Jaaʼabaní łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nJaaʼabaní łizhinígíí éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lasionycteris noctivagans" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá jaaʼabaní "Lasionycteris"-jí atah yisdzoh.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí łizhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nJaaʼabaní łizhinígíí éí iichʼąhii dóó chéłchaaʼ dóó tséʼédǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Mąʼii dootłʼizhí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naabeehó bikéyah bikáago hólǫ́ (cháʼoł dahólóníigo dóó nídíshchííʼ bił hadaʼhaasdzogo ałdóʼ hólǫ́), áádóó ayóo naaldziidgo oolyé áádóó tłʼéeʼgo tʼéiyá yiikáá naaghá; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bassariscus astutus" deiłníigo dayózhí.\nMąʼii dootłʼizhí éí bitsééʼ łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ. Díí mąʼii dootłʼizhí éí másí nahalin — áko ndiʼ doo másí átʼée da dóó doo másí dahiikáhígííji átah yisdzoh da.\nMąʼii dootłʼizhí éí Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi dóó Southwestern U.S.A.go hólǫ́. Díí Mąʼii dootłʼizhí éí tsin dóó tsé ayóyą́ą́ʼ nidziitʼiʼgoʼ oolyé.


Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí - Wikiibíídiiya\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepidothrix iris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitsiitʼáád éí dinilgai; bidaaʼ éí dinilbá.\nDzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.


Chʼizhaazhii bizééʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii bizééʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stachyris nigricollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí halzhin; bitéél éí halbá; bítááʼ éí łigaigo yistłʼin; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼizhaazhii bizééʼ halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ichthyophis longicephalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí łeeyiʼ chʼoshtsoh éí 9–11di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łitsxogo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nBiʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Chʼał bíchį́į́h deekíní dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bíchį́į́h deekíní dootłʼizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Odorrana hosii" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí diniltso łeh; bizábąąh dóó bitéél éí dinilgai; bíchį́į́h éí deekį́; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał bíchį́į́h deekíní dootłʼizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii łichíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neochmia phaeton" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łichííʼ; bitsiitʼáád éí halzhin; bitsiiyah éí halbá; łaʼ éí bitłʼaaʼ łizhin, náánáłaʼ éí bitłʼaaʼ łigai; bidaaʼ éí łichííʼ. Baʼáádígíí bitsʼíís łiba; binákʼee dóó bizéé éí halchííʼ; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí.\nTó wónaanídę́ę́ʼ dilchʼóshii łichíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Tsįįłkaałiichilí binátsʼiin łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałiichilí binátsʼiin łigaaígíí\nTsįįłkaałiichilí binátsʼiin łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sasia ochracea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí tʼóó 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxogo yishtłizh; bítááʼ éí łitso; binákʼee éí łigai; bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łizhin dóó doo nineez da.\nTsįįłkaałiichilí binátsʼiin łigaaígíí éí chʼosh (wóláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Łóóʼyiniʼįįhí bitseeʼ nineezígíí - Wikiibíídiiya\nŁóóʼyiniʼįįhí bitseeʼ nineezígíí\nŁóóʼyiniʼįįhí bitseeʼ nineezígíí éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Deeteel Bikéyah dóó Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stercorarius longicaudus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 15–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łigai; bizééʼ éí diniltso; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łizhin.\nŁóóʼyiniʼįįhí bitseeʼ nineezígíí éí łóóʼ dóó dííłdzid deilghał.


Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ séigoʼtsoh diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ séigoʼtsoh diłhiłígíí\nNaakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ séigoʼtsoh diłhiłígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heterometrus scaber" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼtsoh éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 5–5.5di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bijáád éí diłhił ałdóʼ. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Doo Alkʼahii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Doo Alkʼahii yaa halneʼ dooleeł. Bááh Díílid dóó Niinahnízaad ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDoo Alkʼahii *\nAlą́ąjįʼ dah Sidáhígíí: Lynlaria Dickson\nAłkééʼ dah Sidáhígíí: Faye Blue Eyes\nNaaltsoos Ííłʼíní: Lynelle Etcitty\nDoo Alkʼahii éí Diné Bikéyah bikáaʼdi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Naatʼáanii Nééz Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ. Tááʼ naaznilí bighan áadi siʼą́.\nDoo Alkʼahii éí 7.8 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso,[?] áádóó áadi 1,664 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2000góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).DÍNE WÓLTAʼ\nDoo Alkʼahii éí 36°43′18″ NHK dóó 108°17′51″ EʼE-gi bił hazʼą́. Doo Alkʼahii éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,226 adéesʼeez.GNIS\nDoo Alkʼahiidi tááʼ naaznilí biníłchʼi naaltsoos (Bilagáanakʼehjí)


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí bitʼaʼ diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí bitʼaʼ diłhiłígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí bitʼaʼ diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus pelios" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí halbá; bikʼiiz éí halchííʼ; bidaaʼ éí łitso.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ téél halbáhí bitʼaʼ diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsinlátah tłʼiish náʼágą́ąhii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tó wónaanídę́ę́ʼ tłʼiish ńdaʼagą́ąhii Tsinlátah tłʼiish ńdaʼagą́ąhii\nTsinlátah tłʼiish náʼágą́ąhii dootłʼizhígíí éí Biyaatsʼiin Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Morelia viridis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 4–6di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh.\nTsinlátah tłʼiish náʼágą́ąhii dootłʼizhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó tsídii yilghał łeh; naʼashǫ́ʼii dóó chʼał éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiidlohí bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiidlohí bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax monileger" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizéé dóó binátsʼiin éí łigai; binákʼee éí halzhin; bitʼayaa éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídiidlohí bizééʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ wóóneeshchʼįįdii yildeełí - Wikiibíídiiya\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ wóóneeshchʼįįdii yildeełí\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ wóóneeshchʼįįdii yildeełí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Edolisoma nesiotis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá.\nEʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ wóóneeshchʼįįdii yildeełí éí chʼosh yázhí yildeeł.


Haltsooítah wóyiyiitsahí tseechʼį́dígíí - Wikiibíídiiya\nHaltsooítah wóyiyiitsahí tseechʼį́dígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Muscigralla brevicauda" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Muscigralla"-jí atah yisdzoh).\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; binátsʼiin éí łigai; bitsiitʼáád éí dah dzíltso; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí diłhił.\nHaltsooítah wóyiyiitsahí tseechʼį́dígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii - Wikiibíídiiya\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptyas korros" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 40–65di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bibid dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai.\nTsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łéʼétsoh haalzheehii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó chʼał yilghał łeh; tsídii biyęęzhii ałdóʼ yiyą́.


Chʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bizééʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bizééʼ halzhinígíí\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bizééʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aegithalos concinnus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binákʼee dóó bizééʼ éí halzhin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bitʼaʼ éí dootłʼizh; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nChʼíshiibeezhii yił aheełtʼéhé bizééʼ halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ kʼishchíitah naʼastsʼǫǫsí nahatʼeʼígíí - Wikiibíídiiya\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ kʼishchíitah naʼastsʼǫǫsí nahatʼeʼígíí\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ kʼishchíitah naʼastsʼǫǫsí nahatʼeʼígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sicista betulina" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–3di asdzoh[?] áníłnééz, bitseeʼ éí 3–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez dóó áłtsʼóósí.\nBiʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ kʼishchíitah naʼastsʼǫǫsí nahatʼeʼígíí éí chʼil bikétłʼóól dóó tłʼoh dóó dzidzé yiłchozh łeh; łeeyiʼ chʼosh dóó chéłchaaʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tónteel biyiʼdi, Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Łeesdísí Bikéyah bibąąhgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arctocephalus forsteri" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąstííntsoh éí 5–6di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąstííntsoh bighaaʼ díłchʼilígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí yilghał; tsídii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitéél halchxíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitéél halchxíʼígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Euplectes ardens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitéél dóó bitsiitʼáád éí halchxííʼ; bitseeʼ éí ayóo nineez; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bitsʼíís łibá dóó bitéél łikizh.\nTsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitéél halchxíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí biwos łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí biwos łigaaígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí biwos łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Montifringilla henrici" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó kʼíjíjin; biwos éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí biwos łigaaígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.\nTsídiiłbáhí biwos łigaaígíí


Atʼąątah chʼałchilí bikʼiiz yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nAtʼąątah chʼałchilí bikʼiiz yistłʼinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Raorchestes sushili" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.5–1.2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí diłhiłgo yistłʼin; bitéél éí dinilbá; bílalátah éí daditą́; binááʼ éí ntsaa.\nAtʼąątah chʼałchilí bikʼiiz yistłʼinígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Tséʼédǫ́ʼii bitsiinézí íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nTséʼédǫ́ʼii bitsiinézí íiyisígíí éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Panorpidae" deiłníigo deiyózhí. Díí tséʼédǫ́ʼii bitsiinézí éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ (tʼáá hazhóʼó Naakaii Łizhiní Bikéyah, ńléidi éí ádaadin); áádóó éí 350 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh éí 9–25 mm ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí nineez dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ.


Chʼilhaatʼaʼii bikeeʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nChʼilhaatʼaʼii bikeeʼ łichíʼígíí éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falco vespertinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 11–13di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí łitsxo.\nChʼilhaatʼaʼii bikeeʼ łichíʼígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó łéʼétsoh dóó tsídii yázhí haalzheehgo naatʼá; chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Dziłtah tsídiishzhiin - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsídiishzhiin éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdus maximus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 9–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí łibá.\nDziłtah tsídiishzhiin éí chʼosh yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 20:55


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsisteeł bikʼos yiitásígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsisteeł bikʼos yiitásígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsisteeł bikʼos yiitásígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelusios gabonensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsisteeł bikʼos yiitásígíí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bizééʼ diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bizééʼ diłhiłígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eupsittula nana" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–10di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bizééʼ éí diłhił łeh; binákʼee éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bizééʼ diłhiłígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.\nTsídii yáłtiʼí bizééʼ diłhiłígíí


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ bįįh - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bįįh\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bįįh éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rusa marianna" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 2–3di adéesʼeez[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bįįh éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.


Naʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí yistłʼinígíí\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí yistłʼinígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anolis stratulus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bizégoʼ éí łitso; binákʼee éí diłhił; bíchį́į́h éí deekį́; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNaʼashǫ́ʼii chį́į́shkį́hí yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąątah chʼał - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąątah chʼał\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąątah chʼał éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agalychnis dacnicolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dah daaltso; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ atʼąątah chʼał éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł dijoolí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł dijoolí dinilzhinígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cuora amboinensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dinilzhingo naashchʼąąʼ.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł dijoolí dinilzhinígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Néʼéshjaaʼ daałtélí yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nNéʼéshjaaʼ daałtélí yistłʼinígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podargus ocellatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí néʼéshjaaʼ daałtélí éí 10–20di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo yistłʼin. Bitsiiʼ dóó binááʼ éí ntsaa; bikeeʼ éí áłtsʼíísí.\nNéʼéshjaaʼ daałtélí yistłʼinígíí éí chʼosh dóó naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał haalzheehgo naatʼá.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bítááʼ diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bítááʼ diniltsxooígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eupsittula aurea" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–11di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bítááʼ dóó binákʼee éí diniltsxo; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bitłʼaaʼ éí łitso; bidaaʼ éí dinilgai dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yáłtiʼí bítááʼ diniltsxooígíí éí chʼil binááʼ deildeeł dóó tsin bineestʼąʼ deiłchozh.\nTsídii yáłtiʼí bítááʼ diniltsxooígíí


Chʼał binááłgaaí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał binááłgaaí dinilzhinígíí\nChʼał binááłgaaí dinilzhinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boophis periegetes" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; binághah éí diłhiłgo yistłʼin; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí ntsaa dóó łigai.\nChʼał binááłgaaí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsin yąąh dzootʼihí łigaigo noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nTsin yąąh dzootʼihí łigaigo noodǫ́zígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepidocolaptes leucogaster" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bizééʼ dóó bitéél éí ligaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.\nTsin yąąh dzootʼihí łigaigo noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ kitsʼiiltah naʼashǫ́ʼii - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ kitsʼiiltah naʼashǫ́ʼii éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Podarcis siculus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; binághah éí chʼilgo dootłʼizh; bikʼiiz éí dinilzhingo halkizh; bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ kitsʼiiltah naʼashǫ́ʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.\nDahojiyáanii Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí · Dahojiyáanii Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii łikizhígíí · Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii diłhiłígíí · Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí · Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii łikizhígíí · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii niłhinígíí · Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ kitsʼiiltah naʼashǫ́ʼii · Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii (íiyisígíí) · Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii dibéłchíʼígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ tsékʼi naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí


Chʼil binááʼ yildeełí bitéél diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼil binááʼ yildeełí bitéél diniltsxooígíí\nChʼil binááʼ yildeełí bitéél diniltsxooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sporophila hypoxantha" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łibá; bitéél dóó bizééʼ dóó bitłʼaakááʼ éí diniltsxo; bidaaʼ éí diłhił dóó ntsaa. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.\nChʼil binááʼ yildeełí bitéél diniltsxooígíí éí chʼil binááʼ dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ chʼał biyęęzhii neiyéhé - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼał biyęęzhii neiyéhé\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał biyęęzhii neiyéhé dóó bikʼéí Chʼał biyęęzhii neiyéhé\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼał biyęęzhii neiyéhé éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alytes obstetricans" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ chʼał biyęęzhii neiyéhé éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Wóláchííʼ yildeełíchilí - Wikiibíídiiya\nWóláchííʼ yildeełíchilí éí Biwooʼ Ádaałtsʼíísígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyclopes didactylus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 15–18di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nWóláchííʼ yildeełíchilí éí wóláchííʼ dóó tsísʼnáłtsooí dóó tsinaʼayąʼii yildeeł łeh.


Dziłtah tsee dootłʼizhii - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsee dootłʼizhii éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Dziłgaiitsoh Honeezkʼaziitah hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tarsiger rufilatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiitʼáád éí yágo dootłʼizh; bikʼiiz éí łitsxo łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nDziłtah tsee dootłʼizhii éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Téél halkizhii bitseeʼ yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTéél halkizhii bitseeʼ yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zoothera lunulata" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitéél dóó binághah dóó bitʼaʼ éí diłhiłgo łikizh; bitseeʼ éí yishtłizh; bidaaʼ éí łizhin.\nTéél halkizhii bitseeʼ yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tłʼohtah tsídii - Wikiibíídiiya\nHaʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tłʼohtah tsídii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nesospiza questi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitsiiʼ éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.\nHaʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tłʼohtah tsídii éí chʼil binááʼ yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Canis lupaster" (éí doodaiiʼ éí "Canis anthus") deiłníigo dayózhí.\nMąʼiitsoh jádí dághaaʼítah naaghá\nDíí naaldlooshii éí 30–35di asdzoh[?] áníłnééz; bitseeʼ éí 10–14di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí niłhin łeh; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí ditłʼo.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh éí gah dóó łéʼétsoh dóó lókʼaaʼ yigházhígíí dóó naaʼahóóhaitʼą́ʼí dóó tééh dééł haalzheehgo naaghá.


Tsídii dah naʼasolí bikʼos yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dah naʼasolí bikʼos yishtłizhígíí\nTsídii dah naʼasolí bikʼos yishtłizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malacoptila rufa" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bikʼos dóó bítááʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łibá; bitłʼaaʼ éí dinilgai; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bidaaʼ éí łibá dóó kʼíjíjin.\nTsídii dah naʼasolí bikʼos yishtłizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


REDE MISSIONÁRIA: 1 JOHN: NAVAJO\nIiná saad jílíinii\n1Iiná saad jílíinii éí t'áá hodeeyáádę́ę́' hojílǫ́, éí dahosidiits'ą́ą́' índa t'áá nihí nihináá' bee dahoníil'į́į́' áádóó hódadeelnii'. 2Éí iiná jílínígíí yit'íní ízh'diilyaago dahoníil'į́į́', áko éí bee haa nidahwiilne', índa iiná doo ninít'i'ii jílį́įgo aTaa' bił hojílónígíí nihich'į' ííshjání ízh'diilyaago hwee nihił nidahwiilne'. 3Ts'ídá t'áá aaníí Diyin God aTaa' áádóó biYe' Jesus Christ bił ahił daniidlį́. Nihí ałdó' ahidiníłnáago nihił ahił daniidlį́į doo biniyé dahoníil'į́'ígíí áádóó dahosidiits'ą́'ígíí bee nihił dahwiilne'. 4T'áá yíní át'éegi nihił dahózhǫ́ǫ doo biniyé nihich'į' naaltsoos ádeiilnééh.\nDiyin God adinídíín jílį́\n5Áko Diyin God biYe' bits'ą́ą́dę́ę́' hane' dasidiits'ą́'ígíí áádóó bee nihił dahwiilne'ígíí éí kót'é: Diyin God adinídíín jílį́, áko chahałheeł ts'ídá doo bił ahízhdéét'i' da. 6Bił ahił daniidlį́, dadii'níi nidi, chahałheeł biyi' dayíníikáahgo danihiyooch'ííd, áádóó t'áá aaníinii doo bik'ehgo dahinii'náa da. 7Nidi t'áá adinídíín biyi' hojílónígi át'éego adinídíín biyi' dayíníikáahgo, ahidiníłnáago ahił daniidlį́, áko haYe' Jesus Christ t'áá bí bidił yee nihibąąhági át'éii t'áá át'é ałtso nihąąh tánéigis.\n8Bąąhági át'éii nihii' ádin dadii'níigo ádinda'iidlo', áko t'áá aaníinii doo nihii' dahólǫ́ǫ da. 9Bąąhági ádeiit'ínígíí bee ádaa dahwiilne'go, hó ha'ahódlíii índa ts'ídá t'áá ákogi ááníiłii jílį́įgo nihibąąhági ádaat'éii ałtso nihá yóó'azhdidoo'ááł, áádóó doo t'áá ákogi ádeiit'įįdii ałtso nihąąh táázhdoogis. 10Doo bąąhági ásht'į́į da, dadii'níigo Diyin God biyooch'íidii nilį́įgo ádeíníilzin. Áádóó bizaadígíí nihii' ádin.\nChrist nihá na'ak'íyáłti'ii\n1Sha'áłchíní, doo bąąhági ádaaht'į́į da doo, nihósh'níigo díí bee nihich'į' ak'e'ashchí, nidi nihí ła' bąąhági íit'į́įgo ííshją́ą́ Jesus Christ ts'ídá t'áá ákogi át'éii jílíinii, éí Diyin God aTaa' bich'į' nihá na'ak'íyájíłti'. 2Jó, hó nihá dadziztsánígíí bee nihibąąhági át'éii nihá yóó'azhdíí'ą́. Doo t'áá nihí t'éiyá nihá dadziztsą́ą da, nidi nihokáá' dine'é t'áá ałtso bibąąhági át'éii bá dadziztsą́.\n3Diyin God bibik'eh ó'oo'níiłii bik'eh dahoniil'į́įgo, éí bee t'áá aaníí béédahoniilzingo nihił béédahózin. 4Bééhasin, jiníigo ákondi bibik'eh ó'oo'níiłii doo bik'eh hojíł'į́į́góó, éí biyooch'íidii jílį́, índa t'áá aaníinii doo hwii' hólǫ́ǫ da. 5Nidi t'áá háiida Diyin God bizaad bik'eh hojíł'ínígíí éí ts'ídá hadaałt'éego Diyin God ayóó'ájó'ní. Díí bee t'áá aaníí nihił béédahózingo Diyin God bii' dahoniidlǫ́. 6Diyin God bii' honishłǫ́, jinínígíí, Jesus Christ naayá yę́ęgi át'éego joogáał doo.\nBik'eh ó'oo'níiłii ániidíii\n7Shik'isóó ayóó'ánihósh'níinii, bik'eh ó'oo'níiłii ániidíii doo bee nihich'į' ak'e'ashchíi da, nidi díí t'áá ałk'idą́ą́' bik'eh ó'oo'níiłii, bik'eh ó'oo'níiłii saad bee hodeeshzhiizhii, t'áá íídą́ą́' dasidoots'ą́ą'ii t'áá éí át'é. 8Náá'áłdó' bik'eh ó'oo'níiłii ániidíii bee nihich'į' ak'e'ashchíigo át'é, éí t'áá aaníinii hwii' hólǫ́ǫgo nihí ałdó' nihii' hólǫ́. Háálá chahałheeł yóó'eeldoh áádóó adinídíín t'áá aaníinii k'ad bee hool'in. 9T'áá háiida hool'ingi naashá, jinínígíí, ákondi hak'is bik'eezhdiniihgo éí t'ahdii chahałheeł bii' joogáałgo át'é. 10Hak'is ayóó'ájó'nínígíí éí t'áá áłahjį' hool'ingi hojílǫ́, áko ła'da doo haniinaa didoogoh da. 11Nidi hak'is bik'eezhdiniihii éí chahałheeł bii' hojílǫ́, áádóó chahałheeł bii' joogááł, áko joogááłgóó doo hoł bééhózin da, háálá chahałheeł hanáá' íísdįįd.\n12Sha'áłchíní, nihich'į' ak'e'ashchí, háálá Christ bee nihibąąhági ádaat'éii nihá yóó'ahideest'ą́. 13Azhé'é danohłíinii, nihí ałdó' nihich'į' ak'e'ashchí, háálá hodeeyáádę́ę́' hojílóonii hwéédahonohsin. Tsíłkéí danohłíinii, nihich'į' ak'e'ashchí, háálá bąąhági át'éii nilínígíí bik'eh dasidoohdlį́į́'. Áłchíní danohłíinii, nihich'į' ak'e'ashchí, háálá Diyin God aTaa' béédahonohsin. 14Azhé'é danohłíinii, nihich'į' ak'eshéłchį́, háálá hodeeyáádę́ę́' hojílóonii hwéédahonohsin. Tsíłkéí danohłíinii, nihich'į' ak'eshéłchį́, háálá danihidziil, áádóó Diyin God bizaad nihii' dahólǫ́, áko bąąhági át'éii nilínígíí bik'eh dasidoohdlį́į́'.\n15Nahasdzáán bikáá'góó dahólóonii t'áadoo ayóó'ádeínóh'níní, nihokáá' bił nidahazt'i'ii nidi dooda. T'áá háiida nihokáá' bił nidahazt'i'ii ayóó'ájó'nínígíí éí aTaa' bibee ayóó'ó'ó'níinii doo hwii' hólǫ́ǫ da. 16Háálá nihokáá' bił nidahazt'i'ii t'áá ałtso, ats'íís yidánoolníinii, áádóó anáá' yidánoolníinii áádóó iiná bee ádaa hodzódlíii éí doo aTaa' bits'ą́ą́dę́ę́' ádaat'ée da, nidi nihokáá'dóó ádaat'é. 17Índa nihokáa'gi dahólóonii áádóó ił bidádahonooníinii t'áá bił yóó'ahodoogááł, nidi Diyin God íinízinii bik'ehgo ájooníiłii éí hool'áágóó hojílǫ́.\nChrist bi'ana'í nilíinii\n18Sha'áłchíní, k'adę́ę nihoolzhíísh, Christ bi'ana'í nilíinii doogááł ha'níigo dasidoots'ą́ą́' yę́ęgi át'éego, k'ad nidi Christ bi'ana'í danilíinii lą'í nidahaaskai; díí bee k'adę́ę nihoolzhíshígíí nihił béédahózin. 19Nihits'ą́ą́dóó aheeskai, nidi éí doo t'áá aaníí nihíí' danilį́į da, háálá nihíí' danilį́įgo, t'ah nihił naakai doo nít'éé', nidi éí t'áadoo bahat'aadí doo nihits'ą́ą́dóó danilínígíí béédahodoozįįł biniyé nihits'ą́ą́dóó aheeskai. 20Nidi Diyin God jílíinii ats'ánihizhnínil áádóó t'áá ałtsojį' nihił ééhodzísin. 21T'áá aaníinii doo nihił béédahózin daígíí doo biniyé nihich'į' ak'e'ashchíi da, nidi nihił béédahózinígíí biniyé, áádóó t'áá aaníinii wooch'ííd bąąh ádingo nihił béédahózin. 22Háishą' biyooch'íidii nilį́? Jesus éí doo Christ át'į́į da, jinínígíí lą́ą. ATaa' índa biYe' doo ádízhdéélt'i'góó hadziidziihígíí éí lá Christ bi'ana'í jílį́. 23T'áá háiida aYe' doo ádízhdéélt'i'góó hadziidziihígíí éí aTaa' doo hwee hólǫ́ǫ da, nidi aYe' ádízhdéélt'i'go hadziidziihígíí éí aTaa' nilíinii hwee hólǫ́. 24Áko da'iisoohdląąd yę́ędóó dasidoots'ą́ą'ii t'áá áłahjį' bíni'dii nihii' dahólǫ́ǫgo ádeínóhsin. Bitł'áahdidą́ą́' dasidoots'ą́ą'ii t'áá áłahjį' nihii' dahólǫ́ǫgo aYe' índa aTaa' t'áá áłahjį' bii' dahonohłǫ́ǫ doo. 25Áko díí bee nihá nihozhní'ą́ągo bee hadzoodzíi'ii éí iiná doo ninít'i'ii.\n26Nihida'doolohii beinísht'į́įgo díí bee nihich'į' ak'e'ashchí. 27Nidi nihí Christ bee Níłch'i Diyinii nihii' hazlį́į'go ła'da nanihizhnitin dooleełígíí doo bee nihich'į' anídahazt'i' da, háálá Níłch'i Diyinii t'áá ałtsoní yínanihiniłtin. T'áá aaníinii, éí doo wooch'ííd át'éégóó yínanihiniłtin. Áko éí bik'eh dahonoł'į́įgo t'áá áłahjį' Christ bii' dahonohłǫ́.\n28Sha'áłchíní danohłíinii, t'áá ałtsojį' bii' dahonohłǫ́, áko Christ yit'íní í'diilyaago doo nitsideiidáa da doo, áádóó náánádzáago bidááhdóó deiidzį'go doo ádaa yádaniidzin da doo. 29Christ ts'ídá t'áá ákogi át'éii nilį́įgo nihił béédahózin. Áko t'ááłá'í jinítínígo ts'ídá t'áá ákogi ádajit'íinii Diyin God bits'ą́ą́dóó náádaho'dizhchį́įgo ałdó' nihił béédahózin.\nDiyin God ba'áłchíní\n1Dooládó' ayóó át'éego aTaa' ayóó'ánihó'níi da lá! Jó, Diyin God ba'áłchíní danihidi'ní, áko t'áá aaníí éí daniidlį́. Nihokáá' dine'é t'áadoo hwéédahoosįįdgóó biniinaa nihí ałdó' doo nihéédahósin da. 2Ayóó'ánihósh'níinii, k'ad Diyin God ba'áłchíní daniidlį́. Ádaniit'ée dooleełii t'ah doo bééhózin da nidi, Christ nádzáago t'áá bí át'éhígi ádaniit'é dadiidleełgo nihił béédahózin, háálá ázhnoolninígíí nihił béédahodoozįįł. 3Áko Christ t'áá hó ájít'éhígi át'éego diné t'ááłá'í nítínígo ákót'éego hwee bił chodahoo'íinii bąąhági át'éii bijéí bąąh ádaadingo áda'dólzin.\n4T'ááłá'í jinítínígo bąąhági ádajit'íinii éí bee haz'áanii dayiitíihii dajílį́; bąąhági át'éii éí bee haz'áanii hitíihii óolyé. 5Jesus Christ éí nihibąąhági ádaat'éii nihits'ázhdidoo'ááł biniyé jiníyá áádóó bąąhági át'éii doo hwii' hólǫ́ǫ daígíí nihił béédahózin. 6T'áá háiida Christ bii' hojílónígíí bąąhági át'éii doo t'áá náás joołt'ih da doo; t'áá háiida bąąhági át'éii t'áá náás joołt'ihígíí Christ t'ah doo jiiłtséeh da, doo nidi bééhojísin da. 7Sha'áłchíní, t'ááká ła'da nihi'dóleeh lágo! Ts'ídá t'áá ákogi ájooníiłii éí Christ ts'ídá t'áá ákogi át'éii nilínígi át'éego ts'ídá t'áá ákogi át'éii jílį́. 8Bąąhági ájít'ínígíí éí níłch'i bida'iiníziinii binanit'a'í bits'ą́ą́dę́ę́' hojílǫ́, háálá níłch'i bida'iiníziinii binanit'a'í éí t'áá hodeeyáádę́ę́' bąąhági áánííł. Diyin God biYe' éí níłch'i bida'iiníziinii binanit'a'í binaanish íidoołdįįł yiniyé níyá. 9T'áá háiida Diyin God bits'ą́ą́dóó bi'dizhchínígíí bąąhági át'éii doo t'áá náás yoołt'ih da doo, háálá Diyin God yee át'éii bii' hólǫ́, áko bąąhági át'éii doo t'áá náás joołt'ih le' át'ée da, Diyin God bits'ą́ą́dóó bi'dizhchį́, éí bąą. 10Díí bee Diyin God ba'áłchíní índa níłch'i bida'iiníziinii binanit'a'í ba'áłchíní ał'ąą át'éego bee bééhózin: t'áá háiida doo ts'ídá t'áá ákogi ájooníłígíí éí doo Diyin God bits'ą́ą́dóó hojílǫ́ǫ da, áádóó Christ bee hak'is nilíinii doo ayóó'ájó'níinii éí doo Diyin God bits'ą́ą́dóó hojílǫ́ǫ da.\n11Háálá, Ayóó'áda'ahíínóh'ní, ha'níigo ts'ídá átséedi hane' dasidoots'ą́ą́'. 12Kéin áát'įįd yę́ęgi doo ádeiit'į́į da doo. Jó, Kéin éí níłch'i bida'iiníziinii binanit'a'í bíí' jílį́įgo biniinaa hatsilí jiisxį́. Ákoshą' ha'át'íí biniinaa hatsilí jiisxį́? Jó, t'áá hó doo ákogi ájoonííłgóó biniinaa, áádóó hatsilí éí t'áá ákogi ááníiłgo biniinaa jiisxį́. 13Shik'isóó, nihokáá' dine'é danihijoołáhígíí t'áadoo bik'ee nihił adahayóí. 14Aniné bii'dóó iiná bii'jį' ahiikaigo nihił béédahózin, háálá Christ bee nihik'isóó danilíinii ayóó'ádeíníi'ní. Hak'is doo ayóó'ájó'níinii éí t'ahdii aniné bii' hojílǫ́. 15T'áá háiida hak'is bik'eezhdiniihígíí éí diné neiłtseedii jílį́, áko nihił béédahózingo diné neiłtseedii éí iiná doo ninít'i'ii bee ádin. 16Christ be'iina' nihá ninéidiní'ánígíí bąą Diyin God bibee ayóó'ó'ó'ni' baa ákodaniidzį́į́', áko nihí ałdó' Christ bee nihik'isóó danilíinii bá nihe'iina' ninádahidiit'aah doo. 17T'áá háiida bee iináanii t'áá hwee hólǫ́ǫgo, éí Christ bee hak'is nilíinii yídin nilíinii hoł bééhózin nidi, t'áadoo le'é doo bee baa jijoobaahgóó, ákoshą' haa yit'éego Diyin God bibee ayóó'ó'ó'ni' hwii' hólǫ́ǫ doo. 18Sha'áłchíní, Ayóó'áda'ííníi'ní, dadii'níigo t'áadoo t'óó ádadii'níní doo, nidi t'áá aaníinii bee ayóó'áda'ahííníi'níigo ałk'i nideiildzil doo.\nDa'oodlání éí Diyin God bidááhdóó doo nitsedaakai da doo\n19Díí kót'éego t'áá aaníinii bíí' daniidlį́įgo nihił béédahózin, índa Diyin God bidááhdóó t'áadoo nitsideiikaií doo. 20Háálá nihijéí, Bąąhági ánít'é, nihiłníigo Diyin God éí nihijéí biláahdi ayóó át'éii nilį́įgo nihił béédahodoozįįł, háálá t'áá ałtsoní bił bééhózin. 21Ayóó'ánihósh'níinii, nihijéí ná nihoot'ą́ doo nihiłníígóó, Diyin God binááł doo nitsideiidáa da doo. 22T'áá ha'át'íhída bídayíníikeedgo bits'ą́ą́dóó nihee nidahwiileeh, háálá yee has'áanii bik'eh dahoniil'į́įgo bił hóshóonii baa nideiikai. 23Áko díí yee has'áanii át'é, t'áá bí biYe' Jesus Christ bízhi' nihił danilį́įgo deinohdlą́ą doo, áádóó t'áá yee nihá haadzí'ígi át'éego, ayóó'áda'ahííníi'níi doo. 24Diyin God yee has'áanii bik'eh hojíł'į́įgo Diyin God bii' hojílǫ́, áádóó Diyin God hwii' hólǫ́. Diyin God éí Níłch'i Diyinii nihaazhníł'a'ígíí bee Diyin God nihiyi' hojílǫ́ǫgo nihił béédahózin.\nDiyin God biNíłch'i Diyinii áádóó Christ bi'ana'í nilíinii biníłch'i\n1Ayóó'ánihósh'níinii, Níłch'i Diyinii shii' hólǫ́, daanínígíí t'áadoo t'áá ałtso deinohdlání, nidi éí t'áá ałtso nidaałkaah, t'áá daats'í aaníí Diyin God biNíłch'i Diyinii bii' dahólǫ́. Háálá t'óó ádahodil'į́įgo dahalne'ii nihokáá'góó t'óó ahayóí deíkááh. 2Díí bee Diyin God biNíłch'i Diyinii bii' dahólónígíí nihił béédahózin doo, jó éí, Jesus Christ diné silį́į'go bi'dizhchį́, daanínígíí Diyin God biNíłch'i Diyinii bii' hólǫ́. 3Nidi t'áá háiida, Jesus Christ doo diné silį́į'go bi'dizhchį́į da, dajinínígíí, éí Diyin God biNíłch'i Diyinii hwii' ádin. Nidi Christ bi'ana'í nilíinii biníłch'i t'éí hwii' hólǫ́. Christ bi'ana'í biníłch'i doogááł ha'níigo dasidoots'ą́'ígíí k'ad t'áá íídą́ą́' nihokáa'gi hólǫ́. 4Sha'áłchíní, nihí Diyin God bíí' danohłį́, áko doo t'áá aaníí át'éégóó nida'nitinii bik'eh dasidoohdlį́į́', háálá nihiyi' hojílónígíí éí nihokáá' dine'é bitahdi hólónígíí biláahgo áhóodziil. 5Éí nihokáá' yits'ą́ą́dóó ádaat'į́, éí bąą nihokáá' dine'é k'ehgo yádaałti', áádóó nihokáá' dine'é dabidiits'a'. 6Nidi nihí éí Diyin God bíí' daniidlį́. T'áá háiida Diyin God yééhósinígíí danihidiits'a', nidi Diyin God doo bíí' danilíinii doo danihidiits'a' da. Díí bee t'áadoo bahat'aadí Níłch'i t'áá aaníinii índa níłch'i bina'adlo'ii nihił béédahózin.\nDiyin God éí ayóó'ó'ó'níinii nilį́\n7Ayóó'ánihósh'níinii, haa'íshą' ayóó'áda'áhííníi'níi doo, háálá ayóó'ó'ó'ní éí Diyin God bits'ą́ą́dę́ę́', áádóó ayóó'ó'ó'níinii éí Diyin God bits'ą́ą́dóó bi'dizhchį́, áko Diyin God yééhósin. 8T'áá háiida doo ayóó'á'jó'níinii éí Diyin God doo bééhodzísin da, háálá Diyin God ayóó'ó'ó'níinii nilį́. 9Jó, Diyin God biYe' t'ááłá'í bá yizhchínígíí bee dahinii'náa doo biniyé nihokáá' dine'é yitahjį' yiníł'a'. Díí bee Diyin God ayóó'ánihó'nínígíí nihił béédahoozin. 10Díí éí ayóó'ó'ó'ní bee bééhózinii: nihídóogo Diyin God ayóó'ádeíníi'nínígíí éí dooda, nidi bídę́ę'go ayóó'ánihó'níigo biYe' nihá dadootsaał biniyé yiníł'a'go nihibąąhági át'éii ałtso nihá yóó'iidíí'ą́. 11Ayóó'ánihósh'níinii, díigi át'éego Diyin God ayóó'ánihó'níigo, haa'íshą' nihí ałdó' ayóó'áda'ahííníi'níi doo. 12Diné ts'ídá doo ła' Diyin God yiyiiłtsą́ą da, ayóó'áda'ahííníi'níigo, Diyin God nihiyi' hólǫ́, áko Diyin God bee ayóó'ó'ó'ni' nihiyi' hadaałt'éego hasht'eelyaa.\n13Diyin God haNíłch'i Diyinii nihaazhníł'a'ígíí bee Diyin God hwii' dahoniidlǫ́ áádóó nihii' hojílǫ́ǫgo nihił béédahózin. 14Áádóó aYe' nihokáá' dine'é yisdáyiinííł dooleełgo aTaa' biníł'a'ígíí daníil'į́į́', áko éí baa ch'ídahoyiit'aah. 15T'áá háiida Jesus éí Diyin God biYe' nilį́įgo bee hadziidziihígíí éí Diyin God hayi' hólǫ́, áádóó Diyin God biyi' hojílǫ́. 16Áko Diyin God ayóó'ánihó'níigo nihił béédahózin áádóó deisiidląąd. Diyin God ayóó'ó'ó'ní át'é, áko ayóó'ó'ó'ní biyi' hojílónígíí, éí Diyin God biyi' hojílǫ́, áádóó Diyin God hayi' hólǫ́. 17Éí lá bee ayóó'ó'ó'ní nihiyi' hadaałt'éego hasht'eelyaa ni, áko ánihwiit'aah beiníłką́ądi doo nitsideiidáa da dooleeł, háálá nihokáa'gi nihí ałdó' t'áá bí át'éhígi ádaniit'é. 18Ayóó'ó'ó'ní, yéé' bąąh ádin, nidi ayóó'ó'ó'ní hadaałt'éii yéé' baa yóó'ahijeeh. Háálá yéé' atí'él'į́ bił naat'i', áko bił yéé' hólóonii doo hadaałt'éego ayóó'ó'ó'níi da. 19Diyin God átsé ayóó'ánihó'níigo bąą ayóó'ádeíníi'ní. 20Diné ła'da, Diyin God ayóó'óósh'ní, jiníi nidi hak'is jijoołáago, biyooch'íidii jílį́, háálá éí hak'is t'áá joo'į́į nidi doo ayóó'ájó'níígóó, ha'át'éegoshą' Diyin God doo joo'į́į da nidi ayóó'ájó'níi dooleeł? 21Áádóó díí bik'eh ó'oo'níiłii Diyin God bits'ą́ą́dę́ę́' nihee dahazlį́į́', éí t'áá háiida Diyin God ayóó'ájó'nínígíí hak'is ałdó' ayóó'ájó'níi dooleeł.\nHwe'oodlą' bee nihokáá' bił nidahazt'i'ii bik'eshdidlį́\n1T'áá háiida Jesus éí Christ nilį́įgo joodlánígíí Diyin God bits'ą́ą́dóó bi'dizhchíinii jílį́. T'áá háiida azhé'é ayóó'ájó'nínígíí ba'áłchíní ałdó' ayóó'ájó'níi doo. 2Diyin God ayóó'ádeíníi'nínígíí índa yee has'áanii bik'eh dahoniil'ínígíí bąą Diyin God ba'áłchíní ayóó'ádeíníi'níigo nihił béédahózin. 3Háálá yee has'áanii bik'eh hól'ínígíí éí Diyin God ayóó'óó'ní át'é. Áádóó yee has'áanii doo ade át'ée da, 4háálá Diyin God bits'ą́ą́dóó nidabi'diizhchíinii nihokáá' bił nidahazt'i'ii yik'eh dadidlį́įgo át'é. Jó, nihe'oodlą' bee nihokáá' bił nidahazt'i'ii bik'eh dadiniidlį́. 5Háishą' nihokáá' bił nidahazt'i'ii yik'eh didlį́? Jó, Jesus éí Diyin God biYe' nilį́įgo yoodláanii lą́ą.\nJesus Christ t'áá aaníí Diyin God biYe' nilį́įgo bee baa hane'\n6Jesus Christ tó áádóó dił yee níyá. Doo tó t'éiyá bee da, nidi tó áádóó dił bee jiníyá. Áádóó Níłch'i Diyinii oo'íinii nilį́įgo éí yee nihił halne', háálá Níłch'i Diyinii t'áá aaníinii nilį́. 7Jó, yá'ąąshdi díí táa'go [oo'íinii danilį́įgo ch'ídahwii'aah, éí aTaa' áádóó Saad índa Níłch'i Diyinii, áko díí táa'go danilínígíí t'ááłá'í nilį́. 8Áko díí táa'go nahasdzáán bikáa'gi oo'íinii danilį́įgo ch'ídahwii'aah,] éí Níłch'i Diyinii áádóó tó índa dił, díí táa'go t'áá aheełt'éego ch'ídahwii'aah. 9Diné éí Jesus baa dahojilne'ígíí deiniidlą́, nidi Diyin God t'áá bí biYe' yaa halne'jígo agháago bidziil, háálá Diyin God éí Jesus biTaa' jílį́įgo oo'íinii jílį́įgo baa hojilne'. 10T'áá háiida Diyin God biYe' joodlą́ągo baijólíii Diyin God t'áá bí biYe' yaa halne'ígíí hoł bééhózin doo. Nidi t'áá háiida Diyin God doo joodláanii éí Diyin God biyooch'íidii nilį́ jinízin, háálá Diyin God t'áá bí biYe' yaa halne'ígíí t'áadoo joosdląąd da. 11Jó, kót'éego baa hane', Diyin God iiná doo ninít'i'ii nihaidiní'ą́, éí iinánígíí haYe' bii' hólǫ́. 12Diyin God biYe' hwee hólóonii iiná hwee hólǫ́, nidi Diyin God biYe' doo hwee hólóonii iiná hwee ádin.\nIiná doo ninít'i'ii\n13Diyin God biYe' bízhi' deinohdlą́ągo baa dadzíínóhłíii iiná doo ninít'i'ii nihee dahólónígíí nihił béédahózin doo [áádóó Diyin God biYe' bízhi' deinohdlą́ągo baa dadzíínóhłíhígíí bee náás wohkah doo ałdó' biniyé] díidí bee nihich'į' ak'e'ashchí. 14Diyin God t'áá bí íinízinii bik'ehgo ha'át'íhída bídayíníikeedgo nihididoots'į́łígíí nihił béédahózin, áko baa dadzííníidlíigo bich'į' sodadiilzin. 15Áko t'áá ha'át'íhída bídayíníikeedii yidiits'a'go nihił béédahózingo, bídin daniidlíinii bídayíníikeedgo bits'ą́ą́dóó nishódahiilt'eehgo nihił béédahózin. 16Diné ła' hak'is nilíinii bąąhági át'éii biniinaa doo da'dootsaałii áyoolíiłgo joo'į́įgo bá sozdilzin doo, áko Diyin God hinááh ánábidoodlííł. Bąąhági át'éii biniinaa doo da'dootsaałii hólǫ́ǫgo iiná haa didoot'ááł. Nidi bąąhági át'éii biniinaa da'dootsaałii hólǫ́; éí yee bąąhági ádzaii bá sodołzin, doo dishníigo ádíshníi da. 17Doo t'áá ákogi áhooníiłii t'áá ałtso bąąhági át'éii ádaat'é, nidi bąąhági át'éii doo biniinaa da'dootsaałii ła' hólǫ́.\n18T'áá háiida Diyin God bits'ą́ą́dóó bi'dizhchíinii bąąhági át'éii doo t'áá náás yoołt'ihgóó nihił béédahózin, háálá Diyin God biYe' haa áhályą́, áko doo yá'áshǫ́ǫ́góó naagháii doo haada hóle' át'ée da.\n19Diyin God bits'ą́ą́dóó dahoniidlǫ́ǫgo nihił béédahózin, áádóó doo yá'áshǫ́ǫ́góó naagháii nihokáa'gi t'áá át'éé nít'éé' bee bóhólníihgo ałdó' nihił béédahózin.\n20Diyin God biYe' níyáhígíí nihił béédahózin, áádóó Diyin God t'áá aaníinii nilį́įgo béédahoniilzin doo biniyé ak'idi'yiitįįh nihaidiní'ą́. Áko Diyin God t'áá aaníinii nilíinii bii' dahoniidlǫ́, haYe' Jesus Christ bii' dahoniidlǫ́. Díí éí Diyin God t'áá aaníinii índa iiná doo ninít'i'ii nilį́. 21Sha'áłchíní, eda'alyaii bich'į' nahadláii bits'ąą ádaa ádahołyą́. [T'áá ákót'ée doo.]


Dahiitį́hii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii bizééʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leucochloris albicollis" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 4–4.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitʼaʼ éí diłhił; bizééʼ dóó bitéél éí łigai.\nDahiitį́hii bizééʼ łigaaígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Átááłgaii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nÁtááłgaii bizééʼ łigaaígíí\nÁtááłgaii bizééʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphelocephala nigricincta" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bítááʼ dóó bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nÁtááłgaii bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tsįįłkaałii bitłʼaakááʼ diniltsxooígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałii bitłʼaakááʼ diniltsxooígíí\nTsįįłkaałii bitłʼaakááʼ diniltsxooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Meiglyptes grammithorax" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitsiiʼ éí łibá; bitłʼaakááʼ dóó binákʼee éí diniltsxo; bidaaʼ éí łizhin.\nTsįįłkaałii bitłʼaakááʼ diniltsxooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Tsídii yáłtiʼíchilí bitseeʼ łichíʼígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼíchilí bitseeʼ łichíʼígíí\nTsídii yáłtiʼíchilí bitseeʼ łichíʼígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Loriculus philippensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii yáłtiʼíchilí éí tʼáá jaaʼabanígi átʼéego yaasiʼą́ągo hidétį́įgo ałhosh.\nDíí tsídii éí 5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bítááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łizhin dóó tʼóó bíyó ditą́ dóó shiyish; bitseeʼ éí łichííʼ dóó doo nineez da.\nTsídii yáłtiʼíchilí bitseeʼ łichíʼígíí éí chʼil bijééh deidlą́; tádídíín éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Jeeshóóʼniiʼí - Wikiibíídiiya\nJeeshóóʼniiʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdi dóó Tółáníinii Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Perissocephalus tricolor" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 15–16di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo diniltsxo; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo łibá; bidaaʼ éí dinilbá dóó kʼíjíjin.\nJeeshóóʼniiʼí éí tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tó wónaanídę́ę́ʼ téél halchíʼí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ téél halchíʼí yaa halneʼ dooleeł. Téél halchíʼí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nTó wónaanídę́ę́ʼ téél halchíʼí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Dziłkʼi Dah Názʼéelii Dineʼé Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Erithacus rubecula" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ éí halchííʼ; bitłʼaaʼ éí łibá; bidaaʼ éí łizhin.\nTó wónaanídę́ę́ʼ téél halchíʼí éí chʼosh yázhí deildeeł.


Naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Táłkáaʼgi Tsídii Naalʼeełí Táłkááʼ naalʼeełí Táłkááʼ naalʼeełí íiyisígíí Naalʼeełí bidaaʼ nteelígíí dóó bikʼéí\nNaalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi hólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spatula clypeata" deiłníigo dayózhí.\nNaalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí tó ńlį́ dóó beʼekʼid bibąąhgi naakai.\nDíí naalʼeełí bikąʼígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí dootłʼizhgo disxǫs; bitʼaʼ éí łibá dóó dootłʼizh. Bitsʼíís éí 1.5–2 adéesʼeez[?] áníłtso, 1–1.5 dahidídloʼ áníłdáas łeh. Baʼáádígíí éí łibá dóó dibéłchíʼí.\nNaalʼeełí bidaaʼ nteelígíí éí chʼil bitʼąąʼ deiłchozh dóó chʼosh yázhí deildeeł.


Tsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitsiitʼáád łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitsiitʼáád łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Euplectes afer" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin; bitsiitʼáád dóó binághah éí łitso; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dinilzhin dóó bitéél łibá.\nTsídiishzhiin naʼatłʼoʼí bitsiitʼáád łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Tłʼiishkʼaaʼchilí łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí Nihookááʼ tłʼiish Nihookááʼ tłʼiish íiyisígíí Tłʼiishkʼaaʼchilí\nTłʼiishkʼaaʼchilí łikizhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eirenis lineomaculatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 8–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbágo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh.\nTłʼiishkʼaaʼchilí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó jááłánii yildeeł.\nDíí naaltsoos 29 Yas Niłtʼees 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí\nShádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrynocephalus sakoi" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago niłhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez dóó kʼíjíjin; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii chʼałniiʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tsintah tábąąh naalzheehii - Wikiibíídiiya\nTsintah tábąąh ndaalzheehii éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó kéyah dah siʼánígíí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Halcyoninae" deiłníigo deiyózhí. Díí tábąąh naalzheehii éí 70 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí 10–14di asdzoh[?] ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dootłʼizh dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí bitéél daalchííʼ, náánáłaʼ éí bitéél daalgai; binááʼ éí diłhił.\nTsintah tábąąh ndaalzheehii éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí - Wikiibíídiiya\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kétah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Saxicola dacotiae" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí diłhił; bitéél éí halchíiʼ łeh; bikʼos dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nKéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ haltsooítah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Tó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí - Wikiibíídiiya\nTsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél halkizhígíí\n(→ Yádadíłtihii íiyisígíí)\nTó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylviidae" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ yádadíłtihii dóó bikʼéí éí 70 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí tsídii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Łóóʼtsoh yázhí biwooʼłání - Wikiibíídiiya\nŁóóʼtsoh yázhí biwooʼłání\nŁóóʼtsoh yázhí biwooʼłání éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peponocephala electra" deiłníigo dayózhí.\nDíí łóóʼtsoh éí 5–9di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó dilkǫǫh. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nŁóóʼtsoh yázhí biwooʼłání éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Platymantis rabori" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí ntsaa.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsinyiʼ chʼał diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí bitłʼaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tangara brasiliensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼzh; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin dóó dootłʼizhgo naashchʼąąʼ; bítááʼ dóó bitsiiyah éí halzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii dichiłí bitłʼaaʼ łigaaígíí éí chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ bolbolii łibáhígíí - Wikiibíídiiya\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ bolbolii łibáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypsipetes olivaceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí łitsxo.\nBitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ bolbolii łibáhígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tábąąh wóláchííʼ neiłkaahiitsoh - Wikiibíídiiya\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahiitsoh\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahiitsoh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thamnophilus amazonicus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá, baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bitsiitʼáád halchííʼ; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nTábąąh wóláchííʼ neiłkaahiitsoh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil binááʼ dóó chʼil bitʼąąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał.


Naałʼaashiitsoh ntsxaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaałʼaashiitsoh ntsxaaígíí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Theraphosa" deiłníigo deiyózhí. Naałʼaashiitsoh ntsxaaígíí éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́; adóó éí 3 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí naałʼaashii éí 6–10di asdzoh[?] ádaníłtso. Bitsʼíís dóó bijáád daditłʼo dóó yishtłizh dóó łitsxogo ndaashchʼąąʼ łeh. Chʼosh dóó naaldlooshii yázhí éí bichʼiyąʼ.


Dlǫ́ʼii yił Aheedaałtʼéhígíí - Wikiibíídiiya\n(saad "Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii" hasínítą́ą́ʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Dlǫ́ʼii yił Aheedaałtʼéhígíí yaa halneʼ dooleeł. Dlǫ́ʼii Ndahalinígíí ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii łichííʼígíí\nDlǫ́ʼii yił Aheedaałtʼéhígíí éí tó wónaaníidi tʼéiyá dahólǫ́; Naakaii Łizhiní dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózí dabikéyahdi éí dahólǫ́, áádóó éí 33 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé. Díí naaldlooshii éí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Herpestidae" deiłníigo deiyózhí.\nDlǫ́ʼii yił Aheedaałtʼéhígíí éí 1–4di adéesʼeez[?] ádaníłtso, áádóó éí bitsʼíís ádaałtsʼózí dóó bitseeʼ nineez łeh; nááná éí bijaaʼ áłdaałtsʼíísí dóó bijaad doo nineez da. Łaʼ éí binááʼ łichííʼ, náánáłaʼ éí binááʼ łitso. Nááná éí bighaaʼ łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ łeh; łaʼ éí daaltsxo ałdóʼ.\nDlǫ́ʼii yił Aheedaałtʼéhígíí éí daʼałghałgo naakai: tsídii dóó hazéí dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naakai; łeeyiʼ chʼosh dóó chʼosh bikágí ntłʼizí deildeeł ałdóʼ. Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii łibáhígíí éí tłʼiish báhádzidígíí (tłʼiish bikʼós niteelígíí da) yilghał, łahda.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nchʼał binághah dibéłchíʼígíí\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah dibéłchíʼígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhaebo guttatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí dibélchíʼí; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał binághah dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dáázhahii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nDáázhahii dootłʼizhígíí éí tsídii bichʼahtsohí dóó ǫǫbǫʼii dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinopomastus cyanomelas" deiłníigo dayózhí. Dáázhahii bidaaʼ łichíʼígíí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí tsídii éí 11–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitéél éí dibéłchíʼíi łeh; bitseeʼ éí nineez; bidaaʼ éí diłhił.\nDáázhahii dootłʼizhígíí éí chʼosh (wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) deildeeł.


Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ bolbolii - Wikiibíídiiya\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bolbolii éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypsipetes amaurotis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigaigo łikizh; bitʼaʼ dóó bináyaah éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.\nKéyah Dańlínídę́ę́ʼ bolbolii éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh łeh; łahda chʼil binááʼ yildeeł; naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Hakázítah wóláchííʼ neiłkaahii dinilbáhígíí - Wikiibíídiiya\nHakázítah wóláchííʼ neiłkaahii dinilbáhígíí\nHakázítah wóláchííʼ neiłkaahii dinilbáhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cercomacroides laeta" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin; biwos éí łigaigo łikizh; baʼáádígíí éí bitsʼíís yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.\nHakázítah wóláchííʼ neiłkaahii dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Nahachagii - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí nahachagii yaa halneʼ dooleeł. Ałʼąą ndahachagii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNahachagii éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Caelifera" deiłníigo dayózhí (Nahachagii dootłʼizhí éí doo "Caelifera"-jįʼ atah yisdzoh da ndi).\nDíí chʼosh éí nahasdzáán bikáaʼgi 11,000go daatsʼí ałʼąą átʼéego hólǫ́; deesdoigi éí tʼóó ahayóí dóó ałʼąą ádaníłtsogo naakai; Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí bikáaʼgi dóó Náhookǫs biyaadi éí doo dahólǫ́ǫ da.\nDíí nahachagii éí bideeʼ doo nineez da. Łaʼ éí bitsʼíís łibá, náánáłaʼ éí bitsʼíís dootłʼizh dóó łitsxogo ndaashchʼąąʼ. Bitsʼíís éí 0.5–3di asdzoh[?] áníłnéez łeh; deesdoigi dóó ayóo ndahałtingi nahachagii łaʼ éí ashdlaʼdi asdzoh[?] ádaníłtso.\nNahachagii éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo naakai; tłʼoh dóó azeeʼ deiłchozh łeh.\nNahachagii naakigo sikéí\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 20:08


Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glandirana susurra" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.3–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dichʼíízh; binááʼ éí ntsaa.\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Chʼał bibid yilzhólí niłhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bibid yilzhólí niłhinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Craugastor crassidigitus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–2di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilgai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nChʼał bibid yilzhólí niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Tsįįłkaałiistłʼiní diniltsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsįįłkaałiistłʼiní diniltsooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Campethera punctuligera" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsįįłkaałii éí 7–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diniltsogo naashchʼąąʼ dóó łizhingo yistłʼin; bitʼaʼ éí yishtłizh dóó łigaigo yistłʼin; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bidaaʼ éí łibá.\nTsįįłkaałiistłʼiní diniltsooígíí éí chʼosh (wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) dóó naʼashjéʼii deildeeł.


Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí - Wikiibíídiiya\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bíígháán Ádaadinígíí Chʼosh Bikágí yiiʼ Hańdaaʼnahii Chʼosh bijáád dahólónígíí Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí Chʼosh bijáád tseebíhígíí Séigoʼ Séigoʼ yishtłizhí\nGhą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ séigoʼ yishtłizhí éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buthus atlantis" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼ éí Eʼeʼaahjí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́.\nDíí séigoʼ éí 3–3.5di asdzoh[?] ádaníłtso; adóó éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijáád éí dadiniltsxo. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.


Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí - Wikiibíídiiya\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Alcedo coerulescens" deiłníigo dayózhí.\nDíí tábąąh naalzheehii éí 5–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizh; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; binááʼ éí diłhił.\nKéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tábąąh naalzheehii dootłʼizhígíí éí łóóʼ dóó chʼał deilghał; chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí biniiʼ diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí biniiʼ diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ploceus vitellinus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitso; biniiʼ éí halzhin; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bidaaʼ éí doo nineez da. Baʼáádígíí éí biniiʼ doo halzhin da.\nTsídiiłtsooí naʼatłʼoʼí biniiʼ diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; chʼil bijeeh éí yidlą́ ałdóʼ; łahda dzidzé yiłchozh.


Gáagii bikʼos łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nGáagii bikʼos łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corvus torquatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 18–23di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiyah dóó bikʼos éí łigai; bitéél éí łigai dóó łizhin; bidaaʼ éí diłhił.\nGáagii bikʼos łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ dóó naʼastsʼǫǫsí dóó dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.\nLast edited on 5 Yaʼiishjáástsoh 2020, at 19:03


Tłʼohtah chʼosh chʼééh digháhii - Wikiibíídiiya\nTłʼohtah chʼosh chʼééh digháhii éí Bijáád Ádaadinígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Valloniidae" deiłníigo deiyózhí. Tłʼohtah chʼosh chʼééh digháhii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́; adóó éí 70 ałʼąą ádaatʼé.\nDíí chʼosh chʼééh digháhii éí 2–5 mm ádaníłtso; adóó éí bitsʼaʼ dahólǫ́. Chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh éí bichʼiyąʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ béʼézhóotah naʼashǫ́ʼii - Wikiibíídiiya\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ béʼézhóotah naʼashǫ́ʼii éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diporiphora winneckei" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó diniltsxogo noodǫ́ǫz łeh; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ béʼézhóotah naʼashǫ́ʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Hodíłchʼiltah naalnoodí yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltah naalnoodí yishtłizhígíí éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ameiva plei" (éí doodaiiʼ "Pholidoscelis plei") deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–12di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo yistłizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltah naalnoodí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Tábąąh chʼééh digháhii íiyisígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąh chʼééh digháhii íiyisígíí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachemys scripta" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 6–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó diniltsogo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTábąąh chʼééh digháhii íiyisígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nLast edited on 1 Níłchʼitsoh 2020, at 22:27


Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii łitsooígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí Mąʼii Deinoolinígíí Dlǫ́ʼii Ndahalinígíí Tsintah dlǫ́ʼii\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii łitsooígíí éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Martes melampus" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 16–18di asdzoh[?] áníłtso; bitseeʼ éí 5–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łitso dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí dinilgai; bitseeʼ éí ditłʼo; bikeeʼ éí dinilzhin.\nBinááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dlǫ́ʼii łitsooígíí éí łóóʼ dóó tsídii yázhí dóó chʼał dóó naʼastsʼǫǫsí dóo naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naaghá; chéłchaaʼ dóó dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nDíí naaltsoos 5 Atsá Biyáázh 2022 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chʼał kʼaasdáhí binághah yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał kʼaasdáhí binághah yistłʼinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Adelphobates galactonotus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; binághah éí diniltso dóó łizhingo yistłʼin łeh; binááʼ éí diłhił.\nChʼał kʼaasdáhí binághah yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dziłtah tsídii daachʼį́dí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nDziłtah tsídii daachʼį́dí diłhiłígíí\nDziłtah tsídii daachʼį́dí diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phrygilus fruticeti" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łiba; bitʼaʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łitso.\nDziłtah tsídii daachʼį́dí diłhiłígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.


Béégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí - Wikiibíídiiya\nBéégashiitsoh ndaʼałkǫ́ǫ́ʼígíí éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi Hadahóólįįdígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trichechidae" deiłníigo deiyózhí. Béégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí tááʼ ałʼąą átʼéego dahólǫ,\nDíí naaldlooshii bigaan éí łóóʼtsoh bigaan nahalin; bijáád éí ádin; bitsʼíís éí 9–15di adéeʼeez[?] ádaníłnééz; 880–1,200 dahidídloʼ ádaníłdáás.\nBéégashiitsoh naʼałkǫ́ǫ́ʼígíí éí tsin bitʼąąʼ dóó táłtłʼááh tłʼoh tʼéiyá yiłchozh; tʼááłaʼajínígo 50 kg yiłchozh. Łahda tʼáá díkwíí łóóʼ yázhí ałdóʼ yilghał.\nLast edited on 2 Níłchʼitsoh 2021, at 21:36


Chʼał yishtłizhí bizábąąh halbáhígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał yishtłizhí bizábąąh halbáhígíí\nChʼał yishtłizhí bizábąąh halbáhígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvirana guentheri" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1.2–2.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizábąąh éí halbá; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał yishtłizhí bizábąąh halbáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí - Wikiibíídiiya\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xenochrophis flavipunctatus" (éí doodaiiʼ éí "Fowlea flavipunctatus") deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 50–65di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh.\nNáátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish bikágíneeskʼání łikizhígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał dóó łóóʼ yilghał.


Chʼał dichʼízhí łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał dichʼízhí łitsooígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltophryne lemur" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łitso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.\nChʼał dichʼízhí łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Beʼekʼidbąąh teełtah ayáásh - Wikiibíídiiya\nBeʼekʼidbąąh teełtah ayáásh éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acrocephalus scirpaceus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí dinilbá; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łibá.\nBeʼekʼidbąąh teełtah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bitłʼaakááʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bitłʼaakááʼ łigaaígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bitłʼaakááʼ łigaaígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó tsxį́į́łnaalkʼįhii íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apus caffer" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 5.5–6.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaakááʼ dóó bizééʼ éí łigai; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsxį́į́łnaalkʼįhii bitłʼaakááʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá.\nTsxį́į́łnaalkʼįhii bitłʼaakááʼ łigaaígíí


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼiiz yishtłizhígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼiiz yishtłizhígíí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼiiz yishtłizhígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poecilodryas cerviniventris" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bikʼiiz éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bitsiiʼ éí łizhin; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼiiz yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Dáádziilii bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDáádziilii bitsiitʼáád halzhinígíí\nDáádziilii bitsiitʼáád halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachyramphus marginatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí diłhił; bitsiitʼáád éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.\nDáádziilii bitsiitʼáád halzhinígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Apalone spinifer" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼééh digháhii éí 10–22di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsʼaʼ éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nChʼééh digháhii bitsʼaʼ yilzhólí éí łóóʼ dóó tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dibéłchíʼígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dibéłchíʼígíí éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Incilius melanochlorus" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Dahiitį́hii bidaaʼ kʼíjíjinígíí - Wikiibíídiiya\nDahiitį́hii bidaaʼ kʼíjíjinígíí éí yótʼáahdi tsídii dóó dahiitį́hii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amazilia amazilia" deiłníigo dayózhí.\nDíí dahiitį́hii éí 3.5–4.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo disxǫs; bitʼaʼ éí diłhił; bitsiiʼ éí tʼóó bíyó dootłʼizh; bizééʼ éí łibá.\nDahiitį́hii bidaaʼ kʼíjíjinígíí éí chʼil bijeeh deidlą́.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí yaa halneʼ dooleeł. Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́ǫzii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hoplocephalus stephensii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 2–3di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí dóó biyázhí neiyéhé yilghał łeh.


Yéigo ałhoshii binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nYéigo ałhoshii binákʼee halzhinígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Tsin Deigházhígíí Yéigo ałhoshii\nYéigo ałhoshii binákʼee halzhinígíí éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Graphiurus ocularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí naaldlooshii éí 4–7di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binákʼee éí halzhin; bitseeʼ éí ditłʼo.\nYéigo ałhoshii binákʼee halzhinígíí éí chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł łeh; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Tsídii yáłtiʼízhiin bidaaʼ dinilgaaígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii yáłtiʼízhiin bidaaʼ dinilgaaígíí\nTsídii yáłtiʼízhiin bidaaʼ dinilgaaígíí éí tsídii yádaałtiʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calyptorhynchus baudinii" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bítłʼah éí łigai; bitseeʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí dinilgai dóó ntsaa dóó shiyish.\nTsídii yáłtiʼízhiin bidaaʼ dinilgaaígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Tsídiiłbáhí tsídígíí - Wikiibíídiiya\nTsídiiłbáhí tsídígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Melospiza melodia" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí łizhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bitéél éí diłhiłgo halkizh; bidaaʼ éí diłhił.\nTsídiiłbáhí tsídígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼałchilí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼałchilí dinilzhinígíí éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Noblella coloma" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 0.7–1di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼiiz éí diłhił; binááʼ éí diłhił ałdóʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼałchilí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał yistłʼinígíí - Wikiibíídiiya\ntsékʼi chʼał yistłʼinígíí\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał yistłʼinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Mágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spinomantis bertini" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 1–1.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó diniltsogo yistłʼin; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí ntsaa.\nMágí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tsékʼi chʼał yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Łichíʼí Biih Yílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi - Wikiibíídiiya\nŁichíʼí Biih Yílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi\nŁichíʼí Biih Yílį́įdi\n(Devils Lake) Łichíʼí Biih Yílį́ Łichííńlį́\n47°55′03″ NHK dóó 97°06′39″ EʼE-gi bił hazʼą́\nŁichíʼí Biih Yílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí Náhookǫsjí Naałání Bikéyahdi bił hazʼą́.\nDíí kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi éí 1982góó yihah yę́ędą́ą́ʼ ályaa; dah náhástʼánígi éí tʼááłáʼí.\n2016góó yihah yę́ędą́ą́ʼ 13,882 bílaʼashdlaʼii Łichíʼí Biih Yílį́į́dę́ę́ʼ Łichííńlį́į́góó dóó Devils Lake hoolyéégóó kǫ́ naʼałbąąsii bił naaswod.\nŁichíʼí Biih Yílį́įdi kǫʼ naʼałbąąsii ninádaaltłiʼígi (trainweb.org) (Bilagáanakʼehjí)\nŁichíʼí Biih Yílį́


Galagaláʼii bizééʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nGalagaláʼii bizééʼ łigaaígíí éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalcoboenus albogularis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 20–22di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá.\nGalagaláʼii bizééʼ łigaaígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bítááʼ łitsxooígíí - Wikiibíídiiya\nhasbídí bítááʼ łitsxooígíí\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bítááʼ łitsxooígíí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phaps elegans" deiłníigo dayózhí.\nDíí hasbídí éí 10–12di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bítááʼ éí łitsxo; bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ éí dah disxǫsgo dootłʼizh. Bidaaʼ éí doo nineez da.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ hasbídí bítááʼ łitsxooígíí éí tsin bineestʼąʼ deiłchozh dóó chʼil binááʼ deildeeł.


Chʼosh Deildeełii - Wikiibíídiiya\nNaaldlooshii ląʼígo chʼosh deildeełgo naakai. Díí naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tʼóó "Eulipotyphla"-jįʼ atah daasdzohígíí yaa halneʼ dooleeł.\nChʼosh Deildeełii éí ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii bikʼehgo "Eulipotyphla" daolyé ("Insectivora" dabijiníí ńtʼę́ę́ʼ — díí saadígíí éí "chʼosh deildeełgo naaldeehígíí" óolyé, áádóó díí azhiʼ éí tʼáá ákwítʼéego bee bééhoʼdilzin).\nDíí naaldlooshii éí tʼáá ałtso bidił daazdoi, áádóó éí biishchʼid dahólǫ́; nááná éí gahgi dóó naʼastsʼǫǫsígi ádaníłtso łeh.\nChʼosh Deildeełii éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah dóó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí — ńléidi éí ádaadin. Nááná éí tsintahgi dóó tłʼoh dóó chʼil dahólǫ́ǫgi dahináa łeh; honeekʼazgi éí ádaadin. Łaʼ éí nihookááʼ naakai, náánáłaʼ éí niʼtátʼah ndaaldeeh dóó táyiʼjįʼ ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ.\nDíí naaldlooshii éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó diłhiłgo ndaashchʼąąʼ łeh, áádóó éí bijáád doo danineez da. Nááná éí bíchį́į́h nineez; biwooʼ dóó binááʼ éí ádaałtsʼíísíi łeh.\nLast edited on 28 Biniʼantʼą́ą́tsoh 2018, at 21:28


Łeeyiʼ chʼał dichʼízhí - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí Chʼał Chʼał bitsooʼ ádaadinígíí dóó bikʼéí\nŁeeyiʼ chʼał dichʼízhí éí chʼał bitsooʼ ádaadinígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Akałii Bikéyahdi dóó Naakaii Bikéyahdi dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinophrynus dorsalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 3–3.3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; binááʼ éí áłtsʼíísí dóó diłhił.\nŁeeyiʼ chʼał dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jáádchʼį́dí - Wikiibíídiiya\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jáádchʼį́dí éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Bikéyahdi dóó Akałii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Siren intermedia" deiłníigo dayózhí.\nDíí jáádchʼį́dí éí 7–27di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.\nNaakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jáádchʼį́dí éí chʼosh yázhí yildeeł.


Tsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí - Wikiibíídiiya\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bidiltłish Shizhahí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monticola rufocinereus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–6di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łibá; bitéél éí łibáago dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nTsétah dǫ́ʼiiyiyiitsahí yázhí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.


Chʼosh ditłʼooí haalzheehii bitłʼaaʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Dziłghą́ąʼdi Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pericrocotus erythropygius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 5–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ dóó bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bikąʼígíí éí bitéél dah dzíltsxo łeh; bidaaʼ éí łizhin.\nChʼosh ditłʼooí haalzheehii bitłʼaaʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; chʼosh ditłʼooí ayóo yildeeł.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Silvicultrix diadema" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–6di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binátsʼiin dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Tábąąsdísístłʼinii áłtsʼíísígíí - Wikiibíídiiya\nTábąąsdísístłʼinii áłtsʼíísígíí éí tábąąsdísí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calidris minutilla" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 4–5.5di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá dóó dinilgaigo yistłʼin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí áłtsʼóózí; bijáád éí nineez dóó diniltso.\nTábąąsdísístłʼinii áłtsʼíísígíí éí chʼosh dóó tąądee naagháhii deildeeł.


Tłʼohtah díłdánii yił aheełtʼéhii - Wikiibíídiiya\nTłʼohtah díłdánii yił aheełtʼéhii\n(saad "Tłʼohtah díłdánii yił ahidaałtʼéhii" hasínítą́ą́ʼ)\nDíí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tłʼohtah díłdánii yił aheełtʼéhii yaa halneʼ dooleeł. Díłdánii ałdóʼ baa yídíiłtah shį́į́.\nDíłdánii yił aheełtʼéhii bitéél łitsxooígíí\nDíłdánii yił aheełtʼéhii bijáád łitsooígíí\nDíłdánii yił aheełtʼéhii noodǫ́zígíí\nNaakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ díłdánii yił aheełtʼéhii\nTłʼohtah díłdánii yił ahidaałtʼéhii éí tó wónaanídi tʼéiyá dahólǫ́; kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó éí ádaadin. Azhą́ éí tsintah dóó halgaiigi naakai ndi, díí tsídii éí tónteel dóó tábąąh tsídii dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turnicidae" deiłníigo deiyózhí. Tłʼohtah díłdánii yił ahidaałtʼéhii éí 16 ałʼąą ádaatʼé.\nBitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh, áádóó éí 5–9di azdoh[?] ádaníłtso. Nihookááʼ éí naakai łeh, dóó doo ayóo ndaatʼáa da.\nChʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ.


Daatsohí bitsiiʼ halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDaatsohí bitsiiʼ halzhinígíí\nDaatsohí bitsiiʼ halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pheucticus melanocephalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 7–8di asdzoh[?] áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łitsxo; bitsiiʼ éí halzhin; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís diniltso.\nDaatsohí bitsiiʼ halzhinígíí éí dzidzé dóó chʼil binááʼ yildeeł dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish hashkéhé - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Tłʼiish bikʼos nteelígíí dóó bikʼéí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish hashkéhé\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish hashkéhé éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oxyuranus scutellatus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 5–7di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tłʼiish hashkéhé éí łéʼétsoh dóó naʼastsʼǫǫsíʼniiʼí yilghał łeh.\nNahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish hashkéhé


Tsídii dinoodí diłhiłígíí - Wikiibíídiiya\nTsídii dinoodí diłhiłígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myza celebensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–7di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.\nTsídii dinoodí diłhiłígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.


Chʼizhiiʼí yázhí - Wikiibíídiiya\nChʼizhiiʼí yázhí éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bitis peringueyi" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 8–10di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.\nChʼizhiiʼí yázhí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.


Tsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí - Wikiibíídiiya\nTsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí\nłizhin dóó łitsooígíí\nTsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala vitiensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí łitso; bidaaʼ éí łizhin.\nTsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.


Dǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí bitseeʼ łigaaígíí - Wikiibíídiiya\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí bitseeʼ łigaaígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Chʼíshiibeezhii dóó bikʼéí Tó wónnanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiidayiitsahíchilí\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí bitseeʼ łigaaígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elminia albicauda" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 3–4di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dootłʼizhgo łibá; bitéél dóó biłʼaaʼ dóó bitseeyaa éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nDǫ́ʼiiyiyiitsahíchilí bitseeʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh ałʼąą átʼéego yildeeł.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Atsá dóó Giní Ndahalinígíí Chʼiltaatʼagii\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Circus cinereus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 15–19di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bitłʼaakááʼ éí łigai; binááʼ dóó bijáád éí łitso; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ chʼiltaatʼagii éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.


Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní - Wikiibíídiiya\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní éí naʼastsʼǫǫsí yiljaaʼí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myotis septentrionalis" deiłníigo dayózhí.\nDíí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 9–11di asdzoh[?] áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitéél éí halbá; bijaaʼ éí naʼastsʼǫǫsí bijaaʼ nahalin; binááʼ éí áłtsʼíísí.\nNáhookǫs biyaadę́ę́ʼ jaaʼabaní éí tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó kʼaalógii dóó iichʼąhii haalzheehgo naatʼá.


Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii (íiyisígíí) - Wikiibíídiiya\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí Biishchʼid Dahólónígíí Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii Łóóʼtsoh dóó Tééh hóyáanii Łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ńléidi éí tóńlį́ biyiʼdi hiná. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Inia geoffrensis" deiłníigo dayózhí.\nDíí tééh hóyáanii éí 7–8di adéesʼeez[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilchíiʼgo naashchʼąąʼ; bíchį́į́h éí nineez.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii éí łóóʼ haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ; chʼosh bikágí dantłʼizí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.\nShádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii


Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii baa dzólnígíí - Wikiibíídiiya\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii baa dzólnígíí\nnaʼashǫ́ʼii baa dzólnígíí\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii baa dzólnígíí éí tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Daakǫʼ Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ophisops elegans" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; binághah éí halbáa łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nTó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii baa dzólnígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.


Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí - Wikiibíídiiya\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Naʼashǫ́ʼii Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí Naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí íiyisígíí Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdi dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Yázhí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chalcides chalcides" deiłníigo dayózhí.\nDíí naʼashǫ́ʼii éí 10–18di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bijáád éí ádaałtsʼíísí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.\nDoohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.


Chʼał bikʼiiz dichʼízhí łizhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼał bikʼiiz dichʼízhí łizhinígíí\nChʼał bikʼiiz dichʼízhí łizhinígíí éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pulchrana siberu" (éí doodaiiʼ "Hylarana siberu") deiłníigo dayózhí.\nDíí chʼał éí 2–3di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilbá dóó łigaigo halkizh; bikʼiiz éí tʼóó bíyó dichʼíízh; binááʼ éí ntsaa.\nChʼał bikʼiiz dichʼízhí łizhinígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Hodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nHodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tchagra senegalus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 6–8di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí halzhin; binátsʼiin eí łigai; bidaaʼ éí diłhił.\nHodíłchʼiltaalzhahii bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.


Łeeyiʼ chʼosh yiyání diłhiłgo noodǫ́zígíí - Wikiibíídiiya\nŁeeyiʼ chʼosh yiyání diłhiłgo noodǫ́zígíí\nDahináanii Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Naaldlooshii dadichʼízhii Ndaaʼnaʼii Tłʼiish Tłʼiish íiyisígíí Nihookááʼ tłʼiish dóó bikʼéí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tąądee naagháhii deiyání dóó bikʼéí Tsintah łeeyiʼ chʼosh deiyání\nŁeeyiʼ chʼosh yiyání diłhiłgo noodǫ́zígíí éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atractus badius" deiłníigo dayózhí.\nDíí tłʼiish éí 15–20di asdzoh[?] áníłnééz. Bitsʼíís éí łigai dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z.\nŁeeyiʼ chʼosh yiyání diłhiłgo noodǫ́zígíí éí łeeyiʼ chʼosh yiyą́ą łeh.\nDíí naaltsoos 2 Tʼą́ą́tsoh 2021 yoołkáłę́ędą́ą́ʼ łahgo ályaa.


Chʼizhaazhii daashiyishí binákʼee halzhinígíí - Wikiibíídiiya\nChʼizhaazhii daashiyishí binákʼee halzhinígíí\nChʼizhaazhii daashiyishí binákʼee halzhinígíí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pomatorhinus ferruginosus" deiłníigo dayózhí.\nDíí tsídii éí 8–9di asdzoh[?] áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binákʼee dóó bitsiitʼáád éí halzhin; binátsʼiin dóó bizééʼ éí łigai; bitéél éí łitsxo; bidaaʼ éí łitsxo dóó shiyish.\nChʼizhaazhii daashiyishí binákʼee halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.