13 сьнежань 2013, 20:04\nПаведамленьні з Эўрамайдану выразна дамінавалі на мінулым тыдні. Але ў нашым апытаньні наконт таго, як мы асьвятляем падзеі ва Ўкраіне, толькі няпоўныя 10% наведнікаў сайту РС сказалі, што ўкраінскіх матэрыялаў у нас зашмат; 54% сказалі, што асьвятленьне ў самы раз, а 36% палічылі, што матэрыялаў з Кіеву нават замала.\n1. Прэзэнтацыя кнігі Анатоля Лябедзькі «108 дзён і начэй у засьценках КДБ». «Турма мне дала ня толькі нейкі новы досьвед, цалкам нечаканы – але я зрабіў і пэўныя высновы. Я зразумеў, які я вялікі даўжнік перад сваімі блізкімі. Цяпер я імкнуся як мага больш быць з сваімі блізкімі, і вам усім гэта раю» – сказаў на прэзэнтацыі сваёй кнігі палітык Анатоль Лябедзька. Ажно ня верыцца, што апісаньне свайго зьняволеньня Анатолем Лябедзькам – гэта ўжо 43 кніга ў «Бібліятэцы Свабоды», заснаванай Аляксандрам Лукашуком. «Бібліятэка Свабоды» – унікальная сэрыя пра палітычную, грамадзкую, культурную і інтэлектуальную найноўшую гісторыю Беларусі. Яе значнасьць, як той казаў, яшчэ ацэняць. Поўнае відэа прэзэнтацыі тут.\n2. Помнік Леніну зрынуты і «Гімн Украіны ў 4.00 раніцы» – абодва відэаматэрыялы ня нашы, але пагадзіцеся, што глядзець іх без хваляваньня немагчыма. І ёсьць чаму павучыцца ва ўкраінцаў.\n3. Бывай, Ленін... – вострая і інтэлектуальна правакацыйная дыскусія ў «Свабодзе бяз гальштукаў» пра тое, ці варта скідаць помнікі Леніну ў Беларусі і каго ставіць на яго месца. Мадэратарка Ганна Соўсь наогул падбірае дыскутантаў з адрознымі пунктамі погляду. Гэтым разам сутыкнула ілбамі Сяргея Навумчыка зь Юрыем Дракахрустам. Аляксандра Дынько была далекавата, у студыі ў Кіеве, і ў слоўнай перапалцы ўдзельнічала даволі далікатна.\n4. Ігар Аліневіч – першы ляўрэат прэміі Аляхновіча за кнігу «Еду в Магадан» – яшчэ адна імпрэза, зьвязаная з «турэмнай літаратурай» у Беларусі. Поўнае відэа ўручэньня прэміі тут. Чаму нам гэтая літаратура цяпер такая важная – ніхто лепш ня скажа, чым наша калега Ганна Соўсь, якая была сябрам журы першай прэміі імя Францішка Аляхновіча.\n5. Фатальная памылка БНФ – напішыце нешта крытычнае пра БНФ па-беларуску, і ў камэнтарах вы абавязкова ўбачыце эфэкт, як ад выбуху гранаты ў адным непахучым месцы. Гэтым разам гранату кінуў Сяргей Дубавец, які перадрукаваў свой тэкст, апублікаваны ў газэце «Свабода» 20 гадоў таму. Вось што называецца актуальная журналістыка.\n6. На Менскім трактарным «італьянскі страйк» – адно з найцяжэйшых заданьняў журналісту ў Беларусі – зрабіць матэрыял з жыцьця рабочых. Вазьмі ты і пагавары зь імі, калі, па-першае, доступу да іх на заводы няма, а па-другое, яны – людзі ня вельмі каб гаманкія. Але наша менская карэспандэнтка, Галіна Абакунчык, з гэтым заданьнем справілася болей чым выдатна.\n7. Чаго пазьбягаюць псыхічна моцныя людзі? – зьвярніце ўвагу на нашу рубрыку «Здароўе». Што як што, але моцная псыхіка беларусам патрэбная ня ў меншай ступені, чым тоўсты кашалёк.


Лепшы выпрамнік для валасоў 579 Вытворца і фабрыка | Цінсюань\nВыпрамнік для валасоў 579\nВыпрамнік для валасоў 579 - гэты выпрамнік з тытана забяспечвае больш хуткае выпростванне і дадае бляск, а высокі ўзровень адмоўных іёнаў вырабляе шаўкавістыя, гладкія і кандыцыянаваныя валасы. Гэты неінвазіўны выпрамнік і бігудзі з тытанам дапамагае ўтрымліваць вільгаць на месцы і надоўга паляпшае валасы.\nТрывалы і зручны - прафесійныя тытанавыя выпрамнік для валасоў і бігудзі Vanessa выраблены з цвёрдых матэрыялаў і трывалага дызайну. Важныя зручнасці тытанавага выпрамніка для валасоў і бігудзі, а таксама функцыі захоўвання, такія як падвойнае напружанне і аўтаматычнае адключэнне, уключаны ў склад выпрамніка для валасоў і бігудзі.\nПадыходзіць для ўсіх стыляў валасоў - нябачны экран гэтага тытанавага выпрамніка і бігудзі адлюстроўваецца толькі пры ўключэнні, дапамагаючы вам задаваць патрэбную тэмпературу і розныя налады тэмпературы (140 、 ℃ 160 ℃ 、 180 ℃ 、 200 ℃). Гэты выпрамнік і бігудзі для тытана падыходзіць для ўсіх тыпаў валасоў і будзе выглядаць гладка і здарова пасля таго, як вы знойдзеце правільны рэжым абагравання валасоў.\nВельмі просты ў выкарыстанні - гэты выпрамнік і бігудзі распрацаваны ў гуманізаванай інжынернай форме, каб дапамагчы вам расслабіць рукі пры кладцы валасоў. Люстраная тытанавая пласціна выпрамніка і бігудзі выдзяляе адмоўныя іёны пры награванні, каб увільгатняць валасы, ператвараючы павойныя цёмныя валасы ў цудоўны, бліскучы і модны выгляд.\nВыпрамляльнік 2 у 1 - вы можаце атрымаць шаўкавістыя прамыя валасы альбо эластычныя прывідныя кучары толькі адным інструментам! Гэты выпрамнік і бігудзі з тытана ідэальна падыходзіць для прафесійных выпрамнікаў. У той жа час выпрамнік можна выкарыстоўваць у якасці бігудзі. Гэты выпрамнік і бігудзі могуць задаволіць вашыя розныя патрэбы ў выпростванні або завіўцы валасоў.\nНумар мадэлі 579\nМагутнасць 30 Вт\nУжыванне Адкрыты, гасцінічны, камерцыйны, бытавы\nФункцыя Выпростванне валасоў\nУцяпляльнік Награвальнік PTC / MCH\n1. Працоўная тэмпература: 262-450 ° F (140-220 ° C) 6 дысплей працоўнай тэмпературы.\n2. Аўтаматычнае адключэнне на 60 хвілін, функцыя абароны.\n3. Святлодыёдны дысплей.\n4. Мода, прастата і веданне таго, што вы любіце.\n5. Выпроствае і завівае падвойнае прызначэнне, ідучы за вашым сэрцам.\n6. Награвальнік: сістэма ацяплення PTC\n7. Перавярніце традыцыйны дызайн, які здымаецца на 360 градусаў, які верціцца шнур харчавання.\n8. Плывучы турмалінавы аніённы спрэй гатовай пласцінай прадухіляе выцягванне валасоў, ушчыльненне ў першапачатковай вільгаці валасоў, выкарыстоўвайце гладкую і эфектыўную кладку, зрабіце кладку яркай.\n9. Даўжыня шнура харчавання: 2,5 м\nПаравой выпрамнік для валасоў\nПаравая вада надае валасам вільгаць і бляск, робячы валасы больш здаровымі і бяспечнымі\nЗ рэгуляванымі рэжымамі 6 розных параметраў тэмпературы (262-450 ° F (140-220 ° C)\nГэта можа задаволіць вашыя розныя патрэбы, ад далікатнага да грубага тыпу валасоў\nВыбар для вашага прафесійнага і валасянога лячэння. ШТО ў гэтым:\n● Пашыраная тэхналогія інфрачырвонага цяпла\n● Іянізаваныя керамічныя пласціны з турмаліну\n● Разумная тэхналогія рэакцыі цяпла\n● ВК-лічбавы дысплей\n● 1-цалевыя шырэйшыя пласціны 24,5 * 100 мм\n● Міжнароднае напружанне\n● 60 +/- 2 хвіліны аўтаматычнага адключэння\n● Паваротны шнур харчавання на 360 градусаў\n● Падоўжаны шнур харчавання салоннага класа\nПапярэдняя: Прямая шчотка для валасоў і бігудзі S209S\nДалей: Бесправадной выпрамнік для валасоў HS-101\nБесправадной выпрамнік для валасоў HS-101\nВыпрамляльнік для валасоў HS-690\nВыпрамляльнік для валасоў HS-705\nВыпрамляльнік для валасоў HS-619P


Ці прыжывецца ў Беларусі хрысьціянская дэмакратыя?\n13 студзень 2009, 14:12\nУжо чатыры гады ў Беларусі дзейнічае аргкамітэт па стварэньні Беларускай хрысьціянска-дэмакратычнай партыі. Сёлета плянуецца яе афіцыйнае рэгістрацыя ў Міністэрстве юстыцыі і выхад на поле палітычнай дзейнасьці. Ці могуць дапамагчы ў палітыцы хрысьціянскія каштоўнасьці? Пра гэта ды іншае мы гутарым з сустаршынём аргкамітэту па стварэньні БХД Паўлам Севярынцам.\nМіхась Скобла: “Павал, на чым грунтуецца вашая ўпэўненасьць, што Беларуская хрысьціянска-дэмакратычная партыя прыжывецца ў Беларусі, стане зь цягам часу масавай ды ўплывовай?”\nПавал Севярынец: “Нашая ўпэўненасьць грунтуецца на тым, што цягам усёй тысячагадовай гісторыі Беларусі беларусаў як нацыю адрозьнівалі моцнае імкненьне да дэмакратызму і глыбокая хрысьціянская аснова. Вазьміце любы гістарычны пэрыяд – часы Полацкага княства, Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай ці апошняга адраджэньня. І заўсёды плынь нацыянальнага адраджэньня і сапраўды нацыянальнай палітыкі трымалася якраз на сымбіёзе хрысьціянскага і дэмакратычнага. Таму, на наш погляд, гэта глыбокае патрабаваньне часу – каб у Беларусі зьявілася хрысьціянска-дэмакратычная партыя. І каб яна ня проста была, але і вяла рэй у беларускім нацыянальным адраджэньні”.\nСкобла: “У Беларусі ў свой час ужо існавала партыя хрысьціянскіх дэмакратаў – з 1917 па 1940 год. Ва ўмовах Заходняй Беларусі яе дзейнасьць абмяжоўвалася польскай уладай. І што тады прыдумалі яе кіраўнікі? У 1926 годзе ў Вільні яны стварылі Інстытут гаспадаркі і культуры, які выдаваў грашовыя пазыкі, дапамагаў сельскагаспадарчым каапэратывам. А вы якім чынам шукаеце паплечнікаў?”\nСевярынец: “Мы ставім сабе за мэту абаперціся, як на грунт, на беларускую царкву: на цэрквы, на касьцёлы, на пратэстанцкія грамады. Мы лічым, што менавіта там канцэнтруюцца сёньня тыя сілы, якія могуць даць штуршок да духоўнага, нацыянальнага і эканамічнага адраджэньня Беларусі. На наш погляд, менавіта адказныя і дысцыплінаваныя вернікі, людзі, якія ня хлусяць, ня п’юць, трымаюцца маральных каштоўнасьцяў, здольныя даць маральна-этычную базу для пераменаў. Безумоўна, складнік гаспадарчы тут таксама вельмі істотны. Таму праз месяц мы праводзім адмысловую канфэрэнцыю, прысьвечаную наступствам фінансавага крызісу, дзе мы паспрабуем сфармаваць эканамічную праграму БХД. І на нашым зьезьдзе, які плянуецца на 28 лютага, мы заявім пра сябе ня проста як ідэалягічная партыя, а як партыя, якая прэтэндуе даць беларусам цэласны сьветапогляд: эканамічны, культурны, палітычны, маральны.\nСкобла: “Колькі за чатыры гады вы знайшлі аднадумцаў?”\nСевярынец: “На дадзены момант у нашай базе дадзеных больш за дзьве тысячы чалавек. Мы будзем падаваць сьпіс з тысячы чалавек на рэгістрацыю палітычнай партыі. Ня ўсе з нашых сяброў гатовыя даваць зьвесткі пра сябе ў Міністэрства юстыцыі. Некаторыя працуюць у дзяржаўных структурах, шмат студэнцкай моладзі, яны асьцерагаюцца магчымых рэпрэсій. Таму яны гатовыя нам дапамагаць, але не “сьвяціцца”. І мы разумеем іх. Але тысяча сьмелых, каб прайсьці рэгістрацыю, у нас знойдзецца”.\nСкобла: “Яшчэ адна спроба стварыць Беларускую хрысьціянскую дэмакратыю была ў 1991 годзе – і праграма са статутам былі зацьверджаныя, і ажно пяцёра сустаршыняў былі абраныя. Дарэчы, яны лічылі сябе пераемнікамі тае, заходнебеларускае, БХД. А вы сябе чыімі пераемнікамі лічыце?”\nСевярынец: “Кажучы агулам, мы лічым сябе пераемнікамі яшчэ тых людзей, якія будавалі Беларусь тысячу гадоў таму. І, безумоўна, – заснавальнікаў БХД 20-30-х гадоў і тых, хто спрабаваў аднавіць БХД у 90-я гады. Нам здаецца, гэта адна непарыўная традыцыя. Таму ў нашых плянах і выданьне газэты “Крыніца”, газэту з такой жа назвай выдавалі хрысьціянскія дэмакраты на пачатку 20 стагодзьдзя, потым “Крыніца” вынырнула ў сярэдзіне 90-х. Мы таксама хочам выдаць матэрыялы па гісторыі беларускай хрысьціянскай дэмакратыі. Бо гэта той грунт, на якім мы стаім. Можна сказаць, што мы не ствараем, а аднаўляем БХД”.\nСкобла: “У сваёй кнізе “Люблю Беларусь” вы пішаце, што ў Беларусі пануе рэлігійная талеранцыя. Беларус, маўляў, усё сьцерпіць і прабачыцца ў 99 выпадках. Ня ведаю, адкуль вы ўзялі гэтыя 99 выпадкаў, але мне нярэдка даводзілася назіраць міжканфэсійныя спрэчкі. І гэта, прызнаем, даволі пашыраная ў нашым грамадзтве зьява”.\nСевярынец: “Талеранцыя ў чалавеку праяўляецца роўна настолькі, наколькі ён блізкі да Бога. Калі мы проста геамэтрычна раскладзем гэтую сытуацыю і памесьцім у цэнтар Усясьвету Госпада, а вакол на пэўным аддаленьні – прадстаўнікоў розных канфэсій, дык стане абсалютна зразумела, што чым бліжэй кожны чалавек да Бога, тым ён бліжэй і да іншых. І чым далей ён ад Бога, тым далей ён і ад астатніх. Гэтыя людзі сыходзяцца ў адну кропку, калі яны ў Хрысьце, калі яны ёсьць сапраўднымі вернікамі. На мой погляд, галоўная прычына адсутнасьці ў нашым грамадзтве рэлігійнай талеранцыі палягае якраз у прынесеным бальшавікамі бязбожжы”.\nСкобла: “Вы вінаваціце бальшавікоў, а я вам зацытую верш Алеся Гаруна “Спрэчка”, напісаны яшчэ да іх прыходу да ўлады: “Дзядзька Тодар, два Пранцішкі, / сват Гілерык, кум Тамаш, / раз ў мястэчку Зацьвілішкі / насьмяшылі ўвесь кірмаш, / як ад цэнаў, бульбы, меры, / што на рынку фальш дае, / зачапілі справы веры / ды й счапілісь за яе! / От і пляснуў Тодар ў вуха / па-суседзку Тамашу, / і паўcтала завіруха / у карчме на кірмашу…” Вось вам і ўся талеранцыя”.\nСевярынец: “Падобныя сцэны і мне даводзілася назіраць. Але паўтару яшчэ раз: наколькі сёньня слабая ў Беларусі царква, наколькі слабыя вернікі, настолькі слабая і Боская якасьць талеранцыі. Але ў Беларусі (і ўся гісторыя пра гэта сьведчыць), у параўнаньні зь іншымі краінамі, ніколі не даходзіла да міжканфэсійнай разьні. Сутыкненьні былі, было нават, што палілі кнігі, але Барталамееўскай начы не было. Беларусь, дзякаваць Богу, масавага зьнішчэньня народу па рэлігійных прычынах ня ведала і ня ведае.\nСкобла: “Але мела месца забойства людзей. Згадайма Язафата Кунцэвіча”.\nСевярынец: “Гэта выключны выпадак. Таму пра яго і памятае наша гісторыя. Нагадаю, што рэха гэтай трагедыі трывала некалькі стагодзьдзяў – забіты адзін чалавек! А, прыкладам, у Нямеччыне былі пралітыя моры крыві. І, па вялікім рахунку, сёньня мала хто памятае тых людзей, якія там загінулі. У нас пра Кунцэвіча памятаюць. І гэта значыць, што выпадкі рэлігійнай варажнечы шакуюць беларусаў, што гэта менавіта адзінкавы выпадак, а ня правіла”.\nСкобла: “Нядаўна мне давялося браць удзел у літаратурнай сустрэчы ў звычайнай школе, падчас якой ладзіўся і конкурс на лепшае веданьне беларускай гісторыі. Дык вось, адзін вучань у сваім сьпісе славутых асобаў напісаў: Ісус Хрэстос. Магчыма, ён ніколі ня бачыў, як правільна пішацца гэтае імя. У сувязі з гэтым, ці патрэбны ў нашых школах гэткі прадмет як рэлігіязнаўства?”\nСевярынец: “Я думаю, што ў беларускіх школах патрэбна ўвесьці выкладаньне Закону Божага. Магчыма, спачатку ў выглядзе факультатыву. Увогуле, я за тое, каб у кожнай школе з улікам, вядома ж, канфэсійнай сытуацыі, выкладалася Біблія: праваслаўнымі сьвятарамі, ксяндзамі ці пратэстанцкімі пастарамі. Таму што большасьць сёньняшніх школьных прадметаў не даюць ні для сэрца, ні для розуму чалавека тых асноваў духоўнасьці, якія дае Біблія. Таму, безумоўна, такая адукацыя патрэбная. Ня толькі для таго, каб правільна пісалі імя Госпада, але і дзеля таго, каб трымаліся Ягонага вучэньня. Каб сапраўды мелі лучнасьць з гісторыяй Беларусі, якая – уся! – стаіць на хрысьціянстве”.\nСкобла: “А ці не атрымаецца так, што ў беларускія школы пад выглядам вывучэньня Бібліі прыйдзе адна-адзіная Расейская праваслаўная царква, якая сёньня ў нашай краіне знаходзіцца на асаблівым становішчы?”\nСевярынец: “Шчыра сказаць, і школы ў нас мала дзе сапраўды беларускія. Але ў вучня павінен быць выбар – пайсьці на факультатыў па Бібліі ці яшчэ куды. І тут яны прагаласуюць, як кажуць, нагамі.\nСкобла: “Вучні нагамі прагаласуюць за футбол”.\nСевярынец: “Не скажыце. Сёньня да руху БХД вельмі шмат далучаецца школьнікаў, студэнтаў, вучнёўскай моладзі. Можа быць, колькасна рэлігійны факультатыў прайграе футболу ці якому-небудзь Дню гораду, але маленькая закваска, як напісана ў Святым Пісьме, квасіць усё цеста. Таму дастаткова будзе некалькіх чалавек з аднае клясы, якія ходзяць на факультатыў да ксяндза, некалькіх, якія аддаюць перавагу праваслаўнаму сьвятару, і некалькіх, якія ходзяць да пратэстанцкага пастара. І тады будзе зразумела, якая з канфэсіяў найбольш эфэктыўная. Але, безумоўна, прапановы са школы павінны паступіць да прадстаўнікоў усіх канфэсій, каб яны змаглі працаваць са школьнікамі. І тады паглядзім, што атрымаецца”.\nСкобла: “А ці магчымая ў Беларусі дэмакратыя без дадатку “хрысьціянская”?”\nСевярынец: “Не, адназначна – не. Дэмакратыя без дадатку “хрысьціянская” – гэта тое, што мы сёньня маем у Беларусі. Таму што сёньняшняя дэмакратычная традыцыя не грунтуецца на глыбокім падмурку хрысьціянскай дэмакратыі, якая тысячу гадоў існавала ў Беларусі. Там – традыцыі мясцовага самакіраваньня, веча і магдэбургскае права, там – пэрсаналізм, увага да асобы, адна з асноваў хрысьціянскай дэмакратыі, там – маральнасьць у палітыцы. Паглядзіце на сёньняшнюю ўладу, на апазыцыю – там сваркі і скандады вылазяць адусюль. Гэта прыкмета сыстэмнага крызісу, гэта неразуменьне, чым ёсьць дэмакратыя без хрысьціянства. У Злучаных Штатах Амэрыкі дэмакратыя грунтуецца на шматсотгадовай хрысьціянскай традыцыі, там дэмакратыю і свабоду закладалі менавіта рэлігійныя дзеячы, часам пастары, якія былі лідэрамі грамадаў і цэлых штатаў. Усе бацькі-заснавальнікі ЗША – перакананыя хрысьціяне. Эўропа таксама стваралася на грунце хрысьціянскіх плыняў: пратэстанцкая, пераважна кальвінісцкая, поўнач і каталіцкі поўдзень. Што тычыцца Беларусі, то тут хрысьціянская традыцыя была перарваная доўгатрывалай акупацыяй, эпохай бальшавіцкага ваяўнічага атэізму, спробамі навязаць рэлігійную аднароднасьць, што ў Беларусі ніколі не прыжывецца. Без дадатку “хрысьціянская” дэмакратыю ў Беларусі пабудаваць немагчыма. Яна праваліцца, яна будзе амаральнай і вырадзіцца ці ў таталітарызм, ці ў анархію”.


5 мільёнаў эўра ўнівэрсытэтам Беларусі, Малдовы і Ўкраіны\n02 жнівень 2010, 18:32\nБудынак аднаго з факульфэтаў БДУ\nЭўракамісія выдзеліла ў межах праграмы "Эразмус" 5 мільёнаў эўра ўнівэрсытэтам у Беларусі, Малдове і Ўкраіне. У Беларусі ўдзельнікі праграмы — БДУ і Берасьцейскі дзяржаўны ўнівэрсытэт. 65 беларускіх студэнтаў, асьпірантаў і выкладчыкаў змогуць узяць удзел у праграмах абмену з эўрапейскімі краінамі.\nУ Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце паведамілі, што пакуль ня маюць інфармацыі пра памер гранту і колькасьць месцаў. Прадстаўніца ўпраўленьня міжнароднай дзейнасьці БДУ Людміла Кацько сказала, што БДУ ўдзельнічае ў згаданай праграме цягам трох гадоў і штогод абвяшчаецца конкурс.\n"Студэнты і выкладчыкі могуць удзельнічаць у гэтай праграме. Штогод выдзяляецца квота на краіны. Памер грантаў розны. Сёлета кансорцыюм унівэрсытэтаў, куды ўваходзіць БДУ, зноў прайшоў гэты конкурс. Наша заяўка была ўхвалена сёлета Эўракамісіяй.\nМагчымасьць для студэнтаў павучыцца ў краінах ЭЗ, узбагаціць свае веды, у тым ліку ў культуры і мове, — гэта важна. Студэнты прыяжджаюць ня толькі падняўшы ўзровень мовы, але і паглыбіўшы свае веды. Гэта ня толькі навучальная, але і культурна-пазнавальная праграма".


21.11.2019 10:55 Вышэйшая школа\nБеларускаму дзяржаўнаму педагагічнаму ўніверсітэту імя Максіма Танка — 105 гадоў. І сёння ў нас у гасцях рэктар, доктар педагагічных навук, прафесар Аляксандр Іванавіч ЖУК.\n— Ёсць спакуса паглыбіцца ў гісторыю, але я прапаную пагаварыць пра сучаснасць і нават будучыню вядучага педагагічнага ўніверсітэта краіны. Аляксандр Іванавіч, назавіце тры галоўныя трэнды, якія вызначаюць развіццё БДПУ.\n— Па-першае, гэта ўстойлівае развіццё — сусветны трэнд, скіраваны на беражлівасць, інклюзіўнасць, захаванне стабільнасці ў соцыуме. Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый прыняты 17 Мэт устойлівага развіцця, і адна з іх (Мэта № 4) — якасная, даступная адукацыя.\nЗрэшты, мы не разглядаем адукацыю толькі праз прызму чацвёртай мэты. Гэта найважнейшы механізм падрыхтоўкі людзей, пачынаючы з дашкольнага і заканчваючы трэцім узростам, да асэнсавання каштоўнасцей устойлівага развіцця і, галоўнае, фарміравання навыкаў для дасягнення пастаўленых мэт. Мы гэта ўлічваем і выкарыстоўваем у абнаўленні адукацыйнага працэсу. Так, БДПУ стаў сузаснавальнікам Асацыяцыі “Адукацыя для ўстойлівага развіцця”, таксама на нашай базе створаны каардынацыйны цэнтр па ўстойлівым развіцці. За апошні час калектыў універсітэта рэалізаваў цэлы шэраг адпаведных праектаў.\nБДПУ афіцыйна прысвоены статус Рэгіянальнага цэнтра экспертыз у галіне адукацыі для ўстойлівага развіцця (RCE Belarus). А Прадстаўніцтва ААН у Беларусі ўручыла ўніверсітэту Сертыфікат удзячнасці за сацыяльна значную дзейнасць у дасягненні Мэт устойлівага развіцця і стварэнне інклюзіўнага грамадства ў Беларусі.\nДругі трэнд, які мы ўлічваем, — інфарматызацыя. У Беларусі пастаўлена задача развіваць інфармацыйнае грамадства і эканоміку ведаў, будаваць ІТ-краіну. А з гэтага вынікае неабходнасць удасканальваць сістэму адукацыі з улікам магчымасцей інфармацыйных тэхналогій. Мы гатовы да такой работы і разам з Паркам высокіх тэхналогій плануем рэалізаваць нацыянальны праект “ІТ-настаўнік — для ІТ-краіны”, бо менавіта ад настаўніка, ад таго, як будзе ажыццяўляцца адукацыйны працэс, залежыць развіццё і паспяховасць эканомікі.\nПры падрыхтоўцы будучых педагогаў мы фарміруем адну з найважнейшых кампетэнцый — ІТ-кампетэнтнасць. І гэта не проста ўменне выкарыстоўваць інфармацыйныя тэхналогіі ў адукацыйным працэсе. Стаіць задача, каб педагогі маглі распрацоўваць уласны прадукт пад свае прафесійныя патрэбы з улікам інтарэсаў класа і асаблівасцей дзяцей.\n“Ад педагога як ключавой фігуры ў грамадстве ведаў залежыць адукацыя і выхаванне пакаленняў і будучыня краіны. Таму сваё сацыяльнае служэнне БДПУ бачыць у павышэнні інтэлектуальнага і духоўнага патэнцыялу нацыі як рэсурсу і гаранта ўстойлівага развіцця грамадства”.\nІнфарматызацыя аказвае моцны ўплыў на псіхафізічнае і ўзроставае развіццё навучэнцаў, на стыль іх мыслення (спецыялісты гавораць пра кліпавае, геймерскае мысленне). Мы маем справу з новым, “лічбавым”, пакаленнем, якое нараджаецца “з пальцам на кнопцы”, і гэта трэба ўлічваць. Для таго каб працаваць у апераджальным рэжыме, мы ўмацоўваем навуковы складнік, праводзім сур’ёзныя псіхолага-педагагічныя даследаванні. Гэта дазваляе своечасова перафармаціраваць і абнаўляць змест адукацыі.\nНарэшце, трэці трэнд — гэта кампетэнтнасны падыход, які ляжыць у аснове развіцця ўсіх адукацыйных сістэм у перадавых краінах. Сумесна з Нацыянальным інстытутам адукацыі актыўна працуем над стварэннем кампетэнтнасна арыентаванага зместу школьнай адукацыі, а ў сябе ва ўніверсітэце рыхтуем педагогаў, якія маглі б фарміраваць новыя кампетэнцыі ў школьнікаў.\nКампетэнцыі ХХІ стагоддзя — гэта сплаў ведаў і ўменне прымяняць іх у канкрэтных сітуацыях, і не толькі ў вырашэнні традыцыйных задач, а, самае галоўнае, ва ўмовах нявызначанасці. Для гэтага трэба фарміраваць у вучняў крытычнае мысленне, уменне аналізаваць інфармацыю, здольнасць працаваць у камандзе, узаемадзейнічаць, пераадольваць канфлікты і г.д.\nІ ў вучэбным працэсе, і ў пазавучэбнай дзейнасці мы рыхтуем нашых выпускнікоў да таго, каб яны маглі рэалізоўваць гэтыя задачы, умелі працаваць з сучаснымі школьнікамі і іх бацькамі. Як і ва ўсе часы, педагогам нельга адставаць, а трэба крыху апярэджваць час.\n— Адно з найважнейшых дасягненняў БДПУ ў тым, што вы змаглі вярнуць прэстыж педагагічнай адукацыі. Не сакрэт, што быў перыяд, калі на педспецыяльнасці часта прыходзілі людзі, якія больш нікуды не маглі паступіць. На шчасце, гэты цёмны час мінуў. Сёння на шэраг спецыяльнасцей БДПУ прахадныя балы перавышаюць 300, а на некаторыя паступаюць выключна медалісты і пераможцы прадметных алімпіяд. І ўсё часцей абітурыенты прыходзяць спачатку да вас і потым ужо, калі не праходзяць па конкурсе, шукаюць шчасця ў іншых установах. Каб гэта здарылася, было зроблена вельмі шмат. Але работа ў гэтым кірунку працягваецца. Якіх ідэальных абітурыентаў — будучых педагогаў вы чакаеце?\n— Сапраўды, мы вельмі шмат зрабілі для таго, каб павысіць прэстыж педагога ў грамадстве, і гэта станоўча адбілася на якасці падрыхтоўкі нашых абітурыентаў. Калі гадоў 6 назад у БДПУ былі вялікія недаборы (на фізіка-матэматычныя спецыяльнасці — да 50%), нізкія прахадныя балы (100—120), то сёння мы маем устойлівы сярэдні конкурс ва ўніверсітэт 2—2,5 чалавека на месца. На асобныя спецыяльнасці — да 10 чалавек на месца. Колькасць медалістаў вырасла ў 9 разоў (з 20 да 180), колькасць выпускнікоў гімназій і ліцэяў таксама з кожным годам павялічваецца.\nАдкрыццё педагагічных класаў садзейнічала таму, што сёння мы маем вельмі якасных абітурыентаў. Яны не проста добра падрыхтаваны ў адукацыйным плане (паступаюць з баламі не ніжэйшымі за 7, а па профільных прадметах — не ніжэйшымі за 8), самае галоўнае, што яны матываваны атрыманне педагагічнай прафесіі. Вывучаючы факультатыў “Уводзіны ў педагагічную прафесію”, праходзячы педагагічныя пробы на працягу двух гадоў, яны свядома робяць важны жыццёвы выбар.\nБДПУ выступае за здаровы лад жыцця. Ва ўніверсітэце вельмі добрая спартыўная база: сучасны стадыён, басейн, трэнажорныя залы. Многія студэнты займаюцца спортам і па некаторых відах перамагаюць усіх. Напрыклад, нядаўна будучыя педагогі сталі лепшымі на рэспубліканскай універсіядзе па дзюдо.\nНа Мінскім паўмарафоне каманда БДПУ — самая масавая (сёлета на дыстанцыю выйшлі 1750 чалавек). Кіраўніцтва ўніверсітэта, дэканы факультэтаў, выкладчыкі і студэнты — нашы і замежныя.\nБез перабольшання можна сказаць, што БДПУ — спартыўны ўніверсітэт.\nМы ўжо трэці раз прымаем выпускнікоў педагагічных класаў — ад 200 да 240 чалавек штогод. Па выніках сесій бачым, што вучацца яны лепш, чым іншыя студэнты: балы, прынамсі, на адзін пункт вышэйшыя (здаюць экзамены, амаль як медалісты). Акрамя таго, выпускнікі педагагічных класаў вельмі актыўныя, ахвотна бяруць удзел ва ўсіх значных праектах і грамадскіх справах. Прычым не як назіральнікі, а гатовы ўзяць на сябе функцыю лідара, арганізатара. Такі вопыт яны набываюць падчас вучобы ў педагагічных класах. Іх партфоліа ўражвае: у школе яны ўдзельнічаюць у творчых, спартыўных, інтэлектуальных спаборніцтвах. Мы бачым, што і ва ўніверсітэце яны гатовы адразу ўключыцца ва ўсе працэсы.\nТакім і павінен быць сучасны настаўнік — актыўным, энергічным, падрыхтаваным прафесійна і ў той жа час жывым, таварыскім, кантактным. Універсітэцкае асяроддзе і ўся сістэма нашай работы скіравана на тое, каб студэнты развівалі ў сабе гэтыя асобасна і прафесійна значныя якасці.\n— Педагога нельга проста навучыць, яго можна вырасціць. У сувязі з гэтым некалькі гадоў назад у БДПУ была ўзмоцнена практыка-арыентаваная падрыхтоўка. Аляксандр Іванавіч, раскажыце, у чым сакрэт хуткага (усяго за 4 гады) пераўтварэння дапытлівага маладога чалавека ў дасведчанага, матываванага спецыяліста.\n— Гэты працэс пачынаецца задоўга да таго, як студэнты прыходзяць у аўдыторыю. Мы працуем над тым, каб да нас ішлі самыя матываваныя і падрыхтаваныя — перш за ўсё выпускнікі педагагічных класаў. Нядаўна ў нас адбылася маштабная міжнародная канферэнцыя, дык вось такой сістэмы дзяржаўнага фарміравання кантынгенту студэнтаў педагагічных спецыяльнасцей няма ні ў адной краіне. Ільготы, якія прадугледжаны для выпускнікоў педкласаў, вельмі важныя. Пры гэтым на ўваходзе застаюцца патрабаванні да адзнак, а таксама рэкамендацыя педагагічнага савета школы — гэта давер і адказнасць педагогаў, якія добра ведаюць патэнцыял сваіх выпускнікоў.\nДзякуючы педкласам, змяніліся і гендарныя паказчыкі. Сёлета да нас на фізіка-матэматычны факультэт прыйшло 40% хлопцаў, на факультэт фізвыхавання — 60, а на гістарычны факультэт — 63%. Мы ўжо назіраем трэнд: хлопцы ўсё часцей выбіраюць педагагічныя спецыяльнасці, а гэта сведчыць пра тое, што грамадства, бацькі, моладзь разумеюць і бачаць перспектыўнасць нашай прафесіі.\nАкрамя павышэння якасці адбору абітурыентаў, мы істотна ўзмацнілі практычную падрыхтоўку будучых педагогаў. Зменшылі колькасць лекцый і павялічылі колькасць практычных і семінарскіх заняткаў.\nТаксама вырасла колькасць філіялаў кафедр на базе ўстаноў адукацыі. Цяпер частку заняткаў студэнты праходзяць там, на практыцы вывучаючы лепшы вопыт прафесіяналаў.\nУжо на першым курсе прадугледжана валанцёрская практыка: студэнты ідуць ва ўстановы адукацыі, дзе дапамагаюць педагогам у вырашэнні практычных задач.\nНа фізіка-матэматычным факультэце БДПУ дзейнічае Рэспубліканскі рэсурсны цэнтр адукацыйнай робататэхнікі. Тут рыхтуюць сучасных настаўнікаў фізікі, інфарматыкі, матэматыкі і іншых прыродазнаўчых дысцыплін для работы з навучэнцамі ва ўмовах высокатэхналагічнага адукацыйнага асяроддзя. Акрамя таго, у цэнтры праходзяць вучэбныя курсы па адукацыйнай робататэхніцы для настаўнікаў.\nДарэчы, у нас больш як дзясятак валанцёрскіх аб’яднанняў, якія налічваюць некалькі соцень студэнтаў. Яны працуюць ва ўстановах адукацыі, у спецустановах, бальніцах з рознымі катэгорыямі дзяцей і дарослых. Гэта вельмі складаная, але ўдзячная работа, за якую наш універсітэт атрымаў прэмію “За духоўнае адраджэнне”.\nНа другім курсе праходзіць так званы дзень у школе (у дзіцячым садку і г.д.). Тут ідзе непасрэдная дапамога настаўніку ў падрыхтоўцы да ўрокаў, праверцы сшыткаў, арганізацыі культурна-масавых мерапрыемстваў, суботняга дня і г.д. Гэта жывая работа і паглыбленне ў адукацыйны працэс. Як вынік — у студэнтаў узмацняецца матывацыя да вывучэння базавых педагагічных дысцыплін: педагогікі, псіхалогіі, методыкі навучання. Яны разумеюць, для чаго ўсё гэта патрэбна, вучацца прымяняць атрыманыя веды ў сваёй рабоце.\nУзмацненне практыкі плюс пазавучэбная актыўнасць (праектная, валанцёрская дзейнасць, педагагічныя атрады, зорныя паходы) — усё гэта працуе на фарміраванне прафесійна значных якасцей будучых педагогаў.\n— Аляксандр Іванавіч, раскажыце пра свой калектыў. Думаю, нашым чытачам, многія з якіх — выпускнікі БДПУ, цікава даведацца, як жывуць любімыя выкладчыкі, а таксама маладое пакаленне. У чым сіла сённяшняй каманды БДПУ імя Максіма Танка?\n— У нас ёсць місія і разуменне, што рэалізаваць задуманае мы можам толькі сумеснымі намаганнямі. Веды нельга даць, іх можна толькі ўзяць, таму задача выкладчыкаў і кіраўніцтва — стварыць адпаведнае асяроддзе і ўмовы для паўнавартаснага асваення студэнтамі сучасных і якасных ведаў.\nВыкладчыкі працуюць над абнаўленнем зместу адукацыі і падыходаў, укараняюць актыўныя формы і метады работы. А абавязак студэнтаў — вучыцца і спазнаваць. Мы ствараем для іх умовы, але вучоба і асваенне кампетэнцый — гэта іх клопат.\nУ нас прынята праводзіць пасяджэнне рэктарата ў пашыраным складзе, куды запрашаюцца дэканы, загадчыкі кафедр і студэнцкі актыў — студсавет, прадстаўнікі грамадскіх маладзёжных арганізацый, старасты груп. Студэнты бачаць, якія задачы ставяцца і як яны вырашаюцца. Мы задаём ім пытанні, а яны задаюць пытанні нам. Ёсць узаемны давер, і мы не баімся дэлегаваць студэнтам пэўныя паўнамоцтвы. Так і павінна быць, бо гэта будучыя настаўнікі, класныя кіраўнікі — ім давядзецца многае ў жыцці вырашаць, і мы дапамагаем ім фарміраваць адказнасць на рэальных справах.\nШто да выкладчыкаў, то кожны стараецца ісці ў нагу з часам. З улікам развіцця інфармацыйных тэхналогій і неабходнасці ствараць электронныя рэсурсы для іх арганізоўваюцца курсы, семінары — і гэта дазваляе ім быць сучаснымі і цікавымі. Вядзём мэтанакіраваную работу з моладдзю яшчэ са студэнцкай лаўкі. Матывуем здольных студэнтаў да выкладчыцкай дзейнасці, каб пазней, скончыўшы магістратуру і аспірантуру, абараніўшы дысертацыю, яны маглі рабіць навуковую кар’еру ў БДПУ.\nПедагог ва ўніверсітэце (прафесар, дацэнт ці старшы выкладчык) — гэта найперш даследчык. Навука — аснова нашага ўдасканалення, таму ўсе актыўна ўдзельнічаюць у буйных праектах, дзяржаўных навукова-тэхнічных праграмах. Невыпадкова БДПУ быў занесены на Рэспубліканскую дошку гонару як лепшая навуковая арганізацыя краіны.\nНядаўна ў БДПУ адкрылі аўдыторыю імя першага беларускага гросмайстра Віктара Давыдавіча Купрэйчыка. Цяпер будучых настаўнікаў пачатковых класаў будуць вучыць гульні ў шахматы і методыцы яе выкладання. Атрыманыя веды яны змогуць выкарыстоўваць на занятках са школьнікамі.\nЁсць праграма “Кадры” на 5 гадоў, дзе прапісаны тэрміны абароны кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый. Як вынік — у мінулым годзе з пяці аспірантаў чацвёра абараніліся ў тэрмін. А ўвогуле, дзякуючы сістэме кантролю і адказнасці, колькасць дысертацый за 5 гадоў вырасла з 2-3 да 20 у год. Летась кандыдацкія і доктарскія дысертацыі абаранілі 24 нашы навукоўцы.\nБДПУ — вялікая дружная сям’я, мы ўсё робім разам. І ў гэтым наша сіла. У студэнтаў і выкладчыкаў ясныя мэты, мы іх агучваем і разам працуем дзеля іх дасягнення.\n— Год назад універсітэту прысвоены статус базавай арганізацыі дзяржаў — удзельніц СНД па падрыхтоўцы, перападрыхтоўцы і павышэнні кваліфікацыі педагагічных работнікаў і спецыялістаў у галіне інклюзіўнай і спецыяльнай адукацыі. Што гэта азначае для ўніверсітэта: новыя магчымасці для навуковага супрацоўніцтва, узмацненне акадэмічнай мабільнасці, прыток слухачоў, а магчыма, і абітурыентаў з краін СНД?\n— Да ўсяго гэта яшчэ і вялікая адказнасць. На базе колішняга факультэта мы стварылі Інстытут інклюзіўнай адукацыі — і гэта не проста змена шыльды. Мэта — узмацніць навуковы складнік работы. У Беларусі, як і ва ўсім свеце, колькасць дзяцей з псіхафізічнымі асаблівасцямі не змяншаецца, таму пытанні спецыяльнай і інклюзіўнай адукацыі паўстаюць вельмі востра, і імі трэба сур’ёзна займацца.\nПры падтрымцы Дзіцячага фонду ААН ЮНІСЕФ мы стварылі Рэспубліканскі цэнтр інклюзіўнай адукацыі, і БДПУ прысвоены статус базавай арганізацыі дзяржаў — удзельніц СНД. Такім чынам, аб’ядноўваем сілы на постсавецкай прасторы.\nУзмацняем павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўку, у тым ліку ў сеткавай форме. Да нас на курсы прыязджае шмат спецыялістаў з краін СНД. Але задачы ставяцца больш шырокія: трэба сістэмна працаваць і рыхтаваць усіх педагогаў (настаўнікаў-прадметнікаў, выхавальнікаў дашкольных устаноў) да работы з асаблівымі дзецьмі, даваць ім грунтоўныя інклюзіўныя веды. Гэтая работа сістэмная, карпатлівая, і мы яе вядзём як у навуковым, так і ў змястоўным плане.\n— У БДПУ цяпер прыкметна больш замежнікаў, чым было нават 5 гадоў назад. Назавіце, калі ласка, некалькі лічбаў, якія характарызуюць цікавасць замежных грамадзян і нават больш — іншых дзяржаў — да вашага ўніверсітэта.\n— Сапраўды, за апошнія гады колькасць замежных студэнтаў БДПУ павялічылася ўтрая. Сёння ў нас вучыцца 1350 замежнікаў з 22 краін. Экспарт адукацыйных паслуг вырас у 3,5 разу.\nПавелічэнне колькасці замежных студэнтаў назіраецца на ўсіх узроўнях: і на першай ступені, і ў магістратуры, і ў аспірантуры. Акрамя таго, сярод замежнікаў расце попыт на павышэнне кваліфікацыі і стажыроўкі.\nПавялічылася колькасць дагавораў з універсітэтамі не толькі краін СНД, але і з іншых рэгіёнаў. Геаграфія супрацоўніцтва няўхільна пашыраецца. Усё больш універсітэтаў хоча мець з намі справы.\nМы шмат працуем па сумесных праектах у рамках міжнародных праектаў “Эразмус+”, “Гарызонт 2020”, “Мост”. Стараемся пашыраць мабільнасць нашых выкладчыкаў, каб яны ездзілі, пераймалі перадавы вопыт, стажыраваліся і, самае галоўнае, наладжвалі сувязі з калегамі. Вынікам павінна стаць яшчэ больш сумесных адукацыйных і даследчых праектаў.\nЁсць дзве найважнейшыя якасці педагога. Ён павінен любіць дзяцей — усіх, незалежна ад паспяховасці, паводзін, псіхафізічных асаблівасцей. Без любові да дзяцей нельга заходзіць у клас. І ён павінен любіць сваю прафесію. Не ўсё вызначаецца грашыма (“багатыя таксама плачуць”). Настаўніку трэба ўсвядоміць, што ён выконвае важную місію — не толькі адукоўвае, але і выхоўвае, фарміруе асобу (а значыць, грамадства, дзяржаву), таму ён сам павінен быць асобай.\nЛетась разам з Ташкенцкім дзяржаўным педагагічным універсітэтам мы стварылі сумесны факультэт інавацыйнай педагогікі. Зараз там вучацца 150 студэнтаў па формуле 2+1+1 (два гады — у Ташкенце, год — у нас, у Мінску, і яшчэ год — у Ташкенце). Выпускнікі — будучыя псіхолагі, лагапеды, спецыялісты дашкольнай адукацыі (а з гэтага года пачалі рыхтаваць яшчэ і спецыялістаў пачатковай адукацыі) — атрымаюць двайны дыплом. Адбор ажыццяўляем сумесна, таксама нашы выкладчыкі выязджаюць у Ташкент для правядзення лекцый і семінараў, экзаменацыйных сесій. Па нашых праграмах, узгодненых з узбекскім бокам, мы кантралюем і адбор, і адукацыйны працэс, для таго каб статус нашага дыплома быў высокім.\nПадобныя сеткавыя праграмы, але звязаныя з магістарскай падрыхтоўкай, рэалізоўваем з Расійскім дзяржаўным педагагічным універсітэтам (Санкт-Пецярбург) — дашкольная адукацыя, з Балтыйскім федэральным універсітэтам імя Імануіла Канта (Калінінград) — інклюзіўная адукацыя і лагапедыя, а таксама з маскоўскімі педагагічнымі ўніверсітэтамі.\nПрацуем па ўсіх напрамках, і гэта ўмацоўвае наш імідж. На вучобу ў БДПУ едзе ўсё больш моладзі з іншых краін (на філалагічным факультэце амаль палова студэнтаў — замежнікі).\n— Аляксандр Іванавіч, назавіце, калі ласка, топ-5 дасягненняў БДПУ, якімі вы ганарыцеся.\n— Прэмія “За духоўнае адраджэнне”, якой БДПУ ўзнагароджаны за актыўную дзейнасць у гуманітарнай сферы, значны ўклад у развіццё і папулярызацыю валанцёрскага руху сярод студэнцкай моладзі.\nЗанясенне на Рэспубліканскую дошку гонару за дасягненне найлепшых паказчыкаў у сферы сацыяльна-эканамічнага развіцця сярод навуковых арганізацый.\nПрысваенне статусу базавай арганізацыі дзяржаў — удзельніц СНД па падрыхтоўцы, перападрыхтоўцы і павышэнні кваліфікацыі педагагічных работнікаў і спецыялістаў у галіне інклюзіўнай і спецыяльнай адукацыі.\nСертыфікат удзячнасці Прадстаўніцтва ААН у Беларусі за сацыяльна значную дзейнасць у дасягненні Мэт устойлівага развіцця і стварэнні інклюзіўнага грамадства ў Беларусі.\nІ нарэшце Прэмія ўрада ў галіне якасці.\nТаму з добрым настроем сустракаем юбілей універсітэта. Рады, што плённа працуем для адукацыі і для краіны.\nФота Алега ІГНАТОВІЧА, Настассі ХРЫШЧАНОВІЧ і з архіва ўніверсітэта.\n105 гадоўАляксандр Іванавіч ЖукБеларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка