Крыніцы расійскага права\nКрыніцы канстытуцыйнага права Расійскай Федэрацыі (з юрыдычнага боку) паказваюць тую форму выказвання прадпісанняў, у якой яны даносяцца да грамадства. Паняцце паказвае, куды варта паглядзець, каб знайсці патрэбнае правіла паводзін, як прымяняць яго, у якіх сітуацыях кіравацца ім і іншае. Такім чынам, крыніцы расійскага канстытуцыйнага права ўяўляюць сабой "афіцыйнае сховішча носьбітаў існуючых нормаў". Яны ўяўляюць сабой знешнюю, афіцыйную форму выказвання нормаў, прыём дакументальнай фармальнай фіксацыі уладай аб'ектыўнага правы і гарантый яго забеспячэння.\nСамыя распаўсюджаныя крыніцы расійскага права - нарматыўныя акты. У гэтых дакументаў ёсць свае адметныя рысы. Так, нарматыўныя акты - гэта:\n1. Акты, якія зыходзяць ад дзяржаўнай улады і ёю сфармуляваны.\n2. Дакументы, якія прымаюцца службовымі асобамі (органамі публічнай улады) у рамках іх кампетэнцыі.\n3. Акты, якія змяняюцца і зацвярджаюцца ў адпаведнасці са спецыяльнай праватворчай працэдурай прыняцця, апублікавання і ўступлення ў дзеянне.\n4. Дакументы, якія маюць пісьмовую форму (пісанае права) i падлягаюць афіцыйнаму апублікаванню ў адпаведных выданнях.\n5. Акты, якія знаходзяцца ў іерархічнай падпарадкаванасці паміж сабой.\nНесумнеўным прыярытэтам ва ўсёй структуры нарматыўных дакументаў валодае Канстытуцыя краіны. Яна надзелена статусам "Асноўнага Закона".\nУлічваючы існае разнастайнасць, крыніцы расійскага правы могуць быць падзеленыя на пэўныя катэгорыі. Пры гэтым класіфікацыя нормаў можа ажыццяўляцца па-рознаму.\nТак, крыніцы расійскага права падзяляюцца на некалькі груп у адпаведнасці з суб'ектам праватворчай дзейнасці і юрыдычнай сілай. Да гэтых катэгорый адносяць: дэкларацыі, законы, канстытуцыі, нарматыўныя акты выканаўчых органаў і кіраўніка краіны, акты органаў па канстытуцыйнаму кантролю, палажэнні, прынятыя органамі мясцовага кіравання, парламенцкія рэгламенты.\nУ адпаведнасці з тэрыторыяй дзеянні крыніцы расійскага правы падзеленыя на:\n1. Акты, якія дзейнічаюць па ўсёй краіне.\n2. Палажэння, сіла якіх распаўсюджваецца толькі на тэрыторыю пэўнага суб'екта (краю, горада федэральнага ўзроўню, вобласці).\n3. Акты, якія дзейнічаюць у межах канкрэтнага муніцыпальнага фарміравання (раёна, горада, іншага населенага пункта).\nУ якасці галоўнай крыніцы права ў Расіі выступае Канстытуцыя. Асноўны Закон надзелены найвышэйшай юрыдычнай сілай. Пры гэтым варта адзначыць, што Канстытуцыя для канстытуцыйнага права з'яўляецца не толькі крыніцай, але і непасрэдным кадыфікаваным законам галіны. Іншымі словамі, для гэтай сферы Асноўны Закон валодае, акрамя іншага, тым жа значэннем, што і Грамадзянскі кодэкс для сферы грамадзянскіх адносін, Крымінальны кодэкс - для вобласці крымінальна-працэсуальных адносін і гэтак далей.\nКанстытуцыя лічыцца крыніцай канстытуцыйнага права ў поўным аб'ёме. Іншымі словамі, абсалютна ўсё артыкулы і прадпісанні цалкам фармулююць нормы разгляданай галіны. У сувязі з гэтым Канстытуцыя характарызуецца спецыялістамі як "безумоўны крыніца дзеючага канстытуцыйнага права", у адрозненне ад падзаконных актаў, федэральных законаў і іншых дакументаў, якія выступаюць у якасці крыніц толькі пры ўмове наяўнасці ў іх зместу канстытуцыйна-прававога характару.\nТакім чынам, Асноўны Закон абумоўлівае самавызначэнне адпаведнай юрыдычнай галіны як аўтаномнай ва ўсёй сістэме. Разам з гэтым галіны канстытуцыйнага права надаецца вядучае значэнне ва ўсёй сістэме, а Канстытуцыя ўзначальвае ўсю сістэму прававых крыніц.\nАрт. 10 ГК РФ з каментарамі. Практыка прымянення арт. 10 ГК РФ\nБалгарскі сцяг і герб\nПрымяненне зброі супрацоўнікам паліцыі\nКалі ёсць катэгорыя "Б", як атрымаць "А"? Адкрыць катэгорыю "А" - кошт\nГерб і сцяг Габона: апісанне і значэнне знакаў\nПенітэнцыярнай установы - гэта ... Гісторыя, віды, мэты і структура пенітэнцыярных устаноў у РФ\nЛячэнне лішаёў у котак-важна і трэба\nТаямніцы, якія захоўвае ў сабе прырода Урала\nШпаклевка для вонкавых прац: разнавіднасці і выкарыстанне\nСэндвіч з курыцай. Рэцэпты з фота\nЯк вырабляецца нарэзка відэа?\nДзіцячае харчаванне: водгукі і рэйтынг\nУсе аб'ектыўныя і суб'ектыўныя фактары развіцця грамадства\nПошук людзей у Інтэрнэце. Як па фота знайсці чалавека?\nПапера А4 «Снягурка»: характарыстыкі і ўласцівасці\nРыхтуем торт "Вацлаўскі"\nЭнергетыка за Палярным кругам. Билибинская АЭС


«Спартоўцы – дзецям» – з Міхаілам Грабоўскім\nФорвард нацыянальнай зборнай Беларусі ды гулец клубу НХЛ «Toronto Maple Leafs», праводзіць трэнінг-кэмп для маладых хакеістаў.\nУ межах акцыі ў хакейным клубе «Юнацтва» (Менск) арганізавалі лагер для таленавітых падлеткаў, у якім нападнік НХЛ дае майстар-класы.\nУ лагеры займаюцца каля 40 маладых хакеістаў. Штодня у іх праходзяць па два трэнінгі – ранішні ды вечаровы, прычым у праграме як практычныя, гэтак і тэарэтычныя заняткі.\nМіхаіл Грабоўскі задаволены вынікамі сваіх падапечных: «У хлапцоў усё атрымліваецца, і з кожным днём усё лепш і лепш». Ён пахваліў трэнераў, якія працуюць з моладдзю, адзначыўшы, што «яны не марнавалі часу». Сваёй задачаю гулец НХЛ лічыць, у першую чаргу, эмацыйнае ўздзеянне на юнакоў у якасці знакаміта прыкладу і паказ ім чагосьці новага. «Я рады заўсёды і ў любы час працаваць з дзецьмі, моладдзю, бо хакей – мая прафесія», – сказаў Грабоўскі.\nАдну з праблемаў беларускага хакею Грабоўскі бачыць у недахопе ўвагі для падлеткаў. Спартовец падкрэсліў: «Дзеці ж не блага і катаюцца, і працуюць з клюшкаю выдатна. Але губляецца юнацкі ўзрост. ад 16 да 20 гадоў, трэба менавіта гэтаму ўзросту ўвагу надаваць, укладваць грошы ў развіццё, запрашаць трэнераў і займацца з хлапцамі».


Павел Латушка: Існаванне беларускай культуры без беларускай мовы немагчыма | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nСённяшні госць «Рацыі» – дырэктар Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы ў Менску Павел Латушка, які надоечы пабываў з візітам на Беласточчыне.\nРаней мы ведалі Паўла Латушку, як аднаго з нешматлікіх дыпламатаў з Рэспублікі Беларусь, які карыстаецца бездакорнай беларускай мовай. Таму і пацікавіліся, як ён ацэньвае стан беларускай мовы ў Рэспубліцы Беларусь?\nПавел Латушка: Давайце казаць не пра рэвалюцыю, а пра эвалюцыю. Гэта цяжкі, складаны працэс. Але ўсё ж такі гэта паступовы працэс. І калі сённяшняе маладое пакаленне, не ўсё, не 100%, але ўсё больш і больш цікавіцца і з павагай ставіцца да беларускай мовы, значыцца гэта крок у будучыню. Я перакананы і ўпэўнены, у беларускай мовы добрая будучыня менавіта ў Беларусі. Дзе ж ёй існаваць, як не на тэрыторыі сучаснай Беларусі?\nРР: Як ёй існаваць, калі няма пачатковых школаў, немагчыма зрабіць адукацыю ад пачатковай школы да ўніверсітэта па-беларуску?\nПавел Латушка: Тое, што вы кажаце, сапраўды мае месца, але з іншага боку, ёсць больш за 30% школ, у якіх выкладаюцца ўсе прадметы па-беларуску.\nБеларуская мова – гэта фактар, які цэментуе існаванне беларускай культуры. І, зразумела, беларуская культура – гэта база, аснова фармавання сённяшняй дзяржаўнасці і будучыні Беларусі.\nПрацэс пашырэння выкарыстання беларускай мовы – гэта даволі складаны працэс. Але ён не павінен адбывацца рэвалюцыйным шляхам. Гэта залежыць ад кожнага з нас. Ад вас, ад мяне, ад таго, як мы выкарыстоўваем беларускую мову. Бо я, як былы дзяржаўны чыноўнік, а сёння кіраўнік вядучай тэатральнай установы, я не маю праблемаў з той прычыны, што я выкарыстоўваю штодня беларускую мову. Я думаю, што ўсё залежыць часта ад нас. Давайце проста больш карыстацца беларускай мовай. Зразумела, Купалаўскі тэатр з’яўляецца брэндам, падтрымкай беларускай культуры.\nІснаванне беларускай культуры без беларускай мовы, якая з’яўляецца самым галоўным фактарам таксама ў дзейнасці нашага тэатра, немагчыма. І гэта база існавання нашай дзяржавы. Дзе, як не на тэрыторыі сучаснай Беларусі існаваць беларускай мове? Зразумела, ёсць беларуская этнічная меншасць, ёсць беларуская дыяспара. Якая важная для нас і якую мы будзем падтрымліваць з пункту гледжання культурнага. Але ўсё ж такі галоўнае месца – гэта Беларусь. І я думаю, кожны мусіць рабіць сваю справу. І купалаўцы робяць сваю справу.


09 ліпень 2013, 11:10\nМітынг у Пугачове пасьля забойства мясцовага жыхара.\nУ горадзе Пугачоў у Саратаўскай вобласьці, дзе адбыліся хваляваньні пасьля забойства 6 ліпеня мясцовага жыхара падлеткам – выхадцам з Чачні, паліцыя спыніла спробу падпаліць кафэ, дзе часта зьбіраюцца выхадцы з Каўказу.\nУ панядзелак некалькі соцень чалавек правялі ў Пугачове несанкцыянаваны мітынг каля раённай адміністрацыі з патрабаваньнем выселіць з гораду ўсіх каўказцаў. На нейкі час каля 350 чалавек перакрылі трасу Самара-Саратаў.\nЯк паведамляе агенцтва "Интерфакс", позна ўвечары натоўп прыкладна з 100 чалавек накіраваўся да кафэ «Халяль», гучалі заклікі падпаліць кафэ. Супрацоўнікі паліцыі нібыта пераканалі людзей не рабіць самасуду.


Фотафакт: беларусы пачалі атрымліваць sms аб прыходзе пасылак з Кітая\n11:57 15.03.2018 (абноўлена 17:37 15.03.2018)\nУ абвестцы паказаны трэк-нумар пасылкі і адрас, па якім можна забраць МПА.\nМІНСК, 15 сак — Sputnik. Белпошта пачала рассылаць sms-паведамленні беларусам аб прыбыцці ў паштовае аддзяленне пасылак з кітайскіх інтэрнэт-крам, перадае Sputnik.\nАдно з такіх паведамленняў на нумар тэлефона, які быў указаны ў дэкларацыі, атрымаў чытач Sputnik, якому на днях прыйшла пасылка з Кітая. У sms паказаны трэк-нумар пасылкі і адрас аддзялення, дзе можна забраць паштовае адпраўленне.\n"Быў прыемна здзіўлены такому новаўвядзенню — колькі разоў купляў розныя дробязі ў Кітаі, і нічога, акрамя паведамлення ў скрыню пры з'яўленні пасылкі на пошце, не атрымліваў", — падзяліўся эмоцыямі суразмоўца агенцтва.\n"Белпошта" з 1 лютага бягучага года ўвяла плату за захоўванне міжнародных дробных пакетаў і іншых адпраўленняў, якія знаходзяцца ў аддзяленнях сувязі больш за сем дзён. За кожны дзень звыш вызначанага тэрміну атрымальнік павінен будзе заплаціць 36 капеек.\nСМС-паведамленне, міжнароднае паштовае адпраўленне, Пасылка, РУП "Белпошта", Беларусь\n11:15 15.05.2021 (абноўлена 21:13 14.05.2021)\nМІНСК, 15 тра - Sputnik. Алімпійская чэмпіёнка Пхенчхана-2018 Дынара Алімбекава ў мінулым сезоне заняла высокае сёмае месца ў агульным заліку Кубка свету.\n"Мая матывацыя праявіць сябе стала адным з ключавых фактараў. У дадатак, паўплывала стабільная стральба. З кожнай гонкай адчувала сябе больш упэўнена. Пад канец сезону завялася яшчэ больш, мне хацелася працягваць выступаць", - сказала яна.\nСустрэчу з нацыянальнай камандай па біятлоне правёў 14 траўня прэзідэнт НАК Беларусі Віктар Лукашэнка. У мінулым сезоне на этапах Кубка свету і ЧС беларусы дзевяць разоў падымаліся на п'едэстал гонару.\nСустрэчу з нацыянальнай камандай па біятлоне правёў 14 траўня прэзідэнт НАК Беларусі Віктар Лукашэнка\n"Лічу, беларускі біятлон сваімі вынікамі на мінулых міжнародных стартах даказаў, што па праву ўваходзіць у лік вядучых відаў спорту ў краіне, а з нашымі атлетамі лічацца на міжнародным узроўні", - адзначыў прэзідэнт НАК.\nКаманда Беларусі па біятлоне ўжо пачала падрыхтоўку да новага сезона і маючых адбыцца зімовых Гульняў-2022 у Пекіне ў алімпійскім спарткомплексе "Раўбічы".\nКубак свету па біятлону, Біятлон, Дынара Алімбекава


Марын Гетальдзіч — Вікіпэдыя\nМарын Гетальдзіч (па-харвацку: Marin Getaldić; 1568, Дуброўнік — 7 або 8 красавіка 1626 г., тамсама) — харвацкі матэматык і фізык.\n2 кастрычніка 1568\n11 красавіка 1626(1626-04-11) (57 гадоў)\nМарын Гетальдзіч у Вікісховішчы\nБыў адным з шасьці дзяцей у шляхетным сямействе. Пачатковую адукацыю атрымаў у родным горадзе. У 1588 годзе становіцца чальцом Вялікай рады Дуброўніцкай рэспубліцы. У 1595 годзе накіроўваецца зь сябарам у Лёндан, з 1597 па 1599 гады знаходзіцца ў Антвэрпэне, дзе навучаецца ў францускага матэматыка Мішэля Куанье і робіць першыя крокі ў навуковых дасьледаваньнях. Пасьля ён накіроўваецца ў Францыю, дзе ў Парыжы сустракае Франсуа Віета, што моцна паўплывала на яго далейшыя матэматычныя пошукі. У Італіі Гетальдзіч знаёміцца з Галілео Галілеем, Хрыстафорам Клавіем і Крыстофам Грумбэргэрам, там жа ўпершыню публікуе свае навуковыя працы. У 1603 годзе вярнуўся ў Дуброўнік, дзе вывучаў оптыку і праводзіў досьледы з парабалічнымі люстэркамі ў пячоры Бэт. У 1606 годзе быў адным з двух эмісараў, якія везьлі даніну султану ў Стамбул.\nГетальдзіч вызначыў шыроты Стамбулу і Дуброўніку. Таксама ён вызначыў аб’ём Зямлі без дапамогі астранамічных вымярэньняў, выкарыстаўшы арыгінальную геадэзічную мэтодыку, якая апынулася самай дакладнай на той час і апісаную ў яго пасьмяротнай працы «De resolutione et compositione mathematica» («Аб аналітычным і сынтэтычным у матэматыцы», 1630).\nПершая яго публікацыя, «Promotus Archimedis seu de variis corporum generibus gravitate et magnitudine comparatis» (1630) вызначае суадносіны паміж вагай і аб’ёмам для розных целаў. Праца «Nonnullae propositiones de parabola» («Некалькі нататак аб парабале», 1603) у спалучэньні зь яго дасьледаваньнямі даводзіць, што для канструяваньня парабалічных люстэркаў падыходзяць любыя парабалы, а ня толькі тыя, якія атрымліваюцца сячэньнямі прамога кругавога конуса. Кнігай «Supplementum Apollonii Galli seu exsuscitata Apollonii Pergaei Tactionum geometriae pars reliqua» (1607) Гетальдич дапаўняе «Дотыкі» Віета, спробу рэканструяваць творы Апалонія Пергскага. Праца «Variorum problematum Collectio» (1607) зьмяшчае разьвязаньне 42 матэматычных праблем.\nПрацы Гетальдзіча моцна паўплывалі на пранікненьне алгэбры ў гэамэтрыю, якое прывяло ў выніку да ўзьнікненьня аналітычнай гэаметрыі.\nУ 1968 годзе ў Заграбе выдадзена поўны збор твораў Гетальдзіча пад загалоўкам «Opera omnia».\n^ а б Hrvatski biografski leksikon (харв.) — 1983.\n^ а б Getaldić, Marin, Харвацкая энцыклапедыя\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Марын_Гетальдзіч&oldid=2047729»\nАпошняе рэдагаваньне ў 16:13 26 сакавіка 2019\nГэтая старонка апошні раз рэдагавалася 26 сакавіка 2019 году ў 16:13.


Слово правды, слово свободы - Свободный Профсоюз Металлистов\nСлово правды, слово свободы\nСягоння Сусветны дзень свабоднай прэсы. Ініцыятыва займець такую каляндарную адмеціну з’явілася ў Афрыцы. Што яна можа адзначаць для Беларусі? Яшчэ адна магчымасць нагадаць самім сабе і ўсёй грамадзе, што са свабодай увогуле і свабодай прэсы ў прыватнасці – у нас кепска.\nКалі б не яркая ўспышка волі ў 90-х гадах, Аляксандр Лукашэнка, так бы і застаўся дбаць у шклоўскім “Гарадцы” пра вывазку арганікі на палі, надоі, прывагі. Чалавека, у якога самым адметным талентам, з’яўляецца здольнасць не выпускаць з рук тое, у што яму дазволілі моцна ўчапіцца, выйшаў на ўсе экраны і на палосы ўсіх газет. Таму і кляўся берагчы свабоду прэсы, спрыяць ёй і, барані божа, зневажаць.\nЯшчэ гучалі ў эфіры абяцанні, а палкоўнік Замяталін ужо разглядаўся ў якасці ідэальнай кандыдатуры на ролю знішчальніка беларускай прэсы. Рэдкай пачварнасці кадра! Служыў, стоячы на цырлах, Кебічу, імгненна перабег у атачэнне Лукашэнкі. Гаварыў мякка, нёс банальнасці і лухту, біў па прэсе з-за вугла.\nЛітаральна к 3 мая нагадаў пра сябе дзікай варожасцю да Беларусі і ўсяго беларускага.\nСцягам афіцыйнай прэсы ў сярэдзіне 90-х гадоў сталі не сімвалы свабоды, а кальсоны Замяталіна.\nГляньце калі, хоць раз перадачу “Клуб рэдактараў” , верныя вучні ўсё таго ж Замяталіна. Узровень на вышыні халявы армейскага бота. Стаўленне да беларускасці? Ніводнага слова па-беларускі, а там жа і выпускнікі філфака, і дзеці вёскі, і на журфаку мову вучылі…\nДы што я з ранку пра жукоў-перцавых-міховічаў, ім на сваіх стойлавых сталах менш за усё думаецца пра свабоду прэсы.\nАле ж у нас нямала рыцараў вольнага духу, непадробнай свабоды, жадання шукаць і гаварыць праўду.\nЗ днём свабоды прэсы! Ад Афрыкі да Хоцімска і Камарына


Будзьма беларусамі! » “Беларусы – не славяне”\n10.03.2016 | Свой погляд\n“Беларусы – не славяне”\nУсе мы ведаем тэорыю балцкага паходжання беларусаў. Паводле яе, вырашальную ролю ў фарміраванні беларускага этнасу адыграў балцкі субстрат. Затым, паводле афіцыйнай гістарыяграфіі, у другой палове 1-га тысячагоддзя нашай эры тэрыторыя Беларусі была заселена славянамі. Але ўсе дадзеныя (археалогія, мовазнаўства, этнаграфія) указваюць на тое, што, па ўсёй верагоднасці, НІЯКОЙ МІГРАЦЫІ СЛАВЯНАЎ НА ТЭРЫТОРЫЮ БЕЛАРУСІ НЕ БЫЛО. У прыватнасці, яна не насіла масавы характар.\nКарта генетычнай адлеглсці беларусаў (генетычны ландшафт па гаплагрупам Y-храмасомы)\nВядомы беларускі вучоны-антраполаг, доктар біялагічных навук А.І. Мікуліч у кнізе «Беларусы в генетическом пространстве. Антропология этноса» піша, што «папуляцыя карэнных жыхароў Беларусі вядзе свой радавод бесперапынна не менш як 130-140 пакаленняў, гэта азначае – самае пазней з сярэдзіны 2-га тысячагоддзя да нашай эры». Што на дзве тысячы гадоў старэй за час нараджэння «этнасу славян».\nАнтрапалагічная і культурная нязменнасць беларусаў на працягу як мінімум 3500 гадоў азначае наступнае.\nПа-першае, беларусы – ніякія не славяне, а значна старэйшыя за славянаў і з’яўляюцца адным з самых старажытных індаеўрапейскіх этнасаў у Еўропе.\nПа-другое, беларусы ня сфарміраваліся ў выніку масавай міграцыі да нас нейкіх немаведама адкуль “славян”: ніякіх слядоў такой міграцыі ні «славян», ні якога-небудзь іншага племя навука не знаходзіць.\nПараўноўваючы генетычную адлегласць беларусаў па гаплагрупам Y-храмасомы з археалагічнай картай Еўропы III-IV стст. н.э., можна прыйсці да высновы, што аснову беларускага этнасу склалі балцкія плямёны Штрыхаванай керамікі і Днепра-дзвінскай культуры :\nЦяпер зірнем на карту генетычнай адлегласці беларусаў:\nСумяшчэнне карты генетычнай блізасці беларусаў з арэалам балцкіх плямён III-IV стст. н.э. (выдзелена сінім колерам):\nЯк бачым, генетычная блізкасць беларусаў цалкам супадае з балцкімі археалагічнымі культурамі жалезнага веку. Апроч таго, найбольш генетычна блізкімі да беларусаў з’яўляецца насельніцтва з ўсходу Польшчы і захаду Расійскай Федэрацыі. Гэта лагічна, бо ў сярэднявеччы на ўсходзе Польшчы жыліі балцкія плямёны Мазураў, часткова Прусаў і Яцвягаў. Захад Расіі засяляла племя Голядзь. Усе яны былі блізкія генетычна да Крывічоў, Радзімічаў, Яцвягаў і Літвы (карта).\nА вось Палешукі, як паказалі генетычныя дадзеныя, усёж-такі больш украінцы чым беларусы:\nКарта генетычнай адлегласці беларусаў Палесся (генетычны ландшафт па гаплагрупам Y-храмасомы).\nКарта генетычнай адлегласці ўкраінцаў (генетычны ландшафт па гаплагрупам Y-храмасомы).\nУвогуле, складваецца такое ўражанне, што ўкраінцы (і палешукі ў тым ліку) – адзіны т.н. “усходнеславянскі народ”, які мае славянскае паходжанне. Для гэтага дастаткова зірнуць на карту славянскіх тэрыторый у 6 ст.н.э.:\nШто мы маем пра тэрыторыю еўрапейскай Расіі? Відавочна адно: ядро расійскай дзяржаўнасці (Маскоўскае царства) сфарміравалася вакол балцкага племені голядзь, аднак на сённяшні дзень у сваёй масе тут значна пераважае фіна-вугорскі этнас. Параўнайце карту археалагічных культур Еўропы 3-4 ст. н.э. (гл. вышэй) з картай генетычнай блізкасці расіянаў поўначы:\nі з картай адлегласці народаў карэлаў, вепсаў, іжоры:\n…і комі прылужскіх:\nА вось так выяглядае генетычная карта адлегласці жмудзінаў (суч. літоўцаў):\nЯк бачна, жмудзіны генетычна вельмі далёка да беларусаў (можа таму тэрыторыю Жмудзі ў сярэднявеччы была для Літвы (беларусаў) разменнай манетай пры тэрытарыяльных прэтэнзіях з Ордэнам?).\nГенетычная карта блізкасці палякаў:\nЗ усяго вышэйсказанага можна зрабіць наступныя вывады:\n1) беларусы – гэта балты-аўтахтоны, якія жывуць на сваёй тэрыторыі як мінімум 3,5 тыс. гадоў (дзеля інтарэсу раю пачытаць тут).\n2) славянізацыя беларусаў (у першую чаргу крывічоў) пачалася ў момант фарміравання Полацкага княства ў выніку траплення пад сферу ўплыва Кіеўскага княства (п-д т.н. “Кіеўскай Русі”). “Руская мова”, як мова князя і царквы, хутка стала моваю прагрэсіўнай часткі насельніцтва і гараджан (Гародня, Наваградак і Ваўкавыск – у тым ліку). Адначасова па падобнаму сцэнару адбываецца славянізацыя захаду этнічнай тэрыторыі суч. Расіі, у прыватнасці голядзі (11-12 ст.). Аднак асноўная частка насельніцтва (сяляне) дагэтуль размаўлялі на балцкіх дыялектах.\n3) наступны і канчатковы перыяд славянізацыі беларусаў адбываўся ў 13-16 ст., у часы ВКЛ. “Руская мова”, стаўшы дзяржаўнаю моваю Літоўскага княства, пачынае набываць свае адметныя фанетычныя асаблівасці, змешваючыся з моваю балтаў (т. н. “літоўская”, або “старабеларуская мова”). Захад Беларусі, які да к. 15 – пач. 16 ст. яшчэ заставаўся “неславянскім”, пасля прыняцця хрысціянства па каталіцкаму абраду (“хрышчэнне Літвы”) паступова становіцца славянамоўным. Канчаткова арэалы балцкай мовы знікаюць тут толькі ў пач. ХХ ст.\n4) “усходнеславянскае адзінства” – міф, прыдуманы Расіяй дзеля апраўдання сваёй экспансіі на землі Беларусі і Украіны (даследчыкамі ўжо даўно заўважана, што “Повесть временных лет”, якая, як вядома, расказвае ўзнікненні і рассяленні славянаў, не захавалася ў арыгінале, з’яўляецца фальсіфікатам 18 ст.). Парадаксальна тое, што назву “Русь” і “Расія”, нашая ўсходняя суседка запазычыла ў Кіеўскай Русі. Больш падрабязна пра згаданы момант напісана ў гэтым артыкуле.\n5) адносна блізкая генетычная блізкасць т.н. славянскіх народаў тлумачыцца не столькі мудрагелістай і нелагічнай тэорыяй міграцыі славянскіх плямёнаў у канцы жалезнага веку, колькі гістарычна сфарміраванай на гэтай тэрыторыі супольнасцю ў бронзавым веку – лужыцкай культурай.


Наступны крок улады — чыстка апарату кіравання | Новы Час\nГомель -20℃ -15℃ -17℃ -17℃\nРоля і месца спецслужбаў у палітычных, грамадскіх і эканамічных працэсах, падабенства месца і функцый у дзяржаўнай сістэме Адміністрацыі прэзідэнта і выканаўчых структур КПБ (райкамаў, абкамаў, ЦК), Першага сакратара ЦК КПБ і кіраўніка дзяржавы, Вярхоўнага Савета БССР і Палаты прадстаўнікоў.\nПаспрабуем падоўжыць аналогію і прааналізаваць, наколькі мінулае ўплялося ў сучаснае беларускае жыццё, наколькі яно здольнае паўплываць на будучыню Беларусі.\nЯк у часы СССР-БССР, так, па словах Лукашэнкі, і цяпер, Беларусь знаходзіцца ў асяроддзі краін-ворагаў. У 1937 годзе да іх належалі капіталістычныя Англія, Францыя, ЗША, Германія, Японія, Польшча, Літва, Латвія. Цяпер — тыя ж самыя краіны Еўрасаюза, ЗША, толькі замест Японіі стала Расія. Галоўныя ворагі для БССР — Польшча, часткова Літва, Латвія. Цяпер, акрамя гэтых краін, да ворагаў усё часцей далучаецца Украіна. «Майдан не дапусцім», «Майданутым не месца ў Беларусі», — ужо стала звычайнай рыторыкай у дзяржаўных СМІ і Лукашэнкі.\nЗгодна з Канстытуцыяй БССР 1927 года (арт. 2, 3), «уся ўлада ў межах Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі належыць саветам рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў… Носьбітам вярхоўнай улады ў Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспубліцы з’яўляецца Усебеларускі З’езд Саветаў, а ў перыяд паміж з’ездамі — Цэнтральны Выканаўчы Камітэт Саветаў Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі». Але рэальнай уладай валодалі партыйныя выканаўчыя структуры — Бюро ЦК, абкамы, райкамы, палітбюро (у Маскве) і структуры органа дзяржаўнай бяспекі — НКУС. Менавіта яны ажыццяўлялі «дыктатуру пралетарыяту», якая стала як сімвалам, так і зместам беларускай дзяржаўнасці. Але беларусы за 20 гадоў панавання савецкай улады сталі крытычна ставіцца да Саветаў як формы народаўладдзя і дыктатуры пралетарыяту ў форме ўсеўладдзя НКУС.\nУ сучаснай Беларусі аўтарытэт Саветаў і іх уплыў на падзеі ў краіне мінімальны. Галоўнымі дзейснымі органамі з’яўляюцца кіраўнік дзяржавы, Адміністрацыя прэзідэнта і падпарадкаваныя ёй раённыя камітэты, кіраўнікі якіх прызначаюцца Лукашэнкам. Падобная сітуацыя і з органамі дзяржбяспекі — апошнім часам у Беларусі роля іх значна павысілася. Былыя супрацоўнікі КДБ узначалілі ключавыя органы дзяржкіраўніцтва.\nПрыхільнікі фарсіраванай індустрыялізацыі і прымусовай калектывізацыі ў першую чаргу кажуць пра 1930-я гады як пра найбольш паспяховы перыяд развіцця савецкай эканомікі. У выніку палітыкі Сталіна памянялася структура эканомікі: доля прамысловасці вырасла ў структуры ВУП да траціны (перад першымі пяцігодкамі яна складала каля 20%). Не менш пазітыўных ацэнак гучыць цяпер з вуснаў прыхільнікаў Лукашэнкі — пра 26 гадоў развіцця пад яго кіраваннем.\n20 гадоў знаходжання на кіруючых пасадах Сталіна, яго публічнае праслаўленне выклікалі ў часткі насельніцтва нараканні. Як інфармавалі органы НКУС БССР, людзі ў сваім асяродку скептычна і непаважліва ставіліся да кіраўнікоў партыі («цара скінулі, новы вырас»), расказваюць анекдоты, спяваюць зневажальныя прыпеўкі: «Стаіць Сталін на лугу, гложа конскую нагу, ах якая гадзіна савецкая гавядзіна».\nДоўгатэрміновае знаходжанне ва ўладзе патрабуе ад тых, хто займае кіруючыя пасады, не проста дзейнасці, але абавязкова бурлівай і паспяховай дзейнасці. Каб забяспечыць «стабільнае развіццё», у 1937 годзе НКУС значна актывізаваўся і стаў галоўным органам дзяржкіраўніцтва. Яшчэ ў 1920-я гады, калі НЭП «паслалі да чорта», НКУС распаўсюдзіў свой уплыў не толькі на ажыццяўленне кантролю за палітычнай сітуацыяй, але і на кантроль за эканомікай. Чым далей СССР-БССР рухаўся па шляху так званага «сацыялістычнага развіцця», тым больш пашыраўся кантроль за эканомікай з боку спецслужбаў. Нядаўняе прызначэнне на пасаду старшыні КДК былога супрацоўніка КДБ сведчыць, што тэндэнцыі 1937 года паспяхова ўжываюцца і пашыраюцца ў сучаснай Беларусі.\nНапрыканцы 1930-х гадоў у СССР пачало фарміравацца своеасаблівае двоеўладдзе: людзі перасталі дакладна разумець, хто важнейшы: мясцовыя партыйныя органы ці мясцовыя аддзяленні НКУС. Сёння падобнага двоеўладдзя не назіраецца — райвыканкамы пакуль не маюць канкурэнтаў з боку беларускіх сілавікоў.\nУ 1937 годзе словы «Яжоў», «яжовыя рукавіцы», «ГУЛАГ» выклікалі не столькі павагу, колькі сапраўдны жах, які стаў падмуркам савецкага развіцця. Жорсткія дзеянні АМАПу пасля выбараў, што адбыліся 9 жніўня 2020 года, жудасныя ўмовы ў ізалятарах часовага ўтрымання, якія толькі па афіцыйных звестках «паглядзелі» і адчулі на сабе больш за 7 тысяч беларусаў з розных куткоў краіны, сведчаць, што беларускі рэжым таксама пажадаў сцэментаваць грамадства страхам перад уладай.\nПадобныя роля і дзейнасць прадстаўнічых органаў у БССР і сучаснай Беларусі. Як і раней, тагачасны парламент — Вярхоўны савет — і сучасная Палата прадстаўнікоў знаходзяцца па-за межамі ўплыву на падзеі. Ім дазвалялася і дазваляецца цяпер толькі ўхваляць зробленае ці кіраўніком партыі, ці Лукашэнкам.\nЁсць яшчэ адно жахлівае падабенства: у тым, якія сродкі выкарыстоўваліся савецкай дзяржавай для вырашэння праблем дзяржаўнага развіцця. Гаворка ідзе найперш пра масавыя жорсткія рэпрэсіі, якія былі разгорнутыя і разгортваюцца ў наш час супраць любога іншадумства практычна ва ўсіх плынях грамадства. Як і раней, рэпрэсіі маюць некалькі мэтаў. Першая: ізаляваць іншадумства, надаць яму ў вачах насельніцтва вобраз палітычнага вычварэнства, злачыннасці, антынароднасці. Другая: запалохаць насельніцтва, асабліва актыўнае, каб нейтралізаваць любыя дзеянні, якія могуць вырасці з іншадумства. Трэцяя: фізічнае вынішчэнне носьбітаў іншадумства. Першая і другая мэты і цяпер, і ў 1937 годзе, маюць аднолькавыя формы, трэцяя мае адрозненне — у 1937 годзе галоўнымі былі выключэнне іншадумнай асобы з грамадскага і палітычнага жыцця праз фізічнае і маральнае вынішчэнне, пазбаўленне яе волі на доўгія гады. Цяпер шляхі больш мяккія: звальненне з працы, стварэнне штучнай немагчымасці знайсці працу, штрафы з канфіскацыяй маёмасці ці без, кароткатэрміновыя тэрміны пазбаўлення волі.\nКаб рэпрэсіі маглі праходзіць беспраблемна, былі выкарыстаныя і выкарыстоўваюцца яшчэ дзве формы: адцягванне ўвагі грамадства ад іх ажыццяўлення і стварэнне ілюзіі дэмакратычнага развіцця. Гэта ўвядзенне новай Канстытуцыі, кадравыя змены і выбары.\nСавецкі палітычны рэжым вызначаўся даволі высокім узроўнем, як цяпер кажуць, інстытуцыяналізацыі — гэта значыць працэсу ператварэння сацыяльных адносін у сацыяльны інстытут, у форму з усталяванымі (пісьмова ці вусна) правіламі, нормамі, функцыямі. Напрыклад, ператварэнне народных сходаў у парламент; ператварэнне творчай спадчыны мысляра ў філасофскую ці рэлігійную школу; ператварэнне пропаведзяў «прарока» і яго паслядоўнікаў у рэлігію...\nУ сучасным узаемазалежным свеце палітычныя рэжымы інстытуцыяналізуюцца ў формах, падобных на ліберальную дэмакратыю. Інстытуцыяналізацыя беларускага кіраўніка, аднак, шмат у чым падобная на савецкую. Савецкая інстытуцыяналізацыя ўключала абавязковы элемент — безумоўную, абсалютную электаральную падтрымку. Кандыдат «блока Камуністычнай партыі і беспартыйных» на выбарах не мог атрымаць менш за 90% галасоў. Наяўнасцю ў беларускім палітычным полі вялікай колькасці савецкіх рудыментаў можна растлумачыць і вынікі апошніх выбараў прэзідэнта — электаральную падтрымку Лукашэнкі нельга было паказаць менш за 80%. Толькі ў гэтым выпадку ён можа выступаць ад імя народа, быць яму, як Сталін, айцом, ці, як цяпер, «бацькам».\nПадабенства савецкага мінулага і сучаснага стану беларускага грамадства, эканомікі, палітыкі можна працягваць і надалей. Але што вынікае з гістарычнага вопыту БССР? Як ён уплывае на сучаснасць?\nУ жніўні 2020 года ў Беларусі адбыўся самы моцны з часу стварэння рэспублікі палітычны крызіс — Лукашэнка згубіў электаральную падтрымку. Дэманстрацыя высокіх працэнтаў галасоў, пададзеных за яго, выклікала незадавальненне і абурэнне ў розных плынях беларускага грамадства. Гэтае абурэнне вылілася ў масавыя акцыі пратэсту. Дзяржава адрэагавала на пратэсты ў стылі 1937 года — незаконнымі масавымі затрыманнямі, збіццём і нават забойствамі. Стаўленне да людзей у ізалятары часовага ўтрымання ў Мінску на Акрэсціна поўнасцю адпавядала сталінскім засценкам, пра якія пісалася ў папярэднім артыкуле (Новы Час №31 ад 21.08.2020).\nАле нельга два разы ўвайсці ў адну і тую ж раку. Жорсткасць і публічная знявага — так людзі ўспрынялі абвешчаныя вынікі галасавання — выклікалі зусім не тую рэакцыю, што ў 1937 годзе. Акрамя мітынгаў і дэманстрацый пачаліся страйкі. Дзяржава ў адказ спачатку праз дзяржаўныя тэлефонныя сеткі адключыла інтэрнэт, потым заблакавала найбольш актыўныя і ўплывовыя недзяржаўныя СМІ. Да пратэстоўцаў ужылі жорсткія меры, 5 чалавек загінулі.\nБеларускае грамадства дэманстрацыйна падзялілі на прыхільнікаў і праціўнікаў Лукашэнкі, сваіх і чужых. Апошніх — як і ў 1937 годзе — залічылі да ворагаў краіны. Кіраўнік выказаўся пра неабходнасць змены дзеючай Канстытуцыі і правядзення новых выбараў згодна з ужо новай Канстытуцыяй.\nЦікава, што Лукашэнка прапанаваў тое, што адбылося ў 1937 годзе. Сталін таксама звязаў выбары ў Вярхоўны Савет СССР з прыняццем новай Канстытуцыі. Канстытуцыі СССР 1936 года і БССР 1937-га замацоўвалі вельмі дэмакратычныя правы і абавязкі грамадзян. Нягледзячы на гэта, самыя масавыя і жорсткія рэпрэсіі прыйшліся на 1937–1938 гады — каб выбары прайшлі спакойна, з правільным вынікам. Перад выбарамі краіну «ачысцілі» ад ворагаў.\nЛукашэнка прапанаваў апазіцыі і страйкоўцам у кароткі тэрмін спыніць пратэсты. Ён недвухсэнсоўна даў зразумець, што гатовы да рашучых і яшчэ больш жорсткіх спосабаў спынення канфлікту. Увечары 23 жніўня, па вяртанні ў сваю рэзідэнцыю, ён выйшаў з верталёта ў бронекамізэльцы і з аўтаматам.\nШто вынікае з гістарычных паралеляў? Дзеючы палітычны рэжым не існуе без рэпрэсій. Можна сказаць, што рэпрэсіі ёсць сутнасць савецкай сістэмы: як палітычнай, так і эканамічнай ды сацыяльнай.\nРэпрэсіі могуць быць больш масавымі ці менш, жорсткімі і больш лёгкімі, з пазбаўленнем волі і жыцця, ці толькі са звальненнем з працы. Гісторыя сведчыць, што калі пануючы рэжым не зменіцца, Беларусь чакаюць маштабныя рэпрэсіі, якія закрануць усе плыні грамадства. Цяжка сказаць, наколькі яны будуць жорсткія, але аўтамат у руках кіраўніка дзяржавы ў мірныя часы не дадае аптымізму.\nЁсць яшчэ адна асаблівасць таго, што адбывалася. Савецкая сістэма павінна перыядычна ачышчацца — тыя, хто праводзяць рэпрэсіі, раней ці пазней становяцца іх ахвярамі. Наступны крок улады, які нас чакае, — чыстка апарату кіравання: адміністрацыі, сілавікоў, проста міністраў. Незалежна ад былых заслуг і ад стану грамадства. Такі ён — гістарычны аптымізм.\nРасійскія псіхолагі гатовыя дапамагчы пацярпелым беларусам


Вінцэсь Мудроў (№51)\nПагодным чэрвеньскім днём – акурат таго дня ў космас запусцілі Валянціну Церашкову – жыхары гарпасёлка Азярышча ўбачылі на галоўнай пасялковай вуліцы дзіўнага выгляду незнаёмца. Нягледзячы на спёку, мужчына быў апранены ў цёмна-сіні бастонавы гарнітур, на нагах у яго былі летнія, сярэдняй зношанасці сандалеты, на галаве сіняя, з завязанымі на вузлы ражкамі, насоўка, а ў правай руцэ ён нёс пацёхканы партфель.\nМужчына злёгку накульгваў і, мяркуючы па ўсім, нікуды не спяшаўся. Ён разважліва прайшоўся ля руінаў азярышчанскай царквы, убіўся ў натоўп, што стаяў каля крамы – тым часам у пасёлак прывозілі свежы хлеб, – паслухаў што кажуць людзі пра касмічны палёт, і, спытаўшы – дзе тут жывуць самотныя пенсіянеркі, – пашкандыбаў, прыпадаючы на правую нагу, па названых людзьмі адрасах.\nПершай на яго дарозе паўстала Пелагея Катавод – бабуля пахілая і звяглівая. Стоячы каля весніц, яна спачатку выглядала – ці прыехала гэта хлебавозка, а ўгледзеўшы незнаёмага мужчыну, прыклала далонь да лоба і напаўголасу, з прытоенай насцярогаю прамармытала:\n– А да каго ж гэта?...\n– Фотаздымкі-і… павялічывае-эм... – праспяваў, параўняўшыся з бабцяй, мужчына, і Пелагея Катавод, не дачуўшы – хто там каго павялічвае, хуценька падалася да хаты.\nНезнаёмец, аднак, рушыў следам, абагнаў улякнутую Пелагею, і калі тая збіралася ўжо закрычаць, галантна адчыніў дзверы і яшчэ больш галантна прашапялявіў:\n– Прашувс-с... Райпрамкамбінат... старыя здымкі павялічваем, – патлумачыў незнаёмец, калі яны ўвайшлі ў хату і дастаў з партфеля стос фотапартрэтаў. – Вось, зірніце ўзоры...\nГаспадыня з насцярогай ўзяла партрэты.\n– Рэстаўруем здымкі самай дрэннай якасці. Людзі на іх потым – як жывыя...\nБабця зірнула на першы партрэт і як не абамлела.\n– А ці не Міколка гэта? – Пелагея хітнулася, гучна шморгнула носам, – Во... і шапка такая ж...\nГосць падтрымаў гаспадыню, дапамог сесці на кухонны ўслон.\nПартрэт, які ўсхваляваў старую, быў не самым лепшым узорам. Выява вайскоўца ў будзёнаўцы была размытаю, адно гальштук на тле белай кашулі выглядаў кантрастна і непрыемна рэзаў вока.\nБабуля падхапілася на ногі, пайшла ў святліцу, доўга поркалася ў шафе.\n– А во… мой Міколка... і твар такі ж, і шапка тая ж...\n«Муж, відаць», – падумаў госць, разглядаючы пажоўклы, з белым трохкутнікам у правым куце, фотаздымак.\n– У фінскую згінуў. Толькі адзін ліст і прыслаў з фронту. Напісаў: «На подлыя правакацыі белафінаў адкажам сталінскім ударам»...\n– Вам як, з гальштукам? – запытаўся госць, хаваючы фотаздымак у блакнот.\nГальштукі будзёнаўкам, што праўда, не пасавалі, але старыя бабці, пабачыўшы прапанаваны ўзор, кожнага разу прасілі падмаляваць белую кашулю і такі ж самы шыявяз.\n– А колькі ж гэта будзе каштаваць?\n– За мастацкую падмалёўку дадаткова бярэм дзесяць капеек.\n– Гэта ж тры капейкі дадаць, і батон можна купіць, – выдыхнула гаспадыня, і госць, ні слова не сказаўшы, дакорліва хітнуў галавой: маўляў, як можна людскую памяць вымяраць нейкімі там батонамі.\nЗапісаўшы ў нататнік бабульчына прозвішча, госць запытаўся – ці трэба каму з суседзяў павялічыць фотаздымкі, і Пелагея спехам забалабоніла.\n– Гэта ж во... да Нюркі зайдзіце, да суседкі маёй. Яна ўсё за мужа бядуе. Забіла, а цяпер во плача ды фотакартку цалуе.\n– Як забіла? – уразіўся госць.\n– Ну як мужыкоў забіваюць... П’яніца ж быў, усё дачыста прапіваў. Прыдзе абасцаны, схопіць сякеру ды ганяе жонку па Азярышчы. Тая крычыць ратунку, па суседзях хаваецца. Летась на Пакровы ўваліўся ў хату ды на падлогу абрынуў. А Нюрка схапіла за чупрыну ды як закрычыць: «Ну, п’янюга, хрысціся, смертухна твая прышла! Адсяку табе зараз галаву!» Ды як ляснула мужыка валёнкам па патыліцы, а той ўзяў ды памёр... ад разрыву сэрца. Во як бывае!\n– І што – нехта бачыў, як яна... – госць кашлянуў, – мужыка забівала?\n– Бачыць – не бачылі, але ж людзі гавораць, – пасля таго старая схапіла госця за крысо бастонавага пінжака.\n– Ай, во... а ці праўда, што бабу ў космас запусцілі?\n– Праўда, – адгукнуўся госць, выходзячы з хаты. – Лётчык-касманаўт СССР Валянціна Церашкова. Сёння ад самага ранку перадаюць... Штурмуе разам з касманаўтам Быкоўскім касмічную прастору.\n– Ну, усё… – асуджана выдыхнула старая Пелагея, – цяпер чакай чорта напагасціны!\n– Якога чорта? – госць сцягнуў з галавы насоўку, выцер упрэлы твар.\n– Язевічыха яшчэ ўвесну казала: як толькі бабу ў космас выправяць, адразу чорт на зямлю спусціцца.\n– І што ён тут будзе рабіць? – з усмешкай прамовіў госць, выціраючы узмакрэлую патыліцу.\n– Як што... шкодзіць будзе, людзей з панталыку збіваць. Не ведаеце – чым чэрці займаюцца? – з дакорам прамовіла гаспадыня, і госць, чарговым разам хітнуўшы галавой, запісаў на ўсялякі выпадак адрас той самай Язевічыхі.\nПраз два дні ў Пелагеі Катавод загавела душою рабая курыца. Ці то пакаштавала салетры, якую надоечы вазілі на самаскідах ды рассыпалі на дарозе, ці то пракаўтнула замест чарвяка іржавы цвічок... Карацей, сканала чубатка, і цётка з тае нагоды дужа засмуцілася.\n– А маё ж ты куранятка... а ці ж не я цябе карміла-гадавала-а, – залямантавала старая, падхапіўшы на рукі дохлую курыцу. Тым часам на суседскім агародзе зашамацела капуснае лісце, і ў прамежку даўгога шыхту ўздзетых на тын гарлачоў узнік усхваляваны твар Нюры – цыбатай саракоўкі з азызлым ад ячменю вокам.\n– Польця! Што здарылася?!\n– Курыца во падохла, – старая сморкнулася ў прыпол хвартуха, зірнула на суседку, а ўбачыўшы, што вока Нюрчына канчаткова заплыло, ужо акрыялым голасам запыталася: – Ты ж мачой ці прыкладала?\n– Чым толькі не прыкладала... і мачой, і... – Нюрка азірнулася – …га...ном. Ужо й белага свету не бачу.\n– Сурочыў нехта, – рашуча прамовіла Польця, і суседка, яшчэ раз азірнуўшыся, выпаліла: – Дык вядома ж хто...\nСтарая выпусціла з рук чубатку.\n– Гэта ж той… які прыязджаў. Карткі што павялічвае. Я адразу ўгледзела, што ў яго паганае вока. Так і зыркаў наўкола, так і зыркаў! Трэба да Язевічыхі бегчы, хай сурокі здыме, а то яшчэ якая халера накінецца.\nІ жанкі, не згаворваючыся, навыперадкі пабеглі ў супрацьлеглы канец вуліцы.\nЛя крайняй хаты, як заўсёды такім часам, завіхаўся Язевічысін зяць – участковы Міхноў. Зяць жыў у райцэнтры, гойсаў па наваколлі на матацыкле і часцяком завітваў да цешчы на абед.\nДастаўшы з калодзежа поўнае вядро, Міхноў шухнуў ваду на матацыкл, дробныя кроплі даляцелі да кабет, пры гэтым бабуля Польця незадаволена пырхнула, а Нюрка плюнула праз левае плячо.\n– Чаго, Нюрка, твар захінаеш? Думаеш, не пазнаю? – крыкнуў участковы, і жанчына, прыкрываючы далонню заплылае вока, нячутна вылаялася.\n– Увесь двор завэзгаў, апівуда, – прабубнела Язевічыха, вітаючыся з сяброўкамі. – Зяця свайго старая люта ненавідзела, і ўсім скрозь казала, што Міхноў прагне загнаць яе ў магілу ды перапісаць на сябе хату.\n– Толькі што курыца падохла! – задыхана прамовіла ў адказ Польця, спатыкнуўшыся на парозе. – Няйначай, чорт гэты звёў са свету.\n– Хто, зяць мой?!\n– Ды не... фатограф... ну, што карткі павялічвае... – Польця развязала хусцінку, перавяла дых.\nПакуль сяброўкі аддыхваліся, у святліцы абудзілася радыёкропка і пачуўся знявечаны радыёшумамі голас Валянціны Церашковай: «Усе сістэмы касмічных чаўноў працуюць выдатна! Самапачуццё выдатнае! Працягваем выкананне праграмы сумеснага палёту».\n– А ці не я вам казала: як толькі бабу запусцяць – чакай бяды. Прыдзе чорт на пагасціны.\n– Твая праўдухна, – прастагнала Нюрка, выціраючы слязлівае вока ражком злінялай хусткі. – Як толькі ў хату ўвайшоў – я адразу зразумела, што гэта нячысцік. Вачыма так і свідруе, так і свідруе... І пах ад яго нейкі падазроны. Нашы мужыкі так не пахнуць.\n– Дык а што ж цяпер рабіцьме? Сёння курыца падохла, а заўтра карова капыты адкіне. Ці хата агнём возьмецца, – прашаптала Польця.\n– Ціпун табе... – буркнула Язевічыха, размашыста, усёй пяцярнёй перахрысцілася і, стаўшы на зэдаль, дастала з-за абраза пук сухога палыну. – А я яшчэ падумала: і хто гэта мне чыгуны ў печы пераставіў? Ажнуль во хто!\nЯзевічыха чыркнула запалкамі, падпаліла пук, а задзьмуўшы агонь, стала абкурваць хату, мармычучы сабе пад нос:\n– Прэч, нячысцік, з маёй хаты... і не вяртайся сюды ніколі...\nУ прысценку між тым мацюкнуліся, і ў хату ўваліўся ўчастковы Міхноў. Кляцнуўшы носікам рукамыйніка, ён з гучным крэканнем пляснуў на твар халоднай вады і, чухаючы пальцам вуха, жартаўліва запытаўся:\n– Вы там што, цёткі, мох замест “Беламору” смаліце?\n– Каб цябе так пярун смаліў, – выдыхнула Язевічыха і, ужо на поўны голас паведаміла: – У пятніцу фатограф прыедзе, дык ты яго там, каля аўтобуса, пераймі. Партрэты возьмеш. Грошы мы ўжо заплацілі.\n– А чые партрэты?\n– Дзядзькі Міканора, матчынага брата, што ў мікалаўскую вайну загінуў.\nМіхноў зняў з цвіка ручнік, спытаў цётак – чаму фатограф не можа прынесці партрэты на дом, але тыя нічога не адказалі і выбеглі на падворак – абкурваць хляўчук і адрыну.\nАўтобус – запылены аднадзверны “газон”, – жаласліва скуголячы на пад’ёмах, пад’язджаў да Азярышча. У салоне было горача, тлумна, і з Барыса за сямнаццаць кіламетраў дарогі сышло сем патоў. Ён прыспана торгаў носам і галава ягоная раз-пораз прымашчвалася на плячук мажной, гарадскога выгляду кабеты, што сядзела пад бокам. Кабета пры гэтым незадаволена торгала плечуком і каротка выдыхала: «Мужчына!» Барыс на імгненне абуджаўся, прыспана глядзеў на спадарожніцу, і зноў, з панылым адчаем абрыньваўся ў сон.\nСкрозь скавытанне матору і мернае біццё крыві ў барабанных перапонках у сонную свядомасць прарываліся цьмяныя зыкі: гамана пасажыраў, гусінае гагатанне, уздыхі кабеты пад бокам і пад цяжкімі, працятымі сонечнымі промнямі павекамі, мільгнула раптам нечая пагрозлівая постаць. Чапляючыся за голыя ногі, што тырчэлі ў праходзе, ён пабег па вагоне, заляцеў у прыбіральню, адчыніў вакно, вылез вонкі і завіс на руках, з жахам назіраючы за размытай стужкай зямлі пад нагамі...\n– Мужчына, ну што вы, далібог... – кабета тыцнула яму локцем пад драбы, адсунулася, на колькі можна, і Барыс чарговым разам абудзіўся.\nАпошнім часам яму снілася адно і тое ж: як ён, пятнаццацігадовы юнак, скакаў, ратуючыся ад міліцыянта, з вагоне хуткага цягніка.\nПазяхнуўшы на поўную губу, Барыс працёр вочы, зазірнуў у газеціну, якую разгарнула суседка. У газеце, амаль палову паласы, займаў здымак касманаўтаў: Церашкова з Быкоўскім ішлі, нага ў нагу, па дывановым ходніку.\n– Зірні, у Церашковай белыя «лодачкі», – прамовіла кабета, звяртаючыся да спадарожніцы, што сядзела ззаду. – У маёй сястры такія ж... Была ў яе неяк, прымерыла – як на мяне зробленыя.\n– А дзе яна іх дастала? – запытала спадарожніца, і аўтобус рэзка загамаваў.\nЗа шыбамі ўзнялася пыльная кудаса, і пачуўся сіпаты вокліч:\n– Шофер, вазьміце...\n– Сядай, бабуля, – гукнуў шафёр, і ў аўтобус убілася Пелагея Катавод.\n– Польця, ты адкуль? – крыкнула бабуля, што месцілася адразу ж за кіроўцам, трымаючы кош з двума гусакамі, і Польця, паправіўшы хусцінку, засакатала.\n– Ай, во... сена варушыла на Дабранскай гары. Ды самлела на сонцы. Ледзь цягнуся.\nФатограф узняў угору партфель, пасміхнуўся бабулі, як старой знаёмай, позіркі іх сустрэліся, і Пелагея, раскрыўшы шчарбаты рот, ударыла азадкам у дзверы.\n– Адчыніце... ай, людцы добрыя! А ён жа мне хату спаліць! – загарлала старая, кіроўца на хаду расчыніў дзверы, і Пелагея Катавод кульнулася на кучу прыдарожнага жвіру.\n– Польця, ты што, ашалела?! – крыкнулі з аўтобуса; кабета, што распавядала пра “лодачкі”, гучна пукнула; гусакі загарлалі, паспрабавалі ўзляцець і адзін з іх выбіў з рота ў кіроўцы прытухлую папяросу.\nАўтобус даў кругаля па пыльным пляцы і загамаваў ля прысадзістай, на два вянкі ўрослай у зямлю «Чайной». Пасажыры разам падхапіліся, рушылі да выхаду і вадзіла, прыпальваючы “северыну”, жартаўліва паківаў пальцам наравістаму гусаку.\nБарыс борздка скочыў з прыступкі, абабіў нагавіцы, зірнуў з-пад рукі ў канец вуліцы ды зніякавеў, пачуўшы ўладны вокліч:\nЛя «Чайной» стаяў цёмна-сіні матацыкл, а на ім сядзеў, абапёршыся рукой на бензабак, чарнявы міліцыянт. Міліцыянт махнуў рукой, і Барыс, з апалай душой, ціснучы да грудзіны пацёхканы партфель, падышоў да матацыкла.\n– Вашыя дакументы.\nПлечы міжволі таргануліся, паказваючы, што ніякіх дакументаў няма, і міліцыянт прымірэнча кашлянуў.\n– Кульгаеце пасля ранення?\nБарысу б кіўнуць галавой, згадаць мясціну – дзе яго параніла, але ён быў з тых людзей, якія ніколі не маняць.\n– Гэта яшчэ да вайны. З цягніка давялося скокнуць.\n– А што так?\n– Ды на вашага калегу ўзбіўся. Бацька ў мяне быў фатограф, рабіў розныя карткі. Ведаеце – «Кахай мяне, як я цябе»... і збоку ружа падмаляваная...\n– Бацька рабіў, а ты прадаваў?\n– У цягніках далёкага накіравання?\nДавялося ўздыхнуць другім разам.\n– Пад выглядам нямка?\nБарыс панурыў вочы, а міліцыянт крутнуў ключ запальвання і, прасвятлеўшы з твару, палез у нагрудную кішэнь кіцеля.\n– А вось такіх здымачкаў твой бацька, выпадкова, не рабіў?\nБарыс дрыготкай рукой узяў фотакартку. Картка, на шчасце, была не ягоная. Гэта быў пераздымак з нейкага замежнага часопіса: крамяная дэвотка з голым азадкам гарэзліва глядзела цераз плячук, а на доле была падмаляваная няўклюдная, падобная на варону, галубка з канвертам у дзюбе, і чырванеў разгоністы надпіс: «Напішы мне пісьмо!»\n– Не, гэта не наш жанр, – прамовіў Барыс, вяртаючы фотакартку.\n– Добра, калі так... А то ведаеш, што бывае за выраб і распаўсюд парнаграфіі? – міліцыянт сцянуў з матацыклетнага вазка брызентавую апону, завёў матацыкл.\n«З Атбасару, відаць, пазванілі», – з гэтаю думкаю Барыс залез у вазок, правёў рукой па гарачым твары. Тут, на новым месцы, ён яшчэ не прадаў аніводнай фотакарткі. Зрабіў, праўда, невялікую партыю з выяваю Валянціны Церашковай, і нават дамовіўся з адным інвалідам наконт рэалізацыі, але перадаць здымкі, на шчасце, не паспеў. «А можа гэта інвалід заклаў? Завязуць зараз у міліцыю, потым учыняць ператрус, і аднаногі гаўнюк будзе за панятога».\nМатацыкл, аднак, паехаў не ў бок райцэнтру, а зусім у іншым накірунку.\n– Бацька жывы, ці як?.. – крыкнуў, насупраць ветру, міліцыянт.\n– Загінуў... пад Кіевам, – голасна азваўся Барыс і міліцыянт – а можа, гэта толькі здалося – спачувальна кіўнуў галавой.\nРазганяючы з дарогі курэй і качак, службовы К-750 праехаў па бальшаку, завярнуў да клуба і спыніўся ля парога пашарпанай кінабудкі.\n– Ну, што сёння круціш, Лёха?\nПытанне гэтае міліцыянт адрасаваў высокаму й такому ж, як кінабудка, пашарпанаму дзецюку, які з’явіўся на парозе.\n– «Чалавека-амфібію». Цэлы год прасіў, толькі цяпер прыслалі. І то трэцяй катэгорыі. Не ведаю, як дэманстраваць. Адны парывы.\nДзяцюк уздыхнуў, выцер пот з лабаціны, і Барыс зразумеў, што той пакутуе ад пахмельнай хваробы.\nЯны зайшлі ў кінабудку. Тут было прахалодна, прыцемна, і пахла мышамі.\n– Пагаварыць трэба... з грамадзянінам, – суворым голасам прамовіў міліцыянт, і калі дзяцюк, удругарадзь уздыхнуўшы, падаўся да дзвярэй, Барыс піхнуў яму ў руку сем рублёў – усе тыя грошы, якія меў у кішэнях. Кінамеханік няўлоўным рухам падхапіў грошы, а міліцыянт, на радасць Барысу, крыкнуў яму ўслед: – І на зуб што-небудзь арганізуй!\nМерна рыпаючы хромавымі ботамі, міліцыянт прайшоўся ад сценкі да сценкі, падхапіў з перамотачнага стала афішу з выяваю кінаактора Коранева – выканаўцы ролі Іхтыяндра, – акінуў яго пільным міліцэйскім вокам і знянацку запытаўся:\n– Колькі вы тут ужо ў нас?\n– Трэці месяц, – трапяткім голасам адказаў Барыс і адкашляўся.\n– А дагэтуль дзе пражывалі?\n– На цаліне. Горад Атбасар Акмолінс… э-ээ… Цалінаградскай вобласці.\n– А ў каго жывяце?\n– У роднай сястры. Працуе на тэкстыльнай фабрыцы.\nМіліцыянт крэкнуў, падхапіў з кута кавалак тоўстай супрацьпажарнай тканіны – яе накідваюць на кінапраектар, калі той займецца агнём, – хацеў, відаць, пашараваць прапыленыя боты, ды нечакана запытаўся:\n– Партрэты прывёз?\nБарыс сцепануўся. «Гэтаму не набрэшаш. Усё ведае», – мільганула неспакойная думка і ён запабежліва раскрыў партфель.\n– Трое замоўцаў. Абяцаў сёння занесці. Там і прозвішчы напісаныя. На адвароце.\n– Раз абяцаў, значыць, занясем.\nМіліцыянт прачыніў дзверы, выглянуў на падворак.\nДзесьці непадалёку покаў футбольны мячык, і чуліся дзіцячыя галасы.\n– Гэй, гвардзейцы! Давай сюды!\nНа падворку затупалі, і міліцыянт жартам прыклаў руку да брылька:\n– Здравія жалаю, гвардзейцы! Пелагею Катавод, Нюрку Марковіч і Язевічыху ведаеце?\n– Ве-едаем! – хорам адказалі з надворку.\n– Занясіце ім гэтыя партрэты. Зразумелі? Усё! Адна нага тут, другая там, – выгукнуў міліцыянт, і калі на падворку ізноўку затупалі, засвістаў падшыванцам услед.\nРэха вясёлага свісту адбілася ў душы; душа выпрасталася, памкнулася ўгору, і Барыс, пазіраючы на міліцыянта, захоплена падумаў: «Свой хлопец!»\nНеўзабаве ў кінабудку вярнуўся гаспадар. Ён прынёс тры бутэлькі «маскоўскай» і бляшанку кансерваў «Пячонка траскі».\n– Дваццаць капеек вінен застаўся, – з гэтымі словамі “кіншчык” выставіў справунак на перамотачны стол і зноўку знік за дзвярыма.\nМіліцыянт падхапіў бутэльку, абабіў сцізоркам сургуч з бутэлькі.\n– Ну што, возьмем? – буйны струмень напоўніў на дзве траціны мутную «малянкоўку».\nБарыс кіўнуў у бок дзвярэй, маўляў, трэба пачакаць гаспадара, але міліцыянт уладна махнуў рукой:\n– Цягні... Яму шмат нельга. Кіно трэба круціць.\nГарэлка прайшла ў нутро з напругай.\nМіліцыянт, кульнуўшы шклянку, таксама скрывіўся і, «закусіўшы» рукавом, стаў ускрываць сцізоркам бляшанку..\n– Хоць бы «часціка» ўзяў... зноў гэтая печань... у рот не лезе.\nТут жа яны выпілі па-другой. Гэтым разам міліцыянт гучна ікнуў, задаволена пацёр далоні.\n– Не, далібог, прыдушу калі-небудзь коргу лупатую.\nМіліцыянт не патлумачыў – каго збіраецца душыць, і Барыс таропка напоўніў шклянку.\n– Уяўляеш, я ёй хату шыферам пакрыў, святло правёў, падсвінка з базару прывёз, а яна на мяне ў абласную ўправу паперу накатала. Ну задушыў бы, змяюку! – міліцыянт ляснуў кулаком па перамотачным стале, і суразмоўніку давялося ўтаймоўваць бутэльку, якая ледзь не звалілася долу. У гэты момант за спінай шаргатліва затупаў кінамеханік.\n– Хлеба з суботы не вязуць. Во, выпрасіў у маткі, – “кіншчык” паклаў на стол кавалак хатняга хлеба, шмат зжаўцелага сала і пук зялёнай цыбулі.\n– А што, матка хлеб пячэ? – запытаўся асмялелы Барыс, хуценька, як той певень даўгую травіну, жуючы адразу тры цыбулевых пёры.\nКінамеханік нічога не адказаў, бо ўважліва глядзеў на паўнюткую шклянку, і толькі выпіўшы трунак, сіпата прамовіў:\n– Пячэ... ды, кажа, мука патрэбна шатраваная.\n– Бабы хлеб пякуць, зяцю чарку падносяць, а гэтая ж, с-сука... – страшным голасам выдыхнуў міліцыянт, і кінамеханік, якому, відаць, даўно абрыдлі такія нараканні, падхапіўся, уключыў прайгравальнік, і кінабудка скаланулася ад бадзёрага рытму «Кукарачы».\n– Зноў уключыў гэтую херню! – міліцыянт расшпіліў кіцель. – У цябе Раберціна Ларэці ёсць?\n– Хто?! – перапытаў Лёха.\n– Дзед Піхто, – выдыхнуў, аддзімаючыся пасля гарэлкі, міліцыянт. – Сядзіш як той барсук у нары... не ведаеш – што ў свеце дзеецца. Ты хоць пра Церашкову чуў?\n– Чуў, – азваўся Лёха, – кажуць, яны з Быкоўскім на арбіце... гэта самае... Дзеля навуковага эксперыменту.\nМіліцыянт хмыкнуў, але потым, нібыта згадаўшы пра штосьці, дакорліва павёў брывом.\n– Яны ж у розных ракетах лёталі, як жа яны маглі...? Ты ўвогуле канчай такія размовы. А то я табе хутка... язык у калоду зацісну.\n– Ды я нічога. Гэта ж людзі кажуць.\n– Лю-удзі... Гэта якія людзі? Можа, цешча мая? – міліцыянт палез пад стол за другою пляшкай, з пакутлівым уздыхам запытаўся Барыса: – Цешчу маеш?\n– Памерла, – адказаў Барыс, і суразмоўнік, ляснуўшы бутэлькай па стале, ці то жартам, ці то ўсур’ёз, прамармытаў: – Шчаслівы чалавек.\nДругую бутэльку пілі павольна і з асалодаю. Лёха пры гэтым ладна захмялеў, і Пятровіч – так звалі міліцыянта, – больш яму не наліваў. Падпёршы даланёю шчаку, “кіншчык” асавела глядзеў на шклянку і, шморгаючы носам, наракаў на свой незайздросны лёс. Лёху, як высветлілася, даводзілася не толькі «круціць кіны», але й касіць сена для калгаса, нарыхтоўваць для клуба дровы, а таксама – апавядаючы пра гэта Лёха нават заплакаў – удзельнічаць у мастацкай самадзейнасці: граць Чорта ў гогалеўскай п’есе.\nПятровіч слухаў Лёхавыя аповеды краем вуха, а пачуўшы пра мастацкую самадзейнасць, упрыкмет пажвавеў. Хвіліну, з іранічнай усмешкай, ён вывучаў асавелы Лёшкаў твар, потым задаволена рагатнуў:\n– Падобны! Можаш граць Чорта без усялякага грыму.\nЛёха жарту не зразумеў:\n– Як гэта без грыму? Мяне ж сажай перапэцкалі, і лыч з рагамі пачапілі.\n– А дзе той лыч? – Пятровіч абмакнуў у алеі, што заставаўся ў бляшанцы, хлебную скарынку.\nХітаючыся, Лёха выйшаў з кінабудкі, зайшоў у клуб – было чутна, як ён грукнуў дзвярыма, – і праз колькі часу паўстаў у абліччы мастацка-самадзейнага Чорта.\nМаска была зроблена з паралонавай вяхоткі: фарбаваны чорнай фарбай лыч трымаўся на гумцы, а ад лыча ішлі два правадкі, на якіх дробна дрыжэлі рогі, прычым адзін рог быў напалову адарваны.\nСледам за Лёхам маску прымерыў Пятровіч і, страшэнна задаволены, наліў кінамеханіку амаль поўную шклянку.\nГарэлка была выпітая, пячонка траскі даедзеная, бляшанка вынесеная на парог, дзе яе ўзяўся вылізваць аграмадны чорны кот, што круціўся ля будкі, і Пятровіч, наставіўшы на кінамеханіка лісліва-лагодныя вочы, ледзь чутна прамовіў: «Лёша!»\nКінамеханік п’янавата агледзеўся, не цямячы – хто назваў ягонае імя, а потым гэтак жа ціха прамармытаў:\n– Няма... ніхто не гоніць...\n– Лёша... трэба, – ужо голасна прамовіў Пятровіч, і той, да каго ён звяртаўся, павагаўшыся, з цяжкасцю падняўся на ногі.\nВярнуўся Лёха надзіва хутка, трымаючы ў руках заторкнутую кавалкам газеціны бутэльку з-пад шампану. Пятровіч пляснуў у ладкі, адкаркаваў бутэльчыну.\n– Самагонка Сцепулёвая? Па паху чую! Ох, штрафану я гэтага Сцепуля... далібог, штрафану! Цікава – дзе ён дрожджы дастае?– у голасе міліцыянтавым, нягледзячы на роблена-суворыя ноткі, чулася шчырае захапленне.\nКульнуўшы самагонкі, “кіншчык” кульнуўся і сам: паваліўся разам з услонам на цэментавую падлогу, і давялося яго падымаць ды класці, крэкаючы ад натугі, на перамотачны стол. Барыс піхнуў пад голаў небараку парусінавы туфель, што зваліўся з Лёхавай нагі, наструнена запытаўся:\n– А як жа ён будзе «Амфібію» круціць?\n– Што яму... упершыню... за яго жонка круціць.\nСамагонка забірала як мае быць. Ужо ад першай чаркі ў галаве забомкалі званы, кінабудка забрыніла ўваччу, і Барыс, слаба цямячы, што да чаго, памкнуўся да выхаду.\n– І сапраўды, трэба выйсці да ветру, – выгукнуў Пятровіч, заторкнуўшы недапітую бутэльку папяровым пыжом.\nШто было потым – Барыс цьмяна ўяўляў. Аднекуль, як з глыбокай бочкі, далятала стракаценне матацыкла, хтосьці ляпаў яго па карку, некуды цягнуў. На кароткае імгненне свядомасць праяснела, ён адчуў, што ляжыць на капе ці то сена, ці то саломы, і пачуў зняможаны голас Пятровіча: «Яшчэ чарку возьмеш?»\nАбудзілі яго раскоцістыя грымоты. Барыс расплюшчыў вочы, і ў гэты міг задушлівы прыцемак асвятліла зыркая маланка.\nГалава балела, у роце было як насцана, усё цела шчымела, і Барыс, памацаўшы ўзмакрэлую прамежнасць, зразумеў, што яго пакусалі рудыя мурашкі.\nЯны ляжалі з Пятровічам непадалёку ад бальшака, на капе свежаскошанай травы; Пятровіч страшэнна, з буркатлівымі абертонамі, хроп у абдымку з бутэлькай, і давялося доўга трэсці яго за рукаво, а потым ляпаць даланёю па халяве запыленых ботаў.\nМіліцыянт раздзер павекі, з вохканнем прыўзняўся на локце, пацёр даланёю патыліцу.\n– Ой, бля-а...\nПасёлак, відаць, быў непадалёку, бо разам з грымотамі цёплы ветрык даносіў каровінае рыканне, гарланне ўстрывожаных блізкай навальніцай пеўняў і глухую людскую гаману – у клубе, відаць, скончыўся фільм.\n– Пахмяліцца трэба, а то памру... пры выкананні службовых абавязкаў, – Пятровіч прыпаў да рыльца пустой бутэлькі, шпурнуў пасудзіну ў кусты.\n– Вернемся, дождж перачакаем, – Барыс кашлянуў, прачышчаючы пераселую глотку. – Да таго ж, я партфель у Лёхі забыўся.\n– А я фуражку... на кінапраектар павесіў... – Пятровіч пакутліва паморшчыўся. – У каргі ёсць бутэлька віна. Але ж гэтая курва хутчэй памрэ, чым дасць пахмяліцца.\nЯны падняліся на ногі, няпэўным крокам пайшлі да матацыкла.\n– Слухай, я сам хацеў... Але ў цябе лепш атрымаецца.\nБарыс, не зразумеўшы, пра што размова, наставіў на сабутэльніка ашклянелыя вочы.\n– Пужнем маю «маму», каб ёй болей чэрці не мроіліся, – Пятровіч выцягнуў з матацыклетнага бардачка ліхтарык, кінуў Барысу.\n– А можа не варта... стары чалавек...\n– Не сцы... гэтая корга цябе перажыве, – выгукнуў Пятровіч і ўладным кіўком загадаў пхаць матацыкл, каб выкаціць на бальшак.\nПятровіч загамаваў ля самых весніц, аглушальна газануў і толькі тады заглушыў матор.\n– Зараз мы ёй пакажам… мастацкую самадзейнасць. Грукай, толькі як мае быць... пятым сталінскім ударам.\nХмель яшчэ не выпетрыўся з галавы. Барыса хітнула, і ён, перабіраючы пальцамі штыкетнік, рушыў да хаты. Маланка высветліла высокі ганак, вышчарблены парог, жалезную клямку на дзвярах. Неўзабаве за дзвярыма грукнула вядро, і пачулася незадаволенае мармытанне: «Каб ты скруціўся, п’янюга... Няма спакою ні днём, ні ноччу...»\nБарыс таропка, дрогкімі рукамі, насунуў на нос лыч, падсвяціў яго ліхтарыкам.\n– Ай, хто гэта?! – спалохана гойкнула Язевічыха, і ў тое ж імгненне парог пад Барысавымі нагамі здрыгануўся, і ў прысценку – цяпер ужо з аглушальным зыкам – бразнула і пакацілася па падлозе пустое вядро.\nПятровіч заклапочана выплыў з цемры. Убіўшыся ў прысценак, зяць укленчыў, прыпаў вухам да цешчынай грудзіны. Пару хвілін ён рабіў цешчы штучнае дыханне, нарэшце мацюкнуўся і вылез на парог.\n– Стой тут, а я па фельчара пабягу... – Пятровіч яшчэ раз мацюкнуўся і, ужо на бягу, незадаволена прасіпеў: – Здымі ты... йоп...\nШто там трэба зняць, Барыс спачатку і не зразумеў, ды тут жа, з адчаем намацаўшы чортаў лыч, здзер яго з носа і піхнуў у кішэню.\nХвілін праз пятнаццаць, у самую залеву, дарэшты ацверазелыя, яны ляцелі па бальшаку, і Барыс, заплюшчыўшы вочы, ліхаманкава мармытаў малітву, якую, у далёкім маленстве, яго навучыла маці. Фельчар быў у адпачынку, дазваніцца да «хуткай дапамогі» не ўдалося – тэлефон у пасёлку не працаваў, таму, узгрувашчыўшы самлелую бабу ў вазок – адна нага не змясцілася і ляжала паўзверх вазка, – яны ляцелі ў райбальніцу, і матацыкл, налятаючы на калдабаны, раз-пораз адрываўся коламі ад зямлі.\n«Хана... не даедзем... разаб’емся!» – мітусіліся ў галаве панічныя думкі, а калі матацыкл пайшоў на паварот, і вазок адарваўся ад зямлі на добрых паўметра, Барыс куснуў Пятровіча за мокрую спіну і малітоўна прастагнаў:\n– Цішэй... не даедзем.\n– Даедзем, бл-ляха! – крыкнуў, адплёўваючыся дажджавою вадой Пятровіч.\nНа імгненне, калі матацыкл паехаў па нечым гладкім, Барыс размежыў павекі. Пасма мокрых валасоў узбілася на вочы, таму ён убачыў толькі мокрыя дошкі пад нагамі ды шэрыя парэнчы маста пад самым бокам. А яшчэ ўгледзеў, як ачунялая корга – відаць, з перапуду – убрыкнула Пятровіча нагою пад локаць. Матацыкл кінула спачатку ўлева, потым управа, парэнча з глухім трэскам пераламілася, і ў паветры, асветленыя злавесным святлом маланкі, мільганула ільснянае галіфэ і такі ж ільсняны хромавы бот, які нечакана аддзяліўся ад нагі і паляцеў... Зрэшты, куды паляцеў бот, Барыс не паспеў заўважыць, бо абрынуўся ў халодную ваду. Дно было пясчанае, і гэта змягчыла ўдар. Не разумеючы – што з ім і дзе ён, Барыс рушыў да берага, балазе, вады было па грудзіну, і натыкнуўся на ашалелую Язевічыху. Тая канчаткова апрытомела і адчайдушна лупіла па вадзе рукамі і нагамі.\n– Лётаем, як Церашкова з Быкоўскім, – пажартаваў Барыс, дапамагаючы цётухне выбрацца на бераг, і ў адказ на той недарэчны жарт Пятровіч, харкнуўшы рачною тванню, знясілена прастагнаў:\nПад раніцу, дарэшты мокры, прыпадаючы адразу на дзве нагі, Барыс уваліўся ў сестрыну хату і таропка, не патрапляючы рукамі ў рукавы ды калашынне, пачаў пераапранацца.\n– Дзе ты быў? Чаго ты ўвесь мокры? – прыспана запыталася сястра Клава.\n– Чаго мокры... Дождж вунь які прайшоў... Аж дарогі паразмывала, – Барыс падцягнуў услон, стаў здымаць з шыфаньера парэпаную валізу.\n– Божухна, куды ты проці ночы сабраўся?\n– У Атбасар. Пабуду там які месяц, потым вярнуся. Ты вось што... – Барыс прыцішыў голас, – калі хто будзе пытаць, скажы – паехаў, а куды – не сказаў.\n– Ну чаго ты матляешся па свеце? Толькі што прапісаўся... Працаваць стаў...\n– Праца ад мяне не збяжыць, яна заўсёды са мной, – расчулена прамовіў Барыс і чмокнуў сястру ў цёплую скронь.\nУ цёмным і душным вагоне Барыса адразу ж пачало хіліць на сон; ён таргануў пару разоў носам, збіраўся лезці на паліцу, ды тут па праходу, свецячы на бокі ліхтарыкам «жучок», прайшлі два міліцыянты. Сон зляцеў з павекаў, і рука пацягнулася да валізы. Бразнуўшы зашчапкамі, Барыс азірнуўся, агледзеў сонных пасажыраў і, намацаўшы ўкручаны ў ручнік стос падрыхтаваных да продажу фотаздымкаў, крадком піхнуў яго ў прарэху расшпіленай кашулі...\nУ вагоннай прыбіральні ён расчыніў вакно, вытыркнуў галаву ў вузкую пройму і захлынуўся ад волкага паравознага дыму. Неба на ўсходзе ўжо ружавела і залівала пяшчотнай ружавізною бярозавы гай, які плыў насустрач дыму, бясконцымі белымі крэскамі пазначаючы далягляд; насустрач, узняўшы ўгору кароткія крылы, жывымі істотамі ляцелі семафоры, і Барысу здалося, што гэта менавіта тая мясціна, дзе ён ляжаў калісьці са зламанай нагой, і, уражаны такім адкрыццём, шпурнуў насустрач волкаму ветру стосік фотакартак. Адна з іх заляцела ва ўнітаз. Перафатаграфаваная з «Огонька» Валянціна Церашкова пасміхалася з ілюмінатару нехлямяжай, падобнай да гарбуза ракеты, і праз увесь фотаздымак ляцеў імклівы надпіс: «Прывітанне з арбіты!» Збіўшы апошнія кроплі, Барыс уздыхнуў, націснуў понаж, і ў прадонні вагоннага ўнітазу, як у тым ілюмінатары, размытай плямай мільганула зямля.\nУ мяне ўсё добра. Жыву, працую. Наша брыгада змагаецца за права насіць імя лётчыка-касманаўта СССР Валянціны Церашковай: яна ж таксама была ткалляй. А больш ніякіх навінаў няма.\nБарысе! Тут днямі заходзіў чалавек на мыліцах, пра цябе спытваў. Прасіў перадаць, што Язевічыху выправілі ў дурдом, а сам ён, відаць, атрымае інваліднасць. Казаў, каб ты хутчэй вяртаўся. У прамкамбінаце таксама бядуюць, што ты з’ехаў. Нават грошы аддалі з тваёй зарплаты, прычым без усялякіх пісьмовых даручэнняў. Так што прыязджай, чакаю. Будзеш ехаць праз Маскву, прыхапі, калі ласка, пару кіло мукі альбо якіх крупаў, а то ў нашых крамах пуста. Цалую.\nТвая сястра Клава».


Чарнобыльскі шлях. Фотарэпартаж\nНа "Чарнобыльскі Шлях-2009" у Менску сабралася надзвычай мала людзей. Апроч анархістаў з барабанамі, былі нешматлікія прадстаўнікі палітычных партыяў і рухаў.\nПерад будынкам галоўнага корпусу Акадэміі Навук разгарнулі расьцяжкі.\nВыдатны паэт Уладзімер Някляеў прачытаў урывак з свае паэмы "Зона"\nДзяўчына, якая насіла гэты плякат, знайшла яму добры фон-ілюстрацыю\nА вось некалькі герояў, якіх гэтая дзяўчына мужыкамі ня лічыць. Можа, хто суседа пазнае.\n85-гадовы дзядуля спрабаваў нешта патлумачыць гэтым інтэлектуалам.\nНожкі і ногі Шляха.\nДзеўкі фоткаліся зь імі, як з малпачкамі на курорце\nАднаму чалавеку стала блага -- эпілепсія. Я падскочыў да міліцыянта, папрасіў выклікаць "хуткую". Той адразу ж перадаў па рацыі. 5,7,10 хвілін... Хуткай няма. Чалавек кукожыцца на зямлі, вочы закатваюцца. Я зноў да міліцыянта: дзе "хуткая", яна ж павінна тут дзяжурыць, гэта ж дазволенае мерапрыемства! Ён кажа: я ўжо тры разы зьвязваўся. Дык кіроўца некуды пайшоў -- ня могуць яго знайсьці.\nХвілін праз 12 "хуткая" ўсё ж зьявілася.\nСамаму разумнаму даішніку выдалі блютуз 🙂\nЧарнобыльскі абраз каля Чарнобыльскай капліцы\nЯ рады, што гэтая бабуля ўсьміхаецца. Гэта значыцца, што чарнота на заднім плане будзе ня вечна.\nЯнуш Юзэфовіч: Ялфімаў ня можа ні стаць, ні сесьці, ня можа нічога іншага рабіць, акрамя таго, як сьпяваць\nВыдатны журналіст Зьміцер Панямонаў зрабіў выдатнае інтэрвію з польскім рэжысэрам Янушам Юзэфовічам. Менавіта Юзэфовічу замовілі рабіць для Ялфімава шоў на "Эўрабачаньне". Юзэфовіч прыдумаў нумар, дзе да сьпіны Пеці прычэпленыя белыя ленты, на якіх паказваюць дыяфільмы. Добрая, у прынцыпе, ідэя. Асабліва для Пеці, які стаіць на сцэне як кол і думае, што ачаруе Эўропу сваім голасам. Пеця сказаў, што ён ня Бэтмэн -- і так на сцэну ня выйдзе. Працяг вы ведаеце...\nГэтая гутарка зь Юзэфовічам добра праясьняе, каго мы адпраўляем сёлета на "Эўрабачаньне"...\nЮзэфовіч: З Ялфімавым — як з дзіцём. Я яшчэ не сутыкаўся з такімі\nУ эксклюзіўным інтэрв’ю Еўрарадыё вядомы польскі рэжысёр Януш Юзэфовіч расказаў, як забракаваў Ялфімава ў “Прароку”, чаму працягвае супрацоўнічаць з Беларуссю і ці здолее спявак купіць магічную скрыню ў Каперфільда.\n— Пан Януш, вядома, што вы плануеце ў бліжэйшы час наведаць Мінск, каб працягнуць працу з Пятром Ялфімавым і зрабіць яму шоў для выступа на "Еўрабачанні". Ці не маглі б вы сказаць некалькі слоў пра асноўную ідэю вашай рэжысёрскай задумы?\n— Усе пытанні на гэтую тэму я пераадрасую спадару Ціхановічу. Я не буду на гэтую тэму гаварыць, бо усе пытанні трэба ўзгадняць там.\n— Тады звернемся да падзей мінулых: ці расстроіла вас як творцу тое, што Ялфімаў адмовіўся ад першапачаткова прапанаванай вамі ідэі шоў на яго песню?\n— Ну, адмовіўся. Разумееце, апынулася, што гэтаму артысту ўсё перашкаджае спяваць. Ён не можа ні стаць, ні сесці, не можа нічога іншага рабіць, акрамя таго, як спяваць. Я разумею гэта… зараз. І будзем так рабіць, каб не перашкаджаць яму ў жыцці.\n— А ці спадабалася вам самому песня, якую абраў для "Еўрабачання" Ялфімаў?\n— Так. Калі б яна мне не падабалася, я б не рабіў гэтую працу.\n— Аляксандр Ціхановіч прызнаўся, што вам ужо было заплачана за зробленую працу. Можна даведацца, колькі гэта?\n— Па-мойму, гэта не вашая справа.\n— Я пытаюся не дзеля таго, каб падлічыць заробленыя вамі грошы. Пасля таго, як Ялфімаў адмовіўся ад прапанаванай вамі ідэі шоў, Аляксандр Ціхановіч сказаў: “Хай робіць сваё шоў, але найперш верне грошы, якія Белдзяржтэлерадыёкампанія выдаткавала на працу рэжысёра”. Вось нам і цікава: што гэта за сума, калі Ялфімаў вырашыць не вяртаць яе, а пагадзіўся на далейшую працу з вамі?\n— Я разумею. Але мне не хочацца гаварыць на гэтую тэму. Мяркую, што малады артыст не да канца разумее прафесійную працу. Ён, напрыклад, не ведае, што Кайлі Міноўг вісіць пад столлю, прывязаная за нагу, і спявае песню. І ўсё дзеля таго, каб здзівіць публіку. Ён гэтага не разумее і з ім трэба як з дзіцём.\n— Вы рэжысёр з сусветным імем. Не думалі адмовіцца ад працы з Ялфімавым пасля таго, як ён горда заявіў, што працаваць з вамі не хоча, а прапанаваны вамі нумар — нічога не варты?\n— Я на гэтую працу дамаўляўся са сваім сябрам спадаром Ціхановічам, а не са спеваком. Я працую з Ціхановічам, для яго я гэта раблю. У іншым выпадку я б увогуле гэтым не займаўся. Я працую для спадара Ціхановіча, і для мяне галоўнае яго меркаванне наконт таго, што я раблю. Ён мяне папрасіў, каб я гэтае шоў зрабіў, ён у мяне яго замовіў і таму з ім я буду на гэтую тэму размаўляць, а артыст… Артыст — чалавек капрызны і бывае па-рознаму. Але, па-шчырасці, у сваёй працы я яшчэ не сутыкаўся з такімі.\n— Ялфімаў настойваў, каб у шоў прысутнічала ілюзіяцыйная кабіна, з якой ён, нібыта Каперфільд, з’яўляецца на сцэне. Ці плануеце Вы ўставіць гэты эпізод у сваё шоў?\n—Такі нумар вельмі проста робіцца: трэба замовіць такую кабіну ў Каперфільда, якая каштуе каля мільёна долараў, і няма ніякіх праблем. Калі ў гэтага вакаліста ёсць такія грошы — няхай замовіць. Думаю, Каперфільд яму без праблем такую кабіну зробіць.\n— Зараз Ялфімаў і яго дырэктарка кажуць, што спявак Ялфімаў і шоў Юзэфовіча будуць паасобку на сцэне: Пеця будзе спяваць, а Юзэфовіч паказваць шоў. Вы сабе гэта ўяўляеце?\n— Яшчэ раз скажу: ён не да канца разумее свайго ўдзелу ў праекце. Калі ён будзе нешта рабіць як прыватная асоба — тады ён будзе ў якасці прыватнай асобы наймаць сабе рэжысёра. Ён тады будзе казаць усе свае пажаданні, што яму падабаецца, а што — не. А тут усё крыху па-іншаму: гэта не яго прыватная прагулка. Гэта вялізны праект і не з яго грашыма. Таму ён павінен слухаць і кагосьці іншага, акрамя сябе і сваёй жонкі ці хто там яна такая каля яго. Слухаць людзей таму, што, магчыма, ён не да канца ўсё разумее, што ён не самы лепшы ў свеце, што ёсць яшчэ людзі, якія могуць нешта цікавае прыдумаць. Цяжка сказаць, што гэта за конкурс — "Еўрабачанне". Гэта конкурс песні, вакалістаў і дзеянняў на песню. Таму трэба зрабіць так, каб кожны з гэтых элементаў быў якасны. Ялфімаў — гэта вельмі важная частка, але не 100 адсоткаў гэтай карціны. Таму хай Ялфімаў займаецца спевамі, а астатняе пакіне людзям, якія лепш ведаюць гэтую прафесію, чым ён.\n— Пасля гэтага “непаразумення” з Ялфімавым ці будзе ў вас жаданне калі-небудзь яшчэ супрацоўнічаць з беларускімі артыстамі?\n— У мяне жаданне будзе. Бо пасля працы над “Прарокам” я даведаўся і пра Беларусь, і пра людзей там. Я даведаўся, што гэта нармальная краіна, дзе жывуць нармальныя людзі: прыгожыя, дурныя, мудрыя — як і паўсюль. Ёсць група прыгожых маладых людзей, з якімі я з задавальненнем працаваў. І ў будучым, спадзяюся, калі будзе такі шанец, з задавальненнем буду працаваць. Дарэчы, пра што хачу сказаць: Ялфімаў прыйшоў на кастынг для “Прарока” — і ён не прайшоў яго! А не прайшоў таму, што я задаваў яму пытанні, а на гэтыя пытанні адказвала яго жонка.\n— Вы маеце на ўвазе Касмачову?\n— Так. І я пасля трэцяга альбо чацвёртага пытання сказаў: “Выбачайце, але я хачу з хлопцам паразмаўляць, з якім мне, магчыма, давядзецца працаваць паўгода, а не з вамі! Калі ласка, змоўкніце і сыдзіце адсюль”. Апынулася, што гэта немагчыма. Таму калі б гэтую працу мне не прапанаваў мой сябра Ціхановіч, я б з гэтым чалавекам не працаваў бы.\n— Дарэчы, зараз Касмачова паўсюль расказвае, што калі яны прыехалі ў Варшаву, паглядзелі на прапанаванае вамі шоў і не прынялі яго, вы крычалі на іх, мацюкалі… Ці сапраўды так было?\n— Калі мацюкаўся, то значыць, што я вельмі добра па-руску ўмею гаварыць! Гэта глупства, і мне нават не хочацца пра гэта гаварыць.\nУ час крызісу працягваю засвойваць новыя віды дзейнасьці.\nГомель, філія Веткаўскага музэю народнай творчасьці.\nКаму трэба рушнік -- зьвяртайцеся 🙂\n“Галасы” загучалі ў Мёрах, Верхнядзьвінску, Полацку\nШалёны дзянёк выдаўся ўчора. 700 км, тры гарады, чатыры прэзэнтацыі (пры актыўнай падтрымцы культурніцкай кампаніі "Будзьма!", www.budzma.org). Шчыльнасьць сустрэчаў была такая, што меньш за 190 км/г між гарадамі ехаць не выпадала.\nНапачатку былі Мёры. З паэтам Сяргеем Панізьнікам і музыкай Тацьцянай Беланогай мы выступілі спачатку ў адной школе...\nПасьля паглядзелі файны мёрскі касьцёл,\nкаля якога стаіць такая вось скульптура,\nа таксама помнік Папу Яну Паўлу ІІ.\nПасьля прыехалі ў іншую школку. Дзе былі проста ўражаныя колькасьцю гледачоў/слухачоў!..\nГэта наш герой -- хлопчык Дзіма. Ён не пасаромеўся на мой заклік расказаць на памяць які-небудзь беларускі верш першым выйсьці на сцэну і прачытаць у мікрафон свой верш "Мова". Пасьля Дзіма падымаўся на сцэну яшчэ двойчы. У выніку атрымаў у падарунак торбачку ад культурніцкай кампаніі "Будзьма!", дыск "Галасы", а таксама дыск Jab Club. Я пачаў хвалявацца, бо калі б Дзіма згадаў яшчэ адзін верш, тады -- хоць кашулю зь сябе здымай!.. Але абыйшлося. Дзіма аказаўся ўвогуле класным пацаном. Пасьля прэзэнтацыі ён выйшаў на сцэну, каб сфоткацца зь Сяргеем Панізьнікам. І адразу дзелавіта папярэдзіў Сяргея Сьцяпанавіча: "Толькі хутчэй, а то ў мяне аўтобус".\nУ Верхнядзьвінску мелі выступ у раённай бібліятэцы. Тут аўдыторыя была сталейшая.\nБібліятэкарка нагадала напачатку, што любіць родную зямлю трэба ня толькі ў год роднай зямлі, але заўсёды і штодня.\nПасьля прэзэнтацыі нам паказалі ўнікальны Полацкі абярэг -- саматканае палатно, сабранае з многіх маленькіх. Гэта агромністая энергетыка -- укладзенае і перадуманае людзьмі ў часе стварэньня абярэгу...\nПасьля мы прыехалі ў Полацак, дакладней у Наваполацак. Сакрэтнае месца, дзе адбывалася прэзэнтацыя, усім вельмі спадабалася. На ўваходзе можна скінуць боты і надзець пантоплі -- атмасфера адразу робіцца нязмушанай і цёплай...\nПасьля выдатная паэтка Лера Сом забрала ў мяне фоцік са словамі: "Дай хоць я цябе пафоткаю, а то цябе ніколі на здымках прэзэнтацыяў няма!.."\n...і яшчэ раз пафоткала!\nДзякуй усім, хто прыйшоў на прэзэнтацыі! Даруйце, калі пакрыўдзілі каго, не застаўшыся на пачастунак. Затое мы зьдзейсьнілі немагчымае: тры гарады, 4 прэзэнтацыі, 700 км за адзін адзень.\nДарэчы, даведацца больш пра дыск "Галасы" і замовіць яго можна ТУТ\nЗапрашайце ў свой горад ці вёску!..\nps Матэрыял "Радыё Рацыя" пра прэзэнтацыю ў Полацку можна пачытаць ТУТ\nМатэрыял на сайце "Будзьма!" можна пабачыць ТУТ


Дэпутат “палаты” Іваноў праігнараваў выбаршчыкаў\n15 студзень 2010, 11:12\nАгляд незалежнага друку\nГазэта “Узгорак” з горада Горкі ў сьвежым нумары падсумоўвае сьвяткаваньне Калядаў і Новага году ў горадзе. Адзін з артыкулаў называецца “Пірожнае ў кішэні” паведамляе рэдактар выданьня Эдуард Брокараў:\n“Самай вялікай праблемай у многіх дзяржаўных крамах сталася адсутнасьць упаковак для пірожных і тартоў. Іх прадавалі, але дадому можна было занесьці, хіба ў кішэні”.\nВыданьне “Паходня” зь Бялынічаў (Магілёўска вобласьць) у новым нумары нагадвае пра вынікі пісьмовага звароту 316-ці грамадзянаў да свайго дэпутата ў Палаце прадстаўнікоў Валерыя Іванова. Прайшло два месяцы, а адказу ад народнага абраньніка людзі не дачакаліся, паведамляе газэта.\nГазэта “Вольнае Глыбокае” традыцыйна зьмяшчае краязнаўчы артыкул, паведамляе рэдактар Уладзімер Скрабатун:\n“Гэты нумар прысьвечаны Глыбокаму 1930-гадоў. Гэта тады, калі Глыбокае ўваходзіла ў склад другой Рэчы Паспалітай. Вельмі цікавая тэма і малавядомая для большасьці нашых чытачоў”.\nПра зьмест новага нумару газэты “Народная Воля” паведамляе журналістка Марына Коктыш:\n“Журналіст Алесь Сівы зьезьдзіў у Віцебск і запісаў эксклюзыўнае інтэрвію з Сяргеем Каваленкам у яго дома. Таксама ў сьвежым нумары падрабязнасьці пра крымінальную справу, якую называюць “паляўнічай”, а таксама паведамленьне пра вынікі пошуку сьлядоў забойцаў Захаранкі ў Нямеччыне. А ўсе астатнія цікавыя матэрыялы -- у сьвежым нумары – набывайце, чытайце”.


Прычоскі ў модзе 2015? - Мода 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Мода 2017 ⇒ Прычоскі ў модзе 2015?\nКласічныя косы і валасам, нядбайныя пучкі і злёгку подкрученные кончыкі, розныя тэхнікі пляцення і афарбоўка - у 2015 годзе ў модзе жаночыя прычоскі, якія па-за усялякіх сумневаў, знойдуць сваіх прыхільніц.\nПрычоскі на кароткія валасы будуць у модзе ў 2015 годзе?\nАкуратныя і стыльныя, пры гэтым неверагодна практычныя кароткія стрыжкі дазваляюць змяняць вобраз у залежнасці ад настрою і выпадку. Аб’ёмную кладку з высокім начосам, эпатажны іракез, вінтажныя валасы і хвалі, гарэзныя завіткі - усё гэта хараство можна «пабудаваць» нават на кароткіх валасах.\nТак на аснове моднага слаістай стрыжкі можна стварыць злёгку нядбайны вобраз, калі зрабіць кладку максімальна натуральнай. Акрамя таго нечаканы вынік можа атрымацца, калі паэксперыментаваць з начосам і завіць валасы. Таксама ў 2015 годзе ў модзе жаночыя прычоскі з злёгку закручанымі кончыкамі валасоў. Прычым апошнія можна падкручваць як уверх - для стварэння рамантычнага ладу, так і ўніз - для жаноцкага і элегантнага.\nПа-рознаму можна заключыць нават такую ультракароткіх стрыжку, як пікс, а трэба для гэтага ўсяго толькі «пагуляць» з верхнімі пасмамі, змяняючы іх кірунак ці колер.\nВелізарнае поле для эксперыментаў - гэта класічная стрыжка боб з падоўжанымі пярэднімі пасмамі. Так можна зрабіць начос на патылічнай частцы, а пярэднія пасмачкі выцягнуць брашингом. Можна накруціць валасы і зачэсаны іх назад. Памяняць форму прычоскі і задаць абсалютна іншы настрой можна з дапамогай аксесуараў для валасоў.\nІ, вядома ж, нельга не адзначыць, што ў плане разнастайнасці кладак, аптымальнай кароткай стрыжкай застаецца усімі любімы карэ. На яе аснове можна змадэляваць абсалютна любую кладку: пад вячэрні сукенка, дзелавой касцюм або шпацырную экіпіроўку.\nМодныя прычоскі 2015 для доўгіх і сярэдніх валасоў\nСярод эпатажны іракез і сярэднія валасы можна вылучыць найбольш яркія трэнды. Безумоўным хітом 2015 застаюцца косы, прычым абсалютна любыя. Напрыклад, дзяўчыны з густымі раскошнымі валасамі могуць заплесці строгую, але, у той жа час, элегантную касу ў выглядзе звёнаў ланцуга. Калі ж валасам не хапае аб’ёму або даўжыні можна абыйсціся звычайнай касічкі або традыцыйнай французскай.\nНе саступае ў папулярнасці заключэння з нядбайнымі валасамі. Акрамя таго, што такая прычоска неверагодна простая ў выкананні, выглядае яна даволі стыльна і эфектна.\nХай радуюцца хатнія гаспадыні і маладыя мамы, якія ўжо напэўна паспелі ацаніць перавагі прычоскі пад назвай конскі хвост - сёння яна зноў папулярная. На модных паказах былі заўважаныя, як высокія, так і нізкія хвасты, пераважна на прамых валасах. Таму, перш чым зрабіць такую простую і немудрагелістую прычоску, стылісты рэкамендуюць скарыстацца прасам.\nУпэўненыя пазіцыі ў спісе трэндаў сезону ўтрымліваюць аб’ёмныя пучкі. Такая прычоска простая ў выкананні і дарэчная ў любой сітуацыі. Да прыкладу, на дзелавую сустрэчу можна адправіцца з класічным пучком на патыліцы, а калі ўпрыгожыць яго кветкай або іншым аксэсуарам, то такая прычоска стане выдатным дадаткам да вячэрняга вобразу.\nДоўгія прыгожыя распушчаныя валасы - галоўнае ўпрыгожванне жанчыны, і з гэтым не паспрачаешся. У гэтым годзе стылісты прапануюць дамам прымерыць на сябе вобраз чароўнай Брыжыт Бардо - накруціць валасы на бігудзі або плойку з вялікім дыяметрам.\nGmod 2016 Olympics! (Garry’s Mod Sandbox Funny Moments) Відэа.\nПапярэдні Тэкст Карла Пазоліні - восень-зіма 2016-2017\nНаступная Артыкул З чым насіць модныя?\nШто такое карэйская мода


Вытворцы і пастаўшчыкі дэталяў хадавой часткі - Кітайскі завод дэталяў хадавой часткі\nЗборка гусенічных гусеніц бульдозера BONOVO ў зборы\nзапасныя часткі, якія датыкаюцца з зямлёй і выкарыстоўваюцца для руху машыны.\nГэта патрабуе вельмі трывалай паверхні абутку і ідэальнага супадзення з нітам.\nмы можам забяспечыць шырокі спектр розных мадэляў. Таксама мы можам зрабіць узор на аснове вашай патрэбы ў тэставанні нашай прадукцыі.\nBONOVO Падвесны ход Экскаватар Бульдозер Гусенічны ланцуг Звязаны ланцуг для ўсіх марак\nBonovo пастаўляе як стандартны вузел гусенічных звёнаў, так і герметычны і змазаны гусенічны ланцуг для экскаватараў і бульдозераў, крок гусеніц у дыяпазоне ад 90 мм да 317 мм.\nМы выкарыстоўвалі цудоўную тэрмічную апрацоўку, каб забяспечыць цвёрдасць дарожкі, штыфты і ўтулкі таксама падвергнуліся тэрмічнай апрацоўцы праз высокую ступень загартоўкі, каб забяспечыць трывалы тэрмін службы.\nЗапчасткі шасі BONOVO OEM Бульдозерная зорачка Экскаватар Прывадная колавая зорачка\n1. зорачка падыходзіць для экскаватара. Экскаватар і спецыяльная машынабудаванне.\n2. нябачная тэхналогія ліцця і аптымізаваная канструкцыя канструкцыі для памяншэння канцэнтрацыі напружання і прадухілення дэфектнага прагназавання.\n3. Незалежны даследаваны матэрыял і спецыяльная тэрмічная апрацоўка, каб гарантаваць належную цвёрдасць і эфектыўнасць\nBONOVO Зборка дэталяў хадавой часткі экскаватара Бульдозер Гусенічны вузел\nBonovo можа даць вам розныя дэталі хадавой часткі для большасці экскаватараў брэндаў і іншых машын Caterpillar. З больш чым дзесяцігадовым вопытам работнікі, якія імкнуцца да дасканаласці ў кожным працэсе, кампанія Bonovo працягвае прадастаўляць вялікую колькасць трывалых дэталяў хадавой часткі з лепшымі эканамічнымі паказчыкамі ва ўсім свеце.\nАптовая продажа дэталяў шасі BONOVO на экскаватары Гусенічны ролік бульдозера ўнізе\nГусенічны ролік, які таксама называюць ніжнім або ніжнім ролікам, з'яўляецца важнай часткай хадавой часткі для гусенічных экскаватараў або бульдозераў. Яны знаходзяцца ў цесным кантакце з хадой, таму якасць гусенічнага роліка аказвае вялікі ўплыў на прадукцыйнасць абсталявання.\nBONOVO Экскаватар для дэталяў хадавой часткі Звышмагутная гусеніца на пярэдняе халастае кола ў зборы\nBONOVO Падвесная частка Бульдозер Дарожны ланцуг D4 D6D D6H D6K D6G\nBonovo пастаўляе як стандартную зборку гусенічных сувязяў. Гэта наша папулярная прадукцыя шасі. Наша сфера дзейнасці серыі дэталяў хадавой часткі - гэта ў асноўным запчасткі, якія кантактуюць з зямлёй і выкарыстоўваюцца для руху машыны.


Памёр беларускі дзеяч у Аўстраліі Аўген Груша\n12.08.2019 / 10:31\nПамёр беларускі дзеяч у Аўстраліі Аўген Груша 6\nГэта быў вельмі аптымістычны, жыццярадасны чалавек. Ён на 20 гадоў перажыў сваю жонку Надзею. Выгадаваў трох дзяцей і амаль да апошніх гадоў заставаўся актыўным у беларускай грамадзе Аўстраліі.\nАўген Груша нарадзіўся ў 1935 годзе ў Морачы (сёння Клецкі раён). Падчас Другой сусветнай вайны разам з бацькамі апынуўся ў Нямеччыне. У 1949-м Грушы пераехалі ў Аўстралію. Жыў у Мельбурне. Браў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці. Быў актыўным удзельнікам нацыянальных мерапрыемстваў. Адзін з ініцыятараў заснавання другой беларускай школы на пачатку 1970-х гг., для якой прапанаваў уласнае памяшканне. Адзін з ініцыятараў Сустрэчаў беларусаў Аўстраліі. Ад 1985 г. быў нязменным старшынёй Выканаўчага камітэту Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі і адзін з найбольш дзейных сябраў беларускай грамады ў Мельбурне.\nНаталля Гардзіенка, facebook.com\nКого ни возьми из этих "дзеячау",все или бывшие коллаборационисты или их потомки.Ну почему это так?\n12.08.2019 / 12:46\nЛяксандра, таму што нацысцкая ўлада прапанавала тое, што не давала сталінская, надзею на сваю краіну. Пры савецкай беларусізацыі 20х таксама з’явілася шмат дзеячаў як вы іх называеце. То бок гэта не залежыць ад тыпу ўлады. Яшчэ цікавы ваш пасыл пра дзяцей калабрацыяністаў, ціпа яны вінаватыя ў выбары бацькоў.\n12.08.2019 / 15:00\nвы звычайны дробны правакатар, які ўдае зь сябе юродзівага.


Ніна Шыдлоўская: Гэтая справа не дае карысці нікому – Свабоду палітвязьням!\nНіна Шыдлоўская: Гэтая справа не дае карысці нікому\n28.06.2017 Апублікавана ў Навіны\n27 чэрвеня выйшлі на волю пад падпіску аб нявыездзе тры фігуранты “справы патрыётаў” – Сяргей Стрыбульскі, Аляксандр Зімніцкі і Уладзімір Фёдараў.\n“У гэтай сітуацыі (асабліва напярэдадні Парламенцкай Асамблеі) уладам можна было б прадэманстраваць добрую волю, аб’ектыўнасць разбіральніцтва і выпусціць усіх фігурантаў справы”, – распавяла сайту palitviazni.info грамадскі прадстаўнік сем’яў фігурантаў “справы патрыётаў” Ніна Шыдлоўская.\nНагадаем, што спынены пераслед па падрыхтоўцы масавых беспарадкаў, але на сёняшні дзень за кратамі застаюцца яшчэ 11 чалавек, супраць якіх заведзены крымінальныя справы па артыкуле «стварэнне незаконнага ўзброенага фарміравання».\n– Мне падаецца, што зараз – той момант, калі дае плён дзейнасць грамадскасці, міжнароднай супольнасці і блізкіх зняволеных, якія не проста ціха лілі слёзы, а дзейнічалі, – кажа Ніна Шыдлоўская. – Сёння мы бачым вынік – людзей вызваляюць з ізалятара. Ідзе пэўны зрух, мне падаецца, што здаровы сэнс пачынае перамагаць. Мабыць, як не было доказаў вінаватасці затрыманых, так іх і няма. І ў гэтай сітуацыі (асабліва напярэдадні Парламенцкай Асамблеі) уладам можна было б прадэманстраваць добрую волю, аб’ектыўнасць разбіральніцтва і выпусціць усіх фігурантаў справы. Гэта было б вельмі правільным рашэннем. Таму хочацца верыць, што ў бліжэйшы час яшчэ некалькі чалавек выйдуць на волю, а, увогуле, не хацелася б, каб справа дайшла да суда.\n– Заўважана, што хлопцаў выпускаюць на волю “партыямі”…\n– Той факт, што справу вывелі з-пад юрысдыкцыі КДБ і перадалі яе весці следчым, ужо не вельмі кепская навіна. Наколькі мне вядома, робіцца спроба аб’ектыўна ва ўсім разабрацца. Паўтаруся, зараз вельмі добрая магчымасць усебакова разглядзець факты і высвятліць, што гэтыя людзі перад законам не вінаватыя.\n– Еўропа можа паўплываць на справу?\n– Больш чым упэўнена, што якраз еўрапалітыкі могут шмат што зрабіць у гэтай сітуацыі, бо сёння ў грамадстве няма такога палітычнага супрацьсітаяння, як гэта было напрыканцы 90-х альбо пачатку 2000-х. І штучна яго ствараць не выгодна ні грамадству, ні ўладам, ні апазіцыі. Таму прыдумаць на роўным месцы інцыдэнт, які будзе вымагаць дзеянняў грамадскасці па прызнанні ў краіне новых палітвязняў, не на карысць нікому.


09 жнівень 2012, 19:00\nЗ гэтай непрыемнай гісторыі з швэдзкім самалётам улады Беларусі маглі б выйсьці больш-менш прыстойна як зь міжнароднага, так і з прапагандысцкага гледзішча. Можна было паспрабаваць ператварыць мінус у плюс і нават атрымаць палітычныя дывідэнды. Дзеля гэтага трэба было з самага пачатку паставіць расьсьледаваньне плюшавага скандалу на чыста прававую глебу.\nСправа ў тым, што парушэньне паветранай мяжы, несанкцыянаванае пранікненьне на тэрыторыю іншай дзяржавы – незаконнае ў любой краіне. Швэдзкі грамадзянін, заснавальнік піяр-кампаніі Studio Total Пэр Кромвэл і яго сябры публічна прызналіся ў тым, што гэта яны ажыцьцявілі скандальны пэрформанс з «плюшавым дэсантам».\nІ калі б праваахоўныя органы Беларусі ў межах крымінальнай справы аб незаконным перасячэньні дзяржаўнай мяжы зьвярнуліся да праваахоўных органаў Швэцыі з просьбай экстрадзіраваць падазраваных у злачынстве швэдзкіх грамадзян у Менск ці хоць бы прыцягнуць іх да адказнасьці на радзіме, то паставілі б швэдзкія ўлады ў складанае становішча. Бо, з аднаго боку, Кромвэл і кампанія рабілі высакародную справу, то бок змагаліся з апошняй дыктатурай Эўропы.\nА зь іншага боку, як ні круці, яны парушылі закон, прычым ня толькі беларускі, але, трэба меркаваць, і літоўскі, і швэдзкі. А прынцып прававой дзяржавы для Эўропы – гэта сьвятое. Да таго ж пасьля трагедыі 11 верасьня 2001 году ў ЗША стаўленьне ў заходнім сьвеце да парушэньне правілаў паветранага руху вельмі нэгатыўнае.\nПры такім сцэнары ўлады Беларусі выйгралі б у любым выпадку. Калі б Швэцыя выдала сваіх грамадзян для беларускага суду, то кіраўніцтва Беларусі атрымала б маральную і палітычную сатысфакцыю і дало б паказальны ўрок усім ахвотным паўтарыць падобны экспэрымэнт.\nКалі б улады Швэцыі адмовіліся (што найбольш верагодна) супрацоўнічаць зь беларускімі праваахоўнымі органамі ў гэтым пытаньні, дык тады Стакгольм можна было б абвінаваціць у недружалюбнай пазыцыі. Дарэчнаю была б апэляцыя да эўрапейскай грамадзкасьці, да міжнародных арганізацый, міжнароднага суду. І з гледзішча прапаганды на ўнутраную аўдыторыю гэта было б выйгрышна – маўляў, глядзіце, якія ў іх дваістыя стандарты і інш. Пасьля гэтага высылка швэдзкага амбасадара выглядала б ня так адыёзна. У такой двухсэнсоўнай сытуацыі іншым краінам ЭЗ было б больш складана праяўляць салідарнасьць з Швэцыяй, уводзіць у адказ новыя санкцыі супраць Менску.\nАле ўлады Беларусі прарэагавалі традыцыйна, у сваім стылі. То бок – груба, тапорна, справакаваўшы міжнародны скандал. Яны не прыдумалі нічога лепшага, як выслаць швэдзкага амбасадара, абвінаваціўшы яго ў тым, што ён не наладжваў двухбаковых адносін, падтрымліваў апазыцыю, занадта шмат гадоў займае сваю пасаду і, вось жа жах, ведае беларускую мову. Усё гэта выглядае недарэчна і абсурдна. І толькі пасьля рашэньня аб закрыцьці амбасады КДБ зьвярнуўся да ўладаў Швэцыі і Літвы па дапамогу ў расьсьледаваньні гэтай справы. Зразумела, што цяпер, пасьля такіх дзеяньняў афіцыйнага Менску, разьлічваць на дапамогу швэдзкіх і літоўскіх уладаў не выпадае.\nБольш за тое, высылкай Эрыксана ўлады Беларусі стварылі прэцэдэнт. Яны прысвоілі сабе права вырашаць за іншыя краіны, хто можа быць амбасадарам у Беларусі і колькі часу. Таму варта чакаць крокаў у адказ з боку Эўразьвязу.\nЧаму ж улады нават з гледзішча ўласных інтарэсаў выбралі найгоршы варыянт паводзін? Па-першае, у беларускім кіраўніцтве даўно няма людзей, здольных лічыць хаця б на два хады наперад. Там засталіся толькі простыя выканаўцы і рэтрансьлятары.\nПа-другое, скандал – гэта спосаб існаваньня беларускага рэжыму, сродак пераадоленьня комплексаў. Гэта інструмэнт, з дапамогай якога Лукашэнка нагадвае сьвету пра сваё існаваньне. Маўляў, ня хочаце са мной дружыць, дык я прымушу вас ваяваць са мной, няхай і ў форме дыпляматычнай вайны. Паводле той лёгікі, якую калісьці сфармуляваў Уладзімер Жырыноўскі, зьвяртаючыся да мэдыяў: «Пішыце што хочаце, толькі не маўчыце!»


26 ліпень 2004, 15:44\n“Народ мусіць сказаць проста: ”так”, – заявіў нядаўна Лукашэнка, маючы на ўвазе трэйці тэрмін свайго прэзыдэнцтва, – піша “Berliner Zeitung”. І дадае: “Тым часам тысячы людзей, што прыйшлі на менскую плошчу Бангалор, сказалі “Не!” Яны выступілі супраць чарговага тэрміну лукашэнкавага кіраваньня, запатрабавалі свабодных і сумленных выбараў ды вызваленьня палітычных вязьняў. Гэта была самая вялікая апазыцыйная акцыя за мінулыя гады.\nНаўрад ці Лукашэнка прыслухаецца да падобных меркаваньняў, – працягвае “Berliner Zeitung”. Беларускі кіраўнік імкнецца зьнішчыць усялякі супраціў, любое адхіленьне ад узятага ім курсу. У Беларусі жорстка перасьледуюць апанэнтаў рэжыму. Дзясяткі ўдзельнікаў апошняй акцыі былі затрыманы. Большая частка зь іх пакарана ў судовым парадку. Што да расейскага журналіста з каналу РТР, якія асьвятляў дэманстрацыю, то, выглядае, праца ў Беларусі стане немагчымай ня толькі для яго, але й для ўсяго прадстаўніцтва расейскай кампаніі РТР.\nПаводле аўстрыйскай “Der Standard”, асьвятленьне менскіх падзеяў тэлеканалам “Расея”, відавочна, не спадабалася беларускім уладам: яно было крытычным. Расейскі канал дазваляе сабе крытычныя падыходы, калі размова тычыцца не расейскага кіраўніцтва. За часам кіраваньня краінай Пуціным РТР, як і ОРТ, ператварыліся ў сапраўдныя пракрамлёўскія мэдыі.\nПаводле аглядальнікаў, ня большы аптымізм выклікае й далейшы лёс такой прэстыжнай навучальнай установы, як Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт. Адміністрацыя ўнівэрсытэту днямі атрымала ад уладаў ультыматум: вызваліць памяшканьні да 5-га жніўня.\nЯк падае “Berliner Morgenpost”, беларускія кіраўнікі ня могуць зьмірыцца з празаходняй арыентацыяй гэтай навучальнай установы, а таксама з тым, што ЭГУ мае шмат кантактаў за мяжой. Гэтым разам у якасьці фармальнай прычыны закрыцьця ўнівэрсытэту выкарыстоўваюць дамову аб арэндзе. Прэзыдэнцкая адміністрацыя, якой належыць будынак ЭГУ, нібыта мерыцца разьмясьціць у ім уласны офіс.\nКіраўнік Інстытуту нямецкіх дасьледаваньняў Табіас Кнубэн (дарэчы, гэты пасьпяховы праект ЭГУ створаны з ініцыятывы рэктара Анатоля Міхайлава) у інтэрвію нямецкім журналістам зазначыў: “Гэта утопія – цягам бліжэйшых двух тыдняў знайсьці для ўнівэрсытэту іншае памяшканьне”. Папярэднія спробы ЭГУ арандаваць нейкі іншы вялікі будынак былі блякаваны з боку дзяржавы. Паводле нямецкага боку, справа не ў арэндзе й нават ня ў рэктары, а ў самім ЭГУ, які дзяржава імкнецца трымаць пад сваім кантролем”.


Упершыню Казлоўшчына ўпамінаецца ў XVІІІ стагодзьдзі. У гэты час яна ўваходзіла ў склад Слонімскага павету Наваградзкага ваяводзтва.\nУ выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Казлоўшчына апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні. У 2-й палове XІХ стагодзьдзя тут заснавалі сядзібу і парк. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у мястэчку было 42 двары, 2 юдэйскія малітоўныя дамы, народная вучэльня, суконная фабрыка, млын, 11 крамаў і 2 шынкі.\n28 чэрвеня 1958 году Казлоўшчына атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У зьвязку з гэтым Казлоўшчынскі сельсавет рэарганізаваны ў пасялковы савет. З 31 студзеня 2014 году — цэнтар Казлоўшчынскага сельсавету.\nЦарква Прачыстай Багародзіцы (1928)\nКазлоўшчына ў сучасным адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле Беларусі\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Казлоўшчына&oldid=2315458»


Прэзентацыя дыска "Постаці" ў Гродне - Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org\nБеларускае Радыё Рацыя, Віктар Парфёненка\nКампакт-дыск пад назваю “Постаці” прэзэнтавала гродзенская арганізацыя “Цэнтр Трэці Сэктар”. Урачысты вечар, куды былі запрошаны і самі постаці, а гэта людзі беларускай культуры Гродна, прайшоў у залі бібліятэкі Яўхіма Карскага.\nАдна з аўтарак праэкта-дыска, які змяшчае інтэрв'ю ды фільм, Інга Сакута лічыць, што такі помнік натхніць моладзь да захавання і развіцця беларускай нацыянальнай культуры:\n– Такіх вядомых людзей і на Брэстчыне, і на Гродзеншчыне вельмі шмат, значна больш чым 14. Справа ў тым, што мы былі абмежаваныя ў часе, а па-другое – гэта была нашая першая спроба. Таму мы вырашылі абраць па 7 чалавек з кожнага рэгіёна.\nНа прэзентацыі першых пяцьдзесят наведнікаў атрымалі дыскі задарма. Большасць асобаў, якія былі прадстаўлены ў дыску, былі гродзенцы – іх восем з чатырнаццаці. Такі ўдалы праект на думку аўтараў будзе мець працяг.


Хроніка «пікіруючага» кандыдата ў дэпутаты — Свободные новости Плюс\nУсё ў храналагічным парадку.\nПадаў дакументы на рэгістрацыю ініцыятыўнай групы. І заўважыў відавочнае: не рады мне ў родным Капыльскім райвыканкаме, не, зусім не рады… І таму што пісаў-гаварыў па-беларуску, і таму, што не хаваў свае думкі-погляды… Вынік просты: зняты з рэгістрацыі — нібыта ўвёў паважаную камісію ў зман…\nЗразумела, судзіўся, але плёну тое не мела.\nНа другі дзень пасля здачы дакументаў на чатырох чалавек для рэгістрацыі кандыдата ў дэпутаты Палаты прадстаўнікоў сам мусіў быў зняцца — так ужо «дабрадзеі» выбудавалі сітуацыю. Доўга расказваць не буду, занадта шмат нібыта дробязных дэталей, але паверце — абсурд. Ну, глупства глупствам, толькі мой удзел звёўся да назірання на адным з участкаў. Фіксаваў надзвычай грубыя парушэнні, напісаў аб іх у Цэнтрвыбаркам. І атрымаў урэшце адказ: «…узгаданыя парушэнні не паўплывалі на агульныя вынікі, аб іх трэба паведамляць адразу».\nКрыўдна, аднак ладна, улічу на будучае…\nПадаў заяву з подпісамі выбаршчыкаў аб уключэнні ва ўчастковую камісію — адмовілі. Пазней атрымаў штраф за распаўсюд абвестак пра сустрэчы даверанай асобы з людзьмі.\nТакая вось справядлівасць…\nНарэшце зарэгістраваны кандыдатам у дэпутаты — абласнога савета. Пад час датэрміновага галасавання выявіў шэраг парушэнняў. Памятаючы ранейшы сумны досвед, адразу паведаміў пра іх у ЦВК. І неўзабаве пасля гэтага на мой дом фактычна напалі «невядомыя». Штурм удалося вытрымаць, аднак разбілі шкло аўтамашыны. Завесці справу па факту хуліганства не выйшла.\nПацярпеў і маральна, і матэрыяльна.\nНовыя выбары ў Палату прадстаўнікоў. Праводзіў доўгатэрміновае галасаванне. Прысутнічаў на паседжанні выканкама, дзе зацвярджалі ўчастковыя камісіі. Доўжылася яно не больш за 20 мінут. Зноў выявіў відавочныя парушэнні: у 8 камісіях незаконна вылучылі 30 чалавек. Пракуратура факт пацвердзіла, але ўсё засталося, як і было. Далей зафіксаваў новае адступленне ад правілаў: выніковыя пратаколы здаюцца ў выканкам напалову незапоўненымі.\nАле рэакцыі па справе не дачакаўся…\nЗарэгістраваны ажно ў тры саветы: сельскі, раённы і абласны. Вынік: паводле назіральнікаў мусіў мець мандат дэпутата райсавета. Аднак абвешчаныя вынікі пасля вельмі маруднага падліку галасоў збянтэжылі нават чыноўнікаў.\nПра маю каманду і выбаршчыкаў нават і не кажу…\nКапыльшчына, як і ўся Беларусь, выбірае прэзідэнта краіны. Калі збіраў подпісы за альтэрнатыўнага кандыдата, пачуў: людзей спрэс дэзінфармуюць — маўляў, падпісвацца можна толькі за дзейнага кіраўніка дзяржавы. І шмат хто з вяскоўцаў верылі ў неверагоднае — ну, такія ў нас «даверлівыя» людзі… Запатрабаваў у начальнікаў даць тлумачэнне на гэты конт у «раёнцы». Таксама сабраў адпаведную колькасць подпісаў пад заявай выбаршчыкаў аб уключэнні ў склад участковай камісіі.\nАднак як заўсёды — міма…\nМой досвед пераканаў мяне ў банальнай думцы: вертыкаль заўсёды імкнецца падмяніць выбары прызначэннем. Як кандыдатаў ды дэпутатаў, так і складу ініцыятыўных груп, участковых камісій.\nШто да апошніх, гэта сапраўдная песня: звычайна працэнтаў 75 складаюць настаўнікі, астатнія — чыноўнікі з розных падпарадкаваных выканкаму аддзелаў ды кантор і канторак…\nПрактыка і тактыка простыя: шараговец-выбаршчык мусіць трапіць у поўную залежнасць ад чыноўніка-дэпутата. І гэты «выбрана-прызначаны» папросту з’яўляецца маўклівым рабочым інструментам сістэмы.\nУ выніку маем парадаксальны ланцужок: спачатку мы прымусова-добраахвотна «надзяляем» апаратных бюракратаў дэпутацкімі коркамі, а потым ходзім перад імі ж упрысядку, каб зрабілі ласку — добрасумленна выконвалі свае абавязкі, паважалі выбарцаў…\nДы дзе той павагі дачакацца?\nПра тое — у наступным нумары.