Chʼosh bikágí ntłʼizí - Wikiibíídiiya\nChʼosh bikágí ntłʼizí éí chʼosh bijáád neeznánígíí dah yikahjí atah daasdzoh; áádóó éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dóó tábąąhgi dóó beʼekʼid biyiʼdi dahólǫ́; łaʼ éí nihookáaʼ naakai ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Brachyura" deiłníigo deiyózhí.\nChʼosh bikágí ntłʼizí: bikąʼígíí dóó baʼáádígíí yitłʼááh (yaasiʼą́ągo) éélkid.\nDíí chʼosh éí nahasdzáán bikáaʼgi 6,793 ałʼąą ádaatʼé. Łaʼ éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá ádaníłnééz, náánáłaʼ éí yéigo daantsxaa. Bitseeʼ éí doo danineez da. Binááʼ éí naaki.\nChʼosh bikágí ntłʼizí éí daʼałchozh dóó daʼalghałgo naakai; bíláshgaan éí bee ótsagí nahalin.


Tsídiiłhiłii bitseeʼ áłtsʼózígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłhiłii bitseeʼ áłtsʼózígíí\nTsídiiłhiłii bitseeʼ áłtsʼózígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vidua fischeri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin dóó dootłʼizhgo disxǫs; bidaaʼ éí łichííʼ; bitseeʼ éí ayóo nineez dóó áłtsʼóózí; bitłʼaaʼ dóó bítááʼ éí łigai. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsídiiłhiłii bitseeʼ áłtsʼózígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Nahachagii bikágí ntłʼizígíí - Wikiibíídiiya\nNahachagii * bikágí ntłʼizígíí\nNahachagii bikágí ntłʼizígíí éí tó wónaanídi tʼéiyá dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bradyporinae" deiłníigo dayózhí.\nDíí nahachagii éí hodíłchʼiltah dahináa łeh. Bitsʼíís éí dootłʼizh dóó yishtłizh dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ. Bitseeʼ nineez dóó ntłʼiz.


Haltsooítah bįįh łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah bįįh łibáhígíí éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelea capreolus" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá naaldlooshii "Pelea"-jí atah yisdzoh.\nDíí naaldlooshii éí 2–3di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bikąʼígíí éí bideeʼ holǫ́.\nHaltsooítah bįįh łibáhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Tsinlátah chʼał dóó bikʼéí Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał Yíldzistah chʼał\nyíldzistah chʼał yishtłizhígíí\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus colombiensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó łizhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nTáłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał łikizhígíí · Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał · Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał · Kéyah dah ndaaʼeełídę́ę́ʼ yíldzistah chʼał bizábąąh łigaaígíí · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał łikizhígíí · Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał noodǫ́zígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał łikizhígíí · Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał bizábąąh łigaaígíí · Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał łibáhígíí · Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ yíldzistah chʼał yishtłizhígíí · Yíldzistah chʼał ánínígíí · Yíldzistah chʼał bibid halchíʼígíí · Yíldzistah chʼał bibid yistłʼinígíí · Yíldzistah chʼał bíchį́į́h deekʼínígíí · Yíldzistah chʼał bijáád noodǫ́zígíí · Yíldzistah chʼał bikézhoozh ádaałtsʼísígíí · Yíldzistah chʼał bikʼiiz łitsooígíí · Yíldzistah chʼał binághah halchíʼígíí · Yíldzistah chʼał binákʼee diłhiłígíí · Yíldzistah chʼał binákʼee halzhinígíí · Yíldzistah chʼał bizábąąh dinilchíʼígíí · Yíldzistah chʼał bizábąąh dinilgaaígíí · Yíldzistah chʼał bizábąąh halkizhígíí · Yíldzistah chʼał dibéłchíʼígíí · Yíldzistah chʼał diłhiłígíí · Yíldzistah chʼał dinilbáhígíí · Yíldzistah chʼał dinilzhinígíí · Yíldzistah chʼał dootłʼizhígíí · Yíldzistah chʼał łitsogo noodǫ́zígíí · Yíldzistah chʼał łizhin dóó yishtłizhígíí · Yíldzistah chʼał noodǫ́zígíí · Yíldzistah chʼał ntsaaí bíchį́į́shchohígíí · Yíldzistah chʼał ntsaaígíí · Yíldzistah chʼał yishtłizhgo dootłʼizhígíí · Yíldzistah chʼał yishtłizhígíí


Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Naakʼidoolwoshii Naakʼidoolwoshii íiyisígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyah\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Beʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Dził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Caprimulgus fraenatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naakʼidoolwoshii éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilgai dóó łizhingo yistłʼin; bizééʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.\nHaʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.\nNaakʼidoolwoshii dóó bikʼéí\nHodíłchʼiltah naakʼidoolwoshii bizééʼ łigaaígíí · Hodíłchʼiltah naakʼidoolwoshii jaaʼí · Hodíłchʼiltah naakʼidoolwoshii yistłʼinígíí · Naakʼidoolwoshii bitéél halchíʼígíí · Naakʼidoolwoshii bitseeʼ deekíní · Naakʼidoolwoshii bitseeʼ łigaaígíí · Naakʼidoolwoshii bitseeʼ noodǫ́zígíí · Naakʼidoolwoshii bizéédzítsxooígíí · Naakʼidoolwoshii diłhiłígíí · Naakʼidoolwoshiichilí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii bitseeʼ nineezígíí\nAhidiitłʼintsoh Daʼííłʼíní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Biʼééʼ Łigaaí Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Dziłtah naakʼidoolwoshii · Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Naakʼidoolwoshii bitʼaʼ dah naatʼaʼí · Naakʼidoolwoshii bitʼaʼ nineezígíí · Naakʼidoolwoshii bitseeʼ áłtsʼózígíí · Naakʼidoolwoshii bitseeʼ dikʼánígíí · Naakʼidoolwoshii bitseetsohígíí · Naakʼidoolwoshii łibáhígíí · Naakʼidoolwoshii dibéłchíʼígíí · Naakʼidoolwoshii yistłʼinígíí · Náátsʼózídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Séíbąąh Hatsohdę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Tó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii · Tó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii bitseeʼ nineezígíí\nBiizhii dinilbáhígíí · Biizhii íiyisígíí · Biizhii ntsaaígíí · Biizhii yázhí · Biizhiichilí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ hoshdódii · Hoshdódii bizéédzítsxooígíí · Hoshdódii íiyisígíí · Hoshdódii łibáhígíí · Hoshdódii łikizhígíí · Hoshdódii yishtłizhígíí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ hoshdódii · Ńdíshchíitah hoshdódii\nNéʼéshjaaʼ yił ahidaałtʼéhii\nDziłtah néʼéshjaaʼ yił aheełtʼéhii · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ yił aheełtʼéhii · Néʼéshjaaʼ yił aheełtʼéhii bidághaaʼ hólónígíí · Néʼéshjaaʼ yił aheełtʼéhii łibáhígíí\nChooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ daałtélí · Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ daałtélí · Náátsʼózídę́ę́ʼ néʼéshjaaʼ daałtélí · Néʼéshjaaʼ daałtélí dibéłchíʼígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí diłhiłígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí dinilbáhígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí łibáhígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí łichíʼígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí yishtłizhígíí · Néʼéshjaaʼ daałtélí yistłʼinígíí\nTsįsgąkááʼ dah naháaztání\nDziłtah tsįsgąkááʼ dah sidáhí · Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsįsgąkááʼ dah sidáhí · Tsįsgąkááʼ dah sidáhí łibáhígíí · Tsįsgąkááʼ dah sidáhí bitseeʼ nineezígíí · Tsįsgąkááʼ dah sidáhí ntsaaígíí · Tsįsgąkááʼ dah sidáhí yishtłizhígíí\nBeʼekʼid Honeezítsoh Bibąąhgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nDził Dah Gai Biyaagi Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nBilį́į́łání Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii


Tó wónaanídę́ę́ʼ zahalániitsoh bitsilí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ zahalániitsoh bitsilí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lanius minor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ zahalániitsoh bitsilí éí wóʼałtaasʼéí dóó chʼosh ntsaaígíí yildeeł; naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudonaja" deiłníigo deiyózhí. Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tłʼiish éí 4–7di adéesʼeez[?] ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yázhí deilghał łeh.


Awan rí mbiʼyáá náa reunión Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos 4-10 ñajunʼ gu̱nʼ enero tsiguʼ 2016\nATRAXNUU NÁA Abé Acholi Afrikáans Albanés Alemán Aluro Amárico Armenio Asamés Aucano Aymara Azerí Azerí (alfabeto cirílico) Bajo alemán Bashkir Bassa de Camerún Batak simalunguno Batako karo Batako toba Baulé Becol Bengalí Bete Biak Birmano Bislama Boulou Búlgaro Caboverdiano Cakchiquel (Central) Camboyano Catalán Cebuano Checo Chichewa Chino mandarín (simplificado) Chino mandarín (tradicional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokue Chol Chuvash Cibemba Cingalés Citonga Congo Coreano Criollo de las Seychelles Criollo haitiano Criollo mauriciano Croata Dangme Danés Digor Diula Edo Efik Embunda Endebele de Zimbabue Endonga Endáu Enzema Eslovaco Esloveno Español Estonio Ewé Feroés Finlandés Fiyiano Fon Frafra Francés Ga Galés Garífuna Georgiano Griego Groenlandés Guaraní Guerzé Gujarati Gun Hausa Hebreo Herero Hiligaynon Hindi Hiri motu Hmong (blanco) Holandés Húngaro Iban Ibanag Ibo Ilocano Indonesio Inglés Islandés Isoko Italiano Japonés Javanés Kabiye Kachin Kannada Kaonde Kazajo Kekchí Kikamba Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kiniaruanda Kipende Kirguís Kiribatiano Kirundi Kisi Kisonge Konkani (alfabeto latino) Kpelle Krío Kurdo Kurdo kurmanyí del Cáucaso Kwangalí Kwanyama Lamba Lao Lenguaje de señas brasileño Lenguaje de señas finlandés Lenguaje de señas polaco Lenie Letón Lhukonzo Lifu Lingala Lituano Luganda Lunda Luo Luvale Macedonio Macua Malayo Malayálam Malgache Maltés Mam Mambue-Lungu Mapudungún Maratí Maya Mazateco de Huautla Mendé Mixe Mixteco de Guerrero Mizo Mongol Moré Mískito Navajo Nepalés Ngäbere (o guaymí) Nias Noruego Nyaneka Nyungwe Náhuatl de Guerrero Náhuatl de la Huasteca Náhuatl del centro Náhuatl del norte de Puebla Oromo Osético Otetela Otomí del valle del Mezquital Pangasinán Panjabí Papiamento de Aruba Papiamento de Curazao Persa Pidgin camerunés Pidgin de las islas Salomón Polaco Portugués Portugués europeo Purépecha Quechua ancashino Quechua ayacuchano Quechua boliviano Quechua cuzqueño Quichua de Chimborazo Quichua de Imbabura Quiché Romaní de Macedonia Romaní de Macedonia (alfabeto cirílico) Romaní del sur de Grecia Rotumano Rumano Runyankore Ruso Rutoro Samoano Sango Saramacano Sena Sepedi Serbio Serbio (alfabeto latino) Sesoto de Lesoto Setsuana Shona Sidama Silozi Soli Sranangtongo Suajili Suajili del Congo Suati Sueco Sundanés Tagalo Tahitiano Tai Tamil Tankarana Tayik Telugu Tetun Dili Tigriña Tivo Tojolabal Tok pisin Tongano Totonaco Tseltal Tshiluba Tsonga Tsotsil Turco Turcomano Tuvaluano Twi Tártaro Ucraniano Uhobo Uigur (alfabeto cirílico) Umbundú Urdu Uruund Uzbeko Vascuence Vendal Vezo Vietnamita Wallisiano Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Xitshwa Yacouba Yoruba Zandé Zapoteco de Lachiguiri Zapoteco del Istmo Zulú abui gallego me̱ʼpha̱a̱ valenciano Árabe Ñanya Ñemba\nAjmúú 114 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\n“Dí muʼni ñajunʼ Dios ndayóoʼ tsiakii” (10 mins.):\n2 Cr 29:10-17. Ezequías támiñuu rí magíʼ mbu̱júu̱ náa mbuyamajkuíí Dios.\n2 Cr 30:5, 6, 10-12. Ezequías naʼthúún israelitas bi̱ májánʼ a̱jkiu̱ún mu magimbíin mbuyamajkuíí Dios.\n2 Cr 32:25, 26. Numuu dí Ezequías nindxu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ gua̱ba̱ʼ tséniñuʼ rí maʼni mbamínáʼ (w05 15/10 ináa 25 kutriga̱ 20).\n2 Cr 29:11. Xú gándoo guʼyaridáá Ezequías índo̱ guraʼwíí dí muʼni rá. (w13 15/11 ináa 17 kutriga̱ 6, 7).\n2 Cr 32:7, 8. Ndiéjunʼ dí itháán májánʼ muʼni mu maʼngulú muraʼníí xkujndu nda̱wa̱á rá. (w13 15/11 ináa 20 kutriga̱ 17).\nMigixnuu Biblia: 2 Cr 31:1-10 (4 mins. o menos)\nGuʼniratáá presentación rí kaʼyoo gu̱nʼ rígi̱ (15 mins.): Arathá ikháánʼ ga̱jma̱a̱ guthi mbá chíʼgíʼ bi̱ kuwa awúu̱n. Atagrígu timbá video rí Xú káʼnii maraxnaxí revista Bi̱ Nayejngoo ga̱jma̱a̱ arathá dí itháan gíʼdoo numuu. Arathá xú káʼnii publicador niʼni mújúnʼ a̱jkiu̱u̱n xa̱bu̱ mu mata̱nga̱a̱ gáʼyoo nda̱wa̱á. Xúʼko̱ má gátani ga̱jma̱a̱ rí maʼni a̱jma̱ presentación ndrígóo revista La Atalaya ga̱jma̱a̱ folleto Ajngáa rí májánʼ. Arathá tikhuu dí na̱ʼkha̱ raʼthí “Xú káʼnii gándoo marasngáa ga̱jma̱a̱ numuu Biblia índo̱ gájma̱ʼ folleto Ajngáa rí májánʼ”. Arathún publicadores dí muniraʼmáʼ presentación ndrígu̱ún.\n“Ra̱ʼkhá tháán gíʼdoo numuu muʼni ga̱jma̱a̱ muñewa̱a̱n náa nagimbáanʼ” (15 mins.): Arathá ikháánʼ ga̱jma̱a̱ guthi mbá chíʼgíʼ bi̱ kuwa awúu̱n. Atandu̱ʼu̱u̱n bi̱ niyambáá náa naguma guʼwá náa nagimbáanʼ mu muthi xóo eku̱mún. Atani̱i̱ entrevistar mbégu̱ʼ ndxájulú bi̱ nayéjkha̱ edxu̱u̱ náa naguma kaʼwi̱i̱ ga̱jma̱a̱ náa awan dí nagájnuu mu maguma̱a̱ Salón.\nNajmañulúʼ ga̱jma̱a̱ numuu Biblia náa Congregación: my historia 3 (30 mins.)\nAjmúú 142 ga̱jma̱a̱ muʼtájkáan\nNajuiʼtháanʼ: Aʼwá ndrígóo ajmúú gíʼmaa magrigu mbá míʼtsú mu mawán kañiʼ. Nda̱wa̱á, bi̱ kuwa awúu̱n ma̱ndoo muni ajmúú rí nuxi̱ʼ.\nAwan rí mbiʼyáá náa reunión Xóo kúwi̱i̱n ga̱jma̱a̱ xóo Etaraʼa Cristianos (4-10 ñajunʼ gu̱nʼ enero tsiguʼ 2016)


Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zosterops senegalensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nÁsáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ nákʼeehgaii łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dibé dághaaʼígíí - Wikiibíídiiya\nDibé dághaaʼígíí éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Capricornis crispus" deiłníigo dayózhí.\nDibé dághaaʼígíí éí tsintahgi dóó hodíłchʼilgi naakai.\nDíí dibé éí 2–3di adéesʼeez áníłtso (dį́įʼdi adéesʼeez áníłnééz). Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bidághaaʼ éí łigaii; bitseeʼ doo nineez da.\nDibé dághaaʼígíí éí tséchʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bitʼąąʼ deiłchozhgo naakai.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 21:27


Yak'usda Ooghuni 1 Peter 1\n'Udechoo 'Udustl'us Peter 'Uk'eyánguz-i\nLizwifne lhelhdun keyoh whut'enne huzdli', 'enne Peter hadih ubulhni\n1 Si Peter Sizi Gri 'en gha whel'a'-un usdli. Nohni Lizwifne bukeyoh whut'enne ahli inle'. 'Awet lhelhdun keyoh whut'enne sahli'. Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia, 'ink'ez Bithynia 'et cha. 'Et 'óh ho ndulcho whe 'atsulyaz whuba nenáhtna. Yak'usda ba 'utahályanne aht'oh. 'Et huwa nohni nohts'o k'e'isguz.\n2 Yak'usda neBá nus whudizulh-un ts'iyawh t'eooninzun. 'Et huwa 'utahályanne aht'oh. Ndiz un'a nohba 'et 'úhooja, Ndoni Yak'usda ba 'udun nenóhninla Sizi Gri ook'une' tiht'en ha, 'ink'ez buzkai' nohba nadílt'i 'i be nohlubeshi ts'iyawh nohba gak suli'. Ye unzoo-i 'ink'ez Yak'usda ts'un be ts'ih'un aht'oh-i, 'i lhan 'un te nohgha óokat.\nYak'uz ts'e neba 'et 'uzdla-un\n3 Yak'usda, Sizi Gri neMoodihti ooBá, 'en uzdílhti'. Hooncha whe negha te'nanzin et whe nanehílhna'. 'Et huwa hoonzoo-un hukwa tse ts'úhole' huba' hoont'oh. Sizi Gri 'en yaidlanne butoh dunadija. 'Et huwa wheni cha 'ilhiz ts'ukhutinalh-un, 'et hukwa tse ts'úhooli.\n4 'Andit 'awet neBá yut'i-i negha ítalelh-i, 'i cha wheni neba 'unt'oh. 'Aw oolhjut ait'oh. 'Aw ntsi' cha oole' ait'oh, 'ink'ez dutoodeh ait'oh. 'I 'uda' yak'uz ts'e nohba 'et whuzdla.\n5 Mbene la Yak'usda ye ulhtus-i be búghudli, 'ink'ez hit'anínintanne 'et whe whéhudutijih-un huhootálhchulh. 'Et 'udek'ez dzin de, yak'uz ts'e 'et neba whuzdla-i, 'i ts'iyawh ts'et haóotikulh 'et wheni lhaóodint'oh.\n6 'Et whe whunílhchoh hoonáht'i'. 'Et hoonts'i 'andit 'atsulyaz wheni tilah lhelhdun whe dzoh nahzut-un, 'et whe nohóolhdzi.\n7 'Et whuz un'a dahoont'oh whe nohba 'alha' hoont'oh-un, 'et nohba 'on nus hoonzoo tileh. Nts'en'a la gold kwun 'i be 'uzoo' huyulhtsih, 'et whe soo ts'ih'un oozai za lhih, 'et hoonts'i 'i cha hooloh tileh. 'Et nohba 'alha' hoont'oh-un gold anus whudízti' whe' hoont'oh. 'Et whuz un'a za 'oh de de ndet dzin Sizi Gri nenalhts'et be hóodiltsai de, 'et de la bé nohba 'alha' hoont'oh-un huwa Sizi Gri nohba whudutálhti', 'ink'ez ooba hooncha tileh.\n8 Sizi Gri 'aw lhuzih'en 'et hoonts'i ook'ehtsi'. 'Aw lhuzih'en 'et hoonts'i nohba 'alha' 'unt'oh. 'Ink'ez ndi be ts'uhoont'i'-i ncha k'et 'aw uzdooni' ait'oh, 'ink'ez tube dizti' whe 'unt'oh. 'Et huwa hoonáht'i'.\n9 'Udek'ez dzin de nohba 'alha' hoont'oh 'et whe nohzul dutijih whe' hoont'oh.\n10 Ndunne Yak'usda be nus hon'enne, 'enne ndi ye unzoo-i nohts'u hóolts'ulh-un, 'et huwun nus huhon'en. Njan whézdujis-un, 'et huwun 'et soo ts'ih'un 'uk'enus huwa' hooli whe nahahootá'alh hukwa' hut'en.\n11 'Oh da' Christ ooyughi buyudinda 'ink'ez 'uwhutanelh whutso, 'en bugha yalhduk nts'en'a la Christ dzoh nutizut, 'et hukw'elh'az ooba hooncha tune' tit'en-un 'uwhutanelh. 'Et nduhoont'oh-un nkede njan 'et nduwhutanelh, 'ink'ez nts'en'a 'uwhutanelh, ndunne nus hon'enne nahahootá'alh hukwa' hut'en.\n12 'Ink'ez ndunne nus hoo'enne, 'enne Yak'usda whubunilhtan 'aw 'enne buba lhe'hoot'oh. 'Et k'us wheni za neba nus húhon'en. 'Et 'awet mbene la khuni unzoo-i be yalhdukne, 'enne Ndoni yak'uz ndus de hál'a'-un, 'en be nohodáni'. 'Ink'ez nduhoont'oh-un, 'et lizasne, 'enne hoonts'i nahahootá'alh hukwa' huninzun.\nYak'usda neBá, 'en ook'un'a za 'uts'oot'e'\n13 'Et huwa noheni lhadáhle. Nohnich'oh duba whutihtnih. 'Et whuz un'a ye unzoo-i nohts'u tihkulh, 'et whulatoh whuts'un ooka tse hóohli. Ndet dzin 'utinelh Sizi Gri nenalhts'et be hóodutaltsilh. 'Oh de de njan whézdujis-un, 'et nohgha whútalts'ulh.\n14 Ts'oodunne k'un'a 'uk'une' 'ut'enne oohle'. 'Aw niz de ha 'íht'en, Yak'usda t'enuzahzun, 'et huwa hoontsi' ts'unáht'i. 'Aw 'on 'un ndóht'en junih.\n15 'Et hoonts'i 'awet mbe la dutihjih ha nohka' dani'-un, 'en nts'en'a la lubeshi ooghu hooloh, nohni cha ndaht'en-un la 'en ook'un'a za toohdilh.\n16 'Et huwa whuz un'a 'uk'ehóoguz whe nja dutni, “Si lubeshi ooghu hooloh-un 'ust'oh. 'Et huwa nohni cha 'et dóht'e' huba' hoont'oh.”\n17 'Ilhoghun ts'inli whe nts'en'a la dats'it'en-un, neBá 'aw lhdítni whe neba nahutiyeh. 'Inka 'en ts'un za tenadahdli de, soo cho khahdli. 'En be nulhjut whe ndi yun k'ut 'oh whuya lhóhdilh.\n18 'Oh da' ndet la nohdusneke whunohodalh'e'-un, whulohkhun 'aw hoonliyaz lhuhooloh inle'. Silver, gold nduwhi, 'i be iloh Yak'usda nanohoket. 'I ts'iyawh hooloh tileh 'et huwa.\n19 'Et hoonts'i Christ buzkai' dizti'-i, 'i be naneoket. 'En 'usbaiyaz 'aw hoonli-unyaz bulhodí'oh k'un'a 'unt'oh.\n20 'Alha 'uda' ndi yun 'utilnelh, whutso da' Sizi Gri daóotanelh-un 'uda' t'ewhunínzun. 'Et njan 'udek'ez dzin nohba whuz'ai-un, 'et 'andit nohba ts'et hahóolts'ut.\n21 'En gha Yak'usda oot'aninahtan. 'En 'uja yaidlanne butoh dunaidilhti 'ink'ez ye dizti'-i, 'i cha yugha nín'ai. 'Et de la Yak'usda oot'aninahtan, 'ink'ez ndet la hukwa tse hoohli-un, 'et Yak'usda 'en gha ts'iyawh oosawhútilts'ulh.\nKhuni 'ilhiz 'unt'oh-i\n22 Ndoni 'en be ndai la khuni 'alha' 'unt'oh-i, 'i ook'une' aht'en, 'i be la nohdzi 'aw lubeshi ooghu hooloh sulhtsi. 'Et la nohdzi ndulcho-i be ooba 'alha hoont'ohne buk'ehtsi'. Nohdzi 'aw lhdítsun whe 'ilhoghun ahli whe soo cho lhk'eoohtsi'.\n23 Yak'usda ooghuni 'i be doo cha za nawhuzáhdli. Nedusneke gha 'ilhiz ts'ukhoona' ait'oh. 'Ink'ez Yak'usda ooghuni 'i be za 'ilhiz ts'ukhutinalh whe' hoont'oh.\n24 'Et huwa ndi khuni nja dutni,\n“Ts'iyanne tsuk 'ants'i tl'o le'hint'oh.\nNdi tl'o 'atsulyaz 'unt'oh.\n'Ink'ez dune ye dizti'-i,\n'i oomai' le'unt'oh.\nNdi tl'o bisdai dugih 'ink'ez nakuk.\n25 'Et hoonts'i neMoodihti ooghuni 'ilhiz wheni 'et diz'ai.”\n'Et ndi khuni 'i khuni unzoo-i be nohbulh yainduk, 'i 'unt'oh.


Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼíshiibeezhii - Wikiibíídiiya\nDziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼíshiibeezhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylviparus modestus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diniltso; bidaaʼ éí łizhin.\nDziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼíshiibeezhii éí chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.


Séigoʼ ánínígíí - Wikiibíídiiya\nSéigoʼ ánínígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Opistophthalmus" deiłníigo deiyózhí. Séigoʼ ánínígíí éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́; adóó éí 60 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí séigoʼ éí 40–160 mm ádaníłtso; adóó éí diłhił dóó yistłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh. Łaʼ éí łeeyiʼdi dahiná. Naaldlooshii yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Tsídii dah naʼasolí bitéél łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí bitéél łigaaígíí\nTsídii dah naʼasolí bitéél łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malacoptila fusca" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nTsídii dah naʼasolí bitéél łigaaígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsinyiʼ bisii bitsiiʼ łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ bisii bitsiiʼ łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Catharus mexicanus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ éí łizhin; bizééʼ dóó bitéél éí halbá; bidaaʼ éí łitsxo.\nTsinyiʼ bisii bitsiiʼ łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Naadoobooʼíinii bitseeʼ ditłʼooígíí - Wikiibíídiiya\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ ditłʼooígíí\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ ditłʼooígíí éí Chʼosh Deildeełii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; niʼtátʼahgi éí hiná. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parascalops breweri" deiłníigo dayózhí.\nDíí naadoobooʼíinii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; bitseeʼ éí tʼóó bíyó ditłʼo; bíchį́į́h éí tʼáá dinilchííʼ; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nNaadoobooʼíinii bitseeʼ ditłʼooígíí éí łeeyiʼ chʼosh dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsįkʼi naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsįkʼi naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Egernia striolata" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTsįkʼi naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Lókʼaatah naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí - Wikiibíídiiya\nLókʼaatah naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pternistis jacksoni" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaʼahóóhaiłbáhí éí bitsʼíís łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼos dóó bitéél éí dinilgaigo yistłʼin; bidaaʼ éí łichííʼ. Bitsʼíís éí 0.8–1 adéesʼeez[?] áníłtso.\nLókʼaatah naaʼahóóhaiłbáhí áłtʼą́ą́ʼí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.


nákʼeejiljíinii bitseeʼ noodǫ́zígíí\nNákʼeejilchíiʼii dóó nákʼeedeetłʼizhii éí tązhii dóó zéédzísgaii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lophura" deiłníigo deiyózhí. Nákʼeejilchíiʼii dóó nákʼeedeetłʼizhii éí nahasdzáán bikáaʼgi 10 ałʼąą ádaatʼé.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łikizhígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tropidechis carinatus" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tłʼiish "Tropidechis"-jí atah yisdzoh.\nDíí tłʼiish éí 1–3di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; bizééʼ éí łigai.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łikizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó hazéí yázhí yilghał łeh.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí\ntséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudonaja affinis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 5–7di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yázhí yilghał łeh.\nTłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí\nÁsáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łizhinígíí · Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Hodíłchʼiltah tłʼiistsʼósí báhádzidí · Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łichxíʼígíí · Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Naakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah tłʼiish noodǫ́ǫzii · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼéeʼgo tłʼiish łizhinígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łibáhígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bizéédzisgaaígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin nteelígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitʼáád diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łikizhígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish naashchʼąąʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dinilzhinígíí · Tłʼiish bizábąąh łigaaígíí · Tłʼiistsoh bikʼos nteelígíí · Tłʼiistsʼósí báhádzidí diłhiłígíí · Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish łibáhígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish yázhí\ntłʼiish binááʼ áłtsʼísígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish binááʼ áłtsʼísígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish binááʼ áłtsʼísígíí\ntłʼiish bitsiiyah naashchʼąąʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah halchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiiyah łitsxooígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish dibéłchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼí íiyisígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish dibéłchíʼígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa tłʼiish yistłʼinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish dibéłchíʼígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish hashkéhé · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tłʼiish hashkéhé\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii íiyisígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish báhádzidígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyah beʼałnííʼdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish báhádzidígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí diłhiłígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish báhádzidí dootłʼizhígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish bitsiitsʼiin áłtsʼísígíí\nEʼeʼaahdę́ę́ʼ tónteel tłʼiish · Náátsʼózídę́ę́ʼ tónteel tłʼiish · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish diłhiłígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish łizhinígíí · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish niłhinígíí · Tónteel tłʼiish bitłʼaaʼ łitsooígíí · Tónteel tłʼiish bitseeʼ nteelígíí · Tónteel tłʼiish bizábąąh dootłʼizhígíí · Tónteel tłʼiish bizábąąh łitsooígíí · Tónteel tłʼiish chį́į́shchʼį́dígíí · Tónteel tłʼiish dinilgaaígíí · Tónteel tłʼiish łizhin dóó łigaaígíí · Tónteel tłʼiish naashchʼąąʼígíí · Tónteel tłʼiish niłhinígíí · Tónteel tłʼiish nizhónígíí · Tónteel tłʼiish noodǫ́zígíí · Tónteel tłʼiish ntsaaígíí\nTłʼiish bíchį́į́h ntłʼizígíí\nTłʼiish łichíʼí bíchį́į́h ntłʼizígíí · Tłʼiish yistłʼiní bíchį́į́h ntłʼizígíí\nTłʼiish bijéékałí íiyisígíí · Tłʼiish bijéékałí łibáhígíí · Tłʼiish bijéékałí niłhinígíí · Tłʼiish bijéékałí yishtłizhígíí\n[Tłʼiish bikʼos nteelígíí] · [Tłʼiish ndaashchʼąąʼígíí] · [Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish ndaashchʼąąʼígíí]\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish dibéłchíʼígíí\nDíí naaltsoos 26 Ghąąjįʼ 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tsxilghááh - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsxilghááh éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystoma jeffersonianum" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxilghááh éí 4–7di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yistłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí ntsaa; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsxilghááh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼał bizábąąh halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bizábąąh halbáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvirana" deiłníigo deiyózhí. Chʼał bizábąąh halbáhígíí éí 12 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼał éí 1.2–2.5di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bizábąąh éí halbá; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał bizábąąh halbáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Naʼastsʼǫǫsí íiyisígíí dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nNaʼastsʼǫǫsí íiyisígíí dóó bikʼéí\nNaʼastsʼǫǫsí nahachagii yildeełígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí nahachagii yildeełígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí dijádígíí\nHoshtah naʼastsʼǫǫsí dijádígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí bijaatélí\nTónteel bibąąh naʼastsʼǫǫsí dijádígíí\nNaʼastsʼǫǫsí bikeeʼ daalgaaígíí\nNdikʼątah naʼastsʼǫǫsí bijaatélí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí bijaatélí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí dijádígíí\nNaʼastsʼǫǫsí biwooʼ ádaałtsʼísígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ dáʼákʼehtah naʼastsʼǫǫsí\nÁshįįh bibąąh naʼastsʼǫǫsí bibid halchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ naʼastsʼǫǫsí hataałígíí\nTsintah łéʼétsoh bitseeʼ ditłʼooígíí\nAhééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh\nTsintah łéʼétsoh bizééʼ łigaaígíí\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh\nTsintah łéʼétsoh bikeeʼ daalbáhígíí\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh\nTsintah tsékʼi łéʼétsoh\nNaʼastsʼǫǫsí íiyisígíí dóó bikʼéí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neotominae" deiłníigo deiyózhí. Naʼastsʼǫǫsí íiyisígíí dóó bikʼéí éí 125 ałʼąą ádaatʼé.\nLast edited on 19 Níłchʼitsoh 2021, at 06:03\nDíí naaltsoos 19 Níłchʼitsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Atʼąątah ayáásh bitʼaʼ noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah ayáásh bitʼaʼ noodǫ́zígíí\nAtʼąątah ayáásh bitʼaʼ noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus plumbeitarsus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; binághah éí diłhił dóó yishtłizhgo łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí diniltso; bidaaʼ éí łibá.\nAtʼąątah ayáásh bitʼaʼ noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dahiitį́hii dootłʼizhí bizééʼ disxǫsígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii dootłʼizhí bizééʼ disxǫsígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amazilia fimbriata" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bizééʼ éí dootłʼizhgo disxǫs.\nDahiitį́hii dootłʼizhí bizééʼ disxǫsígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Naakʼidoolwoshiichilí - Wikiibíídiiya\nNaakʼidoolwoshiichilí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nyctipolus hirundinaceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naakʼidoolwoshii éí 6–6.5di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó łigai dóó diniltsogo yistłʼin. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.\nNaakʼidoolwoshiichilí éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.


Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bombina pachypus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.5–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bibid éí halchííʼ; binááʼ éí diłhił.\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bitéél halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Haltsooítaatʼagii biwos halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítaatʼagii biwos halzhinígíí\nHaltsooítaatʼagii biwos halzhinígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elanus axillaris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 13–15di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó binághah éí łibá; biwos dóó binákʼee éí halzhin; bikeeʼ éí łitso; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí łitso dóó kʼídzíbá.\nHaltsooítaatʼagii biwos halzhinígíí éí naʼatsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó łeeyiʼ bitiiní haalzheehgo naatʼá.


Tsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí\nTsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus weinlandi" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–0.8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhił dóó dah dzígai; binááʼ éí diłhił.\nTsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.


Chʼil bijeeh yidlání łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil bijeeh yidlání łizhinígíí\nChʼil bijeeh yidlání łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptocoma sericea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dootłʼizhgo disxǫs; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá; bitłʼaaʼ éí diniltso.\nChʼil bijeeh yidlání łizhinígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ daatsohí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ daatsohí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mycerobas" deiłníigo deiyózhí. Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ daatsohí éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís éí łitso łeh; bitsiiʼ dóó bitʼá dóó bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí łibá.\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ daatsohí éí chʼil binááʼ dóó neeshchʼííʼ yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintaalzhahii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintaalzhahii bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tééhnii Bikéyahdi dóó Naakaii Tábąąhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lanio leucothorax" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiiʼ dóó bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łizhin; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsintaalzhahii bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Haʼaʼaahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus woodi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naalnoodí dichʼízhí éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dibéłchíʼí dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nHaʼaʼaahdę́ę́ʼ naalnoodí dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsídii binákʼee naashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii binákʼee naashchʼąąʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼiyíítʼogii dóó bikʼéí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí Tsídii binátsʼiin naashchʼąąʼígíí\nTsídii binákʼee naashchʼąąʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Philepitta schlegeli" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiiʼ éí łizhin; bitʼaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee dóó binátsʼiingoʼ éí yágo dóó chʼilgo dootłʼizh; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídii binákʼee naashchʼąąʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.\nLast edited on 4 Atsá Biyáázh 2022, at 12:39


Łeeyiʼ naatʼiʼítsʼósí - Wikiibíídiiya\nŁeeyiʼ naatʼiʼítsʼósí éí táyiʼ naatʼiʼítsʼósí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhabditida" deiłníigo deiyózhí. Łeeyiʼ naatʼiʼítsʼósí éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dóó tónteel bibąąhgi dahólǫ́. Doo Ndahałtingóó éí ádaadin.\nDíí chʼosh éí bitsʼíís nineez (0.3–3 mm) dóó bigháhootʼį́. Bijáád éí ádin. Binááʼ ałdóʼ doo hólǫ́ǫ da. Łeeyiʼdi éí dahináa łeh. Chʼosh doo yitʼíinii éí bichʼiyąʼ.


Dziłtah wóyiyiitsahí bitseeʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah wóyiyiitsahí bitseeʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mecocerculus poecilocercus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitsiiʼ éí łibá; binághah éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDziłtah wóyiyiitsahí bitseeʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ magí íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ magí\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ magí\nNaakaii Dootłʼizhí Bikéyah Dah Naaʼeełídę́ę́ʼ magí\nDziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah magí\nMagí bitsiijįʼ diʼilígíí\nMagí bisóodi yiltseeʼígíí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ magí\nTó wónaanídę́ę́ʼ magí íiyisígíí éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macaca" deiłníigo dayózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ magí íiyisígíí éí 23 ałʼąą ádaatʼé.\nTó wónaanídę́ę́ʼ magí íiyisígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozh łeh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Bolbolii bizééʼ yishtłizhgo łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nbizééʼ yishtłizhgo łitsooígíí\nBolbolii bizééʼ yishtłizhgo łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pycnonotus xantholaemus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó binághah éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitsiiʼ éí yishtłizhgo łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nBolbolii bizééʼ yishtłizhgo łitsooígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí\nShádiʼááhjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buthus elongatus" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼ éí Shádiʼááhjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 2–3di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijáád éí dadiniltsxo. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Naaʼahóóhai bichʼahí - Wikiibíídiiya\nNaaʼahóóhai bichʼahí éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́, áádóó éí tązhii dóó zéédzísgaii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macrocephalon maleo" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łichííʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bidaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bidaaʼ łitsooígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bidaaʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Piezorina cinerea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bítááʼ éí halzhin; bidaaʼ éí łitso dóó ditą́.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bidaaʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiidaashiyishí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidaashiyishí yishtłizhígíí éí tsídii deílʼésígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bostrychia hagedash" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–30di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí chʼilgo dootłʼizh dóó bízdílid; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídiidaashiyishí yishtłizhígíí éí chʼosh deildeeł, dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał.


Tó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii *\nTó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Caprimulgus europaeus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naakʼidoolwoshii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso; bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó łigai dóó łizhingo łikizh. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naakʼidoolwoshii éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.


Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé - Wikiibíídiiya\nNaaná łaʼ Diné éí doo Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé déíłniidaʼ, Binááʼádaałtsʼózí deiłní. Azhí "Tsiiʼyiishbizhí diné" éí Naabeeho bisiláołtsooí naaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ yę́ędą́ą́ʼ, díí átʼéego azhíʼ adáʼyiilá. Áádóó éí bikʼéígo woojíʼ.\nTsiiʼyiishbizhí Dineʼé (Binááʼádaałtsʼózígíí) díí éí Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé daʼnilį́į́hígíí, akwiishį́į́h ałʼą́ą́h dineʼé daʼnilį́į́hgo daʼhiikááʼ:\nZhōngguórén 中國人 — éí bílaʼashdlaʼí Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé "People’s Republic of China"; éí doodaiiʼ éí, "Republic of Chinajiʼ" binaaltsoos dóó bizhí atáá yiisdzogo oolyéʼ. Díí éí Chinese minorities ałdóʼ tʼáá hahniʼ: Hui, Manchus, Zhuang, etc. (Chinese citizenship beehólǫ́ǫgo oolyé).\nHuárén 華人 — éí Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé tóhoonaʼnidiʼ kédaʼhatʼį́į́hnigíí oolyé (Naaná tʼáá łáʼiʼ tóhoonaʼnidiʼ naaghágo ałdóʼ oolyé. Naaná tóhoonaʼnidę́ę́ Tsiiʼyiishbizhí daʼbighanígíí ałdóʼ akwiitʼéígo daʼoozhí (ałhíʼdinaago yéédaʼhozhíʼ).\nHuáyì 華裔 — éí Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé bicitizenship adeinígíí oolyé. People’s Republic of China / Republic of Chinadę́ę́ʼ binaaltsoos adeinígíí oolyé. Naaná "Huáyì" éí tóhoonaʼnidę́ę́ʼ naaghágo oolyé ałdóʼ.\nTsiiʼyiishbizhí Dineʼé Chinese Opera (Beijing Opera) adáʼaalééh, Beijingdi éélkid\nTsiiʼyiishbizhí bizaad. Tsiiʼyiishbizhí dineʼé bizaad éí akwiigo shį́į́h ałʼą́ą́h átʼéego yééyaʼdaałtʼiʼ. Tsiiʼyiishbizhí Dineʼé éí bizaad éí "Sinitic language" saad wolyé (汉语/漢語, pinyin: Hànyǔ; 华语/華語, Huáyǔ; or 中文, Zhōngwén), díí saad éí tʼááłáʼ atʼéí. Naaná Tsiiʼyiishbizhí bizaad éí Han Chinese wolyé, áádóó naakigo ałʼą́ą́h átʼé, Sino-Tibetan family deiłní (dialects). Tʼááłáʼídi mííl nitsáá, akwiinéʼlą́ą́ bílaʼashdlaʼí Tsiiʼyiishbizhí bizaad yééyáʼdaałtiʼ.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Saxicola sibilla" deiłníigo dayózhí.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii jáádnézí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii jáádnézí dóó Naalʼeełí keeloól Tsídii jáádnézí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii jáádnézí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoenicopterus roseus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó dinilchííʼ; bitseeʼ éí łizhin; bikʼos dóó bijáád éí nineez; bijáád éí dinilchííʼ; bidaaʼ éí shiyish dóó ditą́ dóó kʼíjíjin.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídii jáádnézí éí táłtʼááh chʼil doo yitʼíinii deiyą́.


Tsídiidlohí binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidlohí binákʼee halzhinígíí\nTsídiidlohí binákʼee halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trochalopteron affine" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼízhdeetłʼizh; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídiidlohí binákʼee halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsinyiʼ yilzhahii dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ yilzhahii dinilzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thripadectes flammulatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó binághah éí dinilgaigo halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nTsinyiʼ yilzhahii dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dryophytes cinereus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél éí łigai; binááʼ éí łitso.\nAkałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí\nTsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sitta nagaensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; binákʼee éí halzhin; bitʼaʼ dóó binághah éí dootłʼizhgo łibá; bitłʼaakááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin.\nTsin yąąh dzootʼihí bitłʼaakááʼ halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł — shį́įgo éí chʼosh yildeeł, haigo éí tʼóó chʼil binááʼ (neeshchʼíiʼ da) yildeeł łeh.


Rom 5 | `AWB | STEP | Sísansabé aiq pútare atáráúna puana Manikánka kaweraitena, Kaweqtaq míáhwe aitáráire. Wega kaweraitáráinsabé ite insahwé aitena irunukiq ita itaire. Itene Wahnah Sísa Karáhénsabe miraurainka Manikánka irunikiq ita itaire.\nManikánka itensabé, Ite kaweqtaq míáh ké wóe ú ehwehne.\n1 Sísansabé aiq pútare atáráúna puana Manikánka kaweraitena, Kaweqtaq míáhwe aitáráire. Wega kaweraitáráinsabé ite insahwé aitena irunukiq ita itaire. Itene Wahnah Sísa Karáhénsabe miraurainka Manikánka irunikiq ita itaire. 2 Sísansabé aiq pútare atáráuna puana Manikánka itensabé, Ínéba sero éna séhréh aita aitaire. Séhréh aitéhraq Manikánka kaweqtaq mía míainserah itega mókake weba méq we tahnsánue kaweqtaq mía míaoneheqmúne íwíáhúnayabé itene iru eyoyóire.\n3 Íre peh morá minayabe iru eyoyóire. Íre kaweragi tanáhráq ebeqme itene iru umeh agire. Mi tanáhráq iwíáhéq, Sísane sánsá íre sueq peh ambubu atione íwíáhúne. Mira íwíáhúnayabé itene iru eyoyóire. 4 Manikáne sansá ambubu atíáhnaga ahbabáqsabe ahqáho atahráhúne. Ahqáho atáhnaraq wega séhréh aitanawire íwíáhéq wega ite kaweraitanawire éq áwénunúne. 5 Áwénunúnaraq íre pehipi áwénunúne. Írakaumo. Manikánka Wenawa iteba eqmaq áúwátáiraq ite mó keyábé irutaboirigeheéna wenawanka séhréh arite sansa sokigi aíraq ite íre pehipi áwénunúne.\n6 Ite ahbabáq aruqaruréq kaweqtaq íre míahrahúnana awehraq tanáhráq Sísa Karáhéga ite meirena kaweraitanieéna putiowe. 7 Tábúsoréh ání séhréh atanieéna mó anínká pukinabo? Írakaumo. Minawé íre wehukene sánsáne. Anotah kawéq ání séhréh atanieéna mó anínká pukinabomo.\n8 Ite ahbabáq animárí míaraunaraq Sísa Karáhéga ite kaweraitanieéna putiowe. Miraú púana Manikánka itensabé anotahtaq arutaboirire ue aiq sokigi aíre. 9 Sísa Karáhé putiotaq wene korahq tunsabe Manikánka itensabé, Kaweqtaq míáhwe aitéhre. Kaweqtaq míáhwe aitena ite anotah sehréh aita aitaéna mókake mó ke ehweh aríténa ite íre ehweh aitanawire.\n10 Ite Manikáne naruo anímárí míaraunaraq wenahni putionsabe Manikánka insahwé aitáráire. Amahnága Sísa oga mía míai anínká ite insahwé aitárái kebá ména séhréh aita aitaire. 11 Minawé aiq pútaq ehwéhnsábé iwíáh íwíáhúne. Maniká Iteribonsabé moq iwíáh íwíáhúne. Itene Wahnah Sísa Karáhéga insahwé aitéhnsábé Maniká Iteribonsabé anotah iwíáh íwíáhúne.\nÉhrámaga miraúnka puké sansa áhwárówana Sísaga miraúnka oga mé sansa áhwáró ehwehne.\n12 Itega tagarionawe naho naho mah marákó márákó ahbabáq íre kotaq peh morá ánínká ahbabáq áhwárówe. Wega ahbabárúnka puké sansa áhwárówe. Moke anehe piah ké moq ahbabáruronsabé puku pukuowe. 13 Mósísiga sehgíóro ú ehweh íre irarútaq mah marákó márákóípéqté kégá ahbabárowe. Sehgíóro ú ehweh íre irarú púana Manikánka mó aníné ahbabáq mó aníné ahbabárue íre iwíáhúwe.\n14 Ahbabáq íre iwíáhúwara Éhrámareq wene animárínseq puku pukuuwe. Mósísi mío tanahráqkákáq pukuwe. Éhrámaga Manikánka pehragáhno ú ehweh anteruowara anehe piah kégá moq ahbabáréra pukuwe.\nÉhrámawe anehe sú aníné píkísah tahnsáne. 15 Éhráma peh morá ání ména o sansa áhwárówana we anehe sú anímé peh morá ánínká moq o sansa áhwárówana íre monseráh sánsátáré wíre. Ahqáho. Írakaumo. Sísane sánsánká Éhrámane sánsá kiotaikire. Éhrámaga ahbabárúnsabe wereq moke mó kereq puku pukuowe. Sísa Karáhéga áhnte ke séhréh aitanieéna itene ahbabáqsabe putiowe. Putionsabe Manikánka itensabé arutaboiréna séhréh aitena oganúq ítéhre.\n16 Oganúq ítéh sánsámé Éhrámaga ahbabáru sansámé íre peh morá sánsáne. Ahqáho. Írakaumo. Oganúq ítéh sánsánká ite kaweraitehrana Éhrámaga ahbabárú sansanká ite anotahtaq íre kaweraitéhre. Éhrámaga peh morá ání ména ahbabárúnsabe Manikánka ite ómi kamah aiuwaq pukorahúne. Áhnte ahbábárowana Manikánka o sansanue oganúq itena itensabé, Kaweqtaq míáhwe aitéhre.\n17 Peh morá ánínká ahbabárúnsabe ahbabáqka áhnte wehuké saiqnaríéhrara puku pukuowe. Puku pukuowana oganúq ítéh sánsánká Éhrámaga ahbabárú sansa kiotaikire. Sísa Karáhéwé peh morá ánínká miraúnka Manikánka íné eqmaq núwátáirana iteba míarautaq págege arámbéhríéna ótaq sansá, itega íre tagariaro sansánurautaq pehwehrue míaraugaq tagarowe. Itega mina tagéq ahtebahme Manikánka íné eqmaq núwátái aní ména wene arambehri tábúsoqme mira aruqaruruge.\n18 Kawerue írátíáhro. Éhrámaga ahbabárúnka moke ahbabáronsabé Manikánka ómi mah kehiná kéhíná ehweh aritahráhire. Sísa Karáhéga kaweq sansánúnka Manikánka ómi mah kehiná kéhínánsábé, Kaweqtaq míáhwe aitena oganúq itahráhire. 19 Éhráma peh morá ání ména wega Manikáne ehweh anteruonsabe áhnte wehuké ahbabáq ke úkowe. Sísaga peh morá ání ména Wenabone ehweh tábúsoqme sehgiunsabe áhnte wehuké kaweraito púaq kaweqtaq mía míaorahúne.\n20 Wehukega ahbabáq áhnte kéhre siahtebageheéna Manikánka sehgíóro ú ehweh náriuwe. Ahbabáq áhnte agúwana Manikánka séhréh aitéh sánsánká ahbabáq sansa kiotaikire. 21 Ahbabáqka wehuke saiqnaríéhrara puku pukuowe. Itene Wahnah Sísa Karáhéga miraúnsabe Manikánka itensabé, Kaweqtaq míáhwe aitena oganúq itena áhntetaq séhréh aitena itensabé, Oga mía míaoro aitéhre.


Tsintah noolchʼóshii bitéél noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah noolchʼóshii bitéél noodǫ́zígíí\nTsintah noolchʼóshii bitéél noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cantorchilus thoracicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binátsʼiin éí łigai; bitéél dóó bitʼaʼ éí diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.\nTsintah noolchʼóshii bitéél noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał kʼaasdáhí dibéłchíʼígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí dibéłchíʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mantella betsileo" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.8–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binághah dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bijáád éí diłhiłgo łibá dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał ndaashchʼąąʼígíí - Wikiibíídiiya\n(→ Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał daashtłizhígíí)\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dootłʼizhgo yishtłizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał yistłʼinígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał dichʼízhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał yázhí\n(→ Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał)\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał nahatʼeʼí dootłʼizhígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał ndaashchʼąąʼígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mantellidae" deiłníigo deiyózhí. Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał ndaashchʼąąʼígíí éí 230 ałʼąą ádaatʼé.


Entry # 365 has returned 1 entry\nŁį́į́’ áhidiníłnáago sizí.\nThe horses stand facing in opposite directions. (YM 1987g:29)\n-diníná opposite to


Tségháhoodzání - Wikiibíídiiya\nTségháhoodzání éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tséhootsooí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nTségháhoodzání éí 5.3 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 2,712 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nTségháhoodzání éí 35°40′22″ NHK dóó 109°3′44″ EʼE-gi bił hazʼą́. Tségháhoodzání éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,830 adéesʼeez.GNIS\nTségháhoodzání éí óltaʼ naakigo sinil: Window Rock Elementary School dóó Window Rock High School.\nBéésh bąąh dah siʼání (Naabeehó biWááshindoon) yaʼanájáaʼgi bikin éí Tségháhoodzáníidi siʼą́.\nDiné Bizaad yee Nidaazbaaʼígíí bee ééhániih biniiyé ályaaígíí éí Tségháhoodzáníidi siʼą́; nááná Diné Bikéyah binaaldeehii dóó chʼil danílʼínídi áadi bił hazʼą́ ałdóʼ.\nDiné Bikéyah binaaldeehii dóó chʼil danílʼínídi\nTségháhoodzání, Diné Bikéyah (Bilagáanakʼehjí)\nÓltaʼ Tségháhoodzáníidi naaznilígíí biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Tsídii hałbįʼí łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii hałbįʼí łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chlamydera cerviniventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 12–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá dóó łigaigo yistłʼin; bitsiiʼ éí łibá; bitéél éí diniltsxo łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii hałbįʼí łibáhígíí éí hashkʼaan dijéʼé dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Hodíłchʼiltah ayáásh bitéél halkizhígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah ayáásh bitéél halkizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phacellodomus maculipectus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí dinilbáago halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah ayáásh bitéél halkizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Łeʼesoołii (nahachaʼígíí) - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí łeʼesoołii (nahachaʼígíí) yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą łeʼesoołii dahólónígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Ádaadinígíí→ Chʼosh bijáád dahólónígíí→ Chʼosh bijáád hastání ↓\nBilagáana Bizaadjí éí “jumping bristletail” wolyé.\nŁeʼesoołii "Archaeognatha" daolyéhígíí éí chʼosh bijáád hastáníjįʼ atah daasdzoh, áádóó éí 350go daatsʼí ałʼąą ádaatʼé.\nŁeʼesoołii (bitseeʼ naakiígíí)\nŁeʼesoołii (bideeʼ ádinígíí)\n(Chʼosh bijáád hastání)\nŁeʼesoołii (bitseeʼ tááʼígíí)\nWikispecies díí łeʼesoołii yaa halneʼ shį́į́.\nŁeʼesoołii nahachaʼígíí (Archaeognatha) · Łeʼesoołii bitseeʼ tááʼígíí (Thysanura)\nNaaltsoos biiʼ sinilí: Chʼosh bijáád hastánígííNaaltsoos biiʼ sinilí (doo yitʼínii): Pages using duplicate arguments in template callsAłtsʼáʼáztiin yázhíAnimal articles w/o cont-entry\tNavigation menu\nEnglishEspañolالعربيةAsturianuБългарскиCatalàCebuanoČeštinaDeutschΕλληνικάEuskaraفارسیFrançais한국어ItalianoעבריתMagyarNederlands日本語Norsk bokmålPolskiPortuguêsRomânăРусскийSimple EnglishSlovenščinaСрпски / srpskiSuomiSvenskaTürkçeTiếng ViệtWinaray\tyitsʼádaanítiʼí łahgo áshłééh\tDíí naaltsoos 21 Atsá Biyáázh 2016 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí bitsiiyah diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí bitsiiyah diłhiłígíí\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí bitsiiyah diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ploceus nigricollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diniltso; bizééʼ dóó binákʼee éí halzhin; bitsiiyah dóó bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bizééʼ doo halzhin da.\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí bitsiiyah diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Ooljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání - Wikiibíídiiya\nOoljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání\nOoljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ooljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełí bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cinnyris humbloti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí tʼóó bíyó shiyish. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łikizh.\nOoljééʼ Biyaadi Kéyah Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ chʼil bijeeh yidlání bidaaʼ nineezígíí éí doo chʼil bijeeh tʼéiyá yidlą́ą da; naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tsįyaalzhahí bijáád łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsįyaalzhahí bijáád łichíʼígíí éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter erythronemius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bináá éí łitso; bidaaʼ éí łibá.\nTsįyaalzhahí bijáád łichíʼígíí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Tʼáyaałtso bitsiiyah halchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTʼáyaałtso bitsiiyah halchíʼígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsin yiłkaałii Tʼáyaałchííʼ dóó bikʼéí\nTʼáyaałtso bitsiiyah halchíʼígíí éí tsin deiłkaałii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colaptes rivolii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitsiiyah éí halchííʼ; bitʼayaa éí łitso; bizééʼ éí halzhin; bitéél éí łizhingo łikizh; bítááʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.\nTʼáyaałtso bitsiiyah halchíʼígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.\nTʼáyaałchííʼ dóó bikʼéí


Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí - Wikiibíídiiya\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus cardis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá dóó bidaaʼ łitso, baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bidaaʼ łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai dóó diłhiłgo halkizh.\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Halgai Hóteeldę́ę́ʼ naʼazísí - Wikiibíídiiya\nHalgai Hóteeldę́ę́ʼ naʼazísí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Halgai Hóteel bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geomys bursarius" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; biwódiníbiní éí ntsxaa.\nHalgai Hóteeldę́ę́ʼ naʼazísí éí chʼil bikétłʼóól dóó chąąshtʼezhii dóó hazaʼaleehtsoh yiłchozh łeh.


Tsinyiʼ dahiitį́hii bítááʼ tsédídéhígíí - Wikiibíídiiya\nTsinyiʼ dahiitį́hii bítááʼ tsédídéhígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thalurania glaucopis" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bítááʼ éí tsédídéehgo dootłʼizh. Baʼáádígíí éí bitsʼíís chʼilgo dootłʼizh dóó bitéél łibá.\nTsinyiʼ dahiitį́hii bítááʼ tsédídéhígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Nǫ̀htsı̨̨ Nı̨̨htł'è Colosse 2\n1 Naxıgha, kǫ̀ta Laodısıya dǫ nàgedèe sìı gıgha eyıts'ǫ dǫ xàè segıaɂı̨-le sìı gıgha daıhɂa. Dàı̨hcho ts'ǫ̀ naxıgha daıhɂaa sìı wek'èahsǫ ha dehwhǫ. 2 Gıdzeè nàtso ha, eyıts'ǫ dǫ ı̨łè lanì ełeghǫnegeètǫ ha, gıgha daıhɂa. Hanì-ı̨dè deghàà t'asìı k'ègeezǫǫ̀ agede ha, eyıts'ǫ Nǫ̀htsı̨ t'asìı deɂı̨į̀ whehɂǫǫ sìı k'ègeezǫǫ̀ agede ha, Zezì-Krı k'ègeezǫǫ̀ agede ha t'à. 3 T'asìı deè hazǫǫ̀ weghàà t'asìı k'èts'eezǫǫ xè weghàà gots'ı̨ı̨zǫǫ sìı Zezì-Krı weyìı deɂı̨į̀ whela hǫt'e. 4 Dǫ, nezı̨į̀ gogede t'à naxıghǫyagııɂà sǫ̀ǫ̀ dehwhǫ t'à anaxèehsı̨. 5 Sezhį̀į̀ t'à naxıts'ǫ̀ gǫǫwà whıhda, hanìkò sınì t'à naxıxè aht'e. Hotıì ehkw'ı aahda, eyı xè Zezì-Krı ghǫ naxınì nàtso t'à sıì sınà hǫt'e.\nZezì-Krı wexè ts'eedaà agòìdlà\n6 Eyıt'à, Zezì-Krı naxıts'ǫ̀ K'àowo elı̨ı̨ aahłà k'ę̀ę̀ t'aats'ǫǫ̀ wexè aahda. 7 Wexè ı̨łè zǫ laaht'e eyıts'ǫ wet'à naxınì nàtsoò aahłe welè. Ayìı hoghànaxeètǫ k'ę̀ę̀ eghàlaahda, wet'à naxınì nàwetso, eyıts'ǫ t'aats'ǫǫ̀ naxıdzeè t'à masì dahwhǫ.\n8 Hotıì edexoahdı, yatı ekǫ-le eyıts'ǫ nàowo ładı̨ı̨ t'à dǫ naxınì gìhchı sǫ̀ǫ̀. Ayìı hoghànaxegeehtǫǫ sìı nezı̨į̀ lagodı, hanìkò dıı nèk'e gots'ǫ gınàowoò zǫ hǫt'e. Zezì-Krı wenàowoò k'ę̀ę̀ agedı-le.\n9 Nǫ̀htsı̨-Gotà t'asìı hazǫǫ̀ t'à wehòhɂǫǫ sìı Zezì-Krı wezhį̀į̀ sı yìı wehòhɂǫǫ hǫt'e, 10 eyıts'ǫ naxı̨ sı Zezì-Krı wet'à t'asìı hazǫǫ̀ naxıghǫ̀zha. Ededı̨ k'àowo hazǫǫ̀ gha K'àowodeè elı̨ hǫt'e. 11 Ededı̨ wet'à naxıkwǫ̀ nàat'a lanì ı̨lè, eyıt'à naxınìłı̨ı̨ k'ę̀ę̀ aahda-le aahjà. Dǫlà t'à naxıkwǫ̀ nàat'a awèts'edı-le, Zezì-Krı ededı̨ wet'à gokwǫ̀ nàat'a lanì awèts'edı. 12 Naxık'ètaìdzǫ t'à wexè naxıkw'ǫǫ̀ nìtǫ lanì ı̨lè. Nǫ̀htsı̨-Gotà enıìyah t'à nàtso xè Zezì naìdà ayį̀į̀là, eyı sìı naxıgha ehkw'ı-ahodı t'à, Zezì wexè naàhdà anaxììdlà hǫt'e.\n13 Naxıhołı̨į̀ ts'ıhɂǫ̀ dǫ ełaı̨dèe laaht'e eyıts'ǫ naxınìłı̨ı̨ k'ę̀ę̀ aahda ekò k'e Nǫ̀htsı̨-Gotà, Zezì-Krı wexè naàhdà anaxììdlà hǫt'e. Gohołı̨į̀ hazǫǫ̀ goghǫ nahoı̨la. 14 Nàowo dek'eèhtł'èe sìı hazǫǫ̀ wedę ayį̀į̀là; eyı nàowo gok'èch'a hǫt'e eyıts'ǫ wet'à gok'e nìdahoet'à, hanìkò Nǫ̀htsı̨ goghǫ yį̀į̀hchì xè Zezì wexè dechı̨et'aa k'e yedı̨į̀htsò. 15 Hanì t'aa Nǫ̀htsı̨ ı̨nìłı̨ı̨ eyıts'ǫ gıts'ǫ k'aodèe hazǫǫ̀ goghǫèhnǫ, eyıts'ǫ wet'à nàgetsoo sìı hazǫǫ̀ goghǫ whìle ayį̀į̀là xè dǫ nadąą̀ edeghǫ į̀į̀zhagı̨ı̨lı̨į̀ agǫ̀ǫ̀là. Dechı̨et'aa t'à hazǫǫ̀ goghǫèhnǫ hǫt'e.\n16 Eyıt'à ayìı ghǫ shèahzhe, eyıts'ǫ ayìı aahdǫ, dzędeè k'èahdìı, adzęzah-gòò gha nàsı̨ hoahtsı̨, hanì-le-ı̨dè Nǫ̀htsı̨ Wedzęę̀ k'èahdìı, eyı hanıı ghǫ dǫ naxık'e nìdahogııɂà-le. 17 Eyı hanıı hazǫǫ̀ sìı ı̨daà dàgode gha weɂı̨zhı̨į̀ lanì ı̨lè, hanìkò t'asìı wedeèdlı̨ı̨ Zezì-Krı wexè wegots'ìhɂà. 18 Dǫ k'èeweèt'ı̨ edegeetsı̨ eyıts'ǫ yak'eet'ı̨į̀ ts'ǫ̀ yagehtıı sìı Nǫ̀htsı̨ t'asìı nezı̨ı̨ naxıghàɂà ch'à anaxegııle sǫ̀ǫ̀. Eyı dǫ hanıı sìı gınazhıı xègoèht'į̀ ghǫ naxıts'ǫ̀ gogede ghageewı, hanìkò Nǫ̀htsı̨ ts'ǫ̀ gınì nàtso-le t'à dǫ nahk'e ts'ı̨ı̨lı̨ gı̨ı̨wǫ xè xàdahogedì. 19 Zezì gokwì elı̨ı̨ sìı xè aget'ı̨-le agejà t'à aget'ı̨. Goxı̨ wezhį̀į̀ lats'ı̨ı̨t'ee sìı hazǫǫ̀ dǫ ı̨łè zǫ lats'ı̨ı̨t'e, godzats'ìı eyıts'ǫ gokw'èh t'à gozhį̀į̀ hazǫǫ̀ yàłııtǫ̀. Zezì gokwì elı̨ lanì ts'ıhɂǫ̀ goxı̨ wezhį̀į̀ ts'ı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Nǫ̀htsı̨ ełexè ts'eezheè agohɂı̨ hǫt'e.\n20 Zezì-Krı wexè ełaahdè ne t'à dıı nèè gots'ǫ nàowo k'ę̀ę̀ aahda-le aahjà hǫt'e. Eyıt'à dànìghǫ ı̨łaà dıı nèè gots'ǫ nàowo k'èaht'e ha dahwhǫ? Įłaà wek'ę̀ę̀ aahda ha dahwhǫ nì? 21 Dànìghǫ dıı haahdı, “Eyı k'alaahdè-le! Eyı aahdè-le! Eyı daahchì-le!” 22 Eyı nàowo sìı dıı nèk'e gots'ǫ dǫnì k'ę̀ę̀ hòèlı̨, eyıts'ǫ dǫ gınàowoò k'ę̀ę̀ hoghàgogeehtǫ t'à hazǫǫ̀ wet'àaɂà-le hǫt'e. 23 Eyı nàowo sìı wet'àaɂà lanì xè wet'à gots'ı̨ı̨zǫ gògaat'ı̨. Wet'à dǫ gınàowoò k'ę̀ę̀ Nǫ̀htsı̨ gha ts'eedaa hoghàgoetǫ. Wet'à xàhots'edì-le gògaat'ı̨ eyıts'ǫ wet'à gozhį̀į̀ daı̨ɂaà adets'į̀į̀hwhǫ. Hanìkò eyı nàowo wet'à hołı̨ı̨ k'ę̀ę̀ eghàlats'eeda-le adets'ele ha dìì hǫt'e, eyıt'à wet'àaɂà-le hǫt'e.


Tsintah díłdánii binághah łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nTsintah díłdánii binághah łizhinígíí\nTsintah díłdánii binághah łizhinígíí éí tązhii dóó naaʼahóóhai dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Odontophorus melanonotus" deiłníigo dayózhí.\nDíí díłdánii éí binághah diłhił; bitéél dóó bizééʼ éí łitsxo; biaaʼ dóó bikeeʼ éí daalbá. Bitsʼíís éí 0.8–1 adéesʼeez[?] áníłtso.\nTsintah díłdánii binághah łizhinígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dinilzhinígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Łibáhí Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Dáághahii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Iberolacerta aranica" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bikʼiiz éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Hodíłchʼiltah hasbídí łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah hasbídí łichíʼígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Geotrygon montana" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 9–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łichííʼ; bitłʼaaʼ éí diniltso.\nHodíłchʼiltah hasbídí łichíʼígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí dootłʼizh dóó łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí dootłʼizh dóó łizhinígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí dootłʼizh dóó łizhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tangara florida" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dootłʼizh dóó łizhingo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí dootłʼizh dóó łizhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Atʼąąʼ ahídeidiiłkaadí - Wikiibíídiiya\nAtʼąąʼ ahíidiiłkaadí bitsiiyah diłhiłígíí\nAtʼąąʼ ahíidiiłkaadí bitseeʼ łichíʼígíí\nAtʼąąʼ ahídeidiiłkaadí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Orthotomus" deiłníigo deiyózhí. Atʼąąʼ ahídeidiiłkaadí éí 13 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí tsin dóó chʼil bitʼąąʼ ahídeidiiłkaad dóó ákótʼéego bitʼoh ádeilééh. Bitsʼíís éí 3–5di asdzoh[?] ádaníłtso łeh, áádóó éí łibá dóó yishtłizhgo ndaashchʼąąʼ łeh.\nAtʼąąʼ ahídeidiiłkaadí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.


Mat 27 | `AUY | STEP | Úwasa aafáúmó íyáúsunkaꞌa óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye Yúndaa-oraaꞌ-waasiye Ísumbo tufuwíyanamo puwínda-aai símai tarímaresa\nÍsumba Páíratimpaꞌo áíꞌmae kuráan-aai.\nMááka 15:1, Rúku 23:1-2, Yóni 18:28-32\n1 Úwasa aafáúmó íyáúsunkaꞌa óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye Yúndaa-oraaꞌ-waasiye Ísumbo tufuwíyanamo puwínda-aai símai tarímaresa 2 Ísumba ayáánkaꞌa káráꞌumaresa áíꞌmaesa Rómu-kamani-kawaagon-awiꞌa Páíratimpaꞌa kuráawe.\n3 Páíratimpaꞌa kuwaná Yúndasi Ísuni pintaruꞌó maiyówi Ísu puwíníyemo sun-ááí iséna ímbo miyá oráámbá kemá sáwíꞌa uráumne séna pintaruꞌó ésamo ámakon-ontamba 30 ontamba maimaéna óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye Yúndaa-oraaꞌ-waasiye miwífáꞌá wéna séna 4 ímba sáwíꞌa uráin-kwaasi aráátimunaꞌa tufuwónaeꞌa wéomba kemá mindá sáwíꞌa uráumne súwasa miwí sésa ímba kentáánén-ifo endén-iye suwaná 5 Yúndasi minóntámbá óraaꞌ-amaan-daumpaꞌa metuwéna tiyuwéna ándá maimaéna waandaꞌá faráiye.\n6 Yúndasi minóntámbá óraaꞌ-amaan-daumpaꞌa metuwówasa óraaꞌ-amaan-kisau-waasi maésa sésa maanóntámbá pintaruꞌ-óntámbá póta seyaafáꞌ-wáásímó Maníkóntáfésamo imáyáamo ésamo máráán-ontampimbo máráandasa kentáásí ámáámba taraisónaumne simásuwesa 7 minóntánkón-aai sésa mimbórá-ááí sésa minóntántámbá moórá-marama sawemó om-bárámá méyámbakaanasasa mimbáráfímbá fíꞌom-barafaken-kwaasi puwíyan-kwaasi utánááwe siyáawe.\n8 Miyá uráantafesa mimbárásáfésa sésa pintaruꞌ-márámán-iye siyáawasa káféꞌwaraꞌa miyá wésewe.\n9 Óraaꞌ-amaan-kisau-waasi miyán-ááí wésesa mimbárámá méyámbakaamba Maníkón-aaimo simátímakowin-awiꞌa Yérémayaamo siyáin-aai\npaápé uráiye. Yérémaya séna\nÍsarerin-aísaafitantambo uráawi tuwímbai mimbórá-ááí sésa moóráwigombo pintaruꞌó\níyan-ontamba 30 ontamba maimaésa 10 sawemó wéom-barama méyámbakaamba Fasiꞌaénkómó simásímakaintemba miyá ónááwe\nYérémayaamo siyáintemba pósa miyá uráawe.\nPáírati Ísumbo áísai uráin-aai.\nMááka 15:2-5, Rúku 23:3-5, Yóni 18:33-38\n11 Ísu Rómu-kamani-kawaagon-aúrankaꞌa mérowana áísai ena séna Yúndaa-waasiti kawáágówá ónó súwana Ísu séna éꞌa séne súwasa 12 óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye Yúndaa-oraaꞌ-waasiye fíꞌo-fiꞌon-aaisafesa aaifimbá maénkówana Ísu iséna ímba aaí súwana 13 Páírati Ísumba áísai ena séna sáwífaꞌ-aai wésimankaafo ína wéisaano súwana 14 Ísu iséna seyaafáꞌ-ááísáféna ímba anondáá súwana kámáni-kawaago Páírati sáwífaꞌ-imayaa uráimbaniye.\nÍsumba tufuwíyana puwínomo siyáin-aai.\nMááka 15:6-15, Rúku 23:13-25, Yóni 18:39–19:16\n15 Naaófáꞌá Maníkó Yúndaa-waasi tíyótai í-tánón-kánáá túntemba Rómu-kamani-kawaago séna seyaafáꞌnánká túwaandu urésa aamoí ésa ándáfaꞌo mérain-kwaasigon-awiꞌa síyaꞌa faútuwanaumne séna minkánáá miyáumai ándá-waasi faútínkáíye. 16 minkánáá moóráwigon-awiꞌa Párápási seyaafáꞌnánká wenáái ísarowi ándáfaꞌa mérowasa 17 sáwífaꞌ-waasi túwaandu urówana Páírati tísai ena séna ándáfaꞌo méraan-kwaasifinkemba moóráwigon-awiꞌa síyaꞌa faúꞌauwaano. Párápásiyaꞌi Ísu Maníkómó íyáfasinankaraiwaiye wésewinaꞌiyo séna 18 Páírati imáyáa éna séna óraaꞌ-amaan-kisau-waasi Ísuntafesa ímba óraaꞌ-waasi-iꞌa ínkwae sésa taꞌótoꞌmaesa ke maúndafaꞌa áíꞌmaesa tiyáawe séna minááí tísai uráiye.\n19 Páírati minááí tísai ena aaimó ísón-daumpaꞌa mérowana awaainínkó moóráwigomba aiꞌmarówana wempáꞌá téna séna enawaainínkó séna nóꞌwaamba kaaimbá awánáúnda minkwáásígó ímba sáwíꞌa uráisana sirunkó umbaí wétaifo ímba aaifimbá maenkaaó enawaainínkó siyé kosimámakaiye.\n20 Awaainínkón-áái kosimámuwasa óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye Yúndaa-oraaꞌ-waasiye úwoi-waasi sáwífaꞌnanka waꞌwisésa sésa Páíratintafeꞌa séꞌa Párápásimba faúꞌáúwénasa Ísumba tufíyana puwíno simáméro simátímúwana 21 Páírati anekaꞌá tísai ena séna minkáéꞌ-wáásífínkémbá nááwana faúꞌauwanaumno súwasa miwí sésa Párápásimba faúꞌauwaao suwaná 22 Páírati séna Ísumba Maníkómó íyáfasinankaraiwainemo sewímbá nóra ónaumno súwasa seyaafá sésa aaraa-táíyáꞌá tufíyana puwíno suwaná 23 Páírati séna nóra-sawira uráiyo súwasa óraaka sésa aaraa-táíyáꞌá tufíyana puwíno aantemba siyáawe.\n24 Miyá aantemba suwaná Páírati miwí táái ímba kanaaꞌá taraisónaumne-imayaa éna seyaafáꞌ-wáásí tíyáafo séna táúfapimba nombá fatímarena seyaafáꞌ-wáásí túrankaꞌa aiyowáíꞌa éna ayáámba non-kwiyéna séna miwámó puwínda-umbai-tantaako kesiyáámpimba ímba wéraifo kentiyáámpimba wéraiye súwasa 25 seyaafá sésa puwínata mimbéyámbá kentáásísaafitantambo íyawiseta maénaumne suwaná 26 Páírati Párápásimba faúꞌauwena i-wáásí simátimuwasa Ísumba áwíyandasamba áwiyonkuꞌ-nowana Páírati séna áíꞌmae aaraa-táíyáꞌá tufuwíyana puwíno séna Ísumba i-wáásí tímakaiye.\nI-wáásí Ísumba karaánááꞌo ánkaraan-aai.\nMááka 15:16-20, Yóni 19:2-3\n27 Páírati Ísumba wení i-wáásí timúwasa áíꞌmaesa kámáni-waasiti naaúmpaꞌa móankesa seyaafáꞌ-í-wáásí táántowasa tamésa 28 wení unáánkwátói faútuwesa naae-únánkwátói óraaꞌ-waasiti unáánkwátóin-iye sésa Ísumba uwánkesa 29 óraaꞌ-waasiti kámoꞌan-iye sésa áwíyandama owepámai Ísu aꞌnómpímbá kuféꞌankesa táúmba ayáánúrapaꞌa toꞌankésa karaánááꞌa ankésa moórá-mora kífaesa sésa Yúndaa-waasiti kawáágó óne sésa 30 tuwiyáái wiꞌankésa ayáámpimbo toꞌánkón-taumba maiyésa aꞌnómbá wétufamesa 31 karaánááꞌa ánkásuwesa naae-únánkwátói faútuwesa wení unáánkwátói uwánkesa tufíyanamo puwíndafaꞌa áíꞌmaesa kuráawe.\nÍsumba tufúwanamo pukáin-aai.\nMááka 15:21-32, Rúku 23:26-43, Yóni 19:17-27\n32 I-wáásí Ísumbo áíꞌmae kumbá moóráwigo Sáíríni-naopakewin-awiꞌa Sáímoni aampaꞌá túwasa i-wáásí taꞌótoresa Ísumbo tufíyan-aaraa-tai áúwaataꞌankesa sésa áwaꞌnai úmai tiyó suwaná miyá úwasa 33 marésa moórá-maragon-awiꞌa Kórígótaafaꞌa wésa mináwíkóní áwáuma aꞌnónayaantapaꞌemo supaꞌá wésa 34 ándá-aran-domba maiyésa áíꞌa taiꞌáínkwae sésa ikamó\nfain-tántááꞌá mimpímbá marésa Ísumba ámúwana óikaꞌa maꞌmái awánéna ímba naráiye.\n35 Ísu ímba nówasa áíꞌmaesa aaraa-táíyáꞌá aíyayaampimba tufúsúmaresa wení unáánkwátói maénae sésa ááfésa wétiyaananasa nááwa íyáákaindawiya máíníyo sésa miyá ésa 36 maraꞌá mésa Ísunkaꞌa káráwiyesa 37 Ísumbo tufúwanamo puwún-aaigoni áwáuma aúfáífimba agaimarésa sésa Ísu Yúndaa-waasiti kawáágón-iye agaimarésa aꞌnónkáꞌ-ááráá-táíyáꞌá mósá marésa 38 uméntéꞌo uyan-kwáásíyáí tíꞌmaesa Ísuni séfasefaꞌ-aempaꞌa aaraa-táíyáꞌá tufúsúmaresa maraꞌá mésa minkwáásíyáꞌá káráwiyowasa 39 tuwímbai tésa tiyáámba tóipimba faafésa timántákáí faꞌankésa karaánááꞌa ankésa sésa 40 úwé emá séma óraaꞌ-amaan-damba tawísísuweꞌa kaumbo-kánáá maisuwéꞌa anekaꞌá ónaumne siyáampo Maníkón-ááninkomo émo e esáfé enáú áwaꞌnai ema eyááríkaꞌa taaiyakémbá taútuwe marapáꞌá kumuwó siyáawe.\n41 Suwasá miyáumai óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye ámáámbo sun-kwáásíyé Yúndaa-oraaꞌ-waasiye karaánááꞌa ankésa 42 sésa fíꞌowi túwaꞌnai ena wesáféna wenáúma ímba kanaa áwaꞌnai iye. Ísareri-waasiti kawáágó únemo sémáímba póna éraiꞌo sémaindamo éna weyááríkaꞌa aaraa-táíyákémbá kumínata awánéta séta éraiꞌa Maníkón-áánimban-iyesa sénaumne. 43 Maníkóntáféꞌa fasiꞌámai méraunda Maníkón-áánimba úne sémáímba Maníkómó áwaꞌnai ónaemo sénaraa káféꞌa áwaꞌnai isinó suwasá 44 miwímó suntembá uméntéꞌo uyan-kwáásíyáí séfasefaꞌ-aempa-taiyaꞌo tufúsúmarowiyai\nkaraánááꞌa Ísumba ánkaraaye.\nMááka 15:33-41, Rúku 23:44-49, Yóni 19:28-30\n45 Ísumba karaánááꞌa ánkówana wááwái seyaafáꞌ-áémpáꞌá túnkwéna aafáúmó taenónkaꞌa túnkúmba 46 Ísu óraaka Yúndaa-waasi-taaifinkemba séna eri eri rama sapakataniyemo súmba maarán-iye. Maníkó kesí Maníkóo nóra séwa siyuwááno súwasa 47 minkáꞌó méron-kwaasi isésa tuwímbai sésa naaófáꞌá Maníkón-aai simátímakaiwaimba Íráiyaamba wéaantaiye suwaná 48 moóráwigo awaantanténa faru-táénáma maimaéna ándá-aran-domba ika-nómpímbá tuꞌmaéna ofiyen-táemopimba sinúfaimaena náínkwae séna Ísun-óikaꞌa mósá marówasa 49 tuwímbai sésa Íráiyaama kuména áwaꞌnai íni ína áwaꞌnai íníyo séta amuꞌmaréta méraumne suwaná 50 Ísu anekaꞌá óraaka séna afowan-ayáámpimba wení ámútamba toꞌmaréna pukáiye.\n51 Ísu puwúwana óraaꞌ-amaan-daumpaꞌa ampanta-óntámó úmakomba sanaan-áyáíyákémbá itafááꞌmaena marapáꞌá mútafaatena kaesé uwágúwana póna Maníkómpáꞌó iyíyan-amba wiꞌmarówana óraaꞌ-marima tówana óraaꞌ-ontantomba tufánkaaꞌa wéuwana 52 utámárón-ontan-aifimba awááúmaron-ontamba fawákúwasa Maníkóní waási sáwífaꞌnankaꞌo pukómpinkemba íyáfasinesa 53 utámakon-ontan-aifinkemba íyáfasinesa mésa Ísu pukéna íyáfasinon-kanaa Yérúsaremu-naopaꞌa paápé úwasa sáwífaꞌnanka awánaraawe.\n54 Ísu puwúmba i-wáásítí kawáágówé wení i-wáásíyé Ísunkaꞌo káráwisuwesamo mérowi marímo tówanamo seyaafá-tántááꞌó paápé úmba awánésa áfááraumai táátafesa ésa sésa éraiꞌa wemá Maníkón-ááninkon-iye siyáawe.\n55 Minááímó sumbá sáwífaꞌ-inimba awánánae sésa tumbá nénkaꞌa tamésa awánaraawe. Miníníntómbá Káríri-aempakembo Ísumbo arááíwaꞌmaesamo áwaꞌnai úmaesamo Yérúsaremufaꞌo tiyáan-inintompinkemba 56 moórá-inimba Mágátáraa-naopaken-ininkon-awiꞌa Máríyaa úwana moórá-inimba Yémísinte Yósepinte tinówan-awiꞌa Máríyaa úwana moórá-inimba Sépétin-ááninkai tinówa úwasa tuwímbai-inintonkwaraꞌa tamésa awánaraawe.\nMááka 15:42-47, Rúku 23:50-55, Yóni 19:38-42\n57 Miníníntómbá tamérowana fenómpinkaꞌa moóráwigo óntawarawin-awiꞌa Yósepi Árímátíyaa-naopakewi Ísun-aaisafena éraiꞌe súwai 58 Páíratimpaꞌa téna séna Ísun-áúma utánáifo simiyó súwana wení\ni-wáásísáféna séna Ísun-áúma mai-áméro súwasa miyá uwaná 59 Yósepi Ísun-áúma tamaimái aú-ampantafimba asááúmaena 60 maimaéna kemó púwónasamo utáíyane sénamo aúsámakon-ontan-aifimba mámarena óikaꞌa óraaꞌ-ontantamba awááúwasuwena kóúwasa 61 Máríyaa Mágátáraa-naopaken-ininko úwana araámáóeꞌa maraꞌá mésarai Ísumbo utámárón-ontan-aifimba karátuwesarai méraaye.\nPáírati utámáráápa káráwiyoromo siyáin-aai.\n62 Minínínkáí karáꞌmatuwesarai méroyasa aafáyáaraꞌa sambaatiyáꞌá óraaꞌ-amaan-kisau-waasiye ámáán-kawaa-waasiye Páíratimpaꞌa túwaandu ésa 63 sésa óraakoo úwoimo aúmó arónkaꞌa karoꞌ-ááíséꞌo siwáí séna kaumbo-kánáá maisuwéꞌa púwóndafinkemba íyáfasinanaumne súwataamo ísaraundasa sáákata maráúmpo 64 i-wáásí tiꞌmárénasa kaumbo-kánáá utámáráán-ontan-aifimba kogáráwiyesa awánaaro. Wení kísau-waasi wenáúma fasímbaesa aúpáꞌá utámaresa sésa pukáimpinkemba íyáfasinkaiye sefáínifo. Miyán-ááímó síyanamo éna minkáróꞌ-ááígó ááémo siyáin-karoꞌ-aaigomba íyáákaifainiye suwaná 65 Páírati séna kentí i-wáásí tiꞌmáréwasa sentembá minóntán-aifimba kaweꞌ-úmai káráwiyoro súwasa 66 wésa waási óntan-aifimba íyáféráafo sésa torú maimaésa mókaaisamaranae sésa kurésa miyá araénáémba úmaresa i-wáásí mátiyuwesa kóuraawe.


Galagaláʼii yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nGalagaláʼii yishtłizhígíí éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Milvago chimango" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 14–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diniltso.\nGalagaláʼii yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.


Tłʼohtah chʼał łikizhí - Wikiibíídiiya\n(Rana forreri, Pantherana forreri)\nTłʼohtah chʼał łikizhí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lithobates forreri" deiłníigo dayózhí.\nTłʼohtah chʼał łikizhí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Táłtłʼááh chʼosh biyaʼ (wónitłʼizí) - Wikiibíídiiya\nTáłtłʼááh chʼosh biyaʼ (wónitłʼizí)\nTáłtłʼááh chʼosh biyaʼ éí chʼosh bikágí dantłʼizí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Epicaridea" deiłníigo dayózhí. Táłtłʼááh chʼosh biyaʼ éí tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́; adóó éí 700 ałʼąą ádaatʼé. Díí wónitłʼizí éí bijáád 14; bideeʼ éí naaki.


Luk 21 | `KZE | STEP | simásuwena Ísu anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa ména tuwánómba óntambo túwón-anaveumpimba sáwívar-oisankwara-kwaasi sáwívar-ontamba túwówana\n1 simásuwena Ísu anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa ména tuwánómba óntambo túwón-anaveumpimba sáwívar-oisankwara-kwaasi sáwívar-ontamba túwówana 2 moórá-ketor-ininko íma óísamba makón-ininko téna sáwíyan-ontamba kae-tóyáráámbá tuwómba Ísu awánéna 3 kwená kwayó-kwáásíyávéna séna áraiꞋa simátimeꞋa séꞋa minkétór-ínínkómó túwáin-ontankoma amápa-kwaasimo tukáan-ontankomba usáyaaitaiye. 4 miwímá sáwívar-oisampinkemba évakaꞋa tukáavo kwemá sáwíyan-oisampinkemba mútúꞋa túwáimba póna óísan-iyaaimba méniye Ísu siráiye.\nMátíyu 24:1-2, Mááka 13:1-2\n5 súwasa évakarawai anóm-bonoꞋ-nantavesa sésa kawer-óntánkákémbá úmakaawe. Áánútumba ámakaaan-tantaaꞋa konaarirí úmakaawata awánéta aamoiyá kwéune suwaná 6 Ísu séna aáno kwaási tésa awánaan-tantaaꞋa amápaꞋa tawísíyuwesa amápar-ontankwarare tawísíyuwanaaowe Ísu siráiye.\nMátíyu 24:3-14, Mááka 13:3-13\n7 Ísu mináímbá súwasa áísaa esa sésa anóndakoo emó sénda nósa-tawaiya tíníyo. nóran-awaamera ínata séta ákíraꞋa Ísumo simbá mirá íníyeya sénaumno suwaná 8 Ísu séna kampar-áímbá iséꞋa áraire sevó kárákwiyoro. sáwíva-kwaasi tóyo ésa kesúwíꞋa mágwétesa sésa Áánútumo usásisinkaiwai únda póna minkánáá sáwíyankaꞋa tíníye sénááowe. mirán-áímbá síyawai tínaaemba íma kwáráaro. 9 ááiꞋo tíyáán-aimba némpakenaꞋi. egwaakénáꞋi. isáíyana íma tááꞋa kaíno. mirán-kánáámó tínda mindá íma amápa-tantaaꞋa ánásai-awaameꞋan-iye. 10 moórá-ayampa-kwaasimo ésa óꞋon-ayampa-kwaasiye ááiꞋa tiyánááowe. moórá-kawaa-kwaasigomo éna moórá-kawaa-kwaasigona amááraayavena usásimbai ááiꞋa tíyáaro sínasa usásinesa ááiꞋa tiyánááowe. 11 óꞋon-oꞋom-baravaꞋa anóm-barima táníye. óꞋon-oꞋom-baravaꞋa ayawaimá táníye. sáwíva-kwaasi tíꞋa íníye. kwíyómpaꞋa óꞋon-oꞋon-tantaaꞋa paárínaꞋa awánéꞋa táátavai ónááowe. 12 mintántááꞋó ímo paárínasa keinárawaꞋa tátoꞋmai sáwíꞋa umátinkesa monoꞋ-náúmpáꞋá mono-káwáá-kwáásí aaivimbá maitinkésa ándávaꞋa mótinkanaaowe. kentáváímó asiramáímo máyáantavesa tátoꞋmai anón-kwaasitopare kámááni-kawaa-kwaasitopare mótinkesa aaí simátinkaiyaꞋa 13 minánón-kwáásí kesáái simátimenaaowe. 14 aaimó simátínkénkaꞋa nóran-aina sénaumno-imayaa íma anómba íyana tirunkó íma umbaí taíno. 15 minkánáá kawer-ímáyáá timéꞋa aaí táákaꞋa tínkáanaꞋa síyasa kentí namuro-kwáásí íma kanaán-umai kentááí araaisésa íma usáyaaitanaaowe.\n16 kentinóvowiye kentíváꞋawaawiye kentimááraawiye kentí kwaásiye tíꞋmaesa anón-kwaasitopaꞋa mótinkesa aaí simátinkaiyasa keinárawapinkemba évakarawai tínkamiyaꞋa puwónááowe. 17 kentáváímó asiramáímo máyáantavesa amáparawai tíyámba umátinkanaaowe. 18 mirá ésa íma timambá tínkambai ánásanaaowe. 19 asiramáímo maéꞋo éꞋa kaweꞋá umái ménaaowe Ísu siráiye.\nMátíyu 24:15-21, Mááka 13:14-19\n20 Ísu mináímbá simásuwena séna Yérúsaremu-naopaꞋa namuro-kwáásí taúkúmaraiyaꞋa séꞋa amápa-tantaaꞋa tawísíyuwanaaon-kanaa tiyé sénááowe. 21 Yútiyaa-maravaꞋo máyaiyan-kwaasi omápata isaaisésa iyónááowe. naaópaꞋo máyaiyan-kwaasi mindáópaꞋa tuwésa kóyáwé ónááowe. kígauvaꞋo máyaiyan-kwaasi íma naaópaꞋa iyónááowe. 22 minkánáá Áánútu sáwí-meyamba timínana Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinken-aimba paáriniye. 23 tímúkwarar-inimba ívér-iyampoigwarar-inimba minkánáá sáwíꞋa ónááowe. Áánútu maankwáásíyávéna áwááꞋa tiyínana anón-umbai táníye. 24 óꞋom-baravakewai évakarawai ayáátááꞋ-mankaraꞋnei tínkamesa évakaꞋa tíꞋmaesa óꞋon-oꞋon-kwaasiti maraváꞋá mótinkesa óꞋonkaa-kwaasi Yérúsaremu-naopaꞋa kárákwiyesa sáwíꞋa íyana Áánútu séna kentí kanaamá ánásaiye síníye Ísu siráiye.\nMátíyu 24:29-35, Mááka 13:24-31\n25 Ísu mináímbá simásuwena séna aaváúráꞋá kwíyónkaꞋa okáꞋá óꞋon-oꞋon-tantaaꞋa paáriniye. marapáꞋá óꞋon-oꞋom-bapaken-kwaasi umbaí tiyáníye. uwí-nónkó anónkaꞋa áái kwésena tuvántááva ínasa kwaási inkaisénááowe. 26 kwíyónko toraꞋnaáraꞋa ínasa kwaási sésa nóra íníyo sésa tiyántámbá kwétainasa táátavai kwéesa anón-imayaa ónááowe. 27 kemá kwaási úrandako anón-asirayankwara ságayankwaraꞋa ainámpímbá kúmónaꞋa suwánanaaowe. 28 kemó súnda-yantaaꞋa ááimba ásámai paárínaꞋa mósá awánanaaowe. Áánútu kawer-ámpáꞋá métinkanin-kanaa sáwíyankaꞋa tínímba póꞋa toꞋmayaa umái méꞋa mósá awánaaro Ísu siráiye.\n29 Ísu mináímbá simásuwena séna moórá-tai naí-táígó áwíꞋa víki mindágwara óꞋon-taigwaraꞋa imáyáa oró. 30 aráságáyómó agayáínda awánéꞋa séꞋa áúꞋo sínín-kanaa sáwíyankaꞋa tíníye sénááowe. 31 mirámó intembá kemá súnda-yantaaꞋa ínaꞋa awánéꞋa séꞋa Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba sáwíyankaꞋa tíníye sénááowe. 32 áraiꞋa simátimeꞋa séꞋa ívéꞋo máyáan-kwaasi évakaꞋa íma pukáiyankaꞋa kemó súnda-yantaaꞋa paáriniye. 33 kwíyómba maramá ánásainana kesáái íma ánásena úwoi kwaíkwaiꞋa íníye Ísu siráiye.\n34 Ísu simásuwena séna kentúraꞋa kárákwiyoro. uwoꞋaóꞋ-nómbá néꞋa kavóná méꞋa marapá-tántááꞋá anón-imayaa ováínivo. mirámó kwéꞋo éꞋa íma imáyáa kwéiyankaꞋa kumúnavainivo kárákwiyoro. 35 kívoꞋo aumakáawanamo ímo imáyáa imbó kwaígomo tavágwintemba óꞋon-oꞋom-baravaken-kwaasi íma kwéisenkaꞋa kumúnavainivo 36 kárákwiyoro. námúnaa símae kwéiyiyana kemó súnda-yantaaꞋa kentópaꞋo tínaꞋo éꞋa asiramái éꞋa kwaási úrandako súrankaꞋa ménaaowe Ísu siráiye.\n37 minkánáávímbá aasiyaasi-táwai Ísu anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa uména kwenáái simátímaꞋmaena kwéiyena enónkaꞋa máápaꞋa kumbéna Óríve-omapaꞋa noꞋwáámba umaíꞋmai kwéuwasa 38 sáwíva-kwaasi aaváyaavimba ááéma Ísun-aai isánáe sésa anóm-bonoꞋ-naumpaꞋa umaíꞋmaiꞋa úmae iráawe.


Naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí bikeeʼ noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí bikeeʼ noodǫ́zígíí\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí bikeeʼ noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis lineatopus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikeeʼ éí noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łigai; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí bikeeʼ noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


2Cor 3 | `USA | STEP | ketáámá kenamáárîqtaa ketááí tíwîqa múte kéyauyunataabiyo? keqtááyábámá keráwáqá mirá téraq kéteo? káqo-kayukama yeqtí íráqôn-aaiqtaba aúbama agamá yímîqme uréire oníqtáá íkeunatae.\n1 ketáámá kenamáárîqtaa ketááí tíwîqa múte kéyauyunataabiyo? keqtááyábámá keráwáqá mirá téraq kéteo? káqo-kayukama yeqtí íráqôn-aaiqtaba aúbama agamá yímîqme uréire oníqtáá íkeunatae. 2 keráwáqá kenamáárîq aúba-wanaaraa uréq ketááí táaiqtabama kétimayime mááe. ketááí táaikoma miráuma keráwákáqá aúba-wanaaraa uráunatataa máqte-kayukama káoneta kéyorautoe. 3 keráwáqtí táainapoma miráuma Îtu Káríqtoni aúba-wanaaraa kéoe. min-áúbátáá ketáámá agatáunataama paá aúba-yatanapo íma agatáunataaibo matúq-matuq umá mái-naqa Áánûqtuma wení Aokaq-Áágóní akoqnáánapo agatáunatae. ketáámá óqtan-auba-wanaaraqa íma agatáunataaibo keqtí tirunóbáq agatáunatae.\n4 Îtu Káríqtoqtababoaqtaa maaminnáyaba ketáámá Áánûqtun aúbaqa akoqnáá kéunatae. 5 nói-qtataarabi únnataama íma paá kenamáárîqtaa mirá kéunataamanibo Áánûqtu wenamáa wení kaqtó-wayukama máiyaba keqtáámá mamá yokaa kéumatikaiqtaae. 6 wemá wenamáa akoqnááma kétimitaqtaa ketáámá káqo-yuraqa wení aúgen-anona-anon-aimma kétima-yimunatae. min-áúgén-ánóná-ánón-áíkómá naayóbáqá Mótetini anón-anon-aimma íkéiye. ímibo Áánûqtuni Aokaq-Áágómá agatáiye. keráwáqá káonaae. ámáan-aimma agamatán-áíkómá puí-yátááqá mamé kéimanibo Áánûqtuni Aokaq-Áágómá aúwaraimma kétimiqtaae.\n7 ókáráq Áánûqtunopake Mótetini ámáan-aimma óqtakaq kubáuma agatáin-aikoma puí-yátááqá waayúkaraq mamé iráine. minnágoma Áánûqtunopake áwáárara kaitatapóata Ítíráaeo-wayukama yemá Mótetini óípimma íma kanaaráq aónaraae. min-ókómá ayuména putíkuraitatagaraqa yemá Mótetini óípimma íma kanaaráq aónaraae. 8 miráuma Aokaq-Áágóní mayaímá kéinama uyátá-maqma anómma tágama-yataaqa íyaq mayáníyô? owé. 9 ítáaro. anómma tágama-yataakaraq ámáan-aikoma puí-yátááqá mamé iráitana min-ámmá Áánûqtun-aurakaq kateko-íyábámá anómma uyátá-maqma tágama-yataakaraq yíno. 10 aúgen-anon-anon-aikoma uyátá-maqma áwáárara kaitana naayón-ámáán-áíkóní tágama-yataaqa íbêqa íwaiye. 11 min-ókómá Mótetini ámáan-aikogaraq pááqya-kanaabimma putíkuraimanibo aúgen-okoma Îtu Káríqtogaraq kéimma watúq-watuq umá wániye.\n12 Îtuqtaba íma káoneqtaa awé kéeqtaaboaqtaa ááyama-aimma tíyábámá íma ikatîqa kéunatae. 13 Mótetima wenóíqa tabaráábenapo yawááq uráiye. tágama-yataaqa putíkitanaboana Ítíráaeo-wayukama minnáma íma kanaaráq aónaraae. miráráámmá ketáámá íkéunatae. 14 Ítíráaeo-wayukama yaáqa íwaitana paá máqe-uraae. 15 íbêkaraqa naayón-ánón-ánón-áímmá yemá yoráutaamma miráuma tabaráábegoraa umá yeqtí yúyánámmá yawááq kéiye. ámáan-aimma yorautíyamma Îtu Káríqtoma wenamáa mi-qtátááqá tabarááberaa umá yeqtí yúyánákáké kanaaráq matuwániye. 16 miráimanibo waayúkama waéqma uyátárai-nakon-aama ítáama mi-tábáráábémá matúwáitata yemá kanaaráq árain-aimma kéitaae.\n17 Aokaq-Áágómá ketáá matáunataama wemá uyátárai-nakoma wenamáárîq ketirunóbáqtáá máiye. uyátárai-nakoni Aágoma ketirunóbáqtáá kéberaitanama ketááí túyánákómá naayón-ámáán-áípíké paá kéumagiye. 18 ketááí tóípikemma tabaráábema kématuwainikaa umá Áánûqtuni tágama-yataaqa ketáámá kanaaráq aónanunatae. mirá éqtaa ketáámá óíqa aónai-kaapokaa umá wení tágama-yataaqa káqo-yuma kéyiraatunatae. ketáámá Áánûqturaa umá uyátá-maqma káureqtaa tágama anóniq umáe kéuyunatae. uyátárai-nakoma keqtáámá miráuma waéqtikenataa wegáráq Aágogaraq ketirunóbáqtáá kémaeyamma mimórámá mááye.


Tó Áłtsʼíísí (Naakaiitó/Tsé Łichííʼ Dah Azkání) - Wikiibíídiiya\nTó Áłtsʼíísí (Naakaiitó/Tsé Łichííʼ Dah Azkání)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Tó Áłtsʼíísí (Naakaiitó/Tsé Łichííʼ Dah Azkání) yaa halneʼ dooleeł. Tó Áłtsʼíísí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTó Áłtsʼíísí *\nTó Áłtsʼíísí éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; Naatʼáanii Nééz Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.\nTó Áłtsʼíísí éí 37°06′12″N 109°33′06″W-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Tó Áłtsʼíísí éí tónteel bikááʼdóó deigo 4,741 adéesʼeez.GNIS


Atʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídiiłkizhii - Wikiibíídiiya\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídiiłkizhii\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídiiłkizhii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dulus dominicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo halkizh; bidaaʼ éí dinilgai.\nAtʼaʼ yiltʼąąʼítah tsídiiłkizhii éí atʼaʼ yiltʼąąʼí dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh.


Chʼał kʼaasdáhí dah daalgaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí dah daalgaaígíí\nChʼał kʼaasdáhí dah daalgaaígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dibénééz Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Excidobates mysteriosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.6–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dah daalgai; binááʼ éí diłhił.\nChʼał kʼaasdáhí dah daalgaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Yáázhłání (naaldlooshii) - Wikiibíídiiya\nYáázhłání éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi Hadahóólįįdígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tenrec ecaudatus" deiłníigo dayózhí.\nYáázhłání biyázhí naakaigo éélkid\nYáázhłání éí tábąąhgi dahólǫ́, áádóó éí deesdoigi dóó tsintahgi naakai; tłʼoh naazkaadgi éí dahiná ałdóʼ, áádóó tłʼéeʼgo ndaaldeeh łeh. Díí naaldlooshii éí biyázhí tʼóó ahayóí — łahda éí biyáázh tádiin dahólǫ́.\nYáázhłání éí łéʼétsoh yił ahinoolin (áko ndi doo łéʼétsoh átʼée da), áádóó éí 10–15di asdzoh[?] áníłtso; 3–5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó dichʼíízh; bíchį́į́h éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nYáázhłání éí chʼosh dóó chʼil binááʼ deildeełgo naakai; łahda naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał ałdóʼ.\nLast edited on 2 Níłchʼitsoh 2021, at 20:00


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halzhinígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halzhinígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis gravenhorstii" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼiiz éí halzhin; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí dinilbá; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí bikʼiiz halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.


Chʼééh digháhii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nChʼééh digháhii íiyisígíí\n(Nihookááʼ chʼééh digháhii)\nhodíłchʼiltah chʼééh digháhii\nchʼééh digháhii bitsʼaʼ naashchʼąąʼígíí\nChʼééh digháhii bikeeʼ łitsooígíí\n(→ Chʼééh digháhiitsoh)\n(→ Tsisteeł naʼazísí)\nChʼééh digháhii íiyisígíí (éí doodaiiʼ éí Nihookááʼ chʼééh digháhii) éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Testudinidae" deiłníigo dayózhí. Nihookááʼ chʼééh digháhii éí 59 ałʼąą ádaatʼé.


Tseewoshí łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTseewoshí łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi dóó Béésh Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cranioleuca pyrrhophia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.\nTseewoshí łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chąąneiłmaasii disxǫsígíí - Wikiibíídiiya\nChąąneiłmaasii disxǫsígíí éí chéłchaaʼ bideeʼ nteelígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phanaeus" deiłníigo deiyózhí. Chąąneiłmaasii disxǫsígíí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́, áádóó éí 60 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chąąneiłmaasii éí 11–22 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí disxǫsgo ndaashchʼąąʼ dóó dijool. Łaʼ éí bideeʼ dahólǫ́. Naaldlooshii bichąąʼ éí bichʼiyąʼ.


Iichʼąhiiłtsxooí diʼilígíí - Wikiibíídiiya\nIichʼąhiiłtsxooí diʼilígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dalceridae" deiłníigo deiyózhí. Iichʼąhiiłtsxooí diʼilígíí éí nahasdzáán bikáaʼgi 80 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí iichʼąhii éí 6–24 mm ádaníłtso. Bitsʼíís éí nineez dóó łitsxogo naashchʼąąʼ. Chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ.