ę̀ę̀ hoghàgıahtǫ.\nK'aodèe gı̨ı̨lı̨ı̨ eyıts'ǫ gıcheekeè\n5 Dǫ gıcheekeè yàahłı̨ı̨ sìı dıı nèk'e naxıgha k'àowo gǫ̀hłı̨ı̨ sìı gık'èaht'e, dahjı̨ xè gıts'ǫ̀ hotıì nezı̨į̀ naahɂa. Zezì-Krı wek'èaht'e lanì, naxıdzeè nezı̨ı̨ xè gıts'ǫ̀ ehkw'ı eghàlaahda. 6 Gınadąą̀ zǫ gık'èaht'e-le, ekìı naxıghǫ nezı̨į̀ agı̨ı̨wǫ zǫ gha aaht'ı̨-le, hanìkò Zezì-Krı wecheekeè lanì gıgha nezı̨į̀ eghàlaahda, hanì-ı̨dè naxıdzeè t'à Nǫ̀htsı̨ wınì k'ę̀ę̀ eghàlaahda hǫt'e. 7 Dǫ zǫ gha eghàlaahda dahwhǫ-le. Gots'ǫ̀ K'àowo wegha eghàlaahda lanì naxıdzeè t'à naxıts'ǫ̀ k'àowo gıgha eghàlaahda. 8 Dǫ edets'ǫ̀ k'agedè-le, edets'ǫ̀ k'agedèe, ehk'ę̀ę̀ gots'ǫ̀ K'àowo sìı dǫ hazǫǫ̀ ełèht'eè dànì eghàlagı̨ı̨dà k'èxa goghàhòɂà ha wek'èahsǫ hǫt'e.\n9 Naxı̨ dǫ ts'ǫ̀ k'àowo yàahłı̨ı̨ sìı eyı xèht'eè dǫ naxıtł'a geèhkw'ee sìı gıts'ǫ̀ nezı̨į̀ k'ehoahɂa. Gıts'ǫ̀ yıdaaht'e-le, yak'e gıts'ǫ̀ k'àowo gǫ̀hłı̨ı̨ sìı naxı̨ sı naxıts'ǫ̀ k'àowo elı̨ wek'èahsǫ t'à, eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ sìı dǫ ı̨łè xàɂaa zǫ gòį̀hchì nıìle.\nGots'ǫ̀ K'àowo t'asìı nàtsoo wets'ǫ̀-èlı̨ı̨ sìı t'à wexè nàahtsoò aahde\n10 Nǫǫde t'à dıı hanaxèehsı̨: Gots'ǫ̀ K'àowo t'asìı nàtsoo wets'ǫ̀-èlı̨ı̨ sìı t'à nàahtsoò aahde. 11 Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ eghǫǫ-dǫǫ̀ lanì, Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ ełets'egǫǫ-goht'ǫǫ̀ hazǫǫ̀ edek'e nìahwha, hanì-ı̨dè wehłı̨ı̨ naxık'alawo ha nıwǫ kò weghǫahnè ha dìì-le. 12 Dǫ xè ełets'egǫ ats'et'ı̨ nıìle, hanìkò yat'a k'aodèe gı̨ı̨lı̨ı̨ eyıts'ǫ dıı nèk'e togoòtł'òo gha k'aodèe gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gıxè ełets'egǫ hǫt'e, eyıts'ǫ yat'a ı̨nìłı̨ı̨ nàgetsoo sìı gıxè ełets'egǫǫ̀ ats'et'ı̨ hǫt'e. 13 Eyıt'à Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ eghǫǫ-dǫǫ̀ yàahłı̨ k'ę̀ę̀ ełets'egǫǫ-goht'ǫǫ̀ hazǫǫ̀ yìahdè xè sı̨į̀daahkw'e, hanì-ı̨dè t'asìıłı̨ı̨ naxık'alagedè nı̨dè, nàahtso xè gıts'ǫǫ̀hk'e naahzha ha dìì-le. Eyı hazǫǫ̀ haahłà tł'axǫǫ̀ nı̨dè, gıghǫahnè ha hǫt'e. 14 Eyıt'à nàahtso gıts'ǫ̀ naahɂa, nàowo ehkw'ıı t'à wheahtł'ı̨, eyıts'ǫ satsǫ̀ naxıdzıìwı k'e whetǫ lanì wet'à ehkw'ı ts'eedaa t'à aaht'ı̨. 15 Ke yìı wheahɂè xè ts'atà sı̨į̀daahkw'e, hanì-ı̨dè wegodıì nezı̨ı̨ wet'à ts'èwhı̨į̀ ts'eedaa sìı t'à dǫ ts'ǫ̀ goahde ha dìì-le. 16 Eyı hazǫǫ̀ wexè Nǫ̀htsı̨ ghǫ naxınì nàtso welè, eyı sìı eghǫǫ-dǫǫ̀ t'asade ch'à edenadąą̀ satsǫ̀ k'etı̨ lanì hǫt'e. Naxıgha ehkw'ı-ahodı t'à k'į̀ dèk'ǫ̀ǫ hazǫǫ̀ wehłı̨ı̨ naxıts'ǫ̀ ayehɂı̨ı̨ sìı naekwıì aahłe ha. 17 Eghǫǫ-dǫǫ̀ wets'ǫ satsǫ̀-ts'ah wheahɂǫ lanì, Nǫ̀htsı̨ edaxànaxeehtèe sìı naxıgha ehkw'ı-ahodı welì, eyıts'ǫ Yedàyeh Nezı̨ı̨ wets'ǫ behcho, Nǫ̀htsı̨ weyatıì hǫt'e sìı, wet'à aaht'ı̨. 18 Eyıts'ǫ Yedàyeh Nezı̨ı̨ naxıts'àdı t'à t'asìı hazǫǫ̀ xàɂaa gha yaahtı eyıts'ǫ naxıts'àdı ha weahkè. Eyıt'à hotıì kexoahdı eyıts'ǫ t'aats'ǫǫ̀ Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ dǫ hazǫǫ̀ gha yaahtı.\n19 Sı̨ sı segha yaahtı, dǫ ts'ǫ̀ gohde nı̨dè dàehsı̨ ha sìı gha yatı seghǫ̀t'à ha t'à. Hanì-ı̨dè sınì dehjı̨-le xè godı nezı̨ı̨ weghǫ t'asìı deɂı̨į̀ whelaa sìı dǫ ts'ǫ̀ haehsı̨ ha. 20 Eyı godı nezı̨ı̨ k'èxa sedaàtǫ xè satsǫ̀tł'ıì sek'e whela. Dejı̨-le xè dànì gots'ǫ̀ K'àowo godı nezı̨ı̨ weghǫ gohde ha sı̨ı̨hwhǫ k'ę̀ę̀ gohde ha segha yaahtı.\nPaul nǫǫde gots'ǫ̀ xàyaı̨htı\n21 Tychıcus, sèot'ı̨ weghǫneehtǫǫ sìı t'aats'ǫǫ̀ gots'ǫ̀ K'àowo gha eghàlaeda hǫt'e. Sexè dàgǫ̀ht'ee sìı hazǫǫ̀ yeghǫ naxıxè godo ha, hanì-ı̨dè dànì sexè hòɂǫǫ eyıts'ǫ ayìı ghàlaehdaa sìı wek'èahsǫ ha. 22 Eyıt'à goxè dànì hòɂǫǫ sìı wek'èahsǫ ha, eyıts'ǫ naxıdzeè nàtsoò ayele ha naxıts'ǫ̀ wııhɂà hǫt'e.\n23 Gòet'ı̨ gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Nǫ̀htsı̨ goxè sìghà hòɂǫǫ̀ ayııle, Nǫ̀htsı̨-Gotà eyıts'ǫ Zezì-Krı naxıghǫnegeètǫ xè naxıgha ehkw'ı-ahodıì agııle welè. 24 Dǫ hazǫǫ̀ t'aats'ǫǫ̀ gots'ǫ̀ K'àowo Zezì-Krı ghǫnegeètǫǫ sìı Nǫ̀htsı̨ gots'ǫ̀ sǫnıwǫ welè.\n© 2009 CAN


Chį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh - Wikiibíídiiya\nChį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ\nE'e'aahjí Łizhinii Bikéyah Bi-Fwą (XOF)\nBilagáana Bizaadjí éí “Ivory Coast” wolyé.\nChį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi siʼą́. Bilagáana bizaadjígo éí Ivory Coast wolyé, áádóó éí "republic" wolyéego yeedaʼhótʼąąʼ. Chį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh éí 6°51′0″N 5°18′0″W-gi bił hazʼą́.\nDíí kéyah éí 124,502 tsinsitą́ dikʼą́ągo (322,460 km2) hahoodzo, áádóó biwááshindoon éí Yamosóókro hoolyéedi kin dashijaaʼíidi bił hazʼą́. Chį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąhdi 23,919,000 diné anéélʼąąʼ kéédahatʼį́ (díí éí 2014 yę́ędą́ą́ʼ estimate ályaa).\nChį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh bibéeso éí "fwą (franc)" wolyé. Chį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąhdi kéédahatínígíí éí akwíí shį́į́ áłʼąą átʼé; bee hazʼą́ąnii ádeiłʼíní éí Dáághahii Bizaad yee yádaałtiʼ.\nChį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh éí Nahasdzáán Bikáaʼgi Kéyah Naaznilgo Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé (1960dóó wóshdę́ę́ʼ), nááná éí Naakaii Łizhiní Bikéyah Ałhidadiidzooígíí bee atah átʼé ałdóʼ (1963dóó wóshdę́ę́ʼ).\nEnglishEspañolAcèhАдыгабзэAfrikaansAkanAlemannischአማርኛÆngliscالعربيةAragonésArmãneashtiArpetanAsturianuAzərbaycancaتۆرکجهBamanankanবাংলাBahasa BanjarBân-lâm-gúБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)भोजपुरीБългарскиབོད་ཡིགBosanskiBrezhonegБуряадCatalàЧӑвашлаCebuanoČeštinaChiShonaCymraegDanskDeitschDeutschދިވެހިބަސްDolnoserbskiEestiΕλληνικάEsperantoEstremeñuEuskaraEʋegbeفارسیFiji HindiFøroysktFrançaisFryskFulfuldeGaeilgeGaelgGagauzGàidhligGalegoGĩkũyũ客家語/Hak-kâ-ngîХальмг한국어Հայերենहिन्दीHornjoserbsceHrvatskiIdoIgboIlokanoবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBahasa IndonesiaInterlinguaInterlingueИронIsiZuluÍslenskaItalianoעבריתBasa Jawaಕನ್ನಡKapampanganქართულიҚазақшаKernowekKinyarwandaKiswahiliKongoKreyòl ayisyenKurdîКыргызчаКырык марыLadinoلۊری شومالیLatinaLatviešuLëtzebuergeschLietuviųLigureLimburgsLingálaLivvinkarjalaLugandaLumbaartMagyarМакедонскиMalagasyമലയാളംMaltiमराठीმარგალურიمصرىمازِرونیBahasa MelayuMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄Монголမြန်မာဘာသာNāhuatlDorerin NaoeroNederlandsNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषा日本語НохчийнNordfriiskNorsk bokmålNorsk nynorskNouormandNovialOccitanଓଡ଼ିଆOromooOʻzbekcha/ўзбекчаਪੰਜਾਬੀपालिپنجابیPapiamentuپښتوPatoisPiemontèisPlattdüütschPolskiPortuguêsQaraqalpaqshaQırımtatarcaRomânăRumantschRuna SimiРусскийСаха тылаSámegiellaसंस्कृतम्SängöSarduScotsSeelterskSesothoSesotho sa LeboaShqipSicilianuසිංහලSimple EnglishSiSwatiSlovenčinaSlovenščinaŚlůnskiSoomaaligaکوردیی ناوەندیСрпски / srpskiSrpskohrvatski / српскохрватскиBasa SundaSuomiSvenskaTagalogதமிழ்TaqbaylitТатарча/tatarçaతెలుగుไทยТоҷикӣTürkçeTürkmençeУкраїнськаاردوئۇيغۇرچە / UyghurcheVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtVolapükVõro文言West-VlamsWinarayWolof吴语XitsongaייִדישYorùbá粵語ZazakiŽemaitėška中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 25 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhítsoh diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhítsoh\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhítsoh diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bellatorias major" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 20–25di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼiilkǫǫhítsoh diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł łeh; chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí dootłʼizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Akałii Bikéyahdi dóó Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus serrifer" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalnoodí dichʼízhí éí 7–11di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dootłʼizh dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh; bikʼos éí halzhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼał dichʼízhí dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał dichʼízhí dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anaxyrus debilis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo yistłʼin dóó dichʼíízh; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nChʼał dichʼízhí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Daałbáhí bitéél halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDaałbáhí bitéél halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lonchura leucogastroides" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí halzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nDaałbáhí bitéél halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Beʼekʼid Halgaii - Wikiibíídiiya\nBeʼekʼid Halgaii *\nAlą́ąjįʼ dah Sidáhígíí: Tony Padilla Jr.\nAłkééʼ dah Sidáhígíí: Edison Tso\nNaaltsoos Ííłʼíní: Betty S. Dennison\nBeʼekʼid Halgaii éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tʼiistsʼóóz Ńdeeshgizh Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Tááʼ naaznilí bighan áadi siʼą́.\nBeʼekʼid Halgaiidi 64 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nBeʼekʼid Halgaii éí 36°5′31.2″ NHK dóó 108°9′25.2″ EʼE-gi bił hazʼą́. Beʼekʼid Halgaii éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,909 adéesʼeez.GNIS\nBeʼekʼid Halgaiigi éí óltaʼ naakigo sinil; díí éí Lake Valley Head Start dóó Lake Valley Navajo School wolyé.\nBeʼekʼid Halgaiidi tááʼ naaznilí biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Dziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo - Wikiibíídiiya\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo *\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo éí Ahééháshį́į́h Hahoodzo biyiʼjí siʼą́, áádóó éí 3,132 tsinsitą́ dikʼą́ągo[?] áníłtso.\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí Haltsotsoh hoolyéedi kin dah shijaaʼíigi bił hazʼą́; áádóó Dziłtsį́įdi Bedaʼakʼid hoolyéedi kin haalʼáhí éí atisgo áníłtso, díí hahoodzooígíí biyiʼdi.\n14,202 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii Dziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi kéédahatʼį́ (2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)\nDziłtsį́įdi Bedaʼakʼid Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi kin naaznilígíí\nkin haalʼá/kinłání Dziłtsį́įdi Bedaʼakʼid\nbílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo Beʼekʼid Bitaʼí · Beʼekʼid Dabibąąh · Beʼeldííl Yázhí · Bitátʼah Shą́ą́ʼ · Haltsotsoh · Jádí Bitooh · Tó Sido Háálį́ · Tódíkʼǫ́ǫ́zh Dah Siyíní · Tsékááʼ Naʼasdzooí · Tsʼah Bił Haltso · Tʼiis Ńtʼiʼí · Tʼiistó Háálį́\nkin dah naazhjaaʼígíí Dziłghą́ą́ʼ Yeetʼį́į́ʼí · Kʼaiʼ Háálį́ · Náátsʼózí Dabikin · Tó Sido Hasáanii


Néʼézhiin - Wikiibíídiiya\nNéʼézhiin éí tsin deiłkaałii dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphyrapicus" deiłníigo deiyózhí. Néʼézhiin éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́, áádóó éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsįįłkaałii éí 7–8di asdzoh[?] ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí halchíiʼ łeh; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.\nNéʼézhiin éí chʼosh deildeeł dóó tsin bijeeh deidlą́.


Lakota Example Text\nHere are the first couple of paragraphs of the text entitled Turtle Moccasin Boy, which was written down by Ella Deloria. I have attempted to re-transcribe the story into eight of the major orthographies of the Lakota language. Note that for the Buechel and Riggs systems I have not used ‹on›/‹oƞ›, instead writing it ‹un›/‹uƞ›.\nAnpetu ataya winuḣćala kin el yanke śni ćanke hokśila kin hitunkala wan wote ć̣un el ayuhel kuwa keye. Hitunkala kin yaḣtakin kta kokipa keye. Wana unnihan ataya tebye seće ć̣un hehanl hokśila ḳun tankal inapin na: “Unći, he ku wo. Hitunkala wan leći wasna kin tebnićiyin kte lo,” eya—pan keye. Yunkan: “Hinyanka, takoźa, tokśa waku kte. Kohan anapta kuwa, tokśa nazunspe kin le un wakaḣuḣuġin kte,” eya keye.\nBoas & Swanton 1910/Deloria 1932\nHécʻeś hokśíla wą kʻų́śitku kicʻílaḣci tʻí śkʻéʼ. Yųkʻą́ ąpétu wą él kʻų́śitku kį cʻąkʼį́ iyáya cʻąké hokśíla kį iśnála tʻiyáta yąké cį icʻų́hą hitʻų́kala wą táku yakʼóġa-hą cʻa naḣʼų́ kéyeʼ. Kʼéyaś hé winúḣcala kį wóyute mahél yuhá kį hokśíla kį hehą́hųniyą slolyé śni kéyeʼ. Ho, tkʻá waná lé naḣʼų́ kį ų́ wóle yųkʻą́ wasná wą líla waśté kʻų́śitku kį gnáka cʻa hé é cʻa hitʻų́kala kį yúta-hą kéyeʼ.\nĄpétu átaya winúḣcala kį él yąké śni cʻąké hokśíla kį hitʻų́kala wą wóte cʼų él ayúhel kʻuwá kéyeʼ. Hitʻų́kala kį yaḣtákį kta kʻokípʻa kéyeʼ. Waná ų́nihą́ átaya tʻebyé séce cʼų hehą́l hokśíla kʼų tʻąkál inápʻį na: “Ųcí, hé kú wo. Hitʻų́kala wą lécʻi wasná kį tʻebnícʻiyį kte ló,” eyá—pą́ kéyeʼ. Yųkʻą́: “Hį́yąká, tʻakóźa, tókśa wakú kte. Kʻohą́ anápta kʻuwá, tókśa nazų́spe kį lé ų wakáḣuḣuġį kte,” eyá kéye’.\nHécʻeś hokśíla waⁿ kʻúⁿśitku kicʻílaḣci tʻí śkʻéʼ. Yuⁿkʻáⁿ aⁿpétu waⁿ él kʻúⁿśitku kiⁿ cʻaⁿkʼíⁿ iyáya cʻaⁿké hokśíla kiⁿ iśnála tʻiyáta yaⁿké ciⁿ icʻúⁿhaⁿ hitʻúⁿkala waⁿ táku yakʼóġa-haⁿ cʻa naḣʼúⁿ kéyeʼ. Kʼéyaś hé winúḣcala kiⁿ wóyute mahél yuhá kiⁿ hokśíla kiⁿ heháⁿhuⁿniyaⁿ slolyé śni kéyeʼ. Ho, tkʻá waná lé naḣʼúⁿ kiⁿ úⁿ wóle yuⁿkʻáⁿ wasná waⁿ líla waśté kʻúⁿśitku kiⁿ gnáka cʻa hé é cʻa hitʻúⁿkala kiⁿ yúta-haⁿ kéyeʼ.\nAⁿpétu átaya winúḣcala kiⁿ él yaⁿké śni cʻaⁿké hokśíla kiⁿ hitʻúⁿkala waⁿ wóte cʼuⁿ él ayúhel kʻuwá kéyeʼ. Hitʻúⁿkala kiⁿ yaḣtákiⁿ kta kʻokípʻa kéyeʼ. Waná úⁿniháⁿ átaya tʻebyé séce cʼuⁿ heháⁿl hokśíla kʼuⁿ tʻaⁿkál inápʻiⁿ na: “Uⁿcí, hé kú wo. Hitʻúⁿkala waⁿ lécʻi wasná kiⁿ tʻebnícʻiyiⁿ kte ló,” eyá—páⁿ kéyeʼ. Yuⁿkʻáⁿ: “Híⁿyaⁿká, tʻakója, tókśa wakú kte. Kʻoháⁿ anápta kʻuwá, tókśa nazúⁿspe kiⁿ lé uⁿ wakáḣuḣuġiⁿ kte,” eyá kéye’.\nRiggs (Traditional Usage)\nHeceś hokśila wan kunśitku kicilarci ti śke. Yunkan anpetu wan el kunśitku kin cank’in iyaya canke hokśila kin iśnala tiyata yanke cin icunhan hitunkala wan taku yak’oġa-han ca narun keye. k’eyaś he winurcala kin woyute mahel yuha kin hokśila kin hehanhunniyan slolye śni keye. Ho, tka wana le narun kin un wole yunkan wasna wan lila waśte kunśitku kin gnaka ca he e ca hitunkala kin yuta-han keye.\nAnpetu ataya winurcala kin el yanke śni canke hokśila kin hitunkala wan wote c’un el ayuhel kuwa keye. Hitunkala kin yartakin kta kokipa keye. Wana unnihan ataya tebye sece c’un hehanl hokśila k’un tankal inapin na: “Unci, he ku wo. Hitunkala wan leci wasna kin tebniciyin kte lo,” eya—pan keye. Yunkan: “Hinyanka, takoźa, tokśa waku kte. Kohan anapta kuwa, tokśa nazunspe kin le un wakaruruġin kte,” eya keye.\nRood & Taylor (Colorado U.) 1970\nHéčheš hokšíla wą khų́šitku kičhílaȟči thí škhéʔ. Yųkhą́ ąpétu wą él khų́šitku kį čhąkˀį́ iyáya čhąké hokšíla kį išnála thiyáta yąké čį ičhų́hą hithų́kala wą táku yakˀóǧa-hą čha naȟˀų́ kéyeʔ. Kˀéyaš hé winúȟčala kį wóyute mahél yuhá kį hokšíla kį hehą́hųniyą slolyé šni kéyeʔ. Ho, tkhá waná lé naȟˀų́ kį ų́ wóle yųkhą́ wasná wą líla wašté khų́šitku kį gnáka čha hé é čha hithų́kala kį yúta-hą kéyeʔ.\nĄpétu átaya winúȟčala kį él yąké šni čhąké hokšíla kį hithų́kala wą wóte čˀų él ayúhel khuwá kéyeʔ. Hithų́kala kį yaȟtákį kta khokípha kéyeʔ. Waná ų́nihą́ átaya thebyé séče čˀų hehą́l hokšíla kˀų thąkál ináphį na: “Ųčí, hé kú wo. Hithų́kala wą léčhi wasná kį thebníčhiyį kte ló,” eyá—pą́ kéyeʔ. Yųkhą́ƞ: “Hį́yąká, thakóža, tókša wakú kte. Khohą́ anápta khuwá, tókša nazų́spe kįƞ lé ųƞ wakáȟuȟuǧį kte,” eyá kéyeʔ.\nHeċeṡ hokṡila waƞ k̇uƞṡitk̄u k̄iċilaḣc̄i ti ṡke’. Yuƞk̇aƞ aƞp̄et̄u waƞ el k̇uƞṡitk̄u k̄iƞ ċaƞk’iƞ iyaya ċaƞk̄e hokṡila k̄iƞ iṡnala tiyat̄a yaƞk̄e c̄iƞ iċuƞhaƞ hiṫuƞk̄ala waƞ t̄ak̄u yak’oġa-haƞ ċa naḣ’uƞ k̄eye’. K’eyaṡ he winuḣc̄ala k̄iƞ woyut̄e mahel yuha k̄iƞ hokṡila k̄iƞ hehaƞhuƞniyaƞ slolye ṡni k̄eye’. Ho, tk̇a wana le naḣ’uƞ k̄iƞ uƞ wole yuƞk̇aƞ wasna waƞ lila waṡt̄e k̇uƞṡitk̄u k̄iƞ gnak̄a ċa he e ċa hiṫuƞk̄ala k̄iƞ yut̄a-haƞ k̄eye’.\nAƞp̄et̄u at̄aya winuḣc̄ala k̄iƞ el yaƞk̄e ṡni ċaƞk̄e hokṡila k̄iƞ hiṫuƞk̄ala waƞ wot̄e c’uƞ el ayuhel kuwa k̄eye’. Hiṫuƞk̄ala k̄iƞ yaḣt̄ak̄iƞ kt̄a k̇ok̄iṗa k̄eye’. Wana uƞnihaƞ at̄aya tebye sec̄e c’uƞ hehaƞl hokṡila k’uƞ ṫaƞk̄al inaṗiƞ na: “Uƞc̄i, he k̄u wo. Hiṫuƞk̄ala waƞ leċi wasna k̄iƞ tebniċiyiƞ kt̄e lo,” eya—p̄aƞ k̄eye’. Yuƞk̇aƞ: “Hiƞyaƞk̄a, ṫak̄oja, t̄okṡa wak̄u kt̄e. K̇ohaƞ anapt̄a kuwa, t̄okṡa nazuƞsp̄e k̄iƞ le uƞ wak̄aḣuḣuġiƞ kt̄e,” eya k̄eye’.\nHéčheš hokšíla waŋ kȟúŋšitku kičhílaȟči thí škhé’. Yuŋkȟáŋ aŋpétu waŋ él kȟúŋšitku kiŋ čhaŋk’íŋ iyáya čhaŋké hokšíla kiŋ išnála thiyáta yaŋké čiŋ ičhúŋhaŋ hitȟúŋkala waŋ táku yak’óǧa-haŋ čha naȟ’úŋ kéye’. K’éyaš hé winúȟčala kiŋ wóyute mahél yuhá kiŋ hokšíla kiŋ heháŋhuŋniyaŋ slolyé šni kéye’. Ho, tkȟá waná lé naȟ’úŋ kiŋ úŋ wóle yuŋkȟáŋ wasná waŋ líla wašté kȟúŋšitku kiŋ gnáka čha hé é čha hitȟúŋkala kiŋ yúta-haŋ kéye’.\nAŋpétu átaya winúȟčala kiŋ él yaŋké šni čhaŋké hokšíla kiŋ hitȟúŋkala waŋ wóte č’uŋ él ayúhel khuwá kéye’. Hitȟúŋkala kiŋ yaȟtákiŋ kta kȟokípȟa kéye’. Waná úŋniháŋ átaya thebyé séče č’uŋ heháŋl hokšíla k’uŋ tȟaŋkál inápȟiŋ na: “Uŋčí, hé kú wo. Hitȟúŋkala waŋ léčhi wasná kiŋ thebníčhiyiŋ kte ló,” eyá—páŋ kéye’. Yuƞkȟáŋ: “Híŋyaŋká, tȟakóža, tókša wakú kte. Kȟoháŋ anápta khuwá, tókša nazúŋspe kiŋ lé uŋ wakáȟuȟuǧiŋ kte,” eyá kéye’.\nViolet Catches (Txakini)\nHechesh hokshila wan kxunshitku kichilaxci thi shkhe'. Yunkxan anpetu wan el kxunshitku kin chank'in iyaya chanke hokshila kin ishnala thiyata yanke cin ichunhan hitxunkala wan taku yak'ogxa-han cha nax'un keye'. K'eyash he winuxcala kin woyute mahel yuha kin hokshila kin hehanhunniyan slolye shni keye'. Ho, tkxa wana le nax'un kin un wole yunkxan wasna wan lila washte kxunshitku kin gnaka cha he e cha hitxunkala kin yuta-han keye'.\nAnpetu ataya winuxcala kin el yanke shni chanke hokshila kin hitxunkala wan wote c'un el ayuhel khuwa keye'. Hitxunkala kin yaxtakin kta kxokipxa keye'. Wana unnihan ataya thebye sece c'un hehanl hokshila k'un txankal inapxin na: “Unci, he ku wo. Hitxunkala wan lechi wasna kin thebnichiyin kte lo,” eya—pan keye'. Yunkxan: “Hinyanka, txakozha, toksha waku kte. Kxohan anapta khuwa, toksha nazunspe kin le un wakaxuxugxiƞ kte,” eya keye'.\n*The Saskatchewan standard uses the White Hat orthography with a few changes: WH ‹ċ› is written ‹c̀› and WH ‹ṡ› is written ‹s̀›.


Tsídii dinoodí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí yistłʼinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthagenys rufogularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó yishtłizhgo yistłʼin; bitʼaʼ dóó binághah éí łibá; bitéél éí diniltsxo; bidaaʼ éí dinilchííʼ dóó kʼíjíjin.\nTsídii dinoodí yistłʼinígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí nahashchʼidígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí nahashchʼidígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Kaloula borealis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí nahashchʼidígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xiphidiopicus percussus" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Xiphidiopicus"-jí atah yisdzoh.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso dóó dinilbáago noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ éí diłhiłgo łitso; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bitsiitsʼiin éí łigai; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí dinilbá.\nNaakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii łitsooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Jaaʼabaní dóó Jaaniłtsʼílí dóó bikʼéí Jaaʼabaní íiyisígíí\njaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctophilus bifax" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bizééʼ éí halbá; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah jaaʼabaní bijaaʼ nineezígíí éí iichʼąhii dóó chéłchaaʼ dóó tséʼédǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.\nDíí naaltsoos 18 Yas Niłtʼees 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis scriptus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ łeh; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Díłdánii yił aheełtʼéhii yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDíłdánii yił aheełtʼéhii yishtłizhígíí éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Azhą́ éí tsintah dóó halgaiigi naagháa ndi, díí tsídii éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turnix sylvaticus" deiłníigo dayózhí.\nDíí díłdánii yił aheełtʼéhii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łizhin dóó dinilgaigo łikizh; bitéél éí diniltsxo; bijáád éí łibá.\nDíłdánii yił aheełtʼéhii yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah łitsxooígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Furina ornata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí łitsxo; bitsiitsʼiin éí łizhin.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah łitsxooígíí éí naʼashǫ́ʼii yilghał łeh.


Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilchíʼígíí - Wikiibíídiiya\ntsinyiʼ chʼał dinilchíʼígíí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilchíʼígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Paratelmatobius poecilogaster" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilchííʼ dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Scooby Doo! Mystery Incorporated - Battle of the Humungonauts | MAXcartoons.com\nHome \_ Scooby Doo \_ Scooby Doo! Mystery Incorporated – Battle of the Humungonauts


Tsídiiłtsooí bitéél noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłtsooí bitéél noodǫ́zígíí\nTsídiiłtsooí bitéél noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Setophaga magnolia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binághah éí halbá; bitʼaʼ éí łibá dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił. Bikąʼígíí éí binákʼee halzhin dóó bitéél łizhingo noodǫ́ǫ́z.\nTsídiiłtsooí bitéél noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii éí néʼéshjaaʼ dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tyto capensis" deiłníigo dayózhí. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii éí Náhookǫsjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.\nDíí néʼéshjaaʼ éí 15–17di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łigaigo yistłʼin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí diniltsogo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii éí naʼastsʼǫǫsí dóó hazéí deilghał; tsinaʼayąʼii dóó wáláchííʼ deildeeł ałdóʼ.


Naʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diłhiłgo łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diłhiłgo łichíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii diwozhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zonosaurus maximus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 20–25di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łichííʼ dóó łizhingo yistłʼin; bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii kááʼtłʼizí diłhiłgo łichíʼígíí éí chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Gajngruigulú náa xtángoo ndrígóo Jeobá (Salmo 119)\n5-11 ñajunʼ gu̱nʼ septiembre\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Gajngruigulú náa xtángoo ndrígóo Jeobá\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Índo̱ nagruiguáanʼ mbáa ada̱\n12-18 ñajunʼ gu̱nʼ septiembre\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA ‹Dí naxtambáyuʼ na̱ʼkha̱ náa Jeobá›\n19-25 ñajunʼ gu̱nʼ septiembre\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA Mitsaan wéñuʼ kiʼniwáanʼlu\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Xátani rígi̱ índo̱ garasngáa ga̱jma̱a̱ numuu Biblia\n26 ñajunʼ gu̱nʼ septiembre asndu 2 ñajunʼ gu̱nʼ octubre\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA ‹Jeobá gíʼdoo wéñuʼ numuu ga̱jma̱a̱ gíʼmaa magumaa mba̱a̱›\nXÓO KUWÁANʼ BI̱ NI̱NDXU̱LÚ CRISTIANOS Gajmañaaʼ marataráʼa májánʼ: Arathún magún reunión bi̱ nanigu̱nʼ majmañún itháán\nXóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos | Septiembre tsiguʼ 2016\nATRAXNUU NÁA Abé Acholi Afrikáans Albanés Alemán Aluro Amárico Armenio Aucano Aymara Azerí Azerí (alfabeto cirílico) Bajo alemán Bashkir Bassa de Camerún Batak simalunguno Batako karo Batako toba Baulé Becol Bengalí Bete Biak Birmano Bislama Boulou Búlgaro Caboverdiano Cakchiquel Camboyano Catalán Cebuano Checo Chichewa Chino mandarín (simplificado) Chino mandarín (tradicional) Chitonga Chitonga de Zimbabue Chitumbuka Chiyao Chokue Chol Chuvash Cibemba Cingalés Citonga Congo Coreano Criollo de las Seychelles Criollo haitiano Criollo mauriciano Croata Dangme Danés Dayak Digor Diula Edo Efik Embunda Endebele Endebele de Zimbabue Endonga Endáu Enzema Eslovaco Esloveno Español Estonio Ewé Feroés Finlandés Fiyiano Fon Francés Ga Galés Garífuna Georgiano Gokana Griego Groenlandés Guaraní Guerzé Gujarati Gun Hausa Hebreo Herero Hiligaynon Hindi Hiri motu Hmong (blanco) Holandés Húngaro Iban Ibanag Ibinda Ibo Ilocano Indonesio Inglés Ishan Islandés Isoko Italiano Japonés Javanés Kabiye Kachin Kannada Kaonde Kayin sgaw Kazajo Kekchí Khana Kikamba Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kiniaruanda Kipende Kirguís Kiribatiano Kirundi Kisi Kisonge Kpelle Krío Kurdo Kurdo kurmanyí del Cáucaso Kwangalí Kwanyama Kyangonde Lamba Lao Lenguaje de señas brasileño Lenie Letón Lhukonzo Lifu Lingala Lituano Luganda Lunda Luo Luvale Macedonio Macua Malayo Malayálam Malgache Maltés Mam Mambue-Lungu Mapudungún Maratí Maya Mazateco de Huautla Mendé Mixe Mixteco de Guerrero Mizo Mongol Moré Navajo Nepalés Ngäbere (o guaymí) Nias Noruego Nyungwe Náhuatl de Guerrero Náhuatl de la Huasteca Náhuatl del centro Náhuatl del norte de Puebla Okpe Oromo Osético Otetela Otomí del valle del Mezquital Pangasinán Panjabí Papiamento de Curazao Persa Pidgin camerunés Pidgin de las islas Salomón Pidgin nigeriano Polaco Portugués Portugués europeo Purépecha Quechua ancashino Quechua ayacuchano Quechua boliviano Quechua cuzqueño Quichua de Chimborazo Quichua de Imbabura Quiché Romaní de Macedonia Romaní de Macedonia (alfabeto cirílico) Romaní del sur de Grecia Rotumano Rumano Runyankore Ruso Rutoro Samoano Sangir Sango Saramacano Sena Sepedi Serbio Serbio (alfabeto latino) Sesoto de Lesoto Setsuana Shona Sidama Silozi Soli Sranangtongo Suajili Suajili del Congo Suati Sueco Sundanés Tagalo Tahitiano Tai Tamil Tandroy Tayik Telugu Tetun Dili Tigriña Tivo Tojolabal Tok pisin Tongano Totonaco Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Turco Turcomano Tuvaluano Twi Tártaro Ucraniano Uhobo Uigur (alfabeto cirílico) Umbundú Urdu Uruund Uzbeko Vascuence Vendal Vezo Vietnamita Wallisiano Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Xitshwa Yoruba Zandé Zapoteco de Lachiguiri Zapoteco del Istmo abui gallego me̱ʼpha̱a̱ valenciano Árabe Ñanya Ñemba\nGÍʼDOO NUMUU RÍ NA̱ʼKHA̱ NÁA BIBLIA | SALMO 119\nGajngruigulú náa xtángoo ndrígóo Jeobá\nDí majngruigulú náa xtángoo ndrígóo Jeobá nandoo gáʼthúu̱n dí muʼnimbulúʼ ikha ndrígóo. Náa Biblia na̱ʼkha̱ mbaʼa xkri̱da ndrígu̱ún xa̱bi̱i̱ Jeobá bi̱ ninimbu̱ún kuyáá ga̱jma̱a̱ nikumu̱ún kuyáá, xó má niʼni salmista.\nMu makuwáanʼlu gajkhun gagi, gíʼmaa muʼnimbánii xtángoo ndrígóo Dios\nJosué niʼnimbo̱o̱ káxi̱ ikha ndrígóo Jeobá. Ndiʼyoo rí mu maxtáa gagi ga̱jma̱a̱ maxtáa májánʼ, gíʼmaa dí maku̱mu̱u̱ kaʼyoo Jeobá ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkiu̱u̱n.\nAjngá rawunʼ Dios naxnúlú tsiakii mu muraʼníí xkujndu dí naguaʼdáálú\nJeremías támiñuu ga̱jma̱a̱ nikumu̱u̱ kaʼyoo Jeobá índo̱ niraʼnuu gaʼkho. Tágiʼdoo wéñuʼ ga̱jma̱a̱ niʼnimbo̱o̱ rí Jeobá niʼthúu̱n maʼne.\nÍndo̱ najmañulúʼ májánʼ dí naʼthí Ajngá rawunʼ Dios naʼni dí xámiñulu muʼtáraʼa\nPablo támiñuu maʼtáruʼun xa̱bu̱, xó má índo̱ niʼtároʼoo Xa̱bu̱ Ñajunʼ Félix, nikumu̱u̱ kaʼyoo káxi̱ Jeobá dí ikhaa má gámbáyúu.\nNáa gándoo masngajmá dí naku̱mu̱ʼ ka̱yo̱o̱ Dios índo̱ mataraʼa rá.\nSalmo 119 nigumaraʼmáʼ xó má e̱ʼkha̱ abecedario, mbáa numuu rí xáʼni mingíjyúuʼ magida̱ʼ edxu̱ún. Numuu rí náa ajngáa hebreo gíʼdoo 22 letras, salmo rígi̱ gíʼdoo mbá 22 estrofas. Mámbá estrofa gíʼdoo 8 versos, ga̱jma̱a̱ xúgíʼ versos ndrígóo mámbá estrofa nagi̱ʼdu̱u̱ ga̱jma̱a̱ letras ndrígóo abecedario hebreo. Ikha jngó dí mbá xúgíʼ salmo rígi̱ gíʼdoo 176 versos, ikhaa numuu rúʼko̱ jngó naʼni itháán mba̱a̱ salmo ndrígóo Biblia.\nXÓO KÚWI̱I̱N GA̱JMA̱A̱ XÓO ETARAʼA CRISTIANOS Septiembre tsiguʼ 2016


Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii ntsaaígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii ntsaaígíí\nchʼééh digháhii ntsaaígíí\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii ntsaaígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Homopus femoralis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 5–7di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii ntsaaígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh.


Xú káʼnii gáni gaʼduunʼ rí nandún mani eʼwíínʼ rá.\nÁ mu najmañaʼ natiewa̱a̱n rí natanimbaʼ, ikháánʼ ni̱ndxa̱ʼ bi̱ gaʼtañajuminaʼ raʼkháa eʼwíínʼ.\nAtatsaʼwáminaʼ rígi̱: Brian na̱ʼkhu̱ awúu̱n índo̱ ndaʼyoo rí a̱jmi̱i̱n a̱ngui̱i̱n naguwáʼ kanuu náa ikhaa. Xmáná rígi̱ nitháán má a̱jma̱ nuthu rí matsikhá ndíí. Ga̱jma̱a̱ rígi̱ maʼni ajtsú nuthu.\nMbáa rí ikhaa naʼthí:\n“Mbu̱júu̱ʼ má mbáwiin. Ayá mu xájmáʼ”.\nRígá rí naríyaʼ náa búxóo ga̱jma̱a̱ naxnúu Brian.\nBrian ndaʼyoo rí dxámá kayá ndíí ga̱jma̱a̱ naku̱mu̱u̱ rí itháan e̱ʼkhu̱ awúu̱n.\n“Tsíyóóʼ, núma̱aʼ, nitha̱nʼ má rí na̱nguá...”.\nImba̱a̱ dxámá naʼthúu̱n: “Ndiéjunʼ erígá. Lá tsíyaaʼ ráʼ.”\n“Na̱nguá, raʼkháa rúʼko̱”, naʼthí Brian ga̱jma̱a̱ imbá lájuíin tsiakii rí gíʼdoo.\nNda̱wa̱á, dxámá narigu ñawúunʼ náa xpajpoo ga̱jma̱a̱ naʼthúu̱n gua̱ba̱ʼ: “Ayá i̱ndó nindxu̱u̱ mbá ndíí”.\nTimbáa dxámá nandoo maxnúu ndíí ga̱jma̱a̱ naʼthúu̱n gua̱ba̱ʼ: “Xútha̱a̱nxu nimbáa. I̱ndó ikháanʼ eʼyáá rígi̱”.\nÁ mu ikháánʼ ni̱ndxa̱ʼ Brian, ndiéjunʼ gátani rá.\nLá naku̱ma̱ʼ rí a̱ngui̱i̱n Brian nduyáá rí eni ráʼ. Lá naku̱ma̱ʼ rí ikhiin nigími̱jna̱ muni xúʼko̱ káʼnii ráʼ. Mbáa na̱nguá. Mbáa niniñami̱jna̱ muni xó má eni eʼwíínʼ. Nandún rí mudrigu̱ún a̱ngiu̱ún ikha jngó nuniñaʼ rí eʼwíínʼ muraʼwíí rí muni.\nÁ mu ikháánʼ xtaa náa awúu̱n xkujndu rígi̱, lá maʼnda̱ʼ matani i̱mba̱ núthu ga̱jma̱a̱ matani gaʼduunʼ rí nutha̱nʼ eʼwíínʼ ráʼ.\nNáa Biblia naʼthí: “Bi̱ nandxa̱ʼwáminaʼ ndaʼyoo gamiéjunʼ ga̱jma̱a̱ narkaʼwuminaʼ, mu bi̱ tsindxaʼwamíjna̱ nagún má xúʼko̱ ga̱jma̱a̱ nda̱wa̱á numíniiʼ” (Proverbios 22:3).\nNguáná nakujmaa rí na̱ʼkha̱ xkujndu. Atatsaʼwáminaʼ rí xtaa ra̱dxu̱ʼ ga̱jma̱a̱ natañún mbá nguéjmi̱i̱n jiáma bi̱ kuwa rutsikha ndíí. Á mu natayáá xkujndu, maraxtaa xawii mu matraʼníí xkujndu rúʼko̱.\nNáa Biblia naʼthí: “Gaguaʼdáá mbá májánʼ conciencia” (1 Pedro 3:16).\nAtraximínaʼ: “Xú káʼnii gáxtáá á mu nani xúgíʼ rí naʼni numbaaʼ rá.” Mbáa ikhú a̱ngia̱nʼ maʼndún kuyaaʼ mbá nguáthá mbiʼi. Mú, xú káʼnii gáʼni a̱jkia̱nʼ nda̱wa̱á rá. Lá nandaʼ matani gachíí mbiʼyaaʼ i̱ndó mu mambaxáʼ májánʼ gajmiáanʼ a̱ngia̱nʼ ráʼ. (Éxodo 23:2.)\nNáa Biblia naʼthí: “Bi̱ najmañuu namiñuu ga̱jma̱a̱ natsíngunʼ náa dí ra̱májánʼ” (Proverbios 14:16).\nMú xúgiáanʼ ndayóoʼ muraʼwíí rí muʼni ga̱jma̱a̱ muraʼníí rí nikiéʼkulu. Náa Biblia naʼthí ga̱jma̱a̱ numún xa̱bu̱ bi̱ niraʼwíí rí májánʼ xóo José, Job ga̱jma̱a̱ Jesús, mu ma̱ngaa bi̱ turaʼwíí muni rí májánʼ xóo Caín, Esaú ga̱jma̱a̱ Judas. Ndiéjunʼ gátani ikháánʼ rá.\nNáa Biblia naʼthí rí gíʼmaa muʼni ‹rí jmbu› (Salmo 37:3). Á mu nitatsaʼwáminaʼ ndiéjunʼ garigá á mu natani dí ra̱májánʼ ga̱jma̱a̱ nitraʼwíí má rí matani, rí marata̱ rí naku̱ma̱ʼ xáʼniaʼ mingíjyúuʼ.\nXaxmiéjuanʼ, xáʼyóoʼ má matraxnuu mbá discurso a̱ngia̱nʼ. I̱ndó mbaʼyóoʼ marata̱ rí na̱nguá. Ma̱ngaa ma̱ndoo marathu̱u̱n rí xátriʼkhuu rí natatsaʼwáminaʼ, marata̱ xóo:\n“Xáraʼti̱i̱n nimbá náa ikhúúnʼ”.\n“Ikhúúnʼ tseni rúʼko̱”.\n“Natayáá má rí endxa̱ʼo̱o̱ edxu̱ʼ”\nPhú ndayóoʼ matriʼña mbá nacha̱ ga̱jma̱a̱ mbájmbu. Á mu natani, mbáa maguanáʼ tsiánguá rí mbá nacha̱ a̱ngia̱nʼ ní xútha̱nʼ matani.\nNDIÉJUNʼ GANI Á MU NUTSIJMÚN XÁ.\nÁ mu natani rí nandún a̱ngia̱nʼ, mutañajuanʼ xóo eñún ikhiin.\nMbáa a̱ngia̱nʼ mutsijmán ga̱jma̱a̱ muta̱nʼ: “Ndiéjunʼ nitagíʼnii rá. ¡Xámiñaʼ!”. Rígi̱ nindxu̱u̱ rí itháan nuthi mu murajmáán a̱ngia̱nʼ. Ndiéjunʼ gándoo gátani rá. Xtaʼdáá a̱jma̱ rí ma̱ndoo matani:\nAtriʼña rí nuthi. Ma̱ndoo marata̱: “Mbáa xúʼko̱, namíñúʼ”. Nda̱wa̱á arathún mbégu̱ʼ náa numuu.\nAtriʼkhu̱u̱ rí nuthi. Arathún náa numuu rí tsítani ikháánʼ ga̱jma̱a̱ arathá: “Mbáa xa̱bu̱ bi̱ najmañuu xóo ikháanʼ xátsikhá ndíí”.\nXí nurajmáán xóó, ayuʼ kaníí. Garmáʼáan a̱jkia̱nʼ rí á mu itháan gájyáaʼ, itháan gatsudáán matani. Á mu nadxuʼ kaníí, matasnga̱jmá rí ikháánʼ má etraʼwíí rí matani.\nRí phú gajkhun: Ma xándoo matani níjni xkujndu rí muniaʼ a̱ngia̱nʼ. Mu ma̱ndoo matraʼwíí ndiéjunʼ rí gátani, matatsiʼñáanʼ kaʼwu rí natatsaʼwáminaʼ ga̱jma̱a̱ matani rí nandaʼ. Xúgíʼ rígi̱ ikháánʼ kaʼyaʼ (Josué 24:15).\nXú káʼnii ganirataminaʼ mu maraʼnuu xkujndu rí nuniu̱nʼ a̱ngui̱nʼ rá.\nNdiéjun gáni á mu a̱ngui̱nʼ nutsudún mu mani mbá dí ra̱májánʼ rá.\nMa̱ndoo ma̱ta̱ya̱a̱ video Atanikríyaminaʼ náa xkujndu náa jw.org (atani clic náa ENSEÑANZAS BÍBLICAS > JÓVENES, atayááʼ náa ajngáaʼ).


Tábąąh tseełchiiʼí diłhiłgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh tseełchiiʼí diłhiłgo dootłʼizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí Tseełchiiʼí\nTábąąh tseełchiiʼí diłhiłgo dootłʼizhígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoenicurus bicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitseeʼ dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTábąąh tseełchiiʼí diłhiłgo dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Níyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí dinilzhinígíí\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí dinilzhinígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pterodroma macroptera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 16–18di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bítááʼ éí łigai łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nNíyol yiiʼ tʼáyiłtaʼí dinilzhinígíí éí łóóʼ yázhí deilghał.


Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí - Wikiibíídiiya\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ahééháshį́įhdi dóó Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spinus lawrencei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitéél éí łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bitsiiʼ éí łibá dóó łizhin; bidaaʼ éí łibá.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Wóláchííʼ neiłkaahii biyaayááh łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ neiłkaahii biyaayááh łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myrmoderus loricatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; binághah dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; binákʼee dóó bitéél dóó biwos éí halzhin; biyaayááh éí łigai; bitéél éí diłhiłgo halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nWóláchííʼ neiłkaahii biyaayááh łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Dziłtah néʼéshjaatsoh - Wikiibíídiiya\nDziłtah néʼéshjaatsoh éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bubo capensis" deiłníigo dayózhí. Dziłtah néʼéshjaatsoh éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí néʼéshjaaʼ éí 18–24di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó diniltsogo łikzh; binááʼ éí łitsxo.\nDziłtah néʼéshjaatsoh éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó tsídii yázhí deilghał; chéłchaaʼ yázhí dóó séigoʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naʼashjéʼii nímazí heetsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashjéʼii nímazí heetsʼózígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spintharus" deiłníigo deiyózhí. Naʼashjéʼii nímazí heetsʼózígíí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 17 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naʼashjéʼii éí 1–4 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh; adóó éí diłhił dóó łigaigo daalkizh. Bijáád éí danineez. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łizhin dóó łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łizhin dóó łigaaígíí\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łizhin dóó łigaaígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis polylepis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bizégoʼ éí łitso; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí łizhin dóó łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsinlátah nahatʼeʼiitsoh bitseeʼ kʼíjíjinígíí - Wikiibíídiiya\nTsinlátah nahatʼeʼiitsoh bitseeʼ kʼíjíjinígíí éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrolagus lumholtzi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–5di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h dóó bikeeʼ éí daalzhin; bitseeʼ éí kʼíjíjin.\nTsinlátah nahatʼeʼiitsoh bitseeʼ kʼíjíjinígíí éí tsin bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh.


Wóóchį́į́hnézí - Wikiibíídiiya\nWóóchį́į́hnézí éí wódaʼatsʼǫǫsii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 700go daatsʼí ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́; deesdoigi dóó honeezílígi (Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí) éí tʼóó ahayóí; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Fulgoridae" deiłníigo deiyózhí.\nDíí chʼosh éí 1–3di asdzoh[?] ádaníłtso łeh; bichį́į́h éí nineez. Bitʼaʼ éí dootłʼizh dóó łitsogo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí tʼóó daalbá; łaʼ éí kʼaalógii dóó iichʼąhii ndahalin dóó kʼaalógiigi átʼéego ndaatʼá.\nWóóchį́į́hnézí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil bijeeh deidlą́ą łeh.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dáʼákʼehdi tsídiiłbáhí naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dáʼákʼehdi tsídiiłbáhí naashchʼąąʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ dáʼákʼehdi tsídiiłbáhí naashchʼąąʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Dziłkʼi Dah Názʼéelii Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Atsá Yee Ndaalzheehii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza calandra" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łizhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dáʼákʼehdi tsídiiłbáhí naashchʼąąʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.\nDáʼákʼehdi tsídiiłbáhí naashchʼąąʼígíí


Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tiliqua rugosa" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–15di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó dah daalgai, ńdíshchííʼ bitsíítsʼiil éí nahalin; bitsooʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; bitseeʼ éí doo nineez da; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí łibáhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii dijoolígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii dijoolígíí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii dijoolígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Terrapene mexicana" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí diłhiłgo łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii dijoolígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 30 Níłchʼitsʼósí 2020 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Chʼééh digháhii dóó Tsisteeł Chʼééh digháhii íiyisígíí Chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Kinixys spekii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tłʼoh yiłchozh; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nChʼééh digháhii íiyisígíí (Nihookááʼ chʼééh digháhii)\nChʼééh digháhii łichíʼígíí · Chʼééh digháhii łikizhígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ sǫʼ tsisteeł · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bikéshgaan hólónígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ sǫʼ tsisteeł · Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah chʼééh digháhii yishtłizhígíí · Séítah chʼééh digháhii diłhiłígíí · Séítah chʼééh digháhii yishtłizhígíí · Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii ntsaaígíí · Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii tsídii yildaaʼígíí · Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼééh digháhii\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitseeʼ nteelígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ heetsʼózí · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ naashchʼąąʼígíí\nMagí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ sǫʼ tsisteeł\nEʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí · Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí · Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí\nChʼééh digháhiitsoh bitsʼaʼ yishtłizhígíí · Chʼééh digháhiitsoh dibéłchíʼígíí · Chʼééh digháhiitsoh diłhiłígíí · Chʼééh digháhiitsoh dinilzhinígíí · Chʼééh digháhiitsoh łibáhígíí · Chʼééh digháhiitsoh łizhinígíí · Dził Łizhinídę́ę́ʼ chʼééh digháhiitsoh · Dziłtsį́įdi chʼééh digháhiitsoh · Naʼashǫ́ʼiitah chʼééh digháhiitsoh · Tsézhįįtah chʼééh digháhiitsoh\nChʼééh digháhii bikeeʼ łichíʼígíí · Chʼééh digháhii bikeeʼ łitsooígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ halgaiitah chʼééh digháhii\nnihookááʼ chʼééh digháhii\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Tó wónaanídę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii łitsooígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii\nNáátsʼózídę́ę́ʼ nihookááʼ chʼééh digháhii · Nihookááʼ chʼééh digháhii nteelígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí łibáhígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsisteeł naʼazísí łitsooígíí · Tsisteeł naʼazísí (íiyisígíí) · Tsisteeł naʼazísí ntsaaígíí\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ ahąditʼánígíí\nDíí naaltsoos 24 Níłchʼitsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Dilchʼóshii naashchʼąąʼí bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDilchʼóshii naashchʼąąʼí bitsiitʼáád halzhinígíí\nDilchʼóshii naashchʼąąʼí bitsiitʼáád halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arremon abeillei" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí diłhiłgo haltso; bizééʼ éí łigai; bitsiitʼáád dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí łizhin.\nDilchʼóshii naashchʼąąʼí bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Dáághahii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus lusitanicus" deiłníigo dayózhí.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.


Chʼał alzhishí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał alzhishí łikizhígíí\nChʼał alzhishí łikizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Micrixalus saxicola" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó yishtłizhgo łikizh; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał alzhishí łikizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Scooby Doo We Love U! - Displaying message 16666476 - Page 5 of 193\nAll Messages Scooby Doo We Love U! 1…4 5 678…193Page 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193Previous 40Next 40 Text Only\n1…4 5 678…193Page 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193Previous 40Next 40


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynops hilarii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 10–16di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bikʼos éí nineez; bitsʼaʼ éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsisteeł chʼałniiʼí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dzidzé yiyiitsahii bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDzidzé yiyiitsahii bitéél łigaaígíí\nDzidzé yiyiitsahii bitéél łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Manacus manacus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitéél dóó bikʼos éí łigai; bitłʼaakááʼ éí halbá; bidaaʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nDzidzé yiyiitsahii bitéél łigaaígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.


Tąądee naagháhii yiyiitsahí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTąądee naagháhii yiyiitsahí yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geokichla gurneyi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; biwos éí łihzin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTąądee naagháhii yiyiitsahí yishtłizhígíí éí tąądee naagháhii dóó łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah niłhinígíí\ntsétah gah niłhinígíí\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah niłhinígíí éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ochotona pallasi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 6–9di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilbáago naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí doo nineez da.\nChʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah niłhinígíí éí chʼil bikʼǫ́ǫ́ʼ dóó tłʼoh dóó niʼ hadláád dóó chʼil bilátah hózhóón yiłchozh.


Mat 6 | `AWB | STEP | Sísaga mó mahraréna, Peh mó kegá itene kaweq arámbéhrí tagéra, Kaweq kee íwíáhigeheéq mi arámbéhrí ábóraq miraonsabé íre kawerowe. Mirairataq mókake íópeqté Ítéríbógá mi arámbéhríyábé ápeq íre náinawire.\nSísaga mó ke séhréh arite sansansábé teí éhwéhne.\n1 Sísaga mó mahraréna, Peh mó kegá itene kaweq arámbéhrí tagéra, Kaweq kee íwíáhigeheéq mi arámbéhrí ábóraq miraonsabé íre kawerowe. Mirairataq mókake íópeqté Ítéríbógá mi arámbéhríyábé ápeq íre náinawire.\n2 Minayabe arega tabonah ke nárínaraq mó kegá tagagehboq ebeq pembíáh póbíéh ání íre eqmaro. Mó kegá momiwí nahtápéqkákáq wahba ahtápéqkákáq pembíáh póbíéh ání eqmarera anehe mitaq séra tabonah ke náríéwe. Tabonah keyabé íre sirutaboirue náriera péhepehe sansánowara mó kegá tagéra kaweq ke wóe íwíáh aitageheéra ábóraq náríéwe. Teiníboq írátíáhro. Mi sansáno kegá ábóraq náríé púara tagah kegá sensabé iwíáh íwíáh arítáhnsábé mókake mó apéq íre meyagéhe. Sega mira onserahniyeho. 3 Arega tabonah ke nárínaraqmé mó kegá tagehboq peh kopípéq nário. 4 Kopípéq nárínaraqmé Iteriboga tagéna ápeq náwinkéhe úwe.\nSísaga púreré sansansábé teriu ehwéhne.\n5 Sísaga mó mahraréna, Táhmaro kegá ábóraq kaweq sansánéra peh kopípéqmé íre kaweq sansánéra kopéráhpéro ke wóe. Itega púrerirataqmé mi kegá púrero serahniyeho. Sega momiwí nahtápéqkákáq wahba áhtápéqkákáq mó kegá tagehrataq, Kaweq ke wóe íwíáh aritageheéra ábóraq iriwe méra púrerowe. Teiníboq írátíáhro. Mi sansáno kegá ábóraq púrerotaq tagah kegá sensabé iwíáh íwíáhonsabé mókake mó apéq íre meyagéhe.\n6 Arega púrerinaraq arene paqnahipeq kibekue onsa paiqmare kopípéq mé púrerúno. Iteribo íre ábóraq míéh ánínéna moke kopípéq árámbéhrí tagehre. Minayabe kopípéq mé púrerinaraq mina tagéna arene púreq ehwéh irena náwinkéhe.\n7 Maniká íre tagaríáh kégá iwíáhéra, Manikánka itene ehweh kawerue irankeheéra mónkakáq mónkakárue íre wahto ehwéh teawenéhe íwíáhowe. 8 Sega mira onserahnue púreriyeho. Itega íre teawétáq Maniká Iteriboga ite tabonaho naneq tagaríéhre.\n9 Minayabe púrerirataq mahraréq,\nÍópeqté Ítéríbóo, arenáwíq pankerone.\nArega mah kehiná kéhíná wahnah wahnahnaritahna tanáhráq apubúue ábóraragúno ato.\nMoke íópeqté ké are awahbeh sansánonserah mah marákóípéqté ké moq are awahbeh sansá miraoro aito.\nIbora itene táhutahuq awehraq kirabo aito.\nMó kegá ahbabáraitáhtáq itega mina íre iahreraq masa peh suone. Itega miraúnanserah itene ahbabáq moq íre ahreraq matiahno.\n13 Ahbabáqka ite saiqnariahrahirabeq íre móito. Owainawanka saiqnariahrahirabeqte meiqme móbeq móito. [Arega ahriahri wahnah wahnahnaite págege kiotaikóna aní míahnaq arensabé iwíáh íwíáh atone. Aiq míre.] Miraue púreroro úwe.\nMó kené ahbabáq íre ahreraq matíáhro ú ehwehne.\n14 Sísaga mó mahraréna, Mó kegá ahbabáraitéhraq íre iahreraq matíéhrataqmé íópeqté Ítéríbógá itega onserahninkehe. Wega itene ahbabáq íre ahreraq matiankehe. 15 Mó kegá ahbabáraitéhraq iahreraq matíáhnaraqmé íópeqté Ítéríbógá moq itene ahbabáq ahreraq matiankehe úwe.\nSísaga táhutahuqsabé awehrié sansa teriu ehwehne.\n16 Sísaga mó mahraréna, Itega táhutahuq awehriirataq péhepehe sansáno kegá abiah marera mirao serahniyeho. Mó kegá se tagéra, Kaweq ke wóe íwíáhigeheéra mi kegá awehriotaq abiah máráhwe. Teiníboq írátíáhro. Mi sansáno kegá awehriotaq tagah kegá sensabé iwíáh íwíáhonsabé mókake mó apéq íre meyagéhe. 17 Arega táhutahuq awehriinaraq arene auranabiah pabeq paberé arene ayahra kaweq komúúno. 18 Mirainaraq are tagehra kegá táhutahuq awehrionayabé íre ahtebahrahowe. Iteribo íre ábóraq míéh ánínéna moke kopípéq árámbéhrí tagehnsabé ápeq náwinkéhe úwe.\n19 Sísaga mó mahraréna, Mah marákóípéq kaweq naneqmarínsábé irutaboiréq morábí sáhiyeho. Mah marákóípéq sáharáh náneq sósahbahrankírana abehq náneq ka sóirara aebó kégá aebóowe. 20 Peh morá íópeq kaweq naneqsabé irutaboiréq mitaq morábí sáharáhro. Mitaq íre sósahbahrankinae. Íre abehq náneq ka sóinae. Aebó kégá mitaq íre aebóorahowe. 21 Itene kaweq naneq morábí sáharáhrabeqsabé irutaboironeheqmóe úwe.\nItene iurame inonkataq kéh áráhmú tahnsane ú ehwehne.\n22 Sísaga mó mahraréna, Arene aurame arene anonkataq kéh áráhmú tahnsáne. Arene auranka kaweq naneq tagehnaraq arene arupipeq téhranae. Arene auranka ahbabárorahi naneq tagehnaraq arene arupipeq sunkíkírinae. 23 Arene arupipeqté téhrehme sunkíkíragínaraq kaweq sansá íre miraorahé peh ahbabáq sansanorahóne úwe.\n24 Sísaga mó mahraréna, Arambehri anínká téhtaré wáhnáhné arambehri íre moráráq sehgioráhire. Wega mó wahnáhnsábé awahbéna mó wahnáhnsábé íre awahbanae. Wega mó wahnáhné arambehri kawerue sehgiena mó wahnáhné arambehri áhwára áhwárainae. Mina inserah itega Manikánsabe irutaboiro sansánkákáq móneyabé irutaboiro sansánkákáq íre moráráq sehgioráhowe úwe.\nIwíáh kikiriyeho ú ehwehne.\n25 Sísaga mó mahraréna, Teiníboq írátíáhro. Ite mah marákóípéq mé tanahráq itene táhutahuqkakáq itene inonkataq inerineré naneqkakáqsábé iwíáh kikiriyeho. Oga méwé íre peh morá tópah nahnagae. Itene inonkame íre peh morá inerineré naneq mire. 26 Kabarane sánsá iwíáhue tagahro. Mi kanká ménsúmehnsú uqmarena nera kéhtáq koawaqmena nahupeq sahiro? Írakaumo. Íópeqté Ítéríbógá mi kansábé iwíáhéna pehipi kiraboire. Itewe wehuke puana Maniká Iteriboga itensabé anotahtaq iwíáhéna kawerue kirabo aitéh mino. 27 Arega arene oga mé tanahráqsábé iwíáh kikirinaraqmé ábátáq mérearahráhiro? Ahqáho. Írakaumo úwe.\nÍre mationa naneq náinkéhe ú éhwéhne.\n28 Sísaga mó mahraréna, Aneraneré naneqsabé aneqsabé iwíáh kikiroo? Uworapeqté árá íyéh náneqsabé iwíáhue tagahro. Uworapeqté náneqka íre arambehrire. Korósi íre kogahnire. 29 Anotah wahnáh ání Sórómóni naho ména we áhnte mensáméhnsá matawéna áhnte kawéq awahriq korósí matiowe. Uworapeqté kawéq árá íyéh náneqka moke Sórómónine kaweq awahriq naneq kiotaikire. 30 Uworapeqté náneq íre kagai naneq mire. Ibora íyéhrana ahbiah tahnsá kekírataq tagire. Manikánsabe pehgáritaq aiq pútare atáh kéo, Manikánka mi kawéq árá sukiwíéhnsábé wega ite moq sukitahráhi mino. 31 Aneq nanehnkono? Né waní eheqte tuiro? Aneqtaté aneranerue míanehnkono éq iwíáh kikiriyeho. Ahqáho. 32 Maniká íre tagaríáh kégá minayabe iwíáh íwíáhéra sene sirupipeq iwíáh kikirowe. Iteriboga ite íre mationa naneq aiq tagaríéhre. 33 Ahriahri Manikánka wahnah wahnahnirabeqte sánsánsábé irutaboiréq sehgíóro. Sehgieq we kaweqtaq míéhnserah ite moq kaweqtaq míaneheqmúne éq iwíáhoro. Mirairataq Manikánka ite íre mationa naneq náinkéhe. 34 Ahbiah sína naneqsabé iwíáh kikiriyeho. Ahbiah sína naneqsabé mi tanáhráqsábé iwíáhigehe. Irupipeq umehorahi naneqsabé ibora aiq awehraq kéhranawe ahbiah sína naneqsabé iwíáh kikiriyeho úwe.


Nááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nNááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii\n(→ Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼdeiłnaadii bikéshgaan nineezígíí)\nNááʼyiłnaadii binádiz hólóní\nNááʼyiłnaadii bikéshgaan ádinígíí\nNááʼyiłnaadii bikeeʼ dijéʼígíí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii noodǫ́zígíí\nTsékʼi nááʼyiłnaadii bitseeʼ ditánígíí\nHodíłchʼiltah nááʼyiłnaadii bitseeʼ ditánígíí\nTsétah nááʼyiłnaadii dibéłchíʼígíí\nTábąąh nááʼyiłnaadii dibéłchíʼígíí\nTsinyiʼ nááʼyiłnaadii bitseeʼ ditánígíí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii naashchʼąąʼígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadiitsoh\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ niʼgóó nááʼyiłnaadii łibáhígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ niʼgóó nááʼyiłnaadii dah daalgaaígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ niʼgóó nááʼyiłnaadii łichíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ niʼgóó nááʼyiłnaadii bíchį́į́h dinilgaaígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii naashchʼąąʼígíí\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah nááʼyiłnaadii\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii binááʼ łizhinígíí\n(→ Nááʼdeiłnaadii dadootłʼizhígíí)\nTséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii ntsaaígíí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii łitsxooígíí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii ntsaaígíí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bíchį́į́h dichʼízhígíí\nNááʼyiłnaadii bíchį́į́h heetsʼózí łibáhígíí\nNááʼyiłnaadii bíchį́į́h heetsʼózí łichíʼígíí\n(→ Nááʼdeiłnaadii bitseeʼ diwozhígíí)\nŁeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ hodiłchʼiltah nááʼyiłnaadii naashchʼąąʼígíí\n(→ Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼdeiłnaadii bikéshgaan dahólónígíí)\n(→ Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijáád ádaadinígíí)\n(→ Nááʼdeiłnaadii binázis dahólónígíí)\nTsintah nááʼyiłnaadii ánínígíí\nNááʼyiłnaadii áníní yishtłizhígíí\nNááʼyiłnaadii áníní diłhiłígíí\nKintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii áłtsʼísígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii áłtsʼísígíí\nDáághahii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ atʼayilkeeʼí\n(→ Nááʼdeiłnaadii yázhí)\nShádiʼááhdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii binátsʼiin łigaaígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii łitsogo łikizhígíí\ntsétah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí\ntsétah nááʼyiłnaadii łibáhígíí\ntsétah nááʼyiłnaadii niłhinígíí\nTsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah nááʼyiłnaadii\ndziłtah nááʼyiłnaadii łikizhígíí\ndziłtah nááʼyiłnaadii yistłʼinígíí\nChʼał yilnááʼí íiyisígíí\nChʼał yilnááʼí bitseeʼ ntłʼizígíí\nChʼał yilnááʼí ntsxaaígíí\nChʼał yilnááʼí yázhí\n(→ Nááʼdeiłnaadii íiyisígíí)\nNááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gekkota" deiłníigo deiyózhí. Nááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí éí 1,600 ałʼąą ádaatʼé.\nNááʼdeiłnaadii dóó bikʼéí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí deildeeł łeh; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii noodǫ́zígíí\nTséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii diwozhígíí\nSéítah nááʼyiłnaadii láchʼį́dígíí\nTsétah nááʼyiłnaadiitélí diłhiłígíí\nTsébąąh atʼayilkeeʼí ntsaaígíí\nLast edited on 25 Níłchʼitsʼósí 2021, at 00:31


Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii - Wikiibíídiiya\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Chʼiyíítʼogii dóó Wódayiitsahí dóó bikʼéí Tsilhazésii dóó bikʼéí Tsilhazésii\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiarchus venezuelensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitłʼaaʼ éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTsilhazésii dóó bikʼéí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah dinilbáhígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitéél dinilgaaígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiiʼ diłhiłígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí dibéłchíʼígíí · Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bizééʼ dinilbáhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dinilbáhígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yishtłizhígíí\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii · Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tsilhazésii · Hodíłchʼiltah tsilhazésii · Kéyah dah ndaaʼeełídę́ę́ʼ tsilhazésii · Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsilhazésii · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii · Tábąąh tsilhazésii · Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsilhazésii · Tsilhazésii bidaaʼ ntsaaígíí · Tsilhazésii bikʼiiz diniltsooígíí · Tsilhazésii bitseełtsooígíí · Tsilhazésii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí · Tsilhazésii bitsiitʼáád yishtłizhígíí · Tsilhazésii bitsiiʼ łibáhígíí · Tsilhazésii bitʼaʼ diłhiłígíí · Tsilhazésii dinilbáhígíí · Tsilhazésii diniltsooígíí · Tsilhazésii dinilzhinígíí · Tsilhazésii íiyisígíí · Tsilhazésii tsídígíí · Tsinyiʼ tsilhazésii


Dááʼadeeʼii bidaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii Deílʼésígíí dóó bikʼéí Dááʼadeeʼii\nDááʼadeeʼii bidaaʼ łitsooígíí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platalea flavipes" deiłníigo dayózhí.\nDááʼadeeʼii éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi dahiná. Bidaaʼ éí nineez dóó nteel, bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí.\nDíí tsídii éí 25–35di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bidaaʼ éí łitso.\nDááʼadeeʼii bidaaʼ łitsooígíí éí chʼosh bikágí dantłʼizí dóó tąądee naagháhii deildeeł.


Dànì Kèhoį̀wo 13 DOGNT - Eyıt'à Abram edets'èkeè - Bible Search\nDànì Kèhoį̀wo 12 Dànì Kèhoį̀wo 14\nDànì Kèhoį̀wo 13\nAbram eyıts'ǫ wesah Lot\n1Eyıt'à Abram edets'èkeè eyıts'ǫ t'asìı hazǫǫ̀ wets'ǫ sìı xè Egypt nèk'e gots'ǫǫ̀ nageèhde. Ekìı-ka nèk'e Negev gòyeh ekǫ ts'ǫ̀ agejà. Wesah Lot yexè at'ı̨. 2Abram sahzǫ̀ą eyıts'ǫ ejıe łǫ wets'ǫ ajà, sǫǫ̀mba degoo eyıts'ǫ sǫǫ̀mbaekwo łǫ wets'ǫ t'à dǫ ahxee whelı̨.\n3Ekìı-ka nèk'e Negev gòyeh gots'ǫ hazǫǫ̀ ts'ǫ̀ wek'eèhoowo, eyı tł'axǫǫ̀ kǫ̀ta Bethel nǫ̀ǫtła. Eyı kǫ̀ta Bethel eyıts'ǫ kǫ̀ta Ayı wege wekǫ̀ k'è gòı̨ɂà ı̨lèe sìı ts'ǫ̀ anajà. 4Ekǫ t'aa t'akwełǫ̀ǫ̀ kwe ełeka nèyı̨ı̨wa t'à kwe-ladà whehtsı̨ ı̨lè. Abram eyı k'achı̨ Nǫ̀htsı̨ ghàsǫedı.\n5Ekìıyeè k'e Lot edeɂeh Abram xè at'ı̨ ı̨lè. Ededı̨ sı sahzǫ̀ą, ejıe, eyıts'ǫ tł'ǫhbàa łǫ wets'ǫ. 6Hanìkò eyı dèè k'e ełexè nàgedèe sìı gıgha gòɂǫ-le agòjà. Sıì tıts'aàdìı łǫ gıts'ǫ t'à ełexè nàgedè ha dìì agòjà. 7Eyıt'à Abram wets'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀, eyıts'ǫ Lot wets'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀ ełeghǫgeet'ı̨į̀ agejà. Ekò k'e Kanan got'ı̨į̀ eyıts'ǫ Perız got'ı̨į̀ eyı nèk'e nàgedè ı̨lè.\n8Eyıt'à Abram edesah Lot ts'ǫ̀ hadı, “Ełèot'ı̨ ats'ı̨ı̨t'e t'à ełek'èch'a ats'ııdì-le. Sets'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀, eyıts'ǫ nets'ǫ tıts'aàdìı-k'èdìı-dǫǫ̀ ełek'èch'a hogıhtsį̀-le. 9Jǫ dèè haı̨hcho gonadąą̀ wheɂǫ hǫt'e. Ełets'ǫǫ̀ ats'ııde. Sa kàɂàa ts'ǫnèe anejà nı̨dè sı̨ dą̀ą ts'ǫnèe ahde ha. Ekò nı̨ dą̀ą ts'ǫnèe anejà nı̨dè sı̨ sa kàɂàa ts'ǫnèe ahde ha,” hadı.\n10Lot kǫ̀ta Zoyar ts'ǫ̀ dèè hazǫǫ̀ k'e k'eet'į̀. Jordan deh nıɂàa gà dèè hazǫǫ̀ wek'e tı at'ı̨ t'à dèè nezı̨ı̨ wègaat'ı̨. Gots'ǫ̀ K'àowo wets'ǫ dèè-wèdaat'ı̨ı̨-k'è lanì xègaat'ı̨, Egypt nèk'e lanì xègaat'ı̨. (Gots'ǫ̀ K'àowo, kǫ̀godeè nàke Sodom eyıts'ǫ Gomorah gòyeh godıhòèhtsı̨ kwe hagǫ̀ht'e ı̨lè.) 11Lot sa kàɂàa ts'ǫnèe Jordan deh nıɂàa gà dèè hazǫǫ̀ edegha yį̀į̀hchì t'à ekǫ ts'ǫ̀ ajà. Eyıt'à Lot eyıts'ǫ Abram į̀łak'aà agejà. 12Abram Kanan nèk'e nàdè eyıts'ǫ wesah Lot Jordan deh nıɂàa gà kǫ̀ta gòlaa sìı gota nàdè. Kǫ̀ta Sodom gòyeh gà edenı̨hbàa nàı̨hgè. 13Dǫzhìı kǫ̀ta Sodom nàgedèe sìı hołı̨ı̨ nàowoò k'ę̀ę̀ geeda, gots'ǫ̀ K'àowo k'èch'a hołı̨ı̨ hogehtsı̨.\n14Lot Abram ts'ǫǫ̀ naèhtła tł'axǫǫ̀ gots'ǫ̀ K'àowo Abram ts'ǫ̀ hadı, “Eyı nàąwo gots'ǫ yeè chı̨k'è ts'ǫ̀ k'eęt'į̀, sazı̨ nèk'e, sa kàɂàa eyıts'ǫ dą̀ą sı ts'ǫ̀ k'eęt'į̀. 15Dèè hazǫǫ̀ weghàı̨daa sìı nı̨ eyıts'ǫ nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ naxıghàehłe ha, welǫ whìle ts'ǫ̀ naxıghaelı̨ ha. 16Nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ dèè k'e ehtł'è lageètłǫ agehłe ha. Ehtł'è gıhtà ha dìì-le nı̨dè nets'ıhɂǫ̀ǫ-dǫǫ̀ sı gogıhtà ha dìì-le. 17Dıı dèè hazǫǫ̀ neghàehłe ha hǫt'e, eyıt'à dıı dèè hazǫǫ̀ wek'e k'eı̨tło,” gots'ǫ̀ K'àowo Abram ts'ǫ̀ hadı.\n18Eyıt'à Abram edenı̨hbàa hazǫǫ̀ nàı̨wa. Hebron nèk'e Amor got'ı̨į̀ Mamer wets'ǫ ts'ı nechàa nàwheɂaa ts'ǫ̀ tàèhtła. Ekǫ gots'ǫ̀ K'àowo ts'ǫ̀ t'asìı k'eehk'ǫ̀ gha kwe ełeka nèyı̨ı̨wa t'à kwe-ladà whehtsı̨.


Chʼééh digháhii bitsʼaʼ nteelígíí - Wikiibíídiiya\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ nteelígíí\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ nteelígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Graptemys geographica" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 5–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diniltsogo noodǫ́ǫ́z; bitsʼaʼ éí łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ.\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ nteelígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; táłtłʼááh chʼil dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Yakʼusda bughunek: k’andit khunek neba lhaidinla Matthew 6\n'Ut'en unzoo, 'i 'ulh'en t'eh, khun ts'iyannah nalh tube cho whe 'ududoolhúti gunih\n1 “Huwahli! Khun tel'en gha' teh'alh t'eh, ts'et whucho ndóht'en gunih. 'Et whuz na'a ndaht'en t'eh, nuhwhe'aBá yak'uz usda, 'en 'aw nuhwhuba k'elha holhtselh ghaít'ah. 2 'Et huwa tel'en gha' teh'alh t'eh, khun ts'iyannah nalh tube cho 'ududoolhúti gunih. Ndunnah duba nahudzoo, 'en 'et whuz na'a 'et duhút'en. Lizwif hubuluglez k'us ti whulheguz 'et ts'iyannah hubunoolh'en ka, 'et nduhút'en. 'Alha' dusni, ndunnah ba 'uk'elha whutele, 'uda huba 'uk'elha whuzdli ho' hoont'ah. 3 'Et whunts'ih tel'en gha' teh'alh t'eh, nyula 'intl'as ts'ih 'aw t'ewhunozin nyula nalhnih ts'ih dat'en 'et. 4 'Et whuz na'a 'uyoon t'ehoníszun 'et ndaht'en hoh tel'en bugha 'áh'aih. 'Ink'ez nuhwhe'aBá yak'uz usda, 'en dahoont'ah huwa 'et ndaht'en, 'et ts'iyawh nuhwhunílh'en ho' 'int'ah. 'Et huwa dich'oh ts'iyannah but hoonzoo hoh nuhwhuba k'elha whutelhtsilh.”\nNdez na'a tenadoohdli huba' hoont'ah\n5 “'Et tenadahdli t'eh, khun ndunnah duba nahudzoo k'ah ts'ih tenadoohdli gunih. Ndunnah Lizwif hubuluglez nahudelhúya, k'us ti wheguz chah, 'ants'ih ts'iyannah hubunoolh'en ka tenahududli. Ndun whudúsni 'uda huba k'elha whuzdli ho' hint'ah. 6 'Et nuhwheni tenadutehdli t'eh, nuhwhenich'oh whaht'i, dati dána'dehtan 'ink'ez tenadoohdli. Nuhwhe'aBá, 'aw be chaoodést'en, 'en ts'iyannah nalh nuhwhuba k'elha whutelhtsilh. 7 'Et tenadahdli t'eh, lhat cho lhtanahoohdeh gunih. Whuz na'a ndunnah 'aw Yak'usda t'echahunízun tenahududli. Lhai khunek be tenahududli t'eh, 'et sih Yak'usda hubudutéts'o huninzun. 8 'En hubuk'una'a 'udoohni gunih. Nuhwhe'aBá dant'i be ndunahdzit 'uda t'ewhunínzun ho' 'int'ah. 9 'Et ndez na'a tenadoohdli,\n‘Ne'aBá yak'uz sinda.\n10 Hoh hubudayi cho inli,\nHukwa' ninzun t'eh, ndoh honeh,\nndi yun k'ut 'ink'ez yak'uz chah.\n11 K'an dzin uzte'alh,\n'i negha iní'ai.\n12 'Uyoon bulh tink'us ts'uwhulh'ai t'eh, buba whunats'odoolnah.\n'Et whuz na'a zeh tink'us 'uts'ut'ih 'et neba whunaoodolnah.\n13 Nts'e tink'us ts'unint'uk, whuch'a neghinli.\n'Ink'ez ndun ntsi', 'en chah buch'a neghinli.\n'Et yak'uz k'une' 'int'en 'int'ah, 'ink'ez be ilhtus,\nbe dénti, 'i chah, 'i 'ilhuz wheni, 'i ts'iyawh nye'ildzun 'int'ah.\n'Et ndoh honeh.’\n14 Dune nuhwhudulhyah né'hut'en t'eh, buba whunaoodelhúnah t'eh, nuhwhe'aBá yak'uz usda, 'en chah nuhwhuba whunaoodutelnah. 15 'Et whunts'i dune nuhwhudulhyah né'hut'en t'eh, 'ink'ez buba whuchanaooduzulhunah t'eh, nuhwhe'aBá yak'uz usda, 'en chah nuhwhuba whunaoodoolnah ghaít'ah.”\nSahá'delhuya t'eh, 'onghunnah hubuch'a nonoolh'i\n16 “Ndet sahá'delhuya t'eh, ndan duba nahudzoo, 'en hubuk'una'a 'ooht'e gunih. 'En hubudzi yuh 'uhilhdzun na'hududil'i ho' hint'ah. Dunen 'uts'un 'oonint'en hiyúlhtsih, whuz na'a te'hududil'en 'ink'ez dzuh nuhuzut na'hududil'i, 'uyoon húbonoolh'en ka. 'Alha ndun whudusni, ndan nduhút'en, 'uda huba k'elha whuzdli ho' hint'ah. 17 'Et nuhwheni sahá'delhúya t'eh, soo cho nuhwhunen chah na'óolhdeh 'ink'ez nuhtsigha chah naoolhlho. 18 'Et whuz na'a sahá'delhúya t'eh, 'et 'onghunnah hubuch'a nonah'i. 'Et whunts'ih nuhwhe'aBá cha'whést'en ts'ih whunts'ih whunilh'en, ts'iyannah nalh nuhwhuba k'elha whutelhtsilh.”\nYak'uz be hoonzoo 'uhoont'ah, 'i be yak'uz ts'ih whuz 'ilho neóohlelh\n19 “Ndi yun k'ut hoonáht'i, 'i 'ilho 'oohleh gunih. Ndulh'en t'eh, 'ants'ih k'enadidutsih 'ink'ez muszoombaiyaz chah hoolah yutelhtsilh. 'Undunut'ih, nuhghu dá'duteyus 'ink'ez hiduntet'ih. 20 'Et yak'uz be hoonzoo 'uhoont'ah, 'i whuz 'ilho wéhla. 'Aw buk'ena'doodutsih ghaít'ah. 'Ink'ez muszoombaiyaz chah 'aw hoolah yoolhtselh ghaít'ah. 'Aw nuhghu da'hooyis 'ink'ez nuhghe' hudunoot'ih ghaít'ah. 21 'Et ndet be hoonzoo 'uhoont'ah, ndet sáhla, nuhdzi chah 'et duté'alh.”\nDune buna too dezk'un li'int'ah\n22 “Nena neyust'e ba too dezk'un li'int'ah. Nuhna soo 'int'ah t'eh, nuhyust'e be whét'en, 'i dezbun. 23 'Et whunts'ih dune buna tink'us 'ut'en be untsi' t'eh, 'et buyust'e ndulhcho tsahólhgus be dutébun. 'Et huwa be whét'en nohwhulh 'int'ah tsahólhgus k'una'a be hoodet'en t'eh, dáhoolcho, 'i be simba tsahólhgus wule?”\nYak'usda k'une' 'int'en t'eh, sooneya chah k'une' 'ont'en ghaít'ah\n24 “'Ilhunuh dune nanah moodih ba 'oot'en ghaít'ah. 'Ilhunuh 'en yuts'u dutetnik 'ink'ez 'ilhunuh yuk'etetsi'. K'us 'ilhunuh yuk'úne' tet'en 'ink'ez 'ilhunuh yuch'a dutetni. 'Aw Yak'usda k'une' 'int'en 'ink'ez sooneya chah k'une' 'ont'en ghaít'ah.”\nYinkak delhúts'i huwu ni wahle gunih\n25 “'Et huwa njan ndun whudusni, yinkak delhúts'i huwu ni wahle gunih. Teh'alh, 'i 'ink'ez tehnilh, 'i chah, 'ink'ez nuhyust'e be soo nadutehnilh, 'i chah, 'i ts'iyawh khun bugha ni wahle gunih. Teh'alh, 'i be kháhna, 'i degha nus dezti nahzun ih? K'us naih 'i nuhuyust'e degha nus dezti nahzun ih? 26 Nduk dut'ai núdelh, 'i nulh'en! 'Aw hacha'nusdle 'ink'ez 'aw khi huba ilhucha'wesdle ilah. 'Et whunts'ih nuhwhe'aBá yak'uz usda, 'en bugha 'á'aih. Nuhwheni 'en ilah 'o nus huba déhti. 27 Nuhtah ndan dalcho tele howu ni unli? 'Aw 'et huwa 'o nus 'ulyez wule ghaít'ah! 28 Di ka be dune tehleh wuni ahli? 'Indakyaz nts'e na'a haniyeh, 'et howu nuni nahzut. 'Aw cha'hust'en 'ink'ez 'aw naih chah cha'hulh'en hiye dune tele ka. 29 Ndun whudusni Solomon 'en whunts'ih soo nadut'ih teh, 'aw 'indakyaz yuch'a degha nus cha'ildzooh. 30 Yak'usda tl'o unzoo, 'i yilh'i. 'I k'an dzin tl'o k'ut haniyeh 'ink'ez bunt'ah 'i tsehidutelhkulh 'ink'ez duték'un. 'Et dáhoolcho 'i be nuhwheni 'o nus soo nanohdutele? Nuhwheni 'aw soo cho nuhwhuba 'alha' cha'hoot'ah ho' 'aht'ah! 31 'Et huwa di simba ts'oo'alh, k'us di simba ts'ootnai, k'us di simba be dune ts'oole, noohzin gunih. 32 'Alha 'udun yun k'ut whut'en 'et zeh hukwa hités'en. 'Ink'ez 'alha 'i be nuhwhe'aBá yak'uz usda, ndai hoonliyaz be ts'udunudli, 'i ts'iyawh t'eooninzun. 33 Ndet Yak'usda nuhwhuba hubudayi cho tele 'ink'ez ye ts'ah'un na'a 'uhoont'ah, 'i nuhbe'ildzun tele, 'et zeh hukwa' nahzun t'eh, 'o 'un, 'i chah ts'iyawh nuhgha tékulh ho' hoont'ah. 34 'Et huwa bunt'ah dawhútenilh, 'et howu ni wahle gunih. Bunt'ah dawhuténilh, 'et ndo honeh. Dzin totsuk soo' hoolcho howun ni hoonli 'et huwa.”


Daantélí łizhin dóó łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDaantélí łizhin dóó łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurylaimus ochromalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitłʼaaʼ éí łitso; bitsiiʼ dóó binághah éí łizhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bikʼos éí łigai; bidaaʼ éí dootłʼizh.\nDaantélí łizhin dóó łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼosh bitsʼaʼí adeeʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼosh bitsʼaʼí adeeʼígíí\nChʼosh bitsʼaʼí adeeʼígíí éí Chʼosh Bikágí Daalzhólígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Periplomatidae" deiłníigo deiyózhí. Chʼosh bitsʼaʼí adeeʼígíí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́.\nDíí chʼosh éí bitsʼaʼ nímaz dóó áłtʼą́ą́ʼí dóó tʼóó bíyó nineez. Séítahgi éí dahiná. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Tsintah naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼiní - Wikiibíídiiya\nTsintah naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼiní\nTsintah naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼiní éí naʼashǫ́ʼii diwozhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cordylus tropidosternum" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez dóó dichʼíízh; binááʼ éí diłhił.\nTsintah naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼiní éí chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Daakʼíjíjinii - Wikiibíídiiya\nDaakʼíjíjinii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cracticinae" deiłníigo deiyózhí. Daakʼíjíjinii éí 11 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 11–17di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí dinilbá dóó kʼíjíjin.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dinilzhinígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dinilzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Guyramemua affine" deiłníigo dayózhí ("Suiriri islerorum/affinis" deilníí ńtʼę́ę́ʼ). Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Guyramemua"-jí atah yisdzoh.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitseeʼ dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsidiłdǫǫhii ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsidiłdǫǫhii ntsxaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó néʼéshjaaʼ dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Otus gurneyi" deiłníigo dayózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tsidiłdǫǫhii ntsxaaígíí éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́.\nDíí tsidiłdǫǫhii éí 11–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bitéél dóó bítááʼ éí dinilgai dóó łizhingo łikizh; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsidiłdǫǫhii ntsxaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łibáhígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poicephalus fuscicollis" deiłníigo dayózhí.\nTsídii yáłtiʼí bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.