YEYINTNGE(CANADA): ကုန်းဘောင်နှောင်းခေတ် (၁၈၅၂ - ၈၅) မြန်မာ ပညာတော်သင်များနဲ့ ပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား\n". . . ပညာသင် လူငယ်များသည် နေထိုင် စားသောက်စရိတ် ထောက်ပံ့ကြေး လုံလောက်စွာ မရရှိသဖြင့်လည်း စိတ်နှလုံး မတည်မငြိမ် မသေမဝပ် ပေါ့ပေါ့လျော့လျော့ ရှိကြသည်။ မည်သည့် အလုပ်ကိုမျှ တည်တည်မြဲမြဲ ဇွဲဝီရိယနှင့် ပြီးဆုံးတိုင် တတ်မြောက်အောင် မသင်ယူဘဲ အသစ် အသစ် ကူးပြောင်း သင်လို စိတ်သာ ရှိကြ၏ . . . " . . . [မြန်မာ့ရတနာ စာပေက ၂ဝဝ၄ စက်တင်ဘာမှာ ပထမ အကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ မကြန်ရဲ့ 'ကုန်းဘောင်၏ နောက်ဆုံး အားမာန်' စာအုပ်ကနေ "ကုန်းဘောင်နှောင်းခေတ် (၁၈၅၂ - ၈၅) မြန်မာ ပညာတော်သင်များ" နဲ့ "ပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား" အကြောင်းကို ပြန်လည် ကူးယူ ဖော်ပြလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။]\nဖာသား (Fr.) Abbona နဲ့ မြန်မာ ကျောင်းသားများ (ဝဲ) နဲ့ ကုန်းဘောင် နောက်ဆုံး ဘုရင် သီပေါမင်း လက်ထက်က နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားများ (ယာ)။\nကုန်းဘောင်နှောင်းခေတ် (၁၈၅၂ - ၈၅) မြန်မာ ပညာတော်သင်များ\nရှေးဦးစွာ ဤခေါင်းစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အနည်းငယ် ရှင်းလင်း လိုပါသည်။ မင်းတုန်းမင်းကြီး နန်းတက်သည့် ၁၈၅၂ ခုမှ သီပေါဘုရင် ပါတော်မူသော ၁၈၈၅ ခုထိ နှစ်ပေါင်း သုံးဆယ်ကျော် အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ အိန္ဒိယ၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ်၊ အင်္ဂလန် နိုင်ငံများသို့ ပညာတော်သင်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အကြမ်းအားဖြင့် စာရင်း ကောက်ရလျှင် ခရစ်နှစ် ၁၈၆၃ ခုခန့်က ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သော ငရွှေအိုး၊ ငမြူး၊ အောင်သူ။၁ ထိုအချိန်က ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ပြန်လာသော ပြင်သစ်တွင် မောင်ကြီး၊ မောင်ကလေး ခေါ် ငထွန်းအောင်၊ ငညွန့်။၂ ၁၈၆၉ ခုခန့်က အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သော ငမြဲနှင့် ငတရုပ်ဖြူ။၃ ၁၈၆၉ ခုနှစ်က အိန္ဒိယပြည် ကာလကတ္တားမြို့သို့ စေလွှတ်သော လူငယ် ၁၈ ယောက်။၄ ၁၈၇၂ ခုနှစ်က အီတလီသို့ စေလွှတ်သော ပညာတော်သင် ငသာထား၊ ပန်းပဲခေါင်း ငခက်၊ လက်ဖက်ရည်တော် ငဘိုးခြုံ၊ ငစီ။၅ စေလွှတ်သော ခုနှစ် သက္ကရာဇ် အတိအကျ မသိရ၊ မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်ဟု ခန့်မှန်းရသော ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ ပညာတော်သင် ငထွန်းလင်းနှင့် ငအင်း၊ အီတလီနိုင်ငံ တူရင်းမြို့ရှိ ငအုန်းပွင့်၊ ငဘအို၊ ငကံထူး၊ ငထွန်းဦး၊ ဘင်္ဂလားမြို့ရှိ ငမောက်ကလေး။၆ နှင့် ၁၈၇၄ ခုနှစ်က ဘင်္ဂလားသို့ စေလွှတ်တော်မူသော လူပြန်တော် မောင်ဘိုးအစ် ကြီးကြပ် ခေါင်းဆောင်သည့် မောင်ဘိုးစော၊ မောင်ထွန်းလင်း၊ မောင်ဘိုးထင်၊ မောင်ညို၊ မောင်ဖြူ၊ မောင်အင်း၇ တို့နှင့် ၁၈၇၆ ခုနှစ်က ဗြဲတိုက်သံဆင့် နေမျိုးသိဒ္ဓိကျော်စွာ ကြီးကြပ်၍ အီတလီနိုင်ငံသို့ ပို့သော ပညာသင် လူငယ် ငါးယောက်၈ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤစာရင်းမှာ ပြည့်စုံသည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ မြန်မာ အထောက်အထား၊ အင်္ဂလိပ် အထောက်အထား၊ စာတမ်း မှတ်တမ်းများမှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိသမျှသာ ဖြစ်ပါသည်။\nဤအရပ်ရပ် ပညာတော်သင်များ အကြောင်းနှင့် စပ်လျဉ်းသော ပေးစာ၊ ပြန်စာ၊ ဆင့်စာ၊ တင်စာများကို (လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက် မှတ်ပုံ ပထမတွဲ) တွင် မှတ်သားထားသည်၊ သို့မဟုတ် မှတ်ပုံ တင်ထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်။၉\nတွေ့ရသည် ဆိုသော်လည်း ဤပေးစာ ပြန်စာ၊ ဆင့်စာ တင်စာများ၏ စာကိုယ်များကို တွေ့ရသည် မဟုတ်ပါ။ အတိုကောက် မှတ်ပုံမျှသာ ဖြစ်သည်။ သိသာ လွယ်အောင် ဥပမာ ပြရသော် စာမျက်နှာ ၁၇၉ တွင် ၁၄၈ မှတ် ပုရပိုက်ထွက် ဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်၌ -\n၂။ ပညာတော်သင် ငရွှေမြူးက တင်လျှောက်စာ။ မဲနယ် ချက်လုပ်နည်းကို သင်ကြားဆဲ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကင်မစ္စာကြီး ကျမ်းထွက် ဓာတ်ရေ အမျိုးမျိုး လျက်လုပ်နည်းများကို ထပ်မံ သင်ကြား တတ်မြောက်လျှင် မရောင်းရ၊ ပတ္တမြား ကျောက်တော်များနှင့် နတ်တော်လ အတွင်း ရွှေဖဝါးတော်အောက် ရောက် ဆန်တက်ပါမည် အကြောင်း။\nဟု ရေးသား မှတ်ထားသည်။ မည်သည့် တိုင်းပြည် မြို့ရွာရှိ ပညာတော်သင် ဟူ၍ပင် ဖော်ပြထားခြင်း မရှိချေ။ ထို့အတူ စာမျက်နှာ ၂ဝ၃ တွင် ၁၆၄ မှတ် ပုရပိုက် ဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်၌ -\n၆။ ဘိလပ်နိုင်ငံရှိ ပညာတော်သင် ငမြဲ၊ ငတရုပ်ဖြူ တို့ကို ဆင့်စာ။ မှာထား ဆင့်ဆိုရင်း ယမ်း၊ သေနတ်၊ တူဆန် လုပ်ကိုင်နည်း ပညာများကို တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားရမည့် အကြောင်း။ ဖန်ချက်ဝန်ကိုလည်း စက်ကိရိယာများကို အဝယ် အယူ စေလွှတ်ကြောင်း။\nဟု တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အထက် ဖော်ပြပါ အရပ်ရပ် ပညာတော်သင်များ အကြောင်းကို စုံလင်စွာ သိရှိနိုင်ရန် ခဲယဉ်းလှ၏။ အကိုးအကား အထောက်အထားကား အလွန်ပင် ရှားလှသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ 'ကုန်းဘောင်နှောင်းခေတ် ပညာတော်သင်များ' ဟု ဆိုသော်လည်း အားလုံးသော ပညာသင်တို့ အကြောင်းကို ဤနေရာ၌ တင်ပြနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်က အိန္ဒိယပြည် ကာလကတ္တားမြို့သို့ သေနတ် အမြောက်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အလုပ်များကို သင်ကြားစေရန် လွှတ်သည့် လူငယ် ၁၈ ဦးတို့ အကြောင်းကိုသာ အိန္ဒိယပြည် နိုင်ငံခြားရေးရာနှင့် နိုင်ငံရေးရာ မှတ်တမ်းများ ၁၈၆၈ - ၇၃ တို့တွင် တွေ့ရှိရသည့် အတိုင်း ဖော်ပြပါမည်။\nဤပညာသင် လူငယ်တို့ အကြောင်းကို (လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက် မှတ်ပုံ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၁ဝ၂) တွင် အောက်ပါ အတိုင်း ရေးသားထားပါသည် -\n၁၅၁ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်\n၁၂၃ဝ ပြည့် သီတင်းက္ဆွတ် လဆန်း ၉ ရက်နေ့\n၃။ ပခန်းမင်းကြီးက အင်္ဂလန် ဝန်ကြီးသို့ ပေးစာ။ သေနတ် အမြောက်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အလုပ်များကို သင်ကြားစေရန် စေလွှတ်သူ လူငယ် ၁၉ ကို အလိုရှိရာ ဝင်ထွက် ကြည့်ရှု သင်ကြား ပါစေမည့် အကြောင်းအရာ။\n၎င်းစာမျက်နှာ ၁၈၃ တွင်မူ -\n၁၂၃ဝ ပြည့် သီတင်းက္ဆွတ်လပြည့်ကျော် ၁၃ ရက်နေ့။\n၁။ အင်္ဂလန် ဝန်ကြီးက ပခန်းမင်းကြီးသို့ ပေးစာ။ သေနတ် အမြောက် လက်နက် ကိရိယာများ လုပ်ဆောင်နိုင်အောင် ပညာသင် လူငယ် ၁၉ တို့ကို စေလွှတ်လိုက်ကြောင်း ပေးစာအရ အင်္ဂလိပ်မင်းထံ အခွင့်အမိန့် တောင်း၍ ရကာလ၊ စာပြန်ကြားပါမည့် အကြောင်း။\nဟု တွေ့ရသည်။ ဤအတိုကောက် မှတ်ချက် နှစ်ခုကို ထောက်၍ မြန်မာဘုရင် မင်းမြတ်က လူငယ် ၁၉ ဦးကို သေနတ် အမြောက်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အလုပ်များကို သင်ကြားရန် စေလွှတ်လိုသည်။ ထိုသို့ စေလွှတ် လိုကြောင်းကို အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိ ဝန်ရှင်တော် ပခန်းမင်းကြီးက ၁၂၃ဝ ပြည့်၊ သီတင်းက္ဆွတ် လဆန်း ၉ ရက်၁ဝ နေ့စွဲနှင့် အင်္ဂလိပ် ဝန်ကြီးထံ စာပေးသည်။ အင်္ဂလိပ် ဝန်ကြီးက အင်္ဂလိပ်မင်းထံ အခွင့်အမိန့် တောင်း၍ အကြောင်းပြန်မည်ဟု သာမန်မျှသာ သိသည်။ အတိုကောက် မှတ် ဖြစ်သည့် အတိုင်း ပညာတော်သင် လူငယ်တို့ကို မည်သည့် မြို့ရွာ တိုင်းပြည်များသို့ စေလွှတ်မည် ဆိုသည့် အချက်ပင် မပါချေ။\nဤနေရာ၌ ပခန်းမင်းကြီးက စာပေးသည့် အင်္ဂလိပ် ဝန်ကြီး ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည်၏ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး၊ အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်၏ ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သူက ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက် (Colonel Albert Fytche, Chief Commissioner, British Burma and Agent to the Governor General) ဖြစ်၏။ အင်္ဂလိပ်မင်းထံ အခွင့် အမိန့် တောင်းမည် ဆိုသည်မှာလည်း အင်္ဂလိပ်မင်း ဟူသည် အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်ကိုပင် ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်က အင်္ဂလိပ်မင်းထံ အခွင့်အမိန့် တောင်းပြီး အကြောင်းပြန်မည်ဟု ပခန်းမင်းကြီးထံ ပေးစာတွင် ကတိ ဝန်တာ ခံထားသည့် အတိုင်း ၁၈၆၈ ခု၊ အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပေးစာအမှတ် ၃၆၁-၄ အရ၁၁ ဤကိစ္စကို အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အမိန့် ချမှတ်ရန် တင်ပြလိုက်သည်။\nထိုစာတွင် မြန်မာ လူငယ် ၁၉ ယောက်တို့ကို ကာလကတ္တားမြို့သို့ စေလွှတ်၍ ကောဆိပူရ် (Cossipoor) ရှိ သေနတ်လုပ် စက်ရုံတွင် လည်းကောင်း၊ ဖို့ဝီလျံ (Fort William) ရှိ လက်နက်တိုက်တွင် လည်းကောင်း၊ အမြောက် သေနတ်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာ အမျိုးမျိုး ပြုလုပ်သော အတတ်ပညာကို တက်ရောက် သင်ကြားခွင့်ရရန် မြန်မာ ဝန်ကြီးက ပန်ကြားပါသည်ဟု ဖော်ပြထား၏။ ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်က ဆက်လက်၍ ဆွေးနွေး တင်ပြထားသည်မှာ မြန်မာ လူငယ်များကို လက်ခံ ပညာ သင်ကြား ပေးရေး၌ အခက်အခဲ အယှက်အတင်များ ရှိကြောင်း၊ ပညာသင် လူငယ်များ စည်းကမ်း သေဝပ်စေရန်၊ အမိန့်သြဇာကို နာခံစေရန်၊ သင်တန်းမှန်မှန် တက်စေရန် စည်းကြပ်ရေး အခက်အခဲ၊ ဆက်သွယ် သင်ကြားရန် ဘာသာစကား အခက်အခဲ၊ ထိုလူငယ်များ၏ အခြေအနေ၊ အဆင့်အတန်း၊ အရည်အချင်းတို့ကို တိကျစွာ မသိရသော အခက်အခဲ စသည်တို့သည် ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမည့် အချက်များ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းပြင် အခြေအနေကို ပိုမို သဘောပေါက်စေရန် ပခန်းမင်းကြီး၏ ပေးစာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုချက်နှင့် ကာနယ်လ် အလ်ဘတ်ဖိုက်၏ ပြန်စာ မိတ္တူ တစောင်တို့ကိုပါ ပူးတွဲ တင်ပြလိုက်သည်။၁၂\nအိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်က ဤကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မည်ကဲ့သို့ သဘောထားသည်၊ မည်ကဲ့သို့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်သည်တို့ကို ကြည့်ကြပါဦးစို့။ မြန်မာ လူငယ်များကို လက်ခံ၍ ပညာ သင်ကြား ပေးရမည့် အရေးတွင် ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက် ညွှန်ပြသည့် အတိုင်း အခက်အခဲ အယှက်အတင်များ ရှိကြောင်းကို ဘရင်ခံချုပ်ကလည်း သဘောပေါက်သည်။ ထောက်ခံပါသည်။ သို့သော် ဘုရင်ခံချုပ်၏ သဘောမှာ နိုင်ငံရေးအရ ထောက်ထားစရာ အချက်များ၁၃ ရှိနေသောကြောင့် မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အလိုဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ရန် မသင့်၊ တတ်အားသရွေ့ လိုက်လျော သင့်သည်ဟု ထင်မြင် ယူဆလေသည်။\nထို့ကြောင့် ဤကိစ္စကို စုံစမ်း အစီရင်ခံရန် စစ်ဘက်ဌာန အတွင်းဝန်သို့ လွှဲအပ်လိုက်၏။ စစ်ဘက်ဌာန အတွင်းဝန်က တဖန် သက်ဆိုင်ရာ ဗုံး အမြောက် လက်နက်နှင့် ခဲယမ်း မီးကျောက်တိုက် မင်းကြီး (Inspector General of Ordance and Magazines) ထံ ဆင့်ဆိုရာ ၁၈၆၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် နေ့စွဲ စာအမှတ် ၃၅၈ အရ လက်နက် ခဲယမ်းတိုက် မင်းကြီး Major General F. Turner က အောက်ပါ အတိုင်း အစီရင်ခံ လိုက်သည်။၁၄\nမြန်မာ ပညာတော်သင် လူငယ်များကို Cossipoor ရှိ သေနတ်လုပ် စက်ရုံနှင့် Fort William ရှိ လက်နက်တိုက်တို့တွင် လက်ခံ၍ ပညာ သင်ကြား ပေးပါမည်။ သို့သော် ယခု အချိန်၌ Cossipoor သေနတ်လုပ် စက်ရုံတွင် မည်သည့် သေနတ် အမျိုးအစားမျှ သွန်းလုပ်ခြင်း အမှုကို မပြုပါ။ ထြို့ပင် Fort William ရှိ လက်နက်တိုက်တွင် သာမက အိန္ဒိယပြည်ရှိ မည်သည့် လက်နက်တိုက်တွင်မှ၊ မည်သည့် အခါကမျှ လက်နက်ခဲယမ်း မပြုလုပ်ကြပါ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ လူငယ်များကို လက်ခံ၍ ပညာ သင်ပေးမည် ဆိုရာ၌ Cossipoor တွင် ကြေးနီနှင့် သံတို့ကို ကျိုခြင်း သွန်းခြင်း အတတ်၊ Fort William တွင် လက်နက်များကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ သိုလှောင် သိမ်းဆည်းခြင်း အတတ်များနှင့် လက်နက်တိုက်နှင့် ဆိုင်သော အခြား လုပ်ငန်းများကိုသာ သင်ပေးနိုင်မည်။ အချို့ လူငယ်များကို Dum Dum ရှိ စက်ရုံတွင် လက်နက် အသေးစားများ ပြုလုပ်ခြင်းကို သင်ပေးနိုင်ကောင်း သင်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း F. Turner က အစီရင်ခံသည်။ ထို အစီရင်ခံစာတွင် F. Turner က မြန်မာ လူငယ်များကို Cossipoor တွင် တချို့၊ Fort William တွင် တချို့ ခွဲ၍ ပညာ သင်ကြား ပေးရမည် ဖြစ်သောကြောင့် ထိုလူငယ်တို့ကို တာဝန်ယူ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်နိုင်မည့် အင်္ဂလိပ်၊ နှစ်ဦးကိုပါ ထည့်လိုက် စေလိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။\nဤအစီရင်ခံစာကို မရမီ အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်က ၁၈၆၈ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပေးစာ အမှတ် ၁၃ဝ၅ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်ထံ အကြောင်း ပြန်လိုက်သည်။၁၅\nF. Turner ၏ အစီရင်ခံစာကိုမူ နောက်ဆက်တွဲ အဖြစ်ဖြင့် ပေးပို့ လိုက်၏။ ထို့ပြင် မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးများကို သဘောပေါက် နားလည်အောင် -\n(က) ပညာတော်သင် လူငယ်များသည် ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာစွာ ပြုမူ နေထိုင်ရမည်။ အမိန့်ကို နာခံရမည်။ ဆုံးမ ညွှန်ပြသည်တို့ကို လိုက်နာရမည်။\n(ခ) အင်္ဂလိပ်၊ သို့မဟုတ် ဟိန္ဒူစတန်နီ တတ်က္ဆွမ်းသော အကြီးအကြပ် အုပ်ထိန်းသူ နှစ်ဦး ပါရမည်။\n(ဂ) ပညာသင် လူငယ်များ၏ စားသောက် နေထိုင်ရေး အရပ်ရပ် စရိတ်များကို မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အစိုးရက တာဝန်ခံယူ ကုန်ကြရမည်။ မိမိတို့ ဘာသာ တာဝန်ယူ၍ စီစဉ်ရမည်။\n(င) ပညာ သင်ကြားနေဆဲ အခါ၌ လူငယ်များသည် Cossipoor သေနတ်လုပ် စက်ရုံမှ လေးမိုင် ကွာဝေးသော Cooly Bazaar၊ သို့မဟုတ် Alipore အရပ်၌ နေထိုင်ရန် လိုကောင်း လိုပေလိမ့်မည်။\nဟူသော အချက်များကို ရှင်းလင်း ပြောပြရမည်ဟု ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်ကို အမိန့် ချလိုက်ပါသည်။\nယင်းသို့နှင့်ပင် ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လသို့ ရောက်ခဲ့ပါသည်။ ထိုအခါတွင် မြန်မာပြည်မှ ပညာတော်သင် လူငယ် ၁၈ ယောက်ကို အိန္ဒိယပြည် ကာလကတ္တားမြို့သို့ စေလွှတ် လိုက်ပြီဟု သိရသည်။ ဤလူငယ် ၁၈ ယောက်နှင့် အတူ အင်္ဂလိပ်စကား က္ဆွမ်းကျင်သူ တယောက်၊ ဟိန္ဒူစတန်နီ တတ်မြောက်သူ တယောက်၊ ပေါင်းနှစ်ယောက်ကို အကြီးအကြပ် အဖြစ် ခန့်အပ် စေလွှတ်လိုက်သည်။ ၎င်းတို့ အတွက် ကာလကတ္တားမြို့ အထိ လမ်းစရိတ် ကုန်ကျသမျှကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်စားလှယ်တော်က ပေးသည်။ ၎င်းပြင် ကာလကတ္တားမြို့၌ စားသောက် နေထိုင်ရန် အရပ်ရပ် စရိတ်၊ အိမ်၊ နေရာ ထိုင်ခမ်း ငှားရမ်းရန် စသည်တို့ အတွက် ငွေကြေး လုံလောက်စွာ အကြီးအကြပ် နှစ်ဦးတို့ လက်သို့ ပေးအပ်လိုက်သည်ဟု သိရသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်စားလှယ်တော်က ပညာတော်သင် သူငယ်များကို လိမ်မာစွာ ပြုမူ နေထိုင်ကြရန်၊ အမိန့် ဥပဒေများကို လိုက်နာ ကျင့်သုံးရန်နှင့် အကယ်၍ ပျက်ကွက်ခဲ့သော် ရာဇဝတ်တော် ခံကြရလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဆုံးမစကား ပြောကြား မှာထားလိုက်သည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်ကလည်း ပညာသင် လူငယ်များကို စေလွှတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်းကို ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့၊ စာအမှတ် ၃၆၁-၉ အရ အိန္ဒိယ ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အကြောင်းကြား အစီရင်ခံ လိုက်သည်။၁၆\nယင်းသို့ Cossipoor ရှိ သေနတ်လုပ် စက်ရုံနှင့် Fort William ရှိ လက်နက်တိုက်တို့တွင် သေနတ် အမြောက်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အလုပ်များကို သင်ကြားရန် စေလွှတ်လိုက်သူ လူငယ်တို့မှာ\n(၁) မောင်ကြံသီး - အင်္ဂလိပ်စကားက္ဆွမ်းကျင်သူ\n(၂) မောင်သန်း - ဟိန္ဒူစတန်က္ဆွမ်းကျင်သူ\nပညာသင် လူငယ် ၁၈ ဦး\n(၁) မောင်ရွှေရိုး၊ (၂) မောင်သာထူး၊ (၃) မောင်ရှင်း၊ (၄) မောင်သာကံ၊ (၅) မောင်ဘိုးကောင်း၊ (၆) မောင်ညိုရောင်၊ (၇) မောင်ဆောင်း၊ (၈) မောင်ညို၊ (၉) မောင်ကံရေး၊ (၁ဝ) မောင်ရွှွေ့ကင်း၊ (၁၁) မောင်လူလှ၊ (၁၂) မောင်ရာနှုန်း၊ (၁၃) မောင်ခွေး၊ (၁၄) မောင်မှီ၊ (၁၅) မောင်သောင်း၊ (၁၆) မောင်ပန်းဇံ၊ (၁၇) မောင်လူသာ၊ (၁၈) မောင်ကြာ။\nစုစုပေါင်း လူငယ် ၂ဝ ဖြစ်သည်။၁၇ ဤလူငယ် ၂ဝ တို့သည် မြန်မာပြည် ရန်ကုန်မြို့မှ ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လ မကုန်မီ ထွက်ခွာလာ ခဲ့ကြ၍ ဧပြီလ၌ Cossipoor သေနတ် စက်ရုံနှင့် Fort William လက်နက်တိုက်တို့တွင် ဝင်ရောက် ပညာ သင်ကြားကြသည်။ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အလိုတော် အရ ၎င်းတို့သည် သေနတ် အမြောက် လက်နက် ကိရိယာ ပြုလုပ်ခြင်း အတတ်ကို နှစ်နှစ်ကြာမျှ၊ သို့မဟုတ် လိုအပ်လျှင် ထို့ထက် ပိုမိုကြာမြင့်စွာ လေ့လာ ဆည်းပူး ကြရမည် ဖြစ်သည်။ ဤပညာသင် လူငယ်များ၏ ကိစ္စ အရပ်ရပ် ရှိသမျှကို ကာလကတ္တားမြို့နေ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်စားလှယ်တော် Mr. E. J. Carrier က တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ရဟန် တူပါသည်။ Mr. J. Carrier ထံမှ ပညာတော်သင်များသည် နှစ်နှစ်ကြာမျှ၊ သို့မဟုတ် ပိုမို ကြာမြင့်စွာ အတတ်ပညာများကို လေ့လာ ဆည်းပူးမည် ဖြစ်ကြောင်းကို အကြောင်းကြားသော အခါ၁၈ ဘုရင်ခံချုပ်က မြန်မာ လူငယ်များသည် အမူအကျင့် ကောင်းမွန်၍ ကျေနပ်ဖွယ် ရှိလျှင် မိမိ နိုင်ငံတွင်း၌ နှစ်နှစ် ပညာဆည်းပူး နေထိုင်စေဟု အမိန့်ချမှတ် အခွင့်ပြု လိုက်သည်။၁၉ အင်္ဂလိန်နိုင်ငံရှိ အိန္ဒိယပြည်ရေးရာ အတွင်းဝန် (Secretary of State for India) ထံသို့လည်း ဤကဲ့သို့ မြန်မာ ပညာတော်သင် လူငယ်များကို လက်ခံထားကြောင်းကို သိသာရန် ၁၈၆၉ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ စာအမှတ် ၂ဝ၅ အရ အမှုတွဲ တခုလုံးကို ပေးပို့လျက် အကြောင်းကြားလိုက်သည်။၂ဝ\nဤပညာတော်သင် လူငယ်များသည် နှစ်နှစ်သော အချိန် ကာလအတွင်း မည်သို့ ပြုမူ နေထိုင်ကြသည်၊ မည်သည့် ပညာရပ်များကို ဆည်းပူး လေ့လာ သင်ကြား တတ်မြောက်ကြသည် တို့ကို မတင်ပြမီ ပညာတော်သင် လူငယ် စာရင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အနည်းငယ် ရှင်းပြ လိုပါသည်။ ပထမဆုံး ပခန်းမင်းကြီးနှင့် အင်္ဂလိပ် ဝန်ကြီးတို့ ပေးစာပြန်စာ၂၁ တွင် ပညာတော်သင် လူငယ် ၁၉ ဦးဟု ဆိုသည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ကာနယ် အလ်ဘတ်ဖိုက်၏ ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အစီရင်ခံစာ၂၂ တွင်လည်း လူငယ် ၁၉ ဦးဟု တွေ့ရ၏။ ထို့နောက် ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လတွင် ပညာသင် လူငယ်တို့ကို စေလွှတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အကြောင်းကြားစာ၂၃ တွင်မူ လူငယ် ၁၈ ဦးဟု ဖော်ပြ၏။ စင်စစ် လွှတ်လိုက်သူပေါင်းမှာ အထက်ဖော်ပြပါ စာရင်းအတိုင်း အကြီးအကြပ် နှစ်ဦး၊ ပညာတော်သင် လူငယ် ၁၈ဦး၊ ပေါင်း ၂ဝ ဖြစ်သည်။ အကြီးအကြပ် နှစ်ဦး ဆိုရာမှာလည်း ထိုသူငယ်တို့သည် ဟိန္ဒူစတန်နီနှင့် အင်္ဂလိပ် က္ဆွမ်းကျင် တတ်မြောက်သဖြင့် ဆရာများနှင့် ကျောင်းသားများ အကြား စကားပြန် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ကျန်ကျောင်းသားများကို ဦးဆောင်လျက် ပညာ ဆည်းပူး ကြရမည့်သူများ ဖြစ်သဖြင့် စင်စစ် ပညာတော်သင် စာရင်းဝင်ပင် ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသူနှစ်ဦးတို့ ကိုယ်တိုင် အတတ် ပညာများကို အခြား ပညာသင်များနှင့် အတူ လေ့လာ ဆည်းပူးကြကြောင်းကို ရှေ့ဆက်လက် ဖော်ပြရာတွင် ထင်ရှား ပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ကာလကတ္တားမြို့သို့ သေနတ် အမြောက်မှ စ၍ လက်နက် ကိရိယာနှင့် စပ်ဆိုင်သည့် အတတ်ပညာများကို သင်ကြားရန် ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လက စေလွှတ်လိုက်သူ ပညာတော်သင် လူငယ်ပေါင်းမှာ စာရင်းအရ ၂ဝ ဖြစ်သည်။\nဤပညာတော်သင် လူငယ် ၂ဝ အနက် ခြောက်ယောက်တို့မှာ Cossipoor သေနတ်လုပ် စက်ရုံတွင် ဝင်ရောက် သင်ကြားကြ၍ Fort William လက်နက်တိုက်တွင် ငါးယောက် သင်ကြားကြရသည်။ သေနတ် စက်ရုံတွင် သင်ကြားရသော ပညာတော်သင် ခြောက်ယောက်တို့သည် -\n(၁) မောင်ကြံဦး (အင်္ဂလိပ်စာ တတ်သူ)၊ (၂) မောင်ရှင်း၊ (၃) မောင်သာကံ၊ (၄) မောင်ညိုရောင်၊ (၅) မောင်သောင်း၊ (၆) မောင်ဘိုးကောင်း\nတို့ ဖြစ်ကြသည်။ Fort William လက်နက်တိုက်မှ ငါးယောက်မှာ\n(၁) မောင်သန်း (ဟိန္ဒူစတန်နီ တတ်သူ)၊ (၂) မောင်ခွေး၊ (၃) မောင်လူသာ၊ (၄) မောင်ကြာ၊ (၅) မောင်ပန်းဇံ\nတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကျန်လူ ကိုးယောက်တို့ အကြောင်းကို လုံးဝ မသိရပါ။ Major General F. Turner ၏ အစီရင်ခံစာ၂၄ တွင် ဖော်ပြသည့် အတိုင်း ကျန်လူငယ် ကိုးယောက်ကို Dum Dum ရှိ လက်နက် အသေးစားလုပ် စက်ရုံတွင် သင်ကြားစေလေ သလောဟု တွေးတောဖွယ် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ပညာသင်များနှင့် ပတ်သက်သည့် တိုးတက်မှု အစီရင်ခံစာများတွင်လည်း ဤလူငယ် ကိုးယောက် အကြောင်း လုံးဝ မတွေ့ရချေ။ Cossipoor နှင့် Fort William ရှိ လူငယ် ၁၁ ယောက် အကြောင်းကိုသာ တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် လူငယ် ၁၁ ယောက် အကြောင်းကို သိရသမျှ တင်ပြပါမည်။\nမောင်ကြံသီး ခေါင်းဆောင်သော ပညာတော်သင် ခြောက်ဦးတို့ Cossipoor သေနတ်လုပ် စက်ရုံတွင် နှစ်နှစ်အတွင်း မည်သည့် ပညာရပ်များ သင်ကြား တတ်မြောက် ကြသည်ကို ကြည့်ကြပါစို့။ ၁၈၆၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှ စတင် ပညာ ဆည်းပူးကြရာ ၁၈၇၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လသို့ ရောက်သောအခါ အင်္ဂလိပ်စာ တတ်သူ ခေါင်းဆောင် မောင်ကြံသီးသည် ပုံဆွဲပညာ၊ လက်သမားပညာ၊ ပုံစံ ပြုလုပ်ခြင်း ပညာ၊ သံနှင့် ကြေးကို အရည်ကျိုခြင်း၊ သွန်းခြင်း၊ ပုံသွင်းခြင်း အတတ်ပညာတို့ကို လက်တွေ့ သင်ကြား တတ်မြောက် အောင်မြင်ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ မောင်ရှင်း၊ မောင်သာကံနှင့် မောင်ညိုရောင်တို့လည်း ပုံဆွဲ ပညာကို ချန်လှပ်၍ ကျန်ဖော်ပြပါ ပညာတို့ကို ဆည်းပူးပြီး ဖြစ်သည်။ မောင်သောင်းနှင့် မောင်ဘိုးကောင်းတို့မှာမူ ပန်းပဲပညာနှင့် တပ်ဆင်ခြင်း ပညာ (Fitting) တို့ကို တတ်မြောက် အောင်မြင်ကြသည်။၂၅ သို့သော် သေနတ်လုပ် စက်ရုံ ဝန်ထောက် Colonel H. H. Maxwell ၏ ၁၈၇၁ ခု၊ ဇွန်လ ၂ဝ ရက် နေ့စွဲနှင့် အစီရင်ခံစာတွင် ဤပညာသင် လူငယ် ခြောက်ယောက်နှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာ ရေးသား ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ လူငယ်များကို ပညာ သင်ကြားပေးရာ၌ ဘာသာစကား အခက်အခဲကြောင့် များစွာ နှောင့်နှေးသည်။ အင်္ဂလိပ်စကား အနည်းငယ်တတ်သော မောင်ကြံသီးက စကားပြန် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည်လည်း ထိရောက် ပေါက်မြောက် အောင်မြင်ခြင်း မရှိချေ။ ၎င်းပြင် လူငယ်များသည် သင်တန်းတက် မမှန်ကြ၊ ပျက်ကွက်သော ရက်က များ၏။ သင်တန်း နှစ်နှစ်အတွင်း တနှစ်ကျော်မျှ လစ်ဟင်းကြသည်။ တခါက မောင်ညိုရောင်သည် အလုပ်ဆင်းဟန်နှင့် မိမိ၏ အလုပ် လက်မှတ်ကို သက်ဆိုင်ရာ အလုပ် သေတ္တာတွင် ထည့်ခဲ့ပြီး အလုပ်ခွင်မှ လစ်ပြေးသည်။ ဤသို့ မရိုးသားသော အမူအကျင့်များကိုပင် ပြုမူကြ၏။ ၎င်းကိစ္စကို ကာလကတ္တားမြို့နေ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ကိုယ်စားလှယ် Mr. E. J. Carrier ထံ အကြိမ်ကြိမ် တိုင်တန်းသော်လည်း ထူးခြားခြင်း မရှိချေ။ အလုပ်မဆင်းဘဲ ဤမျှ ပျက်ကွက်လွန်း သဖြင့်လည်း ပညာ တတ်မြောက် သင့်သလောက် မတတ်ဘဲ ရှိရချေသည်။ ထို့ပြင် ပညာသင် လူငယ်များသည် နေထိုင် စားသောက်စရိတ် ထောက်ပံ့ကြေး လုံလောက်စွာ မရရှိသဖြင့်လည်း စိတ်နှလုံး မတည်မငြိမ် မသေမဝပ် ပေါ့ပေါ့လျော့လျော့ ရှိကြသည်။ မည်သည့် အလုပ်ကိုမျှ တည်တည်မြဲမြဲ ဇွဲဝီရိယနှင့် ပြီးဆုံးတိုင် တတ်မြောက်အောင် မသင်ယူဘဲ အသစ် အသစ် ကူးပြောင်း သင်လိုစိတ်သာ ရှိကြ၏။ ဤသို့ ဖြစ်ကြခြင်းသည် မြန်မာပီပီ အလုပ်ကို ကြောက်ရွံခြင်း၊ အပင်ပန်း မခံလိုခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်းပင် ဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်သည်ဟု Col. H. H. Maxwell က အစီရင်ခံ ထားပါသည်။ မြန်မာ ပညာတော်သင် လူငယ်များသည် အလုပ်ဆင်းရက် မမှန် ပျက်ကွက်ကြသည်မှ တပါး အကျင့် စာရိတ္တ အားဖြင့် ကောင်းမွန်ကြသည်။ အမူအရာ ယဉ်းကျေးဖွယ်ရာ သိမ်မွေ့ကြ၍ သဘော သကာယ ကောင်းကြသဖြင့် အလုပ်စက်ရုံရှိ တိုင်းရင်းသား အိန္ဒိယ အလုပ်သမားများနှင့် ခိုက်ရန်ဖြစ်ခြင်း မရှိ၊ အသင့်အတင့် ရှိကြသည်ဟု Col. H. H. Maxwell က ဆက်လက် ဖော်ပြထားသည်။၂၆\nFort William လက်နက်တိုက်သို့ ပို့သော မောင်သန်းတို့ ငါးယောက် အကြောင်းမှာလည်း အလားတူ စိတ်ပျက်ဖွယ်ပင် ဖြစ်၏။ Mr. P. Jones ၏ ၁၈၇၁ ဇူလိုင်လ ၁ ရက် နေ့စွဲနှင့် အစီရင်ခံစာ၂၇ တွင် ဤလူငယ်များ နှစ်နှစ်အတွင်း သင်ကြား တတ်မြောက်သော သေနတ်လုပ်ခြင်း အတတ်မှာ စိတ်ကျေနပ် အားရဖွယ် မရှိကြောင်း၊ ဖော်ပြထားသည်။ နှစ်နှစ်အတွင်း ဤလူငယ် ငါးယောက်သည် Enfield Rifle မောင်းခလုတ်ကို အပြီးတိုင် လုပ်တတ်ကြသည်။ ထိုမောင်းခလုတ်နှင့် ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများကို ပုံ ထုလုပ်နိုင်၊ တိုက်နိုင်၊ ဖြတ်နိုင်၊ တပ်ဆင်နိုင်ကြသည်။ သတ္တုကို မာအောင် ဆေးကြော နိုင်ကြသည်။ သို့သော် Enfield Rifle တလက်လုံး ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာ၌ ပြောင်းနှင့် သေနတ်ဒင် တပ်ဆင်ခြင်း၊ ဝက်အူစုပ်ခြင်း၊ အချောကိုင်ခြင်း သုံးဌာနတွင်မူ ရေရေလည်လည် တတ်မြောက်စေရန် များစွာ လေ့ကျင့်ရန် လိုသေးကြောင်း သိရသည်။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ပညာသင် လူငယ်များ မှန်မှန်ကန်ကန် သင်တန်း မဆင်းကြ၊ ပျက်ကွက်ကြ၍ပင် ဖြစ်သည်။ သင်တန်း ပထမနှစ် ဖြစ်သော ၁၈၆၉ ခု၊ ဧပြီလမှ ၁၈၇ဝ ပြည့် မတ်လ အတွင်း ၎င်းတို့ သင်တန်း ဆင်း မဆင်းကို စာရင်း မယူခဲ့ချေ။ ဒုတိယ နှစ်ဖြစ်သော ၁၈၇ဝ ပြည့်၊ မတ်လမှ ၁၈၇၁ ခု၊ ဇူလိုင်လ အတွင်း စာရင်း အတိအကျ ထားသောအခါ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သူ မောင်သန်းသည် တနှစ် အတွင်း ၈၉ ရက်သာ သင်တန်းဆင်းပြီး ရက်ပေါင်း ၁၃ဝ ပျက်ကွက်၍ ၁၄၆ ရက် နာဖျားခွင့် ယူသည်။ ထို့အတူ မောင်ခွေး၊ မောင်လူသာ၊ မောင်ကြာ၊ မောင်ပန်းဇံ တို့လည်း နှစ်နှစ် အတွင်း တနှစ်ခန့် ပျက်ကွက်ကြသည်။ ၎င်းပြင် စကားပြန်ကောင်း မရှိခြင်းသည်လည်း ကြီးစွာသော အခက်အခဲ တရပ် ဖြစ်၍ ပညာ သင်ကြားရေးကို နှောင့်နှေးစေသည်။ ခေါင်းဆောင် မောင်သန်းသည် ဟိန္ဒူစတန်နီ တတ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း မည်မည်ရရ မဟုတ်ချေ။ ထို့ထက် တနှစ်တွင် ၂၇၆ ရက်ပျက်၍ ၈၉ ရက်သာ သင်တန်းသို့ လာသော စကားပြန်သည်လည်း အသုံးမရ၊ အသုံးမဝင်ပင် ဖြစ်တော့သည်။ ဤပြစ်ချက်မှ တပါး ပညာသင် လူငယ်များ၏ အကျင့် စာရိတ္တနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောဖွယ်မရှိ၊ ကောင်းမွန် ကြပါသည်ဟု သိရသည်။၂၈\nပညာသင်များ၏ နှစ်နှစ် အတွင်း အခြေအနေ အစီရင်ခံစာများကို ဘုရင်ခံချုပ်၏ နိုင်ငံခြားရေး ဌာန အတွင်းဝန်က စာအမှတ် '၁၈၉၂ ပီ' အရ ၁၈၇၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့၌ ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည် မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးထံ သိသာရန် တင်ပို့လိုက်သည်။ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ အကြောင်းကြားရန် မလိုကြောင်းလည်း ညွှန်ကြားလိုက်၏။ သို့သော် ပညာသင် လူငယ်များသည် မူလ စီစဉ်ချက် အတိုင်း ပညာ ဆည်းပူးကြရာ နှစ်နှစ် ပြည့်မြောက်ပြီ ဖြစ်၍ ၎င်းတို့ ပညာ ဆက်လက် သင်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ သဘောထားကို စုံစမ်း အစီရင်ခံ ရမည်ဟု ဆင့်ဆို လိုက်သည်။ ဤဆင့်ဆိုချက် အရ စုံစမ်းချက်ကို လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက် မှတ်ပုံ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၁၆၉ - ၁၇ဝ၊ ၁၉၁ မှတ် ပုရပိုက်ထွက် ဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်၌\n၁၂၃၃ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့။\n၁၈၇၁ ခု နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့\nအင်္ဂလိပ် အရေးပိုင်က ပခန်းမင်းသားကြီးထံ ပေးစာ။\n၁။ ဘင်္ဂလားမြို့ရှိ ပညာတော်သင်များမှာ နှစ်နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်၍ ၎င်းတို့ကို ထပ်မံသင်ကြားထားလိုသည်၊ မထားလိုသည်များကို စာပြန်ပါမည့် အကြောင်း။\n၁၂၃၃ ခု၊ နတ်တော်လဆန်း ၅ ရက်နေ့။\nအင်္ဂလိပ် အရေးပိုင်သို့ ပေးစာ။\n၂။ ဘင်္ဂလားမြို့ရှိ ပညာတော်သင်များမှာ နေရာတကျ မတတ်မြောက်သေး၍ သင်ကြားမြဲ သင်ကြား စေလိုကြောင်း။\nဟူ၍ မှတ်သား ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤနေရာ၌ ပခန်းမင်းကြီးထံ စာပေးသည့် အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင် ဆိုသည်မှာ မန္ဈလေးမြို့တော်နေ အင်္ဂလိပ်သံ ကိုယ်စားလှယ်တော် Political Agent, Captain G. S. Strover ဖြစ်သည်။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးလည်း ၁၈၇၁ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စာအမှတ် ၂၂ စီ အရ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်က ပညာတော်သင်များကို နေရာတကျ တတ်မြောက်သည် အထိ ဆက်လက် သင်ကြားမြဲ သင်ကြားစေရန် အလိုတော် ရှိကြောင်း ဘုရင်ခံချုပ်ထံ အစီရင်ခံ လိုက်သည်။ Captain Strover နှင့် ပခန်းမင်းကြီးတို့ ပေးစာ ပြန်စာများကိုလည်း ပူးတွဲ တင်ပို့ လိုက်သည်။၂၉ ထိုအခါ အိန္ဒိယပြည် ဘုရင်ခံချုပ်က ထုံးစံအတိုင်း သက်ဆိုင်ရာ ဌာန အသီးသီးတို့ကို ဆင့်ဆို၍ မြန်မာ ပညာတော်သင် လူငယ်များကို နောက်ထပ် တနှစ် ဆက်လက် နေထိုင် ပညာ သင်ကြားခွင့် ပြုလိုက်ပါသည်။\nပညာတော်သင်များ ဆက်လက် ပညာ သင်ကြားကြရသော နောက်ထပ် တနှစ်အတွင်း မည်သည့် ပညာရပ်များ ပိုမို တိုးတက် သင်ကြား တတ်မြောက် ကြသည်ဟု မသိရချေ။ ထိုနှစ် အတွင်း ၎င်းတို့ အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်သော အစီရင်ခံစာများ၊ ပေးစာများသည် တိုင်တန်းစာများသာ ဖြစ်ကြသည်။ Cossipoor သေနတ်လုပ် စက်ရုံ ဝန်ထောက် Col. H. H. Maxwell ၏ ၁၈၇၂ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက် နေ့စွဲနှင့် ပေးစာ အမှတ် ၃၄၂ အေတွင်၃ဝ သေနတ်စက်ရုံရှိ မောင်ကြံသီးတို့ ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက် ပြောပလောက်အောင် ပညာ တတ်မြောက်လိုလျှင် စကားပြန်ကောင်း တယောက် အထူး လိုအပ်ကြောင်း၊ စကားပြန် နာမည် ခံနေသော မောင်ကြံသီးသည် အင်္ဂလိပ်စကား ထမင်းစားရေသောက် ခြောက်တီးခြောက်တောက် တလုံး နှစ်လုံးသာ တတ်သဖြင့် သူ့ကို ပြောသမျှ စကား နားမလည်သည်ကသာ များကြောင်းနှင့် ရေးသားထားသည်။ ထို့ပြင် ပညာတော်သင်များ ပညာ တကယ် တတ်လိုလျှင် သင်တန်းမှန်မှန် ဆင်းစေရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ယခုမူ သင်တန်း မဆင်းဘဲ ပျက်ကွက်သည့် ရက်များက တဝက်မက ရှိနေကြောင်းနှင့်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ Fort William လက်နက်တိုက်မှ Major T. Nicholl ၏ ၁၈၇၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် နေ့စွဲနှင့် ပေးစာအမှတ် ၁၃၅၇ အေ၃၁ တွင်လည်း အလားတူ ဖော်ပြထားသည်။ မောင်သန်းတို့ လူစုသည် ယခင်က အကြိမ်ကြိမ် တိုင်တန်း ပျက်ကွက်မြဲ ပျက်ကွက်လျက် ရှိကြကြောင်း၊ အရည်အချင်း ပြည့်ဝသော စကားပြန်ကောင်း တယောက် လိုကြောင်းနှင့် တိုင်တန်း ထားသည်။\nယင်းသို့နှင့်ပင် ၁၈၇၂ ခုဇွန်လသို့ ရောက်လာပါသည်။ ထိုအခါတွင်မူ ဘုရင်ခံချုပ်၏ နိုင်ငံခြားရေး ဌာနသို့ စစ်ဘက်ဌာန အတွင်းဝန်ထံမှ အမှုတွဲကြီး တခု ရောက်လာသည်။ ထိုအမှုတွဲကြီးသည် Cossipoor နှင့် Fort William မှ ပညာတော်သင်များ အကြောင်း တိုင်တန်းစာများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခု တကြိမ် တိုင်တန်းချက်မှာ သင်တန်း မှန်မှန်မတက် ပျက်ကွက်မှု မဟုတ်တော့ချေ။ ပညာသင်များသည် သေနတ်လုပ် စက်ရုံရှိ အကောင်းဆုံး ကုလား အလုပ်သမားများကို မြန်မာပြည်သို့ လိုက်ပါ အမှုထမ်းရန် သွေးဆောင် ခေါ်ငင်နေကြကြောင်း တိုင်တန်းချက် ဖြစ်သည်။ လစာငွေ ၂၅ ကျပ်မျှသာ ရသော အလုပ်သမားများကို တလလျှင် ၆ဝ ကျပ်မှ ၇ဝ ကျပ်ထိ ပေးမည်ဟူသော ကတိသည် ကြီးစွာသော ဆွဲဆောင်မှု ဖြစ်၏။ အလုပ်သမား အများအပြား လိုက်ပါ လိုကြသည်။ လိုက်မည်ဟု သဘောတူညီ ခံဝန်ချက် ပေးကြသည်။ တချို့က စရန်ငွေများပင် လက်ခံကြသည်။ ပညာသင် လူငယ်တို့သည် Cossipoor နှင့် Fort William တွင် သာမက Dum Dum ရှိ ကျည်ဆန်လုပ် စက်ရုံ အလုပ်သမားများကိုလည်း သွားရောက် ဖြားယောင်း ခေါ်ငင်ကြသည်။\nသို့သော် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံ အရာရှိများက မြန်မာများ ပေးမည် ဆိုသော လစာမှာ ဖြာယောင်းမှုသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ လိုက်ပါသွားက ပြန်လမ်း မရှိတော့ကြောင်း အချိန်မီ ရှင်းလင်း ပြောပြ တားဆီးနိုင် သဖြင့် Cossipoor သေနတ်ရုံမှ Pachu, Kader, Umratho သုံးဦးနှင့် ကျည်ဆန်စက်ရုံမှ Hurree တို့သာ မြန်မာများ ဖြားယောင်း သွေးဆောင်မှုသို့ ပါသွားသည်။ ကျန်လူများမှာ ဝန်ခံချက်များကို ရုပ်သိမ်းကြသည်၊ စရန်ငွေများကို ပြန်ပေးကြသည်။ ယင်းသို့ ဖြစ်သောကြောင့် ဤမြန်မာလူငယ် ပညာသင်များကို ဆက်လက် လက်ခံထား၍ သင့်တော် ပါမည်လောဟု အလုပ်ရုံ တာဝန်ခံများက တိုင်တန်း အစီရင် ခံကြသည်။ ဤအစီရင်ခံစာ၊ တိုင်းတန်စာများကို ရသော အခါ နိုင်ငံခြားရေး ဌာနအတွင်းဝန်က ဘုရင်ခံချုပ်၏ သဘောထားကို ကြေညာ လိုက်သည်မှာ "ပညာတော်သင်များကို ၁၈၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလထိ ဆက်လက် ပညာ သင်ကြား ပေးပြီးမှ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပို့ရန် စီစဉ်ရမည်။ ထိုအတော အတွင်း ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ စကားပြန် မောင်ကြံသီးနှင့် မောင်သန်းတို့အား ၎င်းတို့ ပြုမူချက် မသင့်တော်ပုံကို ရှင်းလင်း ညွှန်ပြရမည်။ နောက်နောင် ထပ်မံ ကျူးလွန်လျှင် အလုပ်ရုံမှ ချက်ချင်း ထုတ်ပစ်မည် ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးရမည်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။\nဤကိစ္စကို ဗြိတိသျှ မြန်မာပြည် မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီး ထံသို့လည်း အကြောင်းကြားသည်။ သို့သော် မြန်မာဘုရင် မင်းမြတ်ထံ အသိပေးရန် လောလောဆယ် အားဖြင့် မလိုလားကြောင်း၊ ၁၈၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ပညာသင်များကို မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ပို့နိုင်ရန်သာ အချိန်မီ စီစဉ်ရမည် ဟူ၍ မှတ်ချက် ရေးလိုက်သည်။၃၂\nပညာတော်သင်များ၏ ပြည်တော်ပြန်ကား မလှခဲ့။ မည်သည့် အချိန်က မြန်မာပြည်သို့ ပြန်သွားကြသည်ကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံများနှင့် ဘုရင်ခံချုပ်၏ အစိုးရတို့ သိမျှပင် မသိလိုက်ကြချေ။ ၁၈၇၂ ခု၊ ဇွန်လတွင် ပညာတော်သင်များ အလုပ်သမားများကို သွေးဆောင် ခိုးယူပါသည်ဟု နိုင်ငံခြားရေး ဌာနသို့ လည်းကောင်း၊ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးထံသို့ လည်းကောင်း တိုင်တန်းစဉ်က ပညာတော်သင်များ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိ နေကြပါပြီ။ ၁၈၇၂ ခု နှစ်ဦးကပင် ကာလကတ္တားမှ ထွက်ခွာ သွားကြသော်လည်း အိန္ဒိယ အစိုးရသည် ဤအကြောင်းကို ထိုနှစ်ကုန်မှပင် သိကြသည်။ လိုက်လံ စုံစမ်းသော အခါ Fort William မှ ပညာတော်သင်တို့သည် ၁၈၇၁ ခု၊ သြဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံး သင်တန်း တက်ခဲ့၍ Cossipoor မှ ပညာတော်သင်တို့မူ ၁၈၇၁ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ထိ နောက်ဆုံး သင်တန်း တက်ခဲ့ကြသည်။\nထို့နောက်ပိုင်းတွင်ကား သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များသည် ပညာတော်သင်တို့ ထုံးစံ အတိုင်း ပျက်ကွက်ခြင်း ဖြစ်လျက် ကာလကတ္တားမြို့တွင်ပင် ရှိကြသည်ဟု အမှတ်မဲ့ နေလိုက်ကြသည်။ ကာလကတ္တားမြို့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် Mr. E. J. Carrier ထံ တိုင်တန်း သော်လည်း Mr. Carrier မြန်မာပြည်သို့ သွားရောက် နေခိုက်ဖြစ်၍ အကျိုးအကြောင်း ပြန်စာ အချိန်မီ မရချေ။ ထို့ကြောင့် ၁၈၇၂ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလသို့ ရောက်သော အခါမှ ကာလကတ္တားမြို့မ ပုလိပ်ကို မြန်မာ ပညာသင် လူငယ်များ ကာလကတ္တားမြို့တွင် ရှိ မရှိ စုံစမ်း အစီရင်ခံရန် ဆင့်ဆိုလိုက်ရာ မြို့မ ရဲဝန်ထောက် Mr. J. Mylan က ၁၈၇၂ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အောက်ပါ အတိုင်း အစီရင်ခံ လိုက်ပါသည်။၃၃\nမြန်မာ ပညာတော်သင်များသည် Fort William တွင် ၁၈၇၁ ခု၊ သြဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံး Cossipoor တွင် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ နောက်ဆုံး သင်တန်း တက်ခဲ့ပြီးနောက် အကြောင်း တစုံတရာ မကြားဘဲ ထွက်သွားကြပါသည်။ မြန်မာပြည်သို့ ထွက်ခွာ မသွားမီ ကာလကတ္တားမြို့ Ruttoo Sircar လမ်း၊ အိမ်အမှတ် ၃၇ ကံဘေ Kabey ဆိုသူ မြန်မာ တဦး၏ အိမ်တွင် တည်းခို နေထိုင် ကြသည်။ မြန်မာပြည်သို့ နှစ်စုခွဲ၍ ပြန်ကြဟန် တူသည်။ ပထမ အစုသည် ၁၈၇၂ ခုနှစ်ဦးတွင် ထွက်ခွာသွား၍ မောင်ကြံသီး ခေါင်းဆောင်သော ဒုတိယ အစုသည် အလုပ်သမား အချို့ကို သွေးဆောင် ခိုးယူလျက် ၁၈၇၂ ခု၊ ဇွန်လလောက်က ထွက်ခွာ သွားကြသည်ဟု ယူဆရသည်။ ကာလကတ္တားမြို့ရှိ မြန်မာတို့သည် ဤလူငယ်များကို ကောင်းစွာ သိက္ဆွမ်းကြသည်။ သူတို့သည် မြန်မာပြည် အစိုးရထံမှ ထောက်ပံ့ကြေး မရသဖြင့် စားသောက် နေထိုင်ရေးကို ချေးငှား ဖြေရှင်း နေရကြောင်းနှင့် မကြာခဏ ညည်းညူကြကြောင်းနှင့် ပြောကြသည်။\nသူတို့အား ပြန်ခေါ်ရန် မြန်မာပြည်သို့ စာရေးသဖြင့် ယခု နှစ်ဦးပိုင်းက မြန်မာပြည်မှ ပြန်ခေါ်ပြီဟု သူတို့၏ မိတ်ဆွေများအား အသိ ပေးခဲ့သည်။ Messrs Mackinnon Mackenzie and Company သင်္ဘောနှင့် သွားသော်လည်း ရိုးရိုးကူးတို့စီး အဖြစ် လိုက်ပါ သွားကြ၍ စာရင်းတွင် သူတို့၏ အမည်ကို မတွေ့ရပါ။ Mr. E. J. Carrier ၏ အမည်ကို ၁၈၇၁ ခု၊ နိုဝင်ဘာလ ကူးတို့စီး စာရင်းတွင် တွေ့ရသည်။ ထိုမှ ပြန်ခဲ့၍ ၁၈၇၂ ခု၊ ဇွန်လတွင် တဖန် မြန်မာပြည်သို့ သွားကြောင်း တွေ့ရသည်။\nသို့သော် Mr. E. J. Carrier သည် ထိုအချိန်ထိ ပညာသင်လူငယ်များ ပြန်သွားကြကြောင်း မသိသေးပါဟု သူ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သူ Mr. Stout က ပြောသည်။ ၁၈၇၂ အောက်တိုဘာလက မြန်မာပြည်မှ ပြန်လာသော ကုန်သည် Mr. Grant က မောင်ကြံသီးကို မန္ဈလေးမြို့တွင် စက်တင်ဘာလက တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ ပညာတော်သင် လူငယ်များ ပြန်ရောက်ကြပြီ ဟုလည်း ကြားခဲ့ပါသည်ဟု ပြောပြသည်။\nအဆိုပါ လူငယ်တို့ ကာလကတ္တားမြို့တွင် ရှိနေသေးပါက သိရန် မခဲယဉ်းပါ။ သူတို့၏ လက်ယာဘက် လက်ဆစ်တွင် ဥဒေါင်းရုပ် အနက်ဆေး ထိုးထားပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဤလူငယ်များ အကြောင်းကို အတိအကျ သိနိုင်ရန် မန္ဈလေးမြို့ သက်ဆိုင်ရာများထံ စုံစမ်း ထောက်လှမ်းသင့်သည်ဟု ကာလကတ္တားမြို့မ ရဲဝန်ထောက် Mr. J. Mylan က ပညာတော်သင်များ အကြောင်း အစီရင်ခံပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ လိုက်ပါသွားသော အလုပ်သမား ငါးဦးအနက် နှစ်ဦး ဆွေမျိုးသားချင်းများထံ ရေးသော စာနှစ်စောင်ကိုလည်း ပူးတွဲ တင်ပြ လိုက်သည်။၃၄ ပညာတော်သင်များ တိတ်တဆိတ် ပြန်သွားကြသည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ ဘုရင်မင်း၏ ကိုယ်စားလှယ်တော် Mr. E. J. Carrier ၏ လက်နက်တိုက် မင်းကြီးထံ ရှင်းလင်း တင်ပြချက်ကို ဖော်ပြရန် လိုပေမည်။ ပညာတော်သင်များက အလုပ်သမားများကို သွေးဆောင် ခေါ်ယူ နေပါသည်ဟု လက်နက်တိုက် မင်းကြီးက ၁၈၇၂ ခု၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက် နေ့စွဲနှင့် အကြောင်းကြား တိုင်တန်းစာကို Mr. E. J. Carrier သည် မြန်မာပြည်သို့ ခရီးလွန်နေ သဖြင့် ၁၈၇၃ ခု၊ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့မှ ပြန်ကြား ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ထိုစာတွင် ပညာတော်သင်တို့ အလုပ်သမားများကို သွေးဆောင် ခိုးယူသွားသည် ဆိုခြင်းမှာ မဟုတ်မမှန်ကြောင်း၊ စုံစမ်း သိရှိရသမျှမှာ ၁၈၇၂ ခု၊ ဇွန်လလောက်က မြန်မာပြည်၊ မန္ဈလေးမြို့မှ Monny Chunder ခေါ် လူငယ် တယောက် အလုပ်သမား ရှာဖွေ ငှားရမ်းရန် ရောက်ရှိကြောင်း၊ ထိုသူငယ် ခေါ်ယူသွားသည့် စုစုပေါင်း အလုပ်သမား ၁၃ ယောက် အနက် သုံးယောက်မှာ Cossipoor သေနတ်စက်ရုံမှ အလုပ်သမားများဟု သိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ Monny Chunder ကို မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်က မြန်မာပြည်ရှိ စက်ရုံများ အတွက် အလုပ်သမား ရှာဖွေ ငှားရမ်းရန်နှင့် ပစ္စည်း အမျိုးမျိုး ဝယ်ယူရန် စေလွှတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် Mr. E. J. Carrier ထံသို့ စေလွှတ်ခြင်း မဟုတ်သည့်ပြင် Monny Chunder ကလည်း လာရောက် အကူအညီ တောင်ခြင်း မပြုသည့် အတွက် Mr. E. J. Carrier က ဤကိစ္စကို အလေးမမူ အမှတ်မဲ့ပင် နေလိုက်သည်။ နောက် Monny Chunder ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် တွေ့၍ ၎င်း၏ အမှားကို ညွှန်ပြ ပြောဆိုရာ ၎င်းက စေတနာ အမှန်နှင့် ပြုမူ ဆောင်ရွက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်၊ ပြစ်မှု ကျူးလွန်မိသည်ဟု မသိကြောင်း ပြောဆိုသည်ဟု Mr. E. J. Carrier က ရှင်းလင်း ထားပါသည်။၃၅\nဤရှင်းလင်းချက်ကို ထောက်၍ မြန်မာ ပညာတော်သင်တို့ အလုပ်သမားများကို သွေးဆောင် ခေါ်ယူ သွားပါသည် ဟူသော စွပ်စွဲချက် မမှန်ကြောင်း သိသာသည်။ မောင်ကြံသီး ခေါင်းဆောင်သော ပညာသင် လူငယ် တစုသည် အလုပ်သမားများကို ခေါ်ယူ၍ ၁၈၇၂ ခု ဇွန်လလောက်က ထွက်ခွာ သွားကြသည်ဟု ကာလကတ္တားမြို့မ ရဲဝန်ထောက် အစီရင်ခံချက် မှားယွင်းကြောင်းကို Mr. E. J. Carrier ၏ ၁၈၇၃ ခု၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့စွဲနှင့် ပေးသော ဒုတိယစာ၃၆ တွင် ပိုမို ထင်ရှားစွာ သိရသည်။ ထိုဒုတိယစာ အရ Fort William မှ မောင်သန်း ခေါင်းဆောင်သော အစုသည် ၁၈၇၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့လောက်က ထွက်သော ဘီအိုင် သင်္ဘော တစင်းနှင့် လိုက်ပါ သွားကြ၍ Cossipoor မှ မောင်ကြံသီးတို့မူ ထိုလ ရက် ၂ဝ နေ့လောက်က ထွက်ခွာ သွားကြသည်ဟု သိရသည်။ ယင်းသို့ ထွက်ခွာ မသွားကြမီ Fort William မှ လူငယ်တို့သည် ပညာ ကျနစွာ တတ်မြောက်ပြီ ဖြစ်၍ သူတို့အား ပြည်တော်သို့ ပြန်ခေါ်ပါမည့် အကြောင်း မြန်မာပြည်သို့ တင်လျှောက်စာ ပို့ကြသည်။ ထိုအခါ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အစိုးရက Mr. E. J. Carrier ထံ ပညာတော်သင်များ တကယ် ပညာပြည့်စုံသည် မပြည့်စုံသည်၊ ပြန်ခေါ်သင့်သည် မခေါ်သင့်သည် တို့ကို စုံစမ်း အစီရင်ခံရန် ဆင့်ဆိုလိုက်သည်။ Mr. Carrier က ပညာသင်များ ပညာပြည့်စုံပြီ ဆိုသည်မှာ မဟုတ်မမှန်ကြောင်း၊ တိတိကျကျ မည်မည်ရရ ဘာမျှ မတတ်ကြကြောင်း၊ ပညာသင် တချို့မှာ မကြိုးစားမှု၊ ပေါ့လျော့မှု၊ မသေသပ်မှုတို့ကြောင့် တသက်လုံး ထားသော်လည်း သာမန် အလုပ်သမားပင် ဖြစ်နိုင်ရန် မမြင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ပညာတော်သင်များကို ပြန်ခေါ်၍ မန္ဈလေးမြို့ရှိ အလုပ်ရုံများတွင် သုံးကြည့်သင့်ကြောင်း၊ ထိုကမှ အရည်အချင်း ရှိ၍ သင့်တော်သည့် လူများကို ဆက်လက် ပညာဆည်းပူးရန် နောက်တကြိမ် ပြန်လွှတ်က လျော်ကန်မည့် အကြောင်း အစီရင်ခံသည်။ ထိုသို့ အစီရင် ခံလိုက်ပြီးနောက် ၁၈၇၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့ သင်္ဘောနှင့် Mr. E. J. Carrier မြန်မာပြည်သို့ ထွက်လာခဲ့ရာ ရန်ကုန် အရောက်တွင် မြန်မာဘုရင် ကိုယ်စားလှယ်တော်က Fort William မှ မောင်သန်း ခေါင်းဆောင်သော ပညာတော်သင် လူငယ်များ ပြန်ရောက်ကြ၍ မန္ဈလေးသို့ ပို့လိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ဆီး၍ ပြောကြားသည်။ ကျန်ရစ်ခဲ့သော မောင်ကြံသီးတို့ထံ ထွက်လာခဲ့ရန် မောင်သန်းတို့က ကြေးနန်းရိုက် အကြောင်းကြား သဖြင့် မောင်ကြံသီးတို့လည်း ထွက်ခွာလာနေပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြသည်။\nယင်းကဲ့သို့ ပညာတော်သင်များ ၁၈၇၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလကပင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိ နေကြသော်လည်း သူတို့ အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်သော ပေးစာ ပြန်စာများမှာ ၁၈၇၃ ခု၊ နှစ်လယ်ထိ ဆက်လက် ရေးသား ဖြေရှင်း နေကြရပေသည်။ ၁၈၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလတွင် မန္ဈလေးရှိ အင်္ဂလိပ်အရေးပိုင် Political Agent က ဘင်္ဂလားမြို့ရှိ ပညာတော်သင်များ အနက် မည်မျှပြန်၍ မည်မျှ ကျန်သည်ကို သိလိုကြောင်းနှင့် ပခန်းမင်းကြီးထံ စာပေး မေးမြန်းသည်တွင် ပညာတော်သင်များ မကျန်မရှိ အကုန် ပြန်ရောက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပခန်းမင်းကြီးက စာပြန် ကြားလိုက်သည်ဟု လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ ပထမတွဲ စာမျက်နှာ ၃၂၈ တွင် မှတ်သားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မန္ဈလေးမြို့ရှိ အင်္ဂလိပ် အရေးပိုင်က ပခန်းမင်းကြီး ပြန်စာအရ ၁၈၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးထံ ပညာသင်များပြန်ရောက်နေကြပြီဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံသည်။ ထိုအစီရင်ခံစာကို ပူးတွဲတင်ပြ၍ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးက ၁၈၇၃ ခု ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယပြည် အစိုးရ နိုင်ငံခြားရေး ဌာန အတွင်းဝန်ထံသို့ အစီရင် ခံလိုက်သော အခါမှ ပညာတော်သင်များ ကိစ္စ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်လေသည်။\nခြုံ၍ပြောရလျှင် မြန်မာပြည်မှ ပညာတော်သင်တို့သည် ၁၈၆၉ ခု၊ မတ်လတွင် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ခဲ့ကြ၍ ဧပြီလ၌ Fort William နှင့် Cossipoor သေနတ်လုပ်ရုံတို့တွင် ဝင်ရောက် ပညာ ဆည်းပူး သင်ကြားကြသည်။ ၁၈၇၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ အထိ လက်ခံ သင်ကြားပေးမည်ဟု အစီအစဉ် ရှိသော်လည်း ၁၈၇၂ ခု၊ ဖေဖော်ဝါရီလကပင် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာ ခဲ့ကြသည်။ ပညာ သင်ကြားနေသည့် နှစ်နှစ်အတွင်း ပညာကို လိုလိုလားလား ကြိုးစား သင်ကြားခြင်း မရှိကြ။ နှစ်နှစ်အတွင်း တနှစ်ခန့် သင်တန်း မတက် ပျက်ကွက်ကြသည်။ အခြေခံ ညံ့ဖျင်းခြင်းနှင့် ဘာသာစကား အခက်အခဲတို့ကြောင်းလည်း ပညာ သင်ကြားခြင်း မပေါက်မမြောက် ဖြစ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာတော်သင်တို့သည် မည်မည်ရရ ပြောပလောက်အောင် ပညာ တတ်မြောက်ခဲ့ခြင်း မရှိကြချေ။ သင်တန်းတက်ရက် ပျက်ကွက်လွန်း သဖြင့် သူတို့ မြန်မာပြည် ပြန်သွားကြသည်ကိုပင် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံများ မသိလိုက်ကြပါ။ ခါတိုင်းကဲ့သို့ သင်တန်း မတက် ပျက်ကွက် နေကြသည်ဟုပင် ယူဆ နေကြ၍ ၁၈၇၂ ခု၊ နှစ်ဦးက ထွက်သွားသည်ကို နှစ်ကုန်မှပင် သိကြသည်။ Fort William နှင့် Cossipoor လက်နက်ရုံတို့ရှိ တာဝန်ခံများ၏ ထင်မြင်ချက်၌ မြန်မာ ပညာတော်သင်တို့သည် အလုပ်တာဝန်ကို ကြောက်ရွံ့သည်၊ အပင်ပန်း မခံလို၊ ပျင်းရိကြသည်။ အလုပ်သမားများကို ဖြားယောင်း သွေးဆောင် ခိုးယူခြင်း စသည့် မရိုးဖြောင့်သော အမူအကျင့်များကို ပြုမူကြသည်ဟု စွပ်၍ ကျန်ခဲ့လေသည်။\nသို့သော် ဤထင်မြင်ချက် မှတ်ချက်တို့ကား တဖက်သတ် ကျလွန်းသည်၊ ပြင်းထန်လွန်းသည်ဟု ဝေဖန်လိုပါသည်။ ပညာတော်သင်များသည် ပင်ကိုအားဖြင့် စိတ်သဘောထား ကောင်းမွန်ကြသည်။ ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာ ရှိသည်။ အပေါင်းအသင်း ဆံ့သည်။ သို့ပါလျက် ပညာ ဆည်းပူးရာ၌ လိုလိုလားလား ကြိုးစားခြင်း မရှိ၊ ပျင်းရိ ပေါ့လျော့လျက် ရှိကြခြင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခံများလည်း တာဝန် မကင်းဟု ဆိုရပေမည်။ အိန္ဒိယ အစိုးရသည် ပညာတော်သင်များကို ပညာ သင်ကြားပေးမည်ဟု လက်ခံသော်လည်း ဝတ်ကျေတမ်းကျေ ပေါ့ပေါ့တန်တန်ပင် သဘောထားသည်။ တကယ် ပညာ ပေးချင်ပုံ မပေါ်သည်မှာ ထင်ရှားလှ၏ ။ ပညာတော်သင်များကို Fort William နှင့် Cossipoor စက်ရုံများ၌ ပညာ ဆည်းပူးရန် အပ်နှံထားသည် ဆိုသော်လည်း ထိုဌာနများကား စာသင်ခန်း မဟုတ်ကြ၊ အလုပ်ရုံများသာ ဖြစ်ကြသည်။\nပညာတော်သင်တို့ ဆက်ဆံရသော သူများသည်လည်း ဆရာများနှင့် သူတို့ကဲ့သို့ ပညာသင်သားများ မဟုတ်ပေ။ လက်ခစား အလုပ်သမားနှင့် အလုပ်သမားခေါင်းတို့သာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခြေခံ လုံးဝ မရှိသေးသော မြန်မာ ပညာတော်သင်တို့သည် ထိုလက်ခစား အလုပ်သမားများကဲ့သို့ လွှတိုက်၊ တူထု စသည့် အလုပ်ကြမ်းများကို တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင်ကြရသော အခါ မလုပ်လို၊ မလုပ်နိုင်၊ အပင်ပန်းမခံနိုင် ဖြစ်ခြင်းမှာ မထူးဆန်းချေ။ လခစား လုပ်သားများ မဟုတ်ကြ သဖြင့်လည်း သူတို့ ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်သည် မလုပ်သည်ကို မည်သူမျှ ဂရုစိုက်၍ ကွပ်ကဲ ကြပ်မတ် အရေးယူကြမည် မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့်ပင် ပညာတော်သင်များ ဤမျှ ပေါ့လျော့ ပျက်ကွက် လစ်ဟင်းကြဟန် တူပါသည်။\nယင်းကဲ့သို့ ပျက်ကွက်သည့် အကြောင်းခြင်းရာများကို မြန်မာ ဘုရင် မင်းမြတ်၏ အစိုးရအား တိုင်ကြားခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ မဟာဝန်ရှင်တော် မင်းကြီးထံ အကြောင်းကြား သော်လည်း မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ အစိုးရအား အသိပေးရန် မဟုတ် ဟူသော မှတ်ချက်ကြောင့် မြန်မာ အစိုးရသည် ဖြစ်ပျက်သမျှ အကြောင်းစုံကို အစ ပထမ မသိရချေ။ အထက် ဖော်ပြပြီးခဲ့သည့် အတိုင်း Mr. E. J. Carrier ထံက အစီရင်ခံစာ ရသော အခါမှ အကြောင်းစုံကို သိရလေသည်ဟု ယူဆရသည်။ ယင်းအစီရင်ခံစာကား နောက်ကျခဲ့၏ ။ ထိုအချိန်၌ ပညာတော်သင်များ မြန်မာပြည်သို့ ထွက်ခွာ သွားကြပြီး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာတော်သင်များ မကြိုးစား၊ လစ်ဟင်း ပျက်ကွက်သည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ထိရောက်စွာ အရေးယူခြင်း၊ မြန်မာ အစိုးရအား အရေးယူရန် တိုင်ကြားခြင်း မရှိသော အိန္ဒိယ အစိုးရ၏ စေတနာကို များစွာ သံသယရှိဖွယ် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းပြင် ပညာတော်သင်တို့သည် ထောက်ပံ့ကြေး မှန်မှန်မရကြ ဟူ၍ Col. H. H. Maxwell ၏ အစီရင်ခံစာ၃၇ တွင် ပါရှိသည်ကို လည်းကောင်း၊ ကာလကတ္တားမြို့မ ရဲဝန်ထောက် Mr. J. Mylan ၏ အစီရင်ခံစာ၃၈ တွင် ပါသည်ကို လည်းကောင်း ဖော်ပြ ပြီးခဲ့ပါပြီ။\nတိုင်းတပါး၌ မိမိတို့၏ စားဝတ်နေရေးကို ချေးငှား ကြံဖန် ဖြေရှင်း နေကြရသော သူငယ်တို့ မည်မျှ စိတ်ပျက် အားငယ် နေကြမည်ကို မှန်းဆ ကြည့်နိုင်ပါသည်။ ယင်းသို့ အကြောင်းကြောင်းသော ခက်ခဲမှု၊ အဆင်မပြေမှုတို့နှင့် ရင်ဆိုင် နေရသည့် ပညာတော်သင်များ အလုပ်ကို လိုလိုလားလား ကြိုးစားခြင်း မရှိသဖြင့် ပျင်းရိသည်၊ အလုပ် တာဝန်ကို ကြောက်ရွံ့သည်၊ ပင်ပန်း မခံလိုကြ စသည်ဖြင့် မှတ်ချက်ချခြင်း၊ ဝေဖန်ခြင်းသည် တရားမျှတခြင်း ကင်းမဲ့လွန်းသည်ဟု ထင်မိပါသည်။ ပညာတော်သင်များ အလုပ်သမားများကို သွေးဆောင် ခိုးယူ၍ မရိုးဖြောင့်သော အမူအကျင့်ကို ပြုမူကြသည် ဟူသော စွပ်စွဲချက် မမှန်ကြောင်းလည်း ထင်ရှားပါသည်။ Mr. E. J. Carrier ၏ အစီရင်ခံစာ၃၉ အရ မြန်မာပြည်မှ စေလွှတ်သူ Monny Chunder သည် ကိုယ်စားလှယ် Mr. E. J. Carrier ကိုပင် အသိမပေး မတိုင်ပင်ဘဲ တဦးတည်း ဆောင်ရွက်သွားသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာပြည်သို့ ထွက်ခွာ သွားကြကြောင်း Mr. E. J. Carrier ၏ စာ၎ဝ တွင် ဖော်ပြထားသဖြင့် ထိုနှစ် ဇွန်လတွင်မှ ပေါ်ပေါက်လာသော အလုပ်သမား သွေးဆောင် ခိုးယူမှုနှင့် မည်သို့မျှ ပတ်သက်မည် မဟုတ်ကြောင်း သိသာလှပါသည်။\nဤပညာတော်သင်များ အကြောင်းကို India Foreign and Political Proceedings 1869-73 တွင် တွေ့ရသမျှကို ကိုးကား၍ တင်ပြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာ အကိုးအကား အထောက်အထား ဟူ၍ လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ ပထမတွဲ တခုသာ ညှိနှိုင်းစရာ တွေ့ရပါသည်။ ပေ၊ ပုရပိုက် စသည် အထောက်အထား တစုံတရာ မတွေ့ရပါ၊ ယင်းသို့ မတွေ့မမြင်ရ သဖြင့် ပေပုရပိုက်များ မရှိ ဟူ၍ကား မယူဆအပ်ပေ။ မြန်မာမင်း အုပ်ချုပ်ပုံ စာတမ်း ပဉ္စမတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၁ဝ၉ - ၁၁ဝ တွင် မန္ဈလေး နေပြည်တော်မှ သယ်ဆောင် ယူခဲ့သော ပုရပိုက် နှစ်သောင်းကျော် အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ယင်းပုရပိုက်များ အနက် သာသနာ ပညာဌာန ဆိုင်ရာ ပုရပိုက်စုတွင် (စာမျက်နှာ - ၁၄၃) ပညာတော်သင်များ အကြောင်း ပါသည်ဟု တွေ့ရပါသည်။ ထိုပေ ပုရပိုက်တို့ကား ပျက်စီး ကုန်လေပြီလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ စုဆောင်း သိမ်းဆည်းထားသူ ပိုင်ရှင်တချို့၏ လက်ထဲတွင် တိမ်မြုပ် ပျောက်ကွယ် နေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ထိုအထောက်အထားများကို မညှိနှိုင်းရ သဖြင့် ပညာသင်များ အကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ်၏ ဘက်မှ အဆိုအမိန့်ကို မကြားမသိရ လစ်ဟင်းလျက် ရှိပါသည်။ ယင်းပေပုရပိုက် အထောက်အထားများကို တွေ့ရပါက ပညာတော်သင် လူငယ်တို့၏ အသက်၊ မျိုးရိုး မည်ရည် စသည်တို့နှင့် ၎င်းတို့အား ဤသို့ စေလွှတ် ပညာ သင်ကြားရသော စရိတ်ကုန်ငွေ စသည်တို့ကို သိနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့် မိပါသည်။\nထို့ပြင် ပညာတော်သင်များက မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် မည်သည့်ဘွဲ့ အမည်အရည်များ ချီးမြှင့် ခံရသည်၊ မည်သည့် စက်ရုံ အလုပ်ရုံများ ဌာနများတွင် ဝင်ရောက် အမှုထမ်းဆောင် ကြရသည် တို့ကိုလည်း သိနိုင်ဖွယ် အထောက်အထား တစုံတရာ မတွေ့ရသဖြင့် ဤအကြောင်းများကို မတင်ပြနိုင်ပါ။ ယင်းသို့ ပေ ပုရပိုက် အထောက်အထား မတွေ့ရသော်လည်း အဆိုပါ အကြောင်းအချက်များကို သိနိုင်မည့် လမ်းစ တခုကား ရှိပါသည်။ မောင်ကြံသီးနှင့် မောင်သန်းတို့ ခေါင်းဆောင်သော ပညာတော်သင်တို့၏ အကြောင်းများကား အနှစ် တရာအတွင်းက အဖြစ်အပျက်များသာ ဖြစ်ချေသည်။ ယင်းသို့ဖြစ်၍ ထိုသူတို့၏ သားမြေးမြစ် ဆွေမျိုး အဆက်အနွယ်တို့ ယခု အသက်ထင်ရှား ရှိကြမည်သာတည်း။ ထိုသားမြေး ဆွေမျိုးတို့သည် မိမိတို့၏ ဘိုးဘများ အကြောင်းကို သိသမျှ ဖြည့်စွက် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုနိုင်ကြပါက ပြည့်စုံစွာ သိနိုင်မည့် အချက်ကောင်းကြီး တခုပင် ဖြစ်ပါသတည်း။\n၁။ ဝန်ရှင်တော် မကွေးမြို့စား မင်းကြီး ပြင်သစ်မြို့ရှိ ပညာတော်သင်တို့ကို ဆင့်စာ လက်ခံ။ (ပြင်သစ်ပြည်သို့ ပေးရန် ရာဇသံ) နိုင်ငံတော် စာကြည့်တိုက်၊ ကင်းဝန် ပုရပိုက်စု ၅ဝ၂။\n၂။ ပြင်သစ် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးက မကွေးမြို့စား မင်းကြီးကို ပေးစာ။ ( ပြင်စာပြည်သို့ ပေးရန် ရာဇသံ) နိုင်ငံတော် စာကြည့်တိုက်၊ ကင်းပု ၅ဝ၂။\n၃။ ဘိလပ်နိုင်ငံရှိ ပညာတော်သင် ငမြဲ၊ ငတရုပ်ဖြူတို့ကို ဆင့်စာ။ (လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ)၊ ပထမတွဲ ၂ဝ၃။\n၄။ India Foreign and Political Proceedings, Nos 11-15, July 1869\n၅။ ကင်းဝန်မင်းကြီးက လန်ဒန်မြို့သွား နေ့စဉ် မှတ်စာတမ်း၊ ဒုတိယတွဲ ၅ဝ၂။ ၎င်း ပြင်သစ်သွား နေ့စဉ် မှတ်စာတမ်း ၁၁၉။\n၆။ ပညာတော်သင်များကို သနားတော်မူသည့် လစာ ရန်ပုံငွေ စာရင်း။ စော်ဘွားဘွဲ့ စာရင်း။ အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်၊ ဦးတင် ပုရပိုက်စု ၃၉၃။\n၇။ ကထိက ဦးမောင်မောင်တင်၊ 'ရှေးပညာတော်သင်များ'၊ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉၅၉ ခု၊ စာမျက်နှာ ၂၆။\n၈။ ဦးခြိမ့် 'ပူတကေ၊ စပိန်၊ အီတာလျံသွား မှတ်တမ်း' (၁၈) ၉၂။\n၉။ The Catalogue of Hludaw Records, Vol 1. Govt Printing, Burma, Rangoon 1901\n၅၅ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၄၊ ၅၊ စာမျက်နှာ ၁ဝ၄။\n၁၁၁ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ စာမျက်နှာ ၁၅ဝ။\n၁၃ဝ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၄၊ စာမျက်နှာ ၁၆၁။\n၁၄၇ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၄၊ ၅၊ ၆၊ ၁ဝ၊ စာမျက်နှာ ၁၇၆-၇။\n၁၄၇ (က) မှတ်ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၁၇။\n၁၄၈ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၂၊ ၃၊ ၄၊ စာမျက်နှာ ၁၇၉။\n၁၅ဝ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ရ၊ စာမျက်နှာ ၁၈၁။\n၁၅၁ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၃၊ စာမျက်နှာ ၁၈၂။\n၁၅၂ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ စာမျက်နှာ ၁၈၃-၄။\n၁၅၅ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၅၊ စာမျက်နှာ ၁၁၈။\n၁၅၈ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၆၊ စာမျက်နှာ ၁၉၅-၆။\n၁၆၄ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉၊ ၂ဝ၂-၃။\n၁၆၈ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ ၃၊ စာမျက်နှာ ၂၁ဝ။\n၁၇ဝ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ စာမျက်နှာ ၂၁၄။\n၁၇၄ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၉၊ ၁ဝ၊ စာမျက်နှာ ၂၂၉။\n၁၈၇ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၂၊ ၃၊ ၄၊ စာမျက်နှာ ၂၅၇။\n၁၈၉ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ စာမျက်နှာ ၂၆၃။\n၁၉၁ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၊ ၂၊ စာမျက်နှာ ၂၆၉-၇ဝ။\n၂ဝ၈ မှတ် ပုရပိုက်ထွက်၊ အမှတ် ၁၃၊ ၁၄၊ ၁၅၊ စာမျက်နှာ ၃၂၈-၉။\n၁ဝ။ India Foreign and Political Proceedings, No. 59, Nov. 1868 တွင် သီတင်းက္ဆွတ်လဆုတ် ၁ဝ ရက် ၁၂၃ဝ ခု၊ 25th Sept. 1868 ဟု ဖော်ပြသည်။\n၁၁။ India Foreign and Political Proceedings,No.58,November 1868\n၁၂။ - ၎င်း - No.59, November 1868\n၁၃။ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး စာချုပ်တွင်ပါသည့် ဗန်းမော်မြို့တွင် အင်္ဂလိပ် ကိုယ်စားလှယ် အရေးပိုင် တယောက် ခန့်ထားရန် မန္ဈလေးမြို့ပေါ်တွင် တွဲဖက်ရုံး တခု ဖွင့်ရန် ဧရာဝတီကုမ္ပဏီ မီးသင်္ဘောများ ဗန်းမော်မြို့ထိ ဆန်တက် သွားလာခွင့် ရရန် ဗန်းမော်မှ ဖြတ်၍ တရုတ်ပြည်သို့ ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ခရီးလမ်း စူးစမ်းရေး အဖွဲ့ စေလွှတ်ရန် ကိစ္စများကို စကား ကမ်းလှမ်း ပြောဆိုဆဲ ဖြစ်သည်။\n၁၄။ No. 385 L dated 19 November 1868. India Foreign and Political Proceedings, No. 132, December 1868\n၁၅။ India Foreign and Political Proceedings, No. 60, November 1868\n၁၆။ India Foreign and Political Proceedings, No. 11, July 1869\n၁၇။ - ၎င်း - No. 11A, July 1869\n၁၈။ Letter dated 26 May 1869 - India Foreign and Political Proceedings, No. 12, July 1869\n၁၉။ India Foreign and Political Proceedings, No. 13, July 1869\n၂ဝ။ - ၎င်း - Nos. 14, 15, July 1869\n၂၁။ လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ ပထမတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၁၈၂-၃။\n၂၂။ No. 361-4 dated 17 Oct., 1869: India Foreign and Political Proceedings, No. 58, Nov, 1868\n၂၃။ No. 361-9, dated 22 March 1869: India Foreign and Political Proceedings, No. 11, July 1868\n၂၄။ No. 358 L dated 19 November 1868, India Foreign and Political Proceedings, No. 142, December 1868\n၂၅။ Memo. No. 75A, dated Cossipoor, 20 June 187 - India Foreign and Political Proceedings, No. 55, September 1871\n၂၆။ - ၎င်း -\n၂၇။ - ၎င်း -\n၂၈။ India Foreign and Political Proceedings Nos. 59, 60, Sept., 1871`\n၂၉။ - ၎င်း - Nos. 86, 87, 88, January 1872\n၃ဝ။ India Foreign and Political Proceedings No. 179, March 1872\n၃၁။ - ၎င်း - No. 180, March 1872\n၃၂။ - ၎င်း - Nos. 214 – 18, July 1872\n၃၃။ - ၎င်း - No. 85, January 1873\n၃၄။ - ၎င်း - No. 86, January 1873\n၃၅။ - ၎င်း - No. 296, April 1873\n၃၆။ - ၎င်း - No. 297, April 1873\n၃၇။ Memo. No. 75A, dated 20 June 1871- India Foreign and Political Proceedings No. 55, Sept. 1871\n၃၈။ India Foreign and Political Proceedings, No. 85, Jan. 1873\n၃၉။ Letter dated 17 March 1873 – India Foreign and Political Proceedings, No. 296, April 1873\n၄ဝ။ Letter dated 22 March 1873 – India Foreign and Political Proceedings, No. 297, April 1873\nပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား\nပညာသင် လူစာရင်း ဘုရားသည် တက္ကသိုလ်များ ဗဟို စာကြည့်တိုက်တွင် ရှိသော ပုရပိုက် တခု ဖြစ်သည်။ ပုရပိုက် အမှတ် ၁၇၈၅၈၅ ဖြစ်၏။ လွှာထပ်ကလေးသာ ဖြစ်၍ ၃ ရေစီးသာ ရှိသည်။ ရတနာပုံခေတ် အတွင်း နိုင်ငံခြားသို့ စေလွှတ်သည့် ပညာတော်သင် ၃၂ ဦး၏ စာရင်းကို မှတ်တမ်း တင်ထားသော ပုရပိုက် ဖြစ်သည်။\nမြန်မာတို့သည် နယ်ချဲ့ ဗြိတိသျှတို့နှင့် စစ်မီး နှစ်ကြိမ် တွေ့ရပြီးနောက် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတခု အဖြစ် ရပ်တည် နေနိုင်ရေး အတွက် ရတနာပုံခေတ် အတွင်း ခေတ်မီ နိုင်ငံတခု ဖြစ်လာရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ နယ်ချဲ့စစ်ကို တွန်းလှန်နိုင်ရန် နိုင်ငံတော်ကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ခေတ်မီ လက်နက်များ ထုတ်လုပ်ရေးကို ဦးစားပေး၍ နိုင်ငံတော်တွင် အမြောက် သေနတ် စက်ရုံ လေးရုံနှင့် ဒင်္ဂါးစက်ရုံ၊ ရက်ကန်းစက်ရုံ၊ ဆန်ကြိတ်စက်ရုံ၊ လွှစက်ရုံ၊ သင်္ဘောစက်ရုံ စသည့် စက်ရုံ ငါးဆယ်ကျော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ၊ အီတလီ၊ အင်္ဂလန် နိုင်ငံများသို့ ပညာတော်သင်များ စေလွှတ်၍ လိုအပ်သည့် ပညာများကို ဆည်းပူး စေခဲ့သည်။\nရတနာပုံခေတ် ပညာတော်သင်များ အကြောင်းကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ သိနိုင်ရန် မလွယ်ကူချေ။ အထောက်အထား ရှားလှသည်။ သို့သော် အထောက်အထား မရှိခဲ့ ဟူ၍ကား မမှတ်ယူအပ်ပေ။ ယခုအထိ ရှာဖွေ သိရှိရသမျှသည် များသော အားဖြင့် ဗြိတိသျှ မှတ်တမ်း မှတ်ရာများမှ ဖြစ်သည်။ မြန်မာ မူရင်း အထောက်အထား ပုရပိုက်များ ရှိခဲ့ကြောင်းကို လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ၁ တွင် ကြိုးကြားပါသည့် အညွှန်းများ အားဖြင့် သိသာသည်။ မူရင်း ပုရပိုက်များကို တွေ့ရခဲပါသည်။ ယခုအထိ လက်လှမ်း မီသမျှ အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာ အထောက်အထားများမှ ကောက်သင်း ကောက်၍ ရရှိသည့် ရတနာပုံခေတ် ပညာတော်သင်များမှာ အကြမ်းအားဖြင့် အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်။\nကနောင် မင်းသားကြီးသည် စက်ရုံများ တည်ထောင်ရန် စိုင်းပြင်းသည်နှင့် တပြိုင်နက် အနောက်နိုင်ငံများသို့ ပညာသင် စေလွှတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ အစောဆုံး တွေ့ရသည့် ပညာတော်သင်များမှာ ၁၈၆၃ ခုခန့်က ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သော မောင်ရွှေအိုး၂၊ မောင်မြူး၃၊ မောင်အောင်သူတို့ ဖြစ်သည်။ ယင်းပညာသင် သုံးဦး၏ အမည်ကို ဝန်ရှင်တော် မကွေးမြို့စား မင်းကြီးက ပြင်သစ်ရှိ ပညာတော်သင်တို့ထံ ဆင့်စာ လက်ခံ၎ တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုအချိန်က ပြင်သစ်တွင် မောင်ကြီး၊ မောင်ကလေးဟု ခေါ်သည်ဆိုသော မောင်ထွန်းအောင်၅ နှင့် မောင်ညွန့်၆ တို့ ပြင်သစ်မှ ပြန်လာကြပြီ ဖြစ်သည်။၇ ထို့နောက် ၁၂၈၆၉ ခု၊ ဇူလိုင်လတွင် မောင်မြဲနှင့် မောင်တရုပ်ဖြူတို့ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သည်။၈ မူလက ပြင်သစ်တွင် ပညာသင် နေသော မောင်မြူးကိုလည်း ၁၈၇ဝ ပြည့်တွင် အင်္ဂလန်သို့ စေလွှတ်၍ မောင်မြဲတို့နှင့် အတူ ပညာ သင်စေသည်။၉\nအိန္ဒိယပြည် ကာလကတ္တားမြို့သို့ ၁၈၆၉ ခုတွင် စေလွှတ်သော ပညာသင် လူငယ် ၂ဝ တို့မှာ၊ မောင်ကြံသီး၊ မောင်သန်း၊ မောင်ရွှေရိုး၊ မောင်ရှင်း၊ မောင်သာကံ၊ မောင်ဘိုးကောင်း၊ မောင်ညိုရောင်၊ မောင်ဆောင်း၊ မောင်ညို၊ မောင်ကံရေး၊ မောင်ရွှွေ့ကင်း၊ မောင်လူလှ၊ မောင်ရာနှုန်း၊ မောင်ခွေး၊ မောင်မှီ၊ မောင်သောင်း၊ မောင်ပန်းရုံ၊ မောင်လူသာနှင့် မောင်ကြာတို့ ဖြစ်ကြသည်။၁ဝ ထို့နောက် ၁၈၇၂ ခုနှစ်တွင် မောင်သာထား၊ ပန်းပဲခေါင်း မောင်ခက်၊ လက်ဖက်ရည်တော် မောင်ဘိုးခြုံ၊ မောင်စီတို့ကို အီတလီနိုင်ငံသို့ စေလွှတ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။၁၁\nပညာတော်သင် စေလွှတ်သည့် ခုနှစ် အတိအကျ မသိရသော်လည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံတွင် မောင်ထွန်းလင်းနှင့် မောင်အင်းတို့သည် လည်းကောင်း၊ အီတလီနိုင်ငံ တူရင်းမြို့တွင် မောင်အုန်းပွင့်၊ မောင်ဘအို၊ မောင်ကံထူး၊ မောင်ထွန်းဦး တို့သည် လည်းကောင်း၊ ဘင်္ဂလားတွင် မောင်ကလေးသည် လည်းကောင်း ပညာသင်များ အဖြစ် ရှိနေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ယင်းအကြောင်းကို စော်ဘွားဘွဲ့စာရင်း၁၂ အမည်ရှိ ပုရပိုက်တွင် ကြားညှပ်၍ ၂ ရေစီးခန့် အောက်ပါ အတိုင်း တွေ့ရသည်။\nအနောက်တိုင်းပြည် နိုင်ငံများသို့ စေလွှတ်တော်မူသည့် ပညာတော်သင် က္ဆွန်တော်မျိုး လစာ ရန်ပုံတော်ငွေ စာရင်း ဘုရား\nငထွန်းလင်း ၁ ၂ဝဝ မှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ မြို့ရှိ\nငအင်း ၁ ၂ဝဝ မှာ ၎င်း\nငအုန်းပွင့် ၁ ၁ဝဝ မှာ အီတလီနိုင်ငံ တူရင်းမြို့ရှိ\nငဘအို ၁ ၁ဝဝ မှာ ၎င်း၁၃\nငကံထူး ၁ ၁ဝဝ မှာ ၎င်း\nငထွန်းဦး ၁ ၁ဝဝ\nပေါင်း ၄ ၄ဝဝ\n၁ ၂ဝဝ မှာ အီတလီနိုင်ငံ ဂျင်နဝါမြို့ရှိ\nပေါင်း ၁ ၂ဝဝ\nငမောင်ကလေး ၁ ၁ဝဝ မှာ ဘင်္ဂလားမြို့ရှိ\nပေါင်း ၁ ၁ဝဝ\nကထိက ဦးမောင်မောင်တင်၏ 'ရှေးက ပညာတော်သင်များ' ဆောင်းပါး၁၅ တွင် ၁၈၇၄ ခုနှစ်၊ ကလကတ္တားမြို့ စံစေဘီရကျောင်းသို့ စေလွှတ်သည့် ပညာတော်သင် လူငယ် ခြောက်ဦး အကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဦးမောင်မောင်တင်က ရှေးမှတ်တမ်း ပုရပိုက်များမှ ထုတ်နုတ် ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ပညာသင် လူငယ်တို့ လိုအပ်သည့် ဝတ်စုံ၊ အသုံးအဆောင် စသည်တို့နှင့် တကွ ပညာသင် လူငယ် တဦးလျှင် တလ စားစရိတ် ၁ဝ ကျပ်၊ ဆေးဖိုးဝါးခ အတွက်ပါ ကျပ်သုံး ဒင်္ဂါးပြားရေ ၃၅။ ခြောက်ယောက် အတွက် သင့်ငွေ ၂၁ဝ ကျပ်၊ သုံးလ အတွက် ၆၃ဝ ကျပ် ပေးရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဦးမောင်မောင်တင် ကိုးကားသည့် ပုရပိုက်သည် ပြည့်စုံလှသည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ပညာသင် လူငယ်တို့၏ အသက်နှင့် မည်သူ၏ သားမြေး ဖြစ်ကြောင်းကို အောက်ပါ အတိုင်း သိရသည်။\n၁။ အမြောက်ဝန်မင်း၏ သား မောင်ဘိုစော၊ အသက် ၁၈ နှစ်\n၂။ မြစ်စဉ် လှေတော် ထောင်ကဲ၏ သား မောင်ထွန်းလင်း၊ အသက် ၁၇ နှစ်\n၃။ အနောက်ဝန်မင်း၏ မြေး မောင်ဘိုးထင်၊ အသက် ၁၆ နှစ်\n၄။ လွှတ်တော် နာခံတော်၏ သား မောင်ညို၊ အသက် ၁၆ နှစ်\n၅။ ပန်းတဉ်းဝန်မင်း၏ တူ မောင်အင်း၊ အသက် ၁၇နှစ်\n၆။ စာရေးတော်ကြီး၏ သား မောင်အင်း၊ အသက် ၁၅ နှစ်\nဦးမောင်မောင်တင်၏ စာရင်းတွင်ပါသော မောင်ထွန်းလင်း (၁၇နှစ်) နှင့် မောင်အင်း (၁၅နှစ်) တို့သည် အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် လစာ ရန်ပုံငွေ စာရင်းတွင် ပါသည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ မြို့ရှိ မောင်ထွန်းလင်းနှင့် မောင်အင်းတို့ပင် ဖြစ်လေမည်လောဟု စဉ်းစားဖွယ် ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သော် မောင်ထွန်းလင်းနှင့် မောင်အင်းတို့သည် ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် ကာလကတ္တားမြို့ စံစေဘီရကျောင်းတွင် ပညာ ဆည်းပူးပြီးနောက် ပြင်သစ်သို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ ပညာ ဆက်လက် သင်ယူသည်ဟု ယူဆနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သီပေါမင်း ပါတော်မူသည် အထိ ပြင်သစ်တွင် ရှိနေကြသည် ဟုလည်း ယူဆရသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် အထက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ချိန်က ပြင်သစ်တွင် ရှိနေသည့် မြန်မာ သံအမတ်ကြီး သံချက်ဝန် မင်းကြီး မင်းလှမဟာစည်သူနှင့် အတူ ပဲရစ်မြို့တွင် သောင်တင် နေကြသည့် ပညာတော်သင်များ စာရင်းတွင် ကြေးနန်း ပညာသင် စာရေးကြီး ဦးဘိုးသုံ၊ သံတော်ဆင့် ဦးဘေ၊ မောင်ခန့်တို့နှင့် မောင်အင်း၊ မောင်ထွန်းလင်း၊ မောင်ဝိုင်း၊ မောင်ခ၊ မောင်ဘိုးဘ၊ မောင်ဘိုးထိုး၊ မောင်စိုး၊ မောင်ကကြီး၊ မောင်အောင်ခဲ၊ မောင်ဖေ၊ မောင်ကြီးဟု တွေ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။၁၆\nတက္ကသိုလ်များ ဗဟို စာကြည့်တိုက်တွင် ရှိသည့် ပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား ပုရပိုက်သည်လည်း အထောက်အထားကောင်း တခုဟု ဆိုရပေမည်။ ပညာသင် လူ ၃၂ ဦး၏ စာရင်းကို အတွင်းတော်က အပ်တော်မူသည့် ပညာသင် လူစာရင်း၊ အထက်ရှိရင်း ပညာသင် လူစာရင်းဟု ခွဲခြား ဖော်ပြထားသည်။ တစုလျှင် ၁၆ ဦးစီး ရှိ၍ ပေါင်း ၃၂ ယောက် ဖြစ်သည်။ သို့သော် နှစ်စုပေါင်း ဖော်ပြရာ၌ ၂၂ ဟု မှားယွင်းနေသည်။ ပညာသင်များကို မည်သည့် ခုနှစ်က စေလွှတ်သည် မည်သည့် နိုင်ငံသို့ စေလွှတ်သည်ဟု မသိရသော်လည်း ပညာသင်တို့၏ အမည်၊ အသက်နှင့် မည်သူ၏ သားမြေး ဖြစ်ကြောင်း တိတိကျကျ သိရသည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် သိပြီး ပညာတော်သင်များနှင့် တိုက်ဆိုင်ကြည့်သော အခါ မသိသေးသော လူသစ်များ ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ အတွင်းတော်က အပ်တော်မူသည့် ပညာသင်လူငယ် ၁၆ ဦးတို့ကား ငယ်ရွယ်လှ၏။ အငယ်ဆုံး အသက် ၁ဝနှစ်၊ အကြီးဆုံး အသက် ၁၇ နှစ် ၁၁ လ ဖြစ်သည်။ အတွင်းဝန် ပေါက်မြိုင်မြို့စား ယောက်ဖ၊ အတွင်းဝန် မြို့သစ်မြို့စားသား၊ အတွင်းဝန် လှေသင်းဝန် စလေမြို့စားသား စသည်တို့ကို ထောက်ချင့်၍ သီပေါမင်း လက်ထက် စေလွှတ်သည့် ပညာသင်များဟု ဆိုနိုင်သည်။ အထက်ရှိရင်း ပညာသင် လူစာရင်းတွင် အသက် အငယ်ဆုံး ၁၆ နှစ်၊ အကြီဆုံး ၃၂ နှစ် ဖြစ်၏။ ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ တူပါသည်။ ကုန်သည် သားများလည်း ပါသည်။ မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်က စေလွှတ်ထားသည့် ပညာသင်များဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။ ယင်းစာရင်းတွင် ငရဲတင်၊ နံ ၆၊ အသင် ၂ဝ၊ စာရေးကြီး ဦးရွှေအေးတူဟု ဖော်ပြထားသော ငရဲတင်သည် သီပေါမင်းလက်ထက် မင်းရဲညွန့်ဘွဲ့ရ စက်ဝန်ယွန်းစုဝန် ဖြစ်လာသော မောင်ရဲတင်၁၇ ဖြစ်နိုင်ဖွယ် ရှိသည်။\nပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား ပုရပိုက်သည် ရတနာပုံခေတ် ပညာတော်သင်များ အကြောင်း ထပ်လောင်း ဖြည့်စွက်ပေးသည့် မူရင်း အထောက်အထား တခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က သိပြီးဖြစ်သည့် ပညာသင်များ စာရင်းတွင် နောက်ထပ် ၃၂ ယောက် တိုးစေသည်။ ပညာသင်တို့၏ အသက်၊ မိဘတို့ သာမက နံကိုပါ ဖော်ပြ၍ ဦးမောင်မောင်တင် ကိုးကားသည့် ပုရပိုက်ထက် တချက် သာသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ မြန်မာမူရင်း အထောက်အထား ရှားပါးခြင်း၊ တွေ့ရခဲခြင်း ဒုက္ခတို့နှင့် ရင်ဆိုင် နေရသော သုတေသီတို့ အတွက် ဝမ်းမြောက်စရာ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ရတနာပုံခေတ် ပညာတော်သင်များ အကြောင်း စိတ်ပါဝင်စားသူ လေ့လာလိုသူ သုတေသီများ သမိုင်း ကျောင်းသားများ လွယ်လင့်တကူ အသုံးပြုနိုင်စေရန် ဤနိဒါန်းနှင့် အတူ အထောက်အထားကို မူရင်း အတိုင်း ပူးတွဲ ဖော်ပြပါသည်။\n( ပု/ တက္ကသိုလ်များ ဗဟို စာကြည့်တိုက် ၁၇၈၅၈၅)\nရေ နံ အသက်\nဝ ၁၇ နှစ် ၁၁ လ\n၁၇ နှစ် ၁ဝ လ\n၁၆ နှစ် ၉ လ\n၁၅ နှစ် ၅ လ\n၁၅ နှစ် ၂ လ\n၁၅ နှစ် ၁ လ\n၁၄ နှစ် ၆ လ\n၁၄ နှစ် ၅ လ\n၁၃ နှစ် ၃ လ\n၁၃ နှစ် ၂ လ\n၁၃ နှစ် ၁ လ\n၁၂ နှစ် ၆ လ\n၁၁ နှစ် ၇ လ\n၁၅ နှစ် စကုဝန်သား ဘုရား\nလက်ယာကြောင်း သေနတ်ဗိုလ်တူ ဘုရား\nအတွင်းဝန် ပေါံမြိုင်မြို့စား ယောံဘ ဘုရား\nအတွင်းဝန်မြို့သစ် မြို့စားသား ဘုရား\nဘုန်းတော်တိုး သေနတ်ဗိုလ်သား ဘုရား\nတောင်ဒဝယ် ငတုတ်သား ဘုရား\nအတွင်းဝန် လှေသင်းဝန် စလေမြို့စားသား ဘုရား\nနတ်ရှင်ရွေး သေနတ်ဗိုလ်သား ဘုရား\nရွှေတိုက်ကြပ် ငတုတ်သား ဘုရား\nအဆောင်နီမှူး ယောံဘ ဘုရား\nသံတော်ဆင့် ဦးဘိုးမောင်တူ ဘုရား\nအထက်ရှိရင်း ပညာသင် လူစာရင်း ဘုရား\nနန်းမတော်ဝန်ဟောင်း ဦးပသီသား ဘုရား\nအလ္လကပ္ပခုံတော်ဟောင်း ငကြီးသား ဘုရား\nသံတော်ဆင့်ဟောင်း ငကြီးတူ ဘုရား\nတရားနာခံဟောင်း ငအပ်သား ဘုရား\nသံချက် စာရေးကြီး ဦးသင်တူ ဘုရား\nကုန်သည် ငရန်ပြေသား ဘုရား\nစာရေးကြီး ရွှေအေးတူ ဘုရား\nနတ်စု လက်ယာ အမှုထမ်း ငကြာညွန့်သား ဘုရား\nကုန်သည် ငပေါသား ဘုရား\nကုန်သည် ငကောံသား ဘုရား\nဝန်ထောံတော် ကွပ်ရွာမြို့စားတူ ဘုရား\nလယ်ကိုင်း မြို့စားမင်းကြီးတူ ဘုရား\nစာရေးကြီး ဦးမှုံသား ဘုရား\nစက်ဆရာ ငပြည့်ကျော်သား ဘုရား\nကုန်သည် ငအဲသား ဘုရား\nကုန်သည် ငထွန်းအောင်သား ဘုရား\n၂ စု ၂၂*\n*မှား၊ ၃၂ ဖြစ်ရမည်။ စာရင်းပါ သတ်ပုံမှာ မူရင်းအတိုင်း ဖြစ်သည်။\n[မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း ဂျာနယ်၊ ၁၉၇၉၊ ဒီဇင်ဘာ]\n၁။ လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား အတိုကောက်မှတ်ပုံ (ပနှင့်ဒု)၊ ရန်ကုန်မြို့၊ အစိုးရ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ၁၉ဝ၁ ခု၊ ၁၉ဝ၁ ခု၊ ၁၉ဝ၃ ခု။\n၂။ သီပေါမင်း လက်ထက် ကျောက်မြောင်း အတွင်းဝန်၊ မင်းကြီး မဟာသီရိဇေယ နန္ဒကျော်ထင် ဖြစ်လာသည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် (၃) ၇၄၁။\n၃။ သီပေါမင်း လက်ထက် ဝန်ထောက် သံချက်ဝန် မင်းကြီး မင်းလှမဟာစည်သူ ဖြစ်လာသည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် (၃) ၇၃၅။\n၄။ ပြင်သစ်သို့ ပေးရန် ရာဇသံ၊ အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်၊ ကင်းဝန် ပုရပိုက်စု ၅ဝ၂။\n၅။ သီပေါမင်း လက်ထက် မဟာမင်းခေါင် ပညာသိဒ္ဓိရာဇဘွဲ့ရ ပန်းပဲဝန် ဦးထွန်းအောင် ဖြစ်အံ့ထင်သည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် (၃) ၇၄၈။\n၆။ သီပေါမင်း လက်ထက် ဗြဲတိုက် သံတော်ဆင့် ဖြစ်သော မင်းလှမင်းထင်ရာဇာဘွဲ့ရ မောင်ညွန့် ဖြစ်မည်လားဟု စဉ်းစားဖွယ် ရှိသည်။ ကုန်းဘောင်ဆက် (၃) ၇၄ဝ။\n၇။ ပြင်သစ်သို့ ပေးရန် ရာဇသံ၊ အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်၊ ကင်းဝန်ပုရပိုက်စု ၅ဝ၂။\n၈။ လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား (ပ) ၂ဝ၃။\nIndia Foreign and Political Proceedings,April 1870 Nos. 91-4 and August 1870 Nos. 61-3\n၉။ India Foreign and Political Proceedings, Feb. 18871 Nos. 158-60\n၁ဝ။ India Foreign and Political Proceedings, November 1868 Nos. 58-60; December 1868 No. 132; July 1869 Nos. 11-15; September 1871 Nos. 54-62; January 1872 Nos. 86-9;March 872 Nos. 178-80\n၁၁။ လွှတ်တော် ပုရပိုက် အမှတ်အသား (ပ) ၃၂၉။ ကင်းဝန်မင်းကြီး လန်ဒန်မြို့သွား နေ့စဉ်မှတ် စာတမ်း (ဒု)၊ ရန်ကုန်မြို့၊ အစိုးရ ပုံနှိပ်တိုက်၊ ၁၉၂၈ ခု၊ စာမျက်နှာ ၅ဝ၂။ ၎င်း၊ ပြင်သစ် နိုင်ငံသွား နေ့စဉ် မှတ်စာတမ်း၊ စာမျက်နှာ ၁၁၉။\n၁၂။ အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်၊ ဦးတင် ပုရပိုက်စု အမှတ် ၃၉၃။\n၁၃။ သီပေါမင်း ပါတော်မူပြီးနောက် ၁၈၈၆ ခုတွင် မန္ဈလေးသို့ ပြန်လာသည်။ ယခု မန္ဈလေးတွင် အဆက်အနွယ်များ ရှိကြောင်း သိရသည်။\n၁၄။ အီတလီနိုင်ငံ တူရင်းမြို့တွင် ကွယ်လွန်သွားသည်။\n၁၅။ မြဝတီ မဂ္ဂဇင်း၊ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၉။\n၁၆။ Correspondence Respecting the Affairs of Burma, October-Demcember 1885, No. 169, pp. 90-1.\n၁၇။ ကုန်းဘောင်ဆက် (၃) ၇၄၈။\nBY ရဲရင့်ငယ်(ကနေဒါ) ... 4/08/2009\n၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ ခရီးသည်တင်ယာဉ်လိုင်းဖြင့်သာ\nကုန်းဘောင်နှောင်းခေတ် (၁၈၅၂ - ၈၅) မြန်မာ ပညာတော်သင...\nသီပေါမင်း (၁၈၇၈ - ၁၈၈၅) နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် နိုင်...


နောက်ဆုံးအပ်ဒိတ်လုပ်: မေ. 20 2019 |2မိဖတ်ပြီးသား\n"တစ်ခုမှာ loneliest အရေအတွက်ဖြစ်ပါတယ်။ "—သုံးခွေးကိုညဉ့်\nAhh ... နွေရာသီအချစ်ဇာတ်လမ်း.\nဒါဟာသူတို့ရဲ့ချစ်သူများနဲ့ရာသီင်. ဥစ္စာ steamy အချစ်ဇာတ်လမ်းတ္ထုများနှင့်အကွက်-ရုံးရုပ်ရှင်များထားကြပါတယ်ဒါဟာ hit င်. သည့်အခါပူသောအပူချိန်၏မှော်အရောအနှော, ရှည်လျား Starry Night, နှင့် mellow စိတ်ချိန်းတွေ့နှင့်မိတ်လိုက်မြင်ကွင်းတစ်ခုအပေါ်ဓာတုဗေဒ "sizzling" အချို့တော်တော်လေးအားတက် add နိုင်ပါတယ်.\nဒါပေမဲ့, script မှလူတိုင်းအတွက်အတူတူမဟုတ်ပါဘူး.\nကံမကောင်းစွာပဲစတဲ့ချိန်းတွေ့ "မိုးခေါင်မှု" ကြုံတွေ့နေရသူများသို့မဟုတ်မေတ္တာကံဖြစ်ရပုံရသည်သောသူတို့အဘို့ခက်ခဲတဲ့အချိန်ဖြစ်ကြောင်းသက်သေပြနိုင်ပါ.\nသင်တို့သည်ဤအချိန်မီအကြံပေးချက်များဖတ်နှင့်ဂရုပြုလျှင်တစ်ဦးမှာ "ဟုအဆိုပါ loneliest အရေအတွက်" ဖြစ်နေစရာမလိုဘူး.\n6 မသက်ဆိုင်သင့်ရဲ့ status ၏ပူပြင်းတဲ့နွေရာသီမှသိကောင်းစရာများ!\n1. အဲဒီအစားသူတို့၏နေ့ရက်ကာလကိုရေတွက်ခြင်း၏, သင့်ရဲ့မင်္ဂလာများကိုရေတွက်.\nမှန်တယ်. ဒါကြောင့်တစ်ဦးနှင့်အတူ cutie တက် coupled ခံရဖို့ကြောက်မက်ဘွယ်ဖြစ်နိုင်ကြသော်လည်း, တစ်ကိုယ်တော်သွားအများအပြားအားသာချက်အဖြစ်ကောင်းစွာပွေ့ဖက်ဖို့ရှိပါတယ်.\nတချို့ဆန်းစစ်ကြည့်ကြစို့. သင်ဘယ်လို drop သေးပါဘူး '' စျေးဝယ်စုစုပေါင်းလွတ်လပ်ခွင့်ရှိသည်ဟူသောအချက်ကိုအကြောင်း? ထိုစိတ်ဓါတ်များတာမျိုးသည့်အခါချက်ပြုတ်ရန်? ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိဘဲသင်၏အိပ်မက်များကိုလိုက်စားရန်?\nရွေးချယ်ပြီး "ကိုယ်ကျိုး" ဖြစ်.\n2. နေ့စွဲကိုယ်သင်. (ခေါင်းအုံးကိုစိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်နိုင်တယ်စကားပြော).\nသင်သည်သင်၏ဧရိယာ၌အသစ်သောစားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်လူတိုင်းနှင့် ပတ်သက်. "buzzing" န်ကြောင်းကိုကြိုးစားရန်အသေခံနေကြ? သင်ကဆယ်စုနှစ်ချောကလက်နှင့်စပျစ်သီးကိုစပျစ်ရည်ဖြင့်လုပ်ကြဖို့လိုပါတယ်? လုယက်ဖျက်ဆီးနဲ့ pampered ခံရဖို့? အဘယ်ကြောင့်သင်ဆင်နွှဲရန်တစ်စုံတစ်ဦးအတွက်စောင့်ဆိုင်း?\nဒေါက်တာ၏စကားအတွက်. ဖီးလ်, "တစ်ခါတလေကြှနျုပျတို့ကအခြားသူများထံမှထိုက်တန်တဲ့အရာကိုကိုယ်တိုင်ပေးရန်ရှိသည်။ "\n3. Self-တိုးတက်မှုများအတွက်ဤ "ကိုဆင်းအချိန်" ကိုသုံးပါ.\nအလွန်ကြီးစွာသောအိမ်ထောင်ဖက်ကိုဆွဲဆောင်ဖို့အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းတဦးဖြစ်ရန်ဖြစ်သည်. အမှန်. အဲဒီအစားကိုယ့်ကိုကိုယ်အဘို့အဝမ်းနည်းခံစားနေရတယ်၏, ဒါမှမဟုတ်ဖုန်းဖြင့်စောင့်ဆိုင်း, ထွက်လာပါပြီနှင့်အသက်ဂိမ်းသို့လာပြီကြိုးစား. ဘာသာစကားအသစ်တစ်ခုသင်ယူပါ. အားကစားရုံကို Join. တစ်ဦးကအခုန်လူတန်းစား sign up ပြုလုပ်ပါ. မသာအဲဒီဆောင်ရွက်ချက်များချိန်းတွေ့စျေးကွက်တွင်ပေါ်မှာသင့်ရဲ့တန်ဖိုးကိုတိုးမြှင့်စေမည်, ဒါကြောင့်သင့်ရဲ့ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လေးစားတိုးမြှင့်စေမည်. အဆိုးအားလုံးမေ့ထားခြင်း!\nအသစ်တစ်ခုကိုဆံပင်ညှပ်တေးဂီတအဖွဲ့. မီးဖိုချောင်တွင်အသစ်တချို့ကိုချက်ပြုတ်နည်းများတက်ချက်ပြုတ်. သင့်ရဲ့အခုအခံ Redecorate. ဒေသခံတစ်ဦးဘားမှာကာရာအိုကေကိုစမ်းကြည့်ပါ.\n5. အချို့သောစာဖတ်ခြင်းအပေါ်ကိုတက် Catch.\nကျနော်ဖတ်ရှုဖို့ကိုချစ်. ထိုအကျွန်တော်တို့အများစုကကောင်းတစ်ဦးစာအုပ်ထ curling အခက်အခဲရှိသည်, ရိုးရှင်းစွာအကြှနျုပျတို့ကိုအများအပြားတာဝန်ဝတ္တရားများ—ဆက်ဆံရေးနှင့်လုပ်ငန်းခွင်. အခုသင်တဲ့လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နှင့်အတူ "တက် curling" ခံရဖွယ်ရှိမဟုတ်ပါဘူးကတည်းက, အချိန်ကိုလုပ်ရလွယ်ကူမယ့်. သင့်အသိပညာအခြေစိုက်စခန်းတိုးချဲ့ရန်ကိုဖတ်ရှုခြင်းပေမသာ; ဒါကြောင့်သင့်ရဲ့စကားပြောဆိုမှုကျွမ်းကျင်မှုကိုတိုးမြှင့်နိုင်. အကြံပေးလိုနှစ်ခုခေါင်းစဉ်များမှာ:\n"သူကသင်ဟာသို့လိုက်ရုံမယ့်" နဲ့ "တစ်ဦးနဲ့ Lady လိုပဲဥပဒေ, လူယောက်ျားကဲ့သို့စဉ်းစားပါ။ "\nသင့်အဘို့အ Hoo Boo, မှန်သော? မှားသော. ကမ္ဘာကျော်အဆိုတော် Bruno Mars ၏စကားအတွက်, "သင်အံ့သြစရာပါပဲ, သင်မည့်နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ "စိတ်ထဲသိမ်းထားပါ.\nနွေရာသီတစ်ဦး bummer ဖြစ်နေစရာမလိုဘူး! အပြုသဘောရှိသည်ဖို့ရွေးချယ်ပါ, သင့်လျော်သောရှုထောင့်, နှင့်အတွင်းစိတ်- ငြိမ်းချမ်းရေး, ကြွင်းသောအရာဌာန၌ကျလိမ့်မည်.\nသင်ကမသိခင်, သင်တစ်ဦးတည်းအတွက်ကို "မနာသီချင်းဆိုမည်" ကိုတင်ဖို့သင်ယူရပါလိမ့်မယ်.


“ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ဒီမိုကရေစီကျင့်ထုံးကို လိုက်နာပြပါ” | Myanmar My Always\n← ခွင့်လွှတ်ခြင်းရဲ့ သန္တိသုခ ပီတိရပုံ\n“အခုသင်္ဘောကြီးကောင်းသွားပြီ အသက်ကယ်လှေရေ့ တာ့တာ” →\n“ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် ဒီမိုကရေစီကျင့်ထုံးကို လိုက်နာပြပါ”\tPosted on April 12, 2012\tby nyuntshwe “သရက်ကင်းကို မှဲ့အောင်အုပ်ရင် မစားလိုက်ရပဲဖြစ်သွားမယ်”\nမနေ့ကညနေပိုင်းနဲ့ ဒီနေ့မနက်ပိုင်း ပြည်ပရေဒီယိုတွေကနေ ကြားရတဲ့သတင်းကတော့ မဆန်းပေမဲ့ ကြည့်ကောင်းဦးမဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ စစ်အစိုးရရဲ့ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်တဲ့ ပါလီမန်အင်အားစုခေါင်းဆောင် သူရဦးရွှေမန်းတို့ရဲ့ လက်လှဲပွဲကြီးလို့ ပြောရပါလိမ့်မယ်။ သူရဦးရွှေမန်းရဲ့နောက်မှာ ဘယ်သူဘယ်ဝါရှိနိုင်တယ်ဆိုတာကတော့ အားလုံးမှန်းဆချက်တွေချည်းပါပဲ။ ဟုတ်လဲ ဟုတ်နိုင်တာပဲပေါ့။\nဒါဖြင့် ပြဿနာက ဘာလဲ\nမိတ်ဆွေတို့ရေ၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ အရွေးကောက်ခံ အဲန်အယ်လ်ဒီတွေက လွှတ်တော်မှာ တကယ်လို့ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံ ဥပဒေကို “ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပါမည်” အစား “လေးစားလိုက်နာပါမည်” လို့ ပြောင်းမပေးရင် ကျမ်းသစ္စာမကျိန်ဆိုနိုင်ဘူးတဲ့ဗျာတို့ရေ။ ဆင်မကြီးတော့ အရင်းကျမှတစ်ပြန်ပြီဗျို့။ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့အတွက်တော့ ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေမှာလဲပါတဲ့ အဲဒီအပိုဒ်ကို ဒေါ်စုတို့မဝင်ပဲနေမှာစိုးလို့ “လေးစားလိုက်နာပါမည်” လို့ပြင်ပေးခဲ့တယ်လေ။ ဒါလဲ လူတိုင်းသိဖြစ်ပြီး ထောက်ခံသူတွေက ဒါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ကနဦးအောင်ပွဲလို့ ကြွေးကြော်ကြပေမဲ့ သဘောမတူသူတွေကတော့ “ကုလားကြီး” ကနေ “အရာကြီး” လို့ ပြောင်းတာများဗျာ၊ ရေကြီးခွင်ကျယ်လို့ ဝေဖန်ကြပါတယ်။\nမောင်ညွန့်ကတော့ အဲန်အယ်လ်ဒီ ပါတီမှတ်ပုံပြန်တင်တာကော ရွေးကောက်ပွဲဝင်တာကို သူ့မူနဲ့ကိုက်လို့ ပစ်ထောက်ခံတယ်ခင်ဗျ။ ဒါပေမဲ့ ခုနပြောင်းလဲမှုကိုတော့ သဘောမတူသူတွေမြင်သလို ကုလားကြီး သို့မဟုတ် ဘာဘူကြီးကနေ အရာကြီးဖြစ်သွားတာထက်မပိုပါဘူးလို့ပဲ မြင်ပါတယ်။\nအဓိကက အဲန်အယ်လ်ဒီရဲ့ အငမ်းမရ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံပြင်ချင်တဲ့ ဆန္ဒကြီးက သီးခါစ သရက်ကင်းကို ချက်ခြင်းမှဲ့အောင် အုပ်ချင်နေတာနဲ့ တူနေတာ အဲဒီလူတွေက သတိမထားတာလား၊ မယ်ဘော်လုပ်ပြနေတာလား ဒါ သူတို့မှပဲ သိမယ်ဗျ။ အဲဒါကြီးကို လွှတ်တော်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကြောက်လို့ပြင်ပေးလိုက်ရင် အဲဒီဥပဒေတစ်ခုလုံးကော ရေးဆွဲခဲ့သူ အတည်ပြုခဲ့သူတွေကော ဒီမိုကရေစီကျင့်ထုံးဆိုတာတွေကော အားလုံးနှပ်ပစ်ခံရတာပဲဗျ။\nဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေံဥပဒေကို ခင်ဗျားတို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်ပဲ ဖြစ်စေ လေးစားလိုက်နာသည်ပဲဖြစ်စေ လွှတ်တော်ရဲ့လုပ်နည်းလုပ်ထုံးနဲ့သာ ပြင်ရလိမ့်မယ်ဗျ။ အဲပြင်ရမယ်ဆိုတာက လိုအပ်တဲ့ မဲအရေအတွက်ရရင်ပေါ့ဗျာ။ အခြေခံဖြစ်တဲ့ ဒီအချက်ကိုတောင်မှ သတိမမူနိုင်လောက်အောင် မဏ္ဍပ်တိုင်တက်ပြချင်လို့ကတော့ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်နဲ့ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းကပါ ဒီမိုကရေစီဆိုတာကို ငါမိုကရေစီ လုပ်နေတာဖြစ်သွားမယ်ခင်ဗျ။ အာဏာရှင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေရဲ့ အရိုက်အရာကို အာဏာရှင်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဆက်ခံလိုက်တယ်လို့ သမိုင်းဆရာတွေက မှတ်တမ်းတင်ကြရလိမ့်မယ်ခင်ဗျ။\nနောက်ပြီးတော့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပဲပြောရရင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ပါတီပြန်လည်မှတ်ပုံတင်တဲ့ မနှစ်နိုဝင်္ဘာကနေစပြီး အရင်ကအတိုင်း မပြောင်းမလဲ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေကို မလေးစား မလိုက်နာဘူးခင်ဗျ။ ဒါကိုလဲ အစိုးရက သိသိကြီးနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ချော့ပေါင်းတဲ့အနေနဲ့ လစ်လျူပြုထားတာ သိသာတယ်ခင်ဗျ။ အချက် ၂ ချက်ကိုကြည့်ရင် ရှင်းတယ်ခင်ဗျ။\n၁။ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံဥပဒေက နိုင်ငံကို မြန်မာ လို့ ခေါ်ဖို့ခင်ဗျ၊ ရန်ကုန်ကို ရန်ကုန်လို့ခေါ် ရဲန်းဂွန်းလို့မခေါ်နဲ့လို့ အတည်ပြုထားသဗျ။ ဒါကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဗားမား နဲ့ ရဲန်းဂွန်းကနေ တစ်ရွေးသားမှ မလျော့နိုင်ဘူးဗျ။\n၂။ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ခွင့်မပေးဘူးဗျ။ အင်္ဂလန်နိင်ငံသားနဲ့လက်ထပ်ထားလို့တဲ့ဗျ။ ဗိုလ်ချုပ်ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဥပဒေပုဒ်မ ၇၄၊ ၁၊က အရ ပယ်သတဲ့ဗျ။ ထူးခြားတာက အခုဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၁ (စ) မှာလဲပဲ အဲဒီဥပဒေကို ကူးချထားတယ်ခင်ဗျ။ အခုတစ်ခါလဲ ကြံ့ဖွံ့က ဒီဥပဒေကို ညွှန်းပြီး အရင် ၁၉၉၀ တုန်းကလို ကန့်ကွက်တာပဲခင်ဗျ။ သိတဲ့အတိုင်းပဲ တရားရုံးက ပယ်ချလိုက်တယ်ဗျ။\nအဲဒီတော့ဗျာ၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဖက်ကလဲ ရိုးရိုးသားသားနဲ့ ပြုပြင်ရေးတွေကို လက်တွဲဆောင်ရွက်ချင်တယ်ဆိုရင် ဒီမိုကရေစီ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို လေးစားဖို့ လိုက်နာဖို့လိုတယ်ခင်ဗျ။\nဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဖို့လိုတယ်ဆိုတာကတော့ စစ်အစိုးရကလဲ သဘောတူပြီးသားဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့လဲ သူတို့အကျိုးကိုကြည့်ပြီး အာဏာရှိသူပီပီ အလွယ်နဲ့ ပြင်ချင်တိုင်း ပြင်မရအောင်တော့ လုပ်ထားခဲ့တယ်လေ။ ဥပမာ ဆွေးနွေးခန်းရောက်ဖို့က လွှတ်တော်အမတ် ၂၀%က သဘောတူရမယ်၊ ပြင်ဆင်ဖို့ကျတော့ ၇၅% ကျော်က သဘောတူရမယ်လို့ လုပ်ထားတယ်လေ။\nဒီတော့ ဒါတွေကို ဖြေးဖြေးခြင်းပြင်နိုင်အောင် အားစုပါ။ အဲလိုအားစုချိန် ကာလတစ်ခုအတွင်း အစိုးရနဲ့ပူးပေါင်းပြီး တိုင်းပြည်တိုးတက်အောင် အထူးသဖြင့် အခြေခံလူတန်းစားတွေ စားဝတ်နေရေးမပူပင်ရအောင် သားသမီးတွေကို ပညာသင်ပေးနိုင်အောင် လုပ်စရာတွေအများကြီးပါ။ အခု ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သိပ်ပြီးတော့ အလှမ်းကျယ်နေတယ်။ သိပ်သူရဲကောင်းလုပ်နေဖို့ မသင့်သေးဘူး။ အစပျိုးနေတဲ့အပြောင်းအလဲကို ရပ်သွားအောင် နောက်ပြန်လှည့်သွားအာင် မလုပ်သင့်ဘူး။ ပြီးတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကြိုက်တဲ့ လေးစားလိုက်နာပါမည်ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရရဲ့ အနှစ်အသားအတိုင်း အခုလက်ရှိပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံကို မြန်မာနိုင်ငံလို့ ခေါ်ဖို့နဲ့၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် Let’s Visit Burma နဲ့ Freedom From Fear ထဲမှာ ရဲန်ဂွန်း Rangoon ဆိုတာ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်မှားတာလို့ပြောခဲ့ ရှင်းပြခဲ့တာ ခုထိကိုယ်တိုင်လဲ ယုံကြည်တယ်ဆိုရင် ရန်ကုန်လို့ ပြောဆိုသုံးနှုန်းဖို့ အလေးအနက် တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။\nပြောင်းချင်တာမှန်သမျှ ပြောင်းလဲဖို့ဆိုတာကတော့ ဒီလိုနဲ့ သူ့အချိန်ရောက်လာရင် အားလုံးပြေလည်သွားပါလိမ့်မယ်လို့ပဲ သုံးသပ်လိုက်ရကြောင်းပါခင်ဗျား။\nA Myanmar, Buddhist, pacifist, and pragmatic person who believe that we are what we think. That leads him positive thinking and he sees the worldabeautiful place, but he still likes to keep trying forabetter and more beautiful world.\tView all posts by nyuntshwe →\tThis entry was posted in Articles. Bookmark the permalink.\t← ခွင့်လွှတ်ခြင်းရဲ့ သန္တိသုခ ပီတိရပုံ


MMSC ၏ Downtown Strong Grants အတွက်လျှောက်လွှာ• DutchtownSTL.org • Dutchtown, St. Louis, MO\nအတွင်းရှိစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ UrbanMain ခရိုင် (အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် Grand, Meramec နှင့်ဗာဂျီးနီးယားတစ်လျှောက်) စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု, စျေးကွက်ရှာဖွေရေး, စစ်ဆင်ရေးနှင့်အခြားအရာများအတွက်ကူညီရန်ရန်ပုံငွေနှစ်ခုအထိလျှောက်ထားနိုင်သည်။ Dutchtown အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်ကျွန်ုပ်တို့၏ထောက်ပံ့ငွေများကိုလျှောက်ထားရန်ကျွန်ုပ်တို့၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုကူညီရန်အဆင်သင့်ရှိနေသည်။\nသင်သည်Aprilပြီ ၈ ရက်တွင်ထောက်ပံ့ကြေးပေးအပ်သည့်အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသို့တက်ရောက်ခဲ့ရမည် (သို့) သင်တက်ရောက်ခဲ့သည့်ရပ်ရွာကိုယ်စားလှယ်တစ် ဦး နှင့်အတူအလုပ်လုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ စိတ်မပူပါနဲ့၊ သူတို့ကမင်းကိုကူညီဖို့အဆင်သင့်ပဲ!\nသငျသညျ DT2 ကနေထောက်ခံမှုစာလည်းလိုအပ်ပါလိမ့်မည် - ငါတို့သည်လည်းထိုအတူကူညီပေးဖို့ဝမ်းမြောက်မိပါတယ်!\nထောက်ပံ့ငွေလျှောက်ထားရန်အကူအညီလိုပါသလား။ DT2 မှစေတနာ့ဝန်ထမ်းများသည်အိမ်နီးချင်းဆန်းသစ်တီထွင်မှုစင်တာတွင်မေလ ၁ ရက်၊ မနက် ၁၀ နာရီမှည ၃ နာရီထိသင့်လျှောက်လွှာကိုအခမဲ့ဖြည့်စွက်ရန်။ သင်၏ထောက်ပံ့ကြေးလျှောက်လွှာကိုအီးမေးလ်ဖြင့်သာပြင်ဆင်ရန်သင်နှင့်တွေ့ဆုံရန်နောက်တစ်ကြိမ်စီစဉ်နိုင်သည် nate.a.lindsey@gmail.com.\nလျှောက်လွှာတင်ချိန်သည်မေလ ၇ ရက်နေ့တွင်အဆုံးသတ်ပါမည်။ သင်ငါတို့လွဲချော်လျှင် အိမ်နီးချင်းဆန်းသစ်တီထွင်မှုစင်တာတွင်နာရီဖွင့်ပါ သင်၏ထောက်ပံ့ကြေးလျှောက်လွှာကိုဖြည့်စွက်ရန်ကူညီရန်ကျွန်ုပ်သည်စနေနေ့၊ မေလ ၁ ရက်၊ သင်သည်လျှောက်လွှာကိုဤနေရာတွင် download လုပ်နိုင်သည်.\nဒီ post ကိုမျှဝေပါ Facebook က, တွစ်တာဒါမှမဟုတ် အီးမေးလ်လိပ်စာ။ ဒီ post ကိုနောက်ဆုံးပေါ် update လုပ်ခဲ့သည် မေလ 2nd, 2021 .\nဒိန်းမတ် စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား MMSC ၏ Downtown Strong Grants အတွက်လျှောက်ထားပါ


TV Movie – MMANIME\nEden of the East Movie II: Paradise Lost (Eden of the East [serie] နဲ့ Movie I ကိုကြည့်ထားဖို့လိုသည်) Takizawa က Saki နဲ့Tokyo ကနေလေယာဉ်နဲ့ပြန်လာတဲ့နောက် Takizawa တစ်ယောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ဇနီးရဲ့နောက်လိုက်တွေခေါ်ရာကိုပါသွားပြန်တယ် Takizawa ကဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့တရားမဝင်သားလား ဒါမှမဟုတ် တောင်းဆိုချက်အရဖြစ်နေတာလားဆိုတဲ့အချက်ကလည်း သေချာမသိကြသေးပါဘူး နောက်ထပ်ရှာဖွေစရာရှိလာတာကတော့ Takizawa က သူ့အမေကို တွေ့ခဲ့တယ်ဆိုတာပါဘဲ ဒီလိုနဲ့ Saki က Takizawa ကဗုန်းခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အကြမ်းဖက်သမားမဟုတ်ကြောင်းကိုပြောပြဖို့အတွက် Takizawa ရဲ့အမေကိုရှာဖို့ဇာတ်လမ်းစပါတော့တယ် #KichiroANIME\nClannad Movie Clannad Movieဟာ "Clannad"စီးရီးပြီး "Clannad After Story"ရဲ့ အပိုင်း ၁၈ ဝန်းကျင်ကာလကို ရိုက်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဇာတ်ကားကို ကြည့်မယ့်သူဟာ အနည်းဆုံး "Clannad After Story"ကို အပိုင်း ၁၈အထိ အနည်းဆုံးကြည့်ပြီးထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ စီးရီးကို အစအဆုံးကြည့်ပြီးတဲ့သူဟာ ဒီဇာတ်ကားကို မဖြစ်မနေ ကြည့်ဖို့ မလိုအပ်ဘူးလို့ ကျွန်တော်မြင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကြည့်ချင်တဲ့သူရှိပါက ကြည့်ရအဆင်ပြေစေဖို့ ရည်ရွယ်တင်ဆက်ပေးလိုက်တာပါ။ ဒီဇာတ်ကားမှာ စီးရီးထဲက အဓိကဇာတ်ဆောင် "အိုကဇာခီ တိုမိုယ"ရဲ့ရှုထောင့်ကို အသားပေးထားပြီး "The Motion Picture"ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကားရဲ့နာမည်အတိုင်းပဲ အတိတ်ကိုပြန်တွေးသလိုနဲ့ ဇာတ်လမ်းကိုတင်ဆက်ထားခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။\nYou are Umasou ဇာတ္လမ္းအၫႊန္း ~~~~~~~~~~~~~~~~~ အပင္စားဒိုင္ႏိုေဆာ အေမကေန ေမြးစားၿပီး ပ်ိဳးေထာင္ေပးခဲ့တဲ့ အိမ္ေျပး အသားစားဒိုင္ႏိုေဆာ "ဟတ္တ္"... လမ္းမွာေတြ႔တဲ့ ဥက ေပါက္ဖြားလာခဲ့တဲ့ အပင္စားဒိုင္ႏိုေဆာကေလးကို စားဖို႔ ၾကံစည္ခဲ့ေပမဲ့ ကေလးရဲ႕ "အေဖ"လို႔ အထင္လြဲျခင္းကို ခံလိုက္ရတဲ့ သူ... ကေလးကို ႀကီးလာမွစားမယ္ဆိုတဲ့အၾကံနဲ႔ ေမြးစားထားေပမဲ့ တစ္စစနဲ႔ သံေယာဇဥ္တြယ္လာတဲ့အခါ...  "ဟတ္တ္"တစ္ေယာက္ အပင္စားဒိုင္ႏိုေဆာေလးကို စားရက္ႏိုင္ပါ့မလား... အသားစားမ်ိဳးႏြယ္ ဒိုင္ႏိုေဆာနဲ႔ အပင္စားမ်ိဳးႏြယ္ ဒိုင္ႏိုေဆာေလးတို႔အၾကားက မိဘနဲ႔ သားသမီး ဆက္ဆံေရးဟာ ေရ႐ွည္တည္ျမဲႏိုင္ပါ့မလား.... ပင္ကိုယ္စ႐ိုက္ သဘာဝကိုက မတူညီကြဲျပားတဲ့ သူတို႔မိသားစုေလးကို ဘယ္လိုကံၾကမၼာဆိုးေတြက ဝင္႐ိုက္ခတ္လာမွာလဲ... "ဟတ္တ္"တစ္ေယာက္ သူ႔ကို ေမြးစားခဲ့တဲ့ အေမ့ဆီက ဘယ္လိုအေၾကာင္းေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာခဲ့တာလဲ...စတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၅၂၈ဆိုတဲ့ မိဘေမတၱာတရားရဲ႕ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ လွလွပပနဲ႔ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး တင္ဆက္ေပးထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းေလးတစ္ပုဒ္ပါပဲ။\nWeathering with You (2019) "ေတာက္ပတဲ့ေနမင္းႀကီးကိုမေတြ႔ရေတာ့ေရာဘာျဖစ္လဲ? ျပာလဲ့လဲ့မိုးေကာင္ကင္ထက္ နင့္ကိုပဲငါလိုခ်င္တယ္ ရာသီဥတုၾကမ္းခ်င္ၾကမ္းပါေစအေရးမႀကီးဘူး" လွပတဲ့စကားလံုးေတြနဲ႔တင္ဆက္ထားတဲ့ ဒီanimeဟာ Your Nameကိုထုတ္လုပ္ေပးခဲ့တဲ့ CoMix Wave Filmsရဲ႕လက္ရာတစ္ပုဒ္ပါ ဂ်ပန္မွာ ယန္း၁၄.၀၆သန္းအထိဝင္ေငြရခဲ့ၿပီး တစ္ကမာၻလံုးမွာျပသခဲ့တာကေန ၁၉၂.၇သန္းေဒၚလာရခဲ့တဲ့အထိလူႀကိဳက္မ်ားထားတဲ့anime႐ုပ္႐ွင္ေလးပါ ဇာတ္လမ္းအက်ဥ္းကေတာ့ အထက္တန္းေက်ာင္းသားေလးHodaka Morishimaဟာ သူ႔ရဲ႕ကြၽန္းကေနထြက္လာၿပီးတိုက်ိဳၿမိဳ႕ေပၚကိုတက္လာခဲ့ပါတယ္ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ဝင္ေငြ႐ွာဖို႔နဲ႔ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကိစၥေတြေၾကာင့္ပါ သူ႔ရဲ႕အနာဂတ္ေတြကိုပုံေဖာ္ဖို႔သြားတဲ့အဲ့ဒီၿမိဳ႕ႀကီးက ပုံမွန္မဟုတ္ပဲ ေန႔တိုင္းလိုလို မိုးအုံ႔ မိုးရြာေနတတ္ပါတယ္ သူဟာအဲ့မွာေနရင္းနဲ႔ဘယ္ကမွလည္းအဆက္အသြယ္မရပဲ တစ္ရက္ၿပီးတစ္ရက္ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ေနာက္ဆံုးမွာ ထူးဆန္းေထြလာမဂၢဇင္းေရးတဲ့အလုပ္ကိုသူရသြားခဲ့တယ္ တစ္ေန႔မွာ Hoda က႐ႈပ္ယွက္ခပ္ေနတဲ့လမ္းေထာင့္တစ္ေနရာက လူေတြၾကားထဲကမွ Hina ဆိုတဲ့မိန္းကေလးကိုသူသတိျပဳမိသြားပါတယ္ ဒီမိန္းကေလးက ေတာက္ပၿပီး စိတ္ဓာတ္ျပင္းျပတဲ့သူျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ သူ႔မွာထူးျခားစြမ္းအင္လည္း႐ွိေနပါေသးတယ္ သူ႔ရဲ႕အစြမ္းကေတာ့ ဒီလိုမိုးသည္းၿပီးအံု႔မိႈင္းမိႈင္းျဖစ္ေနတဲ့တိုက်ိဳၿမိဳ႕ႀကီးကို မိုးေတြကိုတိတ္ တိမ္စင္ေတြကိုဖယ္႐ွားၿပီး အလင္းဓာတ္ကိုေဆာင္ေပးႏိုင္သူေပါ့........ ဆက္လက္ၾကည့္႐ႈလိုက္ပါဦး IMDb 7.6/10 Rotten tomatoes 91%\nFate/Stay Night: Heaven’s Feel II. Lost Butterfly Overview Theatrical-release adaptation of the visual novel "Fate/stay night", following the third and final route. (Part2ofatrilogy.)Fate/stay night:Heaven's FeelHF routeကတော့ Sakuraနဲ့shirouရဲ့ အချစ်ဇာတ်လမ်းကိုအဓိကထားပါတယ်။Routeသုံးခုထဲမှာမှ HF routeဟာ အရှည်လျားဆုံးနဲ့ အရှုပ်ထွေးဆုံးဖြစ်ပြီး အရင်routeမှာမဖော်ပြခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့loreတွေကို ပြသသွားခဲ့ပါတယ်။Horrorဆန်တဲ့ plotတွေနဲ့ HF routeဟာ FSN storylineရဲ့ dark sideပဲဖြစ်ပါတယ်။Fourth warအပြီးမှာ Matou Zoukenဟာ Kiritsugu ဖျက်ဆီးလိုက်တဲ့ grailရဲ့အပိုင်းအစလေးကို sakuraထဲထည့်တဲ့ wormကိုကျွေးလိုက်ပါတယ်။နောက်ပိုင်းမှာတော့ sakuraဟာholy grailရဲ့gateတခုဖြစ်သွားပြီး black shadowကိုထုတ်ကာ လူတွေကိုစား servantတွေကို black servantတွေပြောင်းလိုက်နဲ့ သောင်းကျန်းပါတယ်။ဒီအကြောင်းတွေကိုသိလိုက်ရတဲ့ shirouဟာ သူ့အဖေတုန်းကလိုပဲ ခက်ခဲတဲ့ရွေးချယ်မှုတွေလုပ်ရပါတယ်။ လူတွေကိုကာကွယ်ဖို့ သူချစ်တဲ့သူကိုသတ်မလား ...\nIMDB: 6/10 45 votes\nCode Geass: Akito the Exiled 5: To Beloved Ones Code Geass: Akito the Exiled (コードギアス 亡国のアキト, Kōdo Giasu Bōkoku no Akito) ခဏနေ အပိုင်း (၁) တင်ပါမယ် Genre: Alternate history, mecha, military Code Geassဆိုတာကတော့ Old but Gold Anime seriesတစ်ခုပါ။IMDb rating 8.6/10ရရှိထားပြီး Main seriesမှာSeason2ခု ထွက်ရှိထားပါတယ်။ Manga ပေါင်းများစွာ Game နဲ့ OVAအများအပြားထွက်ရှိထားခဲ့တဲ့ အအောင်မြင်ဆုံး Anime တွေထဲကတစ်ခုပါ။ ကျနော်တို့အခု ထွက်ရှိထားတဲ့ OVAတွေထဲမှာမှ “Akito the exiled”ဆိုတဲ့ OVA seriesကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပါ။ Code geassရဲ့Main storyဖြစ်တဲ့seriesဟာ October6,2006ခုနှစ်မှာစတင်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး “Akito the exiled” OVA ...\nCode Geass: Akito the Exiled 4: Memories of Hatred Code Geass: Akito the Exiled (コードギアス 亡国のアキト, Kōdo Giasu Bōkoku no Akito) ခဏနေ အပိုင်း (၁) တင်ပါမယ် Genre: Alternate history, mecha, military Code Geassဆိုတာကတော့ Old but Gold Anime seriesတစ်ခုပါ။IMDb rating 8.6/10ရရှိထားပြီး Main seriesမှာSeason2ခု ထွက်ရှိထားပါတယ်။ Manga ပေါင်းများစွာ Game နဲ့ OVAအများအပြားထွက်ရှိထားခဲ့တဲ့ အအောင်မြင်ဆုံး Anime တွေထဲကတစ်ခုပါ။ ကျနော်တို့အခု ထွက်ရှိထားတဲ့ OVAတွေထဲမှာမှ “Akito the exiled”ဆိုတဲ့ OVA seriesကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပါ။ Code geassရဲ့Main storyဖြစ်တဲ့seriesဟာ October6,2006ခုနှစ်မှာစတင်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး “Akito the exiled” OVA ...\nCode Geass: Akito the Exiled 3: The Brightness Falls Code Geass: Akito the Exiled (コードギアス 亡国のアキト, Kōdo Giasu Bōkoku no Akito) ခဏနေ အပိုင်း (၁) တင်ပါမယ် Genre: Alternate history, mecha, military Code Geassဆိုတာကတော့ Old but Gold Anime seriesတစ်ခုပါ။IMDb rating 8.6/10ရရှိထားပြီး Main seriesမှာSeason2ခု ထွက်ရှိထားပါတယ်။ Manga ပေါင်းများစွာ Game နဲ့ OVAအများအပြားထွက်ရှိထားခဲ့တဲ့ အအောင်မြင်ဆုံး Anime တွေထဲကတစ်ခုပါ။ ကျနော်တို့အခု ထွက်ရှိထားတဲ့ OVAတွေထဲမှာမှ “Akito the exiled”ဆိုတဲ့ OVA seriesကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပါ။ Code geassရဲ့Main storyဖြစ်တဲ့seriesဟာ October6,2006ခုနှစ်မှာစတင်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး “Akito the exiled” OVA ...\nCode Geass: Akito the Exiled 2: The Wyvern Divided Code Geass: Akito the Exiled (コードギアス 亡国のアキト, Kōdo Giasu Bōkoku no Akito) ခဏနေ အပိုင်း (၁) တင်ပါမယ် Genre: Alternate history, mecha, military Code Geassဆိုတာကတော့ Old but Gold Anime seriesတစ်ခုပါ။IMDb rating 8.6/10ရရှိထားပြီး Main seriesမှာSeason2ခု ထွက်ရှိထားပါတယ်။ Manga ပေါင်းများစွာ Game နဲ့ OVAအများအပြားထွက်ရှိထားခဲ့တဲ့ အအောင်မြင်ဆုံး Anime တွေထဲကတစ်ခုပါ။ ကျနော်တို့အခု ထွက်ရှိထားတဲ့ OVAတွေထဲမှာမှ “Akito the exiled”ဆိုတဲ့ OVA seriesကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပါ။ Code geassရဲ့Main storyဖြစ်တဲ့seriesဟာ October6,2006ခုနှစ်မှာစတင်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး “Akito the exiled” OVA ...\nCode Geass: Akito the Exiled 1: The Wyvern Arrives Code Geass: Akito the Exiled (コードギアス 亡国のアキト, Kōdo Giasu Bōkoku no Akito) ခဏနေ အပိုင်း (၁) တင်ပါမယ် Genre: Alternate history, mecha, military Code Geassဆိုတာကတော့ Old but Gold Anime seriesတစ်ခုပါ။IMDb rating 8.6/10ရရှိထားပြီး Main seriesမှာSeason2ခု ထွက်ရှိထားပါတယ်။ Manga ပေါင်းများစွာ Game နဲ့ OVAအများအပြားထွက်ရှိထားခဲ့တဲ့ အအောင်မြင်ဆုံး Anime တွေထဲကတစ်ခုပါ။ ကျနော်တို့အခု ထွက်ရှိထားတဲ့ OVAတွေထဲမှာမှ "Akito the exiled"ဆိုတဲ့ OVA seriesကို တင်ဆက်ပေးသွားမှာပါ။ Code geassရဲ့Main storyဖြစ်တဲ့seriesဟာ October6,2006ခုနှစ်မှာစတင်ထွက်ရှိခဲ့ပြီး "Akito the exiled" OVA ...\nIMDB: 6/10 17 votes\nKiKi’s Delivery Service Kikiကားေလးကေတာ့90bornေတြဆိုရင္ျမဝတီကေနမိုးပ်ံမေလးကိကိဆိုၿပီးျပခဲ့လို႔မိုးပ်ံမေလးလို႔ပဲမွတ္ထားမယ္ထင္ပါတယ္ကြၽန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့Studioghibliကထြက္တဲ့အထဲမွာဒုတိယေျမာက္ၾကည့္ခဲ့ဖူးတဲ့ကားပါပထမကားက totoroဒီကားမၾကည့္ခင္အထိဂ်ပန္animeဆိုရင္ႀကိဳက္ကိုမႀကိဳက္တာဗ်အေနာက္တိုင္းကာတြန္းေတြပဲႀကိဳက္ခဲ့တဲ့အရြယ္ေပါ့ႁခြင္းခ်က္အေနနဲ႔Yaibaကေတာ့ႀကိဳက္ခဲ့တယ္Totoroေတာင္မွၾကည့္တုန္းကေၾကာက္မိတာကမ်ားေနတယ္ေၾကာင္ဘတ္စ္ကားပံုႀကီးဆိုအေသေၾကာက္တာ????ဒီကားၾကည့္ေတာ့မွကေလးအရြယ္မွစၿပီးဂ်ပန္animeေတြႀကိဳက္လာေကာေနာက္ေတာ့Grave of firefliesတို႔ဘာတို႔ေတြပါဆက္ၾကည့္တာFirefliesကေတာ့ႀကိဳက္ေပမယ့္ဘယ္ေတာ့မွျပန္မၾကည့္ေတာ့တဲ့ကားထဲေတာင္ပါတယ္အခုghibliအတြက္ဘာသာျပန္ဖို႔ကားေတြခြဲေတာ့ေတာင္အဲ့ကားကိုဘယ္သူမွဘာသာျပန္ဖို႔မယူၾကဘူးဘာသာျပန္ဖို႔အတြက္ျပန္ေတာင္မၾကည့္ခ်င္ဘူးေလထားပါေလစကားေတြေဘးေရာက္ကုန္ၿပီဇာတ္လမ္းအၫႊန္းကိုေျပာျပပါမယ္ဇာတ္လမ္းအက်ဥ္းကေတာ့တအားေျပာရင္spoilပါမွာစိုးလို႔ အတိုဆံုးခ်ံဳ႕ေျပာပါ့မယ္ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ စုန္းအႏြယ္ဝင္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့စုန္းမေလးKiKiက သူတို႔ရဲ႕႐ိုးရာအရလြတ္လပ္ခြင့္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ KiKiကလူသားေတြနဲ႔လိုက္ေလ်ာညီေထြေနဖို႔ဆံုးျဖတ္ရင္းလူေတြေနတဲ့ေနရာကိုသြားၿပီး အလုပ္လိုက္ေလွ်ာက္ပါတယ္ဒါေပမယ့္ အဲ့ေခတ္အခါအရ စုန္းမဆိုရင္အလုပ္ခန္႔ဖို႔မေျပာနဲ႔ ပတ္ေတာင္ပတ္သက္ခ်င္တာမဟုတ္ပါဘူးဒါေပမယ့္ စိတ္ရင္းေကာင္းတဲ့မုန္႔ဆိုင္ေလးတစ္ဆိုင္ကေတာ့KiKiကိုအလုပ္လုပ္ဖို႔ရယ္ ေနစရာ စားစရာအျပည့္ေထာက္ပံ့ပါတယ္KiKiရဲ႕အလုပ္ကေတာ့ အဲ့ဆိုင္ကမုန္႔ေတြကိုသူ႔ရဲ႕တံျမတ္စည္း႐ိုးႀကီးကိုစီးၿပီး မွားထားတဲ့အိမ္ေတြကိုအျမန္ဆံုးလိုက္ပို႔ရတဲ့ deliveryဝန္ေဆာင္မႈတစ္ခုပါပဲKiKiကအလုပ္လည္းလုပ္သလို လူေတြနဲ႔လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနရင္း ဘယ္လိုအလြဲေတြျဖစ္လာမလဲဆိုတာကေတာ့ဆက္လက္ၾကည့္႐ႈလိုက္ပါ……. IMDb 7.8/10Rotten tomatoes 97%\nIMDB: 7.8/10 251514 votes\nTyphoo Noruda(2015) ဒီကားလေးကတော့ wearthing with you ပုံစံမျိုးပါဘဲမတူတာကတော့ ကောင်မလေးကမှုန်တိုင်းတွေကိုထိန်းချုပ်နိုင်တာမျိုးဖြစ်ပြီး ၂၄ မိနစ်ထဲပါတဲ့ Movie ဖြစ်နေတာပါဘဲ တစ်နေ့မှာ Azuma ဆိုတဲ့ကောင်လေးကအဝတ်ဗလာနဲ့အဲ့ကောင်မလေးကိုစာသင်ခန်းထဲမှာတွေ့ခဲ့တယ်သူလည်းကြောင်တောင်တောင်နဲ့ဖြစ်နေတုန်း ကောင်မလေးကအခန်းပြုတင်းပေါက်ကနေထွက်သွားခဲ့တယ်ကောင်လေးကချက်ချင်းပြုတင်းပေါက်နားသွားပြီးရှာခဲ့ပေမဲ့ ကောင်မလေးကိုမတွေ့ခဲ့ဘူး နောက်တစ်နေ့ကျောင်းမှာ ပွဲရှိတဲ့အတွက်ကျောင်းသားတိုင်းအလုပ်ရှုပ်နေတဲ့ညနေဘက်ကြီးမှာမှန်တိုင်းကြီးကျရောက်လာပါတယ်ကျောင်းနားကလျှပ်စစ်တာဝိုင်တိုင်ကြီးမိုးကြိုးဖြစ်ခံလိုက်ရပြီးတဲ့နောက် Azuma ဟာတာဝါတိုင်ပေါ်ရပ်နေတဲ့ ကောင်မလေကိုတွေ့လိုက်ရတယ် သေချာပါတယ်သူဟိုနေ့ကတွေ့လိုက်တဲ့ကောင်မလေးပါဘဲကောင်မလေးက ဘယ်သူပေးလိုက်မှန်းမသိတဲ့တာဝန်အနေနဲ့ ကောင်းကင်ပေါ်က ဝဲကြီးကို မြေပြင်ပေါ်ကဝဲကြီးနဲ့ချိတ်ဆက်ပေးရမှာပါ ဒါပေမဲ့အဲ့တာဝန်က မကောင်းမှန်း Azuma ကသိနေခဲ့ပါတယ်ဒီလိုနဲ့ Azuma တစ်‌ေယာက် ကောင်မလေးကိုတာဝန်ကနေဘယ်လိုလွတ်မြောက်အောင်လုပ်မလဲသူကယ်တင်နိုင်မလား ဘာတွေဆက်ဖြစ်ကြမလဲဆိုတာတော့ Translated by ShoukoEncoded by Mr.VIRUS\nIMDB: 5.9/10 178 votes\nGYO: Tokyo Fish Attack To celebrate their graduation from university Kaori and her two friends visit Okinawa in southern Japan forashort vacation. At the vacation house, provided by Tadashi's uncle,anumbing stench awaits the girls, and can be traced toahorrendously deformed, legged fish that Kaori kills. More and more of these creatures appear and portendahorrific change for ...\nIMDB: 5.3/10 5655 votes\nViolet Evergarden: Eternity and the Auto Memory Doll Isabella, the daughter of the noble York family, is enrolled in an all-girls academy to be groomed intoadame worthy of nobility. However, she has given up on her future, seeing the prestigious school as nothing more thanaprison from the outside world. Her family notices her struggling in her lessons and decides to hire Violet Evergarden to ...\nIMDB: 8.2/10 24551 votes\nRain in the Sunshine Schoolboy Hinata hasabig crush on his classmate Shigure, but is too shy to tell her. On the day Shigure is leaving, Hinata flies off on the wings ofabird chasing after her to tell how he feels! Review by(Oo Oo Thant) Hinata no Aoshigure ကို ဒါရိုက်တာ Hiroyasu Ishida ကရိုက်ကူးထားပြီး IMDb မှာ 5.4/10 ရထားတဲ့ Anime ကားကောင်းတစ်ကားလဲဖြစ်ပါတယ် Google ရဲ့စစ်တမ်းကောက်ချက်အရလဲ 96 % ...\nIMDB: 6.0/10 45655 votes\nJin-Roh: The Wolf Brigade A member of an elite paramilitary counter-terrorism unit becomes traumatized after witnessing the suicide bombing ofayoung girl and is forced to undergo retraining. However, unbeknownst to him, he becomesakey player inadispute between rival police divisions, as he finds himself increasingly involved with the sister of the girl he saw die. Jin-roh ကိုသိလား????? jin-roh ဟာဆိုရင်ဂျပန်Animeအနေနဲ့အောင်မြင်ထားရုံသာမကပဲ WBကနေကိုရီးယားသရုပ်ဆောင်တွေနဲ့ Live-action ...\nIMDB: 6.1/10 25156 votes\nAltered Carbon: Resleeved ဒီmovieကိုစၿပီးအေျခခံထားတာကေတာ့ နည္းပညာေတြတိုးတက္ေနတဲ့ႏိုင္ငံႀကီးကေနစတာပါ နည္းပညာေတြဘယ္ေလာက္ေတာင္တိုးတက္ေနသလဲလို႔ ဆိုရင္ ကားပ်ံေတြ ပ႐ိုဂရမ္အသစ္အဆန္းေတြနဲ႔ ေျပာရရင္Ghost in the shellကၿမိဳ႕ေတာ္ေတြနဲ႔ေတာင္ ခပ္ဆင္ဆင္ပါ အဲ့ဒီအျပင္အရင္ကသိၾကတဲ့ ေသမ်ိဳးေတြလို႔ဆိုတဲ့ လူသားေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သူတို႔ေတြရဲ႕အသက္ေတြ႐ွည္ေအာင္ မေသေအာင္ လုပ္ေနၾကပါၿပီ ဘယ္လိုလုပ္သလဲဆိုရင္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ေသခါနီးၿပီဆိုရင္ အဲ့ဒီလူနဲ႔ပတ္သက္နဲ႔မွတ္ဥာဏ္ေတြ dataေတြ အားလံုးကိုchipျပားေလးတစ္ခုထဲသိုေလွာင္ထားလိုက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့လူခႏၶာကိုယ္တစ္ခုမွာ တပ္လိုက္႐ုံနဲ႔ တစ္ဖန္ျပန္႐ွင္သန္ႏိုင္တာပါ အဲ့တာေတြအျပင္ဒီဇာတ္လမ္းကyakuzaေတြကို ပိုၿပီးအေျခခံထားပါတယ္ ဇာတ္လမ္းအစပိုင္းမွာေတာ့ မိန္းမငယ္ေလးတစ္ေယာက္ကိုyakuzaအဖြဲ႔ဝင္ လူႏွစ္ေယာက္ကလိုက္လံဖမ္းဆီးေနပါတယ္ ဒါေပမယ့္ samuraiမ်က္ႏွာဖံုးစြပ္နဲ႔လူတစ္ေယာက္ဟာ ထိုလူႏွစ္ဦးကိုခုတ္ျဖတ္သတ္ပစ္ခဲ့တယ္ ဒါေပမယ့္လည္းအဲ့ဒီဆာမူ႐ိုင္းမ်က္ႏွာဖံုးနဲ႔ လူရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ကလည္း ခုနကေသသြားတဲ့လူႏွစ္ေယာက္နဲ႔ထပ္တူပါပဲ အဲ့ဒီမိန္းကေလးကိုဖမ္းဆီးခ်င္တာပါ သူ႔ကိုလိုခ်င္ေနတာအဲ့ႏွစ္ဖြဲ႔တင္မဟုတ္ပါဘူး တျခားyakuzaအဖြဲ႔ေတြကလည္းသူ႔ကိုအလို႐ွိေနပါတယ္ အဲ့ဒီသာမန္မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ကို Yakuzaအဖြဲ႔ႀကီးေတြကဘာလို႔အသည္းအသန္လိုခ်င္ေနရတာလဲ အဲ့ဒီမိန္းကေလးမွာဘယ္လိုလွ်ိဳ႔ဝွက္ခ်က္ေတြမ်ား႐ွိလို႔လဲ.... ဇာတ္လမ္းကိုဆက္လက္႐ႈစားပါ ဒီဇာတ္လမ္းကyakuzaေတြကိုပိုၿပီးအသားေပးထားတဲ့အတြက္ သူတို႔ရဲ႕အက်င့္စ႐ိုက္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုေတာ့ေတြ႔ရမွာပါ [Unicode] ဒီmovieကိုစပြီးအခြေခံထားတာကတော့ နည်းပညာတွေတိုးတက်နေတဲ့နိုင်ငံကြီးကနေစတာပါ နည်းပညာတွေဘယ်လောက်တောင်တိုးတက်နေသလဲလို့ ဆိုရင် ကားပျံတွေ ပရိုဂရမ်အသစ်အဆန်းတွေနဲ့ ပြောရရင်Ghost in the shellကမြို့တော်တွေနဲ့တောင် ခပ်ဆင်ဆင်ပါ အဲ့ဒီအပြင်အရင်ကသိကြတဲ့ သေမျိုးတွေလို့ဆိုတဲ့ လူသားတွေကိုယ်တိုင်ကလည်း သူတို့တွေရဲ့အသက်တွေရှည်အောင် မသေအောင် လုပ်နေကြပါပြီ ဘယ်လိုလုပ်သလဲဆိုရင်တော့ လူတစ်ယောက်သေခါနီးပြီဆိုရင် အဲ့ဒီလူနဲ့ပတ်သက်နဲ့မှတ်ဉာဏ်တွေ dataတွေ အားလုံးကိုchipပြားလေးတစ်ခုထဲသိုလှောင်ထားလိုက်ပြီး နောက်ထပ်ကိုယ်လိုချင်တဲ့လူခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုမှာ တပ်လိုက်ရုံနဲ့ တစ်ဖန်ပြန်ရှင်သန်နိုင်တာပါ အဲ့တာတွေအပြင်ဒီဇာတ်လမ်းကyakuzaတွေကို ပိုပြီးအခြေခံထားပါတယ် ဇာတ်လမ်းအစပိုင်းမှာတော့ မိန်းမငယ်လေးတစ်ယောက်ကိုyakuzaအဖွဲ့ဝင် လူနှစ်ယောက်ကလိုက်လံဖမ်းဆီးနေပါတယ် ဒါပေမယ့် samuraiမျက်နှာဖုံးစွပ်နဲ့လူတစ်ယောက်ဟာ ထိုလူနှစ်ဦးကိုခုတ်ဖြတ်သတ်ပစ်ခဲ့တယ် ဒါပေမယ့်လည်းအဲ့ဒီဆာမူရိုင်းမျက်နှာဖုံးနဲ့ လူရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကလည်း ခုနကသေသွားတဲ့လူနှစ်ယောက်နဲ့ထပ်တူပါပဲ အဲ့ဒီမိန်းကလေးကိုဖမ်းဆီးချင်တာပါ သူ့ကိုလိုချင်နေတာအဲ့နှစ်ဖွဲ့တင်မဟုတ်ပါဘူး တခြားyakuzaအဖွဲ့တွေကလည်းသူ့ကိုအလိုရှိနေပါတယ် အဲ့ဒီသာမန်မိန်းကလေးတစ်ယောက်ကို Yakuzaအဖွဲ့ကြီးတွေကဘာလို့အသည်းအသန်လိုချင်နေရတာလဲ အဲ့ဒီမိန်းကလေးမှာဘယ်လိုလျှို့ဝှက်ချက်တွေများရှိလို့လဲ.... ဇာတ်လမ်းကိုဆက်လက်ရှုစားပါ ဒီဇာတ်လမ်းကyakuzaတွေကိုပိုပြီးအသားပေးထားတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့အကျင့်စရိုက်တော်တော်များများကိုတော့တွေ့ရမှာပါ File Size : (1GB) and (539 MB) Quality : WEBRip 1080p, 720p Format…mp4 Duration…01:14:00 Genre : Animation, Crime, Action Subtitle : Myanmar Subtitle (Hard Sub) Translated by Kan San Encoded by Shine Bo Bo Latt\nIMDB: 6.5/10 3,067 votes\nHello World 2019ထွက်သမျှထဲမှာ ကျနော့်အတွက်တော့ဒီကားအလှဆုံးဗျ ဇာတ်လမ်းလည်းမဆိုးဘူး ဒါပေမယ့်လည်တော့ထွက်နိုင်တယ် ???? ဘာလို့လည်လဲမပြောခင် ဇာတ်လမ်းကိုအကျဉ်းတကာ့အကျဉ်းဆုံးပြောမယ်ဗျ ဇာတ်အိမ်ကို လက်တွေ့ကမ္ဘာနဲ့မှတ်ဉာဏ်ကမ္ဘာနှစ်ခုမှာတည်ထားတယ် ကျန်တာတော့ဆက်ကြည့်လိုက်ပါ ???? လည်တာပြောပြမယ်ဗျ စပြောထားတာက လက်တွေ့ကမ္ဘာနဲ့မှတ်ဉာဏ်ကမ္ဘာပဲ ဒါပေမယ့် အဆုံးသတ်မှာ မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာပါထပ်ပေါ်လာတယ်ဗျ အဲ့ဒီမှာကိုရှုတ်ကုန်တာ မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာအကြောင်းတော့အသေးစိတ်မပြောပြတော့ဘူးနော် သူကစိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာမှာကို မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာတွေသွားပေါ်တာဗျ (လက်တွေ့ကမ္ဘာမှာရှိမရှိမပြောသွားဘူးနော်) မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာနဲ့ပတ်သတ်ပြီးသီအိုရီတွေရှိတယ် အဲ့ဒီသီအိုရီတွေထဲကတစ်ခုကိုပြောပြမယ် မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာတစ်ခုမှာ တူညီတဲ့တည်ရှိမှုတစ်ခုဟာနှစ်ခုပြိုင်ရှိနေလို့မရဘူး ဥပမာ မောင်ဘဟာ မျဉ်းပြိုင်ကမ္ဘာပေါင်းများစွာမှာမောင်ဘပေါင်းများစွာရှိနေပေမယ့် တူညီတဲ့ကမ္ဘာတစ်ခုထဲမှာတော့ မောင်ဘနှစ်ယောက်ရှိနေလို့မရဘူးဗျ ပုံမှန်မဟူတ်တဲ့သက်ရောက်မှုဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး ဒြပ်မှုန်တွေမတည်ငြိမ်ဖြစ်စေလိမ့်မယ် Black holeတွေတောင်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့သီအိုရီထုတ်ထားတာတွေရှိတယ် အဲ့ဒီသီအိုရီတွေကို ဂျပန်animeထုံးစံအတိုင်းplotအကြမ်းကြီးတွေနဲ့ထပ်လုပ်လို့လည်ကုန်တာဗျ ဒီလောက်ပဲပြောပြတော့မယ် အရင်ဆုံးကြည့်လိုက်ပါ နားမလည်ရင်ဒီreviewတချက်ပြန်ဖတ်ပါ IMDb - 7.0/10\nSaint Young Men ကဲ ratingကတော့အချဉ်မဟုတ်ဘူးနော် Imdbတို့ဘာတို့မှာတောင်ဒီလောက်ရတယ်ဆိုတော့ဒါကပြောစရာသိပ်လိုမယ်တော့မထင်ပါဘူး ကဲ ဘာလို့ဒီလောက်ကောင်းနေတာလဲ နည်းနည်းကျွန်တော်တတ်သလောက်မှတ်သလောက်ရွှီးကြည့်တာပေါ့ အဲ နေဦး ပထမဆုံးကြိုပြီးစကားခံထားချင်တာက အခုကြည့်မှာကanimeပါ animeကိုanimeလိုပဲခံစားစေချင်ပါတယ် ဘယ်လိုဘာသာရေးကိစ္စတွေနဲ့မှမရောထွေးစေချင်ပါဘူး ပြီးတော့animeတွေကchaတွေရဲ့universeကကိုယ်တွေuniverseလိုမဟုတ်ပါဘူး အဲ့တော့အဲ့ကဟာတွေကကျွန်တော်တို့နဲ့တချို့ဟာတွေမတူပါဘူးခင်ဗျ ကဲ စရွှီးပါပြီ စဉ်းစားကြည့်ဗျာ အကယ်၍Jesusနဲ့ဗုဒ္ဓနဲ့ကကမ္ဘာကိုအလည်လာခဲ့တယ်ဆိုပါတော့ ပြီးတော့သာမန်တိုက်ခန်းလေးတစ်ခန်းထဲမှာနှစ်ယောက်အတူနေကြတယ်ဆိုရင်ရောဗျာ...အဲ့အခါကျ..... OVA 1 Mega.nz OVA2Mega.nz\nIMDB: 6.8/10 570 votes\nSpirited Away အင်္ဂလိပ်လိုSpirited away၊ ဂျပန်လို千と千尋の神隠し(Sen and Chihiro's Spiriting Away)ဆိုတဲ့ ဒီဇာတ်ကားဟာ ၂၀၀၁ခုနှစ်ထုတ် ဂျပန်ကားတွန်းရုပ်ရှင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကျော် Studio Ghibliရဲ့နာမည်အကြီးဆုံးကားတွန်းရုပ်ရှင်တွေထဲကတခုဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်းဒီကားဟာ Walt Disneyကနေပြန်ထုတ်တာတို့၊ Oscarရတဲ့Japan Animationကားတို့တော့သိပ်အကျယ်ချဲ့ပြောမနေတော့ဘူးဗျ ဇာတ်လမ်းလေးပဲဆွေးနွေးကြည့်ရအောင် ဇာတ်ကားနာမည်ဖြစ်တဲ့ spirited awayခေါ်နတ်ဖွက်ခြင်းဆိုတဲ့အတိုင်း ချိဟီရိုဆိုတဲ့ကလေးမလေးပရလောကမှာပိတ်မိနေပုံကိုပြသွားတာဗျ။ ဒီနေရာမှာပြောစရာရှိတာက မြန်မာတွေရဲ့နတ်ဖွက်တဲ့အယူအဆနဲ့လည်းနည်းနည်းကိုက်ညီမှုရှိနေတာကိုတွေ့ရတာပါ။ မြန်မာအယူဆိုရင် ညအမှောင်ပျိုးတဲ့အချိန်ကစားမက်ပြီးတူတူပုန်းတမ်းဆော့တဲ့ကလေးတွေကိုနတ်စိမ်းတွေဟာပရလောကမှာဝှက်ထားတဲ့အတွက်မိဘဆွေမျိုးတွေဆီပြန်လာလို့မရနိုင်တော့ဘူးဆိုတဲ့အယူမျိုးပါ။ ဒီကားမှာလည်း မင်းသမီးတို့တွေပရလောကထဲကိုမထင်မှတ်ပဲရောက်သွားတယ်။ ညလည်းမှောင်ရော ပရလောကသာသတွေရောက်လာတဲ့အပြင် ထွက်ပေါက်ရှိတဲ့နေရာကိုရေပြင်ကြီးကတားဆီးထားလို့လူ့ပြည်ပြန်လာလို့မရတော့ဘူးဆိုပြီးပြသွားတယ်။ မြန်မာအယူမှာလည်း နတ်ဖွက်ခံရတဲ့ကလေးတွေကိုပရလောကသားတွေဟာနှိပ်စက်ညှင်းပန်းခိုင်းစေတာမျိုးရှိသလိုပဲ ဒီကားမှာလည်း အလုပ်မလုပ်ရင်တခုခုဖြစ်မယ်ဆိုပြီးဇာတ်လမ်းလေးဆင်ထားတာကိုလည်းတွေ့မိပြန်ပါတယ်။ တခုဆန်းတာကတော့ မြန်မာအယူမှာနတ်ဖွက်ခံရတဲ့ကလေးဟာ ပြန်ရောက်လာရင်ပရလောကမှာနေခဲ့တဲ့အကြောင်းကိုတစိုးတစိမှာမမှတ်မိဘူးဆိုပေမယ့် ဒီကားမှာတော့ မင်းသမီးအဖေနဲ့အမေပဲ မမှတ်မိတာ မင်းသမိးကတော့အကုန်မှတ်မိနေခဲ့ပါတယ်။အဲ့လိုကြားဖူးနားဝယုံတမ်းစကားတွေပါနေတဲ့ဒီကားကိုငယ်ငယ်ကကြည့်တုန်းကဆိုရင်အသေကြောက်တာဗျ။ နောက်ပြီးတော့ဒီကားကိုကြည့်ပြီး နတ်ဖွက်ခံရတာကိုဘာလို့ရေချိုးအိမ်မှာအလုပ်လုပ်ရလဲဆိုပြီးတွေးမိကြမယ်ထင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါက ဂျပန်ရိုးရာကိုထည့်ပြထားတာဗျ။ မြန်မာမှာဆိုရင်နတ်တွေကိုပင့်ဖိတ်ပြီးအစားအသောက်ပူဇော်သလို ဂျပန်ရဲ့တချို့နေရာတွေမှာလည်း နတ်တွေကိုရေမိုးချိုးတာလုပ်ဖို့ပင့်ဖိတ်တာမျိုးရှိတယ်‌ဗျ။အဲ့ဒါကြောင့်ရေချိုးအိမ်ကိုအသားပေးထည့်ရိုက်ထားတာပါတဲ့။ ပြီးတော့ မြစ်စောင့်နတ်ညစ်ပတ်နေတဲ့အခန်းတို့၊ ဟခုဆိုတဲ့မြစ်ဟာ အဆောက်အဦးတွေဆောက်လို့ပျောက်ပျယ်သွားတာတွေကိုထည့်သွင်းထားတာက တွေပျက်ဆီးကုန်တာကိုပြချင်လို့ဆိုပြီးတော့လည်း ပရိသတ်တချို့သုံးသပ်‌တာတွေရှိပါတယ်။ ဒီကားအကြောင်းလည်းပြောချင်တာတွေလျှောက်ပြောပြီးပြီဆိုတော့ratingလေးတွေတချက်ကြည့်လိုက်ရအောင် IMDb 8.6/10 Rotten Tomatoes 97% Metacritic 96/100ရထားပါတယ်


ဆရာများနှင့် ကျောင်းသားများ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုး စစ်ဆေးတွေ့ရှိသဖြင့် ဒေလီမြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကစာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းကို ပိတ်ထား - Xinhua News Agency\nအိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘန်ဂလိုမြို့ရှိ မူလတန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေသာ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားများအား ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၆ ရက်က တွေ့ရစဉ် (ဆင်ဟွာ)\nနယူးဒေလီ၊ ဧပြီ ၁၂ ရက် (ဆင်ဟွာ)\nအိန္ဒိယနိုင်ငံ မြို့တော်နှင့် အနီးဆုံးရပ်ကွက်တစ်ခုရှိ ပုဂ္ဂလိကစာသင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားများ၌ ကိုဗစ်-၁၉ (COVID-19) ရောဂါ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ယင်းကျောင်းအားအနည်းဆုံး သီတင်းပတ်တစ်ပတ်ပိတ်ထားကြောင်း သိရသည်။အဆိုပါ စာသင်ကျောင်းသည် နယူးဒေလီမြို့နှင့် ကပ်လျက် မြောက်ပိုင်း ဥတာပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ်ရှိ Noida မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းမြို့ရှိ Khaitan ပုဂ္ဂလိကကျောင်းတွင် ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား ၁၀ ဦးကျော်နှင့် ဆရာ၊ ဆရာမ ၃ ဦးတို့၌ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုး စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။\nကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါ၏ နောက်ဆုံးမျိုးဗီဇပြောင်းဗိုင်းရပ်စ် XE တည်ရှိမှုကို သေချာစွာစိစစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အစိုးရတာဝန်ရှိသူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အား ကိုးကား၍ သတင်းဖော်ပြထားသည်။\nစာသင်ကျောင်းအား ဧပြီ ၁၁ ရက် ညနေပိုင်းတွင် ကျောင်းစီမံခန့်ခွဲမှုက ကျောင်းပိတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတစ်ဝန်း နှစ်လခွဲခန့်အတွင်း ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှု အရေအတွက် သိသိသာသာ လျော့ကျလျက်ရှိသဖြင့် ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အရေးပါမှုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ (Xinhua)\n#India, #PrivateSchool, #COVID_19, #Xinhua, #Myanmar, #XinhuaMyanmar, #အိန္ဒိယ, #ပုဂ္ဂလိကကျောင်း, #ကိုဗစ်_၁၉ရောဂါ, #ဆင်ဟွာ, #မြန်မာ #ဆင်ဟွာမြန်မာ\nPrivate school near Delhi shut after teachers, students test COVID-19 positive\nNEW DELHI, April 12 (Xinhua) — A private school in the immediate neighborhood of India’s capital city has been shut with effect from Tuesday for at leastaweek after several teachers and students of the school tested COVID-19 positive.\nThe school is situated in Noida,aresidential town in the northern state of Uttar Pradesh adjacent to New Delhi. More than 10 students and three teachers had tested positive for COVID-19 at the Khaitan Public School in Noida.\nThe presence of the latest XE variant of COVID-19 is yet to be ascertained,agovernment official was quoted as saying.\nThe decision to shut the school was taken by the school management on Monday evening. It assumed significance as the number of pandemic cases had been consistently falling for over two-and-a-half months across the country. Enditem\nPhoto : Students attendaclass ataprimary school in Bangalore, India, Sept. 6, 2021. (Str/Xinhua)\nတရုတ်နိုင်ငံက မော်လ်ဒိုက်နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရှိဆုံးနေရာရှိ ကွာဟချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေး


MMW Other 2004\nBlue MMW 525i 2004 မော်ဒယ် ရောင်းရန်ရှိသည်။ သက်တောင့်သက်သာစီးနင်းနိုင်၇န် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။ A/C: Front,A/C: Rear,TV,Navigation System,Power Locks,Power Steering. ဘေးကင်းလုံခြုံမှုစနစ်မ...\nSilver BMW 525i 1999 မော်ဒယ် ရောင်းရန်ရှိသည်။ သက်တောင့်သက်သာစီးနင်းနိုင်၇န် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။ A/C: Front,A/C: Rear,TV,Navigation System,Power Locks,Power Steering. ဘေးကင်းလုံခြုံမှုစနစ...