Atʼąąʼ yiyiidisí (chéłchaaʼ) - Wikiibíídiiya\nAtʼąąʼ yiyiidisí (chéłchaaʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí atʼąąʼ yiyiidisí (chéłchaaʼ) yaa halneʼ dooleeł. Atʼąąʼ yiyiidisí (iichʼąhii) ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nAtʼąąʼ yiyiidisí éí chéłchaaʼ dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Attelabidae" deiłníigo deiyózhí. Atʼąąʼ yiyiidisí éí nahasdzáán bikáaʼgi 2,100 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 4–8 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí diłhił dóó łichíiʼgo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí daaltsxo. Łaʼ éí bikʼos ayóo danineez. Hodíłchʼiltah éí dahináa łeh. Chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nnaʼashǫ́ʼii bitseeʼ nineezígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ nineezígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Latastia longicaudata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá; bikʼiiz éí dinilzhin łeh; bitseeʼ éí ayóo nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼał bizaʼazis hólóní niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bizaʼazis hólóní niłhinígíí\nChʼał bizaʼazis hólóní niłhinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gastrotheca cornuta" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí łitsogo yistłʼin łeh; binááʼ éí diłhiłgo łitso dóó ntsaa.\nChʼał bizaʼazis hólóní niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


2Cor 6 | `KZE | STEP | Áánútuwe tágárotamai méta mayáí kwémaeta asiramái simátimeta séta Áánútu úwoi kwétuwaꞋnaa-imba póꞋa íma úwoi méꞋa kwembó arááímo kwétainiꞋa oró kwésune.\n1 Áánútuwe tágárotamai méta mayáí kwémaeta asiramái simátimeta séta Áánútu úwoi kwétuwaꞋnaa-imba póꞋa íma úwoi méꞋa kwembó arááímo kwétainiꞋa oró kwésune. 2 naaóváꞋá Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba Áánútumo siráin-aimba agaimaréna séna\núwoi túwaꞋnaa uráunda-kanaa kentáái\niséꞋa sáwíꞋo umáímo máyómpinkembo\ntíkaunda-kanaa túwaꞋnaa uráumne\nÁánútu siráiye agaimaréna siráimba mindáyaveꞋa ísáaro. ívéꞋa Áánútu úwoi kwétuwaꞋnaa-in-kanaama éna sáwíꞋo umáímo máyáampinkemba kwétirain-kanaama imbá póꞋa íma úwoi méꞋa kwembó arááímo kwétainiꞋa oro.\n3 kentáásí mayáígómbá awánésa sáwí-amba kwáráavo séta kaweꞋ-máyáíyé suꞋmai kwémayaundaya pósa íma áraiꞋa sésa sáwí-mayai kwémayaawe kwésewe. 4 amápaꞋ-mayai kwémayaundayaveta séta suwánésaya áraiꞋa Áánútuna mayáí-kwáásímán-owe sígwáe séta mimbáyáí kwémaeta máyaumne. umbai-yántááꞋó kentáásópaꞋo tisasamó síꞋo iníꞋo umásinkesaya sáwíꞋo umásínkáanta íma ivátuweta asiramáíya máyaumne. 5 Áánútuna mayáíyá kwémayaundarakemba sínkambai ándávaꞋo mósinkesayaamo úkúmakesamo sáwí-aimba simánkesa mirámó kwéonta anóm-bayai kwémaeta noꞋwáámba íma suúyá kwégwaeta úwoi mayáí kwémaeta sááimo kwésinkainta íma ivátuweta asiramáíya máyaumne. 6 kentááyávésa Áánútuna mayáí-kwáásímán-owe sénááontaveta kaweꞋ-máyáíyé suꞋmai kwémaeta kawer-ímáyáá kwéeta paru umái méta kaweꞋá kwéumatinkaunanaya Áánútun-amanko keséya máyáísata áraiꞋa miwítí imáyáa kwéeta 7 árair-aimba kwésimatimunanaya Áánútu asirayámbá kwésimisata mirám-báyáí kwémaeta Áánútu aúrankaꞋa arupí umáíya máyaundaya mindá kweukáámbá araaꞋnaa uráunanaya sáwí-ainko kentáávímbá íma kwétisata Áánútu aúrankaꞋa arupí umáíya máyaundaya mindá iwevóíráámbá umásoketa umbai-yántááꞋó kesópataamo timbá kwéusayaaitaundayaawe. 8 évakarawai kentáá súwíꞋa mósá máráawasa évakarawai kentáá súwíꞋa simái sáwíꞋa owasá évakarawai kawer-áímbá simásíméwasa évakarawai sáwí-aimba simásíméwasa árair-aimbo simátimundayavesaya évakarawai kentááyávésa kampaꞋá kwésewe sewasá 9 évakarawai kaweꞋá umái suwánésaya kampaꞋá sésa úwoi-kwaasiman-owe sewasá évakarawai kentááyávésamo puwónáesa owémó kwésemba íma puwúndaya úwoiya súvamaiya máyaumpo suwánaaro. Áánútu arupíya kwéumasinkaimba íma sínkamisata kwévuwune. 10 sáwíva-tantaako kentáásirumba umbaí kwétamasinkainta kentáásirumba kaweꞋá úmae kwéiyiye. kesáá óísamba íma makáundayawaiya éta Áánútun-aai sáwívarawaiya kwésimatimunasaya kaweꞋá umái kwémaewe. óísaniyaaiwai éta Áánútun-aai tátokaundayaveta kaweꞋá umáíya máyaumne.\n11 Kórínti-naopaken-kwaasi ísáaro. kentí imáyáa éta kentáásirumpinken-aimba avoraꞋá simátímakaundaya 12 keinárawataveta íma kayoráúnaꞋa kentááyávéꞋa kayóꞋmái máyáawe. 13 kesí iyámpóímo simátimundantenkaamba simátimumpo kentí imáyáamo úndantemba kentáásí imáyáa éꞋa kentirumpinkén-áímbá simásíméro.\nÁánútuna naankaantáán-úne siráin-kwasai.\n14 oóꞋá tombá moórá anóm-purumakankwara moórá sáwíyam-purumakankwaraꞋa íma kwétagarotamai kwisóvo awaira-púrúmákánkáí tinumarampimbá kwímakaawasarai oóꞋá kwétoye. mirámó ontembá keinárawaꞋa Áánútun-aaiyaveꞋa áraire sewáíyé ímo áraire sewáíyé íma tágárotamai méꞋa mayáí máyáaro. arupí umái máyáawaise Áánútun-aai arááíraawaise íma kanaán-umai tágárotamai mésa mayáí kwémaraawe. ságayankwara tunígwaraꞋa íma moórávimba kwáyáiye. 15 Ísu Káráísitiye Sáátáánigowe íma mimbórá-ímáyáá óyasa Áánútun-aaiyavesa áraire sewáíyé ímo áraire sewáíyé íma mimbórá-ímáyáá kwéowe. 16 Áánútuna naaúmpaꞋa kwesé kwaántá-kwaasi mimbórávímbá íma ménaaowe. Áánútu asirayánkwáráwáí kentáásirumpimba máyáísata kwená naankaantáán-úne. mináíntávéna naaóváꞋá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Áánútu séna\nkesí kwaásiye méꞋa miwívímbá kwénaaeꞋa\nmiwítí Ísóigo onasá kesí kwaási-iꞋa ónááowe\nÁánútu siráiye. 17 mindáyavena Ísóigo séna\núwoi-kwaasivinkemba tiyuwéꞋa moórá-ayampaꞋa\nméꞋa sáwí-mayaigomba tínaaemba umátimiyaꞋa\ntiréꞋa 18 kentivoíꞋa onaꞋá kesáánimbaaꞋa\nÍsóigo amápar-asirayamba tokáiwai siráiye agaimaréna siráiye.


Chʼał kʼaasdáhí dootłʼizhgo naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí dootłʼizhgo naashchʼąąʼígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrobates auratus" deiłníigo dayózhí.\nChʼał kʼaasdáhí dootłʼizhgo naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Chʼil bijeeh yidlání dadootłʼizhígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání tsédídéehgo dootłʼizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dootłʼizhí bizééʼ halzhinígíí\nTáshchozhii yił aheełtʼéhé\nChʼil bijeeh yidlání dadootłʼizhígíí dóó éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dacninae" deiłníigo deiyózhí. Chʼil bijeeh yidlání dadootłʼizhígíí dóó bikʼéí éí 14 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ (Chʼil bijeeh deidlání éí chʼil bijeeh deidlą́, dóó doo wóʼałtaasʼéí deildeeł da).


“Zwo halbe Hahn, bidde! …ach, Sie haben hier nur Blumen?“ #stammgast | jke's\n“Zwo halbe Hahn, bidde! …ach, Sie haben hier nur Blumen?“ #stammgast\nvia Instagram https://instagr.am/p/CSWdKkBIPh5/


SAN JUAN 1 Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila | The New Bible.com\n1N'diī ní saⁿ'ā chi Nduudu 1Cuááⁿ nááchí chínga'a 'āā ngaⁿ'a Dendyuūs ndúúcū Nduudu, ní Nduudu mííⁿ 'āā ngaⁿ'ā ndúúcū Dendyuūs, ní Nduudu miiⁿ ní Dendyuūs. 2Chuū chíí naachi chínga'a ndúúcū Dendyuūs miiⁿ. 3Tanducuéⁿ'ē chi vɛɛ ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ din'dái yā chi vɛ́ɛ́. Nduuti chi nguɛ́ɛ yā, nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'aama cosa chi vɛ́ɛ́. 4'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canéé ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní vida miiⁿ ní dɛɛvɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 5Níícú dɛɛvɛ chīdɛɛvɛ́ na maaíⁿ, chí maaiⁿ mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ tuumicadíínuuⁿ yā. 6Dendyuūs nidichó'o yā 'áámá saⁿ'ā, chi nguuvi sa Juan. 7Saⁿ'ā miiⁿ ndaa sa chí caⁿ'a sa nduudu cuaacu. Ní caaⁿ'máⁿ sá nduudu cuaacu yeⁿ'e chi dɛɛvɛ caati nducyaacá yā cu'téénu yā cáávā saⁿ'ā miiⁿ. 8Nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā miiⁿ chi dɛɛvɛ; naati chi ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu yeⁿ'ē dɛɛvɛ. 9Chííⁿ chí nduudu cuaacu chí dɛɛvɛ. Chííⁿ nga'ā dɛɛvɛ yeⁿ'ē nducyáácá yā chi sneé yā íⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 10'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi dɛɛvɛ ní canéé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī, ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ n'diichi yā 'yā. 11Ndaá yā caavā ndaata yeⁿ'é yā 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chi canēe yā. 12Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuúⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canée yā nduucú yā, Ndyuūs ca'a yā poder 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi cuuvi daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā chi ngúúví yā. 13Nguɛ́ɛ́ cuuvi yā daiya yā cáávā yuūúⁿ, ní nguɛ́ɛ́ caava yuūtɛ̄, ní nguɛ́ɛ́ caavā isáⁿ'ā, caati cáávā 'iivú Ndyuūs. 14Níícú Nduudu miiⁿ ní ch'iindiyáaⁿ yā tan'dúúcā s'uuúⁿ ní canée yā ndúúcū s'uuúⁿ. N'dáí taavi yā ndúúcū favor ndúúcū nduudu cuaacu. Ní n'diichi yú poder yeⁿ'é yā, poder tan'dúúcā yeⁿ'ē 'áámá n'dyáⁿ'ā yeⁿ'ē Chiidá yā chi Dendyuūs miiⁿ. Ndiituú taaví yā ndúúcū favor ndúúcū nduudu cuaacu. 15Juan caⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é yā ní 'caī sa ní ngaⁿ'ā sa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū: 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchií yā cuaaⁿ daamí ní vmnaaⁿ cá yā yeⁿ'ē 'úú caati 'āā 'naaⁿ cá yā niicu 'úú. 16Níícú nducyaaca yú ita'a yú favor ndúúcū favor yeⁿ'ē Jesús chi ndiituú yā ndúúcū favor. 17Caati vɛ́ɛ́ ley miiⁿ cucáávā Moisés ca'a yā naati vɛ́ɛ́ favor ndúúcū nduudu cuaacu cucáávā Jesucristo ca'a yā. 18Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Dendyuūs miiⁿ. Jesús 'áámá n'dyáⁿ'ā yeⁿ'ē Chiidá yā chi canéé nduucú yā, Jesús mííⁿ diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā yeⁿ'ē Chiidá yā.Nduudu cuaacu yeⁿ'e Juan chi ngɛɛdinuūⁿnīⁿ(Mt. 3.11-12; Mr. 1.7-8; Lc. 3.15-17) 19Taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén dichó'o yā chiiduú s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ levitas s'eeⁿ ní ndaá yā nanááⁿ Juan miiⁿ chí itiinguunéeⁿ yā: ¿Díí, du'ū dii? chuū chi nduudu cuaacu chi n'guɛɛcútaⁿ'ā Juan. 20Ní Juan miiⁿ ntumiiⁿnúⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ cheēⁿdiitú yā ní caⁿ'a cuaacú yā: Nguɛ́ɛ́ 'úú chi Cristo. 21Ní natiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿Du'ū dii, tuu'mi? ¿'Áá díí profeta Elías? Ngaⁿ'ā Juan: Nguɛ́ɛ́ 'úú. Ní natiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿'Áá díí chi profeta? Ngaⁿ'ā ntúuⁿ sa: Nguɛ́ɛ́ 'úú. 22Ngaⁿ'ā ntúuⁿ yā ngii yā saⁿ'ā: ¿Du'ū di, tuu'mi? Ní 'tíícā caaⁿ'máⁿ 'nū cuuvi 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā nús'uu. ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'ā di yeⁿ'e maāⁿ di? 23Tuu'mí caⁿ'a Juan: 'Úú nduudu chi caⁿ'a na yáⁿ'āa naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ: Nan'guáaⁿ nī yúúní cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs, tan'dúúcā chi ngaⁿ'a profeta Isaías miiⁿ naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs. 24'Íícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ndaá yā miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē fariseos. 25Níícú ntiinguuneéⁿ yā saⁿ'ā ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛdinúuⁿnīⁿ di, ndúúti chi dii nguɛ́ɛ́ Cristo dii, ní nguɛ́ɛ́ Elías dii, ní nguɛ́ɛ́ profeta 'cūū dii? 26Níícú Juan nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'é yā ní caⁿ'a ya: 'Úú ní ngɛɛdinúuⁿnīⁿ ndúúcu nuūⁿnīⁿ; naati nguaaⁿ ndís'tiī ní canéé 'áámá yā ní nguɛ́ɛ́ ináaⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. 27'Iiⁿ'yáⁿ 'cūū chi cuchii cuayiivi ní vmnaaⁿ ca yā yeⁿ'ē 'úú. Niicu 'úú nguɛɛ n'dai 'úú, chi cuuvi diíⁿ n'daatiīí yííⁿmáⁿ yeⁿ'e ndaacuú yeⁿ'é yā. 28Cosa 'cūū chi chiī ná yáⁿ'āa Betábara na táámá lado yeⁿ'e yíícú Jordán, naachi Juan chɛ́ɛ́dinuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ.'Iiti cuūchī yeⁿ'e Dendyuūs 29Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi ní Juan n'diichi sa Jesús ndaá yā naachi canee sa, níícú ngaⁿ'ā sa: Cun'diichí nī. 'Íngaā Jesucristo chi nguuví yā 'Ííti Cuūchī yeⁿ'é Dendyuūs chi nadivíí yā nuūⁿndī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī. 30Chuū chi ngaⁿ'á yeⁿ'é yā: Cuchii 'áámá saⁿ'ā cuayiivi yeⁿ'e 'úú níícú 'āā vmnaaⁿ sa yeⁿ'ē 'úú, caati 'āā 'naaⁿ ca sa niicu 'úú. 31'Úú ní nguɛ́ɛ́ n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ naati deenú chi snaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel 'yā. Cáávā chuū 'úú cuchií ní ngɛɛdinuūⁿníⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ. 32Juan mííⁿ ní ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu: 'Úú ní n'diichí Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs chi cuch'ééⁿ nanguuvi tan'dúúcā paloma ní ndaa vmnaaⁿ yeⁿ'é yā ní canéé yā ndúúcu yā. 33'Úú nguɛ́ɛ́ n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú chí ngɛɛdinuūⁿníⁿ ndúúcū nuūⁿníⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú: Du'ū chí n'diichí di chi ndɛɛ̄ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní canée yā nduucú yā, 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū chi ngɛɛdinúuⁿnīⁿ ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 34'Úú ní n'diichí ní ngaⁿ'a cuaacú chi chuū chi Daiya Dendyuūs.Discípulos chí vmnááⁿ vmnaaⁿ 35Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi canéé ntuūⁿ Juan ndúúcū 'uuvi discípulos yeⁿ'ē sa. 36Ní inaaⁿ sa Jesús miiⁿ chi cachiicá yā cuaaⁿ miiⁿ. Ní ngaⁿ'ā sa: N'diichí nī. 'Íngaā Jesucristo chi nguuví yā 'Ííti Cuūchī yeⁿ'é Dendyuūs. 37Ndúú 'uuvī discípulos yeⁿ'e Juan chi ch'iindiveéⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā sa, ní cueⁿ'é yā ndúúcū Jesús. 38Nguɛɛcundíī Jesús ní n'diichí yā chi n'dáa yā 'yā. Ní ngaⁿ'a yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ́'ɛ in'nuuⁿ di? Ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngii yā 'yā: Rabí (nduudu mííⁿ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi Maestro), ¿tií canééⁿ vaacu dí? 39Tuu'mi ngaⁿ'a yā ngīi yā saⁿ'ā: Cuchií nī níícú n'diichí nī. Ní ndaá yā ní n'diichí yā tii canée yā. Ní ch'ɛɛtinée yā nduucú yā nguuvi miiⁿ caati 'āā tandúú n'gɛɛcú cuūúⁿ chiīnū. 40Ní yeⁿ'e 'uuví yā chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē Juan ní cueⁿ'é yā ndúúcū Jesús. 'Áámá saⁿ'ā miiⁿ ní nguuvi sa Andrés 'diīnū Simón Pedro. 41Ni Andrés miiⁿ nndaacá sa maaⁿ 'díínu sa Simón ní ngaⁿ'a sa ngii sa sáⁿ'ā: Nndaaca 'nū Mesías miiⁿ (neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu miiⁿ chí Cristo). 42Ní candɛɛ̄ sa Simón nanááⁿ Jesús. Ní taachi Jesús miiⁿ n'gíínu yā saⁿ'ā miiⁿ, ní ngaⁿ'á yā: Díí Simón Pedro, daiya Jonás miiⁿ. Mááⁿ ní cu'neeⁿ yú chi duuchi Cefas (nduudu mííⁿ neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ tuūú).Jesús yaa'ví yā Felipe ndúúcū Natanael 43Chi dɛ́ɛ́vɛ́ táámá nguuvi Jesús neⁿ'é yā caⁿ'a yā na yáⁿ'āa Galilea, ní cueⁿ'é yā. Ndaaca yā Felipe ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuchíi di nduucú. 44Ní yáāⁿ vaacú Felipe ní yeⁿ'ē yáāⁿ Betsaida ní dáámá yáāⁿ vaacú sa ndúúcū Andrés ndúúcū Pedro. 45Felipe mííⁿ nndaaca sá Natanael, níícú ngaⁿ'ā sa ngii sa sáⁿ'ā: 'Āā nndaacá 'nū Jesús daiya José yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret. Dingúūⁿ Moisés yeⁿ'ē 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū na ley, ní dingúūⁿ profetas yeⁿ'e 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū. 46Ní ngaⁿ'a Natanael: ¿'Áá vɛ́ɛ́ cosa chi n'daacā na yáāⁿ Nazaret? Ní ngaⁿ'ā Felipe miiⁿ: Cuchíi di ní n'diichi di. 47Jesús miiⁿ ní n'diichí yā Natanael chi cuchii sa nanáaⁿ yā. Ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē sa: N'dííchí nī 'áámá saⁿ'ā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nginnche'ei sa 'iiⁿ'yāⁿ. 48Ngaⁿ'a Natanael ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Tíí n'diichi di 'úú? Ní ngaⁿ'ā Jesús ngií yā saⁿ'ā: Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ yaa'ví Felipe dii ní taachi canéé dí maaⁿ yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi, 'āā n'diichí díí. 49Ní nan'guɛɛcutáⁿ'ā Natanael miiⁿ ni ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Maestro, n'diī chí Daiya Dendyuūs miiⁿ. N'diī chí Rey yeⁿ'e Israel. 50Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: ¿'Áá cáávā chí ngaⁿ'á ngií dii chi n'diichí dii maaⁿ n'guíídīi yaaⁿ nguuvi chi 'āā i'teenu di 'úú? Ch'ɛɛtɛ n'dai ca n'diichí dí dendú'ū nguɛ́ɛ́ ti chúū. 51Ní ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngii dii. Ngúúví maaⁿ ní ngúúví chí cuíchiī cunéé chí n'diichi di chí nanguaāⁿ nanguuvi níícú ángeles yeⁿ'é Dendyuūs miiⁿ ní ngɛɛ yā ní ngua'á yā nanááⁿ Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs.


Tsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ halchíʼígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parvipsitta pusilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ dóó bítááʼ éí halchííʼ; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼí yázhí bizééʼ halchíʼígíí éí chʼil bijééh deidlą́ dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Hasbídíłbáhí - Wikiibíídiiya\nHasbídíłbáhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zenaida" deiłníigo deiyózhí. Díí hasbídí éí 7 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí bitsʼíís łibáago naashchʼąąʼ, áádóó éí bitʼaʼ łizhingo łikizh łeh; bitsʼíís éí 10–12di asdzoh[?] ádaníłtso łeh.


Níyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ łigaaígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Procellaria aequinoctialis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łigai ałdóʼ.\nNíyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ łigaaígíí éí táyiʼ chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Azhı́ı Aurora College goghágų́thı daxáde edı̨htł’éh ndee k’éh gocho gok’ę́ę agende gha | Aurora College Transformation\nwww.gov.nt.ca » Azhı́ı Aurora College goghágų́thı daxáde edı̨htł’éh ndee k’éh gocho gok’ę́ę agende gha\nAzhı́ı Aurora College goghágų́thı daxáde edı̨htł’éh ndee k’éh gocho gok’ę́ę agende gha\nAurora College edı̨htł’éh ndee k’éh, k’ęę agedande. Dı met’áh NWT ts’ę dene héh amı́ı, nekǫę̨́ gondaet’ı nádé, azhı́ı genı̨thę gogháhų́thı gha. Atthe goɂo ts’ę́ dúlee dı edı̨htł’éh met’áodéɂa gǫchu gots’ęh, Nahendeé zhı́e méh edaondı edédı́dı́ deɂǫ́ mendáet’ıı gháts’enda gha.\nDı edı̨htł’éh ndee k’éh gocho azhı́ı edánehɂı k’eh gogháedenıtę gots’ęh, azhı́ı ełeodı̨́ɂa méghǫ ts’eda – dı t’aıt’ıt’á t’áh edagot’ı̨ hésı̨ı̨ héh. Dı ohdzǫǫ la gha ats’ı̨t’e anegıule, dı edı̨htł’éh ndee k’éh gocho dene yáıɂa chuu gots’ęh kǫ́tah, kaondı hénıdé azhı́ı edagele k’eh see nıógı̨̨́ɂá gha.\nDı edı̨htł’éh ndee k’éh gocho gots’edı k’éh, edı̨htł’éh k’eh ts’edétth’ı̨ k’éhozhı́e, met’áh edı̨htł’éh łatake k’éh, ndee k’eh, gots’ęh la k’éh chu, ezhı há dene goghágoenetę. Dı daxáde dene łǫ gogháenetǫ, gots’ęh gonezų agų́ıt’e ek’éndaa ndathé medı́tsı gha. Melǫ hénıdé, dı edı̨htł’éh ndee k’éh gocho athı́ɂı̨ gha, dı Nahendée zhı́e goghágoenetę gha edı̨htł’éh ts’ę́ eget’ı̨, kaondı hénıdé dendé ch’ąą agende gha hı́le, gots’ęh ǫdı nagedé chu.\nEdı̨htł’éh Kǫę́ gúlı́ı agodande gháde chu, denda anádétse ande héh dene denda dúlee yet’áodethı, gots’ęh Nahendeé zhı́e, gots’ęh gothą chu mets’ę́ aodeh genı̨thę gha. Nahendeé zhı́e kǫ́tah yagola yet’áogeduthı́ gha chu, dı kǫ́tah taı yágóla denda goghágoenetę, edı̨ deɂóh aodacho goghá gų́tth’ı̨ gha.\nEdı̨htł’éh Kǫę́ gok’ónı̨ gogha ts’atáa nı́ogı̨́ɂa azhı́ı edágele gha, gots’ęh edaondı t’áh dene henáhodhee goghá génı̨ɂǫ holı́ı ghágenda, hası̨̨́ı̨ ekúh het’ıı ats’ele gha atsedı hı́le. Nahendeé ts’ę, dene ahsı́ı k’ónı̨ ghágenda gots’ęh azhı́ı hendıgedındı́ yek’eh denda kegedendı̨ gha. Azhı́ı gı̨́hchúu ts’ęh goghágonetǫ hésı́ı ts’ę dı:\nGolá t’áh eghálaeda, gots’ęh satsǫ́ hetłe k’eh eghálaeda – ek’élu kǫę́, natse gok’éts’endı́ azhı́ı k’ónı̨ ghágoenetǫ, yet’áh aget’ı̨\nNdéh ts’́ę́ ahsı́ı yánı́zhe, gots’ęh ndéh k’éts’endı́ – met’áh ats’et’ı̨, mek’éts’endı́, gots’ęh ndéh k’éts’endı́, met’áh gonezų hı́da gots’ęh náıtse nahek’éndı́ gha\nGonezų ts’enda gha la, goghágoenetę gots’ęh kǫę́ gondaet’ı̨ eghálaıdé – dene kǫ́tah nats’e héh gonezų ts’enda gok’éts’endı́\nEghálaeda kádeɂá, gots’ęh gonatthe ts’eda ts’ı̨lı̨ – Nahendée ts’ę́ dene gonatthe theda gha gots’áts’endı, kaondı hénıdé Nahendée natse gha\nDúh, amı́ı Aurora College eghálaedé hésı̨ı̨, ahsı́ı k’ónı̨ gha senı́ogı̨ɂá. Dı azhǫǫ gúlı́ı agodunde hésı̨́ı̨ axǫ dı̨ı̨ xaye néɂo holı́. Dúh amı́ı edı̨htł’éh kǫę́ gonde, ts’ę̨́ aget’ı̨, edı̨htł’éh ndee k’éh gocho ts’ę́ agende gha dúlee.\nGúlı́ı́ agodande gháde chu Aurora College gúlı́ı goka goagenda gha sóondı. Ahsıı k’ónı̨ k’eh ełé eghálagenda gha góɂǫ, dene denda ts’ehɂa, met’áh amı́ı edı̨htł’éh ts’ę́ aot’ı̨́ gha, gots’ęh gúlı̨ ago


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gephyromantis blanci" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsxogo yishtłizh; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí ntsaa.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTsinyiʼ chʼał dinilzhin dóó yishtłizhígíí


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihítsoh - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihítsoh yaa halneʼ dooleeł. Tsin yąąh dzootʼihítsoh ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\ntsin yąąh dzootʼihítsoh\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihítsoh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xiphocolaptes" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihítsoh éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 11–14di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihítsoh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Tónteel tsídiitsoh bikeeʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTónteel tsídiitsoh bikeeʼ łizhinígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełí bibąąhgi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoebastria nigripes" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 27–29di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bikeeʼ dóó binááʼ dóó bidaaʼ éí łizhin.\nTónteel tsídiitsoh bikeeʼ łizhinígíí éí łóóʼ deilghał dóó chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł.


Tsídii dilwoʼí bikʼos diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dilwoʼí bikʼos diniltsxooígíí\nTsídii dilwoʼí bikʼos diniltsxooígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh (áko ndi éí halgaiigi dóó doo ndahałtingóó naagháa łeh), áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cursorius coromandelicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bitʼayaa éí halzhin; bikʼos éí diniltsxo; bitsiitʼáád éí diłhiłgo dibéłchíʼí; binákʼee naʼííjin dóó naʼíígai; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó shiyish; bijáád éí áłtsʼóózí dóó nineez.\nTsídii dilwoʼí bikʼos diniltsxooígíí éí chʼosh haalzheehgo nihookááʼ naakai.


Dahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchxíʼígíí\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicaeum celebicum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhił; bitéél éí halchxííʼ; bikʼiiz éí łibá; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diłhił dóó bitéél dinilbá.\nDahtsʼaaʼ yiłchozhii bitéél halchxíʼígíí éí dahtsʼaaʼ bidzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ. Łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Act 28 | `AUY | STEP | Aápátá kaweꞌá úmaisa koméraawanasasa mindónáfúfúmpáꞌ-márágón-áwíꞌa Mórita-marawe suwatá ísaraumne.\nMórita-marafata kógo uráunda-aai.\n1 Aápátá kaweꞌá úmaisa koméraawanasasa mindónáfúfúmpáꞌ-márágón-áwíꞌa Mórita-marawe suwatá ísaraumne. 2 Aaꞌá téna táwiꞌa wéuwasa mimbáráfákén-kwáásí kaweꞌá uwásinkesasa iyamá agaisínkówata siyáánta wégaufowananasa 3 Póro iyááríꞌa komaimaéna mimpímbá máagaimarowana kokoꞌá úwana waaifainkó téna Póron-ayáámba taunkutúwasa 4 waási awánésa keáímbá sésa moórá-waasi tufúwísana púwísana nompín-táómpimbo timbá nonkómá ímba tufúkáimba póna káféꞌa wen-ánóndáá maéna waaifainkó fáínana puwíníye keáímbá suwaná 5 Póron-ayáámba tufimpín-úwana minkwáífáínkó taráꞌmaena iyafímbá ánkúfowana ímba Póromba áíꞌa úwasa 6 minkwáásí Pórontafesa imáyáa ésa intoráínana puwíníyo. Marapáꞌá kunténa puwíníyo-imayaa ésa ayáátáákaꞌa aúrampimba karákésa amuꞌmatuwésa mérowana ímba ááéma puwúwasa imáyáa ésa sésa minkwáásí maníkón-iye siyáawe.\n7 Suwaná mimbáráfákén-órááꞌ-wáásígón-áwíꞌa Pápíríyasi wení maramá ewaaꞌá wérowi kaweꞌá uwásinkenasa másinkowata wení naaúmpata kaumbo-nóꞌwáámbá kowaéwánanasa 8 Pápíríyasi afowámbá áúiyankena ayánómbá naaewáráꞌá wéuwana mérowana Póro wempáꞌá wéna awánéna Maníkómpáꞌá inaí séna ayáántamba aneꞌá taꞌótorowana mináíꞌá taiꞌáguwasa 9 awánésa tíꞌo\nún-kwaasi tíꞌmaesa Pórompaꞌa tuwaná miyáumai asófatinkafaꞌa kúwasa 10 aamoí ésa tuwímbai-tantaaꞌa símúwata méraawanasasa nompín-táómpimba kónae séwánda-kanaasa ímbo makáawanda-tantaaꞌa símúwata kuráumne.\n11 Árékísándiriyaafakemba moórá-nompin-taonkon-awiꞌa keáfáráwáí-káróꞌ-máníkó éna fiyúndámo toráí-kánáá mimbárágóní nonkwaaúmpímbá wérowata kaumbo-wíyómbá maisuwéta mindómpín-táómpimba íyáteta wémeta 12 Sísari-marafaꞌa Sáírákiusi-naopaꞌa wéta marapátá kuméta kaumbo-nóꞌwáámbá waéta 13 nompín-táómpimba íyáteta wéta Rísíyamu-naopaꞌa kówaeta aafáyáaraꞌa sínaaempakenta fiyúndá toréna fafúsúmaenasa kúwata kaeꞌ-nóꞌwáámbá kówaeta Ítáári-marafaꞌa Píútíyorai-naopaꞌa marapáꞌá kumówánasasa 14 Ísun-aaimo ísówi mérowata kotuwánááwánasasa simásimesasa sésa moórá-sondaa keséta méranaawe suwatá miyáumaisa moórá-sondaa miwíséta maéta Rómu-naopata marapátá kówándasa 15 Rómu-naopakemba Ísun-aaimo ísówi kówánda-aaisa isésa aampakémbá kotiyánae sésa Ápíyasi-naopaꞌa maaketi-márúpáꞌá seyaafáꞌ-wáásí wááumo waí-námbá kaumbo wéropaꞌa tuwaná Póro tuwánéna Maníkómpáꞌá aamoí úwana arunkó kaweꞌá uráiye.\nPóro Rómu-naopaꞌo mérain-aai.\n16 Póron-arunko kaweꞌá úwata Rómu-naopaꞌa kówánanasa mindáópaken-kamani-waasigo Pórontafena séna ímba ándá-naumpaꞌo máínda úwoi-naumpaꞌa ménana i-wáásígó enkáꞌá káráwiyiniye súwana 17 kaumbo-nóꞌwáámbá maisuwéna Póro mindáópakemba Yúndaa-waasiti óraaꞌ-waasi táántowasa wení naaúmpaꞌa tuwaná simátimena séna kesí waásisono. Yúndaa-waasi ímba símai sáwíꞌa uráumpo kentáá síwáꞌnáti ámáámba ímba taráíyaundanifo Yérúsaremu-naopaꞌa kembá taꞌótoꞌmai Rómu-kamani-i-waasi tíméwasa ándáfaꞌa sínkaraawe. 18 Sínkaresa sínkamiyanesa kesí áwáumo saafá ombá ímba isasá faúꞌankanae sewasá 19 Yúndaa-waasi minááí taráísúwaꞌa kesí áwáuma ímba sáwíꞌa uróntafe séꞌa Rómu-kamani-aifa-kawaagompaꞌa konaná kesáái isáíníye. Kesí Yúndaa-waasi aaí simátinkanae ímbo súnda kesáái isáínkwae séꞌa Rómu-kamani-aifa-kawaagompaꞌa tiyáumne. 20 Yúndaa-waasisa Maníkómó íyáfasinankaraiwaimbo amuꞌmakáundawin-aai séwánasa taꞌótokesa siyáánkaꞌa káráꞌuraamba póꞌa táántamai tuwánéꞌa simátimenae Póro súwasa 21 isésa miwí sésa Yúndiyaafakemba Yúndaa-waasi ímba entáfésa aúfái agaimái túwááwana tiyáiye. Ímba tuwímbai aaí másimasimesasa entáfésa sáwí-aai ímba wésimankaawe siyáawe. 22 Seyaafáꞌ-áémpáꞌá Ísuni aampaꞌó kontáfésa sáwíꞌo uwátínkáámba wéisaumpo minááí simásímínata ísáano siyáawe.\n23 Simásuwesa moórá-kanaa Póro simátiminda-kanaa marésa komésa minkánáá túwasa sáwífaꞌ-waasi Póromo méropaꞌa tuwaná aafáyáarakemba ómbakena Maníkó wení waásimo kawáámó in-ááí simátímaꞌmaena nóꞌwaamba taíꞌáraiye. Naaófáꞌá Mósesemo agaimakáin-aaifinkene Maníkón-aaimo simátímakowi agaimakáan-aaifinkene Ísun-aaimo simátímaꞌmaena tirumbá toréna iyéna Ísun-aaisafesa timankúnkúmba íwae séna simátimuwasa 24 isésa tuwímbai sésa éraiꞌ-aaiye suwasá tuwímbai sésa karoꞌ-ááíyé suwasá 25 miyáumai aaisankáámbá sésa tuwínkaaꞌ-uwaná Póro séna naaófáꞌá Maníkóní Ufaen-ámútánkó moóráwigomba Maníkón-aaimo simátímakowin-awiꞌa Áísáyaamba simámuwana kentíwáꞌnásomba simátímakomba minááí éraiꞌ-aain-iye. 26 Áísáya agaimaréna séna\nManíkó séna minkwáásísáfé kosimátime sé ísáámbanifo ímba ísámai kaweꞌá wéowe. Awánaambanifo ímba awánamai kaweꞌá wéowe. 27 Miwítí imáyáago umbaí taisaná tááko aaimó isáísáféna tuwesaraí isaná túranko awánaisafena túgáfaaꞌa wéifo ímbo miyámó ésamo ésa tááꞌo isésamo túrambo awánésamo kesááimo isésamo miwítí sáwí-imayaamo tuwésamo kempáꞌó tenkakaa sáwí-imayaa maitiyuwéꞌa kaweꞌá uwátinkausino Maníkó siyáiye\nÁísáya agaimaréna siyáiye. Póro simásuwena 28 séna kemá miyá owaꞌá póꞌa simátime séꞌa Maníkó sáwíꞌo úmaimo méraampinkemba kaweꞌ-ámpáꞌá métínkáín-aai fíꞌonkaa-waasi kosimátímakaundasa Maníkón-aai wéisaawe 29 Póro minááí simásuwowasa Yúndaa-waasi wesimán-kwesiman-esa aaisambá símaesa kóuraawe.\n30 kóuwana Póro mindáópaꞌa ména kaeꞌ-áátáí maisuwéna wení óntamba naankaꞌá wétuwena méromba sáwífaꞌ-waasi wempáꞌá tuwaná aamoí éna 31 Maníkó wení waásimo kawáámó in-ááí Fasiꞌaénkó Ísu Káráísitin-aai simátímaꞌmaena iyáiye. Kámáni-waasi minááísáfésa ímba aambá faiyúwana óraaka simátímaꞌmaena iyáiye.\nKemá Rúku súnda-aai taíꞌáiye.


Tsédááʼgóó Tʼiisgaiídi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nTsédááʼgóó Tʼiisgaiídi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nHaʼałtsédii Ndeeltʼąʼ Tsédááʼgóó Tʼiisgaií (Arcadia Valley)\n36°45′13″ NHK dóó 90°23′36″ EʼE-gi bił hazʼą́\nTsédááʼgóó Tʼiisgaiídi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Dzígaii Chʼíńlį́ Hahoodzodi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1910góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 4,764 bílaʼashdlaʼii Tsédááʼgóó Tʼiisgaiídę́ę́ʼ Haʼałtsédii Ndeeltʼąʼgóó dóó Arcadia hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nTsédááʼgóó Tʼiisgaiídi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Hosh yiyání (níłtsą́goʼ) - Wikiibíídiiya\nHosh yiyání (níłtsą́goʼ)\n(saad "Hosh yiyání" hasínítą́ą́ʼ)\nHosh yiyání éí kʼíneedlíshii ndahalin, áádóó éí hosh dóó hosh bineestʼąʼ tʼéiyá deiłchozh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Moneilema" deiłníigo dayózhí.\nDahináanii → Naaldeehii→ Bidoh Dahólónígíí→ Bikʼiiz Naakiígíí→ Bíígháán Ádaadinígíí→ Chʼosh bijáád dahólónígíí→ Chʼosh bijáád hastání→ Chʼosh bitʼaʼ dayiidisígíí→ Chʼosh łahgo ádaanéhígíí→ Chéłchaaʼ ↓\nHosh yiyání éí 20 ałʼąą ádaatʼéego hólǫ́; díí chʼosh éí łizhingo ndaashchʼąąʼ, áádóó éí doo ndaatʼáa da. Shádiʼááhjí W.B.A. dóó Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́.\n^ Díí bízhiʼ éí 1964 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; éí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: k̓íni·λíši· bide·ʼ xólónígí [?]


Naʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní yishtłizhígíí éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí NáhookǫsjíNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Antechinus bellus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 3–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai.\nNaʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł łeh.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tábąądijádí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tábąądijádí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Charadrius placidus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí łigai; bítááʼ éí łizhin łeh; bijáád éí nineez; bidaaʼ dóó binááʼ éí łizhin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tábąądijádí éí chʼosh deildeełgo naakai.


Tséʼédǫ́ʼii dishooí - Wikiibíídiiya\nTséʼédǫ́ʼii dishooí *\nTséʼédǫ́ʼii dishooí éí nahasdzáán bikáaʼgi hastą́ąʼdi dimííltsohgo daatsʼí ałʼąą ádaatʼé; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Syrphidae" deiłníigo deiyózhí.\nDíí tséʼédǫ́ʼii éí dahiitį́hiigi átʼéego ndaatʼá. Chʼil bijeeh deiyą́ą łeh; łaʼ éí nahachagii biyázhí hadaalzheeh.\nŁaʼ éí tsísʼná nahalingo łitso dóó łizhingo danéedǫ́ǫ́z, náánáłaʼ éí tʼóó daalbá dóó daalzhin. Nááná éí bitʼaʼ naakigo hólǫ́.\nDoo Nidahałtingi dóó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí bikáaʼgi tséʼédǫ́ʼii dishooí ádaadin.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii bitsiitʼáád halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii bitsiitʼáád halchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aramides albiventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí dootłʼizhgo łibá; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí łitso dóó kʼídzígai; bijáád éí nineez.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii bitsiitʼáád halchíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó dzidzé dóó chʼosh deildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.\nLókʼaatah noołnahii bitsiitʼáád halchíʼígíí\nLast edited on 19 Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2019, at 07:57


Chʼil bijeeh yidláníchilí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidláníchilí\nChʼil bijeeh yidláníchilí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hedydipna platura" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bitʼaʼ éí diłhił; bitseeʼ éí ayóo nineez; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bikąʼígíí yił aheełtʼé.\nChʼil bijeeh yidláníchilí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bidaaʼ nineezígíí · Chʼil abeʼétah chʼil bijeeh yidlání · Chʼil bijeeh yidlání baa dzólnígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binághah yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání binákʼee halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bítááʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bítááʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél diniltsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél diniltsxooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halchxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łichííʼ dóó łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łikizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél łitsxooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél naʼítłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitéél tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ łigaaígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitłʼaaʼ yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ deeshgizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ łichxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitseeʼ nineezígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiyah halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitsiiʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bitʼaʼ łitsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bízdílidígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ chʼilgo dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diłhiłgo halchíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ diniltsooígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ dootłʼizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ halzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ tsédídéhígíí · Chʼil bijeeh yidlání bizééʼ yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidlání diłhiłgo disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání diłhiłígíí · Chʼil bijeeh yidlání dinilbáhígíí · Chʼil bijeeh yidlání dinilzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání łibáhígíí · Chʼil bijeeh yidlání łichxíʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání łizhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání naashchʼąąʼígíí · Chʼil bijeeh yidlání nizhónígíí · Chʼil bijeeh yidlání ntsaaígíí · Chʼil bijeeh yidlání tsédídéehgo disxǫsígíí · Chʼil bijeeh yidlání yázhí · Chʼil bijeeh yidlání yaayááhalzhinígíí · Chʼil bijeeh yidlání yishtłizhígíí · Chʼil bijeeh yidláníchilí · Hodíłchʼiltah chʼil bijeeh yidlání · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bidaaʼ nineezígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání · Ooljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è Tıtus 1\nTıtus ts'ǫ̀ aatł'è\n1 Sı̨ Paul Nǫ̀htsı̨-Gotà wegha eghàlaehda eyıts'ǫ Zezì-Krı wecheekeèdeè aht'e. Nǫ̀htsı̨-Gotà dǫ gòį̀hchìı sìı gıgha ehkw'ı-ahodı agehłe gha eyıts'ǫ nàowo ehkw'ıı wet'à Nǫ̀htsı̨ wek'ę̀ę̀ ts'eeda ha sìı gık'èhoezǫǫ̀ agehłe gha Zezì-Krı dǫ ts'ǫ̀ sı̨ı̨hɂà hǫt'e. 2 Nǫ̀htsı̨ hots'ì-le sìı, dıı dèè hòèlı̨ kwe gots'ǫ welǫ whìle ts'ǫ̀ ts'eeda agodle gha edeyatıì goghàı̨ɂǫ ı̨lè. Eyıt'à gogha ehkw'ı-ahodı xè nàowo ehkw'ıı k'èts'eezǫ ha dìì-le. 3 Ededı̨ wegha ehkw'ı nèhòı̨wo k'e, edeyatıì wek'èhoedzǫǫ̀ ayį̀į̀là. Nǫ̀htsı̨-Gotà Edaxàgolee elı̨ı̨ sìı wedahxà weyatıì t'à dǫ ts'ǫ̀ gohde ha setł'aà wheɂǫǫ̀ ayį̀į̀là.\n4 Tıtus, nets'ǫ̀ eehtł'è. Setł'aà Zezì-Krı gha eghàlaı̨da t'à, xàè seza lanet'e. Nǫ̀htsı̨-Gotà eyıts'ǫ Zezì-Krı Edaxàgolee elı̨ı̨ sìı nets'ǫ̀ sǫgı̨ı̨wǫ welè, eyıts'ǫ nexè sìghà hòɂǫǫ̀ agııle.\nTıtus ayìı ghàlaeda ha\n5 Įłaà t'asìı weghàlats'ı̨ı̨dà-le sìı ehkw'ıì anele ha, eyıts'ǫ kǫ̀ta hazǫǫ̀ Nǫ̀htsı̨ wecheekeè gha k'aodèe gį̀į̀hchı gha ekǫ dı Crete k'e aı̨daà anèhłà ı̨lè. Dànì weghàlaı̨da nèehsı̨ k'ę̀ę̀ anele. 6 Dǫ Nǫ̀htsı̨ wecheekeè gha k'àowo elı̨ı̨ sìı t'asìı wejıı wı̨ı̨zìı hohtsı̨ ha nıìle. Ts'èko ı̨łè zǫ wets'ǫ ha, eyıts'ǫ weza sı gıgha ehkw'ı-ahodı ha, sìgoèt'ı̨ı̨ zǫ gı̨ı̨wǫ ha-le eyı xè gık'èı̨t'e ha hǫt'e. 7 K'àowo elı̨ı̨ sìı Nǫ̀htsı̨ wılaà weghǫ̀t'ǫ ne t'à, t'asìı wejıı wı̨ı̨zìı hohtsı̨ ha-le. Wekwì nàtso xè xàhodì ha-le, yeèhdee-dǫǫ̀ elı̨ ha-le, wınì nàìtło xè wenàhǫǫht'è ha-le, eyıts'ǫ hots'ì t'à t'asìı ghǫ edì ha-le. 8 Hanìkò wekǫ̀ dǫ gha enìxànı̨ı̨tǫ ayį̀į̀hwhǫ ha, ayìı nezı̨ı̨ sìı ghǫneètǫ ha, nàowołı̨ı̨ ch'à edek'èdì ha, ehkw'ı eda xè degaı lanì ha, eyıts'ǫ nàowo nezı̨ı̨ k'ę̀ę̀ edek'èdì ha hǫt'e. 9 Dànì hoghàweètǫ k'ę̀ę̀ godı ehkw'ıı sìı hòtł'ò yııtǫ̀ ha hǫt'e. Hanì-ı̨dè, nàowo ehkw'ıı k'èhoezǫ t'à dǫ gınì nàtsoò ayele ha dìì-le eyıts'ǫ dǫ gıgha ehkw'ı-ahodı-le sìı k'èch'a gode ha dìì-le.\n10 Dǫ łǫ yatı ehkw'ıı k'èagı̨ı̨t'e-le t'à aehsı̨. Ekìı gogedee eyıts'ǫ dǫ ghǫyageeɂà. Israel got'ı̨į̀ Moses wenàowoò k'ę̀ę̀ dǫkwǫ̀ nàt'à ha gı̨ı̨wǫǫ sìı hanì eghàlageeda. 11 Hagedı-le agedle ha hǫt'e. Hagììdlà-le nı̨dè, ełèot'ı̨ ełek'èch'a geedaà agogele ha, ayìı hoghàgogeehtǫǫ sìı hanì hoghàgogeehtǫ ha-le ı̨lè. Haget'ı̨ t'à sǫǫ̀mba łǫ gıts'ǫ̀ ade ha gı̨ı̨wǫ. 12 Gıts'ǫ nakwenàoɂǫǫ ı̨łè dıı hadı goghǫ goı̨de ı̨lè, “Crete got'ı̨į̀ sìı t'aats'ǫǫ̀ hogets'ì, tıts'aàdìıłı̨ı̨ lagı̨ı̨t'e, eyıts'ǫ gots'egeedì xè bò gha egedì-le,” gòhdı. 13 Eyı dǫ goghǫ ehkw'ı goı̨dee hǫt'e. Eyıt'à yatı nàtsoo t'à hołı̨ı̨ hoahtsı̨-le gìı̨dı, hanì-ı̨dè nàowo ehkw'ıı sìı gıgha ehkw'ı-ahodıì agede ha, 14 eyıts'ǫ Israel got'ı̨į̀ mǫ̀hdaa ekìı godı gehtsı̨ı̨ sìı ts'ǫnegı̨ı̨ɂà-le agede ha, eyıts'ǫ dǫ nàowo ehkw'ıı gıgha wedę sìı gıyatıì k'èagı̨ı̨t'e ha-le. 15 Amìı gıdzeè degaı lanıı sìı t'asìı hazǫǫ̀ gıgha degaı hǫt'e. Hanìkò amìı gınìłı̨ı̨ xè gıgha ehkw'ı-ahodı-le sìı t'asìı hazǫǫ̀ gıgha hołı̨ı̨ hǫt'e. Ededzeè eyıts'ǫ edınì t'à hołı̨ı̨ nàowoò zǫ gı̨ı̨wǫ. 16 Nǫ̀htsı̨ k'èts'eezǫ gedı hanìkò dànì k'ehogeɂa ghàà gık'èezǫ-le hǫt'e. Sıì negezı̨-le, ek'èagı̨ı̨t'e-le, eyıt'à t'asìı nezı̨ı̨ hogehtsı̨ ha dìì.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Naatsédlózii dóó bikʼéí Tó wónaanídę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii éí naatsédlózii dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Táłkááʼ Diłhiłii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cacomantis flabelliformis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee éí łitso; bitéél dóó bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nteel.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ níłtsą́ gáagii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.\nTáłkááʼ Diłhiłii Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nDíí naaltsoos 16 Atsá Biyáázh 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Bitsiichįįshgahí yił aheełtʼéhé bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nBitsiichįįshgahí yił aheełtʼéhé bitsiitʼáád halzhinígíí\nBitsiichįįshgahí yił aheełtʼéhé bitsiitʼáád éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podoces hendersoni" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitsiitʼáád éí halzhin; binághah éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí diłhił.\nBitsiichįįshgahí yił aheełtʼéhé bitsiitʼáád halzhinígíí éí neeshchʼííʼ dóó chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tábąąh chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Chʼał dichʼízhí Chʼał dichʼízhítsoh\nTábąąh chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinella achavali" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí diłhiłgo diniltso.\nTábąąh chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.\nBeʼekʼidtah chʼał dichʼízhítsoh · Chʼał dichʼízhítsoh bíchį́į́h deekínígíí · Chʼał dichʼízhítsoh dibéłchíʼígíí · Chʼał dichʼízhítsoh diłhiłígíí · Chʼał dichʼízhítsoh dinilzhinígíí · Chʼał dichʼízhítsoh íiyisígíí · Chʼał dichʼízhítsoh łibáhígíí · Chʼał dichʼízhítsoh łitsooígíí · Chʼał dichʼízhítsoh naashchʼąąʼígíí · Chʼał dichʼízhítsoh noodǫ́zígíí · Chʼał dichʼízhítsoh yázhí · Chʼał dichʼízhítsoh yistłʼinígíí · Dáʼákʼehtah chʼał dichʼízhítsoh · Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítsoh · Hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhítsoh · Nahoditsʼǫʼtah chʼał dichʼízhítsoh · Tábąąh chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí · Tsétah chʼał dichʼízhítsoh yishtłizhígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítsoh


Tsídii dághaaʼí binátsʼiin łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dághaaʼí binátsʼiin łitsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tricholaema diademata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łizhin; bítááʼ éí halchííʼ; binátsʼiin éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídii dághaaʼí binátsʼiin łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh; łahda chʼosh deildeeł ałdóʼ.


Naakaii náásééł biyázhí - Wikiibíídiiya\nNaakaii náásééł biyázhí éí nahasdzáán bikáaʼgi éí dį́įʼdi neeznádiingo da ałʼąą ádaatʼée. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mantispidae" deiłníigo dayózhí. Deesdoigi dóó honeezílígi díí chʼosh tʼóó ahayóí.\nNaakaii náásééł biyázhí éí 0.2–1.9di asdzoh[?] ádaníłtso, áádóó éí dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí tsísʼnáłtsooí nahalingo łitso dóó łizhingo danéedǫ́ǫ́z.\nChʼosh yázhí haalzheehgo naakai.


Wilmette, Ill., Baháʼí Pub. Trust, 1956 (ProviderEvent) - Bryn Athyn College, Swedenborg Library\nThe event Wilmette, Ill., Baháʼí Pub. Trust, 1956 represents a publication, printing, distribution, issue, release or production of resources found in Bryn Athyn College, Swedenborg Library.\n
 Data from Wilmette, Ill., Baháʼí Pub. Trust, 1956 - Bryn Athyn College, Swedenborg Library


Yaayááhaltsoii bítááʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nYaayááhaltsoii bítááʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geothlypis rostrata" deiłníigo dayózhí.\nYaayááhaltsoii bítááʼ halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chʼał kʼaasdáhí bikʼiiz halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí bikʼiiz halzhinígíí\nChʼał kʼaasdáhí bikʼiiz halzhinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Silverstoneia flotator" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bikʼiiz éí halzhin; bigaan dóó bijáád éí dibéłchíʼí; bizábąąh éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nChʼał kʼaasdáhí bikʼiiz halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Carla Fernandez Chenalhó Metallic Gray Blouse\nEdgy metallic blouse made in San Pedro Chenalhó, Chiapas. Its embroidery is the "luch" made with thick needles.\nTechnique: luch embroidery.\nNavy Blue Chain Stitch (Cadenilla) Dress


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ giníłbáhí bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nginíłbáhí bitéél halchíʼígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ giníłbáhí bitéél halchíʼígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter sylvestris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 13–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí diłhił; bitéél éí halchííʼ dóó tʼóó bíyó noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ giníłbáhí bitéél halchíʼígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Tsin diwozhítah tsídii bítááʼ halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsin diwozhítah tsídii bítááʼ halbáhígíí\nTsin diwozhítah tsídii bítááʼ halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudoseisura unirufa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin łeh; bítááʼ éí halbá; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nTsin diwozhítah tsídii bítááʼ halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah tiníléítsoh - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah tiníléítsoh éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Varanus nebulosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tiníléítsoh éí 40–50di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah tiníléítsoh éí hazéí yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał; chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiiłhiłii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłhiłii dootłʼizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vidua hypocherina" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo dootłʼizh dóó tʼóó bíyó disxǫs; bitseeʼ éí ayóo nineez. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsídiiłhiłii dootłʼizhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Naʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii yił aheełtʼéhé łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii yił aheełtʼéhé łibáhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Nátʼohí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaeleolis barbatus" (éí doodaiiʼ "Anolis barbatus") deiłníigo dayózhí.\nNaʼashǫ́ʼii łahgo aníʼdoolníiłii yił aheełtʼéhé łibáhígíí éí chʼosh chʼééh digháhii tʼéiyá yildeeł.


Łeʼesoołii (bideeʼ ádinígíí) - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí łeʼesoołii (bideeʼ ádinígíí) yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą łeʼesoołii dahólónígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nŁeʼesoołii bideeʼ ádaadinígíí éí tsintahgi dahólǫ́; áadi éí łeeyiʼdi naaldeeh. Łaʼ éí tsin bitáshtʼóozhgi dahólǫ́ ałdóʼ. Ndaʼałkaahí éí "Protura" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼosh éí bijáád hastą́ą́ʼ dóó binááʼ ádin; bitʼaʼ ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da. Bitsʼíís éí łigai dóó diłhiłgo łitso łeh; tʼáá díkwíí millimeters tʼéiyá ádaníłtso.\nŁeʼesoołii bideeʼ ádaadinígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi tsostsʼidi neeznádiingo da ánéelʼą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼéego dahólǫ́.\nChʼosh bijáád hastání (Insecta) · Łeʼesoołii bitseeʼ naakiígíí (Diplura) dóó Łeʼesoołii bideeʼ ádinígíí (Protura)\nChʼosh bideeʼ ádaadinígíí (Chelicerata)\nChʼosh bijáád tseebíhígíí (Arachnida)\nNaʼashjéʼii (Araneae) · Naʼashjéʼii jáádnézí (Opiliones) · Séigoʼ (Scorpiones) · Séigoʼchilí bitseeʼ ádinígíí (Pseudoscorpionida) · Séigoʼ bíláshgaanézí (Amblypygi) · Séigoʼ bitseeʼ áłtsʼózígíí (Thelyphonida) · Yaaʼ doo yitʼíinii dóó Tsédááʼii (Acari) · Zahalchíʼii (Solifugae)\nTáłtłʼááh séigoʼ bitsʼaʼígíí (Xiphosura)\nChʼosh bijáád neeznánígíí (Decapoda) · Wónitłʼizí (Isopoda) · Táłtłʼááh chʼoshchilí (Euphausiacea)\nYeenaʼałkǫ́ʼíłániichilí (Remipedia) · Łóóʼ biyaʼ (Arguloida) · Séí nahachagiichilí (Talitridae) · Táłtłʼááh naakaii náásééł yił aheełtʼéhii (Stomatopoda)\nNaaltsoos biiʼ sinilí: DaʼałchozhígííChʼosh bijáád dahólónígííNaaltsoos biiʼ sinilí (doo yitʼínii): Pages using duplicate arguments in template callsAłtsʼáʼáztiin yázhíAnimal articles w/o cont-entry\tNavigation menu\nEnglishEspañolالعربيةAzərbaycancaБеларускаяБългарскиCatalàCebuanoČeštinaDanskDeutschEestiEsperantoEuskaraفارسیFrançaisGaeilge한국어InterlinguaItalianoქართულიҚазақшаKiswahiliLietuviųMagyarBahasa MelayuNederlands日本語Norsk bokmålPolskiPortuguêsРусскийSimple EnglishSuomiSvenskaTürkçeУкраїнськаWinarayYorùbá中文\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 12 Wóózhchʼį́į́d 2013 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Hashkʼaan dijéʼé - Wikiibíídiiya\nhatsʼíís hashtʼéé yoodlíłígíí 2.45 g\ntó 20.53 g\nbee díkʼǫ́zhígíí 2 mg\nA 10 μg B1 0.052 mg B2 0.066 mg B3 1.274 mg B5 0.589 mg B6 0.165 mg B9 19 μg C 0.4 mg E 0.05 mg\nHashkʼaan dijéʼé (éí doodaiiʼ éí Hashkʼáán dijéeʼii) éí "Phoenix dactylifera" wolyéego atʼaʼ yiltʼąąʼí bineestʼąʼ átʼé.\nDíí atʼaʼ yiltʼąąʼí éí 50–80di adéesʼeez[?] yáʼííʼá, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyah beʼałníiʼgi hahóólįįd jiní; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi — deesdoigi dóó honeezílígi — hólǫ́.\nHashkʼaan dijéʼé éí 1–2di asdzoh[?] áníłnéezgo dadijool; bikágí éí łichíiʼgo dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; łaʼ éí daaltso ałdóʼ. Bitahígíí éí ditʼódí dóó áshįįhgi átʼéego łikan.\nHashkʼaan dadijéʼé, naalyéhé bá hooghan góneʼ éélkid\nHashkʼaan dijéʼé dóó neeshchʼíínímazí bitsʼą́ą́dóó bááh łikaní ályaa


Níyol yiiʼ naatʼaʼí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nNíyol yiiʼ naatʼaʼí łibáhígíí\nNíyol yiiʼ naatʼaʼí łibáhígíí éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oceanodroma tristrami" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitseeʼ éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai.\nNíyol yiiʼ naatʼaʼí łibáhígíí éí łóóʼ yázhí deilghał dóó chʼosh bikágí dantłʼizí deildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tábąąh naalzheehii - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tábąąh naalzheehii\ntsintah tábąąh naalzheehii\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tábąąh naalzheehii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Halcyon senegalensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí ditą́; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tábąąh naalzheehii éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Armada At Ibiza Vol. 3 from Armada Music Albums on Beatport\nRelease Date 2006-12-06\nArmada At Ibiza Vol. 3\nLove Shines Through Martin Roth Remix\nWhat Ya Got 4 Me 2006 Original Mix\nMy Whisper Original Mix\nInto The Danger Original Mix\nChiara Robiony, The Axcess, Rangovich\nJose 2 Hype, Mijangos, Rick Garcia, Jerry Ropero\nElektro Organik, Richard Earnshaw, Tom Belton, Man In A Room\nBahia Madness / Endless Summer\nKings Of Spin, KC Smooth, Mucho Stylez\nGionfriddo Brothers, Aisha, Dynamix\nDream By Daylight\nDJ Ton T.B., Jochen Miller, Marco V


Hashkʼaan yildeełí chʼilgo dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nHashkʼaan yildeełí chʼilgo dootłʼizhígíí\nHashkʼaan yildeełí chʼilgo dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tauraco schalowi" deiłníigo dayózhí.\nDíí hashkʼaan yildeełí éí 15–17di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitseeʼ dóó bitłʼaaʼ éí diłhiłgo dootłʼizh.\nHashkʼaan yildeełí chʼilgo dootłʼizhígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh; łahda chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł ałdóʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Circus spilonotus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ dóó bijáád éí łitso; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.\nLast edited on 8 Níłchʼitsoh 2020, at 20:13


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí bitseeʼ deekínígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí bitseeʼ deekínígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lamprotornis acuticaudus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó disxǫs; binákʼee éí halzhin; bitseeʼ éí deekį́; bidaaʼ éí diłhił.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼagii disxǫsí bitseeʼ deekínígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii éí yilghał ałdóʼ.\nChʼagii disxǫsí bitseeʼ deekínígíí


Matthew 12 DOGNT - Įłàà Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e Zezì tł'olà - Bible Search\n1Įłàà Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e Zezì tł'olà dehshee nı k'etło. Wecheekeè degeèhdì t'à tł'olà gìhchı gà edılà t'à tàtsǫgeèhdı xè gedè. 2Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gogıaɂı̨ ekò Zezì ts'ǫ̀ hagedı, “Gıghàı̨da! Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e ayìı wets'àet'ǫǫ sìı hagehɂı̨,” gedı.\n3Zezì gots'ǫ̀ hadı, “K'àowocho Davıd ededı̨ eyıts'ǫ wecheekeè degeèhdì ekò ayìı dàyį̀į̀làa sìı wek'eyaahtı-le nì? 4Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyageède gà łèt'è degaı goyìı wheɂǫǫ sìı gı̨ı̨ɂà. Eyı hagejàa sìı ededı̨ gıgha wets'àet'ǫ hǫt'e, yahtıı zǫ gıgha wets'àet'ǫ nıìle. 5Eyıts'ǫ yahtıı ayìı ghàlageedaa sìı Moses wenı̨htł'è k'e wek'eyaahtı-le nì? Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e eghàlats'eeda ha-le dek'eèhtł'è, hanìkò yahtıı sìı Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı eghàlageeda kò ekǫ-le hogehtsı̨ nıìle. 6Ehkw'ı anaxèehsı̨, Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho nahk'e elı̨ı̨ sìı jǫ wheda hǫt'e. 7Dıı hanì dek'eèhtł'è: ‘Dǫ ts'ǫ̀ naxıdzeè eteèɂı̨ ha dehwhǫ; sets'ǫ̀ t'asìı k'eahk'ǫ̀ ha dehwhǫ-le.’ Eyı yatı dàhodıì-ahodıı sìı wek'èahsǫ nı̨dè dıı secheekeè ekǫ-le hogèhtsı̨-le sìı gısınìyaahtı ha-le ı̨lè. 8Dǫ-wet'àaɂàa-deè sìı Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ gha k'àowo elı̨ hǫt'e,” Zezì gòhdı (edeghǫ godeè-adı).\n9Eyı hagòhdı tł'axǫǫ̀ ełègehdèe-kǫ̀ goyaèhtła. 10Dǫ ı̨łè wılà ełeènııtsoo eyı wheda. Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Zezì k'e nìdahogeeɂà ha gı̨ı̨wǫ t'à gıts'ǫ̀ hadı, “Gonàowoò k'ę̀ę̀ ha nı̨dè, asį̀į̀ Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e dǫ k'aàt'ıì ats'ele ha dìì-le?” gıìhdı.\n11Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Edahxǫ naxıts'ǫ sahzǫ̀ą ı̨łè Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e dèè goyìèkw'o nı̨dè xàweahchı ha-le nì? 12Dǫ sahzǫ̀ą nahk'e gı̨ı̨lı̨ hǫt'e! Eyıt'à Nǫ̀htsı̨ Dzęę̀ k'e dǫ ts'ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlats'eedaa sìı wets'àet'ǫ nıìle,” gòhdı.\n13Eyı tł'axǫǫ̀ dǫ wılà ełeènııtsoo sìı ts'ǫ̀ hadı, “Nılà daį̀chı,” yèhdı. Edılà daìchì ts'ǫ̀et'ıì wılà k'aàt'ıì anajà, wılà eyıì-le xèht'eè ajà. 14Hanìkò Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı xàgeède, dànì Zezì ełaàgıìhwhı ha sìı dǫ naàhtǫ gıghǫ gode.\n15Pharısee dàgı̨ı̨wǫǫ sìı Zezì gok'èezǫ t'à ekǫ ts'ǫǫ̀ naèhtła. Dǫ łǫ gık'èède eyıts'ǫ dǫ-eyaelı̨ı̨ hazǫǫ̀ k'aàt'ıì agǫ̀ǫ̀là, 16hanìkò “Amìı k'aàt'ıì anaxį̀į̀là sìı ghǫ goahde-le,” gòhdı. 17Eyı hagòjàa sìı nakwenàoɂǫǫ Isaıah yeghǫ goı̨de ı̨lèe sìı wek'ę̀ę̀ agòjà. Dıı hadı ı̨lè,\n18“Secheekeè wììhchìı sìı jǫ nàwo. Ededı̨ weghǫneehtǫ xè weghǫ sǫdehwhǫ hǫt'e. Yedàyeh Nezı̨ı̨ wets'ǫ̀ ahłe ha eyıts'ǫ dǫ hazǫǫ̀ xàɂaa dànì ehkw'ı geedaa ghǫ hoghàgoehtǫ ha. 19Dǫ xè nàdahoowo hohtsı̨ ha-le, eyıts'ǫ kǫ̀ta ezeh wets'ıìkw'o ha-le.20Hoehnè xè nàowo ehkw'ıı k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ̀ agole gots'ǫ̀ ts'ıchı̨į̀ wexoeɂaa lanıı sìı nàyeezhì ha-le, eyıts'ǫ ek'aèk'ǫ yaazea zǫ dèk'ǫ̀ǫ sìı nayeehkwı ha-le.21Dǫ hazǫǫ̀ xàɂaa ededı̨ Edaxàgolee elı̨ı̨ sìı gıgha ehkw'ı-ahodı ha,” Isaıah hadı, yeghǫ goı̨de ı̨lè.\nZezì eyıts'ǫ wehłı̨ı̨ gha k'àowo\n22Dǫ ı̨nìłı̨ı̨ wets'ǫ̀-èlı̨ t'à wedaà goìlee xè gode-le sìı Zezì gà nègı̨ı̨htı̨. Zezì k'aàt'ıì ayį̀į̀là t'à gode xè k'eet'į̀ anajà. 23Dǫ hazǫǫ̀ gıgha enıìyah t'à, hagedı, “Dıı k'àowocho Davıd Weza at'ı̨ sǫnı,” gedı.\n24Hanìkò Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı egıìkw'o t'à hagedı, “Įnìłı̨ı̨ gha k'àowo dahxà ı̨nìłı̨ı̨ xàdeezhıì at'ı̨,” gedı.\n25Hanìkò dànì nànıgedèe sìı Zezì gok'èezǫ t'à hagòhdı, “K'àowocho wenèk'e dǫ ełets'ǫ̀ xànıgı̨ı̨ɂa nı̨dè k'àowo wenèè weghǫ wedıhołè ha. Eyıts'ǫ kǫ̀ta hanì-le-ı̨dè ı̨łèhkǫ̀ goyìı dǫ ełek'èch'a geeda nı̨dè dǫ gıxè hoìla agode ha. 26Wehłı̨ı̨ ı̨nìłı̨ı̨ xàgodeezhı nı̨dè edek'èch'a at'ı̨ hǫt'e. Hanì-ı̨dè wehłı̨ı̨ k'àhowo-le ade ha. 27Įnìłı̨ı̨ gha k'àowo sets'àdı t'à ı̨nìłı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè naxıcheekeè amìı dahxà ı̨nìłı̨ı̨ xàdegeezhı? Eyıt'à naxıcheekeè naxısınìyagehtı ha hǫt'e. 28Ekò Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ Įnì Degaı dahxà ı̨nìłı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò naxını wehòhɂǫ hǫt'e.\n29“K'achı̨ dıı hats'edı ghǫ nànıahdè: dǫ nàtsoo t'akwełǫ̀ǫ̀ dawets'eèzà lenǫsıı wekǫ̀ enìxàts'eezhì gà wets'ǫ t'asìı ts'eeɂį̀ ha dìì. Dawets'eèzà tł'axǫǫ̀ nı̨dè zǫ wekǫ̀ gots'ǫ t'asìı ts'eeɂį̀ ha dìì-le.\n30“Dǫ sexè at'ı̨-le sìı sek'èch'a at'ı̨ hǫt'e eyıts'ǫ amìı sexè dǫ nàgehtsį̀-le sìı sek'èch'a aget'ı̨ hǫt'e. 31Ehkw'ı anaxèehsı̨, hołı̨ı̨ hazǫǫ̀ eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ k'èch'a gots'edee sìı dǫ ghǫ nahoezhe ha hǫt'e, hanìkò Yedàyeh Nezı̨ı̨ k'èch'a gogede nı̨dè gıghǫ nahoezhe ha-le. 32Eyıts'ǫ Dǫ-wet'àaɂàa-deè k'èch'a gogede nı̨dè eyı gıghǫ nahoezhe ha, hanìkò dǫ Yedàyeh Nezı̨ı̨ k'èch'a gogede nı̨dè gıghǫ nahoezhe ha-le. Dıì gıghǫ nahoezhe ha-le eyıts'ǫ ı̨daà sı gıghǫ nahoezhe ha-le.\n33“Ts'ı nezı̨ nı̨dè wek'e jìecho nezı̨ı̨ dehshe, ekò ts'ı nezı̨-le nı̨dè wek'e jìecho nezı̨-le dehshe. Ts'ı wejìecho ghàà ts'ı wek'èhoedzǫ hǫt'e. 34Naxı̨ sìı wehłı̨ı̨ weza laaht'e! Hołı̨ı̨-hoahtsı̨ı̨-dǫǫ̀ aaht'e t'à t'asìı nezı̨ı̨ ghǫ goahde ha dìì. Dǫ gıdzeè yìı ayìı whelaa weghàà gogede hǫt'e. 35Dǫ nezı̨ı̨ sìı t'asìı nezı̨ı̨ ededzeè yìı whehła t'à nezı̨į̀ k'ehoɂa. Hanìkò hołı̨ı̨-hohtsı̨ı̨-dǫǫ̀ sìı nàowołı̨ı̨ ededzeè yìı whehła t'à ekǫ-le eghàlaeda. 36Ehkw'ı anaxèehsı̨, gosınìyaetıı dzęę̀ k'e nı̨dè dǫ hazǫǫ̀ yatıts'ıì t'à gogı̨ı̨de ı̨lèe sìı wek'èxa gısınìyaetı ha. 37Naxıyatıì ghàà naxısınìyaetı ha. Yatı nezı̨ı̨ t'à goahde nı̨dè wek'èxa t'asanaxedle ha-le, ekò yatı nezı̨-le t'à goahde nı̨dè wek'èxa hoìla anaxedle ha,” Zezì gòhdı.\nK'aodèe gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı enıìyah deè geekè\n38Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ mǫ̀hdaa eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨-yatıì-k'ègedìı-dǫǫ̀ mǫ̀hdaa Zezì ts'ǫ̀ hagedı, “K'àowo, godaà enıìyah hoı̨htsı̨,” gıìhdı.\n39Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Dǫ Nǫ̀htsı̨ k'èagı̨ı̨t'e-le xè hołı̨ı̨-nàowoò k'ę̀ę̀ geedaa sìı enıìyah deè geekè, hanìkò hanıı wı̨ı̨zìı geɂį̀ ha-le. Nǫ̀htsı̨ dànì nakwenàoɂǫǫ Jonah xè enıìyah eghàlaı̨dàa sìı eyı zǫ geɂį̀ ha. 40Taı dzęę̀ eyıts'ǫ taı toò ts'ǫ̀ Jonah łıwecho bò yìı̨dà. Eyı xèht'eè Dǫ-wet'àaɂàa-deè taı dzęę̀ eyıts'ǫ taı toò ts'ǫ̀ dèè goyìı wheda ha. 41Dǫ hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, Nıneveh got'ı̨į̀ dıı dǫ xè nàgeèhza ha, ‘Dıı dǫ ekǫ-le eghàlagı̨ı̨dà,’ gedı ha. Nakwenàoɂǫǫ Jonah Nıneveh got'ı̨į̀ ts'ǫ̀ goı̨de ekò edek'egı̨ı̨lı̨ xè gınì eładı̨į̀ ajà ı̨lè. Hanìkò dıì, Jonah nahk'e elı̨ı̨ sìı jǫ wheda hǫt'e. 42Dǫ hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, sazı̨ nèk'e gots'ǫ ts'èko-k'àowo dıı dǫ gota nàwo ha, ‘Dıı dǫ ekǫ-le eghàlagı̨ı̨dà,’ hadı ha. Nıwàa nèk'e gots'ǫ at'ı̨ kò k'àowocho Solomon wenàowoò gǫǫzǫǫ yeèhkw'ǫ ha nıwǫ t'à yets'àèhtła ı̨lè. Hanìkò dıì Solomon nahk'e elı̨ı̨ sìı jǫ wheda hǫt'e.\n43“Įnìłı̨ı̨ dǫ yìı gots'ǫ xàetła nı̨dè ekìı-ka nèk'e hazǫǫ̀ wek'eèhoowo. Edı̨į̀ nahoezì ha gòɂǫǫ sìı hanıwǫ, hanìkò yegòhɂà-le. 44Eyıt'à hadı, ‘Edı̨į̀ gots'ǫ xàèhtłaa sìı ekǫ anahde ha,’ hadı. Dǫ yìı nǫ̀ǫtła nı̨dè, t'asìı hazǫǫ̀ nezı̨į̀ whela yeɂį̀ ha. 45Eyıt'à k'achı̨ xàèhtła. Įnìłı̨ı̨ łǫ̀hdı̨ yenahk'e sıì gıjıı sìı edexè goyagoèwa gà, dǫ yìı nàgedè. Nǫǫde ts'ǫ̀ eyı dǫ t'akwe nahk'e deɂǫ̀ǫ̀ wexè gots'eèdıì agòjà. Dıı dǫ xàgeèɂaa sìı hanì gıxè hòɂǫ ha hǫt'e,” Zezì gòhdı.\nZezì wemǫ eyıts'ǫ wechıke\n46Zezì ı̨łaà dǫ xè godo ekò, wemǫ eyıts'ǫ wechıke gıts'ǫ̀ gode ha gı̨ı̨wǫ t'à, mǫ̀ht'a nàgeèhza. 47Dǫ ı̨łè Zezì ts'ǫ̀ hadı, “Nemǫ eyıts'ǫ nechı mǫ̀ht'a nàgeèhza; nets'ǫ̀ gogede ha gı̨ı̨wǫ,” yèhdı.\n48Zezì yets'ǫ̀ hadı, “Amìı semǫ ne? Amìı sechı agı̨ı̨t'e?” 49Edecheekeè ts'ǫ̀ dakw'ıekwı xè hadı, “Dıı sìı semǫ eyıts'ǫ sechı agı̨ı̨t'e. 50Amìı Setà yak'e whedaa k'èagı̨ı̨t'ee sìı sechı, sedè eyıts'ǫ semǫ agı̨ı̨t'e,” Zezì yèhdı.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platymantis taylori" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał yishtłizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tsįįłkaałii dootłʼizhí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsįįłkaałii dootłʼizhí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Picus vittatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 11–14di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí chʼilgo dootłʼizh; bikąʼígíí éí bitsiitʼáád halchííʼ; bidaaʼ éí łibá dóó łitsogo naashchʼąąʼ.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tsįįłkaałii dootłʼizhí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Chʼosh kétsʼaʼii - Wikiibíídiiya\nChʼosh kétsʼaʼii éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Caudofoveata" deiłníigo deiyózhí. Chʼosh kétsʼaʼii éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 130 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 1–30 mm ádaníłtso; adóó éí yistłizhgo ndaashchʼąąʼ leh. Łeeyiʼdi éí dahiná.


Jeeshóóʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nJeeshóóʼ łizhinígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Coragyps atratus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 22–29di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ dóó bikʼos éí łibá; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.\nJeeshóóʼ łizhinígíí éí dííłdzid deilghał.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsineeshbízhii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsineeshbízhii yaa halneʼ dooleeł. Tsineeshbízhii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsineeshbízhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhabdornis" deiłníigo deiyózhí. Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsineeshbízhii éí tááʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łiba dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí diłhił.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsineeshbízhii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí deildeeł; chʼil bijeeh éí deidlą́ ałdóʼ.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è Zezì Wecheekeèdeè 1\nZezì wecheekeèdeè gıgodıì\n1 Seàgı̨ą Theophılus, ı̨dì enı̨htł'è nets'ǫ̀ ahłàa sìı dànì Zezì eghàlaı̨dàa eyıts'ǫ dànì dǫ hoghàgoèhtǫǫ hazǫǫ̀ wek'e dek'enìıhtł'è ı̨lè. 2 Eyıts'ǫ yak'e ts'ǫ̀ nıwıìtı̨ gots'ǫ̀, edecheekeèdeè gòį̀hchìı sìı ayìı dàgele ha sìı Yedàyeh Nezı̨ı̨ wedahxà eyı ghǫ gots'ǫ̀ goı̨de ı̨lè. 3 Daı̨ɂà eyıts'ǫ ełaı̨wo tł'axǫǫ̀ wecheekeè gıts'ǫ̀ wègoèht'į̀, eyıts'ǫ godaà enıìyah łǫ hòèhtsı̨ı̨ eyı weghàà eda hǫt'e gık'èezǫǫ̀ agǫ̀ǫ̀là. Dı̨ènǫ dzęę̀ laàtłǫ ts'ǫ̀ wecheekeè gıaɂı̨ eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ ghǫ gots'ǫ̀ goı̨de. 4 Ekìıyeè k'e goxè shètı̨ ekò hagòhdı, “Kǫ̀ta Jerusalem gots'ǫǫ̀ naahdè-le. Jǫ naahɂı̨. Setà t'asìı nezı̨ı̨ naxıts'ǫ̀ ayele ha dıı sìı danaahɂı̨. Eyı weghǫ naxıts'ǫ̀ goıhde ı̨lè. 5 John-Baptıst tı t'à dǫ k'ètaìdzǫ ı̨lè, hanìkò whaà-le-t'ıì Yedàyeh Nezı̨ı̨ t'à naxık'ètaìdzı̨ ha,” gòhdı.\n6 Wecheekeè hazǫǫ̀ łą̀ą geèhkw'e ekò Zezì dageehke, “Gots'ǫ̀ K'àowo, asį̀į̀ dıì Israel got'ı̨į̀ k'achı̨ edenèè ts'ǫ̀ k'agedè agı̨ı̨le ha?” gıìhdı.\n7 Zezì gots'ǫ̀ hadı, “Dàht'e k'e eyıts'ǫ ayìı dzęę̀ k'e Setà ededahxà t'asìı hayele ha sìı naxı̨ wek'èahsǫ-le kò. 8 Hanìkò Yedàyeh Nezı̨ı̨ naxık'e ajà nı̨dè nàahtsoò anaxele ha. Kǫ̀ta Jerusalem, Judea nèk'e, Samarıa nèk'e hazǫǫ̀, eyıts'ǫ dıı nèk'e welǫ ts'ǫ̀ segodıì nezı̨ı̨ t'à dǫ xè goahdo ha hǫt'e.”\n9 Hadı tł'axǫǫ̀ wecheekeè gıdaà ı̨dòo ts'ǫ̀ nıwıìtı̨. K'oh ɂı̨į̀ ajà ts'ǫ̀ gıghàeda.\n10 Hotıì ı̨dòo yat'a ts'ǫ̀ k'egeet'į̀ ekò hǫtsaa dǫ nàke ɂeh degoo yìı geèhkw'e gogà nàłegeewo. 11 Gots'ǫ̀ hagedı, “Galılee got'ı̨į̀, ayìıha ı̨dòo yat'a ts'ǫ̀ k'eaht'į̀? Zezì naxıts'ǫǫ̀ yak'e ts'ǫ̀ nıwıìtı̨ı̨ sìı, eyı xèht'eè yak'e gots'ǫ jǫ anade ha hǫt'e,” gògedı.\nMathıas Zhıdàà tł'axǫǫ̀ ajà\n12 Shìh Olıvet gòyeh gots'ǫǫ̀ nageèhde, kǫ̀ta Jerusalem ts'ǫ̀ anagejà. Eyı kǫ̀ta ts'ǫ̀ ı̨łè echı̨ k'aɂį̀ hǫt'e. 13 Eyı nègı̨ı̨de ekò dahkǫ̀ agı̨ı̨t'ee sìı ts'ǫ̀ dekegı̨į̀de. Dǫ goyìı geèhkw'ee sìı Peter, John, James, Andrew, Phılıp, Thomas, Bartholomew, Matthew, Alphaeus weza James eyıts'ǫ Sımon (“dǫ edenèè ghǫneètǫǫ” wìyeh), eyıts'ǫ James weza Zhıdàà, hazǫǫ̀ t'à dǫ haàtłǫǫ goyìı geèhkw'e. 14 Hazǫǫ̀ łą̀ą geèhkw'e xè t'aats'ǫǫ̀ ełexè yagehtı. Ts'èko sı eyı geèhkw'e. Zezì wemǫ Mary eyıts'ǫ wechı goxè aget'ı̨.\n15 Ekìıyeè k'e Peter dǫ gıgha ehkw'ı-ahodıı sìı gots'ǫ̀ gode ha gota nàwo. (Dǫ ı̨łèakw'eènǫ-daats'ǫ̀-naènǫ haàtłǫǫ goyìı geèhkw'e.) 16 Peter gots'ǫ̀ hadı, “Sèot'ı̨ı̨, Nǫ̀htsı̨ wenı̨htł'è k'e dànì dek'eèhtł'èe sìı wek'ę̀ę̀ agode ha hǫt'e. T'akwe whaà k'àowocho Davıd Yedàyeh Nezı̨ı̨ dahxà Zhıdàà ghǫ xàyaı̨htı ı̨lè. Zhıdàà Zezì gìhchı ha dǫ k'egohɂı̨ı̨ sìı dıı hanì weghǫ dek'eèhtł'è, 17 ‘Ededı̨ goxè at'ı̨ ı̨lè eyıts'ǫ goxè eghàlaı̨dà ı̨lè,’ dek'eèhtł'è,” Peter gòhdı.\n18 (Zhıdàà hojıì eghàlaı̨dà k'èxa sǫǫ̀mba weghǫ̀zhaa sìı yet'à dèè nàgoèhdì. Eyı dèè k'e ı̨daà nàakw'oò adììdlà, wezhį̀į̀ tàı̨dlà t'à wets'ıì hazǫǫ̀ xàı̨tł'ı. 19 Dǫ hazǫǫ̀ Jerusalem nàdèe sìı gıghǫìkw'o, eyıt'à eyı dèè sìı Akeldama gıìhdı. Gıyatıì k'ę̀ę̀ “Dèè k'e Edoò ajà” gedıì-agedı.)\n20 Eyıt'à Peter hadı, “Shı̨-nı̨htł'è k'e dıı hanì dek'eèhtł'è,\n‘Eyı wedèè gokw'ǫǫ̀ gòɂǫ ha; dǫ wı̨ı̨zìı yek'e nàdè ha-le,’ eyıts'ǫ,\n‘Dǫ yetł'axǫǫ̀ k'àowo welè,’ hanì sı dek'eèhtł'è.\n21 Zezì ı̨łaà goxè eda ekò dǫ ı̨łè whaà gots'ǫ goxè at'ı̨ı̨ sìı ts'ìhchı ha hǫt'e. 22 John-Baptıst dǫ k'ètaìdzı̨ ekò gots'ǫ eyıts'ǫ Zezì ı̨dòo nıwıìtı̨ gots'ǫ̀ dǫ goxè aet'į̀ı̨ sìı ts'ìhchı ha hǫt'e. Eyı dǫ sìı wedaà Zezì naìdàa sìı goxè yeghǫ dǫ ts'ǫ̀ gode ha hǫt'e,” hadı.\n23 Eyıt'à dǫ nàke gį̀į̀zı: dǫ ı̨łè Joseph wìyeh (Barsabas sı wìyeh hanì-le-ı̨dè Justus sı wìyeh) eyıts'ǫ ı̨łè Mathıas wìyeh. 24 Eyı tł'axǫǫ̀ yagı̨ı̨htı, “Gots'ǫ̀ K'àowo, dǫ hazǫǫ̀ gıdzeè k'èı̨zǫ anet'e. Dıı dǫ nàke gots'ǫ amìı weneehchìı sìı wek'èts'eezǫǫ̀ agoı̨le. 25 Zhıdàà edı̨į̀ wegha hòɂǫǫ ts'ǫ̀ ajà t'à yetł'axǫǫ̀ Zezì wecheekeèdeè elı̨ ha,” gedıì yagı̨ı̨htı. 26 Amìı agelee sìı gha ekw'ǫą geehdè, eyıt'à Mathıas ededı̨ t'aa wììchì. Zezì wecheekeèdeè hoònǫ-daats'ǫ̀-ı̨łè gota whedaà ajà.


Łeesdísí yishtłizhí yázhí - Wikiibíídiiya\nŁeesdísí yishtłizhí yázhí éí tsídii doo ndaatʼáʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apteryx mantelli" deiłníigo dayózhí.\nŁeesdísí yishtłizhí yázhí éí tsintah dóó hodíłchʼiltah hiná, áádóó éí tłʼéeʼgo naagháa łeh.\nDíí tsídii éí 15–16di asdzoh[?] áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dijool dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ, bidaaʼ éí nineez. Bikʼos éí doo nineez da. Binááʼ dóó bitʼaʼ éí ádaałtsʼíísí. Łeeyiʼ chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ.


Tsídii dinoodí binákʼee diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí binákʼee diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhji Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lichenostomus cratitius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; binákʼee éí diłhił; bizééʼ éí łitso; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dinoodí binákʼee diłhiłígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó bichʼosh (ałchozhígíí) - Wikiibíídiiya\nTó bichʼosh (ałchozhígíí)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tó bichʼosh (ałchozhígíí) yaa halneʼ dooleeł. Łaʼ éí tsiiyaago ndaʼałkǫ́ʼ. Éí chʼosh ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTó bichʼosh éí bijáád hastą́ą́ʼ áádóó éí tó ńlíníigi dóó beʼekʼid biyiʼ dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corixidae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tó bichʼosh éí 0.5di asdzoh[?] ádaníłtso; bitsʼíís éí nteel. Bitʼaʼ éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ. Tó bichʼosh éí táłtłʼááh chʼil deiłchozh.


Ńdaʼííyéés Hatsohdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nŃdaʼííyéés Hatsohdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nMąʼii Dah Daaskʼid Ńdaʼííyéés Hatsoh Chéchʼiltah Deezlį́\n33°48′12″ NHK dóó 117°52′39″ EʼE-gi bił hazʼą́\nŃdaʼííyéés Hatsoh biwááshindoon\nŃdaʼííyéés Hatsohdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi bił hazʼą́; Tábąąhkin Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi éí bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 2014góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí naaki. Ńdaʼííyéés Hatsoh biwááshindoon éí yaa áhályą́.\n2015góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 270,819 bílaʼashdlaʼii Ńdaʼííyéés Hatsohdę́ę́ʼ Chéchʼiltah Deezlį́į́góó dóó Mąʼii Dah Daaskʼidgóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nŃdaʼííyéés Hatsohdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)


Heb 9 | `AUY | STEP | Naaófáꞌá Maníkó aifaꞌá símai kááísamakain-aaimo wérompinkemba Maníkón-ímáyáá mósá wémaron-aai wérowasa Maníkón-ímáyáámó mósá maráíyan-damba úmakaawe.\nNaaófáꞌá aifaꞌ-ámáán-káwáágó purumakagóní naaemá Maníkómbá ámaꞌmae iyúwana Ísu wení naaemá ámakain-aai.\n1 Naaófáꞌá Maníkó aifaꞌá símai kááísamakain-aaimo wérompinkemba Maníkón-ímáyáá mósá wémaron-aai wérowasa Maníkón-ímáyáámó mósá maráíyan-damba úmakaawe. 2 Ampanta-námbá úmakesa moórá-ampanta afufumpimbá imakésa mósá fáítukopatafesa Maníkóní ufaen-úran-amaapaꞌe sésa múra fáítukopatafesa ufaen-dáúmpáꞌé sésa mimpímbá ómbá kúraꞌmai marésa taaré úmakesa mintááréráꞌá Maníkóní péréti-tomba marésa 3 mósá fáítukon-daumpatafesa Maníkóní ufaen-úran-amaapaꞌe sésa 4 mimpímbá korí-óntántámbá úmakaan-taare marésa mintááréráꞌá asaa-wiyúmbó ún-kana wéagaesa kawe-táwáámá úmaresa korí-óntán-kwándááísámbá mintáwáámá ánáan-kwimaresa mimpímbá korí-óntántámbá úmakaan-tawaafimba naaófáꞌá wíyómpakembo marapáꞌó kunkáin-tonkon-awiꞌa máána-tomba mintáwááfímbá maꞌmái minkáwé-táwááfímbá marésa naaófáꞌá Maníkó wení kísauraꞌa Éronimba íyáfasinankowana wení táúnkakemba árumo wíkáin-taumba mintáwááfímbá marésa naaófáꞌá Maníkómó Mósesembo simámakain-amaambo siyáánkai-amaambo óntan-kwandaaiyaꞌo agaimakón-kwandaai kaeꞌ-wándááí mintáwááfímbá marésa 5 kae-tántááꞌá ayóíwárá-tántáákáí óraa-kaweꞌa úmaresa sésa Maníkóní áwáuma fíꞌoran-awaugo póna sáma kaiyé suwaná mintántáákáígó ayóígóráámbá mintáwáámá káátena Maníkómó miwítí sáwí-imayaamo maitiyúwón-tawaama káátaraiye. Mindásafeꞌa káféꞌa ímba ayáátááꞌ-aai agáúmne.\n6 Miyá úmakesa aasiyaasi-kánáá ámáán-kisau-waasi minámáán-dánkómbá múra fáítukon-aempaꞌa iyésa kísau máúmbanifo 7 moórá-mora-aataiyaꞌa moórá-kanaa Maníkóní ufaen-úran-amaapaꞌa aifaꞌ-ámáán-káwáágó iyéna póígoni naaemá maimaéna iyéna wemó sáwíꞌo úntafenawe waásimo ímbo tááꞌo isésamo sáwíꞌo untáfénawe miyá-sáwíꞌó ombá maitiyuwáíndasafena mindááémá Maníkómbá ámakaiye. 8 Miyá éna Maníkóní Ufaen-ámútánkó maarán-úmaisa wéaraasimiye. Ámáán-dankombo múra fáítukaapaꞌo wéromba Maníkóní ufaen-dáúmpáꞌá wempáꞌá iyíyan-amba ímba aforaꞌá wéraiye. 9 Mintántááꞌá aiyowáíꞌa úmai káfétaamo méraunda-waasisa wéaraasiminta maarán-iye. Maníkón-ímáyáámó mósá makón-kwaasi póí tufuwésa tómbá fakarésa úmai Maníkómbá ámakaambanifo miwí tirumpinkén-ímáyáá ímba sásáꞌ-íꞌa uwátínkaraiye. 10 Miyáumai minámpáꞌá tóné noné nésa nombó perésamo ombá túsafesawe sésa miyá úwana Maníkó aú-amba aráátimuwana ááéraan-amba taíꞌáraiye.\n11 Miyámó uráambanifo Ísu Káráísiti aifaꞌ-ámáán-káwáágó káféꞌo wérain-amba kaweꞌ-ámbá aráásimena ámáán-kisau wémain-daumpaꞌa mindámbá ímba marapáꞌó waásimo úmakaan-damban-ifo íyáákarain-damba sásáꞌ-námbán-iye. 12 Mimbórá-kánáá Ísu Káráísiti Maníkóní ufaen-dáúmpáꞌá wíyómpaꞌa Maníkó méropaꞌa iyúmba ámáán-kisau-waasigomo mémegoni naaewé purumaka-áráákoni naaewé maimaénamo iyáintemba ímba miyá uráifo wení naaemá maimaéna iyéna sáwíꞌo úmaisaamo méraundafinkenta siyáínata aúíꞌa úmaisa maéꞌmaeꞌo ondasáfénasa miyá éna pukáiye. 13 Mémegoni naaewé purumakagóní naaewé anááé-árááꞌa purumaka-árááꞌo agaisukáampinken-kanawe Maníkón-aúrankaꞌo sáwíꞌo uráan-kwaasi tinepakáꞌá tufimpín-kwéesa miwí túma kaweꞌá uwátínkówana Maníkó tuwánéna séna kaweꞌán-iye siyáiye. 14 Mémegoni naaesáné purumakagóní naaesáné miyá uráambanifo Ísu Káráísitini naaegómá íyáákaraiye. Wempímbá ímba sáwí-aai wéraiwai Maníkóní ámútanko maéꞌmaeꞌo iwáí weséꞌa méraintafena wení naaemá kumúwana wenáúma Maníkómbá ámakaiye. Sáwíꞌo wéowini áwáugo taꞌótokaimpinkemba faúsinkainanasa kentáásirumpimba ímba aaí wérainata Maníkóní kísau máéndasafenasa wení naaemá kumúwana wenáúma Maníkómbá ámakaiye.\n15 Mindásafena ááéraan-aai símai kááísamakonkaꞌa sáwíꞌo uráampinkembo faútinkaindasafena Ísu Káráísiti pukáiye. Mindásafena Ísu Káráísiti aú-aai símai kááísamakaimba póna Maníkómó óraakaꞌo séna kaweꞌó uwátínkáanda waéꞌwaeꞌa íníyemo siyáimba Maníkómó wétaantain-kwaasi maénááwe.\n16 Wépuwesamo ombá miwítí moparáwímbá tuwíntinkesa símai kááísamaresa wépuwowe. Moóráwigo puwíndasafena éna wení moparáwímbó maíyan-aai wésifo úwoimo méraindaraꞌa ímba maénááfo puwínasa éraiꞌa púwiye sésa maénááwe. 18 Miyáumai naaófáꞌá Maníkó aifaꞌ-ááí símai kááísamakonkaꞌa Mósese póí tufúwana mimpóígóní naaemó kunkáintafena Maníkó símai kááísamakonkaꞌa 19 aifaꞌá Mósese seyaafáꞌ-wáásífímbá Maníkóní ámáámba seyaafáꞌá simátimena purumaka-áráákoni naaefímbá non-úramba fatímakena méme-ayauma taemókaꞌa úsúmarena mindááéfímbá tántámai Maníkón-aai agaimái makáan-aufai-wandaaiyaꞌa tufimpín-úmarena waási tinepaꞌá miyá uwásuwena 20 séna maandááémá aiyowáíꞌa úmai aráátimumpo Maníkómó símaimo kááísamakain-aai fasiꞌaén-ááí wéraifo ísámai kaweꞌán-oro séna 21 miyáumai mindááémá Maníkón-ímáyáámó mósá wémaron-dankaꞌa tufimpín-úmarena mindáúmpáꞌó wéron-tantaakaꞌa miyá úmakaiye. 22 Éraiꞌa Maníkóní ámáánkoni áwáufaꞌa naaegó seyaafá-tántááꞌá kaweꞌá uwátínkáísana moóráwigowaꞌi póíyaꞌi ímbo púwísanamo wení naaemó ímbo kúmínkakaa Maníkó sáwí-imayaa ínta maisiyúwáísino. Naaemá kunkáimba póna Maníkó kentáásí sáwí-imayaasa wémaisiyuwaiye.\nÍsu sáwí-imayaasa maisiyuwáíndasafenamo pukáin-aai.\n23 Maníkón-ímáyáá mósá makáan-dane mindáúmpáꞌó wéron-tantaaꞌe maarán-iye. Wíyómpaꞌo wérain-dane mindáúmpáꞌó wérain-tantaaꞌe miwání waéꞌmaiyaan-damban-iye. Mintántááꞌó marapáꞌó wéron-tantaakaꞌa póígoni naaesámbá kaweꞌá uwátínkówana mindá kaweꞌá uráambanifo wíyómpaken-tantaakaꞌa ímba póígoni naaesámbán-ifo íyáákaraiwaini naaesámbá kaweꞌá wéuwatinkaiye. 24 Miyáumai Ísu Káráísiti wíyómpaꞌa iyéna Maníkón-aúrankaꞌa iména kentáásáfénasa imáyáa éna Maníkómbá wéaisai-iye. Úmakaan-damba naan-úrankoni waéꞌmaiyaan-damba ímba iméraifo wíyómpaꞌa iména kentáásáfénasa imáyáa éna Maníkómbá wéaisai-iye. 25 Moórá-mora-aataiyaꞌa moórá-kanaa Maníkóní ufaen-dáúmpáꞌá\naifaꞌ-ámáán-káwáágó póígoni naaemá maimaéna íyóiyo uráintemba Ísu Káráísiti ímba miyá uráifo mimbórá-kánáá wení naaemá maimaéna móamakaiye. 26 Ísu Káráísitimo miyáumaimo maimaé íyóiyo urénaraa wíyóne marawé úmaronkakemba moórá-mora-aataiyaꞌa moórá-mora-kanaa puꞌmapuꞌmaꞌá úmaena íyísino. Ímba miyá éna ááéraan-kanaa kárikaꞌa taiꞌónkaꞌa marapáꞌá kuména sáwí-imayaasaamo maisiyuwáíndasafenasa mimbórá-kánáá pukáiye. 27 Kentáásí kanaamó tínataamo púwóndasa kesáámó méraundawini áwáusafenasa sísai íníye. 28 Miyáumai sáwífaꞌ-waasiti sáwí-imayaa maitiyuwáíndasafena mimbórá-kánáá Ísu Káráísiti puwéna Maníkómbá wenáúma aména anekaꞌá kuména ímba sáwí-imayaamo maitiyuwáíndasafena kumínífo wéamuꞌmaraan-kwaasimo kuntiyáíndasafena kumíníye.


Chʼosh doo yitʼíinii bee nílʼíní - Wikiibíídiiya\nChʼosh doo yitʼíinii bee nílʼíní\nChʼosh doo yitʼíinii bee nílʼíní áłtséhígíí éí 1590 biyihah yę́ędą́ą́ʼ Tsin Bikeeʼ Dineʼé Bikéyah hoolyéedi ályaa. Hastiin Hans Lippershey dóó hastiin Zacharias Janssen éí nákʼee sinilí dóó tózis bee adéestʼį́ʼígíí yaa ahalyání ńtʼę́ę́ʼ.\nChʼosh doo yitʼíinii bee nílʼíní beʼelyaaígííEdit\nChʼosh doo yitʼíinii bee nílʼíní bitah dahólónígíí naashchʼąąʼ: bee adéestʼį́į́ʼ dóó tózis táágóó yistłʼahígíí\ntózis bee adéestʼį́ʼígíí\ntózis bighá adéestʼį́ʼígíí\nbighá adéestʼį́į́ʼ bee ídaʼneelʼąąhí biyiʼ hólónígíí


Haltsooítah naʼashǫ́ʼii bijáád ádaałtsʼísígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah naʼashǫ́ʼii bijáád ádaałtsʼísígíí\nHaltsooítah naʼashǫ́ʼii bijáád ádaałtsʼísígíí éí naʼashǫ́ʼii diwozhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaesaura anguina" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 14–16di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z dóó ayóo nineez; bijáád éí ádaałtsʼíísí, áko éí tłʼiish nahalin; binááʼ éí diłhił.\nHaltsooítah naʼashǫ́ʼii bijáád ádaałtsʼísígíí éí chéłchaaʼ dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Wóláchííʼ yiyiitsahii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ yiyiitsahii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria ruficapilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bikʼiiz éí diłhiłgo halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nWóláchííʼ yiyiitsahii bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Díí séigoʼ éí 4–5di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí bitsʼíís łizhin dóó bijáád diniltsogo ndaashchʼąąʼ. Doo ndahałtingóó éí tʼóó ahayóí. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Dáághahii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iberolacerta bonnali" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bikʼiiz éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Hodíłchʼiltah ayáásh dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah ayáásh dibéłchíʼígíí\nHodíłchʼiltah ayáásh dibéłchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Horornis vulcanius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibélchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łibá; bidaaʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah ayáásh dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání - Wikiibíídiiya\ntáłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání\nNáátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimerodytes" deiłníigo deiyózhí. Náátsʼózídę́ę́ʼ táłtłʼááh tłʼiish bikágíneeskʼání éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tłʼiish éí 20–35di asdzoh[?] ádaníłnééz, áádóó éí chʼał dóó łóóʼ deilghał.\nDíí naaltsoos 21 Atsá Biyáázh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chį́į́shłigaii ałchinígíí - Wikiibíídiiya\nChį́į́shłigaii ałchinígíí éí Táłkáaʼgi Tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anser caerulescens" (éí doodaiiʼ "Chen caerulescens") deiłníigo dayózhí.\nDíí chį́į́shłigaii éí bitsʼíís łigai (łaʼ éí bitsʼíís diłhił); bidaaʼ dóó bikeeʼ éí daalbá; bitʼaʼ éí kʼíjíjin łeh. Bitsʼíís éí 2–3 adéesʼeez[?] áníłtso, 7–9 dahidídloʼ áníłdáas łeh.\nChį́į́shłigaii ałchinígíí éí tłʼoh deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.


Dziłtsį́įdi lókʼaatah jádí - Wikiibíídiiya\nDziłtsį́įdi lókʼaatah jádí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Redunca fulvorufula" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–2.5di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bikąʼígíí éí bideeʼ holǫ́.\nDziłtsį́įdi lókʼaatah jádí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Atʼąąʼ nahjįʼiiníiłii bizééʼ halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąąʼ nahjįʼiiníiłii bizééʼ halbáhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Łeetʼoh daʼííłʼíní dóó bikʼéí Atʼąąʼ nahjįʼadeiníiłii\nAtʼąąʼ nahjįʼiiníiłii bizééʼ halbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sclerurus albigularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.\nAtʼąąʼ nahjįʼiiníiłii bizééʼ halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:21


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizéédéeltʼiʼí hólónígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizéédéeltʼiʼí hólónígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizéédéeltʼiʼí hólónígíí éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chlamydosaurus kingii" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá naʼashǫ́ʼii "Chlamydosaurus"-jí atah yisdzoh.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 20–35di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bizéédéeltʼiʼí hólónígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Números en navajo — De idiomas y números\nContar en navajo\nEl navajo (diné bizaad) es una lengua atabascana de la familia na-dené, hablada por los Navajos en el sudoeste de los Estados Unidos de América (Arizona, Nuevo México, Utah, Colorado) y en México (Chihuahua, Sonora), por aproximadamente 150 000 hablantes.\nLista de números en navajo\nun millón – tʼááłáhádí mííltsoh\nReglas de numeración del idioma navajo\nLos números del uno al diez tienen nombres específicos: tʼááłáʼí , naaki , tááʼ , dį́į́ʼ , ashdlaʼ , hastą́ą́ , tsostsʼid , tseebíí , náhástʼéí  y neeznáá .\nLos números del once al diecinueve se forman añadiendo el sufijo aditivo -tsʼáadah (más diez) a la cifra correspondiente: łáʼtsʼáadah , naakitsʼáadah , tááʼtsʼáadah , dį́į́ʼtsʼáadah , ashdlaʼáadah  (el sufijo pierde su tsʼ inicial y se convierte en -áadah cuando se añade a cinco, ashdlaʼ), hastą́ʼáadah , tsostsʼidtsʼáadah , tseebíítsʼáadah  y náhástʼéítsʼáadah .\nLas decenas se forman añadiendo el sufijo multiplicador -diin (por diez) a la cifra correspondiente: naadiin , tádiin , dízdiin , ashdladiin , hastą́diin , tsostsʼidiin , tseebídiin  y náhástʼédiin . Podemos observar la pérdida de la consonante final o una reducción en la longitud vocal en la cifra multiplicadora cuando se añade el sufijo -diin: naaki se convierte en naa-, tááʼ > tá-, dį́į́ʼ > díz-, ashdlaʼ > ashdla-, hastą́ą́ > hastą́-, tsostsʼid > tsostsʼi-, tseebíí > tseebí-, náhástʼéí > náhástʼé-, neeznáá > neezná-.\nEn los numerales compuestos, las formas compuestas de los dígitos están sujetas a unas alteraciones vocálicas y consonánticas irregulares. Uno es o łáaʼii (la cifra uno), o -łá’- (como en łáʼ-tsʼáadah ), o tʼááłáʼí (utilizado en los números mayores con un prefijo de distribución plural, como cien, mil, millón, o dicho de otro modo en las potencias de diez mayores que diez).\nLos números compuestos basados en veinte o cuarenta (21-29, 41-49) se forman sufijando la unidad a la decena (ejemplo: naadįįnaaki , formado por naadiin  y naaki , dízdįįłaʼ , formado por dízdiin  y -łaʼ ). El sufijo -diin aparece en su forma compuesta -dįį-.\nLos otros números compuestos se forman poniendo dóó baʼąą (que significa y adicionandole) entre la decena y la unidad (ejemplo: tádiin dóó baʼąą ashdlaʼ , hastą́diin dóó baʼąą tseebíí ).\nLa palabra para cien (neeznádiin) está formada de la misma manera que las decenas, es decir añadiendo el sufijo multiplicador -diin (por diez) a diez. Las centenas se forman añadiendo el enclítico multiplicador -di a la cifra multiplicadora correspondiente, después un espacio y la palabra cien: tʼááłáhádí neeznádiin , naakidi neeznádiin , táadi neeznádiin , dį́įʼdi neeznádiin , ashdladi neeznádiin , hastą́ądi neeznádiin , tsostsʼidi neeznádiin , tseebíidi neeznádiin  y náhástʼéidi neeznádiin .\nLa palabra para mil (mííl) viene de la palabra española mil. Los miles se forman de la misma manera que las centenas: tʼááłáhádí mííl [1 000], naakidi mííl [2 000], táadi mííl [3 000], dį́įʼdi mííl [4 000]…\nLa palabra para millón (mííltsoh) se construye añadiendo el morfema -tsoh (grande) a mííl. Los millones se forman de la misma manera que las centenas y los miles: tʼááłáhádí mííltsoh [1 millón], naakidi mííltsoh [2 millones]…\nEscribir un número en palabras en navajo\nPasemos a la aplicación práctica de las reglas de numeración en navajo. ¿Puede adivinar cómo se escribe un número? Ingrese un número y trate de formularlo en su cabeza, o tal vez escribiéndolo en un papel, antes de ver la respuesta.\npor Irvy W. Goossen, ediciones Salina Bookshelf (1995)\npor Robert W. Young & William Morgan, ediciones Hippocrene Books (1994)\npor Marie-Claude Feltes-Strigler, ediciones L’Harmattan (2002)\nDakelh, dogrib, hupa, navajo, siletz dee-ni, tlingit, tolowa.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\n(→ Daaheetsʼózí dóó Chʼilátah hózhóón ńdayiishishí)\n(→ Chʼil binááʼ deildeełí)\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bitłʼaakááʼ łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii binátsʼiin łichxíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binághah halzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii łichxííʼ dóó łigaaígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii bizééʼ halzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání dootłʼizhígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bikʼos łitsxooígíí\n(→ Yaadaałgaii dóó bikʼéí)\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dootłʼizhí bidaaʼ łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ diltʼóshii ntsaaígíí\n(→ Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádadíłtiihí dóó bikʼéí)\nTeełgaiitah tsídiiłbáhí bitseeʼ deekʼínígíí\nTeełgaiitah tsídiiłbáhí yázhí\nHodíłchʼiltah tsídiiłbáhí binákʼee halzhinígíí\n(→ Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ daatsohí dóó bikʼéí)\n(→ Chʼil bijeeh yidlání dadootłʼizhígíí dóó bikʼéí)\n(→ Daatsohí daashtłizhígíí)\n(→ Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí)\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thraupidae" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí éí 240 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé deiłchozh łeh; chʼil binááʼ dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nTááʼyaʼniiltʼóshii binákʼee halzhinígíí\nYaadaałgaii binákʼee halzhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí bitsiiʼ łitsxooígíí\nChʼil binááʼ yildeełíłbáí bizééʼ łigaaígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah tsídii bitʼaʼ dootłʼizhígíí


Scooby - Doo! dan Hantu Dunia Maya\nCall Number 823 Gel s\nAuthor(s) James Gelsey\nCollation 62 Hlm. 17 cm


Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí - Wikiibíídiiya\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus fischeri" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dziłtah kááʼtsʼiní ditłʼooígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah kááʼtsʼiní ditłʼooígíí éí Biishchʼid Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chaetophractus nationi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó ditłʼo; bíchį́į́h dóó bikeeʼ éí tʼáá łichííʼ.\nDziłtah kááʼtsʼiní ditłʼooígíí éí chʼosh dóó łeeyiʼ chʼosh dóó tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bikétłʼóól yiyą́ą łeh.


Bííwiiʼii - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tʼiistah bííwiiʼii\nDibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ bííwiiʼii\nBííwiiʼii bizééʼ łigaaígíí\nBííwiiʼii bitłʼaaʼ łigaaígíí\nBííwiiʼii bitéél diniltsooígíí\nBííwiiʼii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Contopus" deiłníigo deiyózhí. Bííwiiʼii éí 15 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è 1 Thessalonıca 2\nPaul dànì Thessalonıca got'ı̨į̀ gota eghàlaı̨dà\n1 Sèot'ı̨ı̨, t'akwełǫ̀ǫ̀ naxıts'àts'ede ekò, k'ètł'ǫ̀ ats'ejà-le ı̨lè. 2 Naxıts'àts'ede kwe kǫ̀ta Phılıppı dǫ nàgedèe sìı gok'adageedè xè dagogį̀ı̨hɂa ı̨lè wek'èahsǫ hǫt'e. Sıì dǫ gok'èch'a agı̨ı̨wǫ kò, Nǫ̀htsı̨ gots'àı̨dì t'à, Nǫ̀htsı̨ wegodıì nezı̨ı̨ naxıts'ǫ̀ hats'edı ha ts'ejı̨-le ı̨lè. 3 Ekǫ-le hoghànaxets'eehtǫ xè goınì ehkw'ı-le t'à naxıgha ehkw'ı-ahodı anaxets'ele ha hots'eèhdzà ats'et'ı̨ nıìle, eyıts'ǫ naxıghǫyats'eeɂàa t'à gok'ę̀ę̀ aahde gha ats'et'ı̨ nıìle. 4 Į̀le, hanì nıìle, goxı̨ godı nezı̨ı̨ dǫ ts'ǫ̀ k'ets'eɂa gha Nǫ̀htsı̨ goghàhòı̨ɂǫ hǫt'e. Dǫ gınì k'ę̀ę̀ hots'ehtsı̨ ha ats'et'ı̨ nıìle hanìkò Nǫ̀htsı̨ wınì k'ę̀ę̀ hots'ehtsı̨ ha ts'ı̨ı̨wǫ. Ededı̨ sìı godzeè t'à goèhdzà hǫt'e. 5 Ekìı yatı nezı̨ı̨ t'à naxıts'ǫ̀ gots'ı̨ı̨de whìle. Ets'edì-le t'à naxısǫǫ̀mbaà gha naxıghǫyats'eeɂà ha hots'ehdzà-le ı̨lè. Dànì eghàlats'ı̨ı̨dàa sìı Nǫ̀htsı̨ gok'èezǫ hǫt'e. 6 Naxı̨ eyıts'ǫ dǫ eyıì-le goghǫ nezı̨į̀ gogede ha ts'ı̨ı̨wǫ t'à ats'et'ı̨ nıìle.\nZezì-Krı wecheekeèdeè ats'ı̨ı̨t'e t'à naxıgha hoezhì ats'ele ha ı̨lè, 7 hanìkò hats'ı̨ı̨t'è-le. Gomǫ edezaa k'èdì lanì naxıts'ǫ̀ godzeè nezı̨ xè naxıta eghàlats'ı̨ı̨dà ı̨lè. 8 Sıì naxıghǫnets'eètǫ t'à Nǫ̀htsı̨ wegodıì nezı̨ı̨ naxıghàts'eɂà ha sıì goınà hǫt'e. Eyı zǫǫ̀-le, naxıts'àts'edı ha ts'ı̨ı̨wǫ t'à hanì naxıxè ts'ı̨ı̨dà. Haı̨hcho ts'ǫ̀ sıì naxıghǫnets'eètǫǫ̀ aahjà hǫt'e. 9 Sèot'ı̨ı̨, dànì hòtł'ò eghàlats'ı̨ı̨dà xè gogha hoìla ı̨lèe sìı wenaahdì sǫnı. Nǫ̀htsı̨ wegodıì nezı̨ı̨ t'à naxıts'ǫ̀ gots'ı̨ı̨de ekò, t'asìı t'à gots'àahdı ha-le naxets'ı̨ı̨hwhǫ t'à toò, dzęę̀, ehk'ę̀ę̀ hòtł'ò eghàlats'ı̨ı̨dà ı̨lè.\n10 Naxı̨ naxıgha ehkw'ı-ahodıı sìı dànì naxıta nàts'ı̨ı̨dè ghàà gok'èahsǫ eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ sı yek'èezǫ hǫt'e. Degaı k'ę̀ę̀ ts'ı̨ı̨dàa, ehkw'ı k'ehots'ı̨ı̨ɂaa, eyıts'ǫ dǫ wı̨ı̨zìı t'asìı gok'e nìdahogį̀ı̨ɂǫ whìle. 11 Gotà edeza k'èdì lanì naxık'èts'adì hotıì wek'èahsǫ hǫt'e. 12 Naxınì nàtsoò ats'ı̨ı̨là, ts'ǫǫ̀dahwhǫ nı̨dè naxıghǫnàdats'eetì, eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ wınì k'ę̀ę̀ hotıì ehkw'ı aahda, k'èdaà hanaxèts'edı ı̨lè. Ededı̨ sìı yak'e wenàowoò k'ę̀ę̀ hòɂǫǫ eyıts'ǫ welǫ whìle ts'ǫ̀ enıìyah wehòhɂǫǫ sìı ts'ǫ̀ naxıkayaı̨htı hǫt'e.\n13 Nǫ̀htsı̨ yatıì naxıts'ǫ̀ nèts'ı̨ı̨ɂǫ ekò, weyatıì naxıgha ehkw'ı-ahodı t'à, t'aats'ǫǫ̀ naxıgha Nǫ̀htsı̨ masì wets'ı̨ı̨hwhǫ hǫt'e. Eyı yatı aàhkw'oo sìı dǫ ts'ǫ yatı ne dahwhǫ-le ı̨lè, hanìkò Nǫ̀htsı̨ wets'ǫ yatı ehkw'ı hǫt'e dahwhǫ ı̨lè. Eyı yatı sìı xàè Nǫ̀htsı̨ weyatıì hǫt'e, eyıts'ǫ eyı yatı sìı dıì naxıdzeè yìı eghàlaeda hǫt'e. 14 Sèot'ı̨ı̨, Judea nèk'e Nǫ̀htsı̨ wecheekeè Zezì-Krı gıgha ehkw'ı-ahodıı sìı gıxè dàgòjàa sìı naxı̨ sı naxıxè hagòjà. Ededı̨ dànì xàè gìot'ı̨ Israel got'ı̨į̀ dagogį̀ı̨hɂa lanì naxı̨ sı xàè naxèot'ı̨ danaxegį̀ı̨hɂa hǫt'e. 15 Eyı Judea got'ı̨į̀ sìı gots'ǫ̀ K'àowo Zezì eyıts'ǫ nakwenàoɂǫǫ ełaàgogį̀ı̨hdèe sìı goxı̨ sı xàdegogeèzhì. Nǫ̀htsı̨ k'èch'a eghàlageeda xè dǫ hazǫǫ̀ dzagı̨ı̨hwhǫ agı̨ı̨t'e. 16 Dǫ eyıì-le xàɂaa dànì edaxàgeeze ghǫ gıts'ǫ̀ gots'ede ch'à agogele ha hogeèhdzà. Haget'ı̨ t'à k'èdaà gıhołı̨į̀ gıdoeze hǫt'e, k'ǫǫ̀t'a Nǫ̀htsı̨ gots'ǫ̀ wek'èch'a t'à nàgoehkwa ha.\nThessalonıca got'ı̨į̀ gıts'eɂį̀ ha ts'ı̨ı̨wǫ\n17 Sèot'ı̨ı̨, naxıts'ǫǫ̀ ats'ede ha sìı gogha wèhoedı-le ı̨lè, hanìkò whaà-lea ts'ǫ̀ naxıts'ǫǫ̀ ats'ejà. (Gozhį̀į̀ t'à naxıts'ǫǫ̀ ats'ejà, hanìkò goınì t'à ı̨łaà naxıxè ts'eèhkw'e.) Sıì naxıkanıts'eèɂà t'à, goı̨tłǫǫ̀ naxets'eɂį̀ ha hots'eèhdzà ı̨lè. 18 K'achı̨ naxıts'àts'edè ha ts'ı̨ı̨wǫ ı̨lè. Sı̨, Paul, ełek'èdaà naxıts'àhtła ha hoèhdzà ı̨lè, hanìkò wehłı̨ı̨ eyı ch'à asį̀į̀là. 19 Naxı̨ sìı naxıghǫ sìts'eèt'ı̨, naxıgha t'asìı nezı̨ı̨ kanıts'eèɂà. Zezì-Krı nǫ̀ǫtła nı̨dè wenadąą̀ naxıghǫ sıì xàhots'edì ha hǫt'e. 20 Hęɂę, sıì naxıghǫ xàhots'edìı xè naxıghǫ sìts'eèt'ı̨ hǫt'e.


Łóóʼ bigaan tseebíí - Wikiibíídiiya\nŁóóʼ bigaan tseebíí éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahiná; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Octopoda" deiłníigo deiyózhí. Łóóʼ bigaan tseebíí éí 300 ałʼąą ádaatʼé.\nŁóóʼ bigaan tseebíí éí bitsʼíís yilzhólí dóó bitsʼin ádin; bitsʼaʼ ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da. Bijéídíshjool éí tááʼ. Bidaaʼ éí tsídii bidaaʼ nahalin. Łóóʼ bigaan tseebíí éí daʼalghałgo ndaʼałkǫ́ǫʼ łeh; łóóʼ dóó táyiʼ naaztʼiʼígíí deilghał


Tsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ łigaaígíí\nTsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xiphorhynchus flavigaster" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhiłgo łigai.\nTsin yąąh dzootʼihí bidaaʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Wónitłʼizí bitseetʼą́hí - Wikiibíídiiya\nWónitłʼizí bitseetʼą́hí éí chʼosh bikágí dantłʼizí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Valvifera" deiłníigo dayózhí. Wónitłʼizí bitseetʼą́hí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; łaʼ éí tónteel bibąąhgi naakai ałdóʼ.\nDíí wónitłʼizí éí tʼáá díkwíí mm ádaníłtso; adóó éí bitsʼíís nineez. Bijáád éí 14. Dííłdzid dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.


Tsintah níłtsą́ chʼał łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah níłtsą́ chʼał łichíʼígíí\nTsintah níłtsą́ chʼał łichíʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus turquinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łichííʼ dóó dinilzhin; binááʼ éí diłhił.\nTsintah níłtsą́ chʼał łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Giníłbáhí bitłʼaaʼ noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nGiníłbáhí bitłʼaaʼ noodǫ́zígíí\nGiníłbáhí bitłʼaaʼ noodǫ́zígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melierax metabates" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 15–20di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼíjíjin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił; bidaaʼ éí kʼíjíjin.\nGiníłbáhí bitłʼaaʼ noodǫ́zígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Tóidoozohiikeeʼí naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nTóidoozohiikeeʼí naashchʼąąʼígíí éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalaropus tricolor" (éí doodaiiʼ "Steganopus tricolor") deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bikʼos éí łizhin; bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí łigai; bitéél éí łitsxo; bitsiiyah éí halchííʼ; bidaaʼ éí nineez; binááʼ éí łizhin.\nTóidoozohiikeeʼí naashchʼąąʼígíí éí táłtłʼááh chʼosh deildeeł.


wádɨ́rɨhcó (singular verbal number) - wádɨ́rɨhjácó (plural verbal number)\nOváhtsa wádɨ́rɨhjácó ííñímeke (ballóówari).\nOváhtsa wádɨ́rɨhcó ííñímeke (ballóówari).\nbeating instrument hitting instrument NP-loc/instr I


Tsídii dinoodí binákʼee dinilchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí binákʼee dinilchíʼígíí\nTsídii dinoodí binákʼee dinilchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melipotes fumigatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binákʼee éí dinilchííʼ; bítááʼ éí halzhin; bitłʼaaʼ éí łigai dóó łibáago łikizh; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dinoodí binákʼee dinilchíʼígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsineeshbízhii (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nTsineeshbízhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Certhia americana" deiłníigo dayózhí.\nTsineeshbízhii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Ndikʼątah łéʼétsoh - Wikiibíídiiya\nNdikʼątah łéʼétsoh éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sigmodon" deiłníigo deiyózhí.\nDíí naaldlooshii éí 4–8di asdzoh[?] ádaníłnéez łeh; bitseeʼ éí 3–5di asdzoh áníłnééz.\nNdikʼątah łéʼétsoh éí chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh; chéłchaaʼ dóó tsídii biyęęzhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.