ЖЫР ДА, ЖАРЫКЪЛЫКЪ ДА, БЕРЕКЕТ ДА | Электронная газета "Заман"\nЖЫР ДА, ЖАРЫКЪЛЫКЪ ДА, БЕРЕКЕТ ДА\n25 декабря, 2021 - 10:00\nКъабарты-Малкъарны, Къарачай-Черкесни да халкъ поэти, КъМР-ни бла Ингуш Республиканы культураларыны сыйлы къуллукъчусу, КъМР-ни Къырал саугъасыны, комсомол саугъасыны, Россейни халкъларыны артиадасыны да лауреаты Созайланы Ахмат туугъанлы быйыл 80 жыл болады. Ол шарт бла байламлы 20-чы декабрьде Нальчикде Къулийланы Къайсын атлы Малкъар къырал драма театрда уллу байрам баргъанды.\nАры келгенлеге, театргъа кире баргъанлай, фойеде музыка бла, белгили поэтни китап кёрмючю бла тюбегендиле. Ингирни Къабарты-Малкъарны сыйлы артисти, белгили радио диктор Созайланы Илияс бла Музыка театрны эмда Къулийланы Къайсын атлы Малкъар къырал драма театрны актрисасы, жырчы Гергъокъаланы Халимат бардыргъандыла.\nТаулу кюйюзле бла жасалгъан сахнаны онг жанында юбиляр бла Къабарты-Малкъарны Жазыучула союзуну председатели Юрий Тхагазитов олтургъандыла. Байрамны барыуунда экранда Созайланы Ахмат бла, Ата журтубуз бла байламлы видеолагъа къараргъа онг къуралгъан эди.\nЖыйылыу Созайланы Илиясны, кадрда кёрюнмей, назму окъууу бла башланнганды. Ызы бла сахнагъа Къабарты-Малкъарны Правительствосуну председателини орунбасары Марат Хубиев чыкъгъанды. Ол юбилярны республиканы Башчысыны атындан алгъышлап, анга Къабарты-Малкъарны Сыйлы грамотасын бергенди.\nКъМР-ни депутат корпусуну атындан республиканы Парламентини культура, инсан обществону айныу эм информация политика жаны бла комитетини председатели Заурбек Кумалов сёлешгенди. Ол Парламентни Председатели ТатьянаЕгорованы Созайланы Ахматха аталгъан алгъыш сёзюн окъугъанды.\nРеспубликаны маданият министри Мухадин Кумахов поэтни жашау эм чыгъармачылыкъ жолундан тынгылы доклад этгенди. Ол Созай улу юч жылны аскер къуллугъун толтуруп, КъМКъУ-ну бошап, урунуу жолун Басмада къырал жашырынлыкъланы сакълагъан управленияда башлап, Къабарты-Малкъарны радио бла телевидение къырал комитетинде баш редактор, «Эльбрус» китап басманы директору, Къабарты-Малкъарны Жазыучула союзуну правленини председатели болуп да ишлегенин, бюгюн Тарых эм культура эсгертмелени сакълагъан битеуроссей обществону Къабарты-Малкъарда бёлюмюне таматалыкъ этгенин да айтханды. Мухадин Лялюшевич Созайланы Ахматны биринчи китабы «Кюнню кёреме» деген аты бла басмадан 1968 жылда чыкъгъанын, андан бери поэт иги кесек аламат поэзия жыйымдыкъла жазгъанын, «За трудовое отличие» деген майдалгъа, «Къабарты-Малкъарны маданиятыны сыйлы къуллукъчусу», «Ингуш Республиканы маданиятыны сыйлы къуллукъчусу» деген даражалы атлагъа тийишли болгъанын да айтханды.\nЮбилярны алгъышларгъа Россейни тюрлю-тюрлю регионларындан къалам къарындашлары келгендиле. Россейни Жазыучула союзуну Миллет адабият жаны бла советини председатели Валерий Латынин: «Беппайланы Муталип тилеп, таулу поэт Отарланы Керимни назмуларын кёчюргенме орус тилге. Алай башланнганды мени республика бла шагъырей болууум. Энди сизни уллу поэтигизни байрамына келгенли уа, шуёхларым кёп болгъандыла. Алай эсе уа, бизни жангы кёчюрмеле сакълайдыла. Ала Созайланы Ахматны назмулары бла башланырыкъдыла», – дегенди.\nРоссейни Жазыучула союзуну Ставрополь крайдагъы бёлюмюню председатели Александр Куприн а: «Къырал система оюлгъан заманда ишлеген къыйынды. Биз а ишлейбиз. Ахмат - сизде, мен да кесибизде Жазыучула союзуна таматалыкъ бир заманда этип башлагъан эдик. Андан бери арада шуёхлукъ кючлене барады. Мен бек сюйюп келеме Къабарты-Малкъарда болгъан адабият байрамлагъа», - дегенди, сора ызы бла «Воспоминания народного поэта» деген аты бла Ахматха атагъан назмусун окъугъанды.\nСозай улуна дагъыда аталгъандыла ол кюн назмула. Аладан бирин Къарачай-Черкес республиканы халкъ поэти Лариса Шебзухова окъугъанды. Ол: «Бюгюн сейир аламат кюндю. Бу назму Чегем ауузуну сериуюнюнден туугъанды», – деп, алай башлагъанды акъ сёзюн.\nШимал Осетия-Алания Республиканы Жазыучула союзуну правленини членлери Эльбрус Скотдаев бла Казбек Чегаев къонакъ болгъандыла бизге. Ала поэтни дигор халкъны атындан алгъышлагъандыла эм, бир тамырлы къарындашыбызгъа атайбыз деп, кеси тиллеринде назмула айтхандыла.\nЫзы бла Дагъыстан Республиканы Жазыучула союзуну секретары Батманов Владислав сёлешгенди. Ол Дагъыстанны халкъ поэти, жазыучула союзуну председатели Магомет Ахмедов Созайланы Ахматха ийген алгъыш сёзню, ызы бла кеси тилинде назму окъугъанды. Башкъортостанны Жазыучула союзуну председатели Заки Алибаев а Мустай Каримни бла Къулийланы Къайсынны кёплеге юлгю болгъан шуёхлукъларын эсгергенди эм ол сезим, ёсе келип, халкъла аралы татлы байламлыкъгъа ётгенин белгилегенди.\nДагъыда юбилярны Татарстандан андагъы Жазыучула союзуну председатели Ркаиль Зайдуллин бла жазыучу Рафис Курбанов эм башхала алгъышлагъандыла. Аланы хар бири, саугъаларын да бере, юбилярны назмуларын кеси тиллерине кёчюрюп, алай айтхандыла. Алай бла ол кюн малкъар сахнадан Созайланы Ахматны назмулары малкъар, орус, къабарты, абаза, татар, дигор, башкир тилледе да эшитилгендиле. Ркаиль Зайдуллин а, бизни тиллерибиз бир тамырдан болгъанын белгилей, поэтни «Аллах айтса» деген назмусун таза малкъар тилде айтханды.\nБизден поэтни алгъышларгъа республиканы министерстволарыны, Нальчик, Тырныаууз шахарланы, районланы администрацияларыны келечилери да келгендиле.\nКъабарты-Малкъарны бла Ингуш Республиканы сыйлы артисти Мусукаланы Руслан Созайланы Ахматны сёзлерине Чапайланы Борис музыка такъгъан, халкъ сюйген «Балкария моя» деген жырны айтханды. Ол жырлай туруп, «Балкария» къырал фольклор этнография тепсеу ансамбльни артистлери тепсегендиле. Ала дагъыда кёп кере чыкъгъандыла сахнагъа. Жанатайланы Ирэна уа аны бютюнда бек жарытханды. Дагъыда тепсеу усталыкълары бла ары келгенлени «Кабардинка» атлы къырал академия ансамбль къууандыргъанды.\nКъулийланы Къайсын атлы къырал драма театрны актёру Гогуланы Арафат юбилярны «Анама» деген назмусун айтханды. Ол кюн назму окъугъанла дагъыда кёп болгъандыла: Къабарты-Малкъарны сыйлы артистлери Жолабланы Тахир («Хар адамны жиляуу…») бла Мызыланы Таубий («Жер а халаллыгъын тас этмесин»), малкъар театрны актёрлары Жашууланы Мухаммат («Жолда»), Жаппуланы Марат («Тебе красавица»), Байдаланы Шахым («Аллах айтса»), тырныауузчу жашчыкъ, аламат назму окъуучу Жаппуланы Расул «Таулу тиширыу», «Мёчюланы Кязимге», «Къулийланы Къайсыннга»). Сатаней Османова уа Ахматны шуёху, къалам къарындашы, къабарты назмучу Зубер Тхагазитовха атагъан назмусун къабарты тилде окъугъанды.\nЮбилярны назмуларына этилген аламат жырланы халкъ бек сюеди. Аны кёчгюнчюлеге аталгъан жырына Зеленый театрны уллу залы ёрге къопханын кёпле эсде тутадыла. Ол жол болмаса, аллай затха тюбегенме деп билмейме. Ары келгенлени Атмырзаланы Жанна («Ана»), Занкишиланы Марат («Эгечлеге»), Къабарты-Малкъарны сыйлы артисти Тёппеланы Алим («Мени жырым»), Гергъокъаланы Халимат («Хасания»), «Эрирей» халкъ ансамбльни жырчылары Бечелланы Хабас бла Къайталаны Магомет («Таулу хычин»), Холамханланы Къайсын («Лицо кавказской национальности»), Гуртуланы Лейля («Сени излей») къууандыргъандыла. Алагъа Жеттеланы Мустафир, Байчеккуланы Абидин, Билал Каширгов, Этчеланы Музафар, Мамайланы Фатима, Асанланы Кулина, Чапайланы Борис, Дималаны Алий, башхала да такъгъандыла макъам.\n«Эрирей» ансамбль Созайланы Ахматны назмуларына этилген «Тангым тепсей келеди» («Сен да, мен да жашайбыз…») деген жырны айтханда, анга залдагъыла да къошулгъандыла.\nСозайланы Ахматны юбилейине аталгъан байрам ариу, жарыкъ халда баргъанды. Аны ахырында поэтни тукъум къарындашы Созайланы Тахир, бу къыйын заманда саулукъларына къоркъмай, заманларын къызгъанмай, аланы къууанчларына келгенлеге ыразылыкъ сёзюн айтханды.


Миллиарды - 3 сезон 7 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 4 серия. (Amedia)\nМиллиарды - 2 сезон 8 серия. (LostFilm)\nМиллиарды - 2 сезон 9 серия. (LostFilm)\nМиллиарды - 2 сезон 10 серия. (LostFilm)\nМиллиарды - 2 сезон 11 серия. (LostFilm)\nМиллиарды - 2 сезон 12 серия. (LostFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 4 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 2 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 6 серия. (Jaskier)\nМиллиарды - 3 сезон 3 серия. (ColdFIlm)\nМиллиарды - 3 сезон 3 серия. (AMEDIA)\nМиллиарды - 3 сезон 5 серия. (Hamster Studio)\nМиллиарды - 3 сезон 12 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 9 серия. (SunshineStudio)\nМиллиарды - 3 сезон 9 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 6 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 8 серия. (ColdFilm)\nМиллиарды - 3 сезон 11 серия. (ColdFilm)


Ахшы муратлары алдадыла | Электронная газета "Заман"\nАхшы муратлары алдадыла\nКенжеде жашагъан Бечелланы Муслим республикада белгили спортчуладан бириди. Ол каратени кёкусинкай тюрлюсю бла кюрешеди. Тюрлю-тюрлю даражалы эришиуледе сермеше, алчы жерлеге тийишли бола тургъанды.\nМартны ахырында Москвада бардырылгъан Россейни биринчилигине, эм чемпионатына Къабарты-Малкъардан юч жаш къатышхан эдиле. Аладан бирлери Муслим болгъанды. Ол, эки сермешин къытып, ючюнчюсюн да, къолун сындыргъанына да къарамай, ахырына дери бардыргъанды.\nБу жол Муслим тёртюнчю жерни алгъанды. Алай болгъанлыкъгъа, аны кючлю спортчу болгъанын судьяла энчи белгилеп айтхандыла. Муслим алыкъа жаш адамды. Ахшы муратлары алдадыла.


Вето — Википедия\nВе́то (лат. veto — джасакълайма) — къайсы болса да оноуну къабыл этиуюню бир адам бла неда къауум бла тохтатыр эмда блок этер хакъды.\nВето абсолют вето (мисалгъа, БМО Къоркъуусузлукъ Кенгешини оноуун дайым кирген къралланы къайсысы болса да вето этсе, ол оноу алынмай тохтайды), неда суспензиялы ветону айырадыла (ётерге болгъан) (сёз ючюн, АБШ-ны закон чыгъарыусу системасында, АБШ-ны Келечиле палатасы эмда Сенаты ауазланы юч этиб экисин берселе, оноу Президентни ветосун ётеди. Неда Польшаны юлгюге алыргъа боллукъду, анда ветону ётер ючюн ауазланы беш этиб ючюсю керек болады). Суспензиялы ветону кючюне кёре «кючлю» эмда «къарыусуз» ветону айырадыла.\nКъарыйусуз ветода парламент закон проектни джангыдан къараргъа керек болады. Аны ётер ючюн, тюз бегимлени алыргъа джетишген кёбчюлюк джетеди. Сёз ючюн, Францияны, Италияны, Тюркню президентлеринде къарыусуз суспензиялы вето эркинлик барды.\nКючлю ветону ётер ючюн, законла бла айгъакъланнган кёбчюлюк керек болады, кёбюсюне ол ишексиз кёбчюлюк болады эмда къыйын джорукъланы ичине сыйыныб бардырылады. Сёз ючюн, АБШ-ны Президентинде кючлю вето хакъ барды.\nБир къауум къраллада (Германия, Уллу Британия, Япония) кърал башчы джангы законну къабыл этерге керек болса да, вето этерге эркинлиги джокъду.\nВето эркинлик джамагъат институт болуб биринчи кере Буруннгу Римде чыкгъанда. Рим республикада консулланы хар бири башха консулну аскер неда граждан оноуун, бегимин толтурууну тохтатыргъа хакъы болгъанды. Аны тышында, хар трибун кеси башына Сенат къабыл этген законну, мюкюл этмезге эркинлиги болгъанды.\nЧыкъгъаны — «https://krc.wikipedia.org/w/index.php?title=Вето&oldid=96167»\nПоследний раз редактировалась 23 август 2013 в 09:39\nБу бетни ахыр тюрленнгени: 09:39, 23 август 2013.


Купить земельный участок на улице Промышленная в городе Черкесск, продажа земельных участков - база объявлений ЦИАН\nВ базе 0 земельных участков на улице Промышленная в городе Черкесск\nКупить земельный участок на улице Промышленная в городе Черкесск\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Заря садовое товарищество от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, улица Тельмана, 38 от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Псыж аул, улица Замахшери Кунижева от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, площадь Ленина от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Московская улица, 36 от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Первомайская улица от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Псыж аул, улица Шоссейная от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Псыж аул от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Черкесск, Кавказская улица от ул. Промышленная\nКарачаево-Черкесская Республика, Псыж аул, улица Дударукова от ул. Промышленная


Пятница, 10 Март 2017 08:43\tПравослав динчи къартла тургъан интернатха клиса керек берди.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 7-де Черкесск шахарда Николай Чудотворец клисаны клириги иерей Гурин Александр, къартла бла инвалидле тургъан интернат-юйде боду. Православ динчи алагъа православ китабны Кюнюнден хапар айтды эмда Инджилни, Псалтырланы, шыйыхланы джашауланы юслеринден окъууну уллу магъанасын болгъанын эсгертиб аны ызы бла секта литкратураны уллу заранлыгъы болгъанындан да хапарлы этди. Ол кюн ары келгенлеге барына да февральда чыкъгъан «Благославенный Кавказ» епархиал журналны бердиле. Аны тышында да православ динчи Соборования Таинстводан хапар айтыб хапарына къошакъгъа «Человек перед Богом» деген документал циклдан митрополит Алфеев Илларионну юсюнден киногъа къаратды. Николай Чудотвореец клисадан интернатха саугъагъа тыбын белмеге салырча иконала бла джау чыракъ орунну берди, табын белме къураргъа мекямны интернатны администрациясы джууукъ заманнга джарашдырыргъа айтханды.\tПодробнее ... Опубликовано в\nВторник, 07 Март 2017 17:17\tЧеркесскени гимназиячылары МЧС-ни акциясына къошулдула.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 6-да Черкесскеде Свято-Сергий гимназияны 1-чи классыны- сууда къутхарыучуланы классыны сохталары, Къарачай-Черкесияда Эресейни МЧС-ни управлениясы джыл сайын да бардырыучу «Джюзерге юрен» деген акциягъа къошулдула. Классны куратору Денисенко Виктор джюзерге юретген дерследе болуб, сабийлеге бардырыллыкъ акциядан хапар айтхан эди. Гимназиячыла кеслерини усталыкъларын да кергюздюле. Эсге салсакъ, гимназияны биринчи классыны сохталарына бассейинде дерсле"ЮНИСПАС" деген къошакъ программаны тамалында хар ыйыкъ сайын бардырыладыла.\tПодробнее ... Опубликовано в\nВторник, 07 Март 2017 17:15\tКъарачай-Черкесияда Минюстну управлениясы республикада клисаланы тамадаларын джыйгъанды.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 6-да Къарачай-Черкесияда Юстиция Министерствосуну Управлениясында , республиканы дин организациялары да къошулуб кезюулю кенгеш болуб етдю. Анга Къарачай- Черкесияны православ клисаларыны тамадалары да къошулдула. Джыйылыуну управленияны тамадасыны орунбасары Калашникова Татьяна бардырды. Джыйылыугъа къошулгъанла, 2016-чы джылда миссионерлик къуллукъну юсю бла законда тюрлениулени эмда дин экстремизмге къаршчы турууну соруларын сюздюле. Дин ораганизацияла бла эмда коммерциялы болмагъан организацияланы электрон регистрацияларыны мардасыны юсю бла этилген тинтиу ишлени эсеблерин да айтдыла. Быллай тюбешиулени управления, джергили дин организацияланы тамадаларын законда тюрлениулени юсю бла заманында хапарлы этерча хаман да бардыргъанлай турады.\tПодробнее ... Опубликовано в\nВторник, 07 Март 2017 17:14\tПравослав динчи сохталагъа китаб басманы тарихинден хапар айтды.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 6-да Минераловод районну Марьины Колодцы элинде китабханада , Ресейде китабны тарихинден хапар билирча, 7-чи номерли школну 4-чю классыны сохталары джыйлдыла. Ол кюн сабийле орус культураны тарихине сейир джолоучулукъ этдиле, ата-бабала къойуб кетген уллу хазгна бла да шагърей болдула. Ресейде китаб басманы тарихинден, Марьины Колодцы элде Раббийни Анасыны «Умиление» деген иконасыны сыйына аталгъан клисаны тамадасы Пронь Алексей бабас хапар айтды. Бу тюбешиуню джуукълашыб келген православ китабны Кюнюне джоралагъандыла. Сохтала, биринчи славян китабла къол бла джазылгъанларындан, Эресейде терт емюрню мындан алгъа 1563-чю джыл ишленнген биринчи типографиядан да хапарлы болдула. Аны тышында да сохтала Инджил къалай къуралгъанындан, талай фарыздан да хапарлы болдула. Ушакъдан сора сабийле бу тюбешиуню къурагъанлагъа разылыкъларын билдирдиле.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПонедельник, 06 Март 2017 15:44\tЫйых кюн кечеги дин къуллукъну архиепископ Феофилакт Спасс клисада бардырды.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 4-де Православия Къуанчны Ыйыгъыны аллы бла Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт ыйых кюн дин къуллукъну Пятигнорскени Спасс ара клисасында бардырды. Архиерейге дин къуллукъ болушлукъну клисаны клириклери этдиле. Кечеги дин къуллукъда регент Куба Анна башчылыкъ этген архиерейли хор джырлады. Архипастырь адетдеча Сыйлы Китабны окъугъандан сора православ дин ахлулагъа елей джаудан джакъды.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПонедельник, 06 Март 2017 15:41\tПролетар элде джангы атаманны сайладыла.\tАвтор Редактор\nКъабарты-Малкъарны Прохладный районунда ТКВО-ну Терк-Малка округну Пролетар элинде, Пролетар стансе къазакъ джамагъатны кезюулю отчет-сайлау джыйылыуу болуб етдю. Адетдеча джыйылыуну аллында бу ашхы ишге джоралаб , Нальчик клиса округну джуаблы динчисини къазакъла бла байламлылкъ джюрютуден болушчусу иерей Арманов Николай дуа этди.Джыйылыугъа эл администрацияны башчысы Кефер Ирина да къошулгъан эди. Джыйылыуда этилген оноу бла джангы атаманнга Дибров Викторну сайладыла, ревизион комиссияны бегими бла да атаманны биринчи дженгерини эркинлиги бегитилди. Къазакъ джамагъатны Уставы да бегитилди. Православ динчи джангы атаманнга разылыкъ бериб , бу джуаблы къуллугъунда анга Аллахдан болушлукъ тиледи. Андан сора да ол къазакъланы Уллу Ораза бла алгъышлаб, тобагъа къайтыуну мардасыз керекли болгъанын да эсгертди.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПонедельник, 06 Март 2017 15:39\tДжаш телю, гимназиячыла эмда клисаны ишчилери шахар субботникге къошулдула.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 4-де Нарсанада бютеушахар субботник болуб етдю. Анга Нарсана благочинияда «Сретение» деген православ джаш телю араолыкъны алчылары эмда гимназияны сохталары бла клисаны ишчилери да къошулдула. Джаш телю Никольский клисаны къатында шахар участокну багушдан тазалады,гимназиячыла да окъуу заведенияны къатын ариуладыла. Клисаны ишчилери клисаны къаты джерни кирсиз этдиле. Клисаны тамадасы протоирей Знаменский Иоанн бу ишге къошулгъанланы барына да разылыгъын билдирди. « Бюгюн инджилден окъулгъан сагъатда биз Раббийибиз Масих Иссаны сезлерин эшитдик : « Адам шабат кюн ючюн тюл, шабат кюн адам ючюндю (Мк. 2,27). Биз хар нени тазалауну шабат бла байламламайбыз, Тазалыкъ къайда да болургъа керекди. Алай а бюгюн бютеушахар субботник болгъаны амалтын,б из да шахарны бир кесеги болгъаныбыз себели къошулгъанбыз бу ишге. Барынга да бу ашхы иш этгенигиз ючюн бек разы болгъанымы билдиреме»,-деб айтды Иоанн бабас. Эсге салсакъ, шахарны башчысы Курбатов Александр, джазгъы эки айлыкъда, предприятиягъа , организациялагъа къарагъан джерлени, быйыл март айны 4-ден май айны тертюне дери шахарны джамагъаты тазалау ишлеге чыгъарча бегим чыгъаргъанды.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПятница, 03 Март 2017 08:14\tОлимпиаданы регионал этапында хорлагъан къызчыкъгъа къуанч халда диплом бердиле.\tАвтор Редактор\nОзгъан кюнледе Пятигорск бла Черкесск епархияны Къарачай-Черкес республикада филиалында , дин билим бериу бла катехизация Белюмню тамадасы иерей Якушев Александр,быйыл Зеленчюк станседе 5-7 классланы сохталарыны арасында баргъан православ культураны Таммалындан регионал Олимпиада хорлагъан Исправна станседе МКОУ 1-чи номерли школуну 5- чи классыны сохтасы Ангелина Голоколенкогъа участникни сертификаты бла 1-чи дараджалы Дипломну берди. Быйыл окъуу джылда Олимпиадада ,«Русь уходящая: русская культура перед лицом гонений» бла «Русское присутствие на Святой Земле», деген баш темала болдула.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПятница, 03 Март 2017 08:13\tПреждеосвященных Даров дегеннге аьталгъан литургияны архиепископ Фелфилакт Бештау монастырда бардырды.\tАвтор Редактор\nБыйыл март айны 1-де православлыланы Сыйлы Оразаларыны биринчи седмицаны бараз кюнюнде. Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт, Успен Вторафон эркиши монастырны Георгий клисасында Преждеосвященных Даров Литургия бардырды. Архиерейге дин къуллукъ болушлукъну, игумен (Мягких) Милетий,иеромонах (Клименко) Вениамин, иерей Кокарев Сергий, иеродиакон (Галуаев) Самуил этдиле. Анда дин джырланы иеромонах (Казаков) Елевферий башчылыкъ этген монастырны хору джырлады. Литургияда Пятигорскеден келген православ джамагъат да табын этди. Быйл православлыланы Сыйлы Оразаларында, Сыйлы Афон Къаяны нюрюн сакълагъан Бештау монастырда табын этерге Эресейни талай джеринден адам келгендиле. Моанастырны Сыйлыархимандрити, келген джамат бла дин къарнашларына динлерини , оразаларыны юсюнден оюмлашдыргъан сезле айтды. Андан сора да ушакъны туз- дамдан ауузлана да бардырдыла. Анда Архиепископ Феофилакт сыйлыоразаларыны юсю бла этилген ишледен теманы андан ары да бардырды.\tПодробнее ... Опубликовано в\nПятница, 03 Март 2017 08:11\tНарсана шахарны башчысы православ гимназияда болду.\tАвтор Редактор\nКъышны арт кюнлеринде быйыл февраль айны 28-де Нарсана курорт-шахарны Башчысы Курбатов Александр, Православ Свято-Никольский гимназияда болду. Багъалы къонакъны аллына гимназияны директору протоирей Знаменский Иоанн тюбеди. Ол александр Васильевичге бу окъуу заведения къалай къуралгъанындан хапар айтды. Ол къуралгъанлы биринчи кюнюнден башлаб, гимназияны кърал акредитациясы бла Орус Православ Клисаны конфесионал теджеую барды, ол а юрист джаны бла толу билим берирге бойнуна алады. Гимназиягъа къайгъырыуну да учредителликни да Пятигорске бла Черкесскени архиепископу Феофилакт этеди. Гимназияны тарихинде етген 25 джылны ичинде 14 выпуску болгъанды. Элли сабийден асламысы гимназияны бошагъандан сора Эресей бла Ставрополь крайны алтын бла кюмюш медалларына тыйыншлы болгъандыла. Гимназияда тюз окъутуу джаны бла да терен билим берирге уллу эс белюнеди. Мында окъугъан сохтала бютеуэресей, край эмда шахар олимпиадалада, конкурслада спорт эришиуледе хорламлы боладыла эмда халкълаарасы сурат конкурслада ечлю орунланы да алгъанлай турадыла. Шахарны башчысы, православ классиука гимназияда ариу халиге юретиу бла билим бериуню сиситемасына бек уллу магъана берди. Завуч да эмда директорну орунбасарлары бла бирге школда экскурсия этген кезюуде, Александр Васильевич тюрлю-тюрлю дерслеге кириб къарагъан эди. Сохтала шахар башчыгъа бек джарыкъ тюбедиле, 4-чю классны сохталары уа клиса джырны дерсинде келген къонакъгъа гимназияны гимнин джырладыла. Хар кирген класына Александр Васильевич сохталагъа сез айта, Ата джуртугъузну туугъан шахарыгъызны махтаулу адамлары болугъуз деб алгъыш этди. Андан сора да шахар башчы, 15000 минг тому болгъан гимназияны китабханасында бек уллу эс белюб къарады, анда къуру православ болуб къалмай талай классика бла окъуу литература да барды. Келген къонакъ андан сора да бюгюнгю заманнга келишген оборудованиясы болгъан спорт залгъа эмда 5-11- чи классланы сохталары окъугъан корпусну классларына да къарады. Абадан классланы сохталары, Александр Васильевични аллына музыка халда хошкелдилик бла тюбедиле. Гимназияны устазлары бла ушакъ эте Александр Васильевич былай чертди, ариу халиге юретмесенг билим бериу не кюрешсенг да толу болаллыкъ тюлдю. Школну баш шарты дин джанына бурулады, ансыз тюзюуюн адамны къураргъа мадар джокъуду. Православ гимназия эм алгъа ариу халиге юретиу, сабийге дин джаны бла билим бериу бла эмда къалгъан предметледен керекли билимни бериу бла кюрешеди. Тюбешиуню аягъында гимназияны директору Александр Васильевичге, Гимназияны джуукълашыб келген 25 джыллыкъ юбилейинден хапр айтыб, школгъа болушлукъ этгени ючюн разылыгъын билдириб, эмда юбилей къуанчха хазырланыугъа къурау комитетге башчылыкъ эт деб тиледи. Гимназиядан кете тебреб шахар башчы устазлагъа да сохталагъа да ишде, окъууда да уллу джетишимле теджеди.\tПодробнее ... Опубликовано в\nАскерчилеге тактика юрениулени аллы бла ашхылыкъ джораладыла.\tПравослав динчи, Регионлаарасы сакъатланы спартакидасына къошулгъанлагъа разылыкъ этди.\tАрхиепископ Феофилакт, социал къуллукъ джаны бла регионал конференциягъа хазырланыулагъа къошулду.\tАрхиепископ Феофилакт динчиле бла клисагъа келген джамагъатха Уллу православ Оразагъа разылыкъ этди.\tВ началоНазад45678910111213ВперёдВ конец\tСтраница 9 из 231\tГлавнаяАнонсыНовостиОбъявленияАрхиерейКавказский паломникъПриходыМонастыриДуховенствоСвятыниОтделыВидеоЖизнь ЦерквиФотоПресс-досьеЕпархиальное собраниеЕпархиальный советДокументыКонтакты


Эл мюлкде жетишимле бла кёпле шагъырейленирикдиле | Электронная газета "Заман"\nЭл мюлкде жетишимле бла кёпле шагъырейленирикдиле\n9 октября, 2019 - 14:03\nАлгъаракълада Москвада бизни къыралны агропромышленность сферасында эм белгили ишледен бири башланнганды – АПК-ны Ыйыгъы. Аны РФ-ни Эл мюлк министерствосу къурагъанды.\nБу Ыйыкъны биринчи кюнюнде Къызыл майданда «Алтын кюз» деген фестиваль ачылгъанды. Ол 13 октябрьге дери бардырыллыкъды. Ол тийреде къонакъланы сабанла, бахчала, малланы скульптуралары орналгъан жайлыкъла эмда Россейни эл мюлкюн толу ачыкълагъан башха арт-объектле сакълайдыла.\nФестивальда баш жерни ярмарка алады. Анга кёп регионладан жюзден артыкъ компания къатышады. Ала сютден, этден, чабакъладан этилген продукцияларын, тахта кёгетлерин, жемишлерин, татлы ашарыкъларын эм башха продукцияларын кёргюзтедиле. Аланы санында Къабарты-Малкъарны келечилери да бардыла.\nМайданда энчи жерни агроинновацияланы бёлюмю алады. Ары келген къонакъланы шёндю эл мюлкде хайырланылгъан алчы технологияланы, агро-дронланы, информация базаланы юслеринден толу ангылаулары боллукъду, деп ышанадыла фестивальны къурагъанла.\nЭл мюлк техниканы кёрмючю да, сёзсюз, кесине кёплени эслерин бурлукъду. Анда эрттегили тракторланы, шёндюгю техниканы да экспозициялары къуралгъандыла.\nЖетинчи октябрьде уа «Зарядье» паркда «Российская лоза» деген чагъыр фестиваль башланнганды. Аны программасында бизни къыралда чыгъарылгъан быллай продукцияны юсюнден билим бериу эмда интерактив акцияла, бу сферада хайырланылгъан технологияланы тарыхы эмда шёндюгю амалла бар эдиле.\nБюгюн а ВДНХ-да «Алтын кюз - 2019» деген агропромышленность кёрмюч башланырыкъды. Анга минг бла жарым экспонент къатышырыкъды. Ол санда кёп тыш къыралланы келечилери да келликдиле.\nБу ишни кезиуюнде экспертлеге, товарла чыгъарыучулагъа, власть органланы келечилерине кёп тюрлю тюбешиуле, «тёгерек столла», акцияла къураллыкъдыла. Биринчи Халкъла аралы агропромышленность форумда ала сау дунияда эл мюлк къалай айный баргъанын, Россейни АПК-сы анда къаллай жерни алгъанын сюзерикдиле, оюмларын да билдирликдиле. Бу жыйылыуну пленар кенгешинде уа органика эмда экология жаны бла таза продукцияны чыгъарыуну юсюнден сёлеширикдиле.\nДагъыда онбиринчи октябрьде Россейни Эл мюлк министерствосу Сбербанкны корпоратив институтунда тюбешиу бардырлыкъды. Аны баш темасы – эл мюлк тийрелени комплекс халда айнытыуду. Аны юсюнден оюмларын власть органланы эмда бизнесни келечилери, регионланы башчылары эмда экспертле билдирликдиле.\nАПК-ны Ыйыгъыны ахырында Кремльни Къырал концерт залында эл мюлкде эмда жарашдырыучу промышленностьда уруннганны кюнюне аталгъан тёрели концерт бардырыллыкъды, деп билдиргендиле КъМР-ни Эл мюлк министерствосундан.


tinibek: Элбуздукъ ДЖуртуна ,Миллетине ,Халкъына джараулу болсун!Аллах тюз джолдан айырмасын! Сизни къууандыра есе биз да къууандыкъ!\nБёрюкъан: tinibek пишет: Бёрюкъан Шаптал кегет неге айтылады?Тюркде шефтали деб айтылады олмуду огесе къайысыгамы айтылады? Индира бек тюз келтиргенди! Ол ингилизча "apricot" дегеннге айтабыз "шаптал" деб. Ингилизча "peach" дегеннге уа асламысына орусча "персик" деб къоюучанбыз, анга да "шаптал" дегенле да бардыла. иллада пишет: Къазакъ тилни окъугъанмада, аны ючюн хаманда къатыштырыб ийеме Мени атамы да олду хаман "отмазкасы" къарачайча халатла бла джазса! иллада пишет: (персикни ичинде сюйегинде оюлары барды, абрикосну а оюлары болмайды) Оюулары! иллада пишет: Сора слива бла персикке къалай дейбиз? Сливагъа "эрик" дейбиз! Этимологияларын келтирсек, "шаптал" бизни тилге фарсы тилден кирген сёздю, "эрик" а кесибизни сёзюбюздю. Тюрк тилли миллетле алгъын джашагъан джерлеринде шаптал ёсмегенди, эрик а ёсюб тургъанды. Бизде да, Кавказда, шаптал бир джыл ёседи, бир джыл - къояды. Эрик а джыл сайын да джетеди. иллада пишет: Мадина, сендамы юйреннгенсе "джазу" джазаргъа? СендамЫ или сендамУ? Экинчи вариантымы тюз деб санамайма , бу Ы-ны джазаргъа къоймайсыз, эндии ишекли болуб турама))) Джазыу! Сен дамы! Тюзю, сюймейме мен бу "дамы" деген къошакъны, мен ангылагъаннга кёре, "да мы" болса таб боллукъ эди. Алай а не эсе да къарачай орфографияда "мы"-ны аффикследен айырыргъа чырт излемейдиле. иллада пишет: айттымда, "Ы"-ны джазаргъа къоркъгъан этеме-деб) Айтдым да! Abrek пишет: Къазахстанны джюйюзханы Джюйюсхан! антау пишет: Секирген. "Секирген" деб биз да айтабыз, алай а "чынгагъан" деб да барды сёз бизде.\ntinibek: Бёрюкъан Бёрюкъан джазады: Индира бек тюз келтиргенди! Ол ингилизча "apricot" дегеннге айтабыз "шаптал" деб. Ингилизча "peach" дегеннге уа асламысына орусча "персик" деб къоюучанбыз, анга да "шаптал" дегенле да бардыла. Англадым Шаптал бла шефталий ни сёз тамырлары айнымыды? Бёрюкъан джазады: Сливагъа "эрик" дейбиз! Этимологияларын келтирсек, "шаптал" бизни тилге фарсы тилден кирген сёздю, "эрик" а кесибизни сёзюбюздю. Тюрк тилли миллетле алгъын джашагъан джерлеринде шаптал ёсмегенди, эрик а ёсюб тургъанды. Бизде да, Кавказда, шаптал бир джыл ёседи, бир джыл - къояды. Эрик а джыл сайын да джетеди. Ерик бу джанда да ерикди!\nвсезнайка: tinibek пишет: Ай Аллах сени не етсин !Тюйюллюкню бирисе сен! Да къалай этеийм даааааа, къырал писмо джазгъанны къойгъанма да. Аууз тохтамайды да.\nmur: Бёрюкъан джазады: Сен дамы Бла бирге джазыла болурмудула Альберт . Сенда - и ты. Сендамы - и ты что ли?. Дам деген сезда барды магъанасын иги билмейме ансы. Адамгъа урушсала айтуучандыла дамы болмагъан адам деб.\nAbrek: tinibek джазады: Бу джазыуну юсюнден сагышынг къалайды? Къарачай сагъышла… Джаратдым Метин. Ол тарихни юсюнден джазгъанына талай халатчыкълары барды ансы къалгъан затларына чырт джукъ дерча амалым джокъду. Бек тюз затланы джазады. Сайтха салайым деб турама мен ол джазманы...\nиллада: Сена, Метин хош келигиз. Не зат этесиз айтыгъыз хапар. Бюгюн гитче эгечим къоймай тюкенлеге баргъан эдик... бишиб къала эдим асыры кюнню иссилигиннен. Тюкенни ичинде да кондиционерлери иги ишлемеймиди, анда да хауа джокъ эди. Машинаны(car) терезесин ачсанг аллай исси хауа ура эди ичине Юйге сагъат 18 -де джыйлгъаныбызда кюнню иссилиги кёленгкеде +39 болуб тура эди кюнню тюбюнде а бир +50 болгъан болу эди Огъары Учкъулан, сени уялтабыз деб айтмагъан эдик. Метин бла кесибизни тенгибизча эркин сёлешкенибизге алай сагъыш эткен болу эдинг Кертиси бла да тамада къарнашымча кёреме Артур, сен Джюйюсхан десенг, нек эседа Биринчи Петрны шуту эсиме келеди дворянланы сакъалларын балта бла чабыб айланнган Бёрюкъан джазады: Мени атамы да олду хаман "отмазкасы" къарачайча халатла бла джазса! Да тюз айтады атанг Этмейбиз "отмазкала" хаманда тюз айтыб турабыз)) ийнанмаймыса? mur джазады: Дам деген сезда барды магъанасын иги билмейме ансы. Адамгъа урушсала айтуучандыла дамы болмагъан адам деб. дам - вкус, еда болуб кёчюрюледи каз.тилде. Бу сёздеги а харифни англ. яз. - lamp сёздеги а харифча окъугъа (айтыргъа) керекти Сора сени "дамы болмагъан адам" -деген айтымынгы вкусу болмагъан адам"-дебми айтыргъа боллукъту?\nAbrek: иллада пишет: Артур, сен Джюйюсхан десенг, нек эседа Биринчи Петрны шуту эсиме келеди дворянланы сакъалларын балта бла чабыб айланнган Энди алай айтыб турлукъма сора. Петрдан эрикгинчиге дери\nиллада: Abrek къайданда айдтым сеннге ))) Ол шуттан Петрни дворянларыда къоркъгъан этееди... аман адамгъада ушамай эди... китабын окъуган эдим Толстойну (кеси кесими кёлюмю басайым алай этиб )\nЭлбуздукъ: Abrek пишет: Бек тюз затланы джазады. Артыкъсызда бек Шаман улуну сёзлери тюздюле...\nmur: иллада джазады: дам - вкус, еда болуб кёчюрюледи каз.тилде. Бу сёздеги а харифни англ. яз. - lamp сёздеги а харифча окъугъа (айтыргъа) керекти Сора сени "дамы болмагъан адам" -деген айтымынгы вкусу болмагъан адам"-дебми айтыргъа боллукъту? Огъай дамы болмагъан деб ол - грубый дегенлиги болур деб турама. Татыу - вкус.\ntinibek: иллада иллада пишет: Кертиси бла да тамада къарнашымча кёреме Аллах хатеринги сайсын!\ntinibek: всезнайка всезнайка джазады: Аууз тохтамайды да. Тёзюмсюз!\nAbrek: Метин Коньяда бир уллу юй оюлду деб эштдим. Тынч эсенмисе?\nБёрюкъан: Кертда, не хапар Конияда ол юй оюлгъандан? Анда къарачайлыладан ачыгъан болмай къалдымы экен?\nОгъары Учкулан : ёлгенлени, Аллах рахмат этсин!\ntinibek: Abrek Abrek пишет: Метин Коньяда бир уллу юй оюлду деб эштдим. Тынч эсенмисе? Сау бол Артур игиме Мен да ишден келиб хапарны енди ешитдим Кыз сабийлени барыб коран окъуучу джерлери ойулуб къалган кёреем! Бёрюкъан Бёрюкъан пишет: Кертда, не хапар Конияда ол юй оюлгъандан? Анда къарачайлыладан ачыгъан болмай къалдымы экен? Алайда кыз сабийле пансийонер болуб къала едиле Конйаны бир елинде болганды мен джашаган джерге узакъды Кърачайлы джашамайды алайда Бир гитче елчикди кеси да Огъары Учкулан Огъары Учкулан пишет: ёлгенлени, Аллах рахмат этсин! Барысы да ууакъа кыз сабийле Аллах рахмат етсин!\nвсезнайка: Аллах джандетли этсин.Кеси аллынамы оюлуб къалгъанды мекям, не болгъанды?\ntinibek: всезнайка Алкъын билмейдиле газ бёчге атылыб къалганды дейдиле\nБёрюкъан: Гюнахсыз сабийлени Аллах шапагъатчы этсин!\nЭлбуздукъ: Джаннетли болсунла...\nиллада: Аллах джаннетли этсин... Метин, Стамбулдун сизден узакътамыды? mur джазады: Татыу - вкус. Бу сёзню билеме\nasya: иллада иллада пишет: Метин, Стамбулдун сизден узакътамыды? Индира Метинни джерине мен джууап берсем болурму? Истанбул Метинни джашагам джерине узакты, мен джашаган шахарга ферибот бла 1,5 сагатты.\ntinibek: Огъары Учкулан Огъары Учкулан пишет: ёлгенлени, Аллах рахмат этсин! всезнайка всезнайка пишет: Аллах джандетли этсин Бёрюкъан Бёрюкъан пишет: Гюнахсыз сабийлени Аллах шапагъатчы этсин! Элбуздукъ Элбуздукъ пишет: Джаннетли болсунла иллада иллада пишет: Аллах джаннетли этсин... Аллах барыгыздан разы болсун! иллада пишет: Метин, Стамбулдун сизден узакътамыды? Станбул мен джашаган джерге узакъды Инди.900 км болур дейме,мен джашаган джер Тюркийени ортасы болады asya asya пишет: Индира Метинни джерине мен джууап берсем болурму? Сау бол Сена бусагатлада ишим кёб болуб келалмайма\nиллада: asya tinibek , къалай иги болгъанды узакъ болгъанынгъыз. Телеизордан Стамбулда тынч болмагъанын кёгюзткен эткен эдиле, аны ючюн сора эдим.\nОгъары Учкулан : asya орусча сёлеше билмесие? бу бёлюмню, еслегенмисе, форумда? http://karachays.borda.ru/?1-14-0-00000028-000-0-1-1217947010 анда; Текеледен Фатима, Тюркден джууукъларын излейди.\nasya: Огъары Учкулан Сау бол джаным менде букюн кёрдюм. Фатимага анатилибизче джаз деп енчи джазганма.\nasya: иллада Индира бизге кайгы етгенинг ючюн бек сау бол джаным.\nasya: tinibek Метин сабан ишлеригиз битмегенмиди? Калайды сабанла.Бир де санга хычын кюнню сорайым ешитгениме кёре айны 23 де башлап 1 ыйык сюрлюктю дейле хапарынг бармыды?\nОгъары Учкулан : asya джазады: Сау бол джаным менде букюн кёрдюм. Фатимага анатилибизче джаз деп енчи джазганма. халау болсун, Ася!))


Европаны Кенгеши — Википедия\n██ Он къурагъан член ██ сонградан къошулгъанла ██ Пароламент меджилисинде сынамчы къралла ██ Министрле комитетинде сынамчы къралла ██ официал кандидат\nАралыгъы Страсбург, Франция\nЧленлик 47 Европачы кърал\n5 сынмачы (Кенгеш)\n3 сынамчы (Ассамблея)\nКъуралыуу Лондон кесамат\n5-чи май 1949\nЕвропаны Кенгеши (ингил. Council of Europe; фр. Conseil de l'Europe) 1949 джылда Европаны кенглигинде адам хакъланы, демократия эм законлукъну башлыгъын къорур ючюн къуралгъан, правительствола арасы къуралышды. Европа Бирликден башха организацияды. Европа Инсан Хакъларыны Сюдю Европаны Кенгешине байланыбды. Европаны Кенгешине Беларусь, Ватикан эмда Къазахстан тышында бютеу Европа кърал киреди. Европа Бирлик бла Европаны Кенгешини бир-бирине къатышыдрыуну баш чуруму эки къуралыш да бир байракъны хайырландырыуду. Бу байракъ Европаны Кенгешини байрагъы саналады, Европа Бирлик бу байракъны эркинлик бла хайырланады.\n2 Къатышхан сферасы\n1949 джылны 5-чи майында 10 кърал — Бельгия, Дания, Италия, Люксембург, Нидерландла, Норвегия, Швеция эмда Уллу Британия — аралыгъы Старсбургну сайлаб Европаны Кенгешини къурауну юсюнден ангылашыугъа къол салгъандыла. Бусагъатда бу организацияда 47 кърал барды. Кенгешми ишлеу сфералары адам хакъла, медия, саулукъ сакълау, окъуу, культура, спорт, табигъат эмда аны кибик адам джашауну областларыдыла.\nКъуралыш Европа Бирлик бла бир байламы да болмагъан организацияды. Алай а бусагъатда Европа Бирлик Европаны Кенгешини байрагъын хайырланыб къоймай, терен ишбирлик да бардырадыла. Кёб къралда Европа Бирлик бла Европаны Кенгеши ортакъ проектлени бардырадыла. Европаны Кенгеши бла Европа Бирликни Министрле Кенгешини бир-бири бла къатышдырыргъа джарамайды. Кенгешни бюджети кирген къралланы адам саны эмда адам башына хайырына кёре саналгъан взносладан къуралады. 2002 джылда бюджети 169 миллион евро чакълы бир болгъанды. Кенгешни официал тиллдери ингилиз. эм француз тилледиле. Кенгешни Секретариятына башчы беш джылда бир кере сайланады, бусагъатда башчылыкъ Торбьорн Ягланд этеди.\nАллындан 10 кърал къурагъанды:\nКъошулгъан заманына кёре къралла:\nЕвропаны Кенгешине кирген къралла\nТюркa 9-чу август 1949\nГрецияa 9-чу август 1949\nИсландия 7-чи март 1950\nГерманияb 13-чю июль 1950\nАвстрия 16-чы апрель 1956\nКипр 24-чю май 1961\nШвейцария 6-чы май 1963\nМальта 29-чу апрель 1965\nПортугалия 22-чи сентябрь 1976\nИспания 24-чю ноябрь 1977\nЛихтенштейн 23-чю октябрь 1978\nСан-Марино 16-чы ноябрь 1988\nФинляндия 5-чи май 1989\nМаджар 6-чы ноябрь 1990\nПольша 26-чы ноябрь 1991\nБолгария 7-чи май 1992\nЭстония 14-чю май 1993\nЛитва 14-чю май 1993\nСловакия 14-чю май 1993\nЧехия 30-чу июнь 1993\nСловакия 30-чу июнь 1993\nРумыния 7-чи октябрь 1993\nАндорра 10-чу октябрь 1994\nЛатвия 10-чу февраль 1995\nАлбания 13-чю июль 1995\nМолдавия 13-чю июль 1995\nШимал Македонияc 9-чу ноябрь 1995\nУкраина 9-чу ноябрь 1995\nРоссия 28-чу февраль 1996\nХорватия 6-чы ноябрь 1996\nГюрджю 27-чи апрель 1999\nАзербайджан 25-чи январь 2001\nАрмения 25-чи январь 2001\nБосния эм Герцеговина 24-чю апрель 2002\nСербияd 3-чю апрель 2003\nМонако 5-чи октябрь 2004\nЧерногория 11-чи май 2007\na Европаны Кенгешини тамалын салгъан къралгъа саналады.\nb 1950 джыл Кюнбатыш Германия бла Франция оккупациясындагъы Саарлан да ортакъ членле болгъандыла. 1951 джыл Кюнбатыш Германия толу член болгъанындан сора, Саарланд 1955 джылда бардырылгъан референдумдан сора, 1956 ортакъ членликден чыкъды. Совет оккупация зонадагъы ГДР бу Кенгешге чырт кирмгенеди. 1990 джыл Германияны бирлешгенинден сора кюнчыгъышдагъы беш штат Германияны Федератив Республикасына кирдиле эмда Кенгешге къошулгъан саналдыла.\nc «Алгъынгы Югослав Республика Македония» ат бла къошулдгъанды (кавычкаланы ичинде). Къралланы асламысы конституцияда джюртген аты бла таныйды.\nd Аллында Сербия-Черногория болуб къошулгъанды.\nЕвропаны Кенгешине кандидат къралла:\nЕвропаны Кенгешини Министрлерини Комитетинде сынамчы статсну джрютген къралла:\nВатикан 7-чи март 1970\nАБШ 10-чу январь 1996\nЯпония 20-чы ноябрь 1996\nМексика 1-чи декабрь 1999\nЕвропаны Кенгешини Парламент Меджлисинде сынамчы статусну джрютген къралла:\nИзраиль 2-чи декабрь 1957\nКанада 28-чи май 1997\nМексика 4-чю ноябрь 1999\nКъошулаллыкъ алай а алкъын баш уруу этмеген къралла:\n↑ Statute of the Council of Europe.\nЧыкъгъаны — «https://krc.wikipedia.org/w/index.php?title=Европаны_Кенгеши&oldid=105636»\nПоследний раз редактировалась 5 апрель 2020 в 10:54\nБу бетни ахыр тюрленнгени: 10:54, 5 апрель 2020.


Уулу кырдык сыйырылгъанды\n13 сентября, 2021 - 19:03\n«Шах-шах-2021» ведомствола аралы операцияны эсеплери чыгъарылгъандыла. Ол республикада майдан октябрьге дери кезиуде бардырылгъанды. Кеси да наркотиклени хайырланыу жаны бла аманлыкъланы тохтатыр, уулу кырдык ёсген жерлени ачыкълап, аланы жокъ этер мурат бла къуралгъанды. Андан сора да, наркотиклери болгъан кырдыкланы ёсдюрюу, аны сатыу бла кюрешгенлени ачыкълау жаны бла тийишли жумушла да толтурулгъандыла.\nПодробнее о Уулу кырдык сыйырылгъанды\nКъуллугъун артыгъы бла хайырланнганды\n13 сентября, 2021 - 18:58\nКъМР-де МВД-ны Следствие управлениясыны къуллукъчулары Чегем райондан 35-жыллыкъ тиширыугъа ачылгъан уголовный ишни тинтип бошагъандыла. Ол культура хазнаны эсгертмелерин къоруулау жаны бла къырал учрежденияны башчысыны къуллугъун толтургъанды алгъаракълада.\nПодробнее о Къуллугъун артыгъы бла хайырланнганды\nПодробнее о Студентлеге бир ненча квалификацияны бирден алыргъа эркин этилликди\nБольничный хакъ тенгли тёленирикди\n9 сентября, 2021 - 20:39\nСакъатлагъа электрон сертификатла, «гараж амнистия», 7 жыл толгъунчу сабийге къарагъаннга тёлеуле – сентябрьде кючюне къаллай законла киргендиле.\nПодробнее о Больничный хакъ тенгли тёленирикди\nЭки машина да жаннганды\n6 сентября, 2021 - 19:46\n«Кавказ» федерал жолда эки машина къагъышханды, ачыгъанла бардыла.\nПодробнее о Эки машина да жаннганды\nЗаманында тёленнген тазир – къыйматлыды\n6 сентября, 2021 - 15:37\nКъырал автоинспекцияны управлениясындан билдиргенлерине кёре, тазирни заманында тёлемегеннге артыкъ къоранч этерге тюшерикди. Аны бла бирге ол саулай тёленнгинчи жабылгъаннга саналмайды.\nПодробнее о Заманында тёленнген тазир – къыйматлыды\nЖорукъларын сакълагъан хайырлыды эмда магъаналыды\n6 сентября, 2021 - 12:25\nЖолда жюрюуню жорукъларына этилген бузукълукъла ючюн тазирни заманында тёлеген инсан къаллай хайыр алады, аны ёлчемин къалай азайтыргъа боллукъду? Соруулагъа жууапны УГИБДД-ны пресс-службасындан бергендиле.\nПодробнее о Жорукъларын сакълагъан хайырлыды эмда магъаналыды


Душевой уголок Ravak Chrome CRV1-90 сатин+транспарент 1QV70U01Z1 купить в интернет-магазине Ravak-Market.ru\nЭлемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-90 сатин+транспарент 1QV70U01Z1\n1QV40C01Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1 33856 р.\n1QV40U01Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-80 сатин+транспарент 36211 р.\n1QV40101Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-80 белый+транспарент 33856 р.\n1QV70C01Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-90 блестящий+транспарент 35033 р.\n1QV70101Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-90 белый+транспарент 35033 р.\n1QVA0C01Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-100 блестящий+транспарент 39302 р.\n1QVA0U01Z1 Элемент душевого уголка Ravak Chrome CRV1-100 сатин+транспарент 41657 р.\n1QVA0101Z1 Элемент душевого уголка Chrome CRV1-100 белый+транспарент 39302 р.\nЭкономия 9237 р


Бердиланы Алийни джашы Исмаилны аты Къарачай-Черкесиядан тышында да кёб джерледе белгилиди. РФ-ны Президенти В.В. Путинни хар джыл сайын Федерал Джыйылыугъа ийген Чакъырыууну кёзюуюнде, къралыбызны тамадалары бла ушакълада, Эресейде дин джаны бла башчыланы, алимлени тюбешиулеринде, башха уллу кенгешледен ара телевидениени бериулеринде да кёрюр ючюн къалмайбыз. Кёбчюлюк аны республикада Дин управлениени муфтийи эмда Шимал Кавказны Муслиманларыны координацион аралыгъыны тамадасы болгъанын да биледи. Алай а ол дараджагъа джетер ючюн Берди улу къаллай джашау джолну ётгенин билгенле аздыла. Бюгюн аланы Исмаил хаджи бла толу шагъырей этерге излейбиз.\nПодробнее: БАШЧЫЛЫКЪ БОРЧУН ТОЛТУРА\nДжаш эсе да, башды\nКъарачайны эм ариу эллерини биринде, Огъары Тебердиде, ёмюрден бери да Къур’анны таза билмекликге эс бёлюннгенлей тургъанды. Бюгюнлюкде да элчиле Аллахны сыйлы атын джюреклеринде джюрюте, аны джолундан таймай, тюз бармакълыкъны баш сыйгъа санайдыла.\nМындан алда элни джангы межгитинде, Къур’анны кескин, таза окъуугъа аталыб уллуну, гитчени арасында да дерсле ётген эдиле. Ол дерследе Текеланы Маршанны джашы Муратбий баш ёчге ие болгъанланы бириди. Бу ёчню ол Джуккаланы Къурманны джашы Алан бла юлешгенди. Муратбий кесини устазы Чомаланы Хамзагъа толу разылыгъын билдиреди.\nАбаданланы ичинде, сабийликден бери да Аллахны джолунда баргъан, динин, элин да сюйген Кипкеланы Хонайны джашы Алибек баш ёчге ие болгъанды. Ол кюн быладан сора да башхала, махтаулу болуб, сыйлы ёчле алгъандыла.\nПодробнее: Джаш эсе да, башды\nОГЪУР БЛА БАШЛАНСЫН!\nДжер джюзюнде бютеу муслиманла ашыгъыб сакълагъан сыйлы Рамазан ай джууукълашды. Дин башчыларыбыз бегитгеннге кёре, быйыл аны биринчи кюню хычаман (май) айны 6-на тюшеди. Огъур бла башлансын!\nДжыллада этиучюбюзча, сарашны, аууз ачыуну заманларын, намаз ууахтыланы да кёргюзмелерин энтда басмалайбыз. Аны Къарачай-Черкесияны Муслиманларыны дин управлениесини башчысы, муфтий Бердиланы Исмаил хаджи мюкюл этгенди.\nПодробнее: ОГЪУР БЛА БАШЛАНСЫН!\nХАЙЫР КЕЛТИРЛИК ТЮБЕШИУ\nКъарачай-Черкес кърал университетде «Школа гражданско-правового воспитания мусульманской молодёжи и лидеров общественного мнения» деген проектни джашаугъа киргизе, арттотур (апрель) айны 15-де Правительствону келечилери, республиканы дин къуллукъчулары, университетни устазлары, студентлери бла тюбешиу болгъанды.\nОл проектни «Всероссийский межнациональный союз молодёжи» деген Бютеуэресей джамагъат къозгъалыу «Международная Исламская Миссия» деген бирлешлик бла дин ислам маданиятха, илмугъа, окъуугъа болушлукъ табдыргъан фондну кючю бла бардырады.\nШколну баш мураты Шимал Кавказны джаш тёлюсюн, социал проектле хазырлаугъа, фандрайзингге, проект-менеджментге юретиуню юсю бла, заманны излемине кёре, фахмуларын ачыуду. Бу ишле, джаш адамлагъа джашауда абынмай, алгъа тири атларгъа юренирге мадар берликдиле.\nПодробнее: ХАЙЫР КЕЛТИРЛИК ТЮБЕШИУ\nАЛЛАХДАН КЕЛГЕН ФАХМУ\nДЖАМАГЪАТ ИМАМЫН МАХТАСА…


Депутатла эсепге салыннгандыла эмда мандатла къоллу болгъандыла. | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n17 сентября, 2019 - 07:06\nТюнене Правительствону юйюнде КъМР-ни Айырыу комиссиясыны жыйылыуунда республиканы Парламентини 6-чы чакъырылыууну депутатлары эсепге салынып, алагъа мандатлары берилгендиле. Айырыу комиссияны башчысы Вячеслав Гешев Парламентни жангы къауумуну депутатларына 70 адам сайланнганларын, ала партия тизмелеге кёре айырылгъанларын чертгенди. Къол кётюрюуню протоколуна эмда «Кандидатланы тизмесинден КъМР-ни Парламентини 6-чы чакъырылыууну депутатларына мандатланы бериуню юсюнден» бегимине тийишлиликде законла чыгъарыучу органнга беш партияны келечилери киргендиле. Ол санда «Единая Россиядан» - 50, КПРФ-ден – 9, «Справедливая Россиядан» - 7, «Зелёные» эмда ЛДПР-ден экишер адам. Вячеслав Мицевич депутатланы хар бирине да мандатларын берип, алагъа жетишимле тежегенди.\nПарламентарийлени КъМР-ни Башчысыны Администрациясыны таматасы Мухамед Кодзоков да алгъышлагъанды. «Сизге республиканы халкъы уллу ышаныулукъ этгенди, анга кертичи боллугъугъузгъа толу ийнанама. Былайда Айырыу комиссия къуралыулу, бузукъсуз ишлегенин да белгилерге керекди»,-дегенди ол.\nМухамед Мартынович КъМР-ни Конституциясына тийишлиликде законла чыгъарыучу баш органны жангы къауумуну биринчи жыйылыуу къачан бардырыллыгъын регионну оноучусу белгилегенин эсгертгенди. Алай бла КъМР-ни Башчысыны къуллугъун болжаллы халда толтургъан Казбек Коков къабыл кёрген Указгъа кёре, Парламентни жангы къауумуну биринчи кенгеши 19 сентябрьде 11 сагъатда боллукъду.\nКоллегаларын депутатлагъа сайланнганлары бла «Зелёные», КПРФ эмда ЛДПР партияланы республикада бёлюмлерини башчылары Сафарби Шхагапсоев, Борис Паштов эм Владимир Безгодько да алгъышлап, законла чыгъарыу ишде жетишимле тежегендиле.\nПарламентарийлеге КъМР-де Адамны эркинликлери жаны бла уполномоченный Зумакъулланы Борис да ыспас этгенди. Ол КъМР-ни Айырыу комиссиясында жамауат советни башчысы болгъанын белгилерчады. Борис Мустафаевич депутатланы къауумунда парламентаризмни мурдорун салгъан сынаулу адамла болгъанларын, алагъа жаш адамла да къошулгъанларын иги шартха санагъанды.\n- Партияланы хар бирини да кесини муратлары, излемлери болурла. Алай бизни барыбызны да баш борчубуз туугъан журтубузну айнытыу, аны келир кюнюню ышаннгылылыгъын, айныуун жалчытыуду да, аны толтурур ючюн, барыбыз да бирге къадалып кюреширбиз деп ышанама,-дегенди ол.\nЖыйылыугъа РФ-ни Къырал Думасыны депутаты Геккиланы Заур, КъМР-ни Жамауат палатасыны башчысы Хазратали Бердов, Конституциялы сюдню таматасыны орунбасары Юрий Кетов эм башхала да къатышхандыла.


Гдз по математике по алгебре - voprosmail.ru\nГдз по математике по алгебре\nУ нас вы можете скачать книгу гдз по математике по алгебре в fb2, txt, PDF, EPUB, doc, rtf, jar, djvu, lrf!\nАлгебра 8 класс контрольно-измерительные материалы. Алгебра 9 класс Дидактические материалы. Алгебра 9 класс дидактические материалы. Алгебра 9 класс учебник, углубленное изучение. Алгебра 9 класс Задачник. Алгебра 9 класс учебник углубленное изучение. Алгебра 9 класс задачник углубленный уровень. Алгебра 9 класс учебник, углубленный уровень. С , Муравина О. Алгебра 9 класс самостоятельные и контрольные работы, геометрия. Алгебра 9 класс сборник задач. Алгебра 9 класс рабочая тетрадь. Алгебра 9 класс углублённый уровень.\nАлгебра 10 класс задачник профильный уровень. Алгебра 10 класс Дидактические материалы. Алгебра 10 класс базовый и углублённый уровни. Алгебра 10 класс дидактические материалы. Алгебра 10 класс начала математического анализа, геометрия, математика. Алгебра 10 класс академический уровень. Алгебра 10 класс профильный уровень. Алгебра 10 класс сборник задач.\nАлгебра 10 класс контрольно-измерительные материалы. Алгебра класс самостоятельные и контрольные работы. Алгебра 11 класс задачник профильный уровень. Алгебра 11 класс сборник задач.\nАлгебра 7 класс Дидактические материалы Звавич. Рабочая тетрадь по алгебре 7 класс Кузнецова. Алгебра 7 класс Дорофеев. Алгебра 7 класс Истер. Алгебра 7 класс Бевз. Алгебра 7 класс Янченко, Кравчук. Алгебра 7 класс Мерзляк, Полоньский. Алгебра 7 класс математика, геометрия , итоговые контрольные работы Гальперина. Алгебра 7 класс Мордкович для углубленного изучения. Алгебра 7 класс углубленное изучение Макарычев.\nАлгебра 7 класс рабочая тетрадь Зубарева Мильштейн. Алгебра 7 класс рабочая тетрадь Колягин. Алгебра 7 класс А. Алгебра 7 класс Рубин. Алгебра 7 класс Муравин. Алгебра 7 класс дидактические материалы Феоктисов Н. Алгебра 7 класс Мерзляк, Поляков углубленный уровень.\nАлгебра 7 класс дидактические материалы Попов М. Алгебра классы контрольные работы Мордкович А. Алгебра 7 класс дидактические материалы Мерзляк А.\nАлгебра 8 класс Никольский. Алгебра 8 класс Алимов. Алгебра 8 класс Дидактические материалы Звавич. Математика 8 класс итоговые контрольные работы.\nБ , Прокопенко Н. Алгебра 8 класс сборник задач Кузнецова. Алгебра 8 класс Билянина. Алгебра 8 класс сборник задач Мерзляк. Алгебра 8 класс Мерзляк. Алгебра 8 класс Бевз. Алгебра 8 класс Истер. Алгебра 8 класс рабочая тетрадь Алимов. Алгебра 8 класс рабочая тетрадь Макарычев. Алгебра 8 класс Дорофеев. Алгебра 8 класс рабочая тетрадь Минаева Рослова. Алгебра 8 класс рабочая тетрадь Муравин.\nАлгебра 8 класс Муравин. Алгебра 8 класс Макарычев углубленный уровень. Алгебра и геометрия 8 класс Ершова. Алгебра класс Галицкий задачник. Алгебра 8 класс дидактические материалы Мерзляк А. Алгебра 8 класс Мордкович задачник углубленный уровень. Алгебра 8 класс углубленное изучение Мерзляк А.\nАлгебра 8 класс Петерсон Л. Алгебра 8 класс дидактические материалы Попов М. Алгебра 8 класс дидактические материалы Звавич Л. Алгебра 8 класс дидактические материалы Ткачёва М. Алгебра 8 класс Макарычев Ю. Алгебра 8 класс Колягин Ю. Алгебра 8 класс контрольно-измерительные материалы Черноруцкий В. Алгебра 9 класс Кузнецова. Алгебра 9 класс Макарычев. Алгебра 9 класс Мордкович.\nАлгебра 9 класс Алимов. Алгебра 9 класс Дидактические материалы Макарычев. Алгебра 9 класс Дорофеев. Алгебра 9 класс Никольский.\nВивальнюк числовые системы решебник\nГдз физика лабораторная работа контрольные задания 8 класс астахова\nХимия 7 кл гдз\nodcispe к записи Гдз по математике по алгебре


Регионла аралы эришиулеге атланырыкъдыла | Электронная газета "Заман"\nЭришиуле жашлада 2002-2003, 2006-2007, 2008-2009 эм къызлада 2004-2005 жыллада туугъанланы араларында бардырылгъандыла. Биринчи къауумда Кишпекни (Бахсан район) командасы хорлагъанды. Экинчи къауумда -Аушигерни, ючюнчюде уа 2-чи номерни кадет школ-интернатны келечилери алчыла болгъандыла (Черек район). Къызлада биринчиликни Нальчикни 32-чи номерли школуну командасы алгъанды. Хорлагъан командала энди регионла аралы эришиулеге къатышырыкъдыла.


ТАУЛУ БЛА ДЖЫР, ДЖЫР БЛА ТАУЛУ - Статьи на родном языке - Каталог статей - SarinStudio - Сарин Студио\nПятница, 14.12.2018, 23:44\nТАУЛУ БЛА ДЖЫР, ДЖЫР БЛА ТАУЛУ\nХалкъ джыргъа бешик – халкъ эси,\nДжырчыгъа саугъа – джыр кеси1…\nХалкъ джырла, мийик таулача, таркъаймай саркъгъан суулача, ёлюмсюздюле, джашдыла, кёб игиликден башдыла.\nХалкъ джыр "гёзеннге" киргеннге, джыр бла "ушакъ" эте билгеннге, хапарларыкъды барысын - джашауну агъын, къарасын: неге ауруйду джаныбыз, неден къызады къаныбыз, джюрек от къачан джанады, нени кёлтюрмей сынады, кимлеге орун къоядыла, къаллайла бетни джоядыла, неге сукъланады джамагъат, кимле къоядыла энчи хат, неди джашауну тутуругъу, ёлюмсюзлюкню урлугъу, неди насыбны къорлугъу, осалны къалайды боллугъу...\nХалкъ джыр хазнаны къозгъасанг, тарлыкъ - зорлукъну эгечи, зарлыкъ - сукъланчны ёгеси, эрлик - джигитликни нёгери, билим акъылны джёнгери бола келгенин кёресе, джыргъа баш багъа бересе.\nЗаман джеллеге джыкъдыртмай, ёмюрлеге кесин букъдуртмай, джюрекден чыгъыб, джюрекге тылмачлыкъ эте биледи, джюрек талпыуну джылыуун башха джюрекге иеди.\nДжалан сёз бла айтыргъа, анга экинчи къайтыргъа тартыныб къояр сезимин, таулу джыры бла билдириб, джюрек талпыуун сездириб, аны келечи этгенди, кёб муратына джетгенди. Сусабын кесгенча суу бла, джюрек кюйгенин кюу бла айтханды таулу къара кюн, болуб кьалмазча кёмюр-кюл…\nХалкъ джырла, эм алгъы бурун, сюймеклик эсгертмеледиле. Ала къууанчны, джарсыуну юслеринден эселе да, сюймеклик хапарладыла. Джашау тутуругъу - сюймеклик, олду адам баласын насыблы этиб, башын кёкге джетдирген да, къыйынлы этиб, башын джардан атдыргъан да.\nМен акъыл этген бла, адам баласы эм алгъа этген джыр, ол бешик джыр болгъанды. Ана джюреклени сюйгенлери, ана кёзлени кюлгенлери, ана сёзлени татыулары, ана къолланы айтыулары, ана къоюнну джылыуу, баласына джаны ауруу... джашайдыла бешик джырлада, ёлмей хатерсиз джыллада.\nАлада - ана къайгъырыу, чырмаусуз джолгъа чакъырыу, сукъланч джазыугъа ышырыу, ана насыбха ышаныу, ананы джылы къучагъы, этген тилеги, ушагъы...\nКъыз-джаш бир-бирине джоралаб къурагъан сюймеклик джырлагъа халкъ "джыр" деб къоймай, "ийнар" деб, энчи ат бергенди. «Ийнар» бла «ийнан» бир тамырдан къуралгъан сёзле тюлмюдюле?! "Ийнан айтханыма, джюрюк таралыуума..."- дегенликлери тюлмюдю сюйген адамланы бир-бирине?!\nИйнарлада таша-туру сезимлерине да, сёзлени тылмач этиб, таулула сюйген джюреклерине шагъатха нени тартмагъандыла! Булбуллу тангны туугъанын, Айны толгъанын, азгъанын, шоркъа суучукъну джырларын, марал джангурну ызларын, исси тылпыуну сууугъун, умутну узакъ джылыуун...\nХар ийнар - бир сюймеклик хапар. Мыдах бошалгъан хапармыды, узун ёмюрлю сюймекликни ал джырымыды, алай-кьалай эсе да, ийнарла адамны инсанлыгъын чертген, сюймеклик джашауну дамлы да, магъаналы да этгенине тюшюндюрген джырладыла.\nКъууанч бла джарсыу хар къуру да алмашханлай келедиле. Джашауну ол джоругъу халкъны тин байлыгъында, терен ыз къоя келгенине сейирсиниу джокъду. Бир кюн джырларгъа, бир кюн джыларгъа тюше, джашай келген джамагъат, къууанчын джыргъа салыб айтханча, къыйналгъанын, джюрегин кюйдюрген джарсыууну юсюнден да кюу этиб айтыргъа ёчдю. Кюулени туудургъан да, асламысына сюймекликди, джарлылыкъ, къыйынлыкъ джетген сюймеклик: сюйген адамына, сюйген элине, сюйген халкъына, сюйген джуртуна джарсыу келсе, анга ауругъан джюрекде кюу тууады. "Кюу" деген "кюйген" дегенден чыкъгъанына кишини ишеги болмаз, эшта.\nДжюрекни кемсиз кюйгени, джюрекни джансыз сюйгени туудурадыла кюулени. Ала да халкъны тарихидиле: мыдах кюнлери, джыллары, ажымлы ёлген джашлары, артыкълыкъ, зорлукъ джетгенле, унутулмазча кетгенле...\nЗаман неге да тёреди. Ол джукъгъа аяу салмайды, джукъну бойнуна алмайды: оюладыла къалала, юзюледиле къаяла, къартаядыла терекле, тохтайдыла деу джюрекле... Заманны хорлаб, тас болмай, халкъ джыр джашайды, къарт болмай!\nХалкъны адеб-намыс хурметин, адамлыгъыны къудретин, джигерлиги джашау эшгенин, керек кюнде къая тешгенин, джауундан къоркъуб къалмагъанын, башын джюгеннге салмагъанын, джигитликни марда этиб, кёб палахладан сау ётюб, кьутсуз джеллени тыйгъанын тарихчи джырла сакълайдыла, тюненебизни джокълайдыла.\nБуруннгу джырла халкъыбызны эскилигине, таулуну эслилигине шагъатдыла.\nНарт джырлагъа, къарт джырлагъа тынгылай, узакъ ёмюрледе къалгъан, ата-бабаларыбызгъа джолугъуб, аладан хапар ала тургъанча, эндиге дери чыкъмагъан тауунга чыкъгъанча боласа, ёхтемленесе.\nНартлыкъларыны бир кесегин джырларында къоюб кетген ата-бабаларыбыз, ол джырлада бизни бла джашайдыла. Ол аланы бизге осиятларыды. Ата сёз а багъалыды, асылды, ёмюрлюкге баласына акъылды.\nКъалгъандыла эски джырла бизни бла. Аланы асламысын, мен акъыл этген бла, табигъатны да болушдура, къойчу джашла къурагъандыла. Сюрюуню ызындан бара, эсин, сезимлерин терсине тартхан да болмай, джомакълы джурту бла, кеси къалыб, тау этегинде бирде чууакъ кёк бла сёлеше, бирде джарыкъ кёллю шоркъа суучукъну юзюлмеген джырчыгъына тынгылай, бирде агъач отну къатында олтуруб, от тиллени тебсегенлерине къарай, неда нарат терекге, таяныб, ингирни келгенин марай, тау баууруна къабланыб, гокка ханслагъа шыбырдай, таулу джаш джыргъа уста болубму къала эди? Ашхылыкъгъа учуннган джюрегинден чыкъгъан джырланы эм алгъа кенг къанатлы ётгюр къушлагъа, тенглери сюрюучю джашлагъа, назик гокка хансчыкъгъа, кесин тутдурмаучу тау аязчыкъгъа, кюнлю ышаргъан эртденнге, кёк кёлек кийген ашхамгъа, узакъдан кёз къысхан джулдузгъа эштдире, джырлай болур эди! 0л Аллахдан тилерин да, табигъатдан сорлугъун да, халкъына теджерин, элине этерин да, атасына айтырын, анасына элтирин да, сюйген адамына сезгенин, сабийлерине этерин да джыргъа салыб айтыучу болур эди. Аны джыргъа учудургъан не чурум болгъан эсе да, джыр туугъандан сора, джырчыны джюрегинде къалыб кетмей, кесине джол ачыб, ёмюрледен ёте кетиб, халкъны тин хазнасы болгъанды.\nАланы къурагъанлагьа «белгисиз джырчыла», «халкъ джырчыла» десек да, ала кеслери кеслерине, А.С. Пушкин айтханлай, къол ишлеелмезлик эсгертмеле салгъандыла. Айны, джулдузну джарыкъларыча, джазны джылы тылпыууча, адамны игиликге талпыууча, халкъ джырла сейирлик, ёлюмсюз эсгертмеледиле.\n"Джыргъа уста, джарыкъ джулдуз кибик", - деген халкъ багъа бере билгенди джырчысына: къарт аны, джашыча; джаш а, атача, кёргенди; къонакъ болса, сюйюб, тёрге салгъанды, джити сёзюн, ана сёзюнча, алгъанды.\nУста джырчы миллетини ийнагъыды,\nАны сёзю халкъ оюмну къаймагъыды!..\nОтарланы Омар... Фахмулу джырчыбызны аты бла тукъуму сабийлигимден келген бир ариу джырны ал тизгинича эшитиледи меннге. Аны ауазында тауланы деменгилиликлери, таулуланы таукеллиликлери, тау булбулну джарыкъ кёллюлюгю сезилмеймидиле?!\nСакъ атыучу тангны назик къанат тауушундан, джырлай баргъан тау шоркъаны алгъышындан, кёк ингирни, келе туруб, сагъышындан, согъулмагъанмыды Отар улуну ёлюмсюз ауазы?!\nАны ауазын, атамы ауазынча, онгсунады джюрегим. Къарт аммагъа: «Ибрагим Орайдасын тартса, эрге барырынг келеди,"- деб айтдыргъан атам, иги джырны багъасы дуниялыкъ болгъанын да билген, джыргъа усталыгъы да болгъан таулу киши, Отар улуну джырлагъанына тынгылай, анга кёб алгъыш этгенди. Омар джырын тауусханлай, радиону тохтатыб, сыйлы джырчы анга кёзюу бергенча, андан учунуб, атам кёб кере джырлагъанды.\nДжазыучу, алим, устаз эмда уста джырчы Хубийланы Магомет (Алан): «Гырджын бла джыр столгъа бирге салынадыла»,- дегенди. Джюзден артыкь джырны уста джырлагъан, джырны халкъны джашауунда магьанасын терен ангылагъан, кеси джырдан согъулгъанча, сейирлик адам, Хубий улу 1979 джыл "Джылларым бла джырларым" деген эсге тюшюрюуюнде былай джазады: "0тар улу Омарны мен бир-эки кере кёргенме, алай а, къатында олтуруб, мен андан джыр юренмегенлигиме, радио бла джырларына бек сюйюб тынгылайма. Къарачай-малкъар джырчылада, эшта, бусагъатда эм онглу ол болур. Мен аны устазларымы бирине санайма". Магомет сау болса, бу сёзлерин энтда, бюгюн да, къайтарлыкъ эди, деб акъылым алайды.\nДжюзле бла джырланы, эсине алыб, джюрек тёрюне салыб, малкъар, къарачай юйге да сыйлы къонакъ болуучу, саугъагъа да джырны алыб келиучю Омар, халкъыбызны джыр гёзенине талай аламат джыр къураб къошхан закий таулу, кеси да билмегенлей, ненча джырчыгъа устазлыкъ этген болур?!\nАйхай да! Джыр адамны джашаууду! Джашауну сюймеген болмагъанча, джырны багалатмагъан да бола болмаз. 0л, хауача, джылыуча, гырджынча, адамны джашау тамалыны бир бутагъыды. Къайсы халкъны да баш байлыгъы адамлары бла тин хазнасы эселе, адам баласы кеси кесине этелген эм асыулу саугъаларыны бири джырыды. Миллет иги джырчыларын аны ючюн кёреди алай багъалы. Алай эсе, ёмюрлеге кеслерин хорлатмай келген сейирлик халкъ джырланы джюрегине сыйындыралгъан Отар улуну, Басханда, Хурзукда да, Бабугентде, Джёгетейде да "бизни Омар", деб багъалатханларына, не сейирсиниу барды?! Эски джырны джангы этген, джыргъа къанатла битдирген, фахмулу джырчы кесин сюйдюртмей къоямы эди!\nТау джыр сени джюрегингде туугъанды,\nДунияны эсин сеннге бургъанды.\nТау джырчысы, тау булбулу, 0мар акка,\nКесинг тауса таулуланы арасында.\nДжыр гёзенинг хар кимден да бай этди,\nШам ауазынг Минги Таугъа да джетди.\nДжырынг бла тюйюмчекни тешесе,\nОт бла сууну бир-бирине эшесе.\nХалкъ тарихин джырла бла айтыб чыкъдынг,\nДжарсыуланы ачыу бла тюл,\nджыр бла джыкъдынг.\nМыдах болсакъ, джырларынга къайтабыз,\nКъууанчда уа, сеннге алгъыш айтабыз.\nДжюрегингден джырлы уя ишлединг,\nДжырларынгы ахлулагъа юлешдинг.\nМа бюгюнча, джюз джыл толгъан кюн да\nКъарачайда, Малкъарда да: " Бизни Омар!"\nЗаманны хорлай, къарт болмай\nХалкъ джыр джашайды, тас болмай.\nСюймеклик! Халкъны тарихин сюймеклик хапарла бла джазгъан адет болса, ол эм толу хапар боллукъ болур эди… Джети кёк бла джети джерча, джети варианты болгъан «Кулина» халкъны тарихи болмай неди? Ол уллу сюймекликни суратлай, Тёбен Мара элни 30-чу джылларына эшик ачады.\n«Кулина»… Къарачайда, Малкъарда да айтылыучу «Кулина», джырчыла - джырларгъа, тынгылаучула тынгыларгъа сюйген «Кулина», халкъ джыр болурдан алгъа, фахмулу таулу джашны джюрек таралмакълыгъындан туугъан эди. Халкъ тамам джаратхан джырына береди кесини атын. Джыр да, аны - келечиси, тарихчиси болуб, анга халал къуллукъ этеди.\n«Кулина» деген ариу джырда «джашагъан» сейирлик сюймеклик джашауда алай кёб тюбемегени амалтын, ол керти хапар болса да, таурухха ушайды. Таурух а тюлдю.\nЭртде-эртде… Ётген ёмюрню 30-чу джылларында Къанаматланы Къурманбий деб, фахмулу, билимли, ётгюр, джигит джаш Тёбен Марада джашагъанды. Ол сабийлей-джашлай, биринчи кёргени бла, кеслерини элден бир сабий къызчыкъгъа джаны киргенди. Къызчыкъ а – элде эм сыйлы кишини, Хатуланы Къурманбий хаджини, къызы – ариу Мариям болгъанды. Совет власть келгенден сора, хаджини юйюню асламысын эл школгъа бергенлери себебли, алайгъа окъургъа элчи джашла, къызла джюрюгендиле. Къанаматланы Къурманбий да артда «Кулина» деб атарыкъ ариу Мариямны анда кёрюучю болгъанды. Алайда бешджыллыкъ школ болса да, къызларына кёзлери къарагъанла асыры кёбден, Мариям тёрт классны бошагъанындан сора, Хатулары аны школдан тыйыб къойгъандыла.\nСюймеклиги джырчы этген Къурманбий а, къызны кесин табмай, кёлюндегин джыргъа салыб, айтыб башлагъанды. Ол сезимлерин кишиден джашырмагъанды. Заман кете, джыр да узундан узун бола баргъанды. Ариу Мариям да, элчи джашланы барындан да джырчы, билимли, фахмулу Къурманбийге эсин бургъанды. Джырда айтылгъаныча, аны тамам кемсиз сюйген, ызындан джети джылны айланнган джашха, къызны джюрегинде да керти сюймеклик туугъанды.\nЭл советни тамадаларыны бири болуб ишлеген Къанамат улу, Мариямны сюйрелгенин эшитиб, сыйырыб алыб келеди, кёб да турмай, ала бир юй боладыла. Къызгъа кёзлери къараб, къуру къалгъанла, Къурманбий бла Мариямгъа насыблы болгъанларын кечмей, аны кимни къызы болгъанын, рысхы джюрютгени, динин тутханы ючюн, «халкъны джауу» атха къалыб, тутулуб тургъан хаджини, эслерине тюшюрюб, Къурманбийге «таш ата» башлайдыла. Элни джамагъатын, советни аллына джыйыб, Къанамат улугъа:\n- Сен - коммунист, эл советни башчысы, халкъны джаууну къызы бла джашаргъа боллукъ тюлсе! Сайла: не Мариям, не да ишинги да къой, партбилеринги да къайтар, - дейдиле.\nСайлайды ол… Кулинасын - джаныча кёрген ариу Мариямны. Ол 1933 джыл эди. 30-чу тюрмелик джыллада, тутулуб кетерме, деб, къоркъмай, партбилетинден, сюйген адамын сайлаялгъан Къурманбийни ётгюрлюгю ол заманлада бек кёблени сейирсиндиргенине, сёз джокъду. Алай а аны бла бошалмайды эки сюйген джюрекни сынау. 1935 джыл Мариямны анасы бла къарнашын, кулакла деб, элден тышына ашырыргъа оноу этиледи. Къарнашын тутуб, тюрмеге салыб, анасына узакъ джолгъа хазырланыргъа он кюн бередиле. Ол он кюн - Мариямны джашаууну къара кюнлерини аллын башлагъан джаханим кюнле! Анга да сайларгъа керек болады: сюйген эркишиси бламы къалады, огъесе анасы бла, къарнашы бла белгисизлик джолгъамы чыгъады… Мариям да …сайлайды – сюймеклигине кертилей къалады.\nДжылла ётедиле, 1939 джыл уллу сюймекликни андан да бек бегите, Къанаматлагъа къызчыкъ тууады. Рахат джашаугъа термилгенлери ючюн болурла эди, Мариям бла Къурманбий къызчыкъларына Мира атайдыла. Орус тилни уста билген таулу джаш «мир» сёзню эки магъанасын да эсге ала, сабийине, дуниягъа да рахатлыкъ теджесе да, 1941 джыл кесини ишин этеди – Уллу Ата джурт къазауат башланады. Урушну экинчи айында джырчы, назмучу, ётгюр таулу Къанаматланы Къурманбий ары кетеди. Аскерге джангы чакъырылгъанланы, фронтха ийиб къоймай, урушха хазырлай, Ворошиловскеде (Ставропольда) бир бёлек заманны юретирге тыядыла. Улоу табылмагъан, джашау къатышхан къыйын кёзюуде, Мариям, джанына къоркъууну да сан этмей, гитче къызчыгъын да, къайынларына къоюб, Къурманбийге тюберге, аны энтда бир кере кёрюрге Ворошиловскеге эки-юч кере барады.\nКъанамат улуну алайдан урушха ашыргъанларындан сора, джыл да ётмегенлей, ёлген хапары келеди. Джыйырма алты джылында башсыз къалгъан ариу Мариям, сюймеклигине кертилей, сексан джылына дери джашаб, сюйген адамы бла джашагъан джети джылын саулай джашаууна дарман этиб, картлары бла сёлеше, «Кулинасын» кеси кесине джырлай джашагъанды.\nМен «Кулинаны» Мариямны кесинден 1988 джыл Черкесскеде, джашагъан юйюнде, джазыб алгъан эдим.\n- Кёб ариу сёзюн эшитгенме, кёб джумшакълыгъын кёргенме, - деген эди Мариям амма, баш иесин сагъына, ол кюн. – Джарыкъ адам эди, фахмулу адам эди. Ётгюр болгъанлыгъына, джумшакъ, халал адам эди. Ариу да адам эди, хариб. Бары да къалды, джашлай къуруду да кетди, - деген эди.\n- «Кулинаны» сёзлерин билемисе? – дегенимде, ышаргъан да этиб:\n- Билеме… Билмей а. Ол джыллада аны билмеген джокъ эди. Къыйналгъан, джюрегим къозгъалгъан кюнюмде, кеси аллыма мурулдай айланама, ол меннге кюуча болуб бошагъанды, - деген эди. Кёзлерин джабыб, кесине айтыучусуча, акъырын ауаз бла шош «джырлагъан» эди. Кесини джюрек халынамы тынгылай эди, огъесе анда, узакъда, къалгъан насыбын заманны терениндеми излей эди, билмейме. Кёз мюйюшлеринде джылтырагъан джыламукъ тамчычыкъла ёлмеген сюймеклигине шагъатлыкъ этген эдиле.\nМен Кулинаны сюйюб башладым\nОл эки къара къашындан.\nКулина амалтын кетиб барама\nДжарыкъ дунияны башындан,\nАллыбызда уллу къаяла,\nАнда кёгюрчюнле ойнайла.\nАла кёзлери, къара къашлары\nЧырт да джашаргъа къоймайла.\nМен сени атынгы айталмайма,\nДжюрегим ёрге толад да.\nКечиналмайма уллу терезе\nЮйюнге туура болад да.\nХуджу школда нек окъугъанем?\nМен сени андан бек сюйдюм.\nДжюрегинг къаты къаяды сора,\nБыллай бир сеннге нек кюйдюм?\nСени амалтын ёлюб барама,\nСал джюрегиме къолунгу.\nБыллай бир сеннге нек термилеме,\nДжаным къолунгда болурму?\nКъанынг къаныма сингнгенди да,\nБыллай бир мени нек термилтесе?\nИй да къойсанг а джанымы.\nМени Кулинам болурму эке\nБиринчи майда акъ кийген?\nМенден тели болурму эке,\nДжанындан къызны бек сюйген?\nМени Кулинам кёреме, джашла,\nБиринчи майда акъ кийген.\nМенден джарлы бармыды сора,\nСау джети джылны къыз сюйген?\nСау джети джылны сюйюб термилдим,\nБир къууанмады джюрегим.\nКулинам болуб къалгъа эди\nЭтиме тийген кёлегим.\nСанга барды бир айтырым:\nБизни юйге бир келсенг а.\nКелирингден тамам тюнгюлдюм,\nПисьмоларымы берсенг а.\nЧегетдеги бёрюле, алан,\nКёкге къараб улурукъ.\nНе кёб письмо джазгъанем санга,\nМени эки къолум къурурукъ.\nКесинг ючюн чырт да къыйналмайма,\nАлгъынча уа сени сюймейме -\nМен бир башханы сюеме.\nБусагъатда бир джарыкъ болгъанды,\nОй анам, мени дуниям.\nСенден джаныма тийиб айтама,\nКёлюнг къалмасын, Кулинам.\nСенден бек кишини да сюймейме,\nМа биз джашагъан джуртлада.\nСеннге ушатыб басмай джюрюйме\nГокка хансланы сыртлада.\nСенден ариу кишини да кёрмейме\nМа биз джашагъан элледе.\nСеннге ушатыб, къараб джюрюйме\nСуу чабакълагъа кёлледе.\nМен кёзлерими алмай къарайма\nСизни башыгъыз кёклеге,\nСени амалтын кёлюм бармайды\nНакъырда этерге кёблеге.\nМени кибик, сен да эте эсенг,\nДунияда къалай джашайса?\nШашмайын, бузмай, ариу Кулинам,\nГокка ханслагъа ушайса,\nСенича, билсе мени джюрегими,\nЭриб кетеред Минги Тау,\nКулинам болуб къалгъа эди, алан,\nБелими къысхан белибау.\nКёб къатылыкъ этгенсе, Кулина,\nКёбдю мени санга гурушхам.\nКъолумда джазгъан ручкам.\nМени джюрегим чыртда кёлтюрмейди,\nМа алай чыммакъ кийинме.\nКарандаш дженгил тауусулады,\nОл болсун, дерик тюйюлме.\nКулинамы гокка тюрсюню\nКёзюмю юсюнде ойнайды.\nЧурукъларым болуб къалгъа эди, дерге,\nКулинама кёзюм къыймайды.\nДжюрегим бир бек къууанады\nМен сени кёрген кюнюмде.\nСени сыфатлы ибилис-шайтан\nДжукъларгъа къоймайд тюшюмде.\nМайна биринчи майны байрагъы,\nКюкюреб-джашнаб, джел эте.\nКел, экибиз да кетиб къалайыкъ,\nБир-бирибизге кёл эте.\nКулина берген къол джаулукъчукъну\nМен ёмюрюмде джоймазма.\nЁлюб, дуниядан кетгинчи, сеннге\n«Кулина» атны къоймазма.\nМариям Къурманбийни кесинден эшитген «Кулина» ма былайды. Ол айтханнга кёре, бу джыр 1931-1933 джыллада этилгенди.\n«Кулина»… Сюймекликни бир атыды Кулина. Хар сюймеклик сезимни, хар къызныча, кесини аты болурму!? «Сюйген» деген бир сёз болгъанлыкъгъа, хар сюйген бирер тюрлю сюеди да!\nБирча, кемсиз сюе билгенле джашауда бир-бирине алай кёб тюбемеучюдюле! Керти сюе билмеклик да, фахмуча, кёблеге берилмейди. Къурманбий бла Мариямгъа ол фахму да, бир юй болур насыб да, берилген эди: сюймеклик - ёмюрлюкге, насыб – джети джылгъа… 1942 джылдан сора да джарым ёмюрден асламны джашагъан Кулина, алай керти сюймекликге тыйыншлы болгъанын узун, къыйын джолу бла кёргюзгенди.\n«Кулина» - Хатуланы Мариям бла Къанаматланы Къурманбийни ариу, асыл сюймекликлерини сейирлик эсгертмесиди, джыр эсгертмеси!..\nКъанамат улу «Кулинадан» сора да этгенди джырла. Амма, миллетлени ата-сата айланнган ХХ-чы ёмюр халкъгъа кёб затын тас этдиртгенди. Биз хапарын айтхан джырчыны да, талай джыры аджашханына ишегим джокъду. Къурманбийни Тёбен Мараны къызларына этген «Шерифала» деген джырын, унутмай, бюгюннге джетдирген атама, Байрамукъланы Ибрагимге, джюрек разылыгъымы айта, аны да былайда келтиреме:\nУдарник къызла дырын джыялла,\nТолтуруб, кюн бет таланы.\nШерифаланы бир кёб сагъынаек, тейри,\nМен бир айтайым аланы.\nТогъуз чалкъычы чалкъы чалабыз,\nАлларын тыйыб тамада.\nКъызла амалтын тансыкъ этгенди\nОл худжу, ташлы Мара да.\nДжарыкъды бизни кёлюбюз.\nНюрджан кеси да эл комсомолка,\nУдарник, бизни тенгибиз.\nАбрекланы ариу Шерифачакъ,\nКеси кесчигинден уяла.\nБаббаханчакъ кибик, аны ёсгенине,\nДжыйын къачха джетди къууана.\nКъарабашланы да ариу Шерифа,\nОл джюрек ауруу береди,\nБулутлу кюнде, кюмюш сом кибик,\nБаболаны ариу Шерифагъа\nДжыйын бирден письмо саллыкъбыз.\nМосквадан келген алтын сагъат кибик,\nАны Акъсакъалгъа аллыкъбыз.\nАкъ Къая тюбю зынгырдайды, джашла,\nБатагъа джашил джанады.\nЗухра бала дуниягъа ёсгенли\nДжюрегим ауруу табады.\nТамгъалы Сыртын, ой, тубан басыб,\nТамчыны ичине, кюн тийиб,\nБиз Айшатчыкъны сайлаб алгъанбыз,\nКъалгъан къызчыкъладан бек сюйюб.\nДжумарыкъ тауукъ да таулада отлайды,\nАкъ марал кимге ушайды?\nКъара чашчыгъынгы ёрге тара, Айшатчыкъ,\nАрбазгьа чыгъыб, ызынга айлансанг,\nКюн тийген кибик, башлагъа.\nСени амалтын бир къан джаугъанды\nМара элинде джашлагъа.\nАрбазгъа чыгъыб къарайды Айшат,\nАйшатны ызындан кёбле айланалла,\nДжел хапчюклени сюргенча.\nАкъсакъал бёркню да биз джиберликбиз\nАриу Халиматны сынаргъа.\nКъараб кёрюрге кесин табмайбыз –\nСалыб айтабыз ийнаргъа.\nДжюрек ауруу береди кюлгенинг,\nСюйюмлю этеди кийгенинг.\nАтны белинден тюшмей джюрюйдю,\nКавказ кийимли сюйгенинг.\nАйны толгъаны, кюнню чыкъгъаны,\nАсият алай ариуду.\nСагъынылмагъан бир кюню къалмайды –\nДжыйыннга джюрек аурууду.\nДжетеулен сюйген ариу Хурайматны\nБиз да сюймейин неди амал?\nБарыб, кёзюне бир къарар эдик,\nДжетмеймид эке къач заман?\nДжетеулен сюйген ариу Хурайматха,\nМен сукъланама, ёлеме.\nИй, мен билмеген, энтда, юч къошулуб,\nОн болуб тура кёреме.\nОл он сюйгенинг тойгъа келселе,\nОнусу он саугъа берселе...\nАла нелерин да унутадыла,\nСени бир къараб кёрселе.\nОл он сюйгенинг а тойда тёгерекде,\nКюмюш хазырланы тизгенча.\nАланы бир-биринден къалай айырлыкъса,\nАлтын сынджырны юзгенча?\nОл он сюйгенинге къууана да, согъа,\nТамам уста болдунг къобузгъа.\nМа ишни табы - джез капекчикге,\nСёзню ариуу - тогъузгъа.\nМараны башы да мийик къаяла,\nКюн батыб, салкъын айланнганд.\nОнусу да билмейле сени акъылынгы –\nСабий эсинг кимге байланнганд.\nМараны башы да мийик къаяла.\nКюн батыб, салкъын айланса...\nСюйген амандан-игиден тюлдю,\nАкъылынг бир джерге байланса.\nКюн бетде битген гокка хансчыкъла,\nКёлюм бармайды юзерге.\nКъалгъан къызла гурушха этмегиз,-\nЗаман табылмайды тизерге.\nБу джырны Къанамат улу 1933-1935 джыллада этгенди.\n- Эриширек къызлагъа, - деб хапар айтады Ибрагим, - кёллерин кёлтюреме деб, эте болур эди, эм ашхы сёзлени табыб айта эди. Бюгюн кибик эсимдеди, къош артында, олтуруб, «Шерифаланы» Къурманбийни кесинден юреннгеним. Макъамы да, ма алай, сёзлерича, бир да ариуду! Бир да фахмулу, бир да онглу адам эди. Джыргъа джетсе уа: макъамын, сёзюн да чыгъарыб башлаб къала эди, кеси да уста джырлай эди! Джандетли болсун ариу джаны! Ма былай къараб, джыр къураб, айтыб бара эди. Ишге кирсе, ишде – алчы, тойгъа кирсе, тойда – башчы! Не джырда, не тебсеуде бир адамны ызындан къарамагъанды. Ким да сукъланырча адам эди. Орта бойлу эди, ариу, чырайлы адам. Бу джыр этилген кёзюуде Тёбен Марада Шерифа атлары бла талай къыз болгъанды. Аны ючюн атагъанды джырына «Шерифала» деб. «Къынгырла» деб да бир джыры бар эди, къыз бла джаш алмашдырыб джырларча этилген, - деб, андан да эсине тюшюрелген тизгинлени айтады:\nБюгюн кюнню алай кёреме,\nКюн тиймеген мутхуз кюнлеге.\nТейри адамы, шашмай ушайса\nКъышлыкъда шайтан юллеге.\nКёзюм чыракъ барады\nЭшик аллында тазчыкъгъа.\nШайтан юлле эсем, ол болсун хатам,\nУшайма гокка хансчыкъгъа…\nКъанаматланы Къурманбий… Халкъ джырланы авторы.\nДжыр да, адамча, кеси джашауу бла джашайды. Аны да кесини джазыуу, джолу, ёмюрю барды. Джырла – келечиле, джырла – тылмачла, джырла – саугъала… Джырланы сюе, багъалата, джырлай билгенибизча, аланы халкъгъа къоюб кетген джырчыланы атларын да, биргебизге джашатыргъа борчлубуз. Унутмай, сансыз этмей.\nКъанаматланы Адежейни джашы Къурманбий да аланы бириди.\nПросмотров: 935 | Комментарии: 1 | Рейтинг: 0.0/0\n1 1 (16.12.2012 14:38)


Викингле — Википедия\nВикинг Тронхейм фьордха къарайды\nВикингле — ал орта ёмюрдеги скандинав тенгизчиледиле, VIII—XI ёмюрледе Винланддан Биармиягъа эм Каспийден Шимал Африкагъа дери чабыуул этиб тургъандыла. Викинлени асламысы эркин дат, норвег эм швед тамырлы адамла болгъандыла, аланы баш нюзюрлери дженгил бай болуу болгъанды. Ийнанчлары бла - меджисуула болгъандыла.\nШвед викингле кёбюсюне кюнчыгъышха джолоучу болгъандыла, алагъа эски орус эмда византий къайнакълада варягла дегендиле. Норвег эм дат викингле асламысы бла кюнбатышха джолоучу болгъандыла, эмда латин къайнакълагъа кёре норманла атны джюрютгендиле.\n«Викинг» сёз буруннгу норвег «vikingr» сёзден къуралгъанды, эм джайылгъан версиягъа кёре ол сёз бла фьордланы белгилегендиле, аны тышында бу сёз норвег область Вик бла да келишеди. «Викинг» сёзню уа («фьорддан адам») джашыртын богъазлада бугъунуб гуду этген адамлагъа айтхандыла.\n↑ 1,0 1,1 1,2 Викингле Британ энциклопедияда\nЧыкъгъаны — «https://krc.wikipedia.org/w/index.php?title=Викингле&oldid=102366»


Сюймекликге кертиликни юлгюсю | Электронная газета "Заман"\nСюймекликге кертиликни юлгюсю\nБуруннгу элибиз Думалада Жабелланы Жумарукъну юсюнден мен анамдан эшите тургъанма. Анам кеси бахсанчы эди. Байдаланы Ибрагимни къызы, анасы уа Гюлюйланы Уркъуят. Ариу Жумарукъ деучю эди ол къызгъа. Аны сюйген жашы да бахсанчы болгъанды. Уркъуятны къарындашы Гюлюйланы Хызыр.\nБир жол чегемли, бахсанчы къызла да тигиуде эришгендиле. Ким биледи, ол Бахсан жанындамы болду огъесе Чегемдеми. Аны тюзюн айтхан къыйынды. Бек усталагъа Уркъуят бла Жумарукъ саналадыла. Адамны ёлчемин ала турмай, былай бир къарап, анга кёре экиси да чепген тикгендиле. Ызы бла Уркъуят терини ийлеп, андан бёрк этип барын да озады. Бир жол а къарачайлы къызла бла бахсанчыла эришедиле да, анда уа къылдан тюйме тюйюп, Уркъуят алчы болады. Алайды да, бу эки къыз да тигиу жаны бла, халкъда айтыучулай, къан устала эдиле.\nОл эришиуде Гюлюй улу Жу¬марукъ бла танышады. Бирде сюймеклик бир къарамдан жаратылып да къалады. Былада да алай болду. Къыз да, жаш да жюреклеринде жангы от тиргизилгенин ангыладыла. Уллу сюймеклик тууду арада. Жаш, ишни кёпге соза турмай, келечиле жиберди.\nКъыз ыразылыгъын билдиреди. Былагъа некях этедиле. Некяхны айгъа, он жылгъа, андан кёпге да этип болгъандыла. Туугъанлай окъуна сабийлеге некях этилип къалгъанын да эшите турабыз. Былагъа уа жылгъа этилген эди. Жумарукъгъа аталгъан жыр да, баям, ол заманда жазылгъанды. Аны жазгъан а Гюлюй улуду.\nЧегем ауузунда Думала элде къызла, кюн тууушда олтуруп, эшиулерин бардыра боладыла. Бирлери сюйген жашыны лакъырда сёзлерин айтып, къалгъанла да анга кюле. Алай ариулукъ, жашлыкъ кюлдюрген тауушла кёпге бармадыла.\nДумалагъа Бахсан жанындан келген жолда бир атлы кёрюндю. Суудан ётюп, элге жетгенлей, тохтап, бираз тёгерекге-башха къарады. Къызланы эслеген болур эди, сора атын ала таба бурду.\nЖумарукъ, аны кёргенлей: «Бу атлы манга келеди... Кеси да ачы хапар бла!» - деди. Аны эшитген къызла шумсуз болдула. Бирлери къызгьа, экинчилери да келе тургъан атлыгъа аралып къалдыла. Ол а, тюзюнлей келе - келди да, къызла¬ны алларында тохтап, атдан тюшюп, Жумарукъну аллына барып: «Баям, ариу Жумарукъ сенсе. Ахшы тенгим бла санга башха тюрлю келир акъыл бар эди. Алай муратла толмадыла. Татлы тенгим Гюлюй улу ажымлы жоюлгъанды. Санга быллай хапар айтмаз ючюн, бауурум бла жер къыйырына сюркелирге хазыр эдим. Алай бахсанчы къартла къоймай жибергендиле. Мындан арысында башынга эркинсе», - деп, бурулуп ызына кетди.\nГюлюй улу къарыулу жаш болгъанды. Кеси да уста къаячы эди. Бир жол Огъары Бахсаннга оруслу жолоучула келедиле. Таулагъа, къаялагъа ёрлеп, жер кёре айланнганла. Орусбий улу уа Хызырггъа алагъа жол башчы бол деп тилейди. Бу анга угъай деялмады. Тауладан бирине чыгъып бара тургъанлай, къар юзюлюп, барысы да анда ёледиле. Юч кюнден а некях болжалы тауусулуп, Жу¬марукъну Бахсан ауузуна келтирлик болгъандыла.\nЖумарукъ сюйгенини юйюне къайгъы сёз бла да барды. Уркъуятны ёшюнюне башын салып, кёп жиляу, сыйыт да этди. Сюйгенин унутуп, ёмюрде эрге чыкъмазгъа да айтды.\nАриу Жумарукъну хапары уа тау элледе кёпден-кёп айтылады. Жашла къыз тилей хурметли акъсакъалланы жибередиле. Сёз уста тиширыула жашыртын къызгъа келечилик айтадыла. Алай Жумарукъ башхагьа барыргьа акъыл окъуна этмеди. Ол жашау зауукълукъдан эсе толмагъан сюймеклигине кертичилей къалды.\nЖашла уа тилей эдиле. Он, жыйырма, отуз... Ненча жыйырма жаш тилеген болур эди ариу Жумарукъну? Халкъда уа «Жюз жаш тилеп, жюз биринчисине барлыкъды» деген хапар жайылды. Зар адамланы, жахиллени, сюе билмегенлени сёзю эди ол.\nЖюз жылдан артыкъ жашап ёлген эди Жумарукъ Булунгуда. Бир адамгъа да сюйгенини юсюнден сёз айтмагъанды. Кёчгюнчюлюкде эгечинден туугъанла, эрге бармагъан тиширыугъа гюнях болгъаны Къуранда жазылады, Аллахны аллына не айтып барлыкъса, дейдиле. Ол а: «Сюйгениме бермединг, деп айтырма», - деген эди. Ма алай сакълай эди ол сюймеклигини тазалыгъын.\nЭртте Бахсаннга суратчы келеди. Гюлюй улу тери ийлей тургъанын кёрюп, сейирсинип, аны суратха алып кетген эди.\nАртда, кеч, ол сурат басмаланнгандан сора, Гюлюйлары къарындашларын таныйдыла. Ол сурат буду. Буюрулмагъан сюймекликни хапары алайды.\nСуратлада олтургъанладан экинчи Жумарукъ.Тери ийлегенледе сол жанындан биринчи Гюлюйланы Хызыр.


Бирге ишлеу эки регионнга да файда келтирир деп умутландырады | Электронная газета "Заман"\nКъМР-ге ишчи жумуш бла Тула областьны правительствосуну башчысыны орунбасары эл мюлк министр Дмитрий Миляевни башчылыгъында делегация келгенди. Аны къауумунда саулукъ сакълау, инвестицияла, экономиканы айнытыу жаны бла жууаплы къуллукъчула, Сатыу-алыу палатаны келечилери, бизнесменле да бар эдиле. Байрым кюн а КъМР-ни Правительствосуну юйюнде премьер-министр Мусукланы Алий эм жууаплы министрле къонакъла бла тюбешгендиле.\nАны ача, Алий Тахирович Тула область бла экономика байламлыкъла эрттеден къуралгъанларын, республиканы предприятиялары ары рентген оборудование, кабель элтгенлерин чертгенди. «Тула область экономикасы айныгъан регионладан бириди. Аны промышленностьда онглары уллудула, инвестицияланы кенгертиу жаны бла мадарла толтурулгъандыла»,-деп чертгенди ол.\nКъабарты-Малкъарны юсюнден айта, премьер-министр туризмни айнытыуда, эл мюлкде жетишимлени юслеринден шартла бла шагъырей этгенди. Энчи эс инвестицияланы кенгертиуге бурулгъанын да чертгенди. «Къырал магъаналы проектлени жашауда бардыргъанда энчи бизнесни онглары хайырланыладыла. Ол а конкуренциягъа чыдамлы продукцияны чыгъарыргъа, жангы ишчи жерле къураргъа, бюджетни файдалылыгъын ёсдюрюрге онг береди»,-дегенди.\nПремьер-министр Туладан бизнесменлеге туризм бла байламлы объектлени ишлетгенде, эл мюлк продукцияны асырау эм жарашдырыу сфералада инвестиция проектлени толтургъанда себеплик этиллигин да белгилегенди. «Къабарты-Малкъар ахыр юч жылны ичинде инвестицияланы ёсдюрген он регионну санына къошулгъанды. Алай бизни экономиканы, социальный сфераны айнытыу жаны бла онгларыбыз энтта уллудула. Аны себепли бюгюн эл мюлк, промышленность эм турист-рекреация сфералада беш инвестиция проект бла шагъырей этерге сюебиз»,-деп билдиргенди ол.\nДмитрий Миляев а Тула областьны делегациясы Къабарты-Малкъаргъа биринчи кере келгенин, жолоучулукъ инвестиция проектлени толтургъанда сынау бла алышыр мурат бла къуралгъанын чертгенди. «Эки субъектин да экономиканы айнытыу, инвестицияланы кенгертиу жаны бла борчла бирикдиредиле»,-дегенди ол.\nКъонакълагъа республиканы онгларыны юслеринден документли кино да кёргюзтюлгенди. Анда уа эл мюлк, туризм, жарашдырыучу предприятиялада тамамланнган проектле къаллай хайыр келтирликлерини юслеринден шартла бар эдиле.\nПремьер-министрни биринчи орунбасары эл мюлк министр Сергей Говоров да агропромышленный комплексде жетишимле бла шагъырей этгенди къонакъланы. Ол айтханыча, бюгюнлюкде бу сферада 24 инвестиция проект толтурулады, ала ахырына жетдирилселе, мингден аслам ишчи жер къураллыкъды.\nЖыйылыуда Тула областьны саулукъ сакълау министри Андрей Третьяков регионну губернатору Алексей Дюмин КъМР-ни сабий клиникалы больницасына 10 минг сом багъасы медицина оборудование саугъалагъанын билдиргенди эмда коллегасы Марат Хубиевге сертификатны бергенди.\nАхырында Мусукланы Алий, Дмитрий Миляев эм Андрей Третьяков журналистлени эки регионну арасында байламлыкъланы къурауну онгларыны юслеринден сорууларына жууапла бергендиле.


ДЖЫЛНЫ АХЫРЫНА БИТДИРИР МУРАТ БАРДЫ\nБуруннгу, 800 джыл мындан алгъа салыннган, осман проект бла Къарачай районну Къумуш элинде джангы межгит ишленеди. Бюгюнлюкде межгитни къабыргъалары сюелгендиле, биринчи этажы, хазна къалмай, битгенди. Проект бла межгитни 14 куполу боллукъду. Бусагъатда къурулушчула аланы салыргъа бетон тамалла хазыр эте турадыла. Ала ол ишлерин бошасала, минаралагъа кёчерикдиле. Межгитге 50-метрлик 2, 55-метрлик да 2 минара салынныкъды. Межгит битсе, анда 900 дин ахлу бирден намаз къылырча боллукъду: Аллахны аллында ол сыйлы борчларын 600 эркиши уллу залда, 300 тиширыу да балконда толтурлукъдула. Анга джоюм этген адамла мындан ары этиллик къурулуш ишлеге да заман заманы бла ачха бериб барсала, ол быйылны ахырына битерикди. Источник: riakchr.ru\nКъарачайны сыйына атаб\nАДАМЛАНЫ САУЛУКЪЛАРЫН САКЪЛАР ЮЧЮН


Халал къыйын эмда таза ниет – жашаууну тутуругъуча | Электронная газета "Заман"\nХалал къыйын эмда таза ниет – жашаууну тутуругъуча\n25 декабря, 2020 - 16:55\nБюгюнлюкде дуния къалай эсе да терк тюрлене, эллерибизде окъуна узакъ ёмюр сюрген ынналарыбыз, аппаларыбыз азайгъанлары да бирде сагъышландырады. Узайып кетген сабийлик жылларынгда таныгъан, билген аммачыкъларынгы эсинге тюшюре, айхай да, акъылынгда тансыкълайса, жюрегинг бла хурметлей, аланы адамлыкъ ышанларына да сейирге къаласа. Жашауларыны къадар деген жоллары сыйдам болмагъан эсе да, ала бизни, ёсюп келген тёлюню, башыбызны сылай, аныкъыды-мунукъуду демей, эркелете, кёп затлагъа тюшюндюрген да этгендиле.\nШукур къудуретге, бюгюнлюкде да эллерибизде берекет сакъланады. Алгъынча ныгъышларыбыз толу тюйюл эселе да, абадан тёлюбюзде жюз жылгъа жууукълаша келгенле барлыгъы къууандырады. Ала жаланда юйюрлерини, тукъумларыны, жашагъан тийрелерини – жерлерини байлыгъы болуп къалмай, саулай да миллетибизни байлыгъыдыла.\nХабаз элден Мусукланы Фатимат да быйыл кесини юбилейин – жюзжыллыгъын – белгилегенди. Алай эсе да, алгъадан окъуна айтсакъ, ол бюгюнлюкде да тириди, юйде ууакъ-тюек жумушлагъа да къараргъа сакъды.\nОл озгъан ёмюрню жыйырманчы жылында Элбрус посёлкада Апсууаланы Рамазанны уллу юйюрюнде туугъанды. Анда уа тогъузоулан ёсгендиле. Мени бюгюннгю жигитим а эгиз нёгери бла бирге тунгучлары эдиле. Жарсыугъа, Хадижат гитчелей ауруп ауушханды.\nСабийледен таматагъа юйюрню ауурлугъун кётюрюрге тюшюучюсю белгилиди. Мында да алай болгъанды. Ата-ана ишге жюрюй, эгечлерине бла къарындашларына да къарай, Фатимат школгъа да баргъанды. Немис ууучлаучуланы къыстагъанларындан сора уа эм иги окъугъанланы фронтха медсестрала этип жиберирге да хазырлагъандыла. Ол да аланы санында болгъанды.\nАлай эсе да, халкъыбызгъа кёчгюнчюлюкню къыйынлыгъы келеди. Ол заманда юйюр Талды-Курган областьха тюшюп, аталары да биргелерине болмай апчыгъанды. Ит иесин танымагъан заманда балаларыны къатында турургъа кимни бар эди амалы. Кёп да бармай, аналары Шарифаны эгечи ауушуп, юйюрге дагъыда аны тёрт сабийи да къошуладыла. Ала барысы да ачдан, сууукъдан абызырамаз ючюн, Фатимат уллу къыйын салгъанды. Аналарына совхозгъа ишге чыкъмай жарамай, айтханыбызча, юйде ауурлугъ а аны боюнуна тюшген эди.\nАртха туугъан ташларына уа ала, къудуретге шукур, барысы да сау-саламат къайтхандыла. Мени ушакъ нёгерим а энди кеси да Мусукланы Мажит бла бир юйюр къурап, андан ала тунгучлары Тамара бла келгендиле. Мында дагъыда Кемал бла Лейла да туууп, жууукъ-ахлуну къууандыргъандыла.\nИш юсюнде чыныгъып юйреннген тиширыу сабийлерин да ол халда ёсдюргенди. Кеси он классны тауусханлыкъгъа, бийик билим алыргъа амалы болмагъан эсе да, ётмек биширген жерде уруннганды. Артда андан кетгенинден сора тынч олтуруп туралмай, юйде тылы басып, андан гыржынла этип, аланы къоншу-тийреге, жууукълагъа да берип, барысындан да ыразылыкъ тапханды. Бюгюн да тюкенден ётмек алсала сюймейди. Андан сора да, боза, сыра биширирге да уста болгъанды.\nАрада бир бирни ангылау болса, ата-ана этген муратларына да жетедиле. Ала ёсдюргенлерине тюз жолну кёргюзте, бийик билим да бергендиле. Юйюр башчы уа эр киши тамамларыкъ жумушну бир заманда да юйдегисине таяндырмагъанды, малгъа, бахчагъа да кеси къарагъанды. «Кюч иш бла тиширыу кюреширге керек тюйюлдю», - деп, ол акъылын тюзге санай, юйдегисин хурметлей, бирге 55 жылны жашагъандыла.\nФатимат а гитче эгечи Люазаны да ёз аналарына ауурлугъун бермей, кесине алып, Хабазда ёсдюргенди, окъутханды. Артда, ол юйюр къурагъанындан сора да, аны къызчыгъын аягъы юсюне салыргъа къолундан келгенни аямагъанды.\nОгъарыда биз юйюрге ана эгечни сабийлери да къошулгъанын сагъыннганбыз. Жашла, къызла барысы да мени бюгюннгю жигитими эгечлерича угъай, анача кёредиле. Энди араларында, жарсыугъа, дунияларын алышханла да бар эселе да, аланы туудукълары огъурлу ынналарындан сормай-сурамай, аны оюмун билмей, уллу жумушну этмейдиле. Аны хурметлеп, аллына оноу излей эллилери, къоншулары да келедиле. Бу ариу тёребизни сакълай, амманы сыйын-намысын кётюредиле. Ол а бир бирге болушлукъ, къыйын кезиуде билеклик этиу не даражада болургъа тийишлисин ёз къылыгъы, юлгюсю бла ачыкълагъанды. Жууукълада-ахлулада къууанчлары бушуулары болуп, ол себеплигин тийдирмей къоймагъанды.\nБаям, инсан таза диннге табынса, ол да кесини къыйматын береди. Шарифа хафиз болгъанды, болсада заман, жашау алай тюшюп, арапча окъургъа сабийлерин юйреталмагъанды. Алай эсе да, Фатимат бюгюнлюкде окъуна намазын къоймай къылады, дин кёчюрмелени кеси окъуйду, орус тилни да бек иги биледи. «Тахир бла Зухураны», фольклор чыгъармаларыбызны танг кесегин кёлюнден айтады. Ол затлагъа уа ёсюп келген тёлюню да тюшюндюреди. Андан сора да, аланы жети атагъа дери санаргъа юйретеди. Кесин тукъум адамына санагъан хар ким да быллай затланы толусунлай билирге тийишлисине ийнандырады.\nЖангыз жашы Кемалны тас этип, къыйын кюнлери аз болмагъан эселе да, жюреги огъурсузланмагъанды, жашаугъа ачыкъ ниет бла къарайды. Заман жаралагъа багъады, дейдиле. Алай анга ийнанырча уа тюйюлдю.\nОгъурлу тиширыуну кёз жарыгъы, жюрек ырахатлыгъы уа аны туудукълары Карина бла Мухамматдыла. Жаш КъМКъУ-ну информатика бёлюмюнде окъуйду. Къыз а «1КБР» телеканалда малкъар тилде бериулени бардырады.\nСаулугъунг бла узакъ ёмюр сюрген, айхай да, насыпды кимге да. Фатиматны уа анасы да 104 жыл жашагъанды. Дагъыда уллу юйюрден бюгюнлюкде ючеулен сау-эсендиле. Сюлемен - Бедикде, Мариям - Нальчикде, Люаза уа Акъ-Сууда турадыла. Башхача айтханда уа, ала барысы да буйрукъгъа бюкдюрмеген, не къыйын ишден да артха турмагъан, жашауну магъанасын билген тёлюбюздюле, тарыхыбызны шартларын сакълагъанладыла.\nЭнди жюз жылы толгъан ынна, анга да къарамай, юйде жумушладан солургъа уа ашыкъмайды. Сарымсахларын биреуге да ышанмайды. Ол бу битимни тахталарын кимден да тынгылы этеди, алай бла уа аны таныгъанла аны юлгюге келтиргенлей турадыла, анга ушаргъа сюедиле.\nНе десек да, къарты болгъан юйню берекети башхады. Бютюнда абаданларыбызгъа къатларындагъыла сый-хурмет берселе, жюрек жылыуларын аладан аямасала. Фатиматны уа жаланда юйюрю угъай, саулай эл да сюеди, багъалайды. Мындан арысында да къадар огъурлу амма къууанчха, жарыкълыкъгъа бёленип жашарча насыпны берсин. Аны жашауу уа махтаулу тиширыуларыбызны ышанларын толусунлай ачыкълайды.


УЛЛУ ХОРЛАМГЪА АТАЛЫБ\nУллу Хорламны 74-джыллыгъына аталыб, Къарачай-Черкес Республиканы Туризмини, курортларыны эмда бла джаш тёлю политикасыны министерствосу «Георгиевчи лентачыкъ» деген акциягъа кенг джол бергенди.\n- Уллу Ата джурт къазауат бошалыб, Уллу Хорлам кесини ёхтем байрагъын кёлтюргенли быйыл хычаман (май) айны 9-да 74 джыл болады. Аны бла байламлы бизни министерство «Георгиевчи лентачыкъ» деген акцияны башлагъанды. Ол республиканы бютеу шахарлары бла районларына да джайыллыкъды. Акцияны экинчи этапы хычаман (май) айны 9-да бардырыллыкъды, - деб хапар айтханды КъЧР-ни Туризмини, курортларыны эмда джаш тёлю политикасыны министерствосуну джаш тёлю политика бёлюмюню консультанты Текеланы Алина.\nОл бу акция бек керекли эмда магъаналы болгъанын чертгенди. Уллу Хорламгъа ие болур ючюн, бизни аталарыбыз эмда аккаларыбыз джанларын-къанларын аямай кюрешгендиле. Ёсюб келген тёлюле ол затны билирге керекдиле.\n«Георгиевчи лентачыкъ» Уллу Хорламны баш белгисиди. Ол себебден волонтёрла да къошулуб министерствону къуллукъчулары лентачыкъланы республиканы джамагъатына чачарыкъдыла. Бюгюннгю джаш адамла Ата джуртларын сюерге, аны излемлерин неден да баш салыргъа быллай ашхы юлгюледе юренникдиле.