Автор: Admin Опубликовано: 10-10-2014, 02:54 Комментариев: (0)\nТил сау болса, бир кюн бир поэзия да джангырыр. Къарачайда уа поэзия бла къалмай, къоркъуу тилни кесине тюшгенди. Ачыкъ айтыргъа керекди: джанауалгъа тюшгенди къарачай поэзия бюгюн. Кимге таяныргъа, неге таяныргъа билмей, джашау бла ёлюмню арасында чайкъалады ол. Поэзия – ана тилни чакъгъаныды, джашнагъаныды, баш къусханыды. Тил ёлдю – поэзия да ёлдю, халкъ да ёлдю. Ана тилибиз а, айныр орнуна, тюб бола барады. Аздан аз бола барады Ана тилин билген да. Ана тилде назму джазаргъа тырмашхан а – хазна джокъду. Бар эсе да, кёрюнмейди, кёрюнюр амал да джокъду. Не ючюнмю? Къарачай адабиятчыланы бирикдирирча бир басма орган джокъду – джокъду не газет, не журнал. Аны себебли, джаш адамла джазгъанларын къайда басмаласынла? Ким, къалай эслесин аланы, не этиб кёллендирсин? Аны себебли, тюбюнден къошулгъан джокъду – 50 джылдан джаш – джазыучу эсленмейди Къарачайда. Алай демек, бизни поэзия ахырына джууукълашады. Джыллары келген къаламчыла да, тырнагъанларын басмалаталмай къыйынлашадыла. Анга юлгюге Ёзденланы Сапарны келтирирге боллукъду. Джылы алтмышха джууукълашыб баргъан белгили джырчыды ол. Аны джырлары алкъын халкъны эсиндедиле. Поэзиясын а хазна киши билмейди. Не ючюн десенг, Сапарны алкъын бир китабы да чыкъмагъанды басмадан. Сапарны уа назмуларыдыла сейирлик. Ала бизни поэзияны ёрге кёлтюрген, мийик дараджада джазылгъан шийирледиле. Не келсин, керти поэзия къайгъылы киши джокъ, «керти фахму – миллет хазнады» деб, поэтни эслеген, багъалатхан да джокъ. Иш къуру Сапарда болуб къалса уа. Иш андан теренирекди. Поэзиябызны джукълана баргъаны – ана тилибизни къуруй тургъанын кёргюзтген бир белгиди. Бу барыудан барса, 20-30 джылдан Къарачайда назмучу къаллыкъ тюлдю. Къарачай тилде джазгъан къой, окъугъан да табылмай тебрегенди бюгюн огъуна. Тамбла Ана тилинде сёлешалгъан да табылгъа эди. Иш алайгъа бара турады. Тилни къуруб баргъаны, тау эллени чачылыб баргъаны бла байламлыды. Элле эдиле тилни, адетни да сакълаб тургъан. Бу къоркъууну ангылаб, оноуда-къуллукъда ишлеген адамларыбыз эс бёлселе, хал тюрленирге боллукъ эди. Алай а, аланы арасында миллет ангысы кючлю болгъан хазна табылгъа эди. Аны ючюндю Къарачай-Черкес республикада къарачай халкъ санына кёре юлюшюн алалмай, эллери чачыла, тили унутула баргъаны. Ана тил бла адабиятдан дерс китабла чыкъмагъанны орнундадыла. Къарачай тилде журнал, газет чыкъмайды (ыйыкъгъа эки кере чыкъгъан «Къарачай» газетни газетге санаргъа боллукъ тюлдю).


ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛГЪА эмда АДАБИЯТЫБЫЗГЪА САГЪЫШ ЭТЕ !\n-Радиопередачи с участием Семенова Исмаила или о нем (откроются в новом окне):\n-Халкъны джырчысы Семенланы Сымайыл\n-Радиокомпозиция на стихи Семенова\n- Лайпанланы Билал\n- ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛГЪА эмда АДАБИЯТЫБЫЗГЪА САГЪЫШ ЭТЕ\n-СЫМАЙЫЛ КЪАЧАН ТУУГЪАНДЫ?\n- (Джырчы Сымайылны мен Москвада чыгъаргъан китабына кирмей къалгъан назмуларынданды бу назму. 1980-чи джыл джазылгъанды.\n- Сымайылны паспортунда джазылгъаны да, кеси назмуларында айтханы да - туугъан джылы 1870-чи джылды. Юйдегисинде Азрет бла Марыуа Сымайыл 1891-чи джыл мартны 3-де туугъанды, 1981-чи джыл июлну 31-де ёлгенди дейдиле. София атасыны туугъан джылына 1885-чи джылны санайды, «кесини айтханы алай эди» дейди. Аман къыш* - 1879-1880 джыллада, Къыйын къыш - 1902-1903 джыллада болгъанды.\n- Ажымсыз зат: Семенланы Джырчы Сымайыл мартны 3-де (джылы - ?) Учкуланда туугъанды, 1981 джыл июлну 31-де - ораза ачылгъан байрым кюн - Терезеде ауушханды, асралгъанды).\n-ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛГЪА эмда АДАБИЯТЫБЫЗГЪА САГЪЫШ ЭТЕ\n- ИСМАИЛ СЕМЕНОВ (ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ)\n- СЫМАЙЫЛГЪА АТАЛГЪАН неда СЫМАЙЫЛ САГЪЫНЫЛГЪАН НАЗМУЛА\n-ХАКЪ СЁЗГЕ ТАЯНЫБ, АКЪ СЁЗНЮ АЙТАЛГЪАН\n- МИНГИ ДЖЫРЧЫ\n-КЁРДЕМЧИ ДЖЫРЧЫ - СЫМАЙЫЛ\n-КЯЗИМ БЛА СЫМАЙЫЛ\n-ДЖОЛ БОЛСУН! КЪАЙРЫСА?\nПоэма Исмаила "Акътамакъ” - это не только гимн любви, это энциклопедия карачаевской жизни; энциклопедия жизни, уклада того Карачая, которого мы потеряли, которого уже нет.\nРадиопередачи с участием Семенова Исмаила или о нем (откроются в новом окне):\nХалкъны джырчысы Семенланы Сымайыл (8 MB)\nРадиокомпозиция на стихи Семенова (6 MB)\nСымайылны паспортунда джазылгъаны да, кеси назмуларында айтханы да - туугъан джылы 1870-чи джылды. Юйдегисинде Азрет бла Марыуа Сымайыл 1891-чи джыл мартны 3-де туугъанды, 1981-чи джыл июлну 31-де ёлгенди дейдиле. София атасыны туугъан джылына 1885-чи джылны санайды, «кесини айтханы алай эди» дейди. Аман къыш* - 1879-1880 джыллада, Къыйын къыш - 1902-1903 джыллада болгъанды.\nАжымсыз зат: Семенланы Джырчы Сымайыл мартны 3-де (джылы - ?) Учкуланда туугъанды, 1981 джыл июлну 31-де - ораза ачылгъан байрым кюн - Терезеде ауушханды, асралгъанды).\nДжюрегим а - къаралмады.\nСууаб-гюнах айырмагъан -\nОлду - Тёре.\nНе тынглайым - келир фикир.\nБуюрулгъаннга тюбедим -\nУмут аслам, болум аз -\n- О, это был изумительный старик. Файгъамбарлагъа ушаш бир къарт эди ол. Нарт эпосугъуздан тюшген бир деменгили нартха да ушай эди тюрсюню. Минги Таулу Джуртугъузгъа да аныча ушагъан аллай экинчи адам болмаз, эшда. Аны ауазында аллай бир берекет, аллай бир кюч, аллай бир ариулукъ бар эди - къарачай тилни билмеген да, ол джырласа, сагъатла бла тынгылаб турургъа боллукъ эди. Мен кесим да болгъан эдим алай. Гомерни кесине тюбесем да, андан бек сейирсиналлыкъ болмазма. Къайсын аны бла таныш болмагъанына бек джарсыйма. Къайсын аны кёрсе, бек багъалатхан Кязимине тюбегенча огъуна болур эди. Таулула Кязимни багъалатханча, сиз да Сымайылгъа алай къарай болурсуз. Алай къарамай да амал джокъду - хар миллетни аллай бир адамы болуучанды: Орусну - Пушкини, Гюрджюню - Руставелиси, Малкъарны - Кязими, Къарачайны - Сымайылы...\nКугультиновну сёзюн бёлдюле - аны президиумда сакълаб тургъанларын билдирдиле.\n- Эсимдеди, алай а, айыб этме, сёзюме керти болалмай турама. Билемисе, къаллай палах болгъанын - кёзлерим кёрмей тохтагъандыла. Ма алай болуб, къарангыгъа батыб турама.\nБрюссельде Чингиз Айтматовгъа тюбегенимде, ол да сагъынды Давидни. Къайсынны асрагъан кюнлерин да тюшюрдю эсге. «Ол кюн Давид бла бирге эдик. Къайсыннга, Расулдан эсе, Давид джууукъ болгъанын ол кюн да эследим. Не айтсанг да, сюргюннге тюшген халкъланы поэтлери эдиле ала - ол фаджия артыкъ да бирикдире болур эди аланы. Давидге Даууд деб да айтыучан эди Къайсын».\nДавидге джарсыгъаны бла бирге, мен билмеген затны да айтды Чингиз. «Кугультиновну къол аязында тутады Къалмукъну президенти. Не кереклисине да къарайды. Къалача, бир мазаллы юй да бергенди анга -Давид «эл багъасы бир адам» болгъанын Илюмжинов ангылайды. Кърал башчыла бары да алай къайгъырсала эди джазыучуларына...».\n- Да ол бек уллу къыйынлыкъды. Джырчыгъа джырларын джырларгъа къоймай, назмуларын басмагъа иймей, харам этиб турсала - ол шайыргъа-джырчыгъа ёлюм болмай неди? Аллай уллу фахмуну «ауузун байлаб» тургъанларын Къайсын билеми эди? Анга Сымайылны юсюнден хапар айтырыкъ сизде бир джазыучу къалай табылмагъанды? Мени биринчи хапарым да басмагъа Къайсынны кючю бла чыкъгъан эди. Сеннге да къалай къайгъыргъаны эсимдеди. Кязимни уа, хар къайда, байракъча ёрге тутханлай айлана эди. Къайсын тургъанлай, башхалагъа айтхан да таб болмаз эди, ансы манга билдирселе да...».\nДжырчы Сымайылны аллай бир джолун кесерча, ол кимге не этген болур эди? Халкъыбызгъа къыйынлыкъ салгъан - сойкъырым-сюргюн этген ибилис джорукъгъа, аны башчыларына да къаршчы джазгъанды. Алай а, сталинчи джорукъну Хрущёв Совет Союзну коммунист партиясыны 20-чы съездинде огъуна ууатхан эди. 14-джыллыкъ сюргюнден-ссылкадан 1957-чи джыл джуртуна къайытыб, рахат джашаб башлагъан эди Къарачай да. Халкъы бла бирге Сымайыл да къайытхан эди.\nДжелимаууздан Къарачайны тутулгъан Кюню, Айы да къутулдула, Сымайылны уа джырлары, назмулары да, СССР чачылгъынчы, тутмакъдан чыкъмай турдула. 1992-чи джыл Джырчыны назмуларын, джырларын Москвада китаб этиб чыгъарыргъа кюрешдим. 1940-чы джылладан сора чыкъгъан биринчи китабы эди ол. Ёзге Сымайыл кеси аны кёрюрча болмады - 1981-чи джыл ауушхан эди Шайыр.\n«Кърал Сымайылны эрши кёре эди», «КГБ Джырчыны кёз туурасындан ычхындырмай эди» дегенча айтыула бош хапарладыла. Кърал, КГБ Сымайылны къоркъуулугъа санаса, эрши кёрсе, эртде огъуна тутуб къурутур эди. Джокъ эди Сымайылгъа кърал джанындан дау. Джырчыгъа къара джагъыб кюрешгенле кесибизни джазыучула эдиле. Ала эдиле аны джолун кесиб, джыр-назму хазнасын да тонаб кюрешгенле. Эм уллу гюнах Къарачай-Черкес областны джазыучу организациясы бла радиокомитетни олсагъатдагъы тамадаларындады. Къарачай халкъдан алайлада 1957-1990-чы джыллада кимле тамада къуллукъда ишлеген эселе - аладады гюнах. Ала болгъандыла Сымайылны джырларын джырлатыб джаздырмагъан, радио бла да бердирмеген, басмагъа да иймеген.\nДжырчы Сымайыл эм къыйын заманлада да кёлюнде-джюрегинде болгъан затланы айтханды. Хакъ кертисин айтмай болалмагъанды. Тюз сёзю ючюн джанына къоркъуу тюшюб, «Ай, Сымайыл, кёресе халкъны тутуб къурутуб баргъанларын. Сен а колхоз джашауну, партияны, Ленинни, Сталинни да самаркъау этиб сёлешесе. Халкъда тилчиле кёбдюле. Аланы ауузларын джабар ючюн, къралны, партияны башчыларын, колхоз джашауну да махтаб бир талай джыр джаз. Алайсыз башынгы алаллыкъ тюлбюз» дегендиле Къарачайны олсагъатдагъы тамадалары. Не этерик эди зауаллы Сымайыл - джазгъанды талай джыр. Ызы бла уа, Аллахдан, халкъдан да кечмеклик тилегенди:\nМахтау салалгъан - тёргеди,\nДжан - татлы, мен да айтама.\nДиннге къаршчы джыр-назму эт деб да къысхандыла Сымайылны. Алай а, дин ёзекден чыкъгъан Джырчы, башын сакълар ючюн Аллахха къаршчы къалай барыр эди? «Аллай ассылыкъдан эсе, ёлгеним ашхыды. Тёнгегими ёлтюрселе да, джаным сау къалыр, тазалай къалыр - Аллахыма джарыкъ бет бла тюберме». Диннге къаршчы джукъ айтхандан эсе, ёлюрге хазыр болгъанды Сымайыл. Сымайылны аууздан айтыб, халкъны эсинде къалгъан сёзлеринде, не кеси къолу бла джазгъан чыгъармалырында, иш этиб тинтген алим да, диннге къаршчы бир сёз табаллыкъ тюлдю. Сталин фыргъауунну заманында бюгюлмеген Сымайылны, артда, халкъ сюргюнден къайытхан 1957-чи джыллада бюгерге излегенлери сейир тюлмюдю?\nСейир тюлдю. Джазыучу организацияны, радиокомитетни да къарачай тамадалары бек ариу биле эдиле Сымайылны бюгалмазлыкъларын - «чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмезин», «къан бла кирген, джан бла чыгъарын» ангылай эдиле ала. Сымайыл этмезлик ишни айтыб, аны кёлюн сындырыр ючюн, адабиятдан, маданиятдан бырнак этер ючюн эте эдиле алай. «Аллах джокъду деб, басмагъа макале джаза эсенг, радио бла сёлеше эсенг, 1940-чы джыллагъа дери болгъан орнунга къайтарайыкъ сени...». Къолундан мынчагъы, джанындан хамайылы тюшмеген Джырчы Сымайылны биле эдиле не бла сууутургъа боллукъларын. Андан сора «ол адамлагъа» Сымайыл бир кере да «назмуларымы басмалагъыз, джырларымы джырлайым - радио бла беригиз» деб, бармагъанды.\nНасыб сагъайыб, келгинчи кёзюу -\nНе этерик эди тёзмей - Сымайыл тёзген да этгенди, тёш ашамагъанлай, дуниядан да кетгенди. Уллу поэтни-джырчыны саулугъунда да, ёлгенинден сора да, джазгъанларын, макъамларын башсыз-тюбсюз этерге, тонаргъа уялмагъандыла.\nКязим сюргюнде ёлген эсе да, Къайсын, малкъар адабиятны насыбына, къазауатдан сау-эсен къайытхан эди. Къайсын Кязимни кёлтюрдю, тау поэзия Кязим рухлу болду. Джаралы болса да, тау джугъутур - малкъар поэзия, ит джаныуарладан къутулуб, туугъан тауларындан дуниягъа ёхтем къарады. Артхаракъда уа, Кязимни рухуну ызындан тёнгегин да къайтардыла джуртуна. Ол ишни этгенле уа - Кязимни-Къайсынны дерслерин уста алгъан, алагъа тыйыншлы сохтала эдиле.\nКъарачайда уа алай болмады. Аллах кеси сакълаб, сюргюнден Джырчы Сымайыл джуртуна сау-эсен къайытхан эди. Акъсакъалны фахмусуна, джылына кёре сый бермедиле, тёрге ётдюрмедиле, сёз бермедиле. Ол къуру Сымайылгъа этилген аманлыкъ тюл эди. Ол - бютеу назму-джыр маданиятыбызны аягъын кесген, тюз джолдан тайдыргъан аманлыкъ болду. Ёзден сёзге, эркин оюмгъа джол берилмей, литературабыз къул адабиятны - пролетар литератураны, социалист реализмни 1920-1930-чу джыллада сызылгъан тар, сыныф чеклеринде къалды. Аны палахындан къарачай адабият бюгюн да аязыялмай, айныялмай барады.\nАй медет, Къарачайда Къайсынны дараджасында джазыучу джокъ эди. Онглу къарачай джазыучула кими къазауатда, кими тутмакъда, кими сюргюнде думп болгъан эдиле. Къайсынны джылында джазыучуларыбыз - Байрамукъланы Халимат, Хубийланы Осман Джырчы Сымайылгъа джол бералмадыла, Къайсын Кязимге этгенни ала Сымайылгъа эталмадыла.\nДжырчы Сымайыл а - джолун кесмей, башчы этселе - бизни адабиятыбызны да, джыр санатыбызны да алгъа атлаталлыкъ адам эди. Сымайылгъа джол берселе - джыр этилиу-джырланыу адет бузулмай, бурундан келген джолу-джоругъу бла барлыкъ эди халкъыбызда. Сымайыл Хакъ сёзге, Акъ сёзге да къуллукъ этиуню юлгюсюн кёргюзте, джаш джазыучуланы тюз джолда элтирик эди.\nАна тилни Сымайылча билген, сёзге аныча уста чыкъмагъанды. Джаз заманда бир кёзюу болады - Кёк да, джер да джашнагъан. Сымайыл джыр-назму санатыбызны аллай чагъы болгъанды. Сабанла, бачхала баш къусхан заман бютюн сюйюмлюдю, берекетлиди. Табигъатны чакъгъан, джашнагъан, баш къусхан кёзюуюдю аламат. Сымайыл бизни ана тилибизни, поэзиябызны, джыр санатыбызны баш къусханыды.\nСымайылгъа къайытмай, аны ангыламай, ёрге тутмай - биз алгъа бараллыкъ тюлбюз.\nДжанында хамайылы, къолунда мынчагъы -\nБайлыкъ бла, махтау бла да сыналды -\nСымайыл а - Минги Джырны.\nМинг тауну башы - Минги Тау,\nМинг джырны башы - Сымайыл.\nАны къабырына уа - зияратха\nКЁРДЕМЧИ ДЖЫРЧЫ - СЫМАЙЫЛ\nКёрдемчи джырчы - Сымайыл.\nДжырлары, зикирлери -\nТаулу къызны да сыйын кёрдю -\nАзан къычыргъан - Сымайыл.\nНазму дефтери - хамайыл.\nБабалары - хыджиле,\nКёзюуню меннге берген -\nКъарачайда - Сымайыл.\nЭки шыйых айтхан Сёз -\nАла къойгъан джыр, назму -\n«Адам эсенг, шайыр эсенг -\n«Айырылма халкъынгдан -\nТау шийирни Минги Тауу -\nКёчерге фахму табылмаса уа -\n- Джол болсун.\n- Сау бол.


Жаш алимлени ышандыргъан атламлары. | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\nЖаш алимлени ышандыргъан атламлары.\n13 февраля, 2020 - 07:20\nОзгъан байрым кюн Къабарты-Малкъар къырал университетде, Илмуну кюнюне жораланып, СКФО-ну жаш алимлерини инновациялы проектлерини кёрмючю ачылгъанды. Ол, сагъынылгъан вуздан сора да, Россейни жаш алимлерини союзуну бизни республикада бёлюмюню башламчылыкълары бла КъМР-ни Жарыкъландырыу, илму эмда жаш тёлюню ишлери жаны бла министерствосуну тутхучлулукъ этиую бла къуралгъанды.\nЭсгерте кетейик, бу мероприятие быйыл онтёртюнчю кере ётдюрюледи эмда хар жолдан ары кеслерини тинтиулери бла келгенлени саны кёпден-кёп бола барады. Биринчи кере быллай кёрмюч университетибизде 2008 жылда бардырылгъанды. Ол заманда кеси да презентация халда озгъанды эмда анда онжети адам илму ишлерини юслеринден хапарлагъандыла.\nЭкинчи кере да анга жаланда регионубузну келечилери къатышхандыла. Артда 2010 жылда уа кёрмючню чеклеринде 56 проект сюзюлгенди. Экинчи жыл а аны хурметли къонагъы РФ-ни Президентини Шимал-Кавказ федерал округда толу эркинликли келечиси Александр Хлопонин болгъан эди.\nБу жол а кёрюмчге жер-жерледен жаш алимле 67 проект бла келгендиле. Былтыр бла тенглешдиргенде, ол кёрюмдю онжети ишге асламды. Ала «Эм иги инновациялы проект», «Эм иги инновациялы продукт», «Эм иги бизнес-оюм», «Эм иги презентацияны бардыргъан» деген номинациялада тинтилгендиле. Ишлени сынамлы эксперт комиссия сюзгенди.\nКёрмючню ачылгъаны эмда Илмуну кюню бла ары жыйылгъанланы КъМКъУ-ну илму-тинтиу иш жаны бла проректору, химия илмуланы доктору Светлана Хаширова алгъышлагъанды. Ол бизни вузубуз быллай къыйматлы ишни бардыргъан майданнга бурулгъанына ёхтемленнгенин билдире, жангы жетишимлеге жетер ючюн къадалып кюреширге кереклисин чертгенди. Илмуну жолу асыры сыйдам болмагъанлыкъгъа, анга кертичилей къалгъанланы ол артда къууандырлыгъын, кёллендирлигин да айтханды.\nЫзы бла Светлана Юрьевна, бир къауум адам Изобретательлени эмда рационализаторланы битеуроссей обществосуну келечилери болгъанларын билдирип, алагъа шагъатлыкъ этген удостоверенияларын бла ёшюннге тюйрелген белгилерин бергенди. Бу алимлени санында Сергей Шагин, Курданланы Жанна, Азамат Жанситов, Исмель Мусов, Алина Вендижева болгъандыла.\nЖыйылгъанланы дагъыда КъМР-ни Парламентини билим бериу илму эмда жаш тёлюню ишлери жаны бла комитетини келечиси Сергей Карныш (экспертледен бири), экономика айныу министрни орунбасары Ольга Белецкая, Бийик тау-геофизика институтну директору Беккиланы Мухтар (экспертледен бири), жарыкъландырыу, илму эмда жаш тёлюню ишлери жаны бла министрни орунбасары Мокъаланы Ачемез алгъышлагъандыла.\nАла жамауатны харкюнлюк жашауу жаланда илму айныса игиленнгенин чертгендиле. Бюгюнлюкде бу сферада кеслерин жаланда студентле, аспирантла угъай, мектепледе окъугъанла окъуна сынагъанларын айтып, аны ахшы шартха санагъанларын билдиргендиле эмда бери келгенлени барысына да жангы бийик жетишимлени тежегендиле.\nЭкспертле ишлени кюн узуну тинтгендиле. Аланы къауумунда уа (белгиленнгенледен сора да) КъМР-ни Промышленность, энергетика эмда сатыу-алыу министерствосуну келечилери Жанна Массаева бла Карина Блиева, Жарыкъландырыу, илму эмда жаш тёлюню ишлери жаны бла министерствосуну бёлюмюню таматасы Олег Балов (эксперт комиссияны башчысы), Экономика айныу министерстводан Фатимат Абазова эмда КъМКъУ-ну технологиялагъа эм инновациялагъа тутхучлулукъ этген арасыны башчысы Марьяна Маржохова бла аны ишчиси Муслима Докшукина болгъандыла.\nАла илму тинтиулени сюзюуню бардыргъан кезиуде биз Къойчулукъ эмда эчкичилик битеуроссей илму-излем институтну Ставропольдагъы филиалыны келечилери бла тюбешгенбиз. Бу жол ала бери экинчи кере бешеулен болуп келгендиле. Сагъынылгъан учреждение этни качествосун игилендириу, ол адамны саулугъуна заран салмазча этиу жаны бла кюрешеди. Сёз ючюн, аспирант Виктория Плахтюкова «Совершенствование пород крупного рогатого скота российской селекции на основе изучения их аллелофонда и генетических маркеров продуктивности» деген проектни сагъынылгъан кёрмючге келтиргенди.\nКъМКъУ-ну педагогика, психология эм ФСО институтуну ючюнчю курсуну студенти Моллаланы Анина уа «Мен болушурукъма» деген иши бла къатышханды. Ол чекленнген онглары болгъан сабийлени ёсдюрген юйюрлеге болушлукъ къалай этилирге тийишлисин тинтеди. Бу проектни илму башчысы Зара Кочесоковады (магистрант). Жаш адамла аны жашауда бардыргъанлы эки жылдан атлагъанды.\nИнгирде уа хычыуун жумуш болгъанды. Сагъынылгъан номинациялада айырмалыланы Светлана Юрьевна бла Ачемез Магомедович дагъыда бир кере алгъышлагъандыла. Кёп эдиле ол кюн дипломлагъа, саугъалагъа тийишлиле. Аланы санында уа «Эм иги инновациялы продукт» номинацияда биринчи жерни Болатланы Ибрагим алгъанды. «Эм иги бизнес-оюмда» Алтууланы Рамазан - ючюнчю, Геляхланы Лидия уа экинчи жерге чыкъгъандыла. Биз огъарыда сагъыннган Моллаланы къызчыкълары да проекти бла белгиленнгенди (экинчи орун).\nКёрмючге битеу къатышхан жаш алимлеге сертификатла да берилгендиле. Светлана Хаширова ала мындан арысында да тутхан ишлерин игилендирирге кёл саллыкъларына ийнаннганын билдирип, ызы бла барысы да ол чакъланы эслетгенлей турлукъ суратха тюшгендиле.


jacob64e893063, Author at Verb Salon\nHD [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] онлайн лостфильм.\nby jacob64e8930639 July 2020\t0 Comment\n08-07-2020 Смотреть “Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия” все сезоны, Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Netflix. Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия ru `Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия` вк «Миллиарды…\nСериал `Миллиарды 5 сезон 8 серия` все сезоны.\n08-07-2020 Смотреть Сериал Миллиарды 5 сезон 8 серия смотреть онлайн в хорошем качестве, Миллиарды 5 сезон 8 серия IdeaFilm. Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия `Миллиарды 5 сезон 8 серия` кз Миллиарды 5 сезон 8 серия фб [Миллиарды 5 сезон 8…\nСмотреть [Миллиарды 5 сезон 8 серия] (смотреть онлайн).\n08-07-2020 Смотреть Сериал [Миллиарды 5 сезон 8 серия] LostFilm, Миллиарды 5 сезон 8 серия Netflix. Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия – “Миллиарды 5 сезон 8 серия” и “Миллиарды 5 сезон 8 серия” ok `Миллиарды 5…\nСериал Миллиарды 5 сезон 8 серия (смотреть онлайн).\n08-07-2020 Смотреть онлайн Миллиарды 5 сезон 8 серия смотреть онлайн в хорошем HD 1080 качестве, Миллиарды 5 сезон 8 серия Кубик в Кубе. Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия Миллиарды 5 сезон 8 серия [Миллиарды 5 сезон 8 серия] hd (Миллиарды 5 сезон 8 серия) юа…\nСЕРИАЛ `Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия` все серии подряд.\n08-07-2020 Смотреть «Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия» LostFilm на русском 2020, Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия LostFilm. Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия `Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия` и (Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия)…\nСериал «Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия» (смотреть онлайн).\nby jacob64e8930638 July 2020\t0 Comment\n08-07-2020 Смотреть Сериал [Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия] LostFilm, Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Дубляж. Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия тв [Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия] tv «Миллиарды…\nСЕРИАЛ [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] смотреть онлайн.\n08-07-2020 Сериал [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] без рекламы в хорошем качестве, Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия ABC. Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия (Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия) me “Миллиарды (2020) 5 сезон 8…\nСМОТРЕТЬ Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия.Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия онлайн.\n08-07-2020 Сериал “Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия” в хорошем качестве, Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия SyFy. Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия (Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия) кз Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия и…\nHD `Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия` смотреть онлайн в хорошем качестве.\n08-07-2020 Смотреть «Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия» онлайн от лостфильм, Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия LostFilm. Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия [Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия] и (Миллиарды (Billions) 5 сезон 8 серия) vk…\nСЕРИАЛ [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] онлайн.\n08-07-2020 Онлайн [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] LostFilm на русском 2020, Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия SyFy. Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия [Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия] fb Миллиарды (2020) 5 сезон 8 серия…


Биринчилени бири - Государственное учреждение "Редакция газеты "КАРАЧАЙ"\n- Къыйын хауа болумда, хар не къытлыкъда джашаса да билим, усталыкъ алыргъа бек тырмаша эди джаш тёлю, - деб эсине тюшюреди Мусса. – Аладан кёбле артда тюрлю-тюрлю санагъатлада джууаблы къуллукъланы тындырыб, миллетибизни атын айтдырыб турдула. Школда, институтда джылларында да, урунуу джолуму башлагъандан сора да ол адамладан кёб затха юреннгенме, керек джерде джакълыкъ да табханма. Аланы талайын эсигизге салайым: Орусбийланы Ануар, Токъладан Махмут бла Магомет, Байрамукъланы Махмут, Ногъайлыланы Асхат, Катчиланы Ахмат, Урчуков Нюрчюк дагъыда башхала. Была биз джуртубузгъа къайтхандан сора халкъ мюлкню ёсдюрюуге уллу къыйын къошхандыла. Башха санагъатлада да махталгъан баяутчуланы арасында алимле Гочияланы Софьяны, Эрикгенланы Лизаны, Акачыланы Софьяны, белгили хирургла Ногъайлыланы Джагъафарны, Батчаланы Людмиланы, чегетчиликни инженери Тамбийланы Анварны, устазла Боташладан Зурум бла Байдыматны, Байрамкъулланы Патяны, КъЧР-ни халкъ артисти Батчаланы Тамараны айырыб айтыргъа дурусду.\nБиз туугъан джуртубузгъа джангы келген джыллада баш билимли устала джетишмей, Орта Азия бла Къазахстанда окъуу заведениелени бошагъанланы бери чакъырыб тургъандыла. Байрамкъулланы Мусса да аланы бири болгъанды. Къарачай-Черкес облисполком къагъыт ийиб, 1969-чу джыл чакъырады Муссаны. Товаровед-инструктор болуб урунуу джолун башлайды. Ол къуллукъда 16 джыл ишлейди. Кесини борчун иги тындыргъан усталаны оноучула кёз туурада тутадыла. Мусса ишине бек джууаблы къарагъанын ангылаб, аны областда универсал базагъа тамада этедиле. Коллективни иги таныгъаны, сатыу-алыу джаны бла сынамы болгъаны ишни тыйыншлысыча къураргъа онг бередиле. Базагъа башчылыкъ этген он джылыны ичинде кадрла хазырлаугъа уллу эс бёлюб турады. Артда бу санагъатда коллективлеге тамадала болуб къурамлы ишлегендиле Голубова Людмила, Байрамкъулланы Махар, Борисенко Валентина, Къочхарланы Казбек эмда башхала.\n1968-чи джыл, комсомолну Ара комитетини бегими бла, быллай коллективлеге башчылыкъ этген 35 джаш бла къызны Югославияда сынамгъа къараргъа, алчы джорукълагъа юренирге ашырадыла. Байрамкъул улу да ала бла болады. Бизде производствогъа сингдирилмеген затланы кёрюб къайтады. Аны ызы бла дагъыда коллективлени башчыларындан бёлек адамны Белоруссия бла Эстониягъа джибередиле. Мусса бу джол ол адамлагъа тамада болуб барады. Ол кёргенлерини тамалында базаны ишин башха тюрлю къураргъа таукел болады. «Внедрение централизованной доставки товаров. База-магазин» деген джорукъну ишде хайырландырыб тебрейди. Башхача айтсакъ, миллетни излемин баджаргъан 870 эл тюкенден бирер адам келиб, базада болгъан товарланы кёрмючюне къараб, керекли затларын джазыб кетиб, юч кюнню ичинде айтылгъан товарланы джыйыб, хар тюкенни излемине кёре табдырыб турадыла.\nМусса кесиме джетгенни тындырама деб, кёл басыб джашагъан адамладан тюлдю. Анга джангыз бир юлгю келтирейим: «Ленинское знамя» деген область газетни 1969-чу джыл апрель айда чыкъгъан номеринде «Город - селу» деген рубрикада «Ценный почин» деб статья барды. Анда «облпотребсоюзну универсал базасыны коллективи, Байрамкъул улуну оюму бла, «Къобан» совхозну джерчиликде уруннганларына болушлукъгъа 15 гектарда шекер чюгюндюр ёсдюрюрге разы болгъанды» деген сёзле бардыла. Газетде джазылгъанына кёре, ол ишни бет джарыкълы да баджарадыла. Быладан юлгю алыб, талай предприятиени, организацияны коллективлери да ол халда элчилеге болушадыла.\nАлайдан «Ставропольовощепромторг» бирлешликни бизде бёлюмюне тамадагъа саладыла. Андан «Облместпром» бирлешликни баш директоруну орунбасары болуб кетеди. Бу бирлешликде сегиз мингден артыкъ адам уруна эди. Фабрикалары бла комбинатлары да тогъуз бола эдиле. Алада этилмеген зат джокъду дерча эди. Айтыргъа, тюз юс кийимле, трикотаж кийимле, уюкъла (90 минг бир джылгъа), ич кийимле, полиэтилен изделиеле, адамланы юй-турмуш джашауларында амалсыз керекли башха затла да чыгъара эдиле. Ала РСФСР-ни министрлерини буйрукълары бла узакъ, джууукъ джерлеге да джиберилиб тургъандыла. Бирлешликни баш предприятиеси Черкесскеде болгъанлыкъгъа, фабрикалары, комбинатлары районлагъа юлешиниб, элчиле ай сайын 200-300 сом (ол заманда уллу ачхагъа санала эди) ала эдиле. Къурау ишлени ауурлугъу Байрамкъул улуну юсюнде болгъанча ётедиле (1978-1995-чи джылла).\nПермь шахарда джергили промышленностну тамадаларына джораланыб курсла ачылгъанларында, Муссаны ары иедиле. Анда окъугъан кёзюуюнде «Деловое сотрудничество в системе народного хозяйства СССР» деб, бу санагъатда предприятиелени арасында иш джюрютюуню хакъындан джангы джорукъну къураб, курслагъа келгенлеге, алагъа дерс берген, юретген алимлеге, уллу оноучулагъа окъуб эшитдиреди. Бек джаратадыла. Анда кесини сынамыны тамалында, бу санагъатны айнытыр ючюн этилирге керекли талай оюм айтыла эди. Аланы бири джергили промышленностда фабрикала бла комбинатла не тюрлю болумда да къурамлы ишлерча этиуге джораланнган эди. Предприятиелени кёбюсю производство джаны бла бир-бирлери бла байламлыдыла. Ол себебден, къайсы болса да бири джумушну тындырмаса, аны зараны башхалагъа да джетеди. Алай болмаз ючюн, бек артха къалгъан фабрикагъа, комбинатха бирден болушуб аякъ юсюне салыргъа керекди, деген оюмун не джаны бла бегитген эди.\nПермь шахардан къайтханлай, ол джорукъну бизни «Облместпромда» хайырландырыб тебрейди. Дагъыда талай джерде алай этедиле. Муссаны башламчылыгъыны магъанасын аладан да билдиредиле, мында да белгили болады. Джашау тюрленнгени бла ол джорукъ къралгъа саудан джайылырча таблыкъ тюшмей къалады.\nБайрамкъул улу Къарачай-Черкесияда сатыу-алыу ишни къурагъан биринчилени бириди. «Отличник потребительской кооперации СССР» деген сыйлы ат аталгъан республикабызда беш-алты адамыбыз барды да, Мусса да аланы арасындады. Къуллугъунда джетишимлери ючюн берилген талай медалы, кёб грамотасы да барды. Солургъа чыкъгъанында Кябагъа барыб, хаджи болуб да къайтханды. Къачан да керек джерге эм алгъа табылыб болуша эди, энтда алайды.\nОноугъа къошулады, къолундан келгенича кимге да болушады. Аны ол иги халилери юйдегисине да кёчгендиле. Мусса бла бийчеси Орусланы Хамзатны къызы Люба эки джаш бла бир къыз ёсдюргендиле, баш билим, усталыкъ алдыргъандыла. Энди ала толу юйдеги болуб джашайдыла, бирер джерде урунадыла. Мусса бла Любаны 10 туудукълары барды.\nБу кюнледе Муссаны 80-джыллыкъ юбилейи бла кёбле алгъышлайдыла. Биз да алагъа къошула кийик саулукъ, насыб, къууанч теджейбиз.


Бизнес планирование - крупных зданий и объектов » Трендовые новости » Укрупнение розничной торговой сети и строительство\nАвтор: Admin Опубликовано: 1-08-2014, 10:02 Комментариев: (0)\n*** Мен юйге келсем, тансыкъ болама - Юйюгюз таба къарайма; Сени кёрмеген бир кюнюм кетсе, Аны сау джылгъа санайма. Ой, сюйгенчигим бир ариучукъду - Кавказ тауланы наныгъы. Ариулугъунда къызны ким сюйсе, Олду адамны джазыгъы. Ой, мен сюйгенлей, сен сюе эсенг, Къурман болайым джанынга. Ах, сюймегенлей, сюйдюре эсенг, Сууукъ окъ тийсин санынга. Ох, салам болсун сени элинге, Элингден сора - кесинге. Менича болуб, сен да термилгин - Сюймеклик тюшюб эсинге. Базарда базар кёзбауум, сора Хурджунда базар кёгетим. Ахратдан джокъду мени хапарым; Дуньяда сенсе джандетим. Ой, юсюнгдеги сени чепкенинг Ариу джарашад санынга. Рамазан айны джарыкъ джулдузу, Къурман болайым джанынга. Белингдеги ол кюмюш кямарынг, Ой, безгилери ууакъды. Кёзюме къараб, олтур, ариучукъ! - Ёлгенлеринге сууабды. Тенглерим меннге уятсыз дейле; Ах, уят менден кенгдеди. Ызынга къарай барсанг а, ариу: Бир джаным бард да - сендеди. *** Эшик аллында сары чыгъана, Тёбеннги аяз аудурсун. Биз экибизге заран болгъаннга Аллах а къанла джаудурсун. Мени сюйгеним келеди,- дейле,- Ол ат чабдыргъан морчепкен. Ах, менден сора киши болурму Дуньялыкъ ючюн зор чекген? Ой, ауругъанны сау билмез, - дейле; Мен джюрегимден тутубма. Джанынгы бер деб - ал десем - алмай, Термилтген отну джутубма. Ой, суугъа кетген таш къармар,- дейле; Отха кетгеннге не мадар? Бычакъ джарагъа балхам салыныр; Сюймекликге уа не джарар? Анга джарарыкъ, сени ышарыб, Сюеме,- деген сёзлеринг. Меннге бу халны джетдирген, наным, Ол сени къара кёзлеринг. *** Тауланы башы къаралыб турад, Джангур басыныб къуяргъа. Ой сен, ариучукъ, къайдан кёрюндюнг Тёрт санымы да къыяргъа? Джазгъа чыкъгъанлай юйчюк саллыкъма. Ариуум бла турурча. Къатыма джууукъ олтурчу, ариу, Бетингден тылпыу урурча. *** Талас областда Киров районда Гокка хансчыгъым джашайды. Чапракъчыкълары джел ургъаны сайын Джюрек джаууму ашайды. Ёпкелерими кюйдюредиле Сюймегенлени сёзлери. Ариучугъумдан кери этерге Къалай къыялла кёзлери? Таймай кёзюме кёрюнюп турад Ариуну кирпик къакъгъаны. Сеннге ушагъан бир затчыкъ барды, Ол да - гюлчюкню чакъгъаны. Ёмюрюмде да кетерик тюлдю Бу джюрегими кюйгени. Сеннге ушагъан энтда бир зат бар: Кюнню джылтыраб тийгени. Тау суугъа джууукъ терекни хаман Суу тамырларын ашайды. Сиз билемисиз, сюйген тенглерим? - Былайда мёлек джашайды. Сени сюйгенли болгъанма, жаным, Мен суу башында кёмюкча.\nСени берирге сюймеген ананг


Кишиликге, батырлыкъгъа баш урууну белгиси | Электронная газета "Заман"\nОл 2007 жылны 26 январында РФ-ни Къырал Думасыны оноуу бла тохташдырылгъанды. Ол жыл 28 февральда уа аны Россей Федерацияны Президенти Владимир Путин да къабыл кёргенди. Ма андан бери 9 декабрьде биз жигитликлери Георгиевский орден, Алтын Жулдуз, Махтаулукъну ордени бла белгиленнгенлени, башхаланы насыплары ючюн жанларын аямагъан сайлама жашларыбызны бла къызларыбызны хурметлейбиз, сый-намыс беребиз.\nБайрам жаш болмагъанлыкъгъа, аны тарыхы эрттеден келеди. 1769 жылда ноябрьде Екатерина бек сыйлы эм магъаналы орденледен бирин – Сыйлы Георгий Победоносецни - тохташдыргъанды. Аны тёрт даражасы болгъанды. Бу шарт сейирди: жюз бла жарым жылны ичинде бу орден бла къуру 23 адам саугъаланнганды, тёрт даражасына уа жаланда тёртюсю тийишли болгъанды.\n1939 жылда 1 августда уа Совет Союзну Жигити деген ат тохташдырылгъанды. Аны бла бизни Ата журтубузну къоруулай кишилик этген тыш къыраллыланы да саугъалагъандыла. Хрущев а уллу къырал къуллукъчуланы юбилейлеринде Жигитни жулдузлары бла саугъалау тёрени кийирген эди. Сёз ючюн, Леонид Брежнев аны тёртюсюн жюрютгенди.\nБолсада артда ол адетни тохтатхан эдиле, бу бийик атны жангыдан жаланда бек тийишлилеге атагъандыла. Алай бла Алтын Жулдуз бла СССР-ни заманында 12 776 адам саугъаланнганды. Анга тийишли болгъанланы араларында бизни жерлешлерибиз да аз тюйюлдюле. Уллу Ата журт урушну заманында батырлыкъ этгенлери ючюн Къабарты-Малкъарны 32 махтаулу жашына Совет Союзну Жигити деген ат аталгъанды. Аланы араларында уа Байсолтанланы Алим бла Уммайланы Мухажир да бардыла.\nМахтаулукъну (Славы) ордени бла саугъаланнганланы араларында уа таулу жашла бютюн кёп болгъандыла. Бу гитче материалда аланы жаланда бир къауумун санаргъа къолубуздан келеди. Аладан бири – Къулбайланы Элбай - Москва ючюн къызыу сермешледе кишилигин кёргюзтюп, орденни ючюнчю даражасына тийишли болгъанды. Сюйдюмланы Исмайыл а финн урушха да да къатышып, лыжачыланы батальонуну къауумунда сермешгенди. Хочуланы Магомет, Ахшаякъланы Биязулкъа, Аппайланы Нюзюр, дагъыда кёпле батырлыкълары бла атларын айтдыргъандыла.\nСовет Союз чачылгъандан сора уа ол Россей Федерацияны Жигити дегеннге алышыннганды (1992 жылда). Ата журтубузну жангы тарыхында ол саугъаны биринчи болуп генерал-полковник Сергей Макаров алгъанды. 2008 жылда ол аны бла аскерде этген жигитлиги ючюн белгиленнгенди.\nСёзсюз, хар къырал да кеслерини жигитлери бла ёхтемленеди. Ма аллай адамланы юлгюлеринде ёсдюрюрге боллукъду жаш тёлюню туугъан жерибизни сюерге, анга кертичи болургъа эмда адеп-къылыкъгъа.\nБизни къыралыбызгъа урушланы кёп сынаргъа тюшгенди. Аланы хар биринде да аскерчилерибиз жанларын-къанларын аямай, ётгюр сермешгендиле. Ата журтубузну ма аланы хайырындан сакълаялгъанбыз. Аны себепли бу байрам бизге артыкъда багъалыды. Ол кишиликни, туугъан жерибизге сюймекликни, энчи жигитликни бла батырлыкъны белгисиди, алайлай да къаллыкъды.


Государственный план закупок должен строиться с учетом предложений » Бизнес планирование - крупных зданий и объектов\nБизнес планирование - крупных зданий и объектов » Золотая жила » Государственный план закупок должен строиться с учетом предложений\nАвтор: Admin Опубликовано: 29-06-2014, 11:21 Комментариев: (0)\nБиз алагъа эс бёлмей къоярча тюлдюле. Назму джазары келгенле ол джорукъланы терен да иги да билмеин узакъгъа бараллыкъ тюлдюле. Назму джазары келген ол джрукъланы окъуудан, эджиклеб окъуудан, башларгъа керекди. Джорукъсуз джазылгъан назму, назму тюлдю! Бу байракъны былайгъа орнатама. Заман келир, назмугъа бир зат джорукъда керек тюлдю деб да айтырма. Джаш назмучугъа айтырыкъ тюлме алай. Назмучу болургъа излей эсенг, биринчи (эм биринчи), назмуну джоругъу бла джазыб юрен, алай а Лайпанланы Билал айтхан сёзню эсден тюшюрме! «Назмуну назму этген - неден да алгъа - магъанасы бла суратлау кючюдю». Аны юсюнден да, къайтыб, бёлюмлени, басымланы, рифмаланы юсюнден да сёлеширбиз бара барсакъ. Бусагъатчыкъда уа чюйчюкле уруб къойяыкъ, энтда къайтарыб: - рифма – назмуну бет ариулугъу, тыш чырайлыгъы; - магъанасы - назмуну иннети, намысы, джюрек тазалыгъы, ич ариулугъу. Бошайым, ол айтхан рифмаларыма къайтайым да. Бир бирледе алай келеди эсиме, бу эки сёзден сора бизни тилибизде рифма къурубму къалгъанды. Бир талай джырда, назмуда да келишидиредиле бизни назмучуларыбыз бу эки сёзню бир бирине. Ма аллай джырланы бири. Джырлайыкъ, тебсеик, ойнайыкъ Къыз къачыргъанбыз тенгиме. Андан арысы, алгъышла «тутайыкъ», «барайыкъ» рифма бла. Энтда бир джыр. Туугъан кюнюне тенгиме. Къызда барды, джашда бард Алгъыш этебиз тенгиме. Джырны андан арысы биягъа алгъышла «болсун», «толсун» деген рифмала бла тохдаусуз барады. Сен да, Рамазан, бу рифмалагъа къондунг. Ма, Sabr санга джазгъан сёзлени бири: «Сеннге дери да кёб айтыла келген сёзлени къайтарыу, назмугъа джукъ къошмайды». Менда къошайым. Назмучу кесича кёре билирге керекди нени да, кесини сёзлери бла, кесини сезимлери бла джазаргъа керекди. Башгъаланы сёзлерин чайнамаз ючюн, аланы джазгъанларын билирге керекди. Кёб затны билирге керекди, бу къыйын ишде. «Назмуну назму этген - неден да алгъа - магъанасы бла суратлау кючюдю». Энтда бир юлгю келтиреим, назму ишде чот къуру джорукъда болмагъанын. «Алай акъыллы эсенг, кесинг нек джазмайса назмула?» - деб бир сор манга Рамазан. Джазыб кюрешгенме, алан, джукъ чыкъмайды ансы. Бара да онушар дюрюню чыгъа, кёб кюрешгенме, дыгаласгъа кириб, бир затны ангылагъанчы. Ангылагъаным а олду: Табигъатдан, Кёкден келмеген эсе фахмулукъ, джорукъланы къаллай бир тюз салсангда, назму къургъакъ сёзледен ары бармайды. Былайда, форумда да, джашауда да, чот оруслула айтханчады: «рыбак рыбака видит издалека». Аллайын, керти назмучула бир бирлерин узакъдан таныб къоядыла, назмусундан къой, тюз сёлешген сёзюнден да. Кёб кёре сынагъанма мен аны. Не бек багъалатсалада сени, кеслерини ичлерине иймейдиле.


Ёсюп келгенлеге тепсеуню, жырны дуниясын ача | Электронная газета "Заман"\nЁсюп келгенлеге тепсеуню, жырны дуниясын ача\n11 сентября, 2021 - 18:02\nТеммоланы Залина Тырныаууз шахарда Абайланы Солтанбек атлы искусстволаны сабий школуну хореографиядан устазыды эм «Арабеск» ансабльни башчысыды. «Арабеск» республикалы, битеуроссей эм халкъла аралы эришиуледе хорлагъан, аты айтылгъан ансамбльди. Залина бюгюн мени ушакъ нёгеримди.\n- Залина, «Арабескни» башчысы бол дегенлеринде, не зат сезген эдигиз, не затны юсюнден эдиле сагъышларыгъыз?\n- Биринчиден, арсарлы эдим. «Ансамбльни алгъын даражасында туталырмамы?»- деген соруу бар эди. Алай,экинчиден а ангылай эдим: «Арабексни» сакъларгъа керекди. Ол Тырныауузну, Элбрус районну, республиканы да ёхтемлигиди. Ишни къурагъан бек къыйынды, алай артда ол чачылмазча, оюлмазча, кюреширге тийишлиди. Сагъыш этгенимден сора, кесими бу огъурлу ишде сынаргъа оноу этеме. Бу школда музыканы дерслерине жюрюгенме, «Арабескде» да тепсегенме.\nАнам сабий садда юйретиучю болуп ишлей эди, къобузгъа, жыргъа бек уста эди. Жырларгъа мени «Жулдузчукъ» ансамбльде Жаппуланы Лейла юйретгенди. Бусагъатда ол Шимал Кавказда искусстволаны институтуну вокал искусство кафедрасыны доцентиди. Школну бошагъанымда, Лейла Хаждаутовна миллет къобузну бёлюмюнде окъусам сюе эди, алай жууукъларым, ол санда анам да, ыразы тюйюл эдиле да, педагогика колледжге барама. Насыпха, анда школлагъа эм сабий садлагъа музыкадан устазланы хазырлагъан бёлюм бар эди.\nАнда Эмма Каграманян кёп затха юйретгенди. Тырныауузгъа къайтып,сабий садда ишлеп башлайма. Ол заманда юйюр да къурап, эки сабийни анасы болгъанлыкъгъа, тепсеу бёлюмге кирирге умут этеме. Кертиси бла да, адам жюрегини ауазын эшитсе, анга кёре жашауун къураса, хар кюню да къууанчдан толады.\n- Анагъа къыйынмыды устаз болгъан?\n- Угъай. Ачыкъ айтханда, ишим бла юйюмю мен айыралмайма. Искусстволаны школу мени экинчи юйюмдю. Тырныауузну да бек сюеме, алай мында эр кишилеге иш жокъду, сабийлени атасы да узакъда ишлейди. Нальчикде юй ишлей турабыз, ол битгенлей, кёчерикбиз.\n- Да сора«Арабескни» ишин ким бардырлыкъды?\n-Мени жеримде Анна Мананникова ишлеяллыкъ сунама, аны сабийле бла сёлеше билгенине сейир этеме. Ол Пятигорскде менеджмент жаны бла диплом да алгъанды…алай жанынг жырлай, тепсей эсе, не зат этериксе? Келгенди бизге. Нальчикге кёчген манга тынч боллукъ тюйюлдю, алай анда сабийлени окъутургъа, айнытыргъа кёбюрек онгла бардыла. Кесими юсюмден угъай, бусагъатда аланы юслеринден сагъыш этерге керекди. Анам мени, къарындашым Муратны кеси ёсдюргенди, атабыз эртте ёлген эди. Сора сабий садда сюйген ишинден кетип, жюн бла кюрешип башлагъан эди, бизни аягъы юсюбюзге салыр ючюн. Къойланы тюз къыркъгъанлай, сатып ала эди да жюнню, сора жуууп, титип, тарап, сата эди. Ишлей, ишлей таннга чыгъып къалыучу эдик. Къарындашым шёндю Элбрус районну администрациясында жаш тёлю политика жаны бла баш специалистди. Бизни экибизге да аппам бла ыннам да кёп къыйын салгъандыла. Кёнделеннге барыргъа алай сюйюучю эдик, аппагъа бла ыннагъа. Аппа Улакъланы Зейтун фронтчу эм тарыхчы эди, ыннабыз Радимхан а школ интернатда ишлеучю эди.\n- Не умутларыгъыз барды бусагъатда?\n- Юйюбюзге теркирек кёчерге сюеме. Сора Франциягъа, Италиягъа барыргъа, аланы искусстволары бла шагъырейленирге. Дагъыда хауа шарда учаргъа! Тыш къыраллагъа барыргъа сюеме, алай харкюнлюк жашауда уа кёп адам жыйылгъан жерледе къыйналама, юйде тынч турургъа излейме, сабийле бла школ программагъа кирген битеу чыгъармаланы окъуйма, хар жолдан аланы жигитлерини бир жангы шартларын ачама. Сабийле бизни айнытханлай турадыла!


Арбаз футболчуланы арасында эм кючлюле Санкт-Петербургда тюбеширикдиле | Электронная газета "Заман"\nАрбаз футболчуланы арасында эм кючлюле Санкт-Петербургда тюбеширикдиле\n19 апреля, 2019 - 08:23\n«Единая Россия» партия арбаз футболдан битероссей фестиваль бардырыргъа хазырланады. Муниципал эм регион бёлюмде командаланы сайлау 18 майда башланырыкъды.\nБу иш «Сабий спорт» деген партия проектни чеклеринде толтурулады. Турнир къууанчлы халда футболну битеуроссей кюнюнде – 18 майда ачыллыкъды, регионладан анга къатышырыкъланы айырыу андан сора башланырыкъды. Анда хорлагъанла уа августну ахырында Санкт-Петербургда тюбеширикдиле. Аны юсюнден проектни жашауда бардырыугъа жууаплы – РФ-ни Къырал Думасыны депутаты Ирина Роднина айтханды.\n- Былтыр Россейде футболдан Дунияны чемпионаты болгъанды. Андан сора уа къыралда тийишли инфраструктура къалгъанды. Алай жамауатда спортну бу тюрлюсюне сейир ёсгени андан да магъаналыды. Битеу бу шартланы эсге алып, «Сабий спорт» программагъа жангы бёлюм къошаргъа келишгенбиз – «Арбаз футбол». Битеуроссей фестиваль да аны чеклеринде бардырыллыкъды,-дегенди депутат.\nАлай бла проект юч бёлюмден къуралады. Биринчиден, муниципалитетледе арбаз футбол ойнагъанланы арасында эм кючлюле сайланырыкъдыла. Ала регион бёлюмге чыгъып, мында да сынауларын кёргюзтюрюкдюле. Финал а Санкт-Петербургда бардырыллыкъды.\nИрина Роднинаны айтханына кёре, турнир каникулланы кезиуюнде сабийлени эркин заманларын къураргъа болушурукъду. Бюгюнлюкде уа регионлада арбаз футболдан эришиуле къурала эселе да, аланы бардырыуну бир низамы жокъду. Партия программа муниципал эм регион турнирлени бирикдирликди.\n«Сабий спорт» проектни юсюнден айтханда уа, ол ёсюп келген тёлюню саулугъун игилендирир, саулукълу жашауну жорукъларын сингдирир мурат бла жарашдырылгъанды. Аны болушлугъу бла регионлада спорт залла тапландырыладыла, жангы объектле ачыладыла, тюрлю-тюрлю эришиуле къураладыла. Битеу бу жумушла жаш адамланы спортха сейирлерин къозгъайдыла, физкультура бла кюреширге кёллендиредиле.\n31.05.2019 - 08:13 → Минги тауда тау лыжачыланы къырал командалары усталыкъларын ёсдюредиле


УНИВЕРСИТЕТДЕ ЖАШ ТЁЛЮ МЕДИЦИНА ШКОЛ АЧЫЛЛЫКЪДЫ | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n19 января, 2022 - 07:02\n«Адаптол» медицина-биология школ КъМКъУ-ну магистранты Руслан Жидковну проектиди, ол «Машук-2021» Шимал-Кавказ жаш тёлю форумда хорлап, 500 минг сомгъа жууукъ грант болушлукъ алгъанды. КъМР-ни жарыкъландырыу, илму эмда жаш тёлюню ишлери жаны бла министерствосуну болушлугъу бла бардырылгъан проектни хайырындан, сынау эм тинтиу жаны бла байламлыкъланы кючлерге эм бир-бирден юйренирге жарарыкъ илму-тинтиу араны къураргъа мурат барды. Артыкъ да аллай тинтиуле биология эм медицина бёлюмледе изленедиле, ала къуру Къабарты-Малкъарда угъай, битеу къыралда да бек кереклидиле.\nМедицина- биология школ Къабарты-Малкъар къырал университетни химия эм биология институтунда орналыпды, анда юйретиучюле болуп институтну бла медицина факультетни студентлери ишлейдиле.\nЭнчи медицина эм биология тинитиуле шендюгюлю обрудования бла жалчытылыннган жерледе бардырыллыкъдыла. Бюгюнлюкге анда ЭКГ аппарат, автомат тонометр, спирограф, профессионал пульсоксиметр, микропрепаратланы хазырларгъа биология эм юйрениучю микроскоп эм энцефалограмманы этерге энчи система барды. Шёндю оборудованияны хайырланыргъа берирге хазырлай турадыла. Тинитиуле бардырыллыкъ отоуда хауаны тазалагъан рециркулятор турады, бир кере хайырланнган материалла эм дезинфекция препаратла да алыннгандыла.\nПроектни къурагъанны оюмуна кёре, жаш тёлю медицина школа студентлени илму биригиулерича эм школда окъугъанлагъа да профессионал жаны бла ёсерге иги майданлары боллукъду.\n«Школчулагъа ол ара ишни эбин билирге аны ичине «кирирге», студентлеге уа- тинтиулерин кенг айнытыргъа аламат онг берликди», - деп чертгенди Руслан Жидков.\n«Мен акъыл этгеннге кёре, шёндю мектепледе окъугъанла базалы тинтиулени энчи оборудованияда, студентлени къараулары бла бардырсала иги боллукъду. Бек башы уа аланы илму эм тинтиу ишле бла кюреширге школлада окъуй тургъанлай юйретиудю», - дегенди Р. Жидков.\nМектепде бардырылгъан окъууланы кёрюмдюлерине кёре, студентлеге бла школчулагъа сертификатла берилликдиле, аланы кеслерини портфолиоларына къошаргъа боллукъдула.\nМедицина-биология школ февралда ишлеп тебирерикди.


Жарыкълыкъ берген эришиу | Электронная газета "Заман"\nЖарыкълыкъ берген эришиу\nНальчикни культура эм солуу паркыны назму аллеясыны аллында санларында къыяулары болгъан сабийлени эмда акъылбалыкъ болмагъанланы араларында женгил атлетиканы чабыу тюрлюсюнден эришиуле бардырылгъандыла. Ала бу жол бла алтынчы кере къураладыла. Анга къатышханланы араларында республиканы намысын россейли эмда халкъла аралы эришиуледе къоруулап, хорлагъанла да бар эдиле.\nБыллай акциягъа жылдан-жылгъа кёпден - кёп адам келеди. Быйыл а анга Элбрус, Лескен, Бахсан, Урван районланы да келечилери да къошулгъандыла. Алагъа болушургъа уа Орус география общество, садакъ атыудан секцияны спортсменлери, Росгвардияда къуллукъ этгенле, волонтёрла да келгендиле.\nСтартла башланырдан алгъа КъМР-ни Парламентини спорт эм туризм жаны бла комитетини председатели Арсен Барагунов, республикада спорт министр Ислам Хасанов эмда Сабий жаш тёлю адаптив спорт школну директору Александр Кулюшин да алгъыш эмда насийхат сёзлерин айтхандыла.\nЭришиулеге къатышырыкълагъа акъ эмда кёк кёлекле бла бёркле юлешгендиле. Къызыу кюнде ала бек жарагъандыла. Росгвардиячыла сахнада къолла бла тюйюшюп эришиуде усталыкъларын кёргюзтгендиле, ызы бла зарядка да этдиргендиле.


Спецтехника Пражская улица. Аренда спецтехники Пражская улица\nСпецтехника Пражская улица . Аренда спецтехники Пражская улица .\nОТЗЫВЫ АРЕНДА СПЕЦТЕХНИКИ Пражская улица\nНаш портал spetstehnikaspb.ru в сети интернет можно найти по таким запросам как: Спецтехника Пражская улица . Аренда спецтехники Пражская улица .\n# Спецтехника Пражская улица # Аренда спецтехники Пражская улица


Джангы туризм - Государственное учреждение "Редакция газеты "КАРАЧАЙ"\nРоссия Федерацияда эл туризмде эм белгили, алгъа чыкъгъан, экология къоркъуусузлукъну излемине толу джууаб берген регион Къарачай-Черкес Республикады. Мында адамны саулугъуна заран салгъан производство джокъду. Регионну география болуму да аламатды. Гокка хансла джасалгъан мийик таула, терен ёзенле, уллу ауушла, къайнаб чыкъгъан чокъуракъ суула, гарала, кём-кёк кёлле, суула, адамланы джюреклерине къууанч келтирген къарачай Къобан кимни да джомакъ дунияны тёрюне чыгъарадыла. Андан сора аны джамагъаты, ата-бабадан келген ашхы адетлени, адебни-намысны тутхан, урунууну сюйген, къарнаш шохлукъгъа кертилей тургъан, къонакъ сюйген миллетди.\nРегионну джеринде ат спорт да белгилиди. Атла бла таулада айланнган да сейирди. Адам джаяу джюрюб арымагъанлай, узакъгъа барыб, джюрегин ариулукъгъа къозгъагъан кёб тюрлю ашхы зат кёреди. Бизни регионну тарихи да сейирди, музейлери кёбдю. Уллу курортладача, багъа болмай, былайда хар зат да учузду.\nРеспубликаны къуру Гитче Къарачай районунда он ишчи фермер мюлк барды. Ала туристлени не кереклилерине да къарайдыла. Аланы бири Римгоркадады. Мюлкню башчысы Айбазланы Азретди. Анга туристле Россияны джер-джеринден келиб тургъанлы 4 джыл болады. Ол, алагъа таб болум къураб, джукъ керекли этмейди.\n«Агротуризм адамны тюз джашаргъа юретеди, джерчиликни сыйын чыгъарады, андан чыкъгъан продукталагъа къаллай къыйын салыннганын ангылатады. Ол сабийлени урунуугъа юретген мадарды. Эл мюлкде ишлемеген, малчылыкъны, джерчиликни, ёсюмлюкню не болгъанын билмей, ишлемей юреннген сабий, уллу болса да, алайлай къаллыкъды. Ингирде ийнекни бузоуун эмизиб, аны саууб, сютюн къайнатыб, айран этерге керек болады. Эртденбла, сютбашыча, джангы уюгъан, къалын, татлы айранны адам ичсе, анга саулукъ келеди. Мында бышлакъны, джауну, гаккыны, этни башха затны асыулулугъу уллуду. Хар не да экология джаны бла тазады», - дейди Айбазланы Азрет.\nТаулу миллетлени джерлеринде айлана, туристле аланы миллет ашарыкълары бла да шагъырей боладыла, мюлкге къалай къараргъа кереклисине, ол къой эсенг, солууну мадарларына юренедиле.\nТуризмни бу тюрлюсю къонакъгъа, къонакъбайгъа да хайырлыды.


7 декабря, 2021 - 13:11\nЖолоучулукъ аламат затды, не кёп заман ётсе да унутмайса анда кёрген жерлени, танышахан адамланы. 2013 жылда Тюркню Ялова шахарында онекинчи халкъла аралы тепсеу фестивалы ётдюрюлген эди. Байрам бошалгъандан сора, къарачайлыла бла малкъарлыла жашагъан Чифлик элге барыргъа излейбиз.\nЧертип айтырчады, Къырымшаухал улу элде даражасы жюрюген жашладанды. Бюгюнлюкде да аны бла социал сетьледе шуёхбуз, пенсиягъа чыкъгъанды. Биз анда болгъанда, ишлеген жерини бир уллу отоуу да таулуланы жыйып, аламат тюбешиу къурагъан эди.\nАны бла ушакъ этгенибизде, Кавказда жашагъанланы насыплылагъа санайма, деген эди. Анабызны хапарларына тынгыласакъ, ол жерлеге барып келгенча алай болабыз. Ариу табийгъатыгъызны, кёчгюнчюлюкню сынагъаныгъызны юсюнден да кёп хапарла эшиггенме.


Ал жанында – коронавирус бла байламлы хал, миллет проектле эмда жер-жерли бюджетле | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n10 июля, 2020 - 07:20\nКъабарты-Малкъарны Башчысы Казбек Коков тюнене республиканы муниципал районларыны бла шахар округларыны администрацияларыны башчылары бла видеоконференция халда кенгеш бардыргъанды. Анга КъМР-ни премьер-министри Мусукланы Алий, аны биринчи орунбасары Мурат Керефов, орунбасары Муаед Кунижев, финансла министр Елена Лисун къатышхандыла.\nУшакъны кезиуюнде Къабарты-Малкъарда коронавирусну жайылыуу шёндю не халда болгъанына, миллет проектледе белгиленнген ишле районлада бла шахарлада къалай тындырылгъанларына эмда жер-жерли бюджетле 2020 жылны биринчи жарымында къалай толтурулгъанларына къаралгъанды.\nКъМР-ни Башчысы регионда коронавирусдан ауругъанланы саны азая баргъанын айырып айтханды. Ахыр сутканы ичинде COVID-19 жукъгъанлагъа 45 адам къошулгъанды, 84-сю уа сау болгъанды. Бу ауруудан къутулгъанланы саны аллай битеу саусузланы 80 процентин тутадыла. Госпитальлада 1001 адам жатады, реанимациялада уа - 43. Озгъан ыйыкъда 300-ден аслам адам больницаладан чыкъгъандыла, оноуландан ИВЛ аппаратла кетерилгендиле. Ауруп больницалагъа тюшгенлени саны 15,2 процентге, къыйын халда келтирилгенлени уа - 4,7 процентге, ёпкелерине уллу хата жетгенлени саны да 60 процентге дери азайгъандыла.\n-Халны тюзеле баргъаны игиди, ол бизге кёп ишлеге чек салыуну кетериуню экинчи кезиуюне кёчерге онг бергенди… Экономикада да иги жанына тюрлениуле эсленедиле. Республикада жашагъанладан кёплери ишге чыкъгъандыла, тюкенле, паркла, музейле, библиотекала да ачылгъандыла,-деп чертгенди Коков.\nАны бла бирге, деп къошханды республиканы оноучусу, коронавирус бла байламлы хал толусунлай тюзелип къалмагъанды. Аны бла байламлы ауруула, къоркъуула да кетмегендиле. «Бир-бир къыраллада ол жангыдан жайылып башланнганын, алагъа жангыдан чекле салыргъа тюшгенин сиз кесигиз да кёре болурсуз. Халкъ, бир-бир желеде уа организацияла, учреждениялада да, уллу кёллюлюк этип, къоркъуусузлукъну мадарларына эс бурмай, ауруу жангыдан келирча этгендиле. Болумну ол халгъа жетдирирге арталлыда жарарыкъ тюйюлдю»,-дегенди ол.\nКазбек Коков администрацияланы башчыларына вирусну жайылыуун тыяр мадарланы селейтмезге, санитар-эпидемиология къоркъуусузлукъну мардаларын бузмазгъа, халкъгъа хапар билдирип турууну, ангылатыу ишни да андан ары бардырыргъа чакъыргъанды.\nАндан сора КъМР-ни Правительствосуну Председатели Мусукланы Алий миллет проектледе белгиленнген ишле муниципалитетледе къалай тамамланнганларыны, бёлюннген ахча къалай къоратылгъаныны юсюнден билдиргенди. Ол белгилегенича, муниципал келишимле этиу жаны бла иш андан ары бардырылады. Бюгюнлюкде 159 белгиленнген келишимден 155-си къабыл этилгенди.\nРегионну оноучусу жууаплы ведомстволаны бла муниципалитетлени башчыларына ишни селейтмезге, миллет проектледе кёргюзтюлген битеу борчла толтурулур ючюн къолдан келгенни аямазгъа кереклисин къаты эсгертгенди.\nКъМР-ни финансла министри Елена Лисун а, жер-жерли бюджетле быйылны январь-июнь айларында къалай толтурулгъанларыны юсюнден билдире, толу болмагъан шартла бла шагъырейлендиргенди. Ол белгилегенича, жылны биринчи жарымыны эсеплерине коронавирусну жайылгъаны да тюзетиуле кийиргенди. Алайды да, быйылны 6 айында жер-жерли бюджетле дефицит бла толтурулгъандыла. Ол 195,6 миллион сомну тутханды. Файдала былтырдан 12,8 процентге аслам тюшгендиле. Аны бла бирге битеу муниципал районлада бла шахар округлада кеси файдалары азая барадыла. Налогладан тышында тюшген файдала былтырдан эсе аздыла.\nКенгешде ЕГЭ-ни къуралыулу ётдюрюуге, регионну ичер суу бла жалчытыугъа, зыбыр къалгъан-къулгъанланы кетериуге, суу кётюрюлюуге эмда от тюшюуге къажау мадарла этиуге энчи эс бурулгъанды.


Кърал - Howling Pixel\nКърал — социал, маданият интереслери бла бирикген, белгили бир территориягъа ие, кесини оноу системасы, сауутлу кючлери, тыш эмда ич суверинитети болгъан джамагъатны къуралышыды.\nАвстрия (нем. Österreich), официал аты Австрия Республика (нем. Republik Österreich) — Европаны арасында орналгъан къралды. Къралны аты бурунгунемец Ostarrichi деген сёзден келеди, магъанасы — «кюнчыгъыш кърал».\nШималда Чехия бла чеклери барды, шимал-кюнчыгъышда — Словакия бла, кюнчыгъышда — Маджар бла, къыбылада — Словения эмда Италия бла, кюнбатышда — Лихтенштейн, Швейцария эм Германия бла.\nКъызыл бет байрагъында патриотланы Австрияны эркинлиги ючюн тёкген къанларыны символуду. Акъ бет — Дунай сууну символуду, кюнбатышдан кюнчыгъышгъа акъгъан.\nВатикан (лат. Status Civitatis Vaticanæ, итал. Stato della Città del Vaticano) — бурху кърал-анклав (эм гитче кърал джер джюзюнде) Рим шахарны территориясыны ичинде. Италиядан толу эркинди. Къралгъа ат Mons Vaticanus деген тёбеден берилгенди, латинча vaticinia - «таш салыучу джер» деген магъананы тутады. Ватиканны миллетлеара статусу — болушлукъ суверенитетли территориясы Римли Папаны\nкърал органланы къуралыуу,гражданланы хакълары бла эркинликлерин къаллай халда баджаргъанын кёргюзеди«политика режимни» «оноуну форамсындан» айры кёрюрге керекди.\nПолитика режим асламысы бла социология халыды къралны, къралда властха кёчюню не халда этиуню кёргюзеди, оноуну формасы уа къралда власть органланы къалай къуралгъанларын эмда органла къалай бир-бирлерибла джарашханларын кёргюзеди.\nМаджар Респблика (мадж. Magyar Köztársaság; къысхасыча — Magyarország, «Маджар кърал») — Ара Европада орналгъан къралды. Австрия, Словакия, Украина, Румыния, Сербия, Хорватия эм Словения бла чеклери барды. Къралгъа ат маджар миллети аты бла аталгъанды.\nМальта, Мальта Республика (мальт. Repubblika ta' Malta, ингил. Republic of Malta) — айрыкам кърал Ортаджер тенгизде. Аты буруннгуфиникийча "malat" — "гавань" деген сёзден келеди.\nПортугалия (порт. Portugal), толу официал аты Португал Республика (порт. República Portuguesa) — Европа континентни кюнбатыш къыйырында орналгъан кърал.\nПрезидент — къралны неда къраллыкъ ышанланы джюрютген къуралышны, коллегиялы органны, джамагъат бирлешиуню неда коммерциялыкъ къуралышны сайланнган башчысыды, бир-бир къраллада уа (сез ючюн АБШ-да) — алгъын бу орунну алыб тургъан адамны ёмюрлюк титулуду. Президент республикада, президент толтуруучу властны башчысы болады, парламент республикада уа — къуру кърал башчысы, бусагъатда диктаторланы асламысыда кеслерине президент дейдиле.\nЭтимологиясы — президент — «башчы» магъананы тутады (лат. prae (башда, алда) + sedere (олтурургъа) — башда олтургъан). Бусагъатдагъы «фирманы президенти», «компанияны президенти» бу магъанадан чыкъгъандыла. «Президент» сёз, къралны башчысыны титулу болуб биринчи кере американ колонияланы эркинлик ючюн къазаутыны заманында берилгенди, ол титулну джюрютген Джордж Вашингтон алгъа бурун «Континет конгрессни президенти» болгъанды, артдан британ патчахлыкъгъа къаршчы къозгъалгъан штатларыны келечилерини джыйылыууну башчысы болгъанды. 1787 джылны конституциясына кёре, «президент» ол башчылыкъ этген конгрессни орнуна, бютеу къралгъа башчы болгъанды.\nТеррито́рия (лат. territorius) — джер джюзюню, белгиленнген чеклери бла, бир бёлеги.\nТерритория деб эм башда къралны неда аны ичинде административ къуралышны (территория къуралышны) юрисдикциясы джайылгъан джерге айтадыла.\nУкраи́на (укр. Україна) — Кюнчыгъыш Европада кърал, Европада эм уллу къралланы бириди. Къыблада Къара тенгиз бла, эмда Азау тенгиз бла джууулады. Кюнчыгъышда, шимал-кюнчыгъышда эмда шималда Россия бла чеклешеди, шималда Беларусь бла, кюнбатышда Польша бла, Словакия бла, эмда Венгрия бла чеклери барды, къыбыла-кюнбатышда — Румыния бла, Молдавия бла, эмда танылмагъан Приднестров Молдав Республика бла чеклешеди. Ара-шахары — Киев.


Юридический жаны бла хакъсыз болушлукъ кимге бериледи. | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\nЮридический жаны бла хакъсыз болушлукъ кимге бериледи.\n12 июля, 2019 - 07:15\nКъабарты-Малкъар Республиканы хакъсыз юридический болушлукъ бериу жаны бла эркинликлери 2014 жылда 31 декабрьде чыгъарылгъан 76-РЗ номерли республикалы закон бла эмда республиканы Правительствосу къабыл этген жорукъла бла белгиленедиле. Алагъа тийишлиликде КъМР-ни Урунуу эмда социал къоруулау министерствосундан билдиргенлерине кёре, республикада хакъсыз юридический болушлукъ былагъа бериледиле:\n1) юйюрлерини орталыкъ къолайлыкълары Къабарты-Малкъар Республикада жашау этерге жетерик ахчаны эм аз ёлчеминден алаша болгъанла неда кеслери алларына аллай бирден аз ахчагъа жашагъанлагъа (мындан арысында – къолайсыз гражданла);\n2) 1-чи эмда 2-чи группалары сакъатлагъа;\n3) Уллу Ата журт урушну ветеранларына, Россей Федерацияны, Совет Союзну, Социалист Урунууну эмда Россей Федерацияда Урунууну Жигитлерине;\n4) сакъат, ёксюз, атасыз неда анасыз къалгъан сабийлеге. Сора дагъыда аланы закон бла белгиленнген келечилерине, ала аллай сабийлени юйюрге орнатыу бла байламлы жумушлары болуп быллай болушлукъ излеп келселе;\n5) атасыз неда анасыз къалгъан сабийлени ёсдюрюрге алыргъа сюйген адамлагъа, ала быллай жумуш бла байламлы болушлукъ излеп келселе;\n6) ёксюз неда ата-анасыз къалгъан сабийни кесине жаш неда къыз этип алгъан адамлагъа, ала аллай сабийни эркинликлерин жалчытыу эмда къоруулау бла байламлы жумушла бла келселе;\n7) стационарда жумушла бла жалчытхан социал учреждениялада тургъан абаданлагъа эмда сакъатлагъа;\n8) надзор учреждениялада эмда тутмакълада тургъан акъылбалыкъ болмагъанлагъа. Аланы келечилерине, ала аллай адамланы эркинликлерин эмда закон бла белгиленнген сейирлерин къоруулау жумушла бла келген эселе (уголовный иш ачылып, сюдню бардырыу бла байламлы вопросла ары кирмейдиле);\n9) Россей Федерацияны 1992 жылда 2-чи июльда «Хакъсыз психиатрия болушлукъ бериуню эмда аны кезиуюнде гражданланы эркинликлерин къоруулауну юсюнден» законнга тийишлиликде хакъсыз юридический болушлукъ алыргъа эркинликлери болгъанлагъа;\n10) сюдню оноуу бла кеси жумушларына къараялмагъаннга саналгъан гражданлагъа эмда аланы закон бла белгиленнген келечилерине, ала аллай адамланы эркинликлерин бла сейирлерин къоруулар умутда быллай болушлукъ излеп келселе;\n11) бир тюрлю къыйын болумгъа тюшген гражданлагъа. Аллай кезиуде ауушханны эрине неда юй бийчесине, атасына неда анасына, сабийине. Къыйынлыкъгъа тюшюп ёлген адам кечиндирген, алай ол ёлгени бла аллай болушлукъдан къуру къалгъан гражданлагъа. Къыйын болумда саулугъуна хата тюшгенлеге, аллай кезиуледе жашау журтларындан къуру болгъанлагъа, мюлклерини бир кесегин эмда документлерин тас этгенлеге;\n12) къыйын жашау болумгъа тюшюп, быллай болушлукъ алыргъа тийишли болгъан гражданлагъа;\n13) къыралны эмда Къабарты-Малкъарны башха законларына тийишлиликде быллай болушлукъ алыргъа эркинликлери болгъанлагъа.\nКъабарты-Малкъарда бу тизме кенгертилгенди эмда анга была къошулгъандыла:\n- репрессиялагъа тюшюп, ызы бла реабилитация этилгенле;\n- Махтаулукъну эм (неда) Урунуу махтаулукъну орденлерини толу кавалерлери;\n- Уллу Ата журт урушну кезиуюнде фашистле эм аланы болушлукъчулары къурагъан концлагерьледе, геттолада эмда тутмакъ маталлы башха тюрлю жерледе тургъанла;\n- правону къоруулаучу органланы кеслерини борчларын толтургъан кезиуде жаралы болуп ауушхан келечилерини ата-аналары, юй бийчелери неда эрлери, 18 жыллары толмагъан эмда 23 жыллары жетмей, кеслери да очный халда окъугъан сабийлери.\nКъабарты-Малкъар Республикада хакъсыз юридический болушлукъну бериу бла толтуруучу власть органла эмда алагъа бойсуннган учрежденияла кюрешедиле. Дагъыда КъМР-ни Урунуу, иш бла жалчытыу эмда социал къоруулау министерствосу бла республиканы Ёкюллерини палатасы этген келишимге тийишлиликде быллай хакъсыз болушлукъ бериу системагъа къошулгъан адвокатлагъа да барыргъа боллукъду. Аланы тизмеси бла палатаны эмда министерствону Интернет-сайтларында шагъырейленирге амал барды. Бу иш гражданланы обращенияларына кёре консультация халда бардырылады.\nДагъыда министерствону http://mintrudkbr.ru/list_adv.html Интернет-сайтында быллай болушлукъ не халда эмда къачан берилгенин билирге, аны алыргъа тийишли болгъанланы тизмеси бла шагъырейленирге эмда бу ишни тамамлар ючюн, къаллай документле жыяргъа кереклисин да билирге боллукъду.\nБасмагъа Улбашланы Мурат хазырлагъанды.\n15.11.2019 - 10:22 → Предпринимательлени онгдуруу амалла бла шагъырейлендиргендиле.


Реферат - Ана - Литература и русский язык\nВыполнила: _ ____________________\nХубийланы Осман 17 февралда 1918 джылда Теберди элде туугъанэди, къазауатны етюб, ол Киргизияда школда ишлеген эди.\nОсманны назмуларына кеб джырла бардыла.\n1998 джылда Хубийланы Осман кесини сексанчы байрамы белнгенди.\nБу сагъатда Хубийляны Осман Черкесск шагъарда джашайды, джангы китабла джазады.\nАна деген хапарны Хубийляны Осман Ахьяны джашы джазгъанды. Ол хапарда Ана бла, аны еге джашыны юсюнден айтылады.\nАнаны аты Къанитат болгъанды.\nБир кюн Къанитат тылы баса тургъанлай арбазда ат аякъ тауушла эштиб сескекли болду. Тылы джугъу къоллары бла эшикге чыкды.\nКъанитатха Хусей келди, ол колхозну бригадири эди. Хусей письмо келтирди. Письмону узатдыда «Ма ал, бу сеннге келгенди». Къанитат письмону, къоркъа – къоркъа, къолуна алыб ачды.\n– Къара Петячыкъ джазады! – Къанитат письмону алыб окъуб башлады.\nЭки джылны хапар билдирмей тургъаным ючюн кечмеклик тилейме. Ташдан, агъачдан да терсме. Алай а сен, нени да кечиучю аначыгъым, мени бу адебсизлигими да кечериксе, билеме. Огъай мен сени унутуб турмагъанма. Джуртубу ахырына таяннган къара кюнледе атасыз, анасыз да болуб, кесими къаруум кесиме джетмей, атылыб къалгъан сагъатымда сен мени кекюрек джылыунга къысыб, къойнунгда есдюргенсе. Мени атам да, анам да, эгечим да, къарнашым да, биринчи тенгим да сен болгъанса. менсиз аузунга суу уртламагъанса, менсиз ашагъанынг ичинге джукъмагъанды.\nМени табхан къатынны хапары чыкъгъанында, кесинги тездюрюб, мени таймай бошладынг. Ол заманда сени джюрегинге джара тюшгенин билеме. Къазауатны заманында аджашхан анамы да сени кючюнг бла табдым. Багъалы аначыгъым! Ай тургъунчу, тансыкъ болуб чыдаялмай, ызыма къайтыб келирге таукел болуб, сеннге письмо джаздым. Аны екинчи кюнюнде мени аскерге алдыла. Владивостокну къатында къуллукъ этеме. Барама деб етюрюкчю болгъанымы, аскерге узакъ джерге тюшгеними хапарын билдириб, сени джюрегинги къыйнамаз ючюн, кесими чыдатыб, джазмай тургъанма. Саулугъум игиди. Къуллугъума айыб табмайдыла. Багъалы анам! Он кюннге юйге иерге айтхандыла. Мени энди эки анам барды. Къайсыгъызгъа барлыкъма деб сагъыш этмейме. Мен билге биринчи анам сенсе, сеннге барлыкъма. Барлыкъ кюнюмю билдирликме. Сени Петянг».\nКъанитатны уллу къара кезлери суудан толуб, джыламукълары бетин джуууб, къагъытха акъдыла.\n– Къанитат, шо этинг, дженинг болмагъан, тилинг, дининг башха бир кенг адмгъа келюнг бламы эте тураса былай? Сора кесинг табхан сабийге къалай этерик эдинг да? Тыширыуланы джыламукълары асыры учхара джерде джыйылыб тура кереме. Къачхы кюнча, бузулургъ хазыр турасыз, – деди Хусей.\nКъанитатха почтадан бир къыз келди, колунда бир къагъытыбла.\n– Къанитат сен Петр Голубков деб таныймыса? Сеннге агдан телеграмма келгенди. – Къанитат аны къолундан сермеб телеграмманы алды, – кимди ол Голубков деген?\n– Ол мени джашымды.\n– Хо, Голубков.\nСора Къанитат кюбюрчегине барды.\n– Сени сюймчюнге нохта бау берликме.\nАлай эте тургъанлай эшик къагъылды. Къанитат, гузаба атлаб, эшикни ачды. Андан Петя юцге киргенди. Анасын къучакълады.\nСора ол къыз кечмеклик тилеб, джашынг бла кеб джаша деб кетди.


Из годового продукта II подразделения реализовано в I подразделении 1600 » Бизнес планирование - крупных зданий и объектов\nБизнес планирование - крупных зданий и объектов » Компания Adobe » Из годового продукта II подразделения реализовано в I подразделении 1600\nИз годового продукта II подразделения реализовано в I подразделении 1600\nАвтор: Admin Опубликовано: 15-10-2010, 17:41 Комментариев: (0)\nИсхакъны уа эки мазаллы ёгюзю бар эди. «Сен мени бу аламат ёгюзлериме иги къарамайса», - деб ол керексизге кёлкъалды болургъа къалгъанында, Къочхар бир кюн бай Исхакъны хыликке этгенди: «Да, ол эки къотур танангы махтаб, замансызлай тишлеринг тюшерге башлагъандыла, аланы бир орта къарыуу болгъан джаш, хайт десе, къолтугъуна алыб да кетерикди. Йинанмай эсенг, къайсын десенг да, кёлтюрейим, сюйсенг, сюйсенг, арлакъгъа элтиб салайым…» Аллай сёзлени эшитиб, Исхакъ аны бла ёчешгенди. Белгиленнген кюнде, тёгерекден адамла да джыйылыб, Къочхар айтханын этгенди: ёгюзню къатына келиб, эрлай тюбюне кириб, сырты бла ёрге алыб, тёгерек айландырыб, джерге салгъанды. Исхакъ айтхан ючюн бермесе да, Къочхар амалсыздан аны къошунда урунуб тургъанды… Кюнлени биринде Абайхан улу, джарлылыгъы болуб, Учкуланнга атланнганды. Бир къошну къаты бла оза тебрегенлей, аллына бир мазаллы адам чыгъыб, иерге унамай, къонакъгъа чакъыргъанды. Къочхар, ашаб-ичиб, разылыгъын билдириб, кете тебрегенлей, къонакъбай былай айтханды: «Кипкеланы Осман деген менме, къошуму джолгъа джууукъ салгъанымы сылтауу: он джылны ичинде былайтын озгъан джолоучу бла тутушуб, къарыууму сынамай иймегенме. Мени бир кере сынагъан экинчи былайтын озмайды… Айыб этме, мени бла бир тутуша бар»… Къонакъ анга ариу айтыб, баш алыб кетерге умут этгенди. Алай а, ол сюйгенча болмагъанды. Тутушхандыла. Османны талай кере да джыкъгъанды. Андан сора Кипке улу къошун алайдан къоратханды. Алай бла Къочхарны кючю-къарыуу кёблеге белгили болуб, ол тутушлагъа къошула тебрегенди. Талай уллу тутушда бютеу гёджеблени хорлагъанды. Алай а, байла-бийле, анга керексиз илиниб, болмагъан затла ючюн терслеб, тюрмеге ашыргъан эдиле… Бир джолда Россиягъа тыш къралладан гёджеб келиб, белгили тулпарланы джыкъгъанында, патчахны буйругъу бла тюрмелеге къагъыт джибергендиле. Тыш къралдан келген гёджебни хорлагъанны, не уллу хатасы бар эсе да, башына бош этерикбиз, деб джазылгъан эди анда. Ол хапар джетгенинде, Къочхарны тутушургъа ийгендиле. Алай бла, дунияны чемпиону болуб тургъан француз гёджебни джыгъыб, башына бошлукъ табыб, туугъан эллине – Дууутха – къайтханды таулу тулпар… Абайхан улуну юсюнден быллай сейир хапарлагъа тынгылай, биз къартлагъа сюйюнюб къарайбыз. Андан ары сёзню ючюнчю къарт алады. - Да, Къочхар болгъан чалкъычы джыйында, мен бузоучу эдим, - деб, бири башлайды хапарын. – Бир кере Абайхан улу, къулакъгъа тюшюб, гыбытны суудан толтуруб, аны бир колтугъуна алыб, бир къолтугъуна да мазаллы сыйдам ташны къысыб келтирген эди. Ташны нек келтиргенсе деб соргъанларында, джууабы былай болгъан эди: «Сиз солугъан кёзюуде къол таш атыб, санларыма джарау эте турлукъма». Алай айтыб, ташны алыб, бир талай атламгъа силдегенинде, оллахий, джер тебреннгенча болгъан эди… Дагъыда кёб затны билдик биз къартладан. Сёз ючюн, ол джыйында болгъан Джатдоланы Ибрагим кесине 110 джыл толгъан заманда (1975 джыл) Къызыл Октябрь элде Къочхарны къол ташыны юсюнден айтханында, талай адам къартны машинагъа миндириб барыб, ол ташны кёрюб къайтхан эди.\nПри анализе спроса на основе отчетных данных об объеме продажи по отдельным ...


Спецтехника Гатчинская улица. Аренда спецтехники Гатчинская улица\nСпецтехника Гатчинская улица . Аренда спецтехники Гатчинская улица .\nОТЗЫВЫ АРЕНДА СПЕЦТЕХНИКИ Гатчинская улица\nНаш портал spetstehnikaspb.ru в сети интернет можно найти по таким запросам как: Спецтехника Гатчинская улица . Аренда спецтехники Гатчинская улица .\n# Спецтехника Гатчинская улица # Аренда спецтехники Гатчинская улица


Мы нашли для вас 0 3-комнатных квартир на улице Дзержинского в городе Магадан\nПродажа трехкомнатных квартир на улице Дзержинского в городе Магадан\nМагаданская область, Магадан, улица Билибина, 2 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, проспект Карла Маркса, 33/15 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Портовая улица, 4 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, проезд 2-й Горького, 5А от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Парковая улица, 21к2 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Пролетарская улица, 16 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Советская улица, 5 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Советская улица, 23 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, проспект Карла Маркса, 27 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Портовая улица, 27 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Парковая улица, 31/10 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, улица Шандора Шимича, 3к2 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Портовая улица, 27к1 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Якутская улица, 14 от ул. Дзержинского\nМагаданская область, Магадан, Левонабережная улица, 19 от ул. Дзержинского


«БИЗНИ КЪОЛУБУЗДАДЫ» - Государственное учреждение "Редакция газеты "КАРАЧАЙ"\nКъарачай-Черкесияда кёб джылланы узагъына уллу мюлклеге, предприятиелеге башчылыкъ этиб, миллетден да, къралдан да бюсюреу алыб тургъанла аз тюлдюле. Алай а саулай санагъатны тамалын салгъанланы табхан къыйынды. Аллай адамды бюгюн биз хапарын айтырыкъ Черкесскеде джашагъан Эриккенланы Хызырны джашы Шакъман. Олсагъатдагъы бизни областда электрон промышленностну ол къурагъанды. Аны джашау джолу, иши, миллетге джарагъаны, юйдеги ёсдюргени да юлгюге тутарчады. Бюгюн газет окъуучуланы, артыкъ да бек джаш тёлюню, Шакъман бла шагъырей этерге излейбиз. «Къарачай» газетни корреспонденти Аппаланы Билял анга тюбеб ушакъ этгенди\n- Шакъман, адамны уллу дуниягъа биринчи атламы сабийликде ата юйюню босагъасындан башланады. Биз да ушагъыбызны андан башлайыкъ.\n- Совет властны ал джылларында къарачайлылагъа тар ёзенледен кенг джерлеге чыгъаргъа эркинлик бериледи. Айырыб да бусагъатдагъы Гитче Къарачайгъа кёб адам келеди. Атам Хызыр бла анам Марзият да Уллу Къарачайдан кёчедиле. Терезе эл джангы къуралгъан кёзюуге тюшюб, бир-бирине да анда тюбейдиле. Мен да юйдегиде биринчи сабий болуб, 1936-чы джыл тууама, менден сора да - эки джаш бла тёрт къыз. Атам бла анам колхозда урунадыла.\n- Бизни киши джуртлагъа кёчюрген сагъатларында, сен хайт деб джашчыкъ болгъанса…\n- Хо. «Сабий кёргенин унутмаз» дегенлей, танг атмай юйбюзден сюрюб чыгъаргъанлары, машиналагъа миндириб Нарсанагъа элтгенлери, алайда вагонлагъа джыйгъанлары кёз аллымдадыла, итлени улугъанлары, ийнеклени ёкюргенлери, джылау-сыйыт къулагъыма келгенлей турадыла. Бизни Къыргъызиягъа элтиб къуйгъан эдиле. Ёлгенле кёб болдула, алай а саула бирер мадар эте аякъ тиредиле. Мен да школгъа барыб башладым да 1955-чи джыл бошадым. Фрунзе шахарда (бусагъатдагъы Бишкек) эл мюлк институтну механика факультетине кирдим. Узаймай Ата джуртубузгъа къайтыу башланды. Мен да, юйдегибиз бла келиб, окъуууму Ставрополда бошадым. Дагъыда бешеулен болдукъ баш билим алыб чыкъгъанла. Ол джыллада джорукъгъа кёре институтдан уллу къралны къалайында керек болсанг, алайына ийиб къоя эдиле. Бизге: «Орта Азиягъа барлыкъсыз», - дедиле. Андан кючден джыйылгъанбыз бери, деб кюрешдик. Бизни сёзюбюзню къулакъгъа алгъан болмады. Сагъыш эте келиб, областны тамадаларындан болушлукъ излесек, деген оноуда тохтадыкъ. Шахарны почтасына келиб, партияны обкомуну биринчи секретарына сёлеширге излегенибизни айтдыкъ.\n- Уллудан сермегенсиз. Ол заманда анга алай чыгъаргъа мадар бармы эди?\n- Къалай бергенлерин билмейме, бердиле. Арабызда джылы бла тамада джаш бар эди. Ол сёлеширге керек эди. Тартынды дейме, мени будканы ичине тюртдю да, эшикни джабды. Тукъумун эшитген эдик, башха хапарым джокъ эди. Айтдым джарлылыгъыбызны. «Ол не хапарды? – деб сейирсинди. - Биз мында сизнича устала табмай турабыз. Бери келликсиз, мен сёлеширме ала бла», - деди. Шахарда да бир кесек кёз ачыб, институтха келгеникде бизни излеб айлана эдиле. Черкесскеден крайкомгъа бу сёлешиб, андан да ректоргъа хыны этгенлерин билдик. Барыбыз да областха къайтдыкъ. Бери келгенлей, мени Черкесскеде бузлатыучу машинала чыгъаргъан заводну эксперимент цехинде технолог-конструктор этиб алдыла.\n- Инженерледен къарачай болуб киши бармы эди?\n- Ючеулен бар эдиле. Тамбийланы Ахмат эсимдеди, къалгъанланы унутханма. Тюзю, джаш тёлю артда келе башлады ансы, инженер-техник къуллукъчула бары да джыллары келген адамла эдиле. Директорубуз Бахтадзе Борис Васильевич аламат адам эди. Къалай эсе да, мени кёлю алгъан эди. Узаймай ишде ёсюм бериб тебреди. Партияны шахар комитетине къоймай чакъырдыла да, анда эки джылны инструктор болуб къуллукъ этиб, дагъыда ызыма къайтыб къалдым. Ол мени кёлюм алгъан иш тюл эди. Цехни тамадасы этдиле. Бир джолда заводну директору бла КПСС-ни обкомуну биринчи секретары Николай Лыжин айлана, къарай келиб, цехде сабыр болдула. Лыжин иги кесек сёлешди. Бёлек замандан мени обкомда промышленность бёлюмню тамадасы Боташланы Магомет чакъырды. Электроника джаны бла областда джукъ болмагъанын, аны къураргъа кереклисин айтды. Алайда алкъын къагъыты-башы джарашмагъан, мекямы болмагъан заводха директор боллукъса деб, Къарачай шахаргъа ийдиле.\n- Цехни тамадасына аллай борч салгъанларын къалай ангыладынг? Кесинге базыб къалай бардынг?\n- Коммунистге партия айтханны этмей мадар джокъ эди. Ол ишге уа мында заводну тамадалары теджеген эдиле. Эшта, обкомну биринчи секретары алгъаракъда, цехге келген сагъатында, мени бла кёб ушакъ этгени да аны ючюн болур эди. Ансы джарашыб тургъан джеримден кетерге да излемей эдим. Чыртда джукъ болмагъан джерде джангы промышленностну тамалын салгъан къыйын болгъанын ангылай эдим.\n- Неден башладынг?\n- Эртделеде ишленнген бир школну мекямы бар эди. «Конденсатор» заводну тамалын алайда салыргъа буюргъан эдиле. Къагъытда да болмагъан затны къураб бошагъынчы эки айны бузлатыучу машинала чыгъаргъан предприятие меннге, цехни тамадасы болгъан заманымдача бир, хакъ тёлеб турду. Областны тамадалары бек эс бёле эдиле да, къысха заманны ичинде эски мекямны джарашдырдыкъ. СССР-ни Электрон промышленностуну министерствосуна джол салыучу болдум. Биринчи баргъан кёзюуюмде къолай тюбемедиле. Ол промышленностдан эм белгили усталаны бири тиширыу: «Бу сизге керек зат тюлдю, баджараллыкъ тюлсюз. Малчылыкъ сизде баш санагъатды да, аны къайгъылы болугъуз», - деб ачыкъ айтды. Алай болса да, документле джарашыб эдиле да, мени да алкъын «туумагъан» заводха директор этиб бегитдиле. Неден да алгъа бу ишден хапарлары болгъан устала керек эдиле. Одессада микрокомпонент заводха 120 адамны юренирге ийдим. Ала къайтыргъа, Министерствону буйругъу бла, джер-джерден оборудование келиб башлады. Алай а бир-бирле тутулгъан, бузукълары болгъан затланы джибере эдиле. «Не бола тураса?» - деб телефон бла сёлешди обкомну биринчи секретары. Болумуча хапар айтдым. «Тамбла эртденбла бери джет, мен Москвагъа учама, биргеме кел». Ол кимле бла сёлешгенин билмейме, Министерстводан уллу къуллукъчу биргебизге келди. Анга хар зат джарашхынчы бизде турургъа борч салгъан эдиле. Ол джараусуз затланы ийгенлеге телефон бла хыны сёлешиб, къысха заманны ичинде оборудование бла баджарыб, алай кетди.\n- Продукция къачан чыгъарыб башладыгъыз?\n- Кюреше кетиб, сегиз айны ичинде заводну тамалын салдыкъ. Алай бла Къарачай-Черкесияда биринчи электрон завод Къарачай шахарда 1965-чи джыл къуралды. Москвада бир къауумланы сиз аллай джукъ чыгъараллыкъ тюлсюз дегенлери ачыу болуб тура эди да, эм алгъа этилген талай конденсаторну Главкагъа алыб бардым. Бек сейирсиндиле, уллу заводлада чыкъгъанланы дараджасына джетгенлерин да айтдыла. Андан сора бизге эс бёлюулери иги джанына тюрленди.\n- Ол джыллада сиз чыгъаргъан затлагъа излем уллу болуб, дагъыда талай джерде аллай заводла ишленнгенлери мени да эсимдеди.\n- Хо. Бёлек замандан Ючкекенде, Зеленчукде, Хабезде, Джёгетей Аягъында да къуралдыла. Алагъа 1975-чи джыл «Особое конструкторское бюро» деб да бирни къошаргъа тюшдю. Атыбыз да «Производственное объединение Микрокомпонент» болду. Ишибиз джарашыб иги баргъаны себебли токъсанынчы джыллада Электрон промышленностну министерствосу Къарачай-Черкесиядан тышында да предприятиеле къураргъа буюрду. Сынамыбыз бар эди. Чечен-Ингушетияда эки, Дагъыстанда да бир ишлеб къошдукъ. Бизге къарагъан предприятиеледе уруннганланы саны джыйырма мингден атлады. Элледе джашагъан адамла, кёбюсю тиширыула, таза ишде ишлеб, кеслерине да иги хайыр тюшюрюб, къралны бир къауум уллу заводларын конденсаторла бла баджарыб турдула. Джёгетей Аягъында «Время» деген предприятиеде электрон сагъатланы да биринчи биз чыгъарыб башладыкъ. 1990-чы джыл бешджыллыкъ планны артыгъы бла толтургъаныбыз ючюн, джюзден артыкъ адамны орденле, медалла бла саугъалагъан эдиле. Джюзле бла адамлагъа ачха саугъала, санаторийлеге, солуу юйлеге путёвкала бериб да турдукъ.\n- Аллай уллу, джетишимли коллективге башчылыкъ этген адамны кърал да унутхан болмаз эди.\n- Ол джаны бла къралгъа кёлюм къалырча тюлдю. «СССР-ни электрон промышленностуну махтаулу къуллукъчусу» деген сыйлы атны атадыла. Урунууну Къызыл Байрагъыны ордени бла, Халкъланы шохлугъуну ордени бла, «Октябрь Революцияны» ордени бла, медалла бла да саугъаладыла. Къарачай-Черкесияда бу промышленностха башчылыкъ этиб отуз джылдан артыкъны ишледим. Уруннганланы орта айлыкълары экиджюз сом эди. Иш къоратханларына кёре, бир минг сомгъа дери алгъанла да бар эдиле. Ол заманнга кёре бу айлыкъла бек уллугъа санала эдиле. Адамланы элледен келтирген, артда юйлерине элтген автобусла джетише эдиле. Кёбюсюне эки смена бла ишлей эдиле. Хант юйлени джарашдыргъан эдик. Бирлешликни кесини теплицаларындан тахта кёгетле тепсиледен къурумай эдиле. Эт керекли да болмай эдик. Тууар фермабыз, атларыбыз джетише эдиле. Къасаб цех да къурагъан эдик. Ол огъай этни ишчилеге учуз багъасы бла сатханлай тура эдик. Не джаны бла алыб айтсакъ да, уруннганлагъа хар не таблыкъны да къурагъан эдик. Уллу кърал оюлгъунчу, бизни бирлешликге къарагъан тогъуз заводну бары да тыйгъычсыз ишлеб турдула. Ит иесин танымагъан заманда биз чыгъаргъан затла да сыйсыз болдула. Хар ким баш мадарын этерге тюшдю.\n- Сен алкъын пенсиягъа да чыкъмагъан адам, кесинги дараджангда къуллукъ-зат табалдынгмы?\n- Кёб джылланы узагъына Къарачай-Черкесияны Баш советине депутатха сайлаб тургъан эдиле. Джашау тюрленнгенинде да унутмадыла. КъЧР-ни Парламентине сайладыла депутат этиб. Алайда председателни орунбасары къуллукъгъа теджедиле. Ол джумушланы толтура турдум да, 1999-чу – 2003-чю джыллада Къарачай-Черкес Республиканы Президентини кенгешчиси къуллукъда болдум. Алайды да, джангы къуралгъан республикабызны биринчи атламларында айныууна юлюш къошханма, деб айтыргъа боллукъма. Джылым келгенинде тыйыншлы солуугъа чыкъдым.\n- Шакъман, сен кёбню кёрген, билген адамса. Алгъыннгы, эндиги къралдан да терен хапарынг барды. Къайсына не айтыргъа боллукъса?\n- СССР-де иги затла кёб эдиле, чюйре ишле этилир ючюн да къалмай эдиле. Хар кимни да кёлюне джетиб, хар кимге да джараб турса, оюллукъ да болмаз эди. Тарих дараджада алыб къарасакъ, Эресей Федерация джаш къралды. Къысха заманны ичинде аякъ тиреди. Иги джетишимле бардыла, алкъын кемликле да тюбейдиле, ала тюзеле да барадыла. Къайсы джашауну алыб къарасанг да, аны тамалы урунууду, Аллах берген байлыкъ бла хайырлана билиудю. Ма аны толу ангыласакъ, хар не да биз излегенча джарашырыкъды. Эте билсек, хар не да бизни къолубуздады.\n- Сен Къарачай- Черкесияда юлгюге айтырча адамланы бири болгъанынгы миллет биледи. Энди юйдегинг бла да бир шагъырей этсенг.\n- 1969-чу джылдан бери Хубийланы Къасымны къызы Мариям бла джашайбыз. Ол пенсиягъа чыкъгъынчы заводда химлабораторияда ишледи. Юч сабийни ёсдюрдюк. Тамадабыз Мадина баш билимли фармацевтди. Ол усталыгъы бла энтда ишлейди. Аны гитчеси Фатима тиширыулагъа къарагъан хирург-гинекологду. Ючюнчю Мурат экономистди. Ол энчи иш къураб урунады. Туудукъладан баш билим алыб чыкъгъанла, энтда институтлада, школлада окъуй тургъанла да бардыла. Аллахха шукур, сабийлени юсюнде муратларыбыз толгъанды, алагъа рахатбыз.\n- Туугъан туудукъладан къууана, терен къартлыкъгъа дери джашар насыбны Аллах берсин.\n- Сау бол, биргелей.


Билим бериуню бла илмуну араларында байламлыкъланы игилендириу - эм магъаналы жумушду | Электронная газета "Заман"\nБилим бериуню бла илмуну араларында байламлыкъланы игилендириу - эм магъаналы жумушду\n10 января, 2018 - 08:20\nКъМР-ни Парламентини Билим бериу, илму эм жаш тёлю политика жаны бла комитетини кенгертилген жыйылыуунда сёз Къабарты-Малкъарны экономикасын айнытыуда илмуну бла билим бериуню магъаналарыны юслеринден баргъанды. Анга Парламентни спикерини орунбасары Жанатайланы Салим, КъМР-ни Башчысыны Парламентде бла сюд органлада келечиси Мадина Дышекова, депутатла, вузланы бла жууаплы министерстволаны келечилери да къатышхандыла.\nЖыйылыуда баш докладны билим бериу, илму эм жаш тёлю политика министрни орунбасары Артур Кажаров этгенди. Ол бюгюнлюкде илмуну, окъууну, жамауатны айнытыуда магъанасы уллу болгъанын чертгенди.\nДокладчы айтханыча, республиканы вузлары бла илму учреждениялары тюрлю-тюрлю илму конкурслагъа тири къатышадыла. Жаш алимлени, аспирантланы тинтиуле бардырыргъа кёллендирир мурат бла КъМР-ни жаш алимлерини бла специалистлерини совети ишлейди. Ол министерствону, вузланы бла илму-излем институтланы араларында байламлыкъла къурап, аланы энчи программалагъа къатышыуларын жалчытады.\nРеспубликада алимлени, устазланы, фахмулу жаш адамланы кёллендириу жаны бла файдалы амалла къуралгъандыла. Ала Мурдорлу тинтиулени россейли фондуну (РФФИ), Россейли илму гуманитар фондну (РГНФ) болушлукълары бла хайырланнгандыла. Алай республика кесини финанс борчларын толтурмагъаны ючюн байламлыкъла юзюлгендиле. Аны хатасындан а алимлеге илму тинтиулерин тохтатыргъа тюшгенди.\nАртур Кажаров республиканы илму-инновациялы сферасында хал тынч болмагъанын белгилегенди. Бир жанындан онгла уллудула, билимли, сынаулу алимле бардыла, тийишли база къуралгъанды. Алай, башха жанындан, производствогъа инновациялы тинтиуле кереклисича сингдирилмейдиле. Ол инвесторланы излегенде чырмаула, производствону жанындан сурам болмагъаны, республиканы кесинде инновациялы предприятияланы азлыгъы бла байламлыды.\nКъабарты-Малкъар къырал университетни педагогика институтуну директору Ольга Михайленко уа докладында илмуну бла билим бериуню араларында байламлыкъланы айнытыуда кемчиликлени юслеринден айтханды. Биринчиден, ол илму къуллукъчула уллайгъанлары, аспирантура кадрланы жангыртыуда кесини борчларын тийишлисича толтурмагъаны, устазланы бла студентлени араларында байламлыкъла къуралмагъанлары ючюндю.\nАладан сора да, профессорла, аспирантла, студентле да илму тинтиулеге артыкъ бек къатышмайдыла. Михайленко бийик билим бериу программаланы жашауда бардырыу жаны бла база болмагъанына да бургъанды жыйылгъанланы эслерин. Аны хатасындан а студентле экономиканы излемлерине келишмейдиле, урунуу рынокда кеслерине тийишли жер табалмайдыла.\nСюзюлген теманы юсюнден кеслерини оюмларын Россейни илмула академиясыны КъМР-де илму арасыны башчысыны орунбасары Улакъланы Махти, Къабарты-Малкъар аграр университетни илму-тинтиу жаны бла проректору Анзор Езаов да билдиргендиле.\nКенгеш жууаплы органлагъа тийишли эсгертиуле къабыл кёрюу бла бошалгъанды.


Купить 3-комнатную квартиру на улице Первомайская в городе Черкесск, продажа трехкомнатных квартир недорого - база объявлений ЦИАН. Найдено 0 объявлений\nВ базе 0 3-комнатных квартир на улице Первомайская в городе Черкесск\nПродажа трехкомнатных квартир на улице Первомайская в городе Черкесск\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Калантаевского, 17 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Маджира Гаджаева, 6 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Советская улица, 73 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Советская улица, 64 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Леонова, 11 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, площадь Кирова, 16 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, проспект Ленина, 67 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Гражданская улица, 24 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Интернациональная улица, 16А от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, проспект Ленина, 64 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, проспект Ленина, 68 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Лаара, 40 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Кузнечный переулок, 4 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Советская улица, 180 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Интернациональная улица, 9 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, проспект Ленина, 145 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Октябрьская улица, 46 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Октябрьская улица, 34 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Доватора, 74 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Октябрьская улица, 5 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Октябрьская улица, 16 от ул. Первомайская\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Парковая улица, 3 от ул. Первомайская


Республиканы агропромышленный комплексини айныууна эс бурулгъанды | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\nРеспубликаны агропромышленный комплексини айныууна эс бурулгъанды\n27 октября, 2020 - 06:50\nКъабарты-Малкъарны Башчысы Казбек Коков республиканы агропромышленный комплексини предприятияларына ишчи жолоучулукъ къурагъанды. Регионну оноучусу КъМР-ни Прохладна районунда орналгъан «Югну кёгетлери» компанияны производство майданына къарагъанды эм анда уруннганла бла ушакълашханды. Жылгъа продукция чыгъарыу кючю 15 минг тонна болгъан завод инвестициялы проектни биринчи урумуну чегинде хайырланыугъа 2016 жылда берилгенди. Анда бадыражанладан паста чыгъарадыла эм аны уллу орунлагъа къуядыла.\nПредприятияда дунияда алчы производительледен оборудование бла техника салыннганды, аны хайырындан жылгъа 100 миллиондан артыкъ условный банка чыгъарырча онг барды. Алай бла 2020 жылны 9 айына 80 миллион банка чыгъарылгъанды, ол а 12 минг тоннадан артыкъ бадыражан пастады.\n2020 жылдан башлап «Югну кёгетлери» компания артда алма концентратдан тийишли продукция чыгъарырча алмаланы жарашдырыу бла кюрешеди. 2021 жылдан бери организацияны аллында инвестиция проектни экинчи урумун жашауда бардырыу борч салыннганды. Аны хайырындан заводну кючю жылгъа 24 минг тоннагъа дери ёсерикди. Экинчи бёлюм кийирилсе, 70-ден артыкъ ишчи жер къураллыкъды.\nПроектни магъаналылыгъы аны импортну алышындырыуундады. Завод ата журтлу рынокда сурам болгъан качестволу продукция чыгъарады. Аны конкурентлиликге чыдамлы уа экология жаны бла тазалыгъы, битеу излемлеге келишгени эм тыш къыралдан келтирилгенледен эсе учуз болгъаны этедиле.


Forum (Nığış) » ИНТЕР КАВКАЗ ФОРУМ » ДИН-Бизни тилде Куран » 78 Суура Наба - Хапар\n78 Суура Наба - Хапар\nAssı Tarih: Salı, 06-12-11, 8:19 PM | Mesaj # 1\n(Мухаммад меккячылагъа, къыямат кюн тирилиуню юсюнден аятла окъугъанында, ала анга ийнанмай орамла хапардан толгъандыла. Бир - бирине аны айтышыб, сорушуб анга бек сейирсиннгендиле. Сора Уллу Аллах кеси алагъа джууабха бу суураны джибергенди, аны ичинде кесини къудретин баямлаб).\n1.Ала бир-бирине нени юсюнден сорушадыла?\n2.Ол а уллу хапарны юсюнденди,\n3.ол ала даулашыб - тартышыб тургъан.\n4.Огъай, алай тюлдю! Ала аны артда билирле,\n5.энтда огъай, алай тюлдю! Артда билирле ала.\n6.Биз джерни тёшек этиб аланы тюблерине салмадыкъмы?\n7.Тауланы да къазыкъла этиб;\n8.сизни да нёгер-нёгер джаратыб,\n9.джукъуну да сизге тынчаймакъ этиб,\n10.кечени да сизге джабыу этиб,\n11.кюндюзню да сизге джашау этиб,\n12.башыгъызда джети деменнгили да ишлеб,\n13.къызыб тургъан бир чыракъны да этиб,\n14.булутладан сыгъылыб чыкъгъан сууну да эндириб,\n15.аны бла Биз сизге битдирир ючюн; мюрзеуню, битимни,\n16.къалын кёгет терекле да.\n17.Ишексиз, айырылгъан кюнню болджалы салыныбды.\n18.Сургъа юфгюрюлюб, сиз да джоппу-джоппу келир кюн.\n19.Кёк да ачылыб эшикле болуб къалгъан кюн\n20.Таула да джюрютюлюб букъу чарс болуб къалгъан .\n21.Ишексиз, джаханим да мараб турады.\n22.Чекден чыкъгъанланы ары барырларын.\n23.Анда ала ёмюрлени турурла.\n24.Ала анда , не бир салкъынлыкъ, не бир ичерик табмазла,\n25.къуру, къайнар суу бла ирин болмаса,\n26.ол аланы этгенлерине кёре хакъларыды,\n27.Ишексиз, ала ишлери эсеблениуге ышанмадыла .\n28.Бизни аятларыбызны да ётюрюкге санадыла.\n29.Биз а хар нени да тергеб, китаб этиб турабыз.\n30.Сора алагъа: "Чегигиз, Биз сизге къуру, азабдан башха джукъ къошарыкъ тюлбюз", - дербиз\n31.Ишексиз, Аллахдан къоркъгъанлагъа уа ол кюн, хорлам барды,\n32.кёгет терекле, джюзюм бачхала,\n33.тёгерек ёшюнлю, тенг къызла,\n34.толу ички аякъла,\n35.ала анда не терс сёз, не ётюрюк эшитмезле.\n36. эсеблениб Раббингден сеннге хакъгъа,\n37.кёклени, джерни да, экисини арасындагъыланы да, Иеси Рахмандан болуб. Анга бир киши джукъ айталмаз.\n38.Ол кюн сыйлы джан да мёлекле да саф -саф болуб тизилирле. Къуру Рахман Аллах эркинлик берген адам болмаса, киши сёлешалмаз. Сёлешген да, къуру тюзню айтыр. 39.Ишексиз, ол кюн, келлик кюндю, Раббисине къайытыр акъылы болгъаннга. 40.Биз сизни джууукълашыб келе тургъан азабдан сакълыкъгъа чакъырдыкъ. Хар адам этген затына къараб кёрюб , сора кяфыр а: "Ай, анасыны, мен топуракъ болуб къалсам эди!" - деб, айтхан кюн.


Диетологла нени жашырадыла? | Электронная газета "Заман"\nДиетологла нени жашырадыла?\n12 февраля, 2020 - 08:12\nАдамны санларында бир-бир жерлери артыкъ бек нек семиредиле? Бу соруу кёплени тынчлыкъларын алып турады. Сёз ючюн, мен эслегенден, эр кишиледе асламында къарынлары ёседи. Сыраны кёп ичгенледе ол аслам тюбейди. Алай ол ичгини къатына да бармагъанлада уа неден тууады бу жарсыу? Бу сорууну мен диетолог Чыпчыкъланы Аслижаннга бергенме.\nОл ангылатханнга кёре, санланы тюрлю-тюрлю кесеклерини семиргени бла байламлы адамла бир ненча къауумгъа юлешинедиле.\nБиринчи къауумгъа тири жашау бардырып, алай сылтаула бла байламлы аны къоюп къойгъанла киредиле. Бек алгъа аланы къоллары, аркъалары, къарынлары семирип, алгъыннгы халлерин тас этедиле. Сырачыла да бу къауумгъа киредиле.\nЭкинчи къауумгъа энчи бутлары семиргенлени къошаргъа боллукъду. Ол асламында аланы генетикалары эмда тамыр ауруулары бла байламлыды. Андан къутулгъан бек къыйынды.\nЮчюнчю тюрлюсюне чегилеринде эмда чархларында алышындырыу процесс бузулгъанла киредиле. Жау адамны ич органларында жыйылып къалады. Аны бла байламлы къарын энчи ёседи.\nСемириуню тёртюнчю тюрлюсюне глютеновое дейдиле. Ол тиширыу гормонланы чархда аслам болуулары бла байламлыды. Къызлада ол акъылбалыкъ бола баргъан кезиуде, тиширыулада уа сабийден ауурлукълары болгъан кезиуде аслам тюбейди. Бу кезиуледе ала тобукъдан ёрге семирип башлайдыла. Артда андан къутулгъан къыйыныракъды.\nБешинчи тюрлю къауумгъа уа къайгъылары кёп болгъан бла байламлы холодильникден айырылмай жашагъанла киредиле. Аллай ачлыкъны хатасындан къарын жаулагъа къошула барады. Ол семирип, энишге салынып башлайды. Диетологла анга «албота» дейдиле.\nАлтынчы къауумгъа киргенлени белден ёргелери семиреди. Ол да асламында гормонла бла байламлыды.\nБитеу семириуледен ашха артыкъ узалыу бла къутулургъа болады. Аслижан Омаровна айтханнга кёре, азыракъ эм тюз ашауну амалы бла 30-40 килограммгъа азайыр онг барды. Алай диеталада туруп, аладан а аз да хайыр жокъ эсе, специалистге приёмгъа барыргъа керекди. Сылтауун тохташдырып, ишни андан ары алай бардырса хайырлыды. Башха тюрлю амал былайда болушурукъ тюйюлдю.\nДиетолог айтханнга кёре, санлада энчи бир жерни арыкъ этерча диетала жокъдула. Адамны чархы саулай арыкъ болуп башлайды. Башха тюрлю оюм ётюрюкдю. Адамладан ол хал бла ахча юзерге кюрешген специалистле да тюбейдиле.


Белинги къаты тартдыр… | Электронная газета "Заман"\nКесини сагъышларын Анна Попова адамла семирип баргъанлары бла байламлы этеди.\n- Жарсыугъа, артыкъ ауурлукъ аланы саулукъларына уллу хата салады. Ол затны эсге алып, халкъыбыз саулукълу болурча амалланы излерге керекбиз, - дегенди кесини ангылатыу сёзюнде.\nДагъыда юлгюге ол Японияны келтиргенди. Анда жыл санлары 40-75-ге жетгенлени беллерин жыл сайын ёнчелейдиле. Сора мардадан чыкъгъанланы ала кеслери бир ненча айны ичинде халлерин тюзеталмасала, аланы специалистге консультациягъа ашырадыла.\nАны оюмуна кёре, эр кишилени беллери 90 сантиметр, тиширыуланы уа - 80 сантиметр болургъа тийишлиди. Ол мардадан чыкъгъан ишчилери болгъан таматалагъа уа тазир салыргъа керекди.\nАндан тышында ол Россейни саулукъ сакълау министри Вероника Скворцованы аны ол оюмуна эс бёлюрге чакъыргъанды. Министр аны тынгылы сюзерге сёз бергенди.\nЖарсыугъа, къуллукъчула былайда бир затха эс бурмай къойгъандыла- россейлиле кюн сайын къаллай ашарыкъланы хайырланнганларын. Барыбыз да билебиз аланы адамны чархына къаллайлары артыкъ килограммла къошханларын. Экономикалы кризис бла байламлы адамла болмагъанча къолайсыз жашайдыла эм къолларында болгъан сомлагъа жаланда ётмек, макарон, картоф дегенча хайырсыз продуктла алаладыла. Къырал къуллукъчулача, саулукъгъа хайырлыланы алыргъа къолундан келмейди халкъны. Этни окъуна адамла байрамдан байрамгъа сатып аладыла. Сора, аллай кюлкюлю эм айыплы оюмну туура этерден алгъа, сагъыш этерге нек жарамайды? Японлуланы жашау къолайлыкълары да бизникинден къайда игиди…\nБу шарт бла байламлы биз адамланы оюмларын да билирге сюйгенбиз. Аланы асламы къуллукъчуланы араларында семизлени саны 80 процентге жетгенин чертип, бек алгъа кеслеринден башларгъа чакъыргъандыла.\n20.03.2020 - 09:00 → Республиканы жамауатын табийгъат эм техноген болумладан сакълау – бийик даражада


СЕЙИР АХЧАЛА | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n24 июня, 2022 - 06:35\nАвстралия къыралны ондолларлыкъ ахчасын эки тенг этип жыртсанг окъуна да, ол кючюн тас этерик тюйюлдю. Алай этгенден сора уа, хар бир кесеги да бешишер долларны багъасын тутарыкъды.\nТалай жыл мындан алгъа Индияда «ноль» рупий ахча чыкъгъанды. Алай анга абери сатып алыргъа жарарыкъ тюйюлдю. Бу къагъыт ахчаны коррупциягъа къажау иш бла кюрешген организация жарашдыргъанды. Ала гражданланы улутха излеген къырал къуллукъчулагъа ма аны беригиз деп чакъырадыла.\nОктябрь революциядан сора Якутияда финансла бла байламлы чурумла чыгъып башлагъандыла. Эски ахчаланы кетергендиле, жангыларын а энтта да келтирмегендиле. Ол тийрени финансла наркому Алексей Семёнов быллай амал тапханды: чагъыр этикеткалада мухур салып, къолдан ол неллай бир ахчаны кючюн тутханын жазып башлагъанды. Сёз ючюн, «Мадераны» къабугъун - бир, «Кагорну» уа - юч сом ючюн жюрюте эдиле. Аладан багъаракъ «Портвейн» тургъанды – 10 сом. Эм даражалы уа – сау 25 сом - «Херес» ичгини этикеткасы болгъанды.\nБыллай тамашалыкъ финанс реформаны юсюнден Максим Горький да жазгъан эди. Ол кеси да аллай ахчаладан талай тюрлюсюн коллекциясында тутханды.\nИнфляция къутургъаныны хатасындан бирде айтып - айтмазча аллай ахчала жюрюп тебиреучюдюле. Сёз ючюн, 1988 - 1994 жыллада Югославияда 500 000 000 000 динар болгъанды. Зимбабве къырал а 2009 жылда 100 000 000 000 000 доллар чыгъаргъанды.\nДолларланы юсюнден айтханда, бюгюнлюкде АБШ-да 100 номиналы болгъан ахча не хазна табылсын. Алай не заманда да иш алай болмагъанды. Бу къыралда 500, 1000, 5000 доллар да жюрюп тургъанды. Аны къой, 100 минг долларлыкъ банкнота да болуучу эди. Ол кеси да банкланы арасында тергеуледе хайырланылгъанды. Электрон тёлеуле кийириле баргъаны бла уа къагъыт ахчала аз-аздан кетип башлагъандыла.\nРумынияда 1917 жылда жер башында эм гитче ахча чыгъаргъандыла. Аны эни – 38, узунлугъу уа 27,5 миллиметр эди.\nТайландда ахчаны тапсыз жюрютюу аны даражасын тергемегеннге саналады, аны ючюн а даугъа тюшерге боллукъду.\nАслам заманны ахчаланы къагъытда чыгъарып тургъандыла. Алай заманла тюрлене барадыла. Энди аланы аз-аздан полимерледен да этип тебирегендиле. Биринчи пластик банкноталаны: Гаити, Коста-Рика эм Мэн айрыкамда чыгъаргъандыла.\nАхчаланы юсюнден кёп айтып турургъа боллукъду. Эски болсала уа аланы не этедиле? Сёз ючюн, Совет Союзда андан картон жарашдыргъандыла. Германияда уа тартып, семиртгич этгендиле. Къазахстан а эски ахчаларын ТЭЦ-леде кюйдюрюп хайырын кёреди.\nКъабарты-Малкъарны келечилери Къыргъызстанны ара шахары Бишкекде «АЮ ГРАНД» комплексде «Expo-Russia Kyrgyzstan 2022» биринчи халкъла аралы кёрмючге къатышхандыла.\nЧегем шахарда мияладан абериле чыгъарыучу завод жангыдан ишлеп башлагъанды.\nАлгъаракъда Тырныауузда жашагъан Тебаланы Муслимни бла Валентинаны юйюрлеринде бешинчи сабий туугъанды.\nКёп болмай РФ-ни экономиканы айнытыу эм табийгъат байлыкъла эмда экология министрлерини орунбасарлары Сергей Назаров бла Сергей Ястребов, «Кавказ.РФ» компанияны таматасы Хасан Тимижев эм «Эльбру\nРеспубликаны Спорт министерствосу билдиргеннге кёре, бу кюнледе Нальчик шахарда женгил атлетикадан «Шиповка юных» деген ачыкъ биринчилиги ётгенди.