Формула выхавання гадаванца: любоў, павага, дрэсура і ніякай жорсткасці | greenbelarus.info\nФормула выхавання гадаванца: любоў, павага, дрэсура і ніякай жорсткасці\nУ Беларусі не існуе закону, які б абараняў правы жывёл. Ды й культура стасункаў з гадаванцамі, на жаль, не на высокім узроўні. Асабліва адчуваецца гэта, калі прагортваеш валанцёрскія суполкі і выхопліваеш з іх паведамленні пра сабак, ад якіх пазбаўляюцца гаспадары з прычыны: "не справіліся", "не разлічылі сілы", "не хапае часу". Прычым парода і паходжанне жывёлы зусім не мае значэння.\n11.07.2019 Жывая прырода Аўтар: Хрысціна Чарняўская Фота: Хрысціна Чарняўская\nЗаводзячы сабе сабаку, мы малюем у галаве карцінку ідэальнага гадаванца — выхаванага, паслухмянага, сацыялізаванага і кампанейскага. І чамусьці не задумваемся, што жывёлы маюць свой характар, індывідуальныя асаблівасці, інтарэсы, страхі і перыяды сталення. Што два сабакі адной пароды — гэта дзве розныя асобы; што ўпэўненасць і адэкватнасць паводзін гадаванцаў — у першую чаргу работа і адказнасць самаго гаспадара; што ўвесь час сабакі трымаюць з намі сувязь і сігналізуюць пра свае эмоцыі і настроі даступнымі для іх спосабамі — туалетнымі непрыемнасцямі на дыване ці ўшчэнт разнесенай кватэрай.\nЗялёны партал паразмаўляў з кінолагам Кацярынай пра тонкасці ўтрымання і выхавання сабак, страхі і забабоны, якія "лечацца" трэніроўкамі, і чаму ўсё гэта не заходняя мода, а цалкам сур'ёзныя і неабходныя рэчы.\nКацярына патрапіла ў кіналогію, ідучы за сваёй марай. Будучы па першай адукацыі юрыстам, яна паралельна дапамагала валанцёрам і сама займалася выратаваннем і прыстройствам жывёл шмат год. Пакуль у адзін жыццявырашальны момант цалкам не аддалася гэтай справе і не пачала прафесійна дапамагаць гаспадарам і валанцёрам з іх гадаванцамі ў выхаванні ці станаўленні надламанага псіхалагічнага стану.\nМенавіта яна адна з першых адгукнулася на гісторыю Надзеі Іванаўны, што некалькі месяцаў у адзіночку шукала свайго сенбернара па мянушцы Келі. І арганізавала, бадай, самыя масавыя і працяглыя па часе пошукі сабакі, аб'яднаўшы зусім незнаёмых людзей і тым самым аказаўшы падтрымку гаспадыні.\n– Пра што варта задумацца і што пралічыць, калі раптам захацелася завесці сабаку?\n– Да з'яўлення шчанюка ці дарослага сабакі ў доме трэба грунтоўна падрыхтавацца. У першую чаргу прыбраць з зоны дасяжнасці ўсе рэчы і прадметы, якія гадаванец можа пагрызці ці праглынуць. Шчанюкам будзе цікава цалкам усё. Ды й дарослыя сабакі часта праяўляюць шчанячы інтарэс да новых і незнаёмых ім прадметаў, адпаведна не супраць паспрабаваць іх на зуб.\nСабакі разумныя істоты, таму не трэба думаць, што калі яны не могуць дастаць зубамі, тое, што спадабалася, то тут жа прападзе інтарэс да гэтай рэчы. Не так усё проста, у ход пойдзе кемлівасць і ў першую чаргу — лапы. Адсюль і прыбраць прадметы варта вышэй.\nАсаблівую небяспеку прадстаўляюць драты, падаўжальнікі і дробныя прадметы, што маглі кудысьці закаціцца і пра іх даўно забылі. Разгрызеныя і праглынутыя прадметы могуць прывесці да сумных наступстваў, у тым ліку да летальнага сыходу. Таму варта вельмі адказна ставіцца да гэтага пытання і трымаць на пастаянным кантролі свайго гадаванца, сачыць за парадкам дома і бяспекай.\nРаю на некаторы час прыбраць усе дываны і мяккія паверхні з падлогі. Хаця б на перыяд, пакуль шчаня не навучыцца хадзіць у туалет на пялёнку ў адно месца альбо спецыялізаваны туалет. Такія простыя рэчы дапамогуць вам адчувальна зэканоміць сямейны бюджэт на хімчыстцы, бо малым сабакам вельмі складана зразумець розніцу паміж пялёнкай і мяккай паверхняй на падлозе. Пасля ж вакцынацыі шчаня можна пачаць прывучаць да вуліцы. З дарослым сабакам, як правіла, такіх праблем не ўзнікае.\nНа першых этапах адаптацыі, незалежна ад таго, шчаня гэта ці дарослы сабака, жывёла будзе адчуваць вялікі стрэс у новых абставінах. Таму пастарайцеся разлічыць усё так, каб гадаванец у вашай сям'і з'явіўся ў той момант, калі вы можаце даць яму максімальна часу для больш лёгкага і хуткага прывыкання.\nКалі ў вашай сям'і ёсць дзеці, яшчэ да з'яўлення ў доме гадаванца абавязкова патлумачце ім, што сабаку неабходны час, каб прывыкнуць; што жывёла будзе адчуваць страх і стрэс, таму не трэба яе ціскаць, гучна крычаць і ствараць шум; што з сабакам неабходна ласкава размаўляць, без рэзкіх рухаў. Калі гадаванец адаптуецца і крыху прывыкне — ён сам праявіць інтарэс. І вось якраз у гэты момант яго можна ціхонька гладзіць, стасавацца, называць ласкава па мянушцы і акуратна гуляцца.\nДля новага жыльца трэба вызначыць месца для сну і адпачынку. І зноў жа патлумачце дзецям, што калі сабака адпачывае, не трэба лезці да яго з пяшчотамі і гульнямі, ні ў якім разе нельга яго крыўдзіць, калі ён не захоча стасавацца пад час адпачынку. Найлепш для гадаванца набыць ляжанку з чахлом, што можна зняць, а таксама з тканіны, якая лёгка мыецца. Важна, каб месца для адпачынку і сну не размяшчалася на скразняку ці ля абагравальнікаў, ля батарэй, а таксама ў праходах.\nНаступнае, што неабходна пралічыць — месца для кармлення, трэба набыць місачкі для корма і вады. Дам як параду, што найлепш, калі посуд гадаванца будзе з нержавеючай сталі. Затым выбіраем корм, будзе гэта натуральны рацыён ці гатовыя кармы — выключна ваш выбар. А вось наяўнасць свежай і чыстай вады ў свабодным доступе незалежна ад тэмпературнага рэжыму — абавязковая неабходнасць, у якой няма кампрамісаў.\nНе забываем пра ашыйнік, павадок і адраснік. Цяпер можна набыць нават імянныя ашыйнікі. Дзеля чаго патрэбны адраснікі ці такога кшталту рэчы, дзе ўказаны ваш кантактны нумар і мянушка гадаванца? На жаль, заўсёды трэба трымаць у галаве варыянт, калі гадаванец губляецца. І дзякуючы таму, што вы пралічыце гэту сітуацыю, у некалькі разоў узрастае верагоднасць, што вам удасца знайсці адзін аднаго.\nВядома, набудзьце сабаку цацкі, які будуць прыносіць яму радасць і забаўляць. Лепей набыць некалькі цацак, бо калі ў вас шчаня, то ён знішчыць іх імгненна і ў шчэнт. Ёсць яшчэ такія дробязі, як кусачкі для падстрыгання кіпцюроў, у заакрамах іх выбар вельмі разнастайны.\nУ ветаптэках трэба набыць сродкі для дэгельмінтызацыі, якую абавязкова трэба правесці перад вакцынацыяй. Якія сродкі найлепей выбіраць і як праводзіць, можна пракансультавацца з ветдоктарам, якога вы выберыце для свайго сабакі. Яшчэ ні ў якім разе нельга забываць апрацоўку гадаванца ад блох і кляшчоў. На жаль, якраз гэтыя моманты многія гаспадары ўпускаюць.\nВы павінны дакладна разумець, што бярэце адказнасць за жыццё істоты. У выпадку хваробы ці небяспекі менавіта ваша задача як мага хутчэй аказаць хуткую і кваліфікаваную дапамогу, звярнуўшыся да спецыялістаў.\n– У якім узросце найлепш прыступаць да працэсу выхавання і дрэсуры? Ці ўзрост не мае значэння?\n– З моманту, як шчаня ці дарослага сабаку прывялі дадому. У нейкім сэнсе будзе дрэсурай і выхаваннем тлумачэнні шчанюку, куды патрэбна хадзіць у туалет, для дарослага сабакі — выпрацоўванне звычкі, у які час з ім ідуць на вуліцу і што можна рабіць, а што не. Прывучэння да мянушкі пачынаецца з самага першага дня, як толькі сабака патрапляе да вас.\nВа ўзросце двух месяцаў малых паціху і вельмі асцярожна прывучаюць да ахайнасці, мянушкі, выканання камандаў "Месца" і "Да мяне", гульняў з выкарыстаннем цацак, ласункаў, да павадка і ашыйніка, да наваколля (выгулаў). Пры ўсім варта прытрымлівацца пэўных мераў асцярогі, бо каранцін паміж вакцынацыямі ніхто не адмяняў. Паступова ідзе прывучэння сабакі да чысткі вушэй, агляду зубоў, падразання кіпцюроў, вычэсвання і г.д.\nУ перыяд з трох да чатырох месяцаў уводзяцца новыя каманды "Сядзець", "Ляжаць", "Фу", "Побач", "Гуляй", "Апорт", пераадолення невялікіх перашкод, выгулаў і гульняў.\nКалі вы хочаце даць гадаванцу прафесійны агульны курс дрэсіроўкі, то можна запісацца на іх з чатырох месяцаў ці звярнуцца за індывідуальнымі заняткамі да кінолагаў.\nПры дастатковасці часу і жадання можна самастойна ўводзіць каманды з агульнага курса дрэсіроўкі пры бытавым выхаванні, паступова самастойна навучаць сабаку.\nУ цэлым жа гадаванцы, як і людзі, здольны да глыбокай старасці засвойваць новую для іх інфармацыю.\n– А якім чынам адбываецца навучанне?\n– На самым пачатку мы даем час для адаптацыі ў новых умовах. Навучанне шчаня пачынаем, вядома, з прывучэння да мянушкі. Затым паказваем шчанюку: дзе яго ежа, вада, дзе месца для адпачынку і сна, цацкі. Наступным крокам, выпрацоўваем рэжым, у які ўваходзяць: кармленне, гульні, сон, выгул і прывучванне да туалета. Усталяваны рэжым будзе асноўным элементам у выхаванні сабакі. Паступова неабходна прывучаць малага да разнастайных маніпуляцый: мыццё, стрыжка кіпцюроў, сушка фенам, агляд пашчы, вушэй і вачэй, г.д. Свой час зойме прывыканне да ашыйніка і павадка.\nЗатым можна пачынаць да вывучэння і засваення элементарных каманд. Важна, каб заняткі праводзіліся ў гуллівай форме і непрацяглы час, не дапускаецца, напрыклад, гадзіну ці больш трымаць шчаня ў напрузе і патрабаваць ад яго пастаяннай увагі. Трэба рабіць перапынкі, іначай сабака проста згубіць інтарэс да вывучэння чагосьці новага. Таксама важны момант, што займацца трэба са здаровай і бадзёрай жывёлай. Перад пачаткам лепш не перакормліваць шчаня, бо ў час заняткаў трэба хваліць і частаваць яго ласункамі за выканання каманд.\nПасля ўсіх неабходным прышчэпак і ветманіпуляцый можна брацца за прывучэнне да туалета на вуліцы, сацыялізацыі і знаёмства з наваколлем. Калі малое прывучыцца да элементарных каманд, то і працэс навучання можна перанесці на вуліцу.\nНавучанне дарослага сабакі не значна адрозніваецца ад шчанячага. Выключэннем будзе тое, што дарослыя, як правіла, ведаюць сваю мянушку, акрамя выпадкаў, калі гаспадар не надумаў яе змяніць. Таксама дарослы сабака дакладна ведае, што туалет знаходзіцца на вуліцы і цярпіць ад выгула да выгула. Хаця здараюцца выключэнні. Як і ў сітуацыі з сацыялізацыяй, найчасцей гэтага ўжо не патрабуюцца, але бываюць пэўныя "але".\n– Дык якія каманды ўваходзяць у базавыя?\n– Калі мы кажам пра агульны курс дрэсіроўкі пры здачы нарматываў, то ў яго ўваходзяць: хаджэнне побач без павадка, падход да гаспадара, вяртанне на месца, вытрымка (каманда "Месца"), стаўленне да корма, паказ прыкуса і стаўленне да намордніка, пасадка, укладка, стойка сабакі, спыненне непажаданых дзеянняў,паднос прадмета, стаўленне да стрэлу, пераадоленне снарадаў.\n– Можна зразумець навошта каманды "Побач" ці "Да мяне". Але "Сядзець", "Ляжаць", "Дай лапу", "Апорт" і г.д. — падаюцца нейкай забаўкай і хвальбой перад іншымі. Навошта сабаку ім вучыць?\n– Каманда "Сядзець" — адна з базавых, без яе напрыклад, цяжка навучыць сабаку "Ляжаць". І яе прымяняюць у комплексе для вывучэння больш складаных каманд. Яна дапамагае гаспадару кантраляваць паводзіны свайго гадаванца ў грамадскіх месцах, праездзе ў транспарце, адцягнуць увагу сабакі і пераключыць яе пры канфліктнай сітуацыі і г.д.\nКаманда "Ляжаць" таксама базавая і дапаможа кантраляваць сабаку без прынясення дыскамфорту людзям, напрыклад, у грамадскім транспарце, калі яго не трасе, не матае па салоне, а гадаванец проста ляжыць. У крытычнай сітуацыі дакладнае выкананне гэтай каманды дазваляе выратаваць жыццё істоце.\nКаманда "Дай лапу" неабходна для ўсеагульнага развіцця гадаванца. Сабаку, які засвоіў яе прасцей правесці некаторыя маніпуляцыі: абрэзаць кіпцюры, вымыць лапы пасля выгула, апрацаваць рану і г.д. Таксама яна спатрэбіцца не толькі для правядзення лячэбна-гігіенічных працэдур, але дапаможа засвоіць розныя практыкаванні, дзе задзейнічаны лапы.\nПры дапамозе каманды "Апорт" можна дабіцца актыўнасці на выгуле: пабегаць за мячыкам ці іншай цацкай. Гэта прынясе немалую карысць, як фізічнаму, так і псіхалагічнаму здароўю сабакі, дазволіць развіць мышачную і дыхальную сістэмы, паспрыяе развіццю інтэлекта, усталяванню кантакта з гаспадаром. Ды й насіць у зубах розныя прадметы вельмі нават карысна для сабак, якія любяць пагаўкаць не па справе. Такім чынам у іх занятая пашча і кінуць любімую цацку шкада. Можа дапамагчы некаторым сабакам пераадолець страх да купання, бо зайсці ў ваду гадаванец можа пабойвацца, а за цацкай ёсць верагоднасць, што з радасцю паплыве.\n– Што значыць сацыялізацыя сабакі і як яе праводзяць?\n– Сабака — істота сацыяльная. Сацыялізацыя — гэта знаёмства сабакі з навакольным светам і ўменне спакойна рэагаваць на розны абставіны і раздражняльнікі, што сустракаюцца на яго шляху.\nУ працэсе сацыялізацыі ўсталёўваюцца і замацоўваюцца сувязі вашага гадаванца ў сям'і, у якой ён пражывае, з людзьмі па суседству, іншымі жывёламі, якія знаходзяцца на адной тэрыторыі. Таксама сабака вучыцца не рэагаваць на раздражняльнікі: аўтамабілі, веласіпеды, дзяцей, іншых сабак, стрэлы, салюты, гукі чыгуначнага транспарту і г.д.\nПачынаць знаёмства з наваколлем трэба пачынаць з першых дзён яго з'яўлення ў доме. Гуляць з сабакам лепей рознымі маршрутамі, вывучаць мясцовасць. Ваш шлях павінны пралягаць і праз ажыўленыя месцы, дзе шмат людзей, транспарту. Калі вы бачыце, што сабака нервуецца і некамфортна сябе пачувае, не сварыцеся на яго. Вы павінны супакоіць гадаванца, пагладзіць і адцягнуць увагу. У любой сітуацыі гаспадар павінны заставацца спакойным і ўпэўненым, бо эмацыйны стан перадаецца жывёлам.\n– Ты кажаш, што навучанне павінна праводзіцца ў гуллівай форме. Атрымоўваецца, што выхаванне магчыма без фізічных пакаранняў і ўціску?\n– Навучыцца правільна караць сабаку вельмі важна. Гадаванец не павінны ўспрымаць дзеянні гаспадара, як жорсткасць, і гаспадар павінны разумець, што жорсткасць не метад пакарання.\nПразмерна агрэсіўнае пакаранне можа прывесці да пагаршэння здароўя сабакі, прычым як у фізічным, так і псіхалагічным плане. А гэта цягне за сабой няўстойлівасць паводзін і празмерную пужлівасць.\nНі ў якім разе нельга пазбаўляць сабаку ежы, вады, біць рукамі ці прадметамі, павадком ці ашыйнікам, запужваць, на працяглы час пазбаўляць стасункаў, выкарыстоўваць медыкаментозныя прэпараты ці хірургічнае ўмяшальніцтва.\nВажна, каб пакаранне было своечасовым. Адмоўнае падмацаванне павінна быць адразу ж пасля ўчынку. Для прыклада, вы вяртаецеся дадому і бачыце разарваныя рэчы. Пакаранне ў дадзенай сітуацыі будзе малаэфектыўным, бо гадаванец не зможа звязаць тое, што вы сварыцеся на яго, і сапсаваныя рэчы. У яго складзецца ўражанне, што пакаранне ён нясе за тое, што доўга вас чакаў і радасна сустракае. І кожнае вашае з'яўленне дома будзе звязана з негатывам.\n– Аднак негатыўны досвед трэба нейкім чынам фіксаваць, каб ён не ўкараніўся. Што можа спрацаваць?\n– Існуе некалькі метадаў. Па-першае, строгая вымова. І дзеля гэтага не трэба крычаць на сабаку, дастаткова цвёрдага і строгага тону голаса. Па-другое, ігнараванне, якое можна прымяняць да моманту, пакуль гадаванец не ўсвядоміць віну за свае паводзіны. Напрыклад, шчаня загулялася і пачынае моцна кусаць за рукі. Вы спыняеце з ім гульню, а значыць і непажаданыя дзеянні. Малае разумее, што зрабіла штосьці не так, і супакойваецца. Пасля гэтага яго можна пахваліць і працягнуць гуляцца. Па-трэцяе, выкарыстанне забаронных каманд. І яшчэ адзін метад, падпарадкаванне праз выкананне каманд.\nКалі ў вас не атрымоўваецца наладзіць стасункі са сваім сабакам, навучыць яго паслухмянасці, лепш звярніцеся за дапамогай да прафесійных кінолагаў. Бо ў розных сабак можа адрознівацца рэакцыя на пакаранне і пахвалу, таму і трэба ўлічваць асаблівасці тэмпераменту, характару, узросту, пола, стану здароўя.\nІ трэба прызнаць, што пакаранне — найскладанейшы момант у выхаванні.\n– А стасункі з гадаванцамі — гэта заўсёды дамінаванне ці магчыма пабудаваць гарызантальныя адносіны?\n– Прыводзячы сабаку ў дом, вы ўводзіце ў сям'ю новага члена. Ён не зможа цэлымі днямі сядзець адзін у чатырох сценах. Гадаванцы хочуць быць і праводзіць час з сям'ёй, ім патрэбна любоў і пяшчота, трэба ўдзяляць час.\nЧым больш увагі і часу вы аддаеце свайму сабаку, тым мацней ён прывязваецца да вас, а вы да яго. І тым мацней становяцца вашыя ўзаемаадносіны. Вы пачынаеце разумець адзін аднаго. Ставячыся да яго з павагай, у адказ вы атрымаеце ўзаемнасць.\nКалі вы хочаце моцных адносін з вашым сабакам, будзьце цвёрдымі ў словах і дзеяннях, але не жорсткімі. Цвёрдасць важная як пры выхаванні дзіця, так і пры ўсталяванні сувязяў з сабакам. Любіце свайго гадаванца, хваліце за правільна выкананыя дзеянні. Падбадзёрвайце яго, калі нешта не атрымоўваецца, але ён стараецца. Будзьце спакойнымі і ў першую чаргу працуйце над валоданнем сабой. Ніхто, а тым больш ваш сабака, не вінаваты ў тым, што ў вас няма настроюці вы чымсьці расстроеныя. Займайцеся са сваім гадаванцам і вашыя намаганні не будуць дарэмнымі, у вас вырасце ідэальны сабака.\n– І ўсё ж сабакі падвержаны стрэсу і страхам, як і людзі, толькі што гаварыць яны не ўмеюць. Што з'яўляецца званочкамі, каб зразумець, што з гадаванцам штосьці не так?\n– Спіс на самой справе вельмі шырокі:\nагрэсія ў дачыненні да членаў сям'і, у тым ліку да дзяцей, альбо ўвогуле да гаспадара;\nдэструктыўныя паводзіны: сабака грызе абутак, рэчы, мэблю і г.д.;\nсабака не слухаецца і ігнаруе каманды гаспадара ў хатніх умовах;\nдрэнна паводзіць сябе на выгуле і зноўжа ігнаруе гаспадара;\nабараняе міску з ежай ці цацку;\nцягне павадок на выгуле, не звяртаючы ўвагі на тэмп і траетрорыю руху гаспадара;\nзбягае і не рэагуе на покліч;\nстановіцца некіруемым у прысутнасці іншых сабак, чужых людзей;\nпадбірае з зямлі рэшткі ежы ці смецце;\nгаўкае без яўных прычын, вые дома;\nпраяўляе агрэсію на гасцей, што прыходзяць у дом, на людзей на вуліцы, на аўтатранспарт ці веласіпедыстаў;\nбаіцца іншых сабак альбо людзей;\nбаіцца растання з гаспадаром ці членамі сям'і;\nбаіцца гучных гукаў, што асабліва актуальна для святочных дзён;\nразлізвае часткі цела, у тым ліку хвост ці лапы;\nгадзіць дома ў дарослым узросце;\nпапрашайнічае ці крадзе прадукты альбо любыя іншыя рэчы;\nзацыкленасць: пастаянна ліжа прадмет ці смокча сваю падсцілку, цацку;\nбегае за хвастом;\nбегае па крузе;\nгадзінамі шукае цацку ці штосьці іншае, калі гаспадар прыбраў гэта з зоны дасягальнасці;\nхаваецца за гаспадара;\nпаядае свае ці чужыя экскрэменты.\nІ шмат іншага.\n– Атрымоўваецца, пры з'яўленні любога з пералічаных табой пунктаў у паводзінах гадаванца гаспадару неадкладна трэба звяртацца за дапамогай да прафесіяналаў?\n– Любы з пералічаных пунктаў павінны насцярожыць увагу гаспадара. Калі чалавек бачыць, што стан гадаванца не паляпшаецца, а ў некаторых выпадках рэзка пагаршаецца і ён ужо не здольны самастойна дапамагчы сабаку, трэба неадкладна звярнуцца за дапамогай да спецыяліста.\n– І ўсе яны настолькі сур'ёзныя і сведчаць пра збой паводзін ці штосьці ўсё ж ад недагледжанасці і нявыхаванасці?\n– Усе адхіленні ў паводзінах сабакі, як бы сумна гэта не гучала, адбываюцца па віне гаспадара. Выключэннем могуць быць медыцынскія праз пытанні да здароўя жывёлы.\n– Жыццёвыя сітуацыі могуць быць рознымі… Ты, як чалавек з валанцёрскім досведам і кіналагічнымі навыкамі, што можаш параіць тым, хто гатовы прызнаць, што не спраўляецца з сабакам і не мае на гэта часу ці сіл?\n– Адказна падысці да пытання пераўладкавання свайго гадаванца ў добрыя рукі. Патраціць сілы і час на адбор патэнцыйных гаспадароў, а не аддаваць сабаку першаму ж сустрэчнаму ці кідаць яго на пагібель на вуліцы ці здаваць на ўсыпленне.\nХочацца пажадаць людзям, якія вырашылі заводзіць гадаванца, з розумам падыходзіць да гэтага пытання, узважыўшы ўсе "за" і "супраць", а не кіравацца сваімі эмоцыямі.\nкінолаг кинология выхаванне сабакі\n12.01.2016 Подаренный щенок Добрыня заступил на службу в Париже (видео)\n21.10.2015 В столичной гостинице для животных будут оказывать кинологические и ветеринарные услуги


Выйшаў шосты нумар часопіса “Гарадзенскі гадавік”. Што пачытаць?\n6 лістапада 2019, 19:42\nУ Гродне прэзентавалі шосты нумар навуковага часопіса «Гарадзенскі гадавік». Ён змяшчае артыкулы па гісторыі ўрбаністыкі, архітэктуры і аховы спадчыны Гродна. Выпуск прысвяцілі памяці гродзенскага краязнаўцы Віктара Саяпіна, які памёр у 2017 годзе. У часопіс уключылі яго поўную бібліяграфію.\nЧасопіс заснавалі ў 2011 годзе гродзенскія гісторыкі і краязнаўцы, каб асвятляць гісторыка-культурную праблематыку, не даследаваную дагэтуль. Як кажа навуковы рэдактар часопіса, доктар гістарычных навук Юрый Гардзееў, гісторыкі могуць памыляцца, але важная сама наяўнасць дыскусіі ў грамадстве.\nХто і пра што пісаў у новы нумар?\nЧарговы нумар складаецца з двух блокаў: гістарычнага і таго, які расказвае пра ахову гісторыка-культурнай спадчыны. У падрыхтоўцы прынялі ўдзел восем гродзенскіх гісторыкаў.\nМечыслаў Супрон даследаваў, хто пабудаваў Фару Вітаўта ў Гродне. Аляксандр Перагудаў напісаў артыкул пра гравюру Адэльзаўзера-Цюнта. Ігар Трусаў даследаваў гісторыю аховы архітэктурнай спадчыны і рэстаўрацыі ў Гродне. Наталля Сліж расказала пра вопыт захавання гісторыка-культурнай спадчыны ў ЗША. Андрэй Вашкевіч напісаў пра гісторыка-культурную спадчыну Гродна ў 1920-х. Юрый Гардзееў даследаваў урбаністычнае развіццё міжваеннага Гродна. Інэса Ілюшына падрыхтавала поўную бібліяграфію працаў Віктара Саяпіна. Андрэй Ціхаміраў падрыхтаваў дзве рэцэнзіі.\nЮрый Гардзееў, рэдактар «Гарадзенскага гадавіка»\nЯк кажа Юрый Гардзееў, ужо ёсць задукі для наступнага нумара. Меркавана, ён выйдзе праз год. Рэдактар кажа, што гэты навуковы часопіс ад пачатку хацелі зрабіць зразумелым і для не спецыялістаў. Тым больш, што гістарычных выданняў у Гродне не так шмат. Акрамя «Гарадзенскага гадавіка» можна назваць «Веснік ГрДУ» і альманах «Горад святога Губерта», які некалькі гадоў не выходзіць.\n— Мы з самага пачатку вырашылі, што трэба пісаць навуковыя тэксты, але так, каб яны былі напісаны папулярнай мовай. Хаця не заўсёды можна напісаць навуковы тэкст простай мовай. Але мы старемся, каб зразумелі не толькі навукоўцы, але і тыя, хто не займаецца гісторыяй, — кажа Юрый.\nНабыць нумар можна ў Цэнтры гарадскога жыцця на Кірава, 3. Наклад невялікі - варта паспяшацца!\nгарадзенскі гадавік (6)\n6 лістапада 2019, 18:59


100% закручаная поліэстэр швейная машына разьбы Вытворца оптам\nПрадзеная поліэфірная нітка для шыцця\nколькасць: 20/2, 40/2, 40/3, 50/2, 60/2, 60/3, да 80/2.\nВам трэба правільна выбраць колькасць нітак у залежнасці ад матэрыялу тканіны, таўшчыні і швейнай машыны.\nколер: Швейная нітка з поліэстэру з 400 колерамі можа ідэальна спалучацца з любой тканінай розных колераў.\nЎпакоўка: Ён спакаваны з 10y ~ 10000y ў вялікі конус або маленькую трубку\nTex квіткі Памер бавоўна Колькасць сярэднія трываласць Падаўжэнне Мін-Макс Рэкамендуемы памер спіц\n(Т) (ТКТ) (Ы) (СН) (Г) (%) Спявачка Метрыка\n20S/2, 30S/3 Тоўстая адзенне, напрыклад, джынсы, пухавік\n20S / 3 Аўтамабільная падушка, скураная куртка\n30S/2, 40S/2, 50S/3, 60S/3 Адзенне і хатні тэкстыль, напрыклад кашулі, блузкі, спартыўная вопратка, прасціны, покрыва.\n40S / 3 Накідка пальчаткі, коўдры, цацкі і г.д.\n50S/2, 60S/2 Лёгкая трыкатажная тканіна, напрыклад, футболка, шаўковая вопратка, насоўка і г.д.\nУ нас ёсць поўны спектр спецыфікацый і насычаныя каляровыя паштоўкі\nШтомесячны аб'ём вытворчасці дасягае 1500 тон\nІндывідуальны пакет, спецыфікацыі даступныя.\nМенш паломкі ў хуткасным шыццё;\nВысокі ўзровень устойлівасці колеру;\nOeko Tex Standard 100 клас 1.\nЗвязаныя поліэфірныя ніткі\nПерапрацаваныя поліэфірныя швейныя ніткі\nВоданепранікальныя поліэфірныя швейныя ніткі\nНабор швейных нітак з поліэстэру\nШвейная нітка высокай трываласці\nШвейныя ніткі з поліэстэру\nФактурная поліэфірная пража\nЗавод швейных нітак MH мае цэх 200,000 XNUMX м2, 600 ўмелых работнікаў, яна пачынае вытворчасць з прадзення прамой сыравіны, фарбавання, намоткі, упакоўкі і выпрабаванняў, з перадавымі машынамі і строгай сістэмай кіравання якасцю.\nПадчас вытворчасці мы клапоцімся аб якасці, а таксама ахове навакольнага асяроддзя, экалагічна чыстым вытворчасці і сацыяльнай адказнасці - гэта заўсёды тое, што нас турбуе.\nФабрыка швейных нітак MH мае штогадовую вытворчую магутнасць 30000+ тон, гэта прыкладна 2000x40'HQ. Што вы можаце атрымаць ад МЗ - гэта надзейная якасць хуткай дастаўкі!\nКолер ўзору Цэнтр\nМы разумеем, што хуткае забеспячэнне дакладных кветак мае першараднае значэнне для поспеху нашых кліентаў, і таму мы стварылі эфектыўны і эфектыўны працэс, які забяспечвае хуткасць. Працэс пачынаецца з экспертных каляровых каманд і ўдасканаленага абсталявання для вымярэння колеру.\nНаш выпрабавальны цэнтр мае поўны набор выпрабавальнага абсталявання, сыравіну трэба будзе выпрабаваць перад выкарыстаннем на вытворчай лініі, а гатовая швейная нітка была б выпрабавана на яе роўнасць, валасатасць, трываласць, устойлівасць колеру і прадукцыйнасць швейных вырабаў. кліентам.\nУ працэсе афарбоўвання мы клапоцімся не толькі пра адпаведнасць колеру і ўстойлівасці колеру, але і дбаем пра афарбаваную пражу шпіндзеля, якая будзе ўплываць на якасць пераматання нітак. Паколькі прыдатная форма шпіндзеля будзе зніжаць хуткасць паломкі пры намотванні.\nУ МЗ ёсць прасунуты цэнтр ачысткі сцёкавых вод, а сістэма ўтылізацыі вады імкнецца дзейнічаць у сферы эканоміі энергіі, аховы навакольнага асяроддзя і вытворчасці зялёных насаджэнняў.\nВысокахуткасныя высокадакладныя машыны для намоткі SSM TK2-20CT не толькі забяспечваюць добрую конусную разьбу з прыдатным нацяжэннем і не дэфармуюцца падчас транспарціроўкі, але і валодаюць выдатнымі характарыстыкамі па даўжыні і раўнамернасці масла.\nАўтаматычная ўпаковачная машына\nДзякуючы гэтай аўтаматычнай ўпаковачнай машыне яна падтрымлівае швейную нітку ў прыгожай і акуратнай форме, і налепка будзе знаходзіцца сапраўды на тым жа месцы, без скосаў.\nПра Нінбо МЗ\nNingbo MH была створана ў 1999 годзе, спецыялізуецца на адзенні адзення і пашыве матэрыялаў. Пасля многіх гадоў развіцця MH наладзіла дзелавыя адносіны з больш чым 150 краінамі, аб'ём продажаў якіх склаў 471 мільён долараў. Асноўная прадукцыя - гэта швейныя ніткі, ніткі для вышывання, стужка, стужка для вышывання, гузік, маланка, флизелин і іншыя аксэсуары.\nУ цяперашні час MH валодае дзевяццю заводамі, размешчанымі ў 3 прамысловых зонах, з 382,000 2 м1900 завода і XNUMX рабочых.\nатэстацыя: ISO9001: 2015 、 OHSAS45001: 2018 、 ISO14001: 2015, Oeko Tex Standard 100 клас 1\nШвейная нітка фільтра\n40/2 5000Y 100% Прадзільная швейная нітка\nЛічыць 40 / 2\n20/3 100% прадзеная швейная нітка з поліэстэру ў 1700 ярдаў\nЛічыць 20 / 3\nЛічыць 50 / 2\n50/2 5000 yds 100% Прадзільная швейная нітка\n40/3 3400 ярдаў 1000% прадзеная швейная нітка з поліэстэру\nЛічыць 40 / 3\nЛічыць 20 / 2\n30S / 2 100% раскручаная швейная нітка поліэстэру 3800 ярдаў\nЛічыць 30 / 2\nШвейная нітка з поліэстэру 40s/2\nДастаўка на склад агенцтва Іу/Гуанчжоу\nШвейная нітка з араміднага валакна\n40/2 100% прадзеная швейная нітка з поліэстэру ў 2000 ярдаў\n60/3 1000G 100% Прадзільная швейная нітка\nЛічыць 60 / 3


Следчы камітэт Беларусі завершыў папярэдняе следства крымінальнай справы, у цэнтры якой – былы старшыня Гомельскага гарвыканкаму.\nКіраўніку Віктару Піліпцу, а таксама шэрагу службовых асобаў выканкаму, сярод якіх дырэктар камунальнага прадпрыемства, яго намеснік у пытаннях эканомікі і фінансаў, начальнік жыллёва-інвестыцыйнага аддзелу, былы начальнік планава-дагаворнага аддзелу абвесцілі канчатковыя абвінавачанні ва ўчыненні злачынстваў.\nСледства ўстанавіла, што абвінавачаныя, займаючы названыя пасады, у верасні–кастрычніку 2011 года незаконна размеркавалі паміж сабою, сваймі сваякамі, блізкімі і знаёмымі кватэры ў жылых дамах, прынятых у эксплуатацыю ў студзені–красавіку таго года. Частку жылых памяшканняў аформілі на падстаўных асобаў.\nЯк вынікае з матэрыялаў крымінальнай справы, кошт набытых абвінавачванымі кватэраў быў значна ніжэйшы за рынкавы, бо разлічваўся саўдзельнікамі злачынстваў зыходзячы з коштаў, якія дзеялі на момант увядзення дому ў эксплуатацыю, а не на момант заключэння дамовы.\nКватэры, якія сталіся прадметам злачынства, прызначаліся для грамадзянаў, чые дамы трапілі пад знос у сувязі з адабраннем зямельных надзелаў.\nДзеянні абвінавачваных кваліфікаваныя як злоўжыванне ўладаю і службовымі паўнамоцтвамі, учыненае службовымі асобамі, якія ў тым ліку займаюць адказнае становішча (ч. 2 і ч. 3 арт. 424 КК), у выніку чаго ў бюджэт не трапіла больш за Br 3,8 млрд.\nПадчас следства кватэры вернутыя дзяржаве. Крымінальную справу перадалі пракурору для прыняцця пастановы пра накіраванне ў суд.


@novychas - Статистика канала Новы Час. Telegram Analytics\nКаналы, которые цитирует @novychas\nНовы Час 26 Jul, 11:58\n"Самалёт Boeing 737, які накіроўваўся з Мінска ў Анталію, падаў сігнал бедства над Варонежскай вобласцю. Самалёт накіроўваецца ў Варонеж, дзе, як чакаецца, зробіць вымушаную пасадку", — сказала крыніца.\nПа папярэдніх даных, на борце ўзнікла няштатная сітуацыя.\n"Экіпаж падаў сігнал бедства праз гадзіну пасля вылету. Лайнер атрымаў дазвол дыспетчараў на экстранную пасадку ў Варонежы. Зараз самалёт хутка зніжаецца"— сказала крыніца.\nАднак самалёт, які падаў сігнал бедства, не стаў садзіцца ў Варонежы, а накіроўваецца ў бок Масквы.\nЗараз самалёт здзейсніў пасадку ў аэрапорце Дамадзедава.\nСамалёт авіякампаніі Belavia, які ляціць з Мінска ў Анталію, падаў сігнал бедства, паведаміла "Інтэрфаксу" крыніца ў авіядыспетчарскіх службах.\nНовы Час 26 Jul, 11:45\nЧытаць далей: https://novychas.by/palityka/arcjom-szrajbman-u-belarusi-usjo-moza-skonczycca\nНовы Час 26 Jul, 11:30\nУ Друскінінкайскім раёне была затрыманая група з 17 мігрантаў. Двое з іх паспрабавалі схавацца. Іх пераследавалі памежнікі са службовым сабакам. Падчас затрымання адзін з мігрантаў ударыў сабаку. Сабака ўкусіў яго ў адказ. Мужчына адмовіўся ад меддапамогі пасля затрымання.\nЧытаць далей: https://novychas.by/hramadstva/u-litve-na-mjazy-z-belarussju-zatrymany-131-mihran\nНовы Час 26 Jul, 10:35\nПра гэта са спасылкай на яго дачку паведамляе «Наша Ніва».\nЯму было 68 гадоў.\nУладзімір Гуленка нейкі час працаваў у Інстытуце гісторыі, даследаваў пытанні Вялікай Айчыннай, ваенных дзеянняў на тэрыторыі Беларусі.\nЁн таксама быў спецыялістам па ўкраінскіх арганізацыях і фарміраваннях. Даследаваў гісторыю Украінскай паўстанцкай арміі на тэрыторыі Беларусі, займаўся вывучэннем украінскіх партызанскіх атрадаў.\nВыказваем спачуванні родным і блізкім Уладзіміра Гуленкі.\nНовы Час 26 Jul, 10:15\nЧытаць далей: https://novychas.by/hramadstva/dah-budslauskaha-kascjola-pacznuc-adnauljac-u-zniu\nНовы Час 26 Jul, 10:04\n❗ На волю выйшаў журналіст «Белсату» Ігар Ільяш.\nПаведамляе «Радыё Свабода».\nНовы Час 26 Jul, 10:02\n❗ Журналіста Алега Груздзіловіча таксама вызвалілі\nТры днi ён галадаў за кратамі на знак пратэсту і ў салідарнасьць зь Інай Студзінскай.\nЁн застаецца падазраваным, даў падпіску аб яўцы.


22 ліпень 2020, 14:02\nРобэрт Бедрань (Robert Biedroń) — эўрадэпутат ад Польшчы, выбраны ў 2019 годзе, уваходзіць у фракцыю «Прагрэсіўны альянс сацыялістаў і дэмакратаў». Ён старшыня дэлегацыі Эўрапарлямэнту для сувязяў зь Беларусьсю. У Польшчы кіруе партыяй «Вясна» («Wiosna»). Быў кандыдатам у прэзыдэнты ад левых сілаў на сёлетніх прэзыдэнцкіх выбарах у Польшчы.\n— У Эўрапарлямэнце вы кіруеце працай дэлегацыі для сувязяў зь Беларусьсю. Чаму вы выбралі Беларусь, а ня нейкую іншую краіну?\n— Я ўжо шмат гадоў ангажуюся ў падтрымку грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі і наагул у праблемы, зьвязаныя з адсутнасьцю прынцыпаў прававой дзяржавы, падрываньнем дэмакратыі і парушэньнямі правоў чалавека ў гэтай краіне. Таму я вельмі ўсьцешыўся, калі мяне, новага эўрадэпутата, калегі выбралі старшынём дэлегацыі для сувязяў зь Беларусьсю.\nЭўрапарлямэнт — тое месца, зь якога можна заявіць уголас пра шматлікія дрэнныя рэчы, якія адбываюцца ў Беларусі. Сытуацыю ў Беларусі нельга параўнаць ня толькі з сытуацыяй у нашых суседзяў, але і наагул ні ў якай іншай краіне ў Эўропе. У Беларусі працягваюць выконваць сьмяротныя пакараньні, і краінай увесь час, ужо чвэрць стагодзьдзя, кіруе дыктатар.\n— Яшчэ не. Нядаўна ў Беларусі была дэлегацыя эўрадэпутатаў, але я, на жаль, ня мог паехаць з прычыны прэзыдэнцкіх выбараў у Польшчы. У хуткім часе, ужо пасьля прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі, я пэўна паеду ў Менск зь візытам, зьвязаным з маёй функцыяй у Эўрапарлямэнце.\n— Калі вы гледзіце на выбарчыя паводзіны ўлады ў Беларусі — нерэгістрацыю нявыгадных Лукашэнку кандыдатаў, затрыманьні і арышты ўдзельнікаў мірных выбарчых пікетаў, што вы думаеце? Гэта вас дзівіць? Абурае? Ці, можа, вы думаеце: гэта ж Беларусь, дык чаго тут дзівіцца?\n— Мая думка, хутчэй за ўсё, тая ж, што і ва ўсіх, хто лічыць важным у сваім жыцьці дэмакратыю, прававую дзяржаву і свабодныя выбары. Пазыцыя нашай дэлегацыі ў Эўрапарлямэнце такая, што мы выступаем супраць цяперашняй выбарчай практыкі беларускай улады. Мы нядаўна зьвярнуліся да Жузэпа Барэля, вярхоўнага прадстаўніка Эўразьвязу ў замежных справах і палітыцы бясьпекі, з заклікам ужыць захады, якія прымусілі б рэжым Лукашэнкі спыніць такія дзеяньні.\nМы сочым за сытуацыяй у Беларусі і рыхтуем чарговы даклад і рэкамэндацыі Эўрапарлямэнту пра гэту сытуацыю. Мы чакаем, што Эўразьвяз перагледзіць сваю пазыцыю ў дачыненьні Беларусі. Да гэтага часу дзейнічаў прынцып крытычнага ўзаемадзеяньня. Мы падтрымлівалі грамадзянскую супольнасьць у Беларусі, адначасова спадзеючыся ад рэжыму Лукашэнкі нейкіх прадэмакратычных зьменаў. Гэтае ўзаемадзеяньне, на жаль, было парушана беларускім бокам, таму мы лічым, што інстытуты Эўразьвязу павінны перагледзець свой падыход да Беларусі і прыняць новую ясную стратэгію, якую можна было б задзейнічаць яшчэ да дня выбараў.\n— Што канкрэтна мог бы зрабіць Эўразьвяз у справе Беларусі, на дадатак да фармуляваньня заяваў і маніторынгу сытуацыі ў краіне? Што вы асабіста параілі б зрабіць спадару Барэлю?\n— Перш за ўсё Эўразьвяз павінен дамагацца вызваленьня ўсіх затрыманых падчас пратэстаў, у тым ліку і прэтэндэнтаў у кандыдаты ў прэзыдэнты Беларусі. Па-другое, міжнародныя назіральнікі павінны атрымаць магчымасьць назіраньня за выбарамі. Па-трэцяе, Эўразьвяз павінен спыніць любую фінансавую дапамогу беларускаму ўраду, за выняткам дапамогі для змаганьня з каранавіруснай пандэміяй.\n— Як вы, пэўна, ведаеце, пасьля прэзыдэнцкіх выбараў у 2010 годзе, калі Лукашэнка жорстка расправіўся з сваімі палітычнымі апанэнтамі, Эўразьвяз увёў супраць беларускіх уладаў санкцыі — візавыя, фінансавыя, эканамічныя. Потым, пасьля выбараў 2015 году, Брусэль гэтыя санкцыі адмяніў. А Лукашэнка зноў вярнуўся да сваіх старых мэтадаў. Калі санкцыі не падзейнічалі, дык ці мае Брусэль наагул нейкія інструмэнты ўплыву на Менск?\n— Адны санкцыі, зразумела, ня вырашаць праблемы. Але большая падтрымка апазыцыі, падтрымка грамадзянскай супольнасьці, якая на гэтых выбарах моцна актывізавалася, можа зьмяніць сытуацыю. І гэтага мы чакаем ад кіраўніцтва Эўразьвязу. Нельга ў такой сытуацыі быць пасіўным і толькі прыглядацца да таго, што адбываецца ў Беларусі. Мы як эўрадэпутаты, і я асабіста як кіраўнік дэлегацыі для сувязяў зь Беларусьсю, будзем сачыць за разьвіцьцём падзей і чакаць рэальных дзеяньняў, а ня толькі дэклярацый і словаў асуджэньня.\n— Я нядаўна размаўляў з эўрадэпутаткай Мірыям Лексман са Славаччыны, якая сказала, па-першае, што ня бачыць шанцаў на тое, каб гэтыя прэзыдэнцкія выбары былі дэмакратычнымі, і па-другое, што цяпер санкцыямі трэба было б ахапіць значна шырэйшае кола афіцыйных асобаў у Беларусі, адказных за парушэньні правоў чалавека. Вы пагаджаецеся з такой ацэнкай?\n— Я думаю, нашу палітыку санкцый напэўна трэба перагледзець, бо, як відаць, гэтая палітыка не працуе і не дала вынікаў. У гэтай справе дэпутат Пятрас Аўштравічус, спэцдакладчык Эўрапарлямэнту аб Беларусі, рыхтуе адмысловы даклад, які будзе гатовы неўзабаве. Эўрапарлямэнт павінен будзе выказаць сваю пазыцыю адносна санкцый. Я асабіста лічу, што санкцыі павінны быць шырэйшыя, яны павінны ахапіць большае, чым раней, кола людзей з рэжыму Лукашэнкі. І яны павінны балюча ўдарыць у гэты рэжым.\nЯ лічу, што палітыка Эўразьвязу да Беларусі ў апошнія гады, калі ў шмат якіх справах наступіла збліжэньне паміж Брусэлем і беларускімі ўладамі, не спрацавала. Безумоўна, палітыка Эўразьвязу ня мусіць біць па звычайных беларусах — яны не павінны расплачвацца за рэжым Лукашэнкі. У сувязі з гэтым паслабленьне візавага рэжыму або падтрымка грамадзянскай супольнасьці ў Беларусі напэўна павінны быць паглыбленыя. Магчыма, варта было б падумаць пра пашырэньне праграмы Erasmus+, навуковага абмену, абмену паміж недзяржаўнымі арганізацыямі. Эўразьвяз павінен яшчэ мацней ангажавацца ў паслабленьне візавага рэжыму для беларусаў ці нават скасаваць візы для дзеячоў прадэмакратычнай апазыцыі і недзяржаўных арганізацый.\n— Беларусь — гэта ня толькі суседка Эўразьвязу на яго вонкавай мяжы, але і суседка Польшчы. Ці ёсьць нейкія палітычныя нюансы, якія адрозьніваюць бачаньне беларускай сытуацыі Брусэлем і Варшавай?\n— Гэта, безумоўна, розныя бачаньні. Натуральна, што бачаньне беларускай сытуацыі палякамі было і будзе іншым, чым бачаньне яе гішпанцамі або партугальцамі, якіх ад мяжы зь Беларусьсю аддзяляюць некалькі тысяч кілямэтраў. Але, размаўляючы з калегамі ў Эўрапарлямэнце, я бачу адзіны і рашучы падыход да рэжыму Лукашэнкі. Баюся, што гэтыя палітычныя нюансы выступаюць у іншых інстытуцыях Эўразьвязу, чый падыход да Менску больш «дыстанцыяваны».\nНесумненна, польскі ўрад можа зрабіць болей. Гэта датычыць перш за ўсё кантактаў і абмену паміж грамадзянамі. Найбольш адчувальны прыклад таго, што можна было б зрабіць болей, — адсутнасьць моста на Бугу ва Ўладаве. Раней ён там быў стагодзьдзямі. Людзі абапал ракі маглі хадзіць адны да адных, а сёньня такіх кантактаў няма. Рух у польска-беларускай памежнай зоне павінен расьці. Я чакаю, што Польшча зробіць усё, каб аблягчыць і зрабіць часьцейшымі кантакты паміж палякамі і беларусамі, бо гэта таксама адзін са спосабаў паспрыяць дэмакратычным зьменам у Беларусі.


Шукаючы — знойдзеш\nКосцік ведаў і любіў наваколле роднай вёскі. За апошнім домам рос лес. Там на ўскрайку стаялі дзве бярозкі, якія хлопчык калісьці пасадзіў разам з бацькам. За лесам – сенажаць, на якой бабуля час ад часу пасе коз.\nЗ другога канца вёскі ёсць поле, а пасярэдзіне на ўзвышшы – могілкі. Іх Косцік даследваў дасканала. Ён знайшоў там самую старую магілу, датаваную маем тысяча семсот адзінаццатага года. Пахаваны там быў чалавек з такім жа прозвішчам, і, хутчэй за ўсё, сваяк. Таксама Сквароўскі, праўда, Леанард. Вельмі незвычайнае імя для гэтых краёў. Косцік хацеў распытаць пра гэта бабулю, аднак яна была родам з суседняй вёскі і радаслоўнай мужа не цікавілася. Запытаць бы ў дзеда – дык ён памёр шэсць год таму.\nАпроч згаданай магілы былі радавыя магільныя склепы з надпісамі “1831” і “1839”. Яны былі вельмі вялікімі, з калонамі, вокнамі і купаламі – быццам маленькія касцёлікі. Прозвішчы на іх, праўда, былі напісаны не надта знаёмыя – Мельжыч і Костка.\nЖыў калісьці ў вёсцы адзін Костка. Дзіўны дзед. Сварыўся з усімі. Аднойчы нават суседскую пуню падпаліў. Памёр год назад. Шкада было гэтага Костку. Ён усім даказваў, што належыць да знатнага, найбагацейшага роду, казаў, што бачыў нейкія дакументы. Толькі ніхто яму не верыў, казалі, што блюзніць стары.\nА Мельжычаў таксама ў вёсцы не засталося. У апошняга, Юзафа, было чатыры дачкі, якія павыходзілі замуж і раз’ехаліся. За дзедам прыглядала Косціна бабуля. Але стары таксама нядаўна памёр.\nКосцік так шмат разглядаў і ведаў, таму што быў адзіным хлопчыкам і наогул дзіцём ва ўсёй вёсцы пад назвай Кавальчукі. У школу ён хадзіў у суседнюю вялікую вёску, а потым вяртаўся дадому да мамы, бацькі і бабулі, якая жыла ў суседняй хаце. І ішоў даследаваць родныя мясціны.\nАле самым улюбёным Косціным месцам былі зусім не могілкі, а рэшткі старога касцёла, фундатарам якога быў той самы Леанард Сквароўскі. Святыню ўзарвалі камуністы ў верасні тысяча дзевяцьсот дваццаць дзевятага года. Там загінуў і ксёндз. Звалі яго Павел Юрскі. Ён начаваў у касцёле, асцерагаючыся падпалу, але тыя, хто з нянавісцю ставіліся да гэтага месца, проста падарвалі касцёл разам са святаром. Ноччу жыхары прачнуліся ад страшнага грукату, прыбеглі з трох вёсак басанож па мокрай траве. Мужчыны кінуліся заліваць пажар, цягаючы ваду з навакольных калодзежаў, а жанчыны галасілі вакол нежывога цела маладога ксяндза. У святара моцна абгарэлі ногі, але памёр ён, пэўна, ад удушша.\nХавалі яго выдатным вераснёвым днём. Неба было яснае-яснае – ні воблачка. Плакалі так, што было чуваць нават у лесе. А ў газеце напісалі: «Бог не змог усцерагчы таго, хто яму служыў». Магіла, дарэчы, не захавалася. Надмагільны помнік, напэўна, потым разламалі ці скралі, так што няма куды было нават пакласці кветкі.\nГэта ўсё распавядала бабуля. Ёй тады было дзесяць гадоў. Цяпер, праз шесцьдесят сем гадоў яна памятала ўсё, нібы гэта адбылося ўчора.\nУ касцёла ўсё ж цэлымі засталіся фасад і дзве вежы. Пацярпеў алтар, захрыстая, а з часам цалкам разбурыўся дах. Усе рэчы за столькі гадоў скралі, і цяпер унутры касцёла раслі бярозкі, спявалі птушкі, пол пакрыўся тоўстым слоем моха і травы. Скрозь пустыя вачніцы вокнаў пранікаў сонечны свет, а з-за адсутнасці даху касцёл шчодра паліваўся дажджом.\nДоўгімі летнімі вечарамі Косцік любіў займацца адной, на першы погляд вельмі сумнай, справай: слой за слоем здымаць глебу і мох з падлогі. Калі нарэшце дабіраўся да пліт, яго ахоплівала радасць, і хлопчык працягваў сваю справу ўсё далей і далей. За адно лета ён расчысціў падлогу касцёла ад уваходу да першых калон.\nБацькі зусім не разумелі захапленне сына, а ўсё часцей раілі, каб ён схадзіў у суседнюю вёску пагуляў з хлопцамі ў футбол. Аднак Косцік адмаўляўся – казаў, што яму гэта нецікава. І зноў ішоў альбо ў лес, альбо да касцёла: слухаць птушак і чысціць падлогу і сцены святыні.\nА ў лістападзе Косцік знік. У мясцовай газеце з’явілася паведамленне: «У вёсцы Кавальчукі 14 лістапада 1996 года знік хлопчык, Канстанцін Пятровіч Сквароўскі, 12 год. Быў апрануты ў чорныя штаны, чорны гольф, куртку шэрага колеру, вязаную шапачку чорнага колеру, чорныя чаравікі. У пяць гадзін вечара ён выйшаў з дому і не вярнуўся. Усіх, хто бачыў яго, просім звяртацца ў аддзяленне міліцыі в. Куль».\nСкончылася восень, наступіла і скончылася зіма, мінула вясна, а хлопчыка так і не знайшлі. Бедныя бацькі спадзяваліся, што ён проста збег у горад. Тым і жылі, а сын тым пакуль не вяртаўся…\nСпачатку знік сабака. Быў у суседзяў такі пёс, які падалёна нагадваў аўчарку. На ланцугу не сядзеў, гуляў сам па сабе, часам вяртаючыся дадому паесці і паспаць у будцы. Косцік часта сустракаў яго то ў лесе, то каля касцёла. Сабака заўсёды прабягаў міма, не звяртаючы ўвагі на хлопчыка.\nАднойчы яны сустрэліся ў лесе. Быў на ўскрайку такі дуб. Рос ён даўно і бачыў перад сабой нямала пакаленняў. І выглядаў ён асабліва, не так, як астатнія дрэвы. Гісторыя схавала, якая бяда здарылася з гэтым дрэвам, але ствол яго быў падзелены ў сярэдзіне на дзве часткі, злучаўся ўнізе і наверсе, на адлегласці паўтары метры ад зямлі. Адтуліна была даволі вялікая і праз яе можна было нават пралезці. Вось менавіта праз яе, як убачыў Косцік, і пралез Лобзік. Пралез, але на адваротным баку не з’явіўся. Хлопчык не паверыў сваім вачам. Ён аббег дрэва вакол, але сабакі не было. Косцік не разумеў, што здарылася. Бацькам ён ні аб чым не распавёў. Але вырашыў правесці эксперымент на наступны дзень самастойна.\nЗ пасткі ў свірані ён дастаў мыш, пасадзіў у мяшок і панёс да дубу. Там дрыжачымі рукамі ён вызваліў грызуна і накіраваў да праёму ў дрэве. І мыш знікла! Яе таксама нідзе не было, як і сабакі ўчора. Косцік сеў на пянёк і задумаўся. “Калі жывёлы знікаюць, то куды?” Там дакладна няма ніякай дзіркі, гэта хлопчык ўжо праверыў. Гэта значыць, яны не падаюць пад зямлю. Яны проста праходзяць праз адтуліну, але не выходзяць з зваротнага боку. Не выходзяць…\nІ тут развагам давялося перапыніцца, таму што з зваротнага боку вылезла мышка і пачала гучна-гучна піскаць, як быццам жадала нешта расказаць. Знешне яна не змянілася дакладна! Дык дзе ж яна была гэтыя дзесяць хвілін? У праёме яе не было дакладна, за сябе Косцік мог быць упэўненым.\nКастусь і так быў хлопчыкам маўклівым, а пасля гэтага здарэння цалкам замкнуўся, усё хадзіў і думаў. У школе перастаў з усімі размаўляць, ды і бацькі не маглі выцягнуць з яго ні слова. Ён хацеў бы, і ў той жа час баяўся пралезці скрозь незразумелую дзірку ў дрэве. Ці зможа ён вярнуцца назад, што ён сустрэне па той бок дрэва? Куды прапаў Лобзік, і дзе пабывала мыш? Шкада, але на гэтыя пытанні не было адказаў, і ўсё больш і больш прывабнай здавалася ідэя пралезці скрозь дуб і ўсё ўбачыць самому. Будзь у яго блізкі сябар, Косцік абавязкова параіўся б з ім, а то, можа быць, і палезлі б удваіх. Аднак хлопчык быў зусім адзінокі, так што разлічваць даводзілася толькі на сябе. Яму нават сталі сніцца жахі, нібыта ён праходзіць скрозь дрэва, а яно паглынае яго вялізнымі зубамі. Або такой яшчэ сон, нібыта праходзіць Косцік праз дрэва, а за ім космас, і ён робіць у яго некалькі крокаў і пачынае ляцець, прычым не падае, а наадварот, падымаецца ўсе вышэй да зорак. І ці варта казаць аб тым, што ён закінуў касцёл і стаў прыходзіць да дубу кожны дзень.\nДванаццатага лістапада выпаў першы снег, і Косця адважыўся. Пасля школы ён прыйшоў дадому, шчыльна паеў, употай ад мамы склаў з сабой пакуначак з хлебам і кампотам, і пайшоў да руінаў. Ён прайшоў па беласнежнымі полі, пакідаючы на ім чорныя сляды, увайшоў скрозь дзверы і ўпаў на калені перад разбітым алтаром. Зверху, скрозь разламаны дах, на некаторых частках якога засталася яшчэ старажытная лепка, пастарэлая ад часу, падаў снег, але калі ён стаў прасіць парады, ці варта яму ісці туды, ці ён прыняў няправільнае рашэнне, засвяціла сонца, і Косця зразумеў, што ён пойдзе.\nКастусь быў ахрышчаны. Гэтаму паспрыяла бабуля, якая ніколі не адмаўлялася ад сваёй веры. Менавіта яна ўгаварыла сына і нявестку звазіць балючага немаўля ў бліжэйшы касцёл і ахрысціць. З божай дапамогай хлопчык выжыў, а калі падрос, сам стаў ездзіць кожную нядзелю на імшу за дваццаць кіламетраў на ровары. Спачатку яго суправаджала бабуля, потым, калі ў яе сіл стала менш, пачаў ездзіць адзін. Зімой, праўда, ніяк не атрымлівалася, і прыходзілася задавальняцца толькі тым, што ксёндз сам прыязджаў у іх вёску раз у два тыдні. Але, як толькі снег схадзіў, хлопчык зноў сядаў на ровар і ехаў. Менавіта таму ён пайшоў да руінаў старога касцёла, таму што не змог бы дабрацца ў дзеючы.\n“Зусім незвычайная сітуацыя”, - падумаў Косцік. “Чаму за столькі гадоў, пакуль расце дуб, яшчэ ніхто туды не пралез, не можа быць! Дзеці ж заўсёды вельмі цікаўныя”. А потым ён зразумеў, што ў гэтай вёсцы ўжо даўно няма маленькіх дзяцей, а даросламу чалавеку на розум не прыйдзе лезці скрозь ствол. Можа хто-небудзь з старых жыхароў вёскі і былі па той бок, ды маўчаць, ці забыліся ўжо. А можа быць, і сапраўды ніхто там не быў, і толькі ў яго ўзнікла такая вар’яцкая думка.\nЧым бліжэй Косцік падыходзіў да дубу, тым больш павольнымі станавіліся ягоныя крокі. Каленкі дрыжалі, сэрца стукала ў скронях і ў горле, захацелася дзе-небудзь прысесці, сабрацца з думкамі. Але вакол ляжаў снег, нават на пяньку ля старога дуба, які стаў Кастусю амаль родным. Так ён прастаяў каля дрэва каля дваццаці хвілін. Пачало цямнець, так што трэба было нешта вырашаць. Снег спыніўся, але неба ўсё роўна было зацягнута хмарамі, і ад таго станавілася цёмна яшчэ хутчэй. Спачатку хлопчык падышоў і прасунуў у шчыліну руку. Ніякіх адчуванняў. Ані болі, ні холаду, ні чаго-небудзь яшчэ. Тады ён, нарэшце, вырашыўся: перахрысціўся і палез у адтуліну. Імгненне ён так пастаяў, панюхаў водар старога дрэва і, нарэшце, зрабіў крок па той бок. І першае, што адкрылася вачам хлопчыка - адсутнасць снегу. А яшчэ было значна цяплей. У астатнім жа лес нагадваў той жа. Толькі некаторыя хвоі вакол былі ніжэй, чым тыя, хатнія, і яшчэ не было бярозавай гаі. Гэта і зразумела, яе пасадзілі, калі Косцік быў маленькім. А, уласна, чаму зразумела? Куды ж ён трапіў? Дакладней, ён ужо зразумеў, што трапіў у мінулае, але, на колькі далёкае мінулае? Вельмі захацелася вярнуцца дадому і ўсе добра абдумаць. Косцік пралез у дрэва ў зваротным парадку і зноў апынуўся ў сваім часе. Ляжаў снег, недалёка красаваўся бярозавы гай з пажухлай лістотай, якая ўжо апала, і ўсе таксама цёмнае неба над галавой. Па той бок дуба, дарэчы, былі яшчэ пацёмкі.\nШмат чаго варта было вырашыць гэтым вечарам. Канешне, некаторыя таямніцы ён ужо прыадкрыў. Хаця б вядома, што па той бок дрэва ўжо не чакае зубастая пачвара з трыма галовамі. А той жа свет, толькі невядома якая колькасць гадоў таму. Што ж, калі ёсць магчымасць вярнуцца назад, то можна некалькі разоў і туды схадзіць, паглядзець, як там было ў мінулым. А больш за ўсё хацелася Косціку ўбачыць сваіх продкаў і, не кажучы аб тым, хто ён ёсць, пазнаёміцца, даведацца, як яны жылі і выглядалі. А раптам і касцёл яшчэ цэлы, а раптам…\nКосцік нечакана натыкнуўся на татавы грудзі. Пакуль ён прыйшоў дадому, ужо сцямнела, а так позна ён ніколі яшчэ не прыходзіў.\n– Дзе ты быў, сын? – запытаўся бацька.\n– На раскопках, – адказаў Косцік.\nЧастка ісціны ў гэтых словах усё ж была.\n– Цябе там не было, я ўжо хадзіў.\n– На раскопках, а потым у лесе, – паправіўся хлопчык\n– Глядзі, больш не затрымлівайся, добра? А то маці хвалюецца, і бабуля ўжо прыйшла. Мне цяжкавата з імі абедзвюма справіцца, калі яны нярвуюцца.\nКосцік толькі кіўнуў галавой і прашмыгнуў у вароты. Цяпер трэба было як мага хутчэй прайсці праз кухню, каб мама і бабуля не прыставалі з пытаннямі. Хоць гэта было бы проста нейкім цудам.\n– Кастусік, дзе ты быў? – у адзін голас спыталі абедзве жанчыны і ўсміхнуліся.\n– На раскопках. А потым у лесе, я ўжо папе распавядаў. Затрымаўся, нешта. Забыўся, што раней цямнее, – адказаў хлопчык, хутка зняў абутак і накіраваўся да сябе ў пакой.\n– Ты што, спаць ужо? А вячэраць не будзеш?\n– Не, не хачу. Стаміўся, пайду адпачываць.\nМама толькі паціснула плячыма, а бабуля цяжка ўздыхнула. Не проста ім даводзілася з гэтым хлопчыкам.\nНа гэтым дыялог скончыўся і Косцік, нарэшце, змог выдаліцца і ўсё спакойна абдумаць. Варта было прыняць сур’ёзнае рашэнне. Па-першае, у глыбіні душы ён ужо прыйшоў да высновы, што калі пойдзе ў мінулае, несумненна, мінулае, мяркуючы па дрэвам, то паспрабуе не вяртацца пры малейшай небяспецы, а вырашыць усе самому. Далей, варта было б вырашыць, што з сабой узяць, як вынесці гэтыя рэчы і калі, уласна, туды адправіцца. Косцік вырашыў даць сабе два дня на зборы, збегчы ўвечары, але не калі будзе цёмна, выкінуць сумку праз акно. І ісці ўжо тады насустрэч прыгодам.\nЗ рэчаў Косцік склаў з сабой некалькі швэдараў, бялізну, шкарпэткі, чаравікі, штаны і кашулю. Зварыў пяць яек, узяў хлеба, бульбы, запалак, цукерак і вялікую бутэльку вады. Вось і ўсё. Цяпер можна выпраўляцца ў доўгі і невызначаны шлях.\nПраз два дня, як і вырашыў, Косцік замкнуў у сваім пакоі дзверы, адкрыў акно, выкінуў спачатку заплечнік, потым выскачыў сам, прыкрыў акенца і пабег агародамі, каб ніхто яго не бачыў, да лесу. Пачынала цямнець, але дарогу і дрэвы яшчэ можна было вызначыць. На вуліцы было неяк шэра, пахмурна, нявесела. У Косці ў галаве нават пачалі мільгаць думкі аб вяртанні: а ці не адкласці гэта ўсё прадпрыемства на вясну. І ўвогуле, чаму абавязкова на ноч трэба рухацца ў мінулае. Дзе там пераначаваць, ды яшчэ і ў такі холад. Аднак адступаць ужо было пазанвата.\nА вось і дуб. Ён выступаў з цемры лесу чорным гігантам. Зусім не хацелася да яго набліжацца. Дуў халодны вецер, пад нагамі знікаў снег, а дома было цёпла і спакойна. Але хлопчык усё ж вырашыўся. Ён наблізіўся да дрэва даволі блізка і спыніўся. Дзірка, у якую трэба было пралезці, чарнела прама перад ім. Косця перахрысціўся і ўвайшоў.\nПа той бок было ціха. Ні снегу, ні ветру. А яшчэ пахне вогнішчам і недзе брэша сабака. «Можа нават і Лобзік», - падумаў хлопчык. Аднак практычна сцямнела, з кожнай секундай станавілася ўсё цямней, так што трэба было кудысьці рухацца. І Косця вырашыў ісці ў сваю ж вёску, толькі вялікую колькасць гадоў таму.\nЁн выйшаў з лесу і ўбачыў, што снег сапраўды яшчэ не выпаў. Агледзеўся, хацеў ужо накіравацца да агародаў, як заўважыў агеньчык у баку руін касцёла. Сэрца моцна забілася ў грудзях, нават, здавалася, падбіраецца да горла, дыханне перахапіла. Касцёл чарнеў на фоне неба. Ён быў проста вялізны. Цудоўны! Хлопчык ніколі не мог уявіць, што, па-першае, ён такі прыгожы, а па-другое, што разбурылі такую прыгажосць, разбілі, і аднаўляць няма каму. Не разважаючы, ён пайшоў да будынка. Вакол было ціха, так што можна было пачуць уласныя крокі па сухой траве. З цемры нечакана выплыла пасыпаная каменчыкамі дарога, а потым хлопчык заўважыў, што акрамя касцёла нешта яшчэ не так. І сапраўды, уздоўж дарожкі з’явілася алея з нейкіх высокіх дрэваў, у цемры не разабраць якіх. У Косцін час іх ужо не было. Толькі дзе-нідзе сумавалі аб мінулым пянькі. І бабуля не распавядала, што там былі дрэвы.\nРазважаючы, Косцік падыходзіў усё бліжэй да касцёла. Святло лілася збоку, з невялікага акенца. “Бляклае нейкае святло, - падумаў хлопчык. - Напэўна, ад газавай лямпы”.\nЯк толькі Кастусь падышоў да масіўных прыгожых дубовых дзвярэй і захацеў іх адкрыць, яны самі ціха адчыніліся, і на парозе стаяў малады мужчына, на выгляд гадоў трыццаці, цёмнавалосы, у сутане, з скураной торбай у правай руцэ. У касцёле было абсалютна цёмна, свечкі не гарэлі нават на алтары.\n– Добры вечар. Ты хто? – запытаўся ксёндз.\nГолас у яго быў ціхі, ласкавы, і сапраўды чуваць зацікаўленасць.\n– Косцік Сквароўскі, – адказаў хлопчык.\n– Сквароўскі? А чаму я раней цябе не бачыў? Я ўсіх Сквароўскіх, здаецца, ведаю.\nКсёндз быў шчыра зацікаўлены.\n– А можна я вам па дарозе растлумачу? Гісторыя цалкам немагчымая і неверагодная.\nКосціку не хацелася ілгаць. Ды і каму? Калі глядзіш такому чалавеку ў вочы, немагчыма хлусіць.\nТым часам ксёндз ужо выйшаў з касцёла і замкнуў дзверы вялікім, цяжкім на выгляд, ключом. Далейшая размова адбывалася ўжо на вуліцы.\n– Я слухаю цябе, Косцік Сквароўскі, хлопчык, які прыйшоў невядома адкуль.\n– Вас завуць Павел Юрскі? – запытаўся Косцік.\n– А які гэта год?\nКсёндз з цікаўнасцю глянуў на хлопчыка і цярпліва адказаў, на ўсялякі выпадак вызначаючы і месяц:\n– Чатырнаццатае лістапада тысяча дзевяцьсот дваццаць восьмага года.\n– Божа мой! Менш за год засталося…\nСвятар і хлопчык рухаліся па напрамку да вялікага драўлянага дому, які быў схаваны недзе ў садзе. “Летам, напэўна, тут вельмі прыгожа”, – падумаў Косцік, гледзячы на голыя галіны мноства невысокіх дрэваў.\nПасля апошняй фразы, кінутай хлопчыкам, ксёндз Павел спыніўся і спытаў:\n– Да чаго засталося менш за год?\n– Да вашай гібелі, – адказаў хлопчык.\nКосцік падумаў, што святар зменіцца ў твары, пачне трэсці яго за плечы і выпытывать падрабязнасці. Замест гэтага ён спакойна сказаў:\n– Давай пройдзем у дом, і ты мне ўсё раскажаш.\nДва цёмныя сілуэты, адзін вельмі высокі, з торбай у правай руцэ, другі нізкі з нейкімі рэчамі за спіной спакойна рухаліся праз сад да дому. Косцік згадаў, што ні саду, ні дома не засталося. Усё знішчылі. Хлопчык зірнуў на ксяндза, які ішоў побач. “А і яго заб’юць, - падумаў Косцік. - Ён жа мяне ні за што не паслухае, застанецца, не з’едзе”.\nКсёндз Павел дастаў з сумкі іншы ключ і адчыніў дзверы дома. Прайшлі праз цёмны калідор, дзе трохі пахла зямлёй і агароднінай, там жа знялі абутак і апынуліся ў цёплай кухні. Косцік нават здзівіўся, на колькі там было цёпла, нібы зусім нядаўна нешта гатавалі, і печ яшчэ не паспела астыць. Ксёндз растлумачыў, нібы прачытаў думкі хлопчыка:\n– У мяне ёсць кухарка, у яе ёсць ключы ад дома. Яна гатуе мне ежу кожны дзень. І ў кухні, і ў хаце заўсёды цёпла.\nПасля гэтага ён запаліў газавыя лямпы, паставіў іх на стол, дастаў з печы гарачы гаршчок, у якім апынулася печыва бульбы з кавалачкамі мяса і капусты, паставіў на стол дзве талеркі і запрасіў свайго новага знаёмага прысесці.\n– Давай памолімся, а потым за вячэрай ты мне ўсё раскажаш.\nКалі перад спажываннем ежы малітву чытаў бацька, гэта было адно, неяк звыкла. Але калі прачытаў ксёндз Павел, гэта паходзіла на таямніцу, нібы пасля гэтага ежа станавілася святой. Але ад хвалявання нават не хацелася есці. Было жаданне ўсё хутчэй расказаць і распытаць, а потым яшчэ дачакацца раніцы і ўсе добра разгледзець. Ежа мірна чакала свайго часу ў талерках, але ні святар, ні хлопчык яе не краналіся. Яны разглядалі адзін аднаго.\nКосцік прыйшоў да высновы, што ксёндз Павел занадта прыгожы для такой справы, як служэнне Богу: высокі, цёмныя валасы, сінявокі, чорныя бровы, роўны нос і крыху крупныя вусны. Яму б ажаніцца! Ад недастойных думак Косціка адарваў голас святара:\n– Напэўна, хопіць разглядаць адзін аднаго! Давай распавядай усё як ёсць, па парадку, нічога не ўтойваючы.\nКосцік уздыхнуў і пачаў свой расказ:\n– Па-першае, я прыйшоў сюды з тысяча дзевяцьсот дзевяноста шоста года.\nКсёндз Павел паглядзеў кудысьці ў столь, нейкі час думаў, а потым задаў адразу некалькі пытанняў:\n– Што ж, будзем думаць, што гэта так і ёсць. Тады, як ты сюды трапіў, ці ёсць у вас савецкая ўлада і навошта ты сюды прыйшоў?\n– Трапіў я сюды праз дуб, савецкай улады няма, але ня доўга. А прыйшоў навошта? – Хлопчык на імгненне змоўк, а потым працягнуў свой расказ: – Спачатку было цікава, таму што на маіх вачах у дрэве знік сабака, і я вырашыў паглядзець, куды ён знік. Цяпер, даведаўшыся, што вы яшчэ жывы і гэта дваццаць восьмы год, я хачу папярэдзіць вас аб небяспецы і прашу з’ехаць адсюль.\n– У чым справа? Чаму я павінен пакінуць гэтае цудоўнае месца?\n– Касцёл ўзарвуць у верасні тысяча девяцьсот дваццаць дзевятага года. І вы там загініце. У вас моцна абгараць ногі, але памрэце вы ад удушша. Вас будуць хаваць трыма вёскамі. А жанчыны будуць галасіць так, што будзе чуваць нават у лесе.\nКосцік выдыхнуў. Нялёгка расказваць чалавеку аб тым, як ён памрэ, і тым больш калі. Сам бы ён не хацеў сустрэць хлопчыка з будучыні, каб ён распавядаў яму такія жахі.\n– Дзякуй табе, што ты прыйшоў мяне папярэдзіць, – сказаў ксёндз. – Але ты ж разумееш, што калі Гасподзь вырашыў, што я павінен загінуць у агні пакутніцкай смерцю, я не паеду адсюль нікуды, і ўжо тым больш не пакіну святыню. Ты можаш смела вяртацца да бацькоў, таму што яны непакояцца аб тым, куды ты знік. Так што, калі ласка, еш, і адпраўляйся дадому, праз свой чароўны дуб.\nКосцік чакаў такога адказу, але гэтым жа вечарам дадому ён не збіраўся дакладна. Раз ужо трапіў у мінулае, то варта тут добра ўсе разгледзець. У касцёле ён унутры не быў, наваколлі не агледзеў. На сваіх продкаў паглядзець – таксама цікава. Можа быць, пабачыць свайго прадзеда, або прапрадзеда. А бацькі? Будуць перажываць, вядома, і бабуля знярвуецца. Аднак ён жа вернецца. Канешне вернецца.\n– А ці можна мне ў вас пераначаваць?\n– Навошта? - спытаўся ксёндз.\n– Разумееце, - шчыра адказаў Косцік. – Там, у дзевяноста шостым годзе, я займаюся раскопкамі ў касцёле. Пасля таго, як яго ўзарвалі, нікому не было да руінаў справы. Наадварот, нехта нават цэглу цягаў для лазні. Вашага сада і дома зусім няма. Могілкі засталіся. Мне бы ўсё хацелася разгледзець. Хаця б адзін дзень. А заўтра увечары я пайду.\nКсёндз моўчкі глядзеў на хлопца. Здаецца, гэты невядомы Сквароўскі гаворыць праўду.\n– Што ж, як пажадаеш. Але гэта не сумленна па адносінах да тваіх бацькоў. Уяві, што б здарылася, калі б знікла мама.\n– Я думаю, што тата пайшоў бы ў міліцыю…\nКосцік адказваў даволі разгублена. Ён не падумаў аб усёй справе з адваротнага боку.\n– Разумееце, у мяне дома асобны пакой. Я сказаў, што пайшоў спаць, а сам вылез праз акно. Да раніцы мяне не будуць шукаць. Заўтра дзень пашукаюць, а да вечара я і сам з’яўлюся.\nКсёндз пастукаў кончыкамі пальцаў па сталу. Ну як яму забароніш! Так усё складна распавядае!\n– Што ж, прымусіць я цябе не магу, але ў любым выпадку мой дом адкрыты. Калі ласка, у мяне два пакоі. Пойдзем, я пакажу табе, дзе ты можаш размясціцца.\nКсёндз ўстаў, прачытаў малітву, і толькі тады, забраўшы са стала лямпу, прайшоў у драўляныя дзверы з цікавай, зялёнай ад часу, меднай ручкай.\nСвятло ад лямпы выхапіла з цемры стол, накрыты белым карункавым абрусам, на які і была пастаўлена лямпа, чатыры драўляных крэслы з выгнутымі спінкамі, канапа, невялікі шаф, а таксама дзверы ў суседні пакой.\nТым часам, пакуль Косцік усё разглядаў, ксёндз Павел дастаў с шафа яшчэ адну лампу і запаліў.\n– Гэта табе. На ўсялякі выпадак. Я ведаю, што дзеці часта баяцца цемры, я і сам у дзяцінстве баяўся, а яшчэ і дом не родны. Так што можаш на час пакінуць. А я потым ноччу загашу. Я ўсё роўна яшчэ доўга не буду класціся спаць.\n– Я не маленькі ўжо і цемры не баюся. Не патрэбна мне лямпа, – адказаў хлопчык вельмі сур’ёзна. А потым зразумеў, што сказаў груба, і дадаў ўжо вінавата: - Вы пакіньце, калі ласка, лямпу, пакуль я не лягу, а потым гасіце. Я не спалохаюся.\nКсёндз моўчкі паставіў лямпу на стол і прайшоў у свай пакой. Пакуль дзверы адчыняліся і зачыняліся, Кастусь паспеў разгледзець толькі вялікае драўлянае бюро, якое стаяла насупраць выхаду.\nУ шафе ляжала падушка, коўдра, матрас і прасціны. Уся бялізна была ідэальна чыстай і выклікала павагу да жанчыны, якая яе сцірала без сучасных Косціку чысцячых сродкаў і машын. Хлопчык усё гэта разлажыў на канапе, распрануўся, акуратна склаўшы рэчы на крэсле, лёг пад коўдру, і толькі тады крыкнуў:\n– Ксёндз Павел, загасіце, калі ласка, лямпу.\nУ дзвярах з’явіўся святар. Ён падышоў да хлопчыка, перахрысціў яго, затым падышоў да стала і пагасіў святло. Косцік адразу ж акунуўся ў свет сноў. І пабачыў ён вельмі дзіўны сон: быццам падыходзіць ён на тое месца, дзе стаяў дуб, але няма там дрэва, чыстая палянка, і толькі маленькі дубок недалёка ад таго месца расце, і нібыта і ёсць гэта той самы чароўны дуб, ды толькі чакаць трэба, пакуль ён вырасце, каб вярнуцца назад дадому. І спалохацца бы Коціку ў гэты момант, але не страшна зусім, і нават як быццам весела, што ён столькі часу з ксяндзом Паўлам правядзе. І паварочваецца хлопчык, каб да касцёла ісьці, толькі раптам грукат страшны і людзі крычаць: Ксёндз Павел! Ксёндз Павел памёр!


Нацболы напалі на Сядзібу БНФ\n31.03.2008 / 10:51\nУ ноч на нядзелю невядомыя напалі на ўправу Партыі БНФ, якая месьціцца на праспэкце Машэрава,8. На выходных нікога ў Сядзібе не было, таму пашкоджаньні ўбачылі толькі ў панядзелак раніцай.\nНа галоўным уваходзе чорнай фарбай напісана НБП (нацыянал-бальшавіцкая партыя - НН), а таксама намаляваны сымбаль арганізацыі – серп і молат. Яшчэ разьбітыя два вакны. Па ўсім бачна, што кідалі нейкімі кавалкамі асфальту. Найхутчэй, што гэты асфальт прывезьлі з сабой, бо побач з управай і так хапае камянёў. Не пашанцавала і офісу, які разьмяшчаецца побач з Управай, там таксама пабілі шкло ў вокнах. Мабыць, палічылі, што і там месьціцца Ўправа БНФ.\nМінакі зь зьдзіўленьнем пазіралі на спаскуджаны вандаламі будынак. Адзін са сталых наведвальнікаў Сядзібы са скрухай у голасе сказаў: «Бач ты, Сталіна яны вырашылі вярнуць».\nГэта ўжо ня першы напад нацыянал-бальшавікоў на офіс Партыі БНФ. Сакратаркі Сядзібы кажуць, што нешта падобнае было і гэтым летам, а яшчэ раней у 2005 годзе. Напярэдадні Дня Волі невядомыя зламалі дзяржакі, дзе замацоўваліся бел-чырвона-белы і эўрасаюзаўскі сьцягі.\nМіліцыянты, якія прыбылі на выклік дзяжурнай Управы, толькі запыталіся, ці ёсьць тут фарба, каб замазаць бальшавіцкую сымболіку на дзьвярах.


Чэшскае княства — Вікіпедыя\nчэшск.: České knížectví\nСцяг Герб Пржэмысловічаў\nЧэшскае княства ў XI ст.\n907 — 1198\nЧэшскае княства на Вікісховішчы\nУ гэтага паняцця ёсць і іншыя значэнні, гл. Багемія (значэнні).\nЧэшскае княства (чэшск.: České knížectví) — заходнеславянская дзяржава X—XII стагоддзяў, якая размяшчалася на месцы сучаснай Чэхіі. Кіруючая дынастыя — Пржэмысловічы.\n1 Чэхі пад уладай Вялікай Маравіі\n2 Чэшскае княства\n3 Чэхія — частка Свяшчэннай Рымскай імперыі\nЧэхі пад уладай Вялікай Маравіі[правіць | правіць зыходнік]\nПлемя чэхаў, якія насялялі цэнтр краіны, імкнулася распаўсюдзіць сваю ўладу на суседнія плямёны. Галоўным іх горадам быў Вышаград, а потым Прага, княжы град, пабудаваны каля земскага Вышаграда.\nПершы чэшскі летапісец Казьма Пражскі, які напісаў напачатку XII стагоддзя «Чэшскую хроніку», запазычыў свае бедныя звесткі аб заснаванні чэшскай дзяржавы з народных паданняў. Паводле яго слоў, першым князем чэхаў быў Крок. Дачка і спадчынніца яго, Лібуша, выйшла замуж за Пржэмысла, простага аратага, выхадца сяла Стадзіцы, у зямлі племя лямузаў. Імёны нашчадкаў і пераемнікаў Пржэмысла, першых Пржэмысловічаў, Казьма Пражскі падае ў такой паслядоўнасці: Незамысл, Мната, Воен, Уніслаў, Кржэсамысл, Неклан, Гасцівіт і Баржывой, які прыняў хрысціянства. Летапісец дадае да імёнаў гэтых князёў апавяданне пра барацьбу чэшскага князя Неклана з Уласціславам, князем племя лучан.\nКарл Вялікі наклаў на ўсю Чэхію даніну ў памеры 500 грыўняў срэбра і 120 быкоў. Чэшскія славяне аказалі супраціўленне франкскім войскам Карла Вялікага (805—806). Імперскія прэтэнзіі Карла Вялікага на падпарадкаванне Чэхіі атрымала ў спадчыну нямецкая дзяржава. Кароль Людовік Нямецкі пацярпеў цяжкае паражэнне ў Чэхіі (846), вяртаючыся з Маравіі, дзе ён на месца Мойміра пасадзіў князя Расціслава.\nХрышчэнне ў Рэгенсбургу 14 князёў лучанскага і іншых заходніх чэшскіх плямёнаў (845) не прывяло да заснавання хрысціянскай царквы ў Чэхіі. Магчыма, гэтыя першыя князі-хрысціяне былі выгнаны з краіны, калі на працягу шэрагу гадоў чэшскія славяне вялі сумесна з мараўскім князем Расціславам і яго пераемнікам Святаполкам барацьбу супраць нямецкай дзяржавы. Саюз з мараўскімі князямі ператварыўся ў залежнасць пры Святаполку, на карысць якога нямецкі кароль Арнульф адмовіўся (890) ад прэтэнзій на Чэхію.\nЧэшскае княства[правіць | правіць зыходнік]\nНапачатку X стагоддзя Вялікая Маравія была знішчана мадзьярамі, аднак чэшскія князі, браты Спытыгнеў I і Ураціслаў I паспяхова адбілі мадзьярскае нашэсце і, карыстаючыся распачатымі ў Германіі смутамі, перасталі плаціць даніну германскаму каралю. Пабудаваўшы ўздоўж межаў сваіх уладанняў новыя крэпасці і паменшыўшы ўплыў іншых чэшскіх князёў, яны ўмацавалі ўладу Пржэмысловічаў як кіраўнікоў Чэхіі.\nЧэшскае княства у часы Баляслава I і Баляслава II\nСын Ураціслава, Вацлаў, прызнаў сюзерэнам германскага караля Генрыха I і стаў распаўсюджваць у краіне хрысціянства заходняга ўзору. Ён быў забіты малодшым братам Баляславам, які, захаваўшы фармальную залежнасць ад Германіі, далучыў да Чэхіі Маравію і Сілезію.\nУ 999 годзе на чэшскі прастол узышоў Баляслаў III Руды. Ён праявіў сябе настолькі жорсткім кіраўніком, што чэшская знаць звярнулася за дапамогай да кіраўніка Польшчы Баляслава Храбрага. Той захапіў Баляслава III і, выкалаўшы яму вочы, адправіў у 1003 годзе ў выгнанне. Аднак калі імператар Генрых II Святы запатрабаваў ад Баляслава Храбрага прынясення васальнай прысягі (Чэхія лічылася ленам Свяшчэннай Рымскай імперыі), той адмовіўся, і Генрых II, заключыўшы антыпольскі саюз з люцічамі, накіраваў свае войскі ў Чэхію. У Празе і іншых гарадах успыхнула паўстанне. Палякі былі вымушаны пакінуць Чэхію ў 1004 годзе. На чэшскім прастоле быў адноўлены прадстаўнік Пржэмысловічаў Ярамір, брат Баляслава III Рудага, які аднавіў васальную прысягу германскаму імператару. У 1005 Баляслаў Храбры прызнаў незалежнасць Чэхіі, аднак Маравія засталася за Польшчай.\nОльдржых, які заняў трон у 1012 годзе, адваяваў у Польшчы Маравію, а яго сын Бржэціслаў I, які княжыў з 1034 года, ізноў захапіў Сілезію. Больш таго, ён паспрабаваў заснаваць магутную незалежную заходнеславянскую імперыю, але гэта спроба не мела поспеху з прычыны ўмяшання Папы Бенедыкта IX і імператара Генрыха III, які, пасля няўдалага паходу (1040) і паражэння пры Домажліцах, прайшоў у 1041 годзе да Прагі і прымусіў чэшскага князя прызнаць сваю залежнасць ад імперыі.\nУ 1054 годзе Бржэціслаў I выдаў закон, паводле якога Чэхія павінна была заставацца надалей непадзельным княствам: найстарэйшы ў родзе павінен уступаць пераемна на прастол, а іншыя князі — быць надзеленымі ўдзеламі ў Маравіі (Lex Brzetislawii).\nЧэхія — частка Свяшчэннай Рымскай імперыі[правіць | правіць зыходнік]\nУраціслаў II — першы чэшскі кароль\nУраціслаў II, чэшскі князь з 1061 года, стаў актыўна ўмешвацца ва ўнутрыгерманскія міжусобіцы. Яго падтрымка імператара Генрыха IV у выніку прынесла яму каралеўскі тытул. 15 чэрвеня 1086 года Ураціслаў II быў каранаваны як чэшскі кароль у Празе трырскім біскупам Эдыльбертам.\nПасля смерці Ураціслава ў Чэхіі пачалася вялікая міжусобіца, у выніку напачатку XII стагоддзя імператару Генрыху V прыйшлося асабіста прыбыць у Чэхію для навядзення парадку і арыштаваць некаторых з прэтэндэнтаў на трон.\nУ 1125 годзе памёр імператар Генрых V. Новым кіраўніком Свяшчэннай Рымскай імперыі быў абраны герцаг Саксоніі Лотар II. Спроба Лотара ўварвацца ў Чэхію скончылася няўдачай: яго армія была разбіта ў бітве пры Хлумцах, сам імператар з рэшткамі арміі быў акружаны і вымушаны заключыць мір з князем Сабеславам. Паводле ўмоў міру Лотар абавязаўся не патрабаваць у чэшскіх князёў больш, чым было дамоўлена паміж імператарам Генрыхам V і князем Уладзіславам I.\nПадчас кіравання Сабеслава дынастыя Пржэмысловічаў моцна разгалінавалася. Шматлікасць князёў прыводзіла да таго, што яны ўвесь час арганізоўвалі змовы супраць князя Чэхіі. Жадаючы забяспечыць атрыманне сваім сынам прастола ў спадчыну, Сабеслаў вырашыў паспрабаваць змяніць закон Бржэціслава, замяніўшы яго прынцыпам успадкоўвання па першародстве. Для гэтага ён у 1138 годзе сабраў сойм у горадзе Садска, на якім прапанаваў зацвердзіць сваім спадчыннікам старэйшага сына Уладзіслава, якога ён у 1137 годзе зрабіў аламаўцкім князем. Сойм пайшоў насустрач Сабеславу і зацвердзіў Уладзіслава яго спадчыннікам, аднак гэта рашэнне выклікала незадаволенасць іншых Пржэмысловічаў. І калі ў 1139 годзе Сабеслаў падчас палявання захварэў і быў адвезены ў горад Госціннэ, знаць тайна сабралася ў Вышаградзе, дзе было вырашана не зважаць на рашэнне сойма.\nКнязь Уладзіслаў II (сын Уладзіслава I), які кіраваў у 1140—1173 гадах, дзякуючы сяброўству з Фрыдрыхам Барбаросай, а таксама за абяцанне ўдзельнічаць у яго італьянскіх паходах, 11 студзеня 1158 года ў Рэгенсбургу быў каранаваны каралеўскай каронай, стаўшы другім каралём Чэхіі пасля свайго дзеда Ураціслава II. Аднак тытул Уладзіславу зрабіць спадчынным не ўдалося.\nПасля смерці Уладзіслава II у Чэхіі чвэрць стагоддзя ішла міжусобная барацьба, пакуль у 1197 годзе на прастоле канчаткова не зацвердзіўся Пржэмысл Отакар I. Тым часам у Свяшчэннай Рымскай імперыі пасля смерці імператара Генрыха VI пачалася барацьба за імператарскую карону паміж яго братам Філіпам Швабскім і Атонам Браўншвайгскім, якая прывяла да падзення палітычнай сілы яе кіраўнікоў. Многіях імперскія князі скарысталіся гэтай сітуацый для таго, каб умацаваць сваю ўладу. Пржэмысл Отакар першапачаткова падтрымаў прэтэнзіі на карону Філіпа Швабскага, за што, па рашэнні Філіпа, быў 15 жніўня 1198 года ў Майнцы каранаваны як кароль Чэхіі. Паводле атрыманых прывілеяў, кароль Філіп абавязаўся за сябе і сваіх пераемнікаў не ўмешвацца ў абранне новых каралёў Чэхіі, пакідаючы за кіраўнікамі імперыі толькі права яго ўрачыстага зацвярджэння. Улада караля ў Чэхіі станавілася спадчыннай. Акрамя таго, за каралём замацоўвалася таксама права свецкай інвестытуры на прызначэнне чэшскіх біскупаў.\nПазней, умела выкарыстоўваючы барацьбу за тытул імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі паміж Вельфамі і Гогенштаўфенамі, Пржэмыслу Отакару ўдалося пашырыць свае прывілеі. У 1211 годзе Пржэмысл Отакар разам з некалькімі імперскімі князямі ўзначаліў кааліцыю, якая паўстала супраць імператара Атона IV Браўншвайгскага, абапіраючыся на аўтарытэт Папы і караля Францыі Філіпа II Аўгуста. У выніку каралём Германіі на сходзе князёў у Нюрнбергу быў абраны кароль Сіцыліі Фрыдрых II Гогенштаўфен. Напачатку 1212 года ён прыбыў у імперыю, дзе колькасць яго прыхільнікаў паступова ўзрастала. Падчас гэтага падарожжа ён стаў узнагароджваць найбольш верных прыхільнікаў, сярод якіх быў і Пржэмысл Отакар са сваім братам, мараўскім маркграфам Уладзіславам Генрыхам.\n26 верасня 1212 года ў Базелі Фрыдрых II выдаў Пржэмыслу Отакару I і Уладзіславу Генрыху тры дакументы, якія былі змацаваны залатой пячаткай караля Сіцыліі з выявай быка (лац.: bula). З-за гэтай друку пячаткі дакументы ўвайшлі ў гісторыю як «Залатая сіцылійская була». З гэтага моманту Чэхія афіцыйна стала каралеўствам.\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Чэшскае_княства&oldid=3961127"\nЗ’явіліся ў 907 годзе\nЗніклі ў 1198 годзе\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 05:00, 10 лістапада 2021.


15 люты 2017, 11:29\nЭсьмінец ВМС ЗША Porter праходзіць Басфор\nКапітан Дэні Эрнандэс, прадстаўнік Эўрапейскага камандаваньня ЗША, паведаміў аб трох асобных інцыдэнтах 10 лютага з удзелам расейскіх самалётаў і эсьмінца USS Porter. У двух выпадках у манэўраваньні ўдзельнічалі расейскія Су-24 і ў трэцім Іл-38.\n«Эсьмінец USS Porter зрабіў запыты паветраным судам, але не атрымаў ніякага адказу», — сказаў Эрнандэс. «Такія інцыдэнты выклікаюць занепакоенасьць у сувязі з тым, што могуць прывесьці да няшчаснага выпадку або праліку».\nПрадстаўнік Міністэрства абароны Расеі генэрал-маёр Ігар Канашэнкаў паведаміў, што не было ніводнага выпадку аблёту расейскімі вайсковымі самалётамі ў Чорным моры эсьмінца Porter ваенна-марскога флёту ЗША.


HOLTOP Запрашаем Вас наведаць наш стэнд на HVAC R Expo ў BIG 5 Exhibition Дубай\nГледзячы на апошнія вентыляцыі і кандыцыянавання паветра прадукцыі ў адпаведнасці з вашымі праектамі? Прыходзьце сустрэць HOLTOP на стэндзе NO.Z4E138, у HVAC & R Expo ў BIG5 выставе, Дубаі з 26 па 29 лістапада 2018 года.\nАдрас: Za'abeel ЗАЛЫ 4 і 5, DUBAI WORLD TRADE CENTER.\nBig 5 Выстава з'яўляецца найбуйнейшым падзеяй будаўніцтва на Блізкім Усходзе падлучэння міжнародных пастаўшчыкоў будаўнічай прадукцыі і паслуг з пакупнікамі. HVAC R Expo з'яўляецца частка Big 5, і HOLTOP будзе сумесным гэтую падзею і паказаць прадукты нашых апошнія і гарачыя продажаў, такія як агрэгат, фанкойл, вывадных пратока рэкуперацыі энергіі вентылятар, тыпу столі энергіі Теплоутилизатор, воздуховоздушный пласціны цеплаабменнік, свежае паветра асушальнік і кампактная сістэма паветраводаў. Акрамя таго, наша каманда прадставіць нашу паспяховую заяўку на праект і рэалізаваць у галіне будаўніцтва HVAC рашэнняў, праектаванне чыстых памяшканняў АПК, лячэнне лятучых арганічных рэчываў і г.д.\nHoltop шчыра запрашаем Вас наведаць нас для такога вялікага падзеі. Мы лічым, што мы будзем мець прыемная размова на бяспройгрышны бізнэс праз ідэальную платформу. Калі ў вас ёсць якой-небудзь план наведаць выставу, калі ласка, напішыце нам час візіту, так што мы можам мець лепшае размяшчэнне. Дзякуй!\nПаведамленне Час: лістапад-18-2018


У маі гэтага года Мінскае абласное аддзяленне ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі» было запрошана на сустрэчу з навучэнцамі Навапольскага аграрна-эканамічнага коледжа. Святлана Быкава, Уладзімір Цанунін і Бажэна Ганушкіна прынялі запрашэнне і 16 мая выступілі перад маладой аўдыторыяй коледжа. Аб тым, як праходзіла мерапрыемства, мы расказвалі раней: http://maaspb.by/neparyўnaya-suvyaz-vyakoў/\nБезумоўна, выступленне пісьменікаў спадабалася і настаўнікам і навучэнцам, бо ў лістападзе гэтага года яны зноў атрымалі запрашэнне на сустрэчу і 29 лістапада маладыя зацікаўленыя слухачы зноў прычакалі пісьменнікаў Міншчыны да сябе ў госці. На гэты раз у зале прысутнічалі першакурснікі, якім у гэтым годзе пашчасціла паступіць у навучальную ўстанову.\nЗ прывітаннем ад Мінскага абласнога аддзялення выступіла яго старшыня Святлана Быкава. Яна рассказала, якія асноўныя літаратурныя падзеі і юбілеі знакамітых беларускіх пісьменнікаў адзначала ў гэтым годзе наша айчынная літаратурная суполка. Святлана Анатольеўна напомніла прысутным пра 500-годзе беларускага кнігадрукавання, пра юбілеі Янкі Купалы і Якуба Коласа, Максіма Танка і пра жалобны юбілей Максіма Багдановіча. Напрыканцы яна прачытала шмат сваіх вершаў.\nБажэна Ганушкіна таксама пазнаёміла слухачоў са сваёй творчасцю. Маладая паэтэса з лёгкасцю падабрала «ключык» да сэрцаў юных навучэнцаў коледжу, прачытаўшы ім шэраг сваіх вершаў.\nУладзімір Цанунін быў у коледжы вельмі жаданым госцем. Яго трапны гумар, песні пад гітару, асабліва турысцкія, пакарылі моладзь. Паўтары гадзіны сустрэчы прабеглі, як адно імгненне, і, калі падышоў час развітвацца, прыхільнікі таленту вядомага паэта і барда з жалем пакідалі залу, жадаючы яшчэ паслухаць цудоўныя песні таленавітага вілейчаніна.\nПасля сустрэчы кіраўніцтва коледжа шчыра падзякавала выступоўцаў і выказала ўпэўненасць, што гэта сустрэча – не апошняя, што ў наступным годзе яны зноў сустрэнуцца ў сценах навучальнай установы, бо задачы і ў выкладчыкаў, і ў пісьменнікаў аднолькавыя – выхаванне моладзі.\nПрэс-Цэнтр МАА ГА «СПБ»


З ПЫТАННЯМІ, ШТО ХВАЛЮЮЦЬ,\nГлавная/Общество/Прямая линия/З ПЫТАННЯМІ, ШТО ХВАЛЮЮЦЬ,\nзвярталіся чытачы “раёнкі” ў час “Прамой лініі”, якую па традыцыі рэдакцыя “ЛН” правяла напярэдадні 7 красавіка – Міжнароднага дня здароўя. Ім адказвалі галоўны ўрач УАЗ “Лунінецкая цэнтральная раённая бальніца” Мікалай Пятровіч КОЧЫК і в.а. галоўнага санітарнага ўрача ДУ “Лунінецкі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі” Людміла Андрэеўна МАРОЗ.\n– Тэлефаную з Лунінца. Абурана тым, што ў медыцынскіх установах працуе шмат пенсіянераў. Яны абыякава ставяцца да пацыентаў, даюць старыя рэкамендацыі, таму што не сочаць за навінкамі ў сферы аховы здароўя.\nМ.П. Кочык: Сапраўды, цяпер у медыцынскіх установах са 167 урачоў працуе 21 пенсіянер. Справа ў тым, што забяспечанасць дактарамі ў раёне складае 22,2 на 10 тысяч жыхароў пры абласным паказчыку 37. Урачамі ЦРБ укамплектавана толькі на 75 працэнтаў. Летась прынята на работу 20 спецыялістаў, у тым ліку 13 – маладых, два стажоры. Звольнена 12 урачоў. Без дактароў застаюцца Дубаўская і Дварэцкая амбулаторыі ўрача агульнай практыкі. На працягу шэрагу гадоў адсутнічаюць вузкія спецыялісты – інфекцыяніст, нарколаг, анколаг, афтальмолаг, псіхатэрапеўт, рэабілітолаг, урачы ультрагукавой і функцыянальнай дыягностыкі. Па-ранейшаму недастаткова ўрачоў-гінеколагаў.\nАдміністрацыя ЦРБ просіць працаваць пенсіянераў, пакуль яны маюць магчымасць, інакш створыцца яшчэ больш напружанае становішча. І гэта датычыць не толькі нашага раёна. Аналізуючы сітуацыю, міністр аховы здароўя запэўніў, што да 2015 года ў краіне будзе 100-працэнтная забяспечанасць кадрамі ўрачоў. Пакуль рыхтуюцца маладыя спецыялісты, магу толькі падзякаваць нашым ветэранам, якія не ідуць на заслужаны адпачынак, а выручаюць калектыў.\nКалі б вы назвалі канкрэтны факт, якім былі не задаволены пры лячэнні, урачэбная камісія разабралася б на месцы. А так ваша агульнае абурэнне – неабгрунтаванае.\n– Вас турбуе лунінчанка-ваеннаслужачая. Цяпер знаходжуся ў дэкрэтным водпуску па догляду за дзіцём. У мяне ёсць магчымасць атрымаць накіраванне ў шпіталь для поўнага абследавання, але ў раённай паліклініцы не даюць на рукі амбулаторную картку.\nМ.П. Кочык: Загадам міністра аховы здароўя па шэрагу сур’ёзных абставін забаронена выдаваць амбулаторную картку на рукі пацыентам. У тым ліку – і дзеля іх карысці, каб выпадкова не згубілі, што дастаткова часта здараецца. Але вы можаце звярнуцца з заявай да загадчыка паліклінікі і пад роспіс забраць сваю амбулаторную картку, усклаўшы на сябе поўную адказнасць за яе захоўванне.\n– Але аднойчы ў паліклініцы разам з талонам на прыём да ўрача мне яе выдалі без дадатковых умоў.\nНа рабоце ў кожнага могуць здарыцца памылкі. Звернем увагу загадчыка паліклінікі, каб супрацоўнікі рэгістратуры працавалі больш уважліва.\nЗАСЦЕРАГАЙЦЕСЯ “МАЎКЛІВАГА ЗАБОЙЦЫ”\n– Мая знаёмая ўжо даўно пакутуе ад высокага ціску. На рабоце яна пераважна сядзіць за камп’ютэрам. Цяпер забалелі суставы, і яна нават на абед не ходзіць. Але ж вядома, што рух – гэта жыццё. Што ёй можна параіць?\nМ.П. Кочык: На першым месцы сярод прычын смяротнасці ідуць хваробы кровазвароту. Вялікую ролю тут адыгрывае артэрыяльная гіпертэнзія, на якую ў розных формах пакутуюць, па статыстыцы, 60 працэнтаў насельніцтва. Небяспечна нават не само захворванне, а яго ўскладненні – інсульт мозгу і інфаркт міякарду. За апошняе дзесяцігоддзе колькасць гэтых небяспечных станаў узрасла ў некалькі разоў. Медыкі нездарма назвалі артэрыяльную гіпертэнзію “маўклівым забойцам”. Пачатак хваробы – высокі ціск. З узростам чалавек прывыкае да яго і нават пры артэрыяльным ціску вышэй за 180 міліметраў ртутнага слупка не адчувае хваравітага стану. Ужо адзначыў, чым гэта можа пагражаць. Неабходна, каб дома кожны чалавек, асабліва пенсіянеры, мелі танометр. Сучасны прыбор просты ў карыстанні, каштуе невялікія грошы, а зберажэ самае каштоўнае – ваша жыццё. Калі адчуваеце сябе не так добра, як звычайна, перш, чым прыняць лекі, спачатку трэба змераць артэрыяльны ціск. Каб выявіць і ўдакладніць ступень яго небяспекі, трэба звярнуцца да ўчастковага ўрача. Доктар не толькі паставіць дыягназ, але і прызначыць лячэнне.\nЯк практыкуючы тэрапеўт, пастаянна сутыкаюся з неразуменнем гэтага захворвання. Многія лічаць, што, прайшоўшы курс лячэння ў стацыянары, можна спыніць прыём прэпаратаў. Але артэрыяльная гіпертэнзія – хранічнае захворванне. На працягу ўсяго жыцця трэба прымаць лекі і захоўваць рэкамендацыі ўрача. Акрамя медыкаментознага лячэння, вельмі важна весці здаровы лад жыцця: адмовіцца ад тытуню і алкаголю, рацыянальна харчавацца, пазбавіцца ад лішняй вагі, змагацца з гіпадынаміяй. Нават пры болях у суставах неабходны ўмераныя фізічныя нагрузкі. Сядзець нельга – трэба хадзіць.\nЧУТКІ – СПРАВА НЕСУМЛЕННАЯ\n– Звяртаюся ад імя многіх работнікаў свайго калектыву. У нас працуе чалавек з анкалагічным захворваннем. Цяпер мы баімся разам з ім нават абедаць, каб не падвяргаць сябе небяспецы. Чаму ўрачы дазваляюць з-за такіх хворых ствараць напружанне ў здаровых людзей?\nЛ.А. Мароз: Па-першае, існуе ўрачэбная тайна, якая забараняе распаўсюджваць звесткі аб шэрагу захворванняў, таму зусім не факт, што вы дакладана называеце дыягназ вашага калегі. Па-другое, ёсць пералік захворванняў, пацыентам з якімі супрацьпаказана працаваць у пэўным калектыўным асяродзі. Анкалогія да іх не адносіцца, дарэчы, як і СНІД. Яны не перадаюцца паветраным, кропельным і іншымі шляхамі пры кантактах, як інфекцыйныя захворванні. У вас няма падстаў для хвалявання. Спадзяюся, супакоіце гэтай інфармацыяй і іншых.\nНа наступны пасля правядзення “Прамой лініі” дзень у рэдакцыю “ЛН” прынеслі ліст з абвінавачваннем некаторых медыкаў у хабарніцтве. Гэты зварот утрымлівае відавочны паклёп, інакш навошта аўтар падпісаўся выдуманым імем і ўказаў адрас, якога не існуе ў сапраўднасці. Аднак, задавальняем яго жаданне ўбачыць адказ на старонках “ЛН”: калі факты, аб якіх мяркуеце, існуюць, звяртайцеся ў праваахоўныя органы.\nПрагучала некалькі скаргаў ад жыхароў, чые суседзі ў сваіх дварах стварылі рассаднікі заразы.\nЛ.А. Мароз: Звароты перададзены на рэагаванне супрацоўнікам РАУС і камунальнай службы. Яны разбяруцца ў сітуацыі і паведамяць аб гэтым заяўляльнікам. Хочацца спадзявацца, што па гэтых адрасах падстава для скаргаў знікне, хаця ў гарадах і вёсках ёсць, на жаль, дастаткова людзей, якія робяць на сваіх дварах у сметнікі, чым ствараюць праблемы навакольным.\n–Чаму сёлета ў Міжнародны дзень здароўя ўвага прыцягнута да праблемы медыцынскіх устаноў ва ўмовах надзвычайных сітуацый?\nЛ.А. Мароз: Тэму і дэвіз вызначае Сусветная арганізацыя аховы здароўя, таму штогод ўздымаецца вызначаная глабальная праблема ў медыцынскай сферы. Летась у выніку землетрасення ў Кітаі нанесены ўрон больш чым 11 тысячам устаноў аховы здароўя, значыць, дзесяткі тысяч пацярпеўшых людзей вымушаны звяртацца ў іншыя правінцыі. У выніку цунамі ў Індыйскім акіяне ў Інданезіі разбураны 61 працэнт медыцынскіх устаноў. У адной з самых пацярпеўшых правінцый загінула трэцяя частка акушэрак, што вельмі негатыўна адбілася на здароўі жанчын. З-за цяперашніх крызісаў у Эфіопіі і Гане спынена работа пярвічных медыка-санітарных службаў, такіх, як імунізацыя. Улічваючы гэта, многім краінам неабходна актывізаваць работу, каб забяспечыць бяспеку бальніц і палепшыць гатоўнасць для абароны жыцця людзей.\nБеларусь з’яўляецца дастаткова добранадзейнай у адносінах стыхійных бедстваў. Тым не менш, у нашай краіне вялікая ўвага ўдзяляецца пытаннямі дзейнасці медыцынскіх устаноў па забеспячэнню аховы здароўя насельніцтва, лячэння і прафілактыкі захворванняў.\nМ.П. Кочык: Можна канкрэтызаваць гэта на прыкладзе нашага раёна. Пастаянна ўмацоўваецца матэрыяльна-тэхнічная база пярвічнай медыка-санітарнай дапамогі. Летась на суму 8,8 мільёна рублёў набыта пяць адзінак абсталявання для Багданаўскай і Дзятлавіцкай амбулаторый. Экстраную медыцынскую дапамогу аказваюць 6,5 кругласутачных пастоў службы хуткай дапамогі. Брыгады ўкамплетаваны электракардыёграфамі, глюкаметрамі, дэфібрылятарамі, партатыўнымі апаратамі ІВЛ. На суму амаль 11 мільёнаў рублёў набыта медыцынскіх прэпаратаў. Цэнтральная раённая бальніца аснашчана сучасным лячэбна-дыягнастычным абсталяваннем. Летась абноўлена яно ў ЛОР-кабінеце (на 64,8 мільёна рублёў), афтальмалагічнай службе (1,5 мільёна), хірургічным аддзяленні (65 мільёнаў). Цяпер поўным ходам вядуцца работы на будаўніцтве новай бальніцы. Да канца 2009 года туды будуць пераведзены рэанімацыйнае, хірургічнае і радзільнае аддзяленні.\n“ГАРАЧАЯ ЛІНІЯ” КДК


Што на самой справе азначае 'Барацьба' - Кансультаванне Па Шлюбе\nАтрыманне Ліцэнзіі На ШлюбБудаўніцтва Любові Ў ШлюбеПрацэс Выяўлення РазводуБудаўніцтва Кахання Ў ШлюбеСумеснае ПражываннеЭмацыйная Блізкасць У ШлюбеАліментыЮрыдычны ПадзелЗмена ІмяНатхненне\nГалоўная / Кансультаванне Па Шлюбе / Што на самой справе азначае 'Барацьба'?\nШто на самой справе азначае 'Барацьба'?\nКалі вы чуеце 'у нас была бойка', што прыходзіць у галаву? Як наконт выявы двух чырванатварых людзей са сціснутымі кулакамі і злымі выразамі твару? Ці нагадвае 'бойка' вобраз фізічнага гвалту? А як наконт выявы двух малых, якія спрабуюць гуляць адной і той жа цацкай, а потым плачуць над ёй? Так. Былыя прыклады - гэта сутычкі ці аргументы?\nШмат разоў у мяне былі кліенты, якія паведамлялі пра 'найгоршы бой', а потым апісвалі прыклад спрэчкі. Я сяджу там і слухаю, спрабуючы заўважыць нездаровае паводзіны ці ўзаемадзеянне (гэта значыць нанясенне ўдараў, выклік імёнаў, маніпуляцыі і г.д.), якія патрабуюць паходу на тэрапію для паляпшэння зносін і кіравання пачуццямі. Калі гісторыя скончана і гэтыя чырвоныя сцягі ніколі не згадваюцца, я пытаюся ў кліента: 'Як гэта найгоршы бой?' Часцей за ўсё рэакцыя адпавядае 'таму што мы пабіліся!' з поглядам 'як гэты чалавек тэрапеўт?' Затым я віншую іх са здаровымі спрэчкамі і абмяркоўваю розніцу паміж сваркай і бойкай. Далей мы абмяркуем вопыт навучання, які не ўсе згодны з нашымі поглядамі.\nАргумент супраць барацьбы\nГэта даволі проста. Аргумент - гэта нязгода з іншым чалавекам. Аргументы таксама могуць выклікаць бурныя спрэчкі з паднятымі галасамі і вялікай колькасцю выказаных эмоцый. У спрэчцы няма вербальнага і фізічнага гвалту. Калі гвалт уваходзіць у раўнанне, гэта становіцца барацьбой. Таму спрэчка можа перарасці ў бойку.\nразвод нервовы зрыў\nУ барацьбе таксама ёсць розныя крайнасці. Некаторыя бойкі могуць уключаць вусныя крыкі (толькі для абароны), але гэта ніколі не дапамагае ў вырашэнні любога канфлікту. Баявыя дзеянні могуць таксама ўключаць у сябе абразлівыя выразы, такія як называнне імёнаў, дэградацыя, маніпуляцыі альбо фізічнае абразлівае паводзіны, напрыклад, нанясенне ўдараў, кусанне ці штурханне. Іншае адрозненне паміж спрэчкай і бойкай - гэта прадуктыўнасць. Аргументы могуць быць прадуктыўнымі, тады як барацьба, як правіла, больш знясільвае эмацыю і фізіку.\nНавучанне 'змагацца прыемна'\n'Прыемны бой' - гэта на самай справе аргумент. Здаровым аргументам з'яўляецца тое, калі абодва чалавекі могуць не пагадзіцца, паважаючы меркаванне іншага чалавека (нават калі яны ў выніку ніколі не пагаджаюцца). Кожны чалавек прыслухоўваецца да думак іншага і дае ім час на размовы без перапынкаў. Вы таксама не спрабуеце адстаяць сваё меркаванне альбо націскаеце на тое, каб змяніць меркаванне іншага чалавека. Мець розныя меркаванні таксама здарова, бо вы можаце даведацца ад іншага чалавека. Зноў жа, вы ніколі не зможаце пагадзіцца з яго / яе поглядам, хоць можаце атрымаць больш ведаў па тэме і, як кажуць, 'пашырыць свой кругагляд'.\nКанфлікт таксама здаровы, пакуль мы яго вырашаем і не ўзнімаем яго ў будучых спрэчках ці рознагалоссях. Вырашэнне канфліктаў уключае ў сябе разважанне пра:\nШто прывяло да канфлікту\nЯк яны абодва ўнеслі свой уклад у канфлікт, і\nПошук рашэння, нават калі рашэнне 'згаджаецца не пагадзіцца'.\nПасля таго, як вы абодва пагадзіцеся дазволіць гэтаму канфлікту спыніцца, не прыводзіце яго ў далейшыя аргументы, бо гэта на самай справе спосаб пазбегнуць бягучага. Прымаць зварот яшчэ раз, калі вы хочаце перагледзець сваё меркаванне пасля доўгіх разважанняў.\nчаму жанчына падманвае сваіх мужоў\nТаксама паважайце патрэбу чалавека ў прасторы, калі спрэчка перарастае ў бойку. Прастора дазваляе запаволіць і падумаць, што прывяло да эскалацыі. Гэта таксама дазваляе нам думаць пра ўласную думку і пачуцці, якія ўзніклі падчас спрэчкі. Нарэшце, гэта таксама дазваляе нам супакоіць свае пачуцці альбо, іншымі словамі, паклапаціцца пра ўласныя патрэбы, каб быць больш прадуктыўнымі, калі мы вернемся да размовы. Калі чалавек заяўляе, што яму патрэбны час, каб падумаць альбо 'астыць', дазвольце яму гэты час і паважайце прастору. Не пераследуйце іх, каб яны працягвалі размову, не адсочвайце іх і спытайцеся, калі яны гатовыя. Гэта можа прывесці да абарончых паводзін, якія ніколі не прыносяць карысці пры вырашэнні канфліктаў.\nспатканне з разлучаным мужчынам\nяк прымусіць хлопца цябе слухаць


Дзіцячыя дапамогі ўзрастаюць — Ельск. Новости Ельска. Народный голас. Районная газета. Гомельская область\n05.11.2014 03.07.2018 Народны Голас9741 комментарий к записи Дзіцячыя дапамогі ўзрастаюць\nУ Беларусі з лістапада бягучага года ўзрастаюць дзяржаўныя дзіцячыя дапамогі сем’ям, якія выхоўваюць дзяцей.\nУ сувязі з зацверджаным новым бюджэтам пражытачнага мінімуму на 3,9 працэнта ўзрастуць памеры некаторых відаў дзяржаўных дапамог сем’ям, якія выхоўваюць дзяцей.\nТак, аднаразовая дапамога пры нараджэнні першага дзіцяці (10 БПМ) складзе з лістапада бягучага года Br13 млн 960 тыс. 200, пры нараджэнні другога і наступных дзяцей (14 БПМ) – Br19 млн 544 тыс. 300. Аднаразовая дапамога жанчынам, якія сталі на ўлік у дзяржаўных арганізацыях аховы здароўя да 12-тыднёвага тэрміну цяжарнасці, складае Br1 млн 396 тыс. (100 працэнтаў БПМ).\nШтомесячная дапамога на дзяцей старэйшых за 3 гады з асобных катэгорый сем’яў, якiя вызначаюцца заканадаўствам, на дзіця-інваліда (70 працэнтаў БПМ) з лістапада складае Br977 тыс. 200, на іншых дзяцей у сям’і (50 працэнтаў БПМ) – Br698 тыс.\nШтомесячная дапамога па доглядзе дзіцяці-інваліда ва ўзросце да 18 гадоў (100 працэнтаў БПМ) складае Br1 млн 396 тыс.; штомесячная дапамога на дзіця ва ўзросце да 18 гадоў, інфіцыраванае ВІЧ, (70 працэнтаў БПМ) – Br977 тыс. 200.\nЗ лістапада 2014 года па студзень 2015 года памер штомесячнай дапамогі па доглядзе дзіцяці ва ўзросце да 3 гадоў складае на першае дзіця – Br2 млн 233 тыс. 950, на другое і наступных дзяцей – Br2 млн 553 тыс. 100, на дзіця-інваліда ва ўзросце да 3 гадоў – Br2 млн 872 тыс. 200.\n1 комментарий по теме “Дзіцячыя дапамогі ўзрастаюць”


Культура - Калі Гоя паехаў у Мінск, Селяшчук можа пабываць у Мадрыдзе...\nГэтыя людзі тут вучыліся, працавалі. А сур’ёзныя сувязі з калекцыянерамі дапамаглі праз час укамплектаваць музей. Класікай і сучаснымі аўтарамі. Цалкам відавочная канцэпцыя, больш дакладна, вяршыня яе піраміды: гэта іспанскае мастацтва ва ўсёй сваёй красе, а на другім месцы, наколькі я зразумела, фламандскае і італьянскае. Гоя, дарэчы, паступаў у акадэмію двойчы, у выніку не проста атрымаў адукацыю, але і стаў яе рэктарам. І яшчэ мадрыдскую акадэмію называюць першай навучальнай установай, дзе вучылі жывапісу і скульптуры. Раней чаляднікi дапамагалі майстрам і маглі быць толькі членамі рамеснай гільдыі.\nТрэба аддаць належнае і прасторы — палац XVII стагоддзя, пабудаваны ў стылі барока па праекце вядомага іспанскага архітэктара Хасэ Чурыгера. Будынак знаходзіцца ў сотні метраў ад Пласа дэль Соль, на Кале дэль Алкала, па шляху да Прада. Тут жа непадалёку Музей Цысэн-Борнэмiса, музей каралевы Сафіі (“Сафiду” па аналогіі з Пампіду), тут жа цэнтр сучаснага мастацтва Caixa Forum. Гэта так званы “Залаты трохкутнік мастацтваў”, вельмі слаўны бульвар дэль Прада. І калі ўжо казаць аб бульварах, то каралеўскі Батанічны сад і парк Рэцiро (таксама з галерэямі і помнікамі) — побач. “Сцежкі” гэтыя і для турыстаў, і для сваіх, мадрыльерас, таму што Мадрыд — месца жывое, з актыўнымі гарадскімi супольнасцямi. Тут няма адчування, што імёны Веласкеса, Далі або Міро належаць нязбытна высокай эліце. У гэтыя вуліцы і праспекты даўно вынесены мастацтва, гісторыя, паважлівае да іх стаўленне і годнае выкарыстанне. Пачнем хаця б з таго, што любое збудаванне, якому споўнілася 100 гадоў, атрымлівае ахову дзяржавы. Гэта не значыць, што яго адразу пачнуць рэстаўраваць і адкрываць музей, але яго дакладна не пачнуць разбураць, як каму захочацца.\nВернемся ад класічнага мастацтва і архітэктуры ў залы сучаснікаў — пры мне гэта была выстава “Index Roma”, вынік стажыроўкі студэнтаў апошніх двух гадоў у Рыме: акадэмія прыняла рашэнне аб адраджэнні духу лабараторыі ідэй, генерацыі ведаў і даследаванняў у міжнародным арт-асяроддзі. Мяркуючы па ўсім, жанравых абмежаванняў у студэнтаў не было: ад відэафільма да комікса, net.art, дызайн, архітэктура, літаратура, музыка, скульптура, жывапіс.\nТакая простая рэч, але яе трэба ўсвядоміць для сябе: навучальная ўстанова мае мастацкі музей сусветнага ўзроўню! У калекцыі 1400 карцін, 600 скульптур і 15000 малюнкаў, збор мэблі, габеленаў, сярэбраных вырабаў, гадзіннікаў і медалёў, парцаляны. Гэта пяць стагоддзяў гісторыі мастацтва, ад эпохі Адраджэння да самых апошніх тэндэнцый. 59 залаў на трох паверхах. Акрамя пастаяннай экспазіцыі, ёсць зменныя; на год наперад на сайце выкладзены план выстаў найвышэйшага класу, навукова-даследчых праектаў, канцэртаў і канферэнцый. Вельмі зручна для турыстаў, якія плануюць наведванне Мадрыда, і не заўсёды гатовыя стаяць у чарзе да знакамітых суседзяў у Сан-Фернанда.\nА як у нас? Так, у нас няма сваіх Эль Грэка і Далі. І наша акадэмія не каралеўская, але ёсць беларуская школа. Мы лічым сваю жывапісную і графічную традыцыі асаблівымі, у нас ёсць чым ганарыцца ў дызайне і прыкладным мастацтве. Не згублены творы мэтраў пасляваеннага пакалення, а мастакі, якія жывуць цяпер, хіба яны не вартыя музейнага збору alma mater, тым больш у час незалежнай Беларусі. Ужо даруйце мне за пафас.\nУрэшце, на сайце Акадэміі мастацтваў пазначана, што музей у ВНУ ёсць, разам з галерэяй, з 1985 года. Дзіўна, што пра яго, у адрозненне ад вельмі актыўнай галерэі "Акадэмія", лічы і невядома. Але добра, што калісьці аб ім падумалі і як структуру хоць бы фармальна захавалі. Ці ёсць у яго будучыня? Вядома ж! Колькі імёнаў! І нават не адмыслоўцы іх ведаюць: Віталь Цвірка, Андрэй Бембель, Павел Масленікаў, Гаўрыла Вашчанка, Арлен Кашкурэвіч, Леанід Шчамялёў, Анатоль Анікейчык, Май Данцыг, Мікола Селяшчук, Валерый Славук, Уладзімір Тоўсцік, Вольга Сазыкіна, Цэслер і Войчанка... І гэта яшчэ не авангард, а там жа таксама і акадэмія была, і супрацьстаянне акадэміі… Якія займальныя могуць быць канцэпцыі, калі не дубляваць вядомыя музеі!\nНе мне раіць спецыялістам, як рабіць, і якая стратэгія можа быць абраная імі для развіцця — не толькі акадэмічнага, з усёй сваёй выключнасцю, але і для развіцця Мінска. Я толькі хацела прывесці прыклад таго, як можа быць упісаны музей навучальнай установы ў кантэкст горада / сталіцы / краіны. Як музей ВНУ можа працаваць на ўзроўні лепшых у сваёй краіне і не здзіўлюся, калі ў свеце. Ніхто не кажа, што ў яго няма праблем, але і авангард, самае маладое мастацтва кожнага пакалення, становіцца спадчынай, і таму не варта адмаўляцца ад рэфлексіі, калекцыянавання і экспанавання назапашанага ў сталай прасторы.


Гульня Аперацыя на пальцы Анлайн. Гуляць бясплатна\nГульня Аперацыя на пальцы\nГуляць у гульню Аперацыя на пальцы онлайн:\nАпісанне гульні Аперацыя на пальцы\nПаказаная гульня будзе цікавая і вельмі пазнавальная дзецям, якія жадаюць у будучым стаць лекарамі. У сённяшняй гульні яны могуць паспрабаваць свае сілы і ўсвядоміць ці падыходзіць ім дзейнасць у гэтай сферы. Да вас прыйшоў пацыент, у якога праблемы з нагой. Тут вы будзеце лячыць яму пальцы ног і нагу, бо ў яго праблемы. Вам неабходна для пачатку выраўнаваць зламаныя пальцы, затым перабінтаваць іх. А затым ужо прыступіць да астатніх ран. . Гуляць у гульню Аперацыя на пальцы онлайн.\nТэхнічныя характарыстыкі гульні Аперацыя на пальцы\nГульня Аперацыя на пальцы дададзеная: 21.01.2016\nГульні, падобныя на гульню Аперацыя на пальцы\nСпампаваць гульню Аперацыя на пальцы\nУставіць гульню Аперацыя на пальцы на свой сайт:\nКаб ўставіць гульню Аперацыя на пальцы на свой сайт, скапіруйце гэты код і вставте ў html код свайго сайта. Таксама калі вам спадабалася гульня Аперацыя на пальцы, скапіруйце і адпраўце спасылку свайму сябру або ўсім сваім сябрам, падзяліцеся гульнёй з усім светам!\nЗ гульнёй Аперацыя на пальцы, таксама гуляюць у гульні:


СЛОНІМСКІЯ ДЗЕТКІ ПАБЫВАЛІ Ў САМАЙ ПРЫГОЖАЙ ВЁСЦЫ БЕЛАРУСІ | Слонім Блог\nСЛОНІМСКІЯ ДЗЕТКІ ПАБЫВАЛІ Ў САМАЙ ПРЫГОЖАЙ ВЁСЦЫ БЕЛАРУСІ\nАвтор: _ 3 апреля, 2014\nДзеці Слонімскага дзіцячага прытулку і дома сямейнага тыпу разам з дарослымі наведалі самую прыгожую вёску ў Беларусі, як пісаў пісьменнік Уладзімір Караткевіч, – Кракотку. Сустрэчу ім арганізаваў благачынны Слонімскай царкоўнай акругі айцец Вадзім Пятліцкі.\nДзеці наведалі знакамітую кракоцкую крыніцу, пабывалі ў храме Прасвятой Багародзіцы і ў храме святога прарока Іанна Прадцечы. Яны ўсклалі кветкі на магілу траіх дзяцей, якія згарэлі ў агні сваёй хаты.\nВельмі цікава распавядала дзецям настаўніца Сялявіцкай сярэдняй школы Раіса Клёсава аб прыродзе вакол вёскі Кракотка, госці ўбачылі і самыя вялікія на Слонімшчыне ядлоўцы, якія кустамі выраслі па некалькі метраў у вышыню. Даведаліся ўсе і аб гісторыі Вялікакракоцкай сельскай бібліятэцы імя Янкі Купалы, якая праіснавала там 80 гадоў.\nКатегории: История, Краеведение, Культура, Новости, Религия Метки:Вёска, Экскурсия\n« “ЛЯСНЫЯ ТАЯМНІЦЫ” АД УЛАДЗІМІРА ЯГОЎДЗІКА


Беларусь зняла забарону на экспарт нафтапрадуктаў праз «брудную нафту» - Хартыя'97 :: Навіны з Беларусі - Беларускія навіны - Рэспубліка Беларусь - Мінск\nХартыя_ 6 чэрвеня 2020, Субота, 14:48\nБеларусь зняла забарону на экспарт нафтапрадуктаў праз «брудную нафту»\nЭкспарт нафтапрадуктаў цяпер ідзе ў аўтаматычным рэжыме без якіх-небудзь абмежаванняў.\nБеларусь зняла абмежаванні ў экспарце сваіх нафтапрадуктаў, што ўводзіліся ў сувязі з паступленнем няякаснай нафты з Расеі. Пра гэта заявіў старшыня беларускага дзяржаўнага канцэрна «Белнафтахім» Андрэй Рыбакоў, паведамляе БелТА.\n«Забарона на экспарт цалкам знятая, ёсць толькі адно абавязанне - гэта забеспячэнне ўнутранага рынку ў поўным аб'ёме, - сказаў ён. - Рэгулёўку экспарту ў ручным рэжыме «Белнафтахім» сёння не праводзіць, экспарт нафтапрадуктаў ідзе ў аўтаматычным рэжыме, няма ніякіх абмежаванняў».\nЦяпер унутраны рынак цалкам забяспечаны якасным палівам, дадаў Рыбакоў.\nУ інтэрв'ю тэлеканалу «Беларусь 1» Рыбакоў заявіў, што на тэрыторыі Беларусі не павінна застацца бруднай нафты з Расеі да жніўня, тады ж з'явіцца магчымасць у поўным аб'ёме забяспечыць транзіт.\n«Тэрмін рэалізацыі ўсёй дарожнай карты - да канца ліпеня бягучага года. Гэта максімальны гранічны тэрмін», - адзначыў ён (цытата па БелТА).\nСтаршыня беларускай дзяржкампаніі дадаў, што толькі пасля гэтага будзе цалкам адкрыты кірунак як па пастаўках на нафтаперапрацоўчыя заводы рэспублікі, так і магчымасці ў поўным аб'ёме забяспечыць транзітную плынь.\nУ сярэдзіне красавіка «Белнафтахім» заявіў пра рэзкае пагаршэнне якасці расейскай нафты, якая паступае па трубаправодзе «Дружба» з Расеі. У экспартаванай сумесі Urals быў у дзясяткі разоў перавышаны паказчык утрымання арганічных хларыдаў. Праз гэта беларускія НПЗ знізілі свае магутнасці.\n31.05 «Стоп таракан!»: белорусы удивили мир 121,813\n30.05 Блогер NEXTA раскрыл, кем работает провокаторша из Гродно 110,082\n3.06 Лекарка Уздзенскай санстанцыі: Маё жыццё ператварылі ў пекла 84,966\n1.06 Віктар Бабарыка патрабуе забараніць Лукашэнку ўдзельнічаць у выбарах 68,300\n1.06 Мікалай Статкевіч - суддзі: Я ў вашым цырку ўдзельнічаць не буду 60,612\n3.06 Виктор Бабарико: В Беларуси очень легко может случиться «бархатная революция» 60,100\n5.06 Калі Лукашэнка толькі тузанецца, яго, як Чаўшэску, расстраляе вайсковы трыбунал 55,825