Свердловская область -> Новоуральск -> Детские сады\nДетские сады в Новоуральске Свердловской области\nКак и в любом населенном пункте, в Новоуральске детские сады разделяются на государственные и частные дошкольные учреждения.\nадресг. Новоуральск, Первомайская улица, 31а\nТелефон+7 (34370) 9-41-54\nадресг. Новоуральск, Герцена улица, 10а\nТелефон+7 (34370) 9-40-05\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 74\nТелефон+7 (34370) 9-31-34\nадресг. Новоуральск, Герцена улица, 15а\nТелефон+7 (34370) 9-26-71\nадресг. Новоуральск, Свердлова улица, 7а\nТелефон+7 (34370) 9-25-68\nадресг. Новоуральск, Льва Толстого улица, 8а\nТелефон+7 (34370) 9-20-91\nадресг. Новоуральск, Чкалова улица, 11\nТелефон+7 (34370) 9-04-41\nадресг. Новоуральск, Совхозная улица, 14\nТелефон+7 (34370) 7-74-66\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 104а\nТелефон+7 (34370) 6-52-79\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 95\nТелефон+7 (34370) 6-46-75\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 97\nТелефон+7 (34370) 6-14-69\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 93\nТелефон+7 (34370) 6-14-58\nадресг. Новоуральск, Парковый проезд, 3\nТелефон+7 (34370) 6-11-81\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 101\nТелефон+7 (34370) 6-10-16\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 100\nТелефон+7 (34370) 6-01-32\nадресг. Новоуральск, Ленина улица, 24\nТелефон+7 (34370) 4-82-45\nадресг. Новоуральск, Горького улица, 14а\nТелефон+7 (34370) 4-54-27\nадресг. Новоуральск, Горького улица, 2а\nТелефон+7 (34370) 4-53-54\nадресг. Новоуральск, Гастелло улица, 4\nТелефон+7 (34370) 4-34-71\nадресг. Новоуральск, Чурина улица, 14/1\nТелефон+7 (34370) 4-23-95\nадресг. Новоуральск, Мичурина улица, 6\nТелефон+7 (34370) 4-13-35\nадресг. Новоуральск, Комсомольская улица, 11а\nТелефон+7 (34370) 3-88-01\nадресг. Новоуральск, Победы улица, 28б\nТелефон+7 (34370) 3-85-47\nадресг. Новоуральск, Дудина улица, 12\nТелефон+7 (34370) 3-81-01\nадресг. Новоуральск, Октябрьская улица, 5а\nТелефон+7 (34370) 3-77-56\nадресг. Новоуральск, Советская улица, 14\nТелефон+7 (34370) 3-51-10\nадресг. Новоуральск, Автозаводская улица, 30а\nТелефон+7 (34370) 3-29-51\nадресг. Новоуральск, Дудина улица, 6\nТелефон+7 (34370) 3-27-31\nадресг. Новоуральск, Промышленная улица, 5б\nТелефон+7 (34370) 3-21-03\nадрес Юбилейная улица, 9а, 9а\nТелефон+7 (34370) 3-13-63\nДобавить Детские сады в Новоуральске


Бетлеринден нюрлери кетмейди | Электронная газета "Заман"\nОн жыл мындан алгъа, Нальчик шахарны ЗАГС бёлюмю орналгъан юйде «бриллиант тойну» белгилегенлеринде, Султан бла София бир бирлерине биринчи кере жюзюкле саугъалагъан эдиле - Азияда той этгенлеринде, аллай саугъала этерге онглары болмагъанды. Ала 2015 жылда Нальчик шахарны администрациясы къурагъан эришиуню чеклеринде «Жылны юйюрю» деген майдал бла саугъаланнгандыла, дагъыда «Сюймеклик эм кертичилик ючюн» деген майдалгъа да тийишли болгъандыла.\nБеш къызлары, жыйырма бла бир туудукълары эм аладан туугъанла ата-ананы къол аязларында тутадыла, бек багъалайдыла, ахырысы бла да ишлемей турсала сюерик эдиле, алай иш кёллю ыннаны бла аппаны тыялмайдыла. София плов, хычинле этерге бек сюеди, Султан а бахчада ишлейди.\nСофия татарлы, Султан а таулу болгъанлары алагъа бир бирлерин ангыларгъа бир заманда да чырмау болмагъанды. Бусагъатда Кючмезланы юйлеринде беш тилни эшитирге боллукъду: малкъар, орус, татар тиллеге энди къазах, къабарты тилле да къошулгъандыла. Таулула не заманда да башха миллетлени эниш этмегендиле, ариу кёргендиле, алай аны бла бирге кеслерини миллет энчиликлерин ёмюрден ёмюрге сакълагъандыла.\nБетлеринден нюрлери кетмеген аппа бла ынна – Султан бла София, тюз жаш адамлача, кафелеге барадыла, ашыкъмай олтуруп, сюйген ашларын алып, ушакъ бардыра, солуйдула. Софияны жашлыгъы озгъан Москва къатында Дмитров шахаргъа, Чеченнге, Осетиягъа эм башха шахарлагъа бирге барып, табийгъатлары, музейлери бла шагъырейленнгендиле. Абаданла кеслерине насыплы болургъа эркинлик бередиле.\nЖарсыугъа, кёпле къартлыкъны къыйынлыкъ сунадыла, жашауну хар кюню да саугъа болгъанын унутуп. Жюз жылы толгъан адам бир жангы сейирлик китап окъуп, къууаналлыкъмыды? Хау. Музыкагъа тынгыларгъа уа ким къоймайды? Башха шахарлагъа, къыраллагъа барыргъа уа нек жарамайды? Сёзге, Султанны бла Софияны уллу китапханалары барды, ала республикалы газетлеге жазыладыла, бюсюреген статьяларын сюзедиле, бирде даулашадыла. «Заман» газетни да бек сюйюп окъуйдула.\nСултан кёп жылланы тракторчу болуп ишлегенди, София уа – бухгалтер. Беш къызларында да бийик билимлери барды. Окъуугъа, билимге жетгенде, ахчаларын-мюлклерин аямагъандыла. Бу юйюрде ол бек ахшы тёреди – тохтаусуз окъургъа. Китапны адамлары. Ала биледиле: китапда болгъан акъыл жашау этерге болушурукъду неда насып сезим саугъаларыкъды. Билим керти жёнгер кибикди, билеклик этеди.\nКючмезланы юйюр бир заманда тизгинлерин бузмагъандыла, пенсияда болгъанлыкъгъа, жылтырай турадыла. Османланы Хыйса басмалаучу эски суратлада бир ариу аппала бла ыннала бардыла, тюз алагъа ушайдыла бизни жигитлерибиз. Ышаргъанлары, нюрлери, ариулукълары, тизгинлери да.


Къыйынларына – тийишли багъа | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n31 августа, 2021 - 07:25\nБу кюнледе «Къабарты-Малкъар Республиканы профсоюз организацияларыны биригиую» союзну юйюнде къууанчлы иш болгъанды. Анда, Физкультурачыны кюнюне жоралап, Къабарты-Малкъарны спортуну ветеранлары саугъаланнгандыла. Аланы алгъышларгъа КъМР-ни профсоюзларыны таматасы Фатимат Амшокова эмда физкультура эм спорт жаны бла ишлегенлени профсоюзларыны рескомуну председатели Александр Заруцкий келгендиле.\nСаугъаланнганланы араларында Аттасауланы Мухарны жашы Магомет да барды. Ол Бабугентде жашайды, Черек районда сабий спорт школда къыркъ жылдан аслам заманны ишлегенди, кёп тёлюлени спорт бла кюреширге талпындыргъанды.\nКъашхатаудан дагъыда ауур атлетикадан СССР-ни спортуну устасы, Нальчик шахарда спортну ветеранларыны советини таматасы Уяналаны Биязуркъаны жашы Владимир да белгиленнгенди.


Алма бахчаны жумушларына жаз башында къалай къараргъа керекди?\n8 апреля, 2022 - 13:05\nАлма тереклеге жаз башында тынгылы къарамай болмайды. Бу ишни болжалына салмай, хауа иги жылыннгынчы этерге керекди: тозурагъан жерлерин абери жагъып жамаргъа, тюп жанларын бояргъа, аурууладан эмда заранлы къурт-къумурсхаладан къоруулагъан дарманла себерге, артыкъ ёсген эмда эски бутакъларын кесерге, жангы бутакъла жалгъаргъа.\nПодробнее о Алма бахчаны жумушларына жаз башында къалай къараргъа керекди?\nРамазан айда этилген иги жумушла кёбейип къайтарыллыкъдыла\nБитеу муслийманлагъа багъалы Ораза айны ал он кюню озгъанды.Айны ичинде кесинги ашдан бла суудан тыйып, кёзлерин, тилин харамдан сакълагъан адам къаллай саугъагъа тийишлиди?\nПодробнее о Рамазан айда этилген иги жумушла кёбейип къайтарыллыкъдыла\nОраза тутханлагъа аууз ачдыргъандыла\n8 апреля, 2022 - 12:36\nРамазан айда ораза тутхан водительлеге къыралавтоинспекторла аууз ачаргъа суу бла финикле бергендиле.\nОразада жолда жюрюуге къатышханланы къоркъуусузлукъларын жалчытыугъа бурулгъан акция тёрели болгъанды. Къыралавтоинспекторла бла волонтёрла водительлени халлерин, саулукъларын сурагъандыла, къоркъуусузлукъну жорукъларын эсгертгендиле.\nКюн батхандан сора аууз ачалмай, жолда къалгъанлагъа уа ала суу бла финикле бергендиле.\nПодробнее о Ораза тутханлагъа аууз ачдыргъандыла\nАдам улуну ёмюрюне къошула барады\n7 апреля, 2022 - 14:02\nПушкинде окъуйбуз: «Отоугъа 30-жыллыкъ къарт киши кирди». «Къарт къатыннга» - Татьяна Ларинаны анасына - 36 жылгъа жууукъ эди. Раскольников ёлтюрген къартайгъан саудюгерчи тиширыугъа 42 жыл толгъан эди. Бюгюнлюкде уа быллай жыл сан орталыкъгъа угъай, жашлыкъгъа окъуна саналады.\nПодробнее о Адам улуну ёмюрюне къошула барады\nЗелейханы къыйын алыннган саугъасы\nБу суратдагьы баш иеси бла Диналаны Иссаны къызы Зулейхады. Аны кёкюрегиндеги саугъаны да эслеген болурсуз. Ол Ленинни ордениди - Совет Союзну бек сыйлы саугъаларындан бири.\nЗулейханы атасы Исса къолайлы адам болгьанды. Ол Кёнделенде жашай эди. Архив шартлагъа кёре, революцияны аллында аны 200 аты, 300 ийнеги, 2500 къою болгъандыла.\nПодробнее о Зелейханы къыйын алыннган саугъасы\nТерек бахчачыланы эслерине\n7 апреля, 2022 - 12:46\nЖаз башы келгени бла терек бачхада иш кёп болады. Аны себепли бусагъатда адамла, бош заманларын зыраф этмей, аллай жумушларын тамамлар ючюн терк къармашадыла.\nПодробнее о Терек бахчачыланы эслерине\nМектеп шёндюгю излемлеге келиширикди\n6 апреля, 2022 - 16:25\nБу кюнледе школлада билим бериу системаны жангыртыуну регион программасына кёре, Тёбен Чегемни мектебине ремонт этип башлагъандыла. Ишлени кезиуюнде мекям толусунлай жангыртыллыкъды.\nПодробнее о Мектеп шёндюгю излемлеге келиширикди\nБешинчи тизгиннге сюелгенлени саны кёбейеди\n6 апреля, 2022 - 07:52\nРоссей Федерацияны Сауутланнган кючлери Донбассда бла Украинада бардыргъан энчи аскер операция башланнганлы эки жыйырма кюнден атлагъанды. Андан бери бизни аскерчилерибиз Донецк эм Луганск республикалада неонацистлени хаталарындан юй тюпледе тургъан неллай бир адамны жесирликден, тутмакълыкъдан, зулмулукъдан къутултханларыны санап саны да болмаз.\nПодробнее о Бешинчи тизгиннге сюелгенлени саны кёбейеди\nХыйлачыланы къапханларына тюшмезча\n5 апреля, 2022 - 09:37\nАрт кезиуде телефонланы, Интернетни болушлугъу бла хыйлалыкъ этип ахча урланнганы кёбейгенди. Аманлыкъчыла асламысында, инсанны телефонуна сёлешип, аны банкда карточкасыны номерин айтырын тилейдиле, аны билгенлей а, алагъа анга парольну тапхан къыйын тюйюлдю.\nПодробнее о Хыйлачыланы къапханларына тюшмезча\n5 апреля, 2022 - 08:43\nНальчик шахарда эки больницада орнатылгъан кислород жарашдыргъан станцияланы «Каббалкэнерго» компанияны специалистлери электрокюч сетьге къошхандыла.\nПодробнее о Энергетиклени себеплиликлери


Башчылыкъ этген къауумну жарашдыргъандыла, планла белгиленнгендиле | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n25 марта, 2021 - 08:14\nСессияда кадр соруулагъа къаралгъанды. Ол санда делегацияны жангы келечилерини полномочиялары белгиленнгендиле, Конгрессни таматасы, аны орунбасарлары сайланнгандыла, комитетлени къауумлары белгиленнгендиле.\nЖыйылыуда Конгресс 2021-2026 жыллада ишини планы къабыл этилгендиле. Аны бла бирге Мониторинг, башчылыкъ этиу эм шёндюгю соруула жаны бла комитетни жыйылыуу да болгъанды. Анда да комитетни башчысы, орунбасарлары айырылгъандыла, келир кезиуде ишлерини планы сюзюлгенди. Татьяна Егорова Конгрессни Регионланы палатасында Россейни келечисини орубасарыды, «Европалы халкъ партияны» къауумуна эмда Башчылыкъ этиу жаны бла комитетге киреди.\nКонгресс ишин экинчи кюн андан ары бардыргъанды. Анда «Къытлыкъны кезиуюнде жер-жерли самоуправленияны европалы хартиясын толтурууну жалчытыу» жаны бла соруула сюзюлгендиле.\nЕвропа Советни жержерли эм регион властьларыны Конгресси битеуевропалы политика къауумду, ол Европа Советни 47 къыралында жер-жерли эм регион властьланы сейирлерин жалчытады. Конгресс жер-жерли, регион демократияны айнытыугъа, жер-жерли самоуправленияны магъанасын кючлеуге себеплик этеди.


«Жолгъа буюрулгъан сумкам къачан да хаппа-хазырды» | Официальный сайт газеты "Заман" на портале СМИ КБР\nХар инсанны да жашауунда бир ниети болмай амалы жокъду. Анга жетишир ючюн а, адам кесин къолгъа алып, жолгъа чыгъаргъа керекди. Он жыл чакълы республикалы телевиденияда оператор болуп ишлеп тургъан Холамханланы Хасанны да аллай бир мураты бар эди - Россейни ара телеканалында кесин сынаргъа. Алай бла ол 2010 жылда Москвагъа атланады… Кёп жылны ичинде таулу жаш белгили телеведущий Андрей Малаховну командасында урунуп келеди.\nХасан бла КъМКъУ-ну малкъар тил бёлюмюнде бирге окъугъанбыз. Ол себепден бир бирибизни эрттеден таныйбыз эм шуёхлукъ жюрютюуюбюзню, ара узакъ болгъанлыгъына да къарамай, сакълаялгъанбыз. Басымлы, адепли жаш бла саулай курсубуз ёхтемленеди десем, ётюрюк айтмам. Мен оюм этгенден, быллай жетишимли, не жаны бла да юлгюлю жашларын халкъыбыз таныргъа керекди.\nЗаманы аздан Хасан туугъан эли Хасаниягъа алай терк келалмайды. Алай, бир амал чыкъгъанлай, самолётха билет алып, Нальчикге учады. Жангы жылгъа келгенинде, бир къауум чырмаула бла байламлы тюбешалмай къалгъан эдик.\nНасыпха, шёндюгюлю технологияла адам бла ушакъ бардырыргъа талай онгла бередиле. Биз да аланы бир къауумун хайырлана, сагъат чакълы хапар айтханбыз. Ол ушакъны ахыр эсеби бла сизни да шагъырей этерге сюеме.\n-Хасан, Москвагъа атланыуунг жаланда эрттеден бери туугъан муратынг бла байламлы болмаз эди…\n- Адам абадан бола баргъаны къадар, китапны чапыракъларын ача баргъанча, жашаууну бир жангы бетин ачаргъа излейди. Мени жюрегими да ол кезиуде аллай сезим бийлеп эди. Андан сора да, кючюмю ара телеканалда сынаргъа бек излей эдим.\nНальчикде мени бек кючлю устазларым болгъандыла - Аслан Мамхегов, Юрий Пшеноков, Анатолий Дерико. Ала бизден кеслерини билимлерин бир заманда да къызгъанмагъандыла. Операторлукъ ишни жашырынлыкъларына арымай-талмай юйретгендиле. Москвада иш табып, профессионалла бла бирге ишлегенимде аланы къыйынлары болмагъанча уллуду. Аны себепли «Заман» газетни болушлугъу бла алагъа жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме.\nБиринчиде ишге тохташхынчы уа СТОЛИЦА, НТВ плюс деген телеканаллада ишлерге тюшген эди. Сора дагъыда былайда бир затны айтыргъа сюеме. Менден алгъа бери келген жерлешлерибиз да къолларындан келгенича болушургъа кюрешгендиле. Сёз ючюн, Анзор Пханеев «Человек и законну» режиссёру эди, аны юйдегиси Шауаланы Жаннет «Контрольная закупканы» шеф-редактору эди.\nАлай алгъын республикалы телевиденияда бирге ишлеп тургъан Елена Шабаева бла тюбешиуюм а 1каналгъа келиуюме уллу себеплик этген эди. Ол айтып, операторланы конкурсуна барама. Алай ызымдан сёлешген а болмайды. Жаланда эки ай озгъандан сора документлерими да алып келирими тилеген эдиле.\nАлай бир жылдан сора белгили «Красный квадрат» телекомпаниягъа кетеме. Анда Андрей Малаховну «Пусть говорят» эм «Сегодня вечером» деген бериулеринде тохташып, 6 жылны ишлеп келеме. Барыбыз да билгенден, былтыр 1каналны бла аны орталарында сёз чыкъгъан эди эм андан сора ол РОССИЯ телекомпаниягъа кёчгенди. Биз да, аны бла ишлегенле, биргесине кетерге деп оноулашхан эдик. Алай бла бюгюнлюкде коллективибиз кесини ишин ол каналда бардырады.\n- Андрей а ишни юсюнде къаллайды? Менсиниулюгю бармыды?\n- Сейир да этерсиз, алай аны аллай къылыгъы жокъду. Оператор болсун, башха специалист болсун, былай этейик деген затха ол аякъ тиремейди. «Сиз айтхан тап эсе, алай этейик», - деп къояды.\n- Аллай бериуледе ишлеген тынч болмаз? Ол дегеним, кеч жатаргъа, эртте турургъа тюшемиди?\n- Аны къой да, жатып тургъан жерингден кече арасында къобарып алып да кетедиле. Ол себепден жолгъа буюрулгъан сумкам не заманда хапппа-хазырды. Нек дегенде самолёт мени сакълап турлукъ тюйюлдю.\n- Битеу жолоучулукъларынгдан бла тюбешиулерингден къайсыла эсингде къалгъандыла, жюрегингде ыз къоя?\n- Эсигизде эсе, «Пусть говорят» тюрклю тиширыу Гульсумну эм ол кеси сабийинеча къарап тургъан саусуз жаш Умутну юслеринден бир ненча бериу этген эди. Ма ол съёмкаланы бир къауумун бардырыргъа тюшген эди манга. Ол тиширыуну юйюнде сау кюнню ётдюрюрге керек болду. Бек огъурлу, сейир адам эди.\nАндан сора да, айтхылыкъ Игорь Кирилловда, Алексей Баталовда да къонакъда болгъанма. Вахтанг Кикабидзе бла да тюбешгенме. Съёмкаладан сора экинчи кюн ол бизни элтип сыйлап, бир ненча сагъатны ичинде ушакъ бардырыргъа да заман тапхан эди. Сёзсюз, аллай адамла бла тюбешиуле кимни да эсинде къалмай амал жокъду.\nДагъыда Италияда Сан-Ремода бардырылгъан жыр фестивальда болуп, Тото Кутуньо дегенча айтхылыкъ жырчыла бла да жолукъгъанма. Алай бек да сюйюб а 2014 жылда Сочиде ётген къыш Олимпиада оюнлада ишлегенме. Мен оюм этгеннге кёре, ол тарыхха кеси къошумчулугъунгу этгенчады. Болмагъанча бийик даражада ётген ишге ыразылыгъым бла къатышханма.\n- Этген ишинги тематикалы жанын жаратамыса?\n- Билемисе, кесим ол бериуледе ишлеп башлагъынчы адамланы асламыча сагъыш эте эдим. Ол дегеним, бериуде ачыкъланнган къадарланы кёбюсю ётюрюкдюле деп. Алай арт алты жылны ичинде кёргюзтюлгенле бары да жашаудан алыннгандыла, хар биринде да адамланы керти жазыулары суратланадыла.\n- Кёпге созмай, артха, Нальчикге, къайтыргъа, юйюр къураргъа муратынг а бармыды?\n- Хау, барды. Заман бек терк озады. Аны себепли юйюрлю болургъа да керекди. Мен не узакъда турсам да, жюрегим туугъан жерим блады. Абадан бола баргъан къадар бегирек тартынаса юйюнге.\n- Кесинг жашагъанлы себепли аш-суу да хазырларгъа тюше болур. Бу жаны бла хунерлигинг а къалайды?\n- Анабыз мени да, къарындашымы да ол затлагъа заманында юйретген эди. Аны себепли артыкъ апчымайма ашханада да. Жаланда хычин эте билмейме ансы (кюледи). Алай арып келген кюнюмде азыкъ этерге угъай, ашаргъа окъуна къарыуум болмаучуду.\n- Адамда сен къаллай ышанланы багъалайса?\n- Эр кишиде, тиширыуда да мен ол кеси кесинлей къала билиуню бек сюеме. Аллай адамла бла жашауда да тынчды.\nУшакъны Таппасханланы Аминат бардыргъанды.


Понедельник, 09 Июнь 2014 11:21\tНальчик шахарда «Къабарты-Малкъарда «Христиан дин сыйлагъан джерлери» деген хапар берген китабны презентациясы болуб етдю\tАвтор Редактор\nКъабарты-Малкъар республиканы Нальчик шахарны культура фондунда «Христианские святыни Кабардино-Балкарии» деген хапар берген китабны презентациясы болуб етдю.\nБу проектни юсю бла былтыр сау джылны бир иннетли болуб талай адам ишлегенди.\nАланы къыйынлары Республиканы джамагъаты бла келген къонакълагъа ариу джасалгъан толу хапар берген «Христианские святыны Кабардино-Балкарии» минг экземпляры тиражы бла чыкъгъан китабны , эмда ол ат бла интернетде сайт ачханларын (httP://xskb.ru) дегенни теджерге мадар берди.\nПятигорск епархияны Нальчик округну приходларыны сыйлы дин башчысы Бобылев Валентин чертгенден,бу проектни толтурулгъаны, «Православная инициатива» деген халкъла арасы грант конкурсха къошулгъан бла байламлыды.\nБу проектни баш магъанасы, христиан дин сыйлагъан джерлени толу хапарларын, христиан дин бла байламлы багъалы ариу джерлени, Христиан динде тарих ызлары белгили адамланы эмда ол заманда христиан динни Къабарты-Малкъарны халкъларыны арасында джайыу эмда сакълау ишлени толу ачыкълауду.\nКелген адамланы этилген иш бла шагърей эте проектни тамадасы Голядин Николай былай хапар айтды, бу илму-тинтиу ишни бардыргъан сагъатда баш магъана бу китабда джазылгъан хапарны кертилигин ачыкъларгъа берилген эди. Къабарты-Малкъарны ,Ставрополь крайны, Терк башы Тегейни кърал архивлеринде, Къабарты-Малкъарны миллет музейинде, Къабарты-Малкъар республиканы Правительствосуну гуманитар тинтиулени институтунда эмда Эресейни илму академиясыны Къабарты-Малкъарда илму аралыгъында табылгъан материаллагъа кере, бу республикада 17-20 емюрледе православ приходла бла эмда клисаланы къуралыу баргъанды.\nОл архив материалланы хайырландырыу бла илму ишлени тинтиу,Шимал Кавказда христиан динни джайыуну, бу проектни хазырлагъанлагъа болгъан ишлени бир тизимге джыяргъа мадар бергенди. Ол материаллагъа кере, бюгюнгю Къабарты-Малкъарны джеринде джашагъан халкъланы епархия байындырыу 1602-чи джылдан 63 энчи болумну кергюзген затла бюгюнге дери джетгендиле. Аны бла биргелей совет властны заманында оюлгъан клисаланы ачыкъларгъа онг бергенди.\nОл иш бардырылгъан кезюуде Къабарты бла Малкъарны джеринде болгъан 17 приходдан бюгюн 1917-чи джыллада ишленнген мекямлада тертюсю къуллукъ бардырадыла.\nАрхив эмда илму билдириуле болмагъаны амалтын, ол проектни къуллукъчулары клисала болгъан джерлеге барыб айланнгандыла. Ол заманда 22 ишлеген клиса, 150 дин къуллукъчу бла клисагъа джюрюген джамагъатны алчыларыны тукъумлары белгили болгъанды. Ол объетлени спутник бла керюрча мадар да этилгенди. Аланы юслеринден хапар джыйылгъан сагъатда аланы суратха да тюшюрюб баргъандыла. Алтыджюзден артыкъ сурат алыннганды,аладан асламысы христиан динни сыйлы джерлерин хапарлагъан китабха эмда сайтха салыннганды.\nГоляндин Н. чертгенден, бу проектни юсю бла иш энтда бардырыллыкъды эмда бу ишге талпыулары болгъанланы «Православные святыни Кабардино-Балкарии» деген сайтны илму статьяла бла , керген ,билгенлени хапарлары бла, сурат эмда видеоматерилла бла энчи тинтиуле бла толтурургъа чакъырды.\nКраевед,басмачы эмда литератор Котляров Виктор ,Къабарты-Малкъарны джеринде аз белгили эртдеги дин эсгертмелени тоналыб баргъанларына къайгъыра, аланы сакъларгъа терк мадарла къураргъа кереклисин чертди.\nЮртименко Владимир да 17-чи 20-чы емюрледе Кавказ тизгинде Нальчик тийреде, Екатиронар, Прхладный,Солдатский,Баксан, Пришиб эмда башха къазакъла къурагъан станселеде , клисала ишленнгенини ,архивледе табылгъан тарих билдириуле бла шагърей этди.\n«Православные святыни Кабардино-Балкарии» сайтны лагъымлары бла аны тюрсюнюнюнден эмда аны интерактив халда кергюзюуден полицияны полковниги Дышеков Анзор хапар айтхан эди.\nБу презентациягъа къошулгъанла, Къабарты-Малкъарны Парламенти бла Правительствону , архив къуллукъланы,илму-тинтиу учрежденияланы, миллет кърал музейни келечилери проектни материаллары деменгили хазырланнганларын чертген эдиле.\nКъабарты-Малкъар республиканы Парламентини джаш телюню ишини комитетини.джамагъат къуралышланы эмда кебчюлюк информацияланы Председатели Хашхожева Татьяна ,Шимал Кавказда туризм айыгъаны себебли, бу китаб бла кеб келген къонакъ хайырланныгъын айта, тиражын асламыракъ этерге кереклисин айтды.\nКъабарты-Малкъар республиканы Парламентини илму бла билим бериу комитетни председатели Дадов Муаед, бу китаб республиканы орта билим берген заведенияларында къошакъ литература болуб хайырланыдырылыргъа боллугъун айтхан эди.\nКъабарты-Малкъарны джаш телю бла джамагъат бирлешликлени Кърал комитетини председателини орунбасары Гергоков Джамбулат да, республика , Благочиния бла эртдеден байламлылыкъ тутууну черте , быллай проектле бизни Ата Джуртубузну бюгюннгю джашауу бла тарих ызын эмда Къабарты-Малкъарны джеринде джашагъан къарнаш халкъланы арасында шохлукъну джюрютюуню дуниягъа белгили этерге мадар береди деб билдирген эди. Подробнее ... Опубликовано в\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:41\t«Живая нить» деген аралыкъда экили байрам болуб етдю\tАвтор Редактор\nПятигорск шахарны «Живая нить» деген социал-реабилитацион аралыгъында Сабийлени дажкълагъан кюнню юбилейи бла аралыкъгъа беш джыл толгъан байрамларын белгиледиле.\n«Живая нить» деген сабийлени социал-реабилитацион аралыгъы 2009-чу джыл «Социальная поддержка населения» деген муниципал предприятияны къурамында ачылгъан эди. Мында сабийлени реабилитацияларын бардырырча не таблыкъла да къуралгъандыла. Алагъа сынамлы врачла хакъсыз болушлукъ этедиле. Бу аралыкъгъа бютеулей да 150 къызчыкъ бла джашчыкъ джюрюйдюле.\nБу аралыкъда тургъанла устазлары бла аталары-аналары бла бирге байрамланы бардырадыла. Ала театрал студияда кюрешедиле, ат белинде айланыб саулукъгъа себеб болурча терапияны да этедиле. Оригами , сурат салыу,къошундан затла этиу,арт кезюуде уа къумда сурат салыугъа юренедиле.\nБу аралыкъны болушлугъу бла Пятигорск шахарны къыйын болумда джашагъан бла кеб сабийли юйдегиле да хайырланадыла. «Живая нить» деген аралыкъда «Мать и дитя» деген клуб да ишлейди. Мында психолог бла ушакъла бардырыладыла, джангы болумгъа келиширге,иога бла дагъыда талай тюрлю зат бла болушадыла.\nШахарны тиширыуларыны Совети тегерек столла къурайды.анда атала-анала юристле бла социал къуллукъчулагъа те тюрлю сорууну да сорургъа боллукъдула.\nАралыкъны усталары айтхандан, дажашауну мутхуз кюнлерин джарыкъ этерге быллай ариу байрамла болушлукъ этедиле. Аны бла хар ай сайын дегенча мында бир затны байрамлаб турадыла. Эресейни орузламасында келишген зат болмаса да кеслерича къурашдырыб анга байрам хал бериб къонакъланы прессаны къуллукъчуларын джуукъ адамларын чакъырадыла.\nАлай бла «Жива нить» аралыкъ джыпчыкълагъа къайгъырыу кюнню, Къачхы джолоучулукъну, Ашхы ишлени Кюнюн, дагъыда аны кибик башха байрамла къурагъанды.\nЭкили байрамны белгилерге бу аралыкъгъа эртдеги танышлары джыйылгъандыла. Шахар администрацияны, «Будущее Пятигорска» деген фондну, шахарны тиширыуларыны Советини,келечилери , депутатла, «Луч солнца» деген отрядны волонтерлары бла спонсор болушлукъ этген организацияланы башчылары келген эдиле.\nОл байрам, оюн,тебсеу, назму окъуу, саугъала бериу, джарыкъ халда бардырылды.\nАралыкъда сабийлеге иги халны, шахарны 1-чи номерли джарыълыкъ юйюню «Карамельки» деген ансамблини артстлери саугъа этдиле. Аны тышында да аланы «Алиса» деген театрал студия алгъышлады.\n«Хар кюн сайын да бизни сабийлерибиз кеслерине джангы шохла къурайдыла, кеслеринде джангы фахмулагъа джол ачадыла. Аналаны талмай ишлегенлери сабийлеге сюймекликлери –бизге кюч да къарыу да береди,-деген эди аралыкъны тамадасы Луканкина Наталья.\n«Живая нить» деген а сабийле бла уллуланы бир-бирине байлайды, не джаны бла да болушургъа къачан да хазырды.\nЭкили байрамны кюнюнде «Живая нить» деген аралыкъны сабийлерине саулукъ-эсенлик,творчество джетишимле, теджедиле.\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:40\tДжер юсюнде биринчи джергили клисаланы башчылары къурагъан джыйылыуну эсге тюшюрген кюнюнде\tАвтор Редактор\nБиринчи июнда Пасхадан сора джетинчи ыйыгъында ,джерде биринчи джергили клиса джыйылыуну къурагъан шыйых аталагъа,Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт,\nКафедрал клисада Масих Иссаны атына, Овчий деген гитче сабийлени христиан динде ча джуундуруб къач тартхан уллу чанны къатында Дин къуллукъ бардырды\nИоанндан келген (от Иоанна, XVII, 1-13) сыйлы инджилни белюннген тизгинлерин окъугъандан сора, ол христиан динни джамагъатына айланыб,окъулгъан Сыйлы джазыуланы магъаналырындан хапар айтды. Сабийни гитче заманында терс затын тюзетмесек, джашагъан джашауунда ол хар кимге да кюлкюлюк боллукъду. Сабийлигинде анга ышара эселе,уллулугъунда уа кюлген этерикдиле.\nАдам динин,ийманын къыйышдырса иблис анга кюлген этеди, ол аны кесине оюнчакъ этеди.\nАны бла бары да, иблис адамгъа айтхандан башланады: «Неге керекди сенге джорукъ? Кесинг сюйген затха ийнан».деб. Тюзюда бусагъатдагъы джамагъатны къаууму аллай джолну бизге теджерге боллукъду: «Неге керекдиле сизге джорукъла, хокумла? Ма эл Клиса кеслерини джорукълары бла –неге керекди ол бары да? Джюрегинг нени тюзге санай эсе анга ийнаныргъа керекди деб». Алай бла джаратыладыла пасыкъла, динсизле. Аланы башчылары уа иблисди. Ол биледи адамны кесине бойсундурругъа аны кюлкюлюк этерге.Аны джангыз терс джашаргъа юретирге керекди. Тогъузунчу емюрде алай да болгъанды, христианланы сюргюню тохтагъанында. Ол сюргюнледе кеб къан тегюлгенди. Сыйлы Аллах кесини джерде сохталарыны сезлери бла адам улугъа джарыкъ джашау джолну кергюзгенди. Масих Иссаны джолун сайлагъанла, анга толу ийнанмакълары болгъанла азаблыкъны келтюралмай джан бергендиле.\nАллай юлгюлени кеб келтирирге боллукъду. Ол сюргюнле шошайгъандан сора, Клисаны ичинде да Инджилни терс ангылатханла да чыгъадыла. Аланы бири болады пресвитер Арий Александрийский. Ол алай юретгенди,Масих Исса керти Аллах тюлдю,аны Аллах джаратханды,ол адамдан туугъанды. Масих Исса Аллах тюлдю ол файхамбарланы бириди деген оюм бюгюннгю православ динни джамагъатыны къауумунда да джюрюйдю.\nАллай оюмну Христиан Клиса къатына къоймайды. Масих Иссаны кертилигине бегимге Сыйлы Инджилде джазылгъанны келтиредиле. Анда айтылгъаны,Масих Исса адам тюлдю, файхамбар тюлдю,ол керти Аллахды деб. Аллында айтханыбызча аны кертилигине бюгюн окъугъан Инджил шагъатлыкъ этеди».\nДин къуллукъну бардырыб бошагъандан сора,адетдеча архиепископ Феофилакт епархияны джаш телюсюню аралыгъына келген адамла бла ушакъ бардырды.\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:38\tЧеркесск шахарда Афонин Василий бабасны литературада къойгъан ызыны джангы литература чыгъармасын теджедиле\tАвтор Редактор\nБыйыл июнну 2-де Байрамукъланы Халимтаны атын джюрютген республикан китабханада протоирей Афонин Василийни (1926-2004) басмадан джангы чыкъгъан ары аны проза бла поэзиясы кирген китабыны презентациясы болуб етдю.\nКъазауатны ветераны Афонин Василий, Дин семинарияда окъугъан сагъатда (1954) анга сыйлы дин дараджа бериледи. 1976-чы джылдан башлаб аны джашауу Черкесскеде Пакров клиса бла байламлы болады. Штатда дин къуллукъчу, клисаны тамада дин къуллукъчусу, 1981-чи джыл Къарачай-Черкесияда клиса округ къуралгъанында республиканы православ клисаларыны благочинныйи болуб тургъанды.\nОл кезюуге ,талай христиан дин къуллукъчуланы хазырлагъанды. Республиканы христиан джамагъатына дин аталыкъ этгенди.\nКлиса бла къралны орталары иги болмагъан сагъатда да ол Аллахны болушлугъу бла округну динчилерине клисагъа джюрюген джамтха да джакъчылыкъ этиб тургъанды.\nАны джыйым китабын, ол ауушханлы 10 етгени бла байламлы Пятигорскени епархиясы чыгъаргъанды. Ол китабха авторну : «В церковных перезвонах», «Великая радость» эмда «Религия и А.С Пушкин» деген юч белгили китабы бла талай назмусу киргендиле.\nОл китабны биринчи Шимал Къарачай-Черкес клиса округну приходларыны благочинныйи протоирей Самохин Михаил теджеди. Ол эсге тюшюрюу ингирни аллын аны юсюнден Къарачай-Черкес Кърал телерадиокомпания этген фильм бла башладыла.\nПротоирей Афонин Василийни эсге тюшюре, Къарачай-Черкесияны муфтийи Бердиланы Исмаил хаджи, республиканы миллетлерини эмда кебчюлюк комуникацияла бла басманы хакъындан министири Кратов Евгений, джазыучуларыны Союзуну республикан къуралышыны тамадасы Бекизова Лейла, Джамагъат Палатаны председатели Молдованова Вера, Черкесск шахарны башчысы Беланов Евгений, Къарачай-Черкес Кърал телерадиокомпанияны тамадасыны орунбасары Накохов Мухамед селешдиле.\nСелешгенледен архиепископ Феофилакт магъаналы сезле айтды: « Биз протоирей Василийни эсде тутабыз, анга дуа этебиз.\nБизни анга разылыгъыбызгъа ма бу чыгъарма шагъатлыкъ этеди. Бу китаб къуру бизни разылыгъыбызны белгилеб къоймайды,ол бизни аллыбыздагъыла имбашларында ауур джюкню элте къалай джашагъанларын толу ангыларгъа болушурукъду.\nБу джыйылыу ахырына келе «Из неизданного» деген белюмге кирген Василий бабасны назмуларын окъудула . Ала кеслерича разылыкъ бериб селешген джамагъатны сезлерине джуаб болдула.\tПодробнее ... Опубликовано в\nпротоиерей Василий Афонин\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:37\tАрхиепископ Феофилакт Шимал Кавказ округну джамагъат кенгешини къурамына кирди\tАвтор Редактор\nБыйыл июнну 4-де Эресейни Президентини Шимал Кавказ федерал округда толу эркинликли келечиси Меликов Сергейни башчылыгъы бла Пятигорск шахарда Шимал Кавказ федерал округну джамагъат кенгешини джангы созывыны биринчи джыйылыуу болуб етдю\nТолу эркинликли чертгенден, Совет, хар бирин да сагъышын,ангысын ангыларча, магъаналы оноу этилген джерди.\nОл кенгешге къошулгъанла, Советни болумуну джангы редакциясын алдыла,комиссияны адам санын да къурамын да белгиледиле.\nАны тышында да Джамагъат совет округну акъсакъалларыны советини президиуму къуралды. Аны джангы къурамына 32 адам киргенди.Алгъын ишлеб тургъанладан 10 адам къалгъанды.\nДжамагъат советни экинчи созывыны магаъаналы джаны, аны къурамына эксперт эмда илму бирлешликни келечилерин къошханларыды.\nАны къурамына Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт да киргенди. Меликов джолдашны , Шимал Кавказ федерал округда информацион ишни магъаналыгъыны юсюнден айтхан сезлерин сюзе, архиерей джангы проектни «Архыз 24» деген телеканалны къуралгъанындан хапар айтды.\nЭресейни кюнюн белгилеуню аллы бла 11-чи июнда сагъат ючден тертге дери телебериу бардырыллыкъды. Анга архиепископ Феофилакт бла Къарачай-Черкесияны Дин управлениясы бла Шимал Кавказны координацион аралыгъыны председатели Бердиланы Исмаил хаджи да къошуллукъдула.\nАрхиепископ Фефилакт Меликов джолдашха айтхандан, быйыл Эресейде Радонежский Сергий шыйых туугъанлы 700 джыллыгъы белгиленеди.Шыйых Сергий къралны бирлиги ючюн кърашчылыкъгъа да тыйгъычлыкъгъа да бой бермей кеб къыйын салгъанды. Сиз да аны атын джюрютесиз,аны этген ишлери сизни келлендирирге керекдиле деген эди.\nДжангы къуралгъан Джамагъат советни ишинде, адамны эркинлигин джакълау, миллетлени эмда динлени араларында джарашыулукъну бегитиуге эмда власт органланы этген ишлери ачыкъ керюнюрча деген соруула алгъа салындыла.\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:37\tЧеркесскени сабий юйюнде ачыкъ эшиклени кюню болуб етдю\tАвтор Редактор\nЧеркесск шахарны сабий юйюне, Къарачай-Черкес республиканы бютеу районларындан осуйлукъ этген органларыны,Черкесск шахарны мэриясыны келечилери, Къарачай-Черкес медицина колледжни студентлери бла устазлары келген эдиле.\nСоциал учрежденияны баш врачы Казаченко Алексей чертгенден: « Биз къачан да келген къонакъгъа бек къуанабыз. Ачыкъ эшиклени кюнюнде уа биз къалай джашагъаныбыздан хапар айтыргъа излейбиз…»\nБаш врачны айтханына кере, Черкесск шахарны Сабий юйюню мекямы 80 сабийни сыйындырады. Бюгюннгю кюннге анда 46 сабий джашайды, алагъа не джаны бла да таблыкъла этилгендиле, медицина джаны бла уста диагностика, социал джаны бла халгъа келишдириу эмда талай башха затла.\n«Бу мекямда джашагъан сабийлени юйдегилеге алгъан иш иги баргъаны себели, сабийлени саны эки къатха азайгъанды. Бир джылгъа юйдегиле кеслерине джашлыкъгъа,къызлыкъгъа 30-дан 40-гъа дери сабийни алыб асырайдыла»,- деб билдирди Казаченко джолдаш.\nБу мекямны тамада юретиучюсю Годзева Жанна келген къонакълагъа бу сабий юйню джашауундан видеопрезентация кергюзюб, артадан барын да айландырыб бу мекямда сабийле къаллай болумда джашагъанларын , неге юреннгенлерин кергюздю.\nКъонакъла кезлери бла керген затла аллында баш врачны айтхан сезлерине бегим салдыла. Сабийни на джаны бла да айнытырча талай мадарла къуралгъандыла.\nАчыкъ эшиклени кюнюню программасыны андан арысын «Здравствуй лето» деген бу мекямда джашагъан сабийле хазырлагъан концерт бардырды.\nСахнагъа чыкъгъан гитче артистчиклеге къараб бары да сейир болуб ,сюйюб къарай эдиле. Алай болса да ,бу гитчечикле джашау болумну мадарлары бла ,была юйдегиледе джашамай,кърал юйде тургъанлары, джюреклени такъыр этеди…\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:36\tКъарачай-Черкес республиканы башчысы Москвада Правительствону къурамында болгъан финанс университетни ректору бла тюбешди.\tАвтор Редактор\nЭресейни ара шахары Москвада Къарачай-Черкесияны башчысы Темрезланы Рашид бизни къралны эм уллу ВУЗ-лары ны бири Эресейни Правительствосуну къурамында болгъан Финанс университетни ректору Эскиндаров Михаил бла тюбешди.\nОл тюбешиуде Къарачай-Черкесия бла Финанс университетни арасында байламлылыкъ джюрютюуню юсюнден сез бардырылды.Бюгюнлюкде анда республикагъа эм фахмулу усталаны хазырлау бла республиканы илму дараджасын мийик этерча республикадан 150 студент окъуйду.\nТемрез улу чертгенден, бу университет Эресейни баш окъуу берген заведенияларыны арасында алчыланы тизиминдеди.\nОл бютеу къралда финанс-экономика усталыкъланы белюмюню «ишчилерини гюрбеджисиди».\nКъарачай-Черкесияны башчысы боллукъ усталаны хазырлаугъа уллу къыйынын салгъаны ючюн Эскиндаров джолдашха разылыгъын билдирди. Энтда мындан ары да иш байламлылыкъны джюрютюрюгюн да билдирди.\nТюбешиуню кезюуюнде,келишимлени арасында ,Финанс университетни мекямында Москвада окъугъан студентле бла Къарачай-Черкес республиканы башчысы тюбешиу бардырырча бегим этилди.\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:35\tКлисагъа джюрюген христиан джамагъат деменгили арбаз тазалау иш бардырды.\tАвтор Редактор\nЕссентюк шахарны Никольский приходунда, христиан дин шуолну сохталары бла ата-аналары христиан дин школну ичин арбазын тазалау ишле бардырдыла. Кими мекямны ич белмелерин джарашдыра,кими клисаны арбазында олтургъучланы бояй, бары да джюреклери алгъан бир иш байланыб эдиле. Быллай хар нени тазалау ишле джылда талай кере этиледиле.Аны ахырында уа бары да бирге олтуруб,туз-дамдан ауузланыб юйлю ушакъ этдиле. Подробнее ... Опубликовано в\nПонедельник, 09 Июнь 2014 05:34\tЕпархиал жюри сабий творчество конкурсну биринчи белюмюню эсеблерин белгиледи.\tАвтор Редактор\nПятигорск епархияда бютеу Ресейни, игумен Радонежский Сергий шыйыхына аталыб, сурат салыу бла литература искусстводан сабий конкурсну белюмюню эсеблерин белгиледиле.\nОл конкурсха 14 окъуу билим бериу учрежденияла бла сурат эмда христиан дин школларыны сохталарыны 103 ишлери къошулгъан эдиле. Ол комиссиягъа тамадалыкъны Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт этди. Комиссияны къурамына да епархиал белюмню дин къуралыуу бла диннге юркетиуню тамадасы протоирей Фаустов Константин, «Родительское собрание» деген регионла арасы джамагъат джюрюшню тамадасы Неженцева Ольга Николаевна, епархияны культура белюмюню тамадасы Стацюк Михаил Михайлович, Пятигорскени 32-чи номерли Сабий юйню, къошакъ билим бериуню устазы Брынских Анна Викторовна, Лермонтов шахарны Сабий сурат школасыны устазы Коваленко Галина Николаевна киргендиле.\nСабийлени творчество ишлерине къараб, епрахиал конурсну белюмюню лауреатларын белгиледиле.\n«Изобразительное искусство» деген номинацияда\n1-чи къауум 8 джылгъа дери сабийле:\n1. Черкесск шахардан шыйых Николайны клиса архиерей тийресинден 7 джыл болгъан Креталова Анастасияны «Святой источник» деген сураты.\n2. Ессентюк шахардан, Свято-Георгий тиширыу клисадан 8 джыл болгъан Вагнер Ксения «Дарование источника» деген иши бла.\n3. Ставрополь крайны Предгорный районуну Суворовка стансесинден «Сергий копает огород» деген сураты бла 6 джыл болгъан Остроухов Святослав.\n4. Ессентюк шахарны Николай шыйыхны клисасында къуралгъан христиан дин школундан 5 джыл болгъан Халиуллина Софья «Явление защитников обители» деген иши бла.\n2-чи къауум 9-дан 12 джылгъа дери.\n1. Нарсана шахарны Свято-Никольский православ гимназиясыны сохтасы 10 джыл болгъан Российская Елизавета, «Преподобный Сергий и медведь» деген иши бла.\n2. «Преподобный Сергий и медведь» деген суратны да дагъыда Черкесск шахардан Свято-Сергиев гимназияны сохтасы 9 джыл болгъан Переславцев Лев кергюзгенди.\n3. Ессентюк шахарны Свято-Георгиев тиширыу клисасындан 10 джыл болгъан Ибрагимова Анастасияны, «Святое благословение Дмитрия Донского» деген сураты.\n4. Пятигорск шахарны сабий сурат школундан 11 джыл болгъан Дорожкова Марияны «Всем доброе утро» деген сураты.\n5. Пятигорск шахардан Сабий сурат школуну сохтасыны 11 джыл болгъан Саакян Аннаны «Лик святого» деген иши.\n3-чю къауум 13 джылдан 17 джылгъа дери.\n1. «Мольба к преподобному Сергию Радонежскому» деген Пятигорск шахарны Сабий сурат школоасыны сохтасы 13 джыл болгъан Котелевская Александраны сураты.\n2. «Под покровом преподобного Сергия» деген Къабарты-Малкъардан Свято-Никольский клисаны христиан дин школундан Маршалкина Викторияны иши.\n3. «Уединенная молитва юного Варфоломея» деген Нарсана шахарны Свято-Никольский клисаны христиан дин школуну сохтасы 14 джыл болгъан Рыженко Елизаветаны сураты.\n4. «Не давалось учение отроку Варфоломею» иши бла Пятигорск шахарны Сабий сурат школуну сохтасы 15 джыл болгъан Пудовинникова Елизавета.\n5. Пятигорск шахарны Сабий сурат школуну сохтасы 14 джыл болгъан Вергун Марияны «Великий святой» деген сураты.\n6. Пятигорск шахарны Сабий сурат школуну сохтасы 14 джыл болгъан Баканова Маргаританы «Благословением Сергием Дмитрия Донского на битву» деген иши.\n«Литературное искусство» деген номинацияда.\n1-чи къауум 8 джылдан 12 джылгъа дери.\tПодробнее ... Опубликовано в\nСреда, 04 Июнь 2014 12:19\t«Здорового поколения Кавказ» деген къуралышны кеслерини разылыкълары бла суаблыкъ ишле бла кюршегенлери тауру—спектакль салдыла\tАвтор Редактор\nЕссентюк шахарны Петропавловск приходунда «Здорового поколения Кавказ» деген къуралышны кеслерини разылыкълары бла суаблыкъ ишле бла кюршегенлери, сабийлеге атаб къуанч этдиле. Ала « Летучий корабль» деген сабийлеге таурух-спектакль кергюздюле. Кийимле бла декорацияланы ала кеслерини къоллары бла этгендиле.\nГитче къараучула актерлагъа кеб харс уруб разылыкъларын билдирдиле.\nПролетар станседе джангы клисаны къурулушун башларгъа хар не да хазырды\tНарсана шахарда клиса байрамны белгиледиле\tЕссентюк шахарда саулукъларына заран салгъан аман къылыкъгъа тартханлагъа болушлукъгъа ,консультацион пункт ачыллыкъды\tБолушлукъ этилген школда джайгъы лагерь ачылды\tВ началоНазад225226227228229230231232233234ВперёдВ конец\tСтраница 230 из 237\tГлавнаяАнонсыНовостиОбъявленияАрхиерейКавказский паломникъПриходыМонастыриДуховенствоСвятыниОтделыВидеоЖизнь ЦерквиФотоПресс-досьеЕпархиальное собраниеЕпархиальный советДокументыКонтакты


3 июня, 2022 - 14:13\nРегионлада парламентлени ишчи болжаллары 5 жылгъа жетдирилгендиле. Аланы жууаплылыкъларын кезиуден алгъа тохтатыуну низамы да белгиленнгенди.\nПодробнее о Айлыкъ, жашау этерге жетерик эм аз ахчаны ёлчеми да кёбейтилгендиле\nЖай солуу кезиуге энергообъектлени хазырлауну юсюнден сёлешиннгенди\n3 июня, 2022 - 13:59\nМосквада КъМР-ни Башчысы Казбек Коков «Россети» ПАО-ну генеральный директору Андрей Рюмин бла ишчи тюбешиу бардыргъанды. Аны кезиуюнде республикада электросеть комплексни айнытыуну, активлени бирикдириуню онглары сюзюлгендиле эмда жай солуу кезиу башланыргъа энергообъектле къалай хазырланнганларына къаралгъанды.\nПодробнее о Жай солуу кезиуге энергообъектлени хазырлауну юсюнден сёлешиннгенди\nУУЧУ ЗАУУРБЕК БЛА ШАЙТАНЛА\n3 июня, 2022 - 13:23\nКъМР-ни халкъ жазыучусу Тёппеланы Алим «Къарачай-малкъар уучу фольклор» деген аты бла китап чыгъарыргъа умутлу эди. Бу таурух ол эл-элледе жыйгъан халкъ ауузда айланнган таурухладан бириди.\nПодробнее о УУЧУ ЗАУУРБЕК БЛА ШАЙТАНЛА\n3 июня, 2022 - 09:39\nПодробнее о 100 жылдан атлагъанда да – сыфатлары жаш\nсёз экономика политиканы юсюнден баргъанды\n3 июня, 2022 - 07:25\nКъМР-ни Парламентини экономика политика, инновация айнытыуну эм предпринимательство жаны бла комитетини жыйылыуу болгъанды.\nПодробнее о сёз экономика политиканы юсюнден баргъанды\n3 июня, 2022 - 05:39\nБу материалны газетге Огъары Чегемден Газаланы Исхакъ жиберген эди. Ол издания бла кёп жылланы байламлыкъ жюрютгенди, малкъар халкъны тарыхыны, аш-суу хазнасыны, Чегем аузунда жашагъанланы юсюнден да кёп статьяла, зарисовкала жазгъанды. Орта Азиядан бла Къазахстандан къайтып келгенден сора тау эллерибизде жангыдан къуралгъан школлада окъутурукъ устазланы хазырлау къалай баргъаны бла байламлы тарых магъанасы болгъан билдириу, окъучуларыбызгъа сейир болур деп ышанабыз.\nПодробнее о Халкъны ыспасына тийишлиле


Спортчулагъа иги хорламланы тежегендиле | Электронная газета "Заман"\nСпортчулагъа иги хорламланы тежегендиле\nРеспубликаны Спорт министерствосу билдиргеннге кёре, бу кюнледе Чегем шахарда орналгъан физкультура-саулукъ кючлеу комплексде сумодан Чегем районну биринчи ачыкъ чемпионаты бла биринчилиги ётгенди. Ол «Спорт терроризмге къажауду» деген акцияны арасында бардырылгъанды. Ары республикабызны битеу районларындан 70-ге жууукъ спортчу къатышхандыла.\nАны Чегем районну Физкультура, спорт эм туризм комитетини председатели Мухарби Кишев бла Чегем районну сумо федерациясыны вице-президенти Рустам Бегидов къурагъандыла.\nЭришиулени ачылыуунда КъМР-ни спорт министрини орунбасары Заур Хежев, КъМР-ни сумо федерациясыны президенти Бетал Губжев, Чегем шахарны жер-жерли администрациясыны таматасы Алим Губжоков спортчулагъа иги хорламла тежегендиле.\nКеслерини ауурлукъ эм жыл сан къауумларында биринчи жерге Ксаналаны Адам, Таукенланы Амирхан, Чочайланы Инал, Болатланы Ислам, Мыртазланы Али, Эттеланы Азамат, Габоланы Рая, Этуев Радик тийишли болгъандыла.\nКёп гёжефле эки жыл сан къауумда эришгендиле.\nХорлагъанлагъа кубокла, майдалла, грамотала эм багъалы саугъала берилгендиле.


Мени аскерчи шуёхум | Электронная газета "Заман"\nМени аскерчи шуёхум\n16 октября, 2019 - 08:08\nГитче очеркде аламат адам Кучукланы Шабазны жашы Магометни юсюнден толу айтхан къыйынды. Хапарымы биз къалай, не болумда тюбешгенибизден башлайым.\nСевер-Запад фронтда Старая Руссаны къатында къыйын сермешле баргъанда, 1941 жылда 8 августда, мен – 202-чи мотострелковый дивизияны штабыны начальниги – къараучу пунктда сюелип тура эдим. Немислиле, тохтаусуз чабыууллукъла этип, онгубузну аладыла. Душманны танклары бизни къорууланыу ызыбызны юзедиле. Аскер бёлюмле бла байламлыкъ жокъду…\nКенг будай сабанны ичинде къызыу сермеш барады. Кёзюлдюреуюкле бла къарайма да, бизни таба бир адам келгенин кёреме. Тёгерекде уа -гитлерчиле, анда-мында топла чачыладыла, пулемёт окъла сызгъырадыла. Ол адам а чапханлай келеди, бир-бирде, жерге бауурланып, автомат бла душман солдатланы атады, дагъыда секирип туруп, алгъа атылады. Аны кёрген алайда къаты сермеш угъай, юйрениу баргъан сунарыкъ эди.\nОл батыр къалай бла сау къалгъанына бюгюн да сейир этеме. Къараучу пунктха жетип, разведка батальонну командири жиберген къагъытны береди.\nБетинден терлегенлери агъа, къара кёзлери уа жилтинлеча жылтырай, мени аллымда орта бойлу, бёкем санлы солдат сюеледи. Къара шинлилигинден кавказлы болгъанын билдим. Ол бусагъатчыкъда жаханим отундан къутулгъан адамгъа ушамай эди. Кучукланы Магометни мен алай таныгъанма. Аны гиртчилигин, батырлыгъын да жаратып, алгъа кесиме ординарецге алдым, артда уа адъютантым болду.\nКишилиги бла бирге ол халал жюрекли да, ариу сёзлю да, керти шуёх да болгъанын кёрюп тургъанма. Къазауада, от-окъ тюбюнде айланнганда да, ол жюрегинде жандауурлугъун тас этмегенди. Жоюлгъан тенглерин, къартланы, тиширыуланы, сабийлени кёрсе, жиляп къала эди. Алай а ол аны къарыусузлугъун угъай, нени да толулай сынагъанын, жюрек къызыулугъун, ачыкълыгъын кёргюзтгенди.\nОл ата-анасын, фронтда тенглерин да бек сюйгенди. Аны да ариу кёргендиле. Ол бек тёзюмлю, къаты адамды. Урушда кёп къыйынлыкъ сынаргъа тюшеди – сууукъ, къызыу, ач да боласа, ёлюм къатынгда айланнганын да билесе, алай ол бир затдан тарыгъып эсимде жокъду. Аны къарыусуз болуп киши да кёрмегенди. Нёгерлерин таукел этерге не къыйын заманда да кюч тапханды.\nФронтда жигит сермешгенди. Хорлам ючюн не тюрлю батырлыкъ этерге да хазыр эди. Мен былайда аны хар этген ишин санаялмайма – ала кёпдюле. Аны ол уруш сынаулада адамлыгъыны юсюнден а энчи айтыргъа сюеме. Алай тюз боллукъду.\nАны фронтда шуёхлары кёп болгъандыла. Бек татлы тенги уа Берлинде ротаны командири болуп, урушну алай бошагъан Александр Макарович Осокин эди. Бу эки къарыулу, саулукълу жаш не къыйын жумушну да эталгъандыла бирге. Сёз ючюн, душманны тургъан жерине ётюп, андан «тил» келтиргендиле. Аллай ишлени ала кёп этгендиле. Биз анда, уруш баргъан жерде, бирге эдик да, мен ол затны кесим кёрюп тургъанма…\nУрушда болгъан биледи – къатынгда сынаулу шуёхунг болса, не тюрлю къыйын сермеш да женгил кёрюнеди. Ол жаны бла мени насыбым тутханнга санайма – не заманда да аллай адамларым болгъандыла. Магомет а – аладан бек жууугъу. Ол мени ёлюмден кёп кере сакълагъанды. Жашым этерикни этгенди. Аллай адамла эсде, жюрекде да ёмюрге къаладыла…\nКёп жыл озгъанды андан бери, алай мен Магометни къадарындан дайым да хапарлы болгъанлай турама. Ёхтемленнген да этеме ол уруш бошалгъанда да, кеси жолундан таймай, белгили, халкъ хурмет этген артист болгъанына. Фахмусу бла жашаугъа кертилик кийиргенине. Ол кертилик ючюн ол кёп кере къазауатха киргенди.\nСовет Союзну маршалы П.Ф. Батицкий. 1991 жыл.\n08.04.2020 - 08:10 → Басхан тау жамауат\n29.04.2020 - 08:09 → «Ол къыйынлыкъны сынагъанлагъа болушургъа къолдан келгенине бек къууанама»


См. комментарий к преамбуле Конституции РФ Раздел первый Глава 1\nСм. комментарий к статье 1 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 2 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 3 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 4 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 5 Конституции РФ\nО гражданстве Российской Федерации см. Закон РСФСР от 28 ноября 1991 г. N 1948-1\nСм. комментарий к статье 6 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 7 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 8 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 9 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 13 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 14 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 15 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 16 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 17 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 18 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 19 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 20 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 21 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 22 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 23 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 24 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 25 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 26 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 27 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 29 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 30 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 31 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 32 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 33 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 34 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 35 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 36 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 37 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 38 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 39 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 40 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 41 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 42 Конституции РФ\nОб образовании см. Федеральный закон от 13 января 1996 г. N 12-ФЗ\nСм. комментарий к статье 43 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 44 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 45 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 46 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 47 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 48 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 49 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 50 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 51 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 52 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 53 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 54 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 55 Конституции РФ\nВ настоящее время действует Закон РСФСР от 17 мая 1991 г. N 1253-1 "О чрезвычайном положении"\nСм. комментарий к статье 56 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 57 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 58 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 59 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 60 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 61 Конституции РФ\nСм. Закон РФ от 28 ноября 1991 г. N 1948-I "О гражданстве Российской Федерации"\nСм. комментарий к статье 62 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 63 Конституции РФ\nСм. комментарий к статье 64 Конституции РФ


Сиз билемисиз? | Электронная газета "Заман"\n26 апреля, 2019 - 09:45\nПётр I-ни заманында жалгъан ахчала ючюн тюрмеге угъай, къырал ишлеге ийгендиле.\n1712 жылда патчахны буйругъуна кёре, Россей империяда жашагъан адамда бирча ахчала табылсала, ол аманлыкъчылыкъгъа саналгъанды. Нек дегенде къыралны «монетный дворлары» бирча ахчаланы хазырлаялмагъандыла. Жалгъан сомла чыгъаргъанны уа Москвагъа ишлерге жибергендиле. Аны бла Пётр I бузукълукъчуланы законнга бойсундурургъа, аны бла бирге уа хунерлерин къыралгъа табына хайырланыргъа аламат мадар этгенди. Жангыз да 1712 жылда аллай онюч уста жууапха тартылгъанды.\n90 минут футболгъа асыры азды\nФутболну сюйгенлени кёбюсюне 90-минутлукъ матч къысха кёрюнеди. Аланы араларында бир кюнден кёп ойнаргъа хазырла да асламдыла. Бюгюнлюкде эм узун оюннга 2009 жылда Великобританияда Бристолну футбол академиясыны бла «Лидс-Беджерс» командаланы тюбешиулери саналады. Ол 36 сагъатны баргъанды, кеси да 285-255 эсеп бла Лидсни хорламы бла бошалгъанды. Спортчуланы араларында айырмалы уа чабыуул этиучю Адам Макфи болгъанды, ол битеу да 75 гол ургъанды.\nХар командагъа онсегиз адам киргенди, аланы хар бири, нёгерлерин алышындыра, онсегизишер сагъатны ойнагъандыла эмда орта эсеп бла жетмиш километрни чапхандыла.\nЖаулагъа къажау – Дербент къала\nДербент къала (неда Дербент хуна) – Сасанидлени заманында къорууланыу мурат бла ишленнген архитектура эсгертмеди. Онбеш ёмюрню ичинде ол фарслыланы, араплыланы бла монголланы жауладан къоруулап тургъанды. Бюгюнлюкде аны Каспий тенгизни жанындагъы кесегинден зат къалмагъанды, ол къаллай болгъанын жангыз да буруннгулу авторланы жазгъанларындан белгилиди.\nАйтыугъа кёре, аны Александр Македонский ишлетгенди. Ол тауланы бла тенгизни араларында къалалары бла узун хуна эди. Тышындан адамла кирип хата эталмазча уллу темир къабакълары да бар эдиле. Айтхылыкъ аскер башчы бу жанларында не хазна болсун, алай таурухла уа хунаны уллу магъанасы болгъанына шагъатлыкъ этедиле.\nОл юч кесекден къуралгъанды: «Нарын-кала», «Даг-бары» эмда тенгиз жагъада къалала. Биринчиси эм иги сакъланнганды. Шимал жанында къабакъла душманны къоркъутурча аритектура амалла хайырланылып ишленнгендиле. Шахаргъа айланнган къыбыла къабакълары уа, аны байлыгъын кёргюзте, ариу жасалыпдыла. Бу эшикле барысы да ненча болгъанларын шёндю билген къыйынды. Бурун фарси архитектураны эм иги сакъланнган эсгертмесича, Дербент къала ЮНЕСКО-ну тизмесине киргенди.


Жангы композит материалла иги кесек бёлюмде хайырланыладыла | Электронная газета "Заман"\nЖангы композит материалла иги кесек бёлюмде хайырланыладыла\n14 октября, 2020 - 14:59\nКёп болмай Къабарты-Малкъар къырал университетни Элбрусда билим бериу-илму арасында «Жангы полимер композит материалла. Микитаевни чтениялары» деген XVI халкъла аралы конференция бардырылгъанды. Анга Россени регионларындан жюз адам чакълы келгенди, ол санда тюзюнлей халда тыш къыраллы алимле да къатышхандыла, деп билдириледи вузну пресс-службасындан.\nФорум полимер композит материалла эмда саулай полимер химия жаны бла къыралда эм даражалыладан бирине саналады. Бу жол пандемия ючюн аны программасын тюрлендирирге тюшгенди – бирлени докладларын очно, башхаларына уа видеосвязь бла тынгылырагъа тюшгенди. Быйыл ол Россейни сексен регионундан бла Азербайджанны, Узбекистанны, Беларусь Республиканы, Украинаны, Вьетнамны, Къытайны эм башха къыралланы келечилерин бирикдиргенди.\n- Ишчи программагъа кёре, РАН-ны химиялы физика проблемала жаны бла институтуну, Санкт-Петербургну, Ивановский политехлени алимлери бардырып «тегерек столла» ётгендиле. Сёз ючюн, былтыр аллай тюбешиуледе Москваны къырал университети бла беш келишим этилгенди. Жууукъ заманда алагъа кёре Узбекистан бла Азербайджанны вузлары бла бир къауум проект бардырыллыкъды. Быллай жыйылыуну магъанасы регионланы, вузланы, илму биригиулени араларында байламлыкъла къураргъа, композит материалланы жарашдырыуда бир бирге сынамыбызны билдириргеди, дейди КъМКъУ-ну илму-излем жаны бла проректору Светлана Хаширова.\nРАН-ны химиялы физика проблемала жаны бла институтуну таматасыны орунбасары Эльмира Бадамшина уа форумгъа экинчи кере келгенин, аны полимерле жаны бла илмуну айнытыуда уллу магъанасы болгъанын белгилегенди. Ол жарсыугъа бусагъатда материалланы асламысын тыш къыраллада алыргъа тюшгенин, аны ючюн келир заманда мономерледен башлап композитлеге дери производствону кесибизде башларгъа тийишлисин да чертгенди. «Бир кезиуде бу жаны бла къыралда иш жетишимли баргъанды. Белгилисича, бюгюнлюкде полимерле кёп бёлюмледе хайырланадыла – самолётланы, машиналаны ишлеуде, къурулушда, медицинада эм башхалада. Бусагъатда алимле ишлерин тийишли инстанциялагъа кёргюзтюрча иги кесек заман къоратадыла, алгъын а ол прикладной институтланы борчу эди. Ол шартха да эс бурургъа керекди. Саулай айтханда уа, жыйылыуда аслам жаш адам барды, алай эсе, бёлюм мындан арысында да айный барлыгъы хакъды», деп къошханды ол.\n- Композит материалла энчи къурамлары ючюн бир – бир жерде темирни орунуна хайырланыладыла. Алагъа сурам ёсгенлей барады. Болсада аны производствосун алып тергегенде Россейге 0,5 проценти жетеди, ол а жокъну орунундады. Быллай тюбешиулени себеплиги бла уа алимле бёлюмню айнытырча байламлыкъда мадарла излерге, жангы консорциумланы ишлетип башларча проектле къураргъа керекдиле, деп къошханды Светлана Юрьевна.\nЭсге сала айтсакъ, бу жол конференциягъа белгили спонсорла, полимер химиягъа оборудование чыгъаргъан «Галахим» эм «ФизЛабПрибор» концернле да къатышхандыла. Ала илму-производство продукциялары бла шагъырейлендирирча кёрмюч къурагъандыла, фахмулу авторлагъа эс бургъандыла, ахырында конкурслада хорлагъанланы да саугъалагъандыла.


Google убивает Chrome app launcher для Windows, Mac и Linux - Гаджетик\nРоманов Станислав 23.03.2016 2361\nGoogle убивает Chrome app launcher для Windows, Mac и Linux\nЕсли устали от навигации по панели запуска приложений Chrome, то она вскоре перестанет надоедать, если верить Google.\nСегодня компания объявила, что избавляется от подражателя системы Chrome OS, который запустили три года назад и позволили размещать в него веб-приложения для запуска в Chrome. Изменение, очевидно, не повлияет на пользователей Chrome OS, но эта панель больше не побеспокоит пользователей Mac, Linux и Windows.\nGoogle говорит, что избавляется от лаунчера для того, чтобы упорядочить и упростить Chrome, и некогда ставшая известной панель быстрого запуска уйдёт из поля зрения в ближайшие несколько месяцев. Через несколько недель новая версия Chrome уже лишится лаунчера, его уберут из комплекта браузера.\nВ июле Chrome app launcher безвозвратно уйдёт в прошлое.\nКак уверяет компания, это не повлияет на опыт работы браузера Chrome; всё равно сможете найти приложения через ярлыки в панели закладок.


Nowy Styl Venus Chrome (V-4) Стул купить в Минске\n46,00руб.\tВ наличии Узнать о снижении цены\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-15код 466.63846,62руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-20код 466.63946,51руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-26код 466.64046,51руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-1код 363.16946,70руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-14код 438.44046,52руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-3код 413.38846,70руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-17код 363.17146,70руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-25код 363.17246,52руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-27код 363.17346,52руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-28код 363.17446,52руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-2код 389.58646,00руб.\nСтулNowy Styl Venus Chrome V-18/бежевыйкод 354.59946,63руб.


Подробнее о Бюгюннгю эпидемиология хал бла байламлы болжалгъа салынмазлыкъ соруула сюзюлгендиле\n«Сизге уллу сюймеклик бла»\n14 января, 2022 - 18:55\nБу кюнледе Къабарты-Малкъар, Ингушетия эмда Юг Осетия республикаланы сыйлы артисткасы Ирина Даурованы уллу концерти болгъанды. «Сизге сюймеклик бла» деген ат бла къуралгъан байрам программа бек бай эди. Анга, жырладан, тепсеуледен сора да, сейирлик оюнла киргендиле. «Жырланы билгенле», «Бек иги эмда бек сейир алгъыш жазгъанны письмосу» дегенча конкурсла да бардырылгъандыла. Алада хорлагъанлагъа саугъала да берилгендиле. Къысхасы, Курорт залгъа жырчыны концертине келгенле бир такъыйкъагъа да эрикмегендиле.\nПодробнее о «Сизге уллу сюймеклик бла»\nПодробнее о Конкуренция не халдады эмда къалай айныйды\nЖашларыбызда бла къызларыбызда – беш майдал\n14 января, 2022 - 17:31\nПятигорскну «Боец» спорт арасында боксдан ачыкъ турнир бардырылгъанды.\nПодробнее о Жашларыбызда бла къызларыбызда – беш майдал\nПодробнее о Тёрели эришиуде – биринчи жер\nПодробнее о Хорлагъанла округ даражалы эришиуге атланырыкъдыла


Спецтехника 2-я Жерновская улица. Аренда спецтехники 2-я Жерновская улица\nСпецтехника 2-я Жерновская улица. Аренда спецтехники 2-я Жерновская улица.\nОТЗЫВЫ АРЕНДА СПЕЦТЕХНИКИ 2-я Жерновская улица\nНаш портал spetstehnikaspb.ru в сети интернет можно найти по таким запросам как: Спецтехника 2-я Жерновская улица. Аренда спецтехники 2-я Жерновская улица.\n# Спецтехника 2-я Жерновская улица # Аренда спецтехники 2-я Жерновская улица


Баш борч – жамауатны къолайлыгъын игилендириу | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\nБаш борч – жамауатны къолайлыгъын игилендириу\n13 мая, 2019 - 07:29\nКъМР-ни Парламентини президиумуну жыйылыуунда «правительстволу сагъатда» депутатла 2019 жылда республикада толтурулгъан миллет проектлени сюзгендиле.\nАланы юслеринден экономиканы айнытыу министрни орунбасары Хусен Тимижев доклад этгенди. Ол РФ-ни Президентини «РФ-ни 2024 жылгъа дери айнытыуну миллет муратларыны бла стратегиялы борчларыны юслеринден» Указын жашауда бардырыу энчи магъаналы политика иш болгъанын чертгенди. Документге тийишлиликде уа 12 миллет проект хазырланнганды, ала 67 федерал проектден къураладыла. Къабарты-Малкъар аладан 5-не къатышады.\n- Миллет проектле – тамамланыллыкъ жумушланы планыды. Ала толтурулсала, къырал илмуда, технологиялада, социал-экономика жаны бла алгъа уллу атлам этерикди. Бу ишни хайырлылыгъын а адамла къолайлыкъларында сынарыкъдыла,-дегенди ол.\nБу мурат бла уа праволу база излемлеге келишдирилгенди. Ол санда «Проект ишни къурауну мадарларыны юслеринден» правительстволу бегим къабыл кёрюлгенди. Анга тийишлиликде проект офисни борчлары Экономиканы айнытыу министерствону проект иш жаны бла департаментини жууаплылыгъына берилгенди. КъМР-ни Башчысыны Указына кёре, Совет къуралгъанды, аны къаууму, президиуму да белгиленнгендиле.\nСоветни президиуму регион проектлени паспортларын эмда Указны жашауда бардырыу жаны бла ишчи къауумланы къабыл кёргенди. Проектлени юслеринден айтханда уа, ала онекидиле: «Демография», «Культура», «Саулукъ сакълау», «Билим бериу», «Жашау журт эм шахар болум», «Экология», «Къоркъуусуз эм качестволу жолла», «Урунууну файдалылыгъын ёсдюрюу эм иш бла жалчытыу», «Илму», «Цифралы экономика», «Гитче эм орталыкъ бизнес, энчи предприниматель башламчылыкълагъа болушлукъ» эмда «Халкъла аралы кооперация эм экспорт».\nДокладчы хар программаны юсюнден энчи айтханды. Аланы барысын да жашауда бардырыргъа быйыл 5455,64 миллион сом къоратыргъа белгиленеди. Андан 128,5 миллион республикалы бюджетден бёлюнеди, къалгъаны уа – федерал.\nУказны чеклеринде уа республикада тюрлю-тюрлю жумушла толтуруладыла. «Миллет проектле салыннган борчланы тамамлауну жангы амалыды. Алай эсе уа, аланы толтурургъа жууаплы власть органланы арасында байламлыкъла къураугъа энчи эс бурулады»,-дегенди докладчы.\nАхырында Хусен Тимижев проектлени жашауда бардырыугъа контроль къаты болгъанын чертгенди. Ол жууаплы ведомстволаны араларында хайырлы байламлыкъла къуралып, социал инфраструктураны айнытыргъа, алай бла уа адамланы жашау къолайлыкъларын ёсдюрюрге онг боллугъуна ышаннганын белгилегенди.\nДокладны сюзе, депутатла «Демография», «Саулукъ сакълау» эм «Билим бериу» проектлени тамамлауну юслеринден соруула бергендиле.\nПрезидиум, ушакъны кезиуюнде айтылгъанны эсге алып, тийишли эсгертиулени къабыл кёргенди.


Кёп къыйналып табылгъан насып | Электронная газета "Заман"\n- Сиз бизни аппабызгъа токъсан алты жыл болады деп айталлыкъмысыз. Ол асыры тириден, Прохладнада бахчабыз барды да, анда кёп зат ёсдюреди. Жаз башы келгенлей, бизге андан марокола, наныкъ да ташып башлар. Алача татлыланы тюкенде табаллыкъ тюйюлсюз. Кюз артында уа биз да барып, ол салгъан картофну, соханны, сарымсахны тирлигин жыяргъа болушуучубуз. Аппабыз бош туралмайды. «Мен ишден тохтасам, ауруп, ёлюп къаллыкъма деучюдю»,-дейди туудукъларындан бири.\nБолсада къызы энди анга аякъ машинагъа минерге къоймайды, къолундан келмейди, ансы бахчада ишлегенин да тыярыкъ эди.\n-Аллахны ахшылыгъындан, биз бир затдан да къыйналмайбыз, атабыз бла анабыз бахчада ёсдюрген битимлени сатып алыргъа да къолубуздан келеди, алай ол жубанч аланы эрикгенлерин кетереди, аурууларын унутдурады,-дейди Фазилят.\nСолугъан заманларында эрикмез ючюн а, туудукъларындан бири уллу телевизор, быстыр жуугъан машина, азыкъны жылытыучу печь да алып бергенди.\nАппаны бла ыннаны сейир хапарлары\n- Мен аппагъа бла аммагъа тынгыларгъа бек сюеме, ала нарт сёзлени юлгюге келтирип сёлешиучюдюле,-дейди бек гитче туудукъчукълары Аминатчыкъ. Байрымукъ бла Соня аны бютюн бек сюедиле. Ол кеси да Нальчикде 4-чю номерли мектепни бек иги белгилеге бошагъанды. Андан сора уа университетге киргенди. Анда да жетишимли окъуйду, КъМКъУ-ну жамауат жашаууна тири къатышады.\nБыйыл таматала бир юйюр къурап жашагъанлы алтмыш беш жыл толгъанды. Сабийлери, туудукълары да жыйылып, аланы алгъышлагъандыла. Мындан ары да кёп жылланы бир бирден айырылмай жашарларын тежегендиле.\n-Биз юйдегили Орта Азияда болгъанбыз,-деп хапарлайды Байрымукъ.- Бери къайтханыбызда уа, алгъа Къара-Сууда тохтайбыз. Элни биринчи къурагъанла мени атам, андан сора Гергъокъланы Аккай, Базза, Моллаланы Махай, Хажи-Осман, Геляхланы Шауай, Чорттай болгъандыла. Атам къолдан уста эди. Ол кесине, эллилеге да кюрек, сенек, чалгъы сапладан сора да, агъачдан къашыкъла, чолпула, чомачала, гоппан аякъла, чыккырла да ишлеп бергенди. Анга абери этдирирге Холамда, Бызынгыда жашагъанла да келип тургъандыла. Кюндюз колхозда ишлеп, кече уа аллай жумушланы этип тургъанды. Ол ишлеген чалгъы сапланы жыйырмадан артыкъ жыл жюрютгенле да болгъандыла.\nБир жол а Холамны башы бла бир ненча самолёт учуп бара болгъанды. Аладан бири, къаягъа тийип, пропеллерин сындырады, къанатын да бузады. Адамладан эшитип, лётчик Жаболаны Хажиге болушлукъ излеп келеди. Ол а, юйню башына деп хазырлагъан къангаланы эшекге жюклеп, ол жерге барады. Юйге экинчи кюн ингирликде къайтхан эди. Бир кесекден а эллиле самолётну учханын кёрдюле. Андан сора темир къанатлы элни башы бла учса, эллиле: «Хажини самолёту»,- деучю эдиле,-деп эсгергенди Байрымукъ.\nХажини самолётха ремонт этгенини, артда уа ол учуп айланнганыны юсюнден былтыр кюз артында Холамда анда жашагъанлагъа эсгертме орнатыугъа жораланнган жыйылыуда да эшитген эдим.\nБайрымукъ да, атасыча, къолдан устады. Хуна къалайды, агъачха да жан салады. Баш иеси ауушхан къызына кеси эки къатлы юй ишлегенди. Бюгюнлюкде окъуна да кеси къолу бла этмесе да, женгил машинаны бузулгъан жерине къалай ремонт этерге кереклисин айтып юйретирикди. Жаланда окъур амал тапмагъанды. Аллах берген усталыкъ бла жашап, башын, юйюрюн, юйдегисин да кечиндиргенди.\nМалкъар халкъны Орта Азиягъа кёчюргенлеринде уа, ала Къазахстанны Павлодар районуна тюшген эдиле. Байрымукъ, кичи къарындашы да танг аласындан ингир къарангысына дери тахталада ишлегендиле. Андан сора комбайн жюрютюрге юйренип, алагъа ишлерге берилген марда тогъуз гектар болгъанда, жашла уа онбеш-оналты гектарда будай оргъандыла. Ишни эбине терк юйреннген, къармашхан жашны мастерге саладыла. Алай бла иш хакъы да 40 сомдан 170 сомгъа кётюрюледи.\nТуугъан жерине къайтыр заманнга уа сабийле да тирнеклей башлайдыла. Алагъа окъуп билим алыргъа керек эди. 1964 жылда Жаболаны Назирни жашы Махмут участканы таматасы эди да, Байрымукъну Тырныауузда комбинатха ишлерге чакъырады. Айла бла жер тюбюнден чыкъмай ишлеген кезиулери кёп болгъандыла. Бир жол а алчы шахтачыланы Москвагъа элтедиле. Аланы араларында Жабо улу да бар эди.\nАра шахарны айбат жерлерине - Останкиногъа, ВДНХ-гъа да элтген эдиле. Ол жолоучулукъну да унутмайды таулу киши.\nШахтада Байрымукъ онжети жылгъа жууукъ заманны ишлегенди. Солуугъа чыкъгъанында уа, комбинат Нальчикде юч отоулу кооператив фатаргъа къошулургъа эркинлик бергенди. Къолдан уста эр киши, аны да толусунлай кеси сюйгенча жангыртханды.\nПенсиягъа чыкъгъанлыкъгъа, ишге юйреннген адам бош олтуруп туралмагъанды. Ол бир жолгъа юч жерде ишлегенди: «Шуёхлукъ» комбинатда , общежитде, Тырныауузну Нальчикде базасында да аберилеге ремонт этип.\nЖаболаны Байрымукъну бла Соняны алты сабийлери, онбир туудукълары, аладан туугъан да жети балачыкъ бардыла. Ала аланы хар бирине да кёз-къулакъ болур ючюн къалмайдыла. Хорламны байрамыны аллында уа тылда ишлегени ючюн Байрымукъгъа Нальчик шахарны администрациясындан, Россей Федерацияны Президенти Владимир Путинден да жыл сайын алгъышлау письмола келедиле. Аланы ол багъалы саугъаланыча сакълайды.\n-Фронтха жиберигиз мени деп, правленнге баргъан эдим, алай юйюрюбюз асыры уллудан, биз он сабий бола эдик, мен а таматалары, балала ачдан ёллюкдюле, сен андан эсе атанга, ананга болуш,-деп артха айландырып къойгъан эдиле. Алай тылда да къыйналыр ючюн къалмагъанма. Ёмюрюм ишде кетгенди,-дейди Жабо улу, майдалларын кёргюзте.\nАла уа кёпдюле. Ол бир айгъа 602 метр къазып ётген бригаданы санында ишлегенди. Рудникде биринчи жыллада электрослесарлыкъ этип, ызы бла уа бурильщик да болгъанды. Бурильщик слесарлыкъны да эте билсе уа, аны даражасы бек уллу эди.\nЖер тюбюнде иш къаллай къыйын эмда къоркъуулу болгъанын айтыр кереклиси жокъду. Байрымукъну да, шахтачыланы кёпленича, ёпкелери къыйнайды. Болсада юйюрюн къайгъы этдиртмез ючюн, аны юсюнден сагъынмайды. «Бек иги дарманым аякъ мешинам эди. Эки жыл болады аны бла узакъ жолоучулукъгъа чыкъгъанымы къойгъанлы. Алгъын а Прохладнада юйге аны бла бара эдим. Андан бери да аны бла къайтханма. Энди уа сабийле къоймайдыла анга минерге. Велосипедни букъдургъан окъуна этедиле»,-дейди акъсакъал.\nУзакъ ёмюрлюкню жашырынлыкълары\nБиз бирге олтуруп, дагъыда кёп затны юсюнден ушакъ этгенбиз. Ол анасыны, атасыны суратларын кёргюзтюп, быланы он сабийлери болгъанды, экиси да бизни ач, жаланнгач этмез ючюн, кече-кюн да тохтаусуз ишлегендиле, дейди. Сора бир кесек тынгылап: «Алай айтханлыгъыма, къайсы таулу эр киши неда тиширыу ишлер ючюн къалгъанды, бютюнда ол къыйын заманлада уа. Бусагъатдагъылагъа да заман тынч тюйюлдю. Ала тохтаусуздула, нек эсе да, къайры эсе да, ашыкъгъанлай турадыла. Бу сабийлеге къарасам, алагъа суткада жыйырма тёрт сагъат азлыкъ этгенча кёрюнеди»,-дейди.\nАлгъын заманланы эсгере, аланы аманламайды. «Жашау не къыйын болгъан эсе да, адамла бир бирлерин багъалагъандыла, жюрютгендиле, ишден албугъартмагъандыла. Биз шахарда жашайбыз, къарайма да, мында элдеча тюйюлдю. Къоншуда къабартылыла, оруслула, башха миллетлени келечилери да бар. Къалай эсе да, жабыкъ жашайдыла. Хар бирини да къабакъ эшиклери бийик, орамгъа чыгъып тёгерекге-башха къарасанг, кишини кёрмейсе»,- дейди.\nТокъсан алты жылында да былай иги сакъланнганыны сылтауун соргъанымда уа, ол тютюн, аракъы ёмюрюнде да ичмегенин, жаяу жюрюрге сюйгенин, бир заманда кишиге сукъланмагъанын, зарланмагъанын ёхтемленип айтады. «Андан сора да, баям, къан бла да берилген болур узакъ ёмюрлюк. Къарт аппам жюзден атлап, атам да 113 жыл жашагъандыла»,-деп къошады.\n24.07.2019 - 08:06 → Ариу атларыбызны учуз этмейик Журналистни сагъышлары


Не заманда да жаланда билимине ышанады | Электронная газета «Советская молодёжь»\nНе заманда да жаланда билимине ышанады\n5 мая, 2022 - 13:59\nКъыралны къайсы шахарында да, андан тышында башха узакъ жерледе окъуна таулу къызладан бла жашладан, иги окъуп, магъаналы усталыкъла алып, атларын иги бла айтдыдырып, жууаплы жерледе ишлеп тургъанла кёпдюле. Халкъыбызны атын иги бла айтдырып тургъанлары ючюн окъуна махтаугъа тийишлидиле ала. Дагъыда халкъда бир иги айтыу жюрюйдю: игиден, ол къайда болса да, бир кюнде бир игилик келеди.\nКурданланы Юсюпню къызы, Рахайланы Джамиля, аллай къызладан бириди. Ол бюгюн Санкт-Петербургда жашайды. Туугъан а Элбрус элде этгенди. Гитчелигинден окъуна врач болургъа сюйгенди. Бар сабий оюнлары да ол усталыкъ бла байламлы болгъандыла. Школну бошагъанлай, ол Къабарты-Малкъар къырал университетни медицина бёлюмюне киргенди. Анда 4-чю курсха ётгенлей, аллай онг чыгъып, Санкт-Петербургда академик И.П. Павлов атлы къырал медицина университетге кёчюп, окъууун андан ары бардыргъанды.\nАны атасы Курданланы Юсюпге бла анасы Тилланы Розагъа тынч болмаз эди жете келген къызчыкъны уллу шахаргъа жиберген. Ол шартны юсюнден Джамиля былай айтады: «Да, хау, къыз тиширыуланы сюйюп ие болмазла узакъгъа. Болсада мени атам-анам, биз тёрт эгеч болабыз да, барыбызгъа да тынгылы билим берирге кюрешгендиле. Кёчгеними уа бир хыйсабы – теренирек билим алыргъа эди. Нальчикде да болур эди аллай онг, алай а мында кенг сынамлы, аладан дерс алырча устала асламдыла».\nОл алай болгъанына не сёз. Джамиля анда бютюнда къаты окъугъанды. Ол эрттегили тёрелери сакъланнган, аты иги бла айтылып келген бийик окъуу юйде билимли устазланы къолларында окъугъан даражалы да, сейир да эди. Ол окъуу юйню бошагъандан сора, 2008 жылда Джамиля, Санкт-Петербургда саулукъ Сакълау эм социал айныу жаны бла федерал агентствону бийик билим берген медицина академиясында клиника интернатурада бир жыл окъугъанды. Дагъыда эки жылны Стоматологияны Санкт-Петербург институтунда билим алгъанды. Аны «стоматолог-терапевт» бёлюмюн 2011 жылда бошап, андан ары И.И. Мечников атлы шимал-батыш къырал медицина университетде «ортодонтия» усталыкъны ординатурасында эки жыл окъугъанды.\nТаулу къыз ишин микроскопист болуп башлагъанды. Аллай усталыгъы болгъан тиш врач ауругъанны жарсыуун теренден кёреди, аны юсю бла этген болушлугъу да магъаналы болады. Джамиля айтханнга кёре, микроскоп ауругъан жерингде не бола тургъанын ачыкъ кёрюрге онг береди. Ол а диагностика салыуда, багъыуда да бек магъаналыды. Къошакъ жара салыргъа да къоркъуу жокъду, нек дегенде врач гитче диаметрли инструментле бла хайырланады, кюмюшчю кибик ишлейди. Алай бла, къаралыргъа керек жерни чеклери тюз тохташдырыладыла. Киста-зат болса да, ол терк ачыкъланады.\nБюгюн Джамиля стомотология багъыуну не тюрлюсюн да хайырланады. «Хау, Аллахха шукур, аллай онгум барды, – дейди ол. – Тюрлю-тюрлю технологияла бла шагъырейме, не тюрлю материал бла да ишлей билеме. Уллулагъа, гитчелеге да терапиядан, хирургиядан башлап, реставрациягъа дери, комплекс багъыу бла кюрешеме. Дагъыда къошакъ билим берген курслагъа, халкъла аралы конференциялагъа дайым жюрюгенлей турама. Артыкъ зат билир онг болса, ахчангы, заманынгы да аяргъа жарамайды».\nЭлибизде-жерибизде бизге ким да болушады – танышларыбыз, жууукъ-ахлубуз… Уллу шахарда уа къыйынды кесине уста деп айтдыргъан. Ол жаны бла Джамиляны оюму да былайды: билиминг болмаса, бир тюрлю бир жууукълукъ болушаллыкъ тюйюлдю. Баям, болушса да, ол зат кёпге бармайды. Хау, къайда да атынгы иги бла айтдыргъан тынч тюйюлдю. Башхаладан айырмалы, даражалы этген жаланда артыкъ билгенингди. Ол себепден таулу къыз тюрлю-тюрлю курслада окъуйду, конференциялада, конгресследе болады. Озгъан жыл Санкт-Петербургда ортогнатическая хирургия жаны бла халкъла аралы конгрессни ишине къатышханды. Адамны тишлерин тап этип, жаякъ сюегин тюзетгенни юсюнден ишлени арасында аны иши да белгили болгъанды.\nДжамиля жыл сайын Функциялы стоматологияны халкъла аралы конгрессинде болады. Ол бюгюн стоматолог-терапевт-микроскопист-ортодонт деген усталыкъланы бирикдирип, «Стоматология» атлы иели биригиуде ишлейди. Дагъыда брекет системала бла кюрешеди, протезированияны устасыды.\n- Мында бир ненча адам болабыз бир бирни ангылап ишлегенле. Тиш аурууну кесича, анга багъыуну да кёп тюрлюлери боладыла. Бири бир жаны бла бакъса, башхасы да пациентни тынгысыз этген шартлагъа андан ары къарайды. Мен тишлени багъыу жаны бла кёп тюрлю усталыкъланы бирлешдирирге сюеме. Не десенг да цивилизацияны уллу атламла этген заманында жашайбыз, жангы техника, жангы багъыу онгла кюнден-кюннге тюрлене, ёсе барадыла. Быллай ишде уа жашаудан артха къалыргъа жарамайды. Нени да билирге, неге да юйренирге излегеним да анданды - дейди ол.\nДжамиля Рахайланы Сагитни жашы Асхат бла анда тюбешип, ала бир юйюрлю болуп жашагъанлы иги кесек болады. Асхат юристди, экономистди, усталыгъына кёре ишлейди. Ала, бир бирни ангылап, жууукъну, ахлуну да кёлюн ала, эки къыз ёсдюредиле. Сабийле, Салима бла Алия, Джамиляны ата-анасы бла Элбрусда турадыла. Ана тилде алача ариу сёлешгенле аздыла.\n- Таматаланы къатларында ёсген сабийле башха тюрлюдюле. Атам, анам саулукъда, манга аллай онг чыкъгъанды. Тансыгъ а боладыла. Ма бу жол юйде болгъаныбызда, мени школгъа элтип, нёгерлери бла танышдыргъандыла. Аталарын да алай. Мен кесим да ол школну бошагъанма да, устазларымы кёргениме бек къууаннганма, – деп кюледи Джамиля.\nАры-бери кетгенле артха къайтмазла деген къоркъуу барды. Баям, жаш адамла да эте болурла ол къайгъыны. Джамиля бла Асхатны, бир кесек сынам жыйгъандан сора юйге къайтыргъады муратлары. Бюгюн а аланы атларын ишлеген жерлеринде иги бла кёпле сагъынадыла. Ол а, алагъа угъай, бизге да уллу саугъады.\nМаданият. Ала дунияны жарыгъыракъ этедиле


Гражданство неда гражданлыкъ — кърал бла адамны арасында дайым политика-хакъ байламды. Гражданство кърал бла адамны бир-бири аллында хакълары бла борчларын белгилейди. Кёб заманны монархиялы къраллада адам бла къралны арасында байлам подданство кибик белгиленнгенди, ол демеклик — адам кърал бла тюл, монарх бла байламлы болгъанды. Бусагъатда монархияланы асламысында да бу концепция къоратылыб, гражданлыкъ концепциягъа кёчюлгенди. Гражданлыкъ конституцион хакъны институтларыны бириди, кеси да конституцияда эмда башха закон актлада бегитилгенди.\nГражданство неда подданство, къралда айгъакъланнган амал бла белгиленеди. Алай а къралгъа кёре бу практика айрыды: бир къауум къраллада документ алмазгъа эркинликден башлаб (Уллу Британияда) кърал ичи паспортланы зорунлу болгъан къраллагъа дери (алгъыннгы СССР-ни къраллары).\n1 Гражданлыкъны алыу\n2 Гражданлыкъны орнуна салыу\n3 Гражданлыкъны тохтатыу\n4 Апатридле бла бипатридле\n5 Гражданлыкъны магъанасы\n6 Гражданствону кёргюзген документле\nГражданлыкъны алыу[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nГражданлыкъны талай амал бла алыргъа болады:\nФилиация (туугъан бла) — адам туугъаны бла гражданлыкъны алады. Филиацияны юч шекели болады:\nКъан хакъ бла (лат. jus sanguinis) — сабийни атасы-анасы неда аладан бири къралны гражданлары болсала.\nДжер хакъ бла (лат. jus soli) — сабий къайсы къралны джеринде туугъан эсе аны гражданлыгъын алыргъа эркинди (Россия, АБШ, Испания, Литва, Финляндия э. б.)\nОсуйлукъ бла — талай къралны законларында болгъан, бек аз тюбеген шекелди. Сёз ючюн, Латвия республиканы 17 июнь 1940 джылгъа дери гражданы болгъан адамла, кеслерини гражданлыкъларына туудукъларына берирге боладыла.\nНатурализация (тамырландырыу) — адамны кесини излеми бла гражданлыкъ алыуу. Гражданлыкъ алыуну джоругъу къралны законлары бла белгиленеди. Гражданлыкъ алыр ючюн, талай шартха сыйыныргъа керекди (тилни билу, джашар джери болуу д. а. к.). «Натурализация» (naturalization) термин тарихде, тамырлы (natural) гражданны хакъын алыу деген магъанагъа келеди. Натурализацияда бир-бирде быллай тюрлюлени айырадыла:\nРегистрация — къошакъ шартсыз, гражданлыкъны кеси разылыгъы бла эмда излеми бла алыу.\nГражданлыкъны саугъагъа бериу — къралны аллында иги иши ючюн, сый берилиб, саугъаланнган статусду (бир къауум къралда аллай форма джокъду).\nОптация — къралланы чеклерин тюрлениуде адамны гражданлыкъ сайлауу.\nТрансферт — бир кърал, башха къралгъа территорияны бериую бла, анда джашагъан адамлагъа гражданлыкъ бериу.\nГражданлыкъны орнуна салыу[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nРеинтеграция — къайсы болса да къралны гражданы болуб туруб, артдан ол гражданлыкъсыз къалгъан адамлагъа гражданлыкъны къайтарыуду.\nРепатриация (repatriate) — джуртха къайтыу. Бу термин кёчюрюлген, къачхынчы болгъан неда джесирге тюшген адамланы джуртларына къайтыулары бла граждан хакъларыны орнуна салыныуу бла байламлыды.\nГражданлыкъны тохтатыу[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nКъралланы асламысы адамны гражданлыкъдан чыгъыуун белгилейди:\nкеси разылыгъы бла гражданлыкъдан чыгъыу — Россияны законлары бла адам кеси разылыгъы бла гражданлыкъдан, къуру башха къралны гражданлыгъын алса чыгъарылады\nгражданлыкъны сыйырыу — къралны инициативасы бла гражданлыкъны тохтатыу.\nгражданлыкъны алмашдырыу — бир гражданлыкъдан башха гражданлыкъгъа кёчюу\nЭкспатриация — адамны къралындан кёзюуге неда хаманнга къыстау, асламысы бла гражданлыкъны сыйырылыуу бла байламлыды.\nАпатридле бла бипатридле[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nКонституция хакъ, адамны талай къралны гражданы болургъа, неда гражданлыгъы тамам бла болмазгъа болгъанын айгъакълайды:\nапатрид (гражданлыкъсыз адам) — бир къралны да гражданы болмагъан адам.\nбипатрид — эки къралны гражданы болгъан адам. Бипатрид деб бирден аслам гражданлыгъы болгъан адамлагъа да айтадыла.\nГражданлыкъны магъанасы[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nАдамны тамал хакълары бла эркинликлери оюлмазлыкъ болсала да, кърал къуру кесини гражданларына энчи хакъла береди, сёз ючюн: сайларгъа эмда сайланыргъа, референдумлада чёб атаргъа, кърал ишде ишлерге, аскерде къуллукъ этерге хакъ береди.\nБелгиленнген хакъладан сора, гражданланы борчлары да болады. Асламысы бла борчлагъа аскер къуллукъ бла налог тёлеу саналады.\nБирден артыкъ гражданлыгъы болгъан адамланы хакълары башхаладан бир тюрлю болуучанды, бу соруу халкъла арасы кесаматла бла эмда келишиуле бла белгиленеди.\nГражданствону кёргюзген документле[тюрлендир | кодну тюрлендир]\nНатурализацияны юсюнден шагъатлыкъ\nЧыкъгъаны — «https://krc.wikipedia.org/w/index.php?title=Гражданство&oldid=93122»\nХалкъла арасы хакъ\nКърал бла адам\nБу бетни ахыр тюрленнгени: 11:38, 11 март 2013.


Жюрегимде – сиз бла туугъан жерим\n28 августа, 2019 - 13:28\nМалкъар поэт, драматург Боташланы Жарахматны жашы Исса 1925 жылда 20-чы сентябрьде Кёнделенде туугъанды. Аны жашау жолу кеси тёлюсюнден энчи тюйюл эди. Ишчи адам эди атасы Жарахмат. Аны уллу юйюрю, башха эллилерича, малчылыкъ бла, жерчилик бла баш тутханды. Жангы власть келтирген эркинликле Жарахматны, аны юй бийчесин да къууандыргъандыла. Энди аланы алты жашлары, юч къызлары да жангы жашау къураргъа боллукъ эдиле. Ишлерге, билим алыргъа. Ала анга итиннгендиле. Жарсыугъа, Жарахмат дуниядан замансыз кетип, сабийлени аналары ёсдюргенди. Таматалары кичилеге сакъ болуу юйюрде адет эди.\nПодробнее о Жюрегимде – сиз бла туугъан жерим\nТуугъан журтубуз бла байламлыкъ\n28 августа, 2019 - 09:25\nАта журтну, юйню, тыпыр ташны темасы литературада, ол санда малкъар адабиятда да, не заманда да сыйлы, энчи жерни алгъанды. Бусагъатда уа аны юсюнден не къадар кёп айтылса да, артыкъ болмазлыгъы бла даулашырыкъ чыкъмаз.\nПодробнее о Туугъан журтубуз бла байламлыкъ\nУста хирург, къайгъырыулу врач\n28 августа, 2019 - 09:20\nКъоншуларымдан бири кёп болмай: «Мени ол дуниядан къайтаргъан врачны - Бапыналаны Маратны - юсюнден газетде жазсанг а. Ол болмаса, мен бусагъатда хазна сюеляллыкъ болмаз эдим былайда. Ёлмесем а, бир санымдан къыяулу боллукъ эдим»,-дейди. Андан сора ол больницагъа къалай бла тюшгенини юсюнден хапар айтады.\nПодробнее о Уста хирург, къайгъырыулу врач\nТутушууда эм кючлюле – Черек районну келечилери\n28 августа, 2019 - 09:15\n«Спартак» стадионда Кавказны халкъларыны маданият эм спорт фестивальларыны республикалы кезиую болгъанды. Анга Нальчик эм Прохладный шахарладан, Элбрус, Урван, Терк, Черек, Чегем, Май, Лескен, Зольск эм Прохладна районладан командала – битеу да 400-ден аслам адам - къатышхандыла. Алагъа кирген спортчула уа ары дери оюнланы жер-жерли кезиуюнде хорлагъандыла. Республикалы кезиуде къытханладан Къабарты-Малкъарны жыйымдыкъ командасы къуралырыкъды, ол артда республиканы атындан фестивальны ахыр кезиуюне барлыкъды. Быйыл «Кавказ оюнла» онунчу кере ётдюрюледиле.\nПодробнее о Тутушууда эм кючлюле – Черек районну келечилери\nТаза тамычылары тамашагъа къалдыра\n28 августа, 2019 - 09:10\nТауланы да ариулукълары аз болур эди, алада чучхурла болмасала. Бийикледен саркъып келген шорха чынгыл къаядан энишге секиргенде, аны таза тамычылары кюнню таякъларындан накъут-налмасча жылтырай, учууну жырын айта келе келип, ташлагъа тийип, жан жанына чачыладыла. Сора, жангыдан бир ызгъа жыйылып, ойнай-ойнай, секире, уллу черекге ашыгъадыла.\nПодробнее о Таза тамычылары тамашагъа къалдыра\n«Муратым пауэрлифтингде дунияда эм кючлюлени санына кириргеди»\n28 августа, 2019 - 09:05\nАрт жыллада жаш адамла неден да бек спорт бла кюреширге итинедиле дерге боллукъду. Аланы асламысы аны кюч тюрлюлерин сайлайдыла, уллу жетишимле да болдурадыла. Хабаздан Тетууланы Жамалны жашы Камил да аллай уланларыбызны санынданды. 26-жыллыкъ жаш Россейни спортуну устасыды. Къабарты-Малкъар къырал эл мюлк университетин тауусханды, бусагъатда, жарау этгенден тышында, бизнес бла да кюрешеди. Бюгюн ол бизни ушакъ нёгерибизди.\nПодробнее о «Муратым пауэрлифтингде дунияда эм кючлюлени санына кириргеди»\n«Мектепни тамбласын жангы амалла эмда технологияла бла байлайма»\nЭлбрус районну Терс-Къол элини орта школуну технологиядан педагогу Шауаланы Лейля билим бериуде алай кёп ишлемеген эсе да, жангычылыгъы бла, сейир амалланы къурай билгени бла айырмалыды. Биз аны бла окъутууну, башха затланы юслеринден да ушакъ этгенбиз.\nПодробнее о «Мектепни тамбласын жангы амалла эмда технологияла бла байлайма»\nРегион ононучула бла тюбешгендиле, жарсыуларын да айтхандыла\n28 августа, 2019 - 08:55\nКёп болмай СКФО-ну субъектлерини таматалары Шимал Кавказны жаш тёлюсюню «Машук-2019» форумуну келечилери бла тюбешгендиле. Машукчула алагъа регион жаш тёлю политиканы, экологияны, кир-кипчик бла байламлы реформаны, табийгъат эм архитектура эсгертмелени, урунууну, билим бериуню эм аскер-патриот ниетде юйретиуню юслеринден соруула бергендиле. Ол санда энчи тилеклеге да къаралгъанды.\nПодробнее о Регион ононучула бла тюбешгендиле, жарсыуларын да айтхандыла


Таулу тиширыуну къачы | Электронная газета "Заман"\nТаулу тиширыуну къачы\nДунияны башында не кёп сагъынылып турса да, кёплюк этмеген сёз ананы юсюнденди. Бютюнда бег а таулу тиширыугъа къаллай уллу махтау берсек да, тамамлыкъ этерик тюйюлдю дер эдим. Аны юсюнден Сыйлы Къуранда да айтылады. Анда ананы ыразылыгъын тапмагъан балагъа жаннет эшиги ачылмазлыгъы шарт чертиледи. Акъылманла да узакъ ёмюрледен бери аны алайлыгъына шагъат болгъанлай келедиле. Бек фахмулу поэтле, жазыучула сайлама чыгъармаларын аналагъа атап жазгъандыла.\nНе уа таулу эгечлени къарындашлагъа уллу сюймекликлерин айтсанг а! Къызланы юйюрню от жагъасын жылытханлай, аталаны, аналаны жюреклерин жарытханлай тургъанларын, сау дуниягъа къууат, кюч бергенлерин къалай сагъынмай къойгъун!\nМен ол тюрлю оюмла тюз болгъанларына мындан кёп жыл алгъа, университетни бошай туруп, диплом ишиме «Таулу тиширыуну адеби, къылыгъы, уллу сюймеклиги, жашауда оруну» деген теманы сайлагъан заманда окъуна тюшюнюп эдим. Андан бери жашауумда уа кёпню кёрюп, билгеними тенглешдирип, сюзюп къарагъандан сора уа, минг кере шукур этеме таулу анадан туугъаныма, аны бла ёхтемленеме.\nБизни таза ниетли, адежли, адепли, намыслы тиширыуларыбызны, балалары ючюн жанларын берирге хазыр аналарыбызны, таудан чыкъгъан шаудан сууча, таза сюймекликни нюрюн жюреклерини теренинде сакълай билген эгечлерибизни, къызларыбызны къачлары къарлы тауларыбызча деменгилидиле, аламны кенглигича, тауушлукъдула деригим келеди. Не ишлери, не жигерликлери, не сыфатлары, не эр кишилерини намысларын сакълай билиулери бла дунияда бир киши да таулу аналагъа, юй бийчелеге, эгечлеге тенг болаллыкъ тюйюлдю деп, экили болмай, айталлыкъма. Тау адетни, намысны бешигинде ёсген, халал жюрекли, накъут-налмасча, таза ниетли ананы сютюн ичген таулу къыз, сен, кёкде жарыкъ жулдузса, сериуюн хауалы тауда чыкъ тюшген гюлсе. Таулу ана, сени чыдамлыгъынг къуршча къатыды, акъылынг тенгизча кенгди, теренди. Биз аны халкъыбызгъа тюшген къыйын кюнледе-сюргюнде - кеси кёзюбюз бла кёрдюк, аланы чыдамлыкъларындан сакъланды жаныбыз.\nМен эндиге дери да жаза-жаза тургъанма газетибизде, энтта да къайтарып айтыргъа сюеме: дунияда адам баласына бир эсгертме салыннган эсе, таулу тиширыу, санга ол даража берилирге керекди. Ол шёндюгю эм келир тёлюлеге аманатды. Биз, эр кишиле, адамлыкъны ышанларына аланы кючлери бла жетгенибизни бир заманда унутургъа керек тюйюлбюз. Аналаны, эгечлени алларында башыбызны энишге ие, юй бийчелени намысларын бийикде тутаргъа борчлубуз. Ала анга, сёзсюз, тийишлидиле.\nХар миллет да ол акъылда болур. Алай хар бирини кесини энчиликлери бардыла. Ким къалай айтса да, чынтты таулу тиширыу, сенича уллу тёзюмю, адеби, намысы, чомартлыгъы болгъан бир инсан жаратылгъан болмаз дуниягъа. Аллай тиширыуланы юслеринден сёз барса, мени кёз аллыма бизни тукъумну келинлери - Огъары Бахсанда Бапыналаны Исмайылны къызы Пилиу бла Ёзденланы Хуштаны къызы Абидат келип сюеледиле (жаннетли болсунла).\nАла кеси заманларында саулай тукъумну намысын жюрюте, къайынларыны кёллерин алгъандыла, эллилерини ыспас сёзлерин эшитгендиле. Экиси да бирча субай санлы, ариу сыфатлы, акъыллы тиширыула эдиле. Юйлеринде басылып олтургъан, эл оноууна къатышхан келинле болгъандыла. Адеплери, намыслары, даражалары алай уллу эди, саулай жамауатда атлары хурмет бла айтылгъанды, хар ким да жууукълукъ жюрютюрге, аладан ыспас сёз эшитирге сюйгенди. Экиси да, тыш кёрюмдюлери бла ариу болуп къалмай, этимлиликлери, чемерликлери, оюмлу сёз айта билиулери бла ахшыланы да ахшылары эдиле.\nЭсимдеди, арт жыллада келин келген жерде тукъумубузну бек таматасы Донду улу Юсюп, алгъыш аякъ кётюре, былай айтханы: «Теммолада Пилиу бла Абидатча ахшы келинле кёп болгъандыла, жангы келин алагъа ушап, намыслы да, тизгинли да, адежли да болалса, бизден ыразылыкъ табарыкъды».\nНе бла айырмалы эдиле бу чынтты таулу тиширыула деп соргъан болса, мен кесим билгенни айтсам да тамамды аланы экисини да адамлыкълары, кертиси бла да, уллу болгъанына тюшюнюрге. Таматадан башлайыкъ. Пилиу бек огъурлу, халал жюрекли, тюз сёзлю ана эди. Ол халкъыбызгъа келген къыйын сынауда-сюргюнде - кётюрген жюкню ауурлугъу къая тенгли эди десем, жалгъан сёз айтмам.\nКъалай бла? Ачлыкъ, жаланнгачлыкъ халкъыбызны борбайларындан алып тургъан зорлукъ заманда, эри ёлюп, кеси къалгъанда, ёз сабийлеринден сора да, эгечини, эки къарындашыны ёксюз балаларын этек тюбюне жыйгъанды. Кеси белин къаты къысып, тёрт юйюрню ууакъларына тапхан къабынын теппе-тенг юлешгенди, жюрегини теренинден чыкъгъан ариу сёзю бла хар бирин жапсаргъанды, жашау этерге кёллендиргенди. Алай бла 3-4 тукъумну сабийлери бир ананы, атаны балаларыча, бир отоуда ёсдюле, уллула болдула, жашауда орун тапдыла.\nАбидат токъсан жылдан атлап ёмюр сюргенди. Аны юсюнде ариу халланы айтып бошаргъа окъуна къыйынды. Бек алгъа аны чомартлыгъын, хар кимге игилик тежегенин айырып чертирге сюеме. Адам улунда къаллай иги ышанла бар эселе да, аланы Абаны (эркелетип айтылгъан аты) юсюнде кёрюрге боллукъ эди. Ол къалай сюе эди тизгинлиликни! Ишге жетсе, темирден ишленнген болур дерча, гиртчи, тёзюмлю эди. Аны юйюнде угъай, бахчасында окъуна тазалыкъ башха тюрлю эди.\nЮй таматасы саулай Бахсан ауузунда аты иги бла айтылгъан билимли киши Къаспот улу Чукала да тау адетде ёсген тынгылы адам эди. Экиси да узакъ ёмюрлерин жарашыулукъда, таза да юлгюлю халда ашыргъандыла. Эки эгечи Хурма бла Зарият ёлюп кетгинчиге аны бла бирге жашагъандыла. Бир заманда да Аба аланы кёллерине ушамагъан къылыкъ кёргюзтмегенди, сёз айтмагъанды. «Азыкъ аз болса, нёгер харам болур» деп нарт сёз бар эсе да, кёчгюнчюлюкню къыйын кюнлеринде да келин къайын къызларына асыры ариу къарагъандан, къоншула, ахлула да ыспас этгендиле.\nАны адамлыгъыны юсюнден айта дагъыда быллай шартны белгилерик эдим. Абаны туугъан къайыны малкъар халкъны белгили поэтлеринден бири Теммоланы Хамит жалгъан дау бла тутулгъанында, хар ыйыкъдан анга аш, кийим берирге Огъары Бахсандан Нальчикге жаяу жюрюгенди. Эки аягъыны тюплери хуппежинден толуп, юйюне алай къайтханды. Къыйналдым, арыдым деп ауузундан сёз чыкъмагъанды. Ахыр кюнюне дери гюняхы болмай жоюлгъан къайыныны жиляуун эте жашагъанды.\nКёп адамла «манга бер» дейдиле, Аба уа къайсы жууугъуна да не тапханындан да юлюш этгенди. Не да болсун, юйюне келгеннге аш ашатхандан, саугъа бергенден сюйгени уа жокъ эди. Аллай бир чомарт болгъанды. Аны юйюнде къонакъ болмагъан кюн кёрмегенме деп айталлыкъма.\nЭки къауумуну да ахшы туугъанлары, туудукълары бардыла. Тукъум ала бла ёхтемленеди. Пилиуню жашы Зулкъарний къурулушчу инженер болуп, Нальчикде аны оноуу бла ишленмеген хазна журт болмазча, аллай уллу къыйын салгъанды 40 жылдан артыкъ заманны ичинде республиканы ара шахарын айнытыргъа. Абидатны тамата жашы, медицина илмуланы доктору, профессор Теммоланы Далхат Къабарты-Малкъар къырал университетде кафедрагъа башчылыкъ этеди. Аны кичиси Ибрахим Элбрусда туризмни, альпинизмни айнытыугъа къыйын салып келгенли 40 жылдан атлагъанды.\nИгиледен иги ыз къалады. Миллетибизде уа, шукур болсун, таулу къанлы, адепли, жигер, огъурлу, халал жюрекли тиширыула бек кёпдюле.


Спецтехника Арктическая улица. Аренда спецтехники Арктическая улица\nСпецтехника Арктическая улица . Аренда спецтехники Арктическая улица .\nОТЗЫВЫ АРЕНДА СПЕЦТЕХНИКИ Арктическая улица\nНаш портал spetstehnikaspb.ru в сети интернет можно найти по таким запросам как: Спецтехника Арктическая улица . Аренда спецтехники Арктическая улица .\n# Спецтехника Арктическая улица # Аренда спецтехники Арктическая улица


Табийгъат байлыкъны регион даражада хайырланыу | Электронная газета "Заман"\nБюгюнлюкде жабылгъан «Тырныаууз тау-байыкъландыргъан комбинат» ОАО-ну хвостохранилищесин тюрлендириу (башха тюрлю этиу) жаны бла комплекс халда бардырыллыкъ жумушланы къалай бардырыргъа тийишлисин тохташдырыу магъаналы проблемаладан бириди. Аллай жумушланы жарашдырыуну мураты хвостохранилищени тёгерекдеги къудуретге заранын азайтыуду эмда аны экономика жаны бла къыйматын ёсдюрюудю, андан сора да, аны, сырьёнуча, экинчи кере хайырланырча этиудю. Социал, экология, жер-жерли экономика эмда техника амалланы сингдире, хвостохранилищени саулай да хайырланылгъан кезиуюн тинтирге (къараргъа) тийишлиди – майдан къалай бла сайланнганына, проекти къалай къуралгъанына, къурулуш не халда бардырылгъанына, жабылгъан заманына эмда ишлемей тохтагъанындан сора да кезиуюне дери.\nСпециалистлени тинтиулери ачыкълагъаннга кёре, жылны ичинде битеу да жер башында минерал сырьёну хайырланыу 12 миллиард тонна чакълыды. Жерни тюбюнден чыкъгъан магъаданланы ёлчеми уа бир жылгъа 100 миллиард тоннагъа жетеди. Саулай да Россейде темир магъаданны къызыу 230 миллион тонна чакълы болады, ол шарт а техногенли отходланы санын тохтаусуз кёбейтеди.\nКирлендирген жерледен бирлери хвостохранилищени букъу чыгъаргъан баш къатыларыдыла (поверхность). Аладан чыкъгъан букъу жай кезиуде ёрге женгил кётюрюледи эмда хауа бла бирге узакълагъа дери жетип, шахарлада, ёзенледе эмда эл мюлк жерледе чёгеди. Аллай букъу къуюлууланы тёгерекдеги къудуретге экология жаны бла салгъан заранны айтып-айталмазчады. Алай бла сагъынылгъан илму-техника проблеманы кетериу къыйматлы оноуну излегени баямды.\nЭсигизге салайыкъ, хвостохранилище – ол магъаданланы къазып алгъанда къалгъан-къулгъанла жыйышдырылгъан, асыралгъан жерди. Аллай къалгъан-къулгъанла уа, къурамлары бла ууакъ ташлы неда букъулу юзмезге ушап, кеслери да эм уллу хата келтирлик радиоактивли массадыла. Ишлемей тохтагъан «Тырныаууз тау-байыкъландыргъан комбинат» Гыжгыт эмда Бахсан череклени тийресинде (КъМР, Элбрус район) жагъаларында 1210-1234 метр бийикликде орналгъанды. Бу тийре жер теберге къоркъууу болгъаннга саналады, объектле уа оюлургъа хазыр халдадыла. Экспертлени айтханларына кёре, хвостохранилище оюлса неда ол тапсыз ишлеп тохтаса, экология катастрофагъа 35 минг кв. км. чакълы тийре, 2,5 миллион адамы бла, тюшерге боллукъду.\nТырныаууздагъы тау-байыкъландыргъан комбинат 1940 жылдан 2000 жылгъа дери ишлегенди эмда вольфрам-молибден магъаданланы байыкъландырыу жаны бла кюрешгенди. Шахарда быллай магъаданла чыгъарылгъан жер а 1934 жылда ачылгъанды. РФ-ни тийресинде табылгъан эмда билиннген запасланы 37 процент чакълы юлюшюн тутады. Комбинатны жабылгъаны ишсизлик проблеманы чыгъаргъандан сора да, орус тилде сёлешгенлени эмда жаш тёлюню республикадан башха жерлеге кетгенлерини сылтауу да болгъанды. Ол (комбинат) ишлеп тургъан жыллада хвостохранилищеге онкилометрлик быргъы жол (трубопровод) бла вольфрам, молибден эмда багъыр-висмут концентратланы къалгъан-къулгъанлары кетерилип тургъанды. Металланы 30 чакълы химиялы къошулуулары, аланы уа хар бири уллу (кючлю) концентрацияда адамны, жаныуарны саулугъуна да мардасыз къоркъуулуду. Бюгюнлюкде къалгъан-къулгъанла кетерилип тургъан быргъы ыз чачылгъанды, болсада отходла уа кёлде къаладыла.\nКъалгъан-къулгъанла сууну тюбюнде цемент кибик къатханнга да саналады. Отходлада уа уулу веществола аз тюйюлдюле. Хвостохранилищени дамбасы ычхынып кетсе уа, экологиягъа уллу заран салгъанындан сора да, ол ырысхы жаны бла да иги кесек хата келтирликди.\nБир-бир илму тинтиуледе он жылла бла жыйылып тургъан къалгъан-къулгъанланы уулу букъусу жаланда ол тийреде (пляжында) угъай, алайладагъы отлау жерлеге да чёкгенди. Эки мингинчи жыллада молибденни концентрациясы сютде, жюнде да кёбейгени эсленнгенди. Хвостохранилищени тийрелеринде топуракъда да щёлочь асламды, алайлада сууда да аны (щёлочьну) реакциясы барды. Ол шарт а молибден бла вольфрамны суу бла кёчерине онгну чыгъарады. Кертиси бла да, Бахсан черекге акъгъан суулада сагъынылгъан магъаданланы концентрациясы кётюрюлгени баямланнганды.\nКъМР-ни экономикасын айнытыуда Тырныауузну тау-байлыкъландыргъан комбинатыны хвостохранилищесини кесини энчи магъанасы барды. Аны хайырланнган кезиуде адамлагъа эмда табийгъатха заран болмаз ючюн къайгъырыулукъ эм алгъа тамамланыргъа тийишли борчду. Андан сора да, информацияны билдиргенлей турургъа керекди. Дунияда болгъан сынам ачыкълагъаннга кёре жыйырманчы ёмюрню аллында адам улу жерни тюбюнден 20 элементни чыгъаргъанды, бусагъатда уа аланы саны 92-ден да асламды. Сёз ючюн, бир тонна багъыр чыгъарылса, андан 110 тонна отход къалады.\nХвостохранилищелени неге жарагъанлары, керек болгъанлары, къаллай магъананы тутханлары толусунлай сезилгенли уа алай кёп заман озмагъанды, тенглешдирип къарагъанда. Ол а алада сакъланнган къалгъан-къулгъанлада керекли затланы качестволары энди табылгъан магъадан къазгъан жерледе чыкъгъанладан эсе игирек болгъаны ючюндю.\nКъалгъан-къулгъанланы «хайырлы магъаданны» орунунда кёрюу а, жангы жерлени ачмай, аланы жангыдан жаратыугъа аны бла бирге аны (магъаданны) ууатыугъа да ырысхыны аяргъа онг берликди. Дагъыда аланы (къалгъан-къулгъанланы) жангыдан хайырланырча этиу (бир да болмаса да, бёлюп-бёлюп окъуна) хвостохранилищени экология неда къоркъуусузлукъ жаны бла кетергенде неда башха жанына кёчюргенде къорарыкъ ырысхыны ёлчемин жабарыкъды. Былайда баш борч запасланы бери тышына чыгъарыу экономика эмда магъана жаны бла хайырлы болурча этиудю.\nАллай кёз къарам кесине геоэкология аспектлени, геометрия характеристиканы, экономика амалланы, праволу чурумланы сыйындырыргъа тийишлиди. Ол а регионда экология болумну игилендирирге ахшы себеплик этерикди. Аны бла бирге уа «замкнутый циклни» экономикасына талпыныуду. Аны мураты уа – табийгъат байлыкъны сакълай, продуктланы, оборудованияны эмда инфраструктураны не къадар узакъ заманны ичинде хайырланыргъа онг болурча этиудю. Битеуда къалгъан-къулгъанла жангы процессге жарарыкъ сырьё болургъа керекдиле.\nМагъаданланы уулулукълары адам улугъа эмда тёгерекдеги къудуретге къаллай хата салгъанына кёре къараллыкъды аладан этилген продуктланы качестволарына да (сёз ючюн, къурулуш материалла). Алып айтханда, къалгъан-къулгъанланы жангыдан сырьёча жаратыуну экономика жаны бла хайыры – ол бийик качестволу продукцияды, жангы ишчи жерлени къурауду, аны бла бирге уа инфраструктураланы. Эм магъаналысы уа регионда экология болумну игилендириудю.\nГеккиланы Сафият, физика-математика илмуланы кандидаты.