Культура разаграе сэрцы\n28 Февраль 2009 5 Июнь 2016 Автор: admin\nIванова, I. Культура разаграе сэрцы / Iлона Iванова // Звязда. — 2009. — 28 лютага. — С. 6.\nАнтанiна Шаркова кiруе аддзелам культуры Магiлёўскага гарвыканкама ўжо дзесяцiгоддзе. Увогуле ў гэтай сферы яна працуе амаль 30 гадоў. Яна называе сябе паўжартам “культурнай чыноўнiцай” i лiчыць сваёй галоўнай задачай так арганiзаваць культурнае жыццё Магiлёва, каб стварыць яго жыхарам добры настрой на пераадоленне жыццёвых цяжкасцяў.\n— Мы толькi што падвялi вынiкi працы за мiнулы год. Прэзентацыя называлася “Імгненнi культуры”\n— I што з гэтых iмгненняў вы лiчыце поспехам?\n— Летась у Магiлёве быў добра выкананы бюджэт, i нам падкiдвалi грошай. У першую чаргу мы выдаткавалi сродкi на гарадскiя бiблiятэкi. Працяглы час прыярытэт у сферы культуры аддаваўся музычным школам. Яны найбольш на вачах: канцэрты i конкурсныя ўзнагароды выхаванцаў. А бiблiятэкi хто бачыў? Быў такi перыяд у гiсторыi нашага горада, калi дагутарылiся да таго, што нiбыта i не патрэбны нам бiблiятэкi.\n— Магiляўчане з такiм меркаваннем не пагадзiлiся.\n— А новы дырэктар сiстэмы бiблiятэк Галiна Краўчанка добра зразумела прынцып: бюджэтныя грошы проста так не раздаюць. Зрабi творчы праект i пераканай, што гэта сапраўды патрэбна людзям. Нашы бiблiятэкi здолелi паказаць кiраўнiцтву горада, што камп’ютары i iнтэрнэт нiколi “жывую” кнiгу не заменяць.\nУ сiстэме летась стварылi гарадскi iнфармацыйна-iдэалагiчны цэнтр i аб’явiлi адкрыты конкурс на сучасную публiчную бiблiятэку. Конкурс выйграла цэнтральная бiблiятэка, якая дасюль носiць iмя Карла Маркса. На атрыманыя грошы зрабiлi рамонт i мадэрнiзацыю, таму што якiмi б сучаснымi нi былi праекты, а ў абадраным iнтэр’еры наўрад цi iмi хто будзе цiкавiцца.\n— Як вы лiчыце, Магiлёў — культурны горад?\n— Так, ён канцэртны i тэатральны. Я хаджу на канцэрты i спектаклi, бачу публiку i яе рэакцыю. Нядаўна ў Магiлёў прыязджалi салiсты оперы з Мiнска: поўны аншлаг, прымалi артыстаў з захапленнем, атмасфера цудоўная. Магiляўчане вельмi любяць таксама балет i аперэту.\nАднак трэба ўлiчыць, што музычныя густы ў 360 тысяч жыхароў горада розныя. I на нядаўнiм канцэрце спевака шансона таксама быў аншлаг, i нягледзячы на прыстойныя кошты бiлетаў, у апошнiя днi мы вытрымлiвалi атакi людзей, якiя рвалiся на канцэрт.\nМагiлёў — вядома, не сталiца, але культурны абласны цэнтр.\n— У вашых словах адчуваецца гордасць за родны горад. Вы нарадзiлiся ў Магiлёве?\n— Я родам са Шклоўшчыны, але шмат гадоў жыву ў абласным цэнтры. Аднойчы да мяне прыехала мацi i сказала, што Магiлёў — непрыгожы горад. Мяне гэта пакрыўдзiла, але я разумела, што яна сказала праўду.\nТолькi апошняе дзесяцiгоддзе ўлады сталi як мае быць займацца горадам — каб ён быў для людзей i каб не было сорамна перад гасцямi. Мы гэтага дасягнулi, цяпер расiйскiя гарады-пабрацiмы бяруць з нас прыклад у добраўпарадкаваннi.\nПраца i iнiцыятывы гарвыканкама даюць плён. У жыхароў выхоўваецца любоў да роднага горада. Гэта вiдаць на масавых святах: калi на плошчы людзi скандзiруюць “Магiлёў!” на фоне феерверка — гэта захапляе.\nМэр у вобразе пiрата\n— Калi кiраўнiцтва горада талковае i хоча нешта рабiць для людзей, гэта натхняе на працу. Шэсце Дзедаў Марозаў, пленэр па каменных скульптурах, карнавал на свята горада — гэта культурныя iдэi ўлады.\n— Цяжка было ўвасобiць iх у жыццё арганiзатарам упраўлення культуры?\n— Калi шчыра, я супрацiўлялася карнавальнаму шэсцю. Казала, што гэта не наш менталiтэт, людзi не прывучаныя… Але старшыня гарвыканкама Вiктар Шорыкаў настаяў, мы зрабiлi — i атрымалася вiдовiшча.\nТак, на Захадзе няма аддзелаў культуры, там людзi самi робяць строi, апранаюць iх i на адзiн дзень горад становiцца сярэднявечным. Я была ў балгарскiм Габраве: там мэр быў на карнавале пiратам, а яго супрацоўнiкi сталi свiтай марскога разбойнiка.\n— Цi магчыма ў нас такое?\n— I мы да гэтага прыйдзем. Сёння мы абвяшчаем у горадзе конкурс на лепшы карнавальны касцюм, i зацiкаўленыя людзi прыходзяць са сваiмi iдэямi. Няхай iх пакуль толькi паўсотнi з тысячы, але яны — энтузiясты, iм гэта падабаецца. Чалавека нельга прымушаць, ён павiнен адчуваць кайф, калi iдзе ў шэсцi. Iначай свята не будзе.\nЗ канапы — на баль\n— А вы адчуваеце кайф ад таго, што ўсё гэта арганiзоўваеце?\n— Безумоўна. Гэта незвычайныя пачуццi, калi ўсё ўдаецца.\n— А якi з апошнiх культурных праектаў атрымаўся?\n— Калядны баль. Ваша газета пiсала пра яго. Скажу, што iдэя нарадзiлася ў межах фестывалю “Магiлёўскiя святкi”. Вядома ж, на Каляды па царкоўна-народным звычаi нельга нiчога рабiць.\n— Наўрад цi гэта магчыма ў сучасным свеце. Мы вымушаныя працаваць, мала зважаючы на святы i народныя звычаi…\n— Так, але застаюцца доўгiя зiмовыя вечары. I хаця мы найбольш сядзiм на канапах i глядзiм у тэлевiзары, але маем патрэбу ў зносiнах. Не ўсе працуюць, як вы i я — штодня новыя людзi. Калi нам выпадае вольная гадзiна…\n— …я хутчэй збягаю ў сваю спакойную “норку”…\n— .. i з кнiжкай.\n— Сама такая. Але зразумейце, што шмат людзей жыве толькi па адным маршруце: “Праца-дом”. Руцiна: кабiнет i кватэра, кожны дзень падобны на iншы. А хочацца публiчнасцi i свята. Выйсцi ў прыгожым вечаровым строi i прыгожа бавiць час з iншымi людзьмi.\n— I таму — баль?\n— Так. Дамы i кавалеры танцуюць вальс! Гэта ж незвычайнае ўражанне! I тым самым мы адраджаем прыгожыя традыцыi мiнулых стагоддзяў. Сёлета прыйшла толькi палова ад запрошаных. Але дзякуючы прэсе пайшлi пагалоскi, i баль будзе папулярны. У тым лiку i ў моладзi.\n— Я вельмi заклапочана тым, што ў сферы культуры мала робiцца для моладзi.\n— Праўда? А мне падавалася, што навокал хапае дыскатэк i начных клубаў. Трэба толькi ўключыць музыку ў цёмным памяшканнi — i дастаткова.\n— Гэтага недастаткова. Вось цяпер у Магiлёве пабудуюць скейт-гарадок, i гэта вельмi добра.\n— На скейты ўсе не стануць, гэта досыць складана.\n— Трэба, каб маладыя людзi збiралiся, аб’яднаныя любiмай справай. Мне падабаецца Рыцарскi клуб, трэба даць месца прыхiльнiкам вакальна-iнструментальнай музыкi. Любое захапленне, хобi адцягвае ад п’янак i дурных схiльнасцяў.\nЯ — прыхiльнiца клубнага руху, таму што люблю незаарганiзаваныя мерапрыемствы, калi не трэба па разнарадцы забяспечваць публiку. Трэба, каб чалавек сам хацеў прыйсцi i ўбачыць.\nУ нас нядаўна былi Сiманаўскiя чытаннi. Я вельмi сумнявалася, што прыйдзе дастаткова людзей. Але зала Беларуска-Расiйскага ўнiверсiтэта была поўная зацiкаўленых слухачоў. Перад такой аўдыторыяй хочацца выступаць. Тады ёсць узаемнае задавальненне.\n— Падаецца, што цяпер народ iмкнецца больш да шумных святаў, чым цiхiх клубных пасядзелак. Але натоўп на масавых мерапрыемствах у не такiх аптымiстаў, як вы, можа выклiкаць iншыя пачуццi. П’яныя твары, гучная лаянка, бутэлькi ў руках i смецце на вулiцах — гэта, прабачце, мала падобнае на культурны горад. Толькi не крыўдуйце за такiя словы.\n— Гэта праблема не толькi нашага горада. I ў замежжы пасля святаў застаецца смецце. Але не трэба аднабакова ацэньваць культмасавыя мерапрыемствы. Гэта яшчэ радасць, весялосць i забавы для людзей розных узростаў i сацыяльных слаёў.\nАле ў масавым сэнсе сапраўды культуры не хапае. Ва ўсiм. Вы толькi паглядзiце на стасункi пешаходаў i вадзiцеляў. А культура ежы i пiцця? I пачынаецца гэта ў сям’i, дзе ў дзiцяцi павiнны выхоўваць культуру паводзiнаў. Але i асяродак уплывае на культуру чалавека.\n— I калi вы ствараеце ў горадзе культурны асяродак, то гэта павiнна паўплываць на агульны ўзровень культуры?\n— Спадзяюся, што так. Чысты горад з цягам часу адвучыць людзей пляваць i кiдаць акуркi. Як бы яшчэ выкаранiць у людзей перакананне, што калi гэта не маё асабiстае, то нiчыйнае, а яго можна нiшчыць i псаваць?\nЯ мяркую, што некалi людзi падумаюць пра сваiх дзяцей i ўнукаў, якiя будуць тут жыць. Без патэтыкi, а практычна. Што тут будзе прыемны куток, i мая ўнучка прыйдзе пасядзець на гэтай лаве пад дрэвам у спякотны дзень. Мае дзецi жывуць тут, i я так думаю.\n— Вашы дзецi пайшлi ў сферу культуры?\n— Чаму — на жаль?\n— Таму што я вельмi люблю сваю працу. Лiчу яе добрай, нават прыгожай. Дачка мае акцёрскiя i рэжысёрскiя здольнасцi, але вырашыла пайсцi ў банк.\n— Можа, яна проста правiльна зразумела: сфера культуры залежыць ад фiнансавання.\n— Проста вырашыла, што фiнансiст — гэта больш надзейная прафесiя. Многiя людзi ставяцца пагардлiва да маёй працы: маўляў, што ў вас там — танцы-спевы, не разумеюць яе сутнасцi.\n— А ў чым яна?\n— Сфера культуры — гэта як цэлая фабрыка, якая стварае людзям настрой. Можна i не памерцi без нармальнага настрою, але патануць у дэпрэсii цалкам магчыма. Мы разаграём сэрцы, дапамагаем адолець жыццёвыя цяжкасцi.\n— Калi зноў пра цяжкасцi i грошы, то скажыце, калi ласка, цi ўмяшаўся ў вашу працу крызiс?\n— Так. Нам таксама давядзецца эканомiць. Мы гэта i ўмеем рабiць. Крышку скароцiм колькасць мерапрыемстваў, але не апусцiм планку. Абавязкова будзем адзначаць дзяржаўныя i традыцыйныя святы.\n— У лiку апошнiх будзе Мiжнародны фестываль духоўнай музыкi “Магутны Божа”?\n— Будзе, але давядзецца быць больш сцiплымi. Ведаеце, “Магутны Божа” — гэта як маё дзiця, якому споўнiлася ўжо 16 гадоў. Яно добрае i таленавiтае, але чамусьцi iншыя яго не вельмi заўважаюць. I мне крыўдна, калi шчыра.\nФестываль пачыналi энтузiясты, падхапiлi прафесiяналы ў справе культуры, але яму не хапае падтрымкi мiнiстэрства — каб развiвацца i стаць яшчэ больш папулярным.\nДухоўная музыка, напiсаная вялiкiмi кампазiтарамi, падабаецца людзям i адкрывае ў iх новыя добрыя пачуццi. Фестываль добра ведаюць i любяць у Беларусi i за яе межамi. А як вам падаецца, цi варта яго працягваць?\n— Варта. На мой погляд, фестываль грунтуецца на вельмi каштоўнай iдэi для нашай полiканфесiйнай краiны — мiрнага суiснавання розных хрысцiянскiх канфесiй.\n— Безумоўна. На канцэртах гучалi праваслаўныя песнапеннi, каталiцкiя гiмны i пратэстанцкiя спевы. Цi такое прымiрэнне не слушнае?\n— Дык будзем спяваць разам!\n— Цяжка сказаць, што будзе далей. Цi будзе гэта адзiн цяжкi год, а мо, не давядзi Божа, i два. Але ж неяк павiнны пераадолець. Хаця я не палiтык i не бяруся рабiць прагнозы. Але нават калi будзе перапынак у фестывалi, калi людзям гэта патрэбна — “Магутны Божа” вернецца абавязкова.\n— Якiя вашы надзеi на будучыню?\n— Хочацца захаваць усе клубныя фармiраваннi i не страцiць калектывы, якiя стваралiся карпатлiвай працай шмат гадоў. Калi давядзецца зацягнуць паясы, то будзем эканомiць на мерапрыемствах, а не лiквiдаваць гурткi.\nМая мара — каб у горадзе з’явiлася новая вялiкая канцэртная зала, дзе б мы маглi прыняць “зорку” любога ўзроўню i дзе б камфортна адчувалi сябе гледачы.\nВядома ж, хочацца, каб культура стала ў адзiн рад разам з iншымi прыярытэтамi для краiны i нашага горада. Тым больш, што мы — першапраходцы. Спачатку запускаюць культуру, а потым iдуць дамаўляцца пра эканамiчныя i гандлёвыя стасункi.\nЯ вельмi хачу, каб Магiлёў стаў культурным горадам — у поўным сэнсе гэтага слова. Ён i цяпер не глухая правiнцыя. Я вельмi паважаю Магiлёў i яго жыхароў. Я працую ў гэтым горадзе i стараюся для яго.


"Дзеда лепім мы са снегу!": пераднавагодні настрой у зімовых вершах - 23.12.2021, Sputnik Беларусь\n"Дзеда лепім мы са снегу!": пераднавагодні настрой у зімовых вершах\nВось і пачалася сапраўдная зіма – з лёгкім марозцам і снегам. А гэта значыць, што хутка да нас завітае Новы год з яркімі агнямі, падарункамі і пахам святочнай... 23.12.2021, Sputnik Беларусь\nСнежань нездарма так называецца – у гэты месяц ужо спраўдзяцца ўсе дзіцячыя мары пра белы пушысты сняжок. Ён ужо лёг доўгачаканай белай коўдрай, па якой звычайна Дзед Мароз прыносіць паслухмяным хлопчыкам і дзяўчынкам падарункі. А пакуль да свята застаецца крыху больш за тыдзень, можна ўзгадаць дзяцінства і выйсці зляпіць снежную бабу ці дзеда, пракаціцца з горкі ды пагуляць у снежкі.Sputnik адчыняе чарговую скарбонку з самымі зімовымі вершамі і прапануе даведацца, што пісалі знакамітыя беларускія паэты пра гэтую пару. Да таго ж некаторыя вершы добра падыдуць, каб расказаць іх на Новы год Дзеду Марозу.\nад барадуліна да хадановіча: вершы на беларускай мове, культура, цiкавосткi, зіма, беларуская літаратура, новы год, новы год - 2022, снег, дзед мароз\n09:58 23.12.2021 (абноўлена: 10:43 23.12.2021)\n© Sputnik / Алексей Даничев / Перайсці ў фотабанкВясёлы снегавік у парку\nВось і пачалася сапраўдная зіма – з лёгкім марозцам і снегам. А гэта значыць, што хутка да нас завітае Новы год з яркімі агнямі, падарункамі і пахам святочнай хвоі. Sputnik зрабіў падборку лепшых вершаў пра гэты цудоўны зімовы час.\nСнежань нездарма так называецца – у гэты месяц ужо спраўдзяцца ўсе дзіцячыя мары пра белы пушысты сняжок. Ён ужо лёг доўгачаканай белай коўдрай, па якой звычайна Дзед Мароз прыносіць паслухмяным хлопчыкам і дзяўчынкам падарункі. А пакуль да свята застаецца крыху больш за тыдзень, можна ўзгадаць дзяцінства і выйсці зляпіць снежную бабу ці дзеда, пракаціцца з горкі ды пагуляць у снежкі.\nSputnik адчыняе чарговую скарбонку з самымі зімовымі вершамі і прапануе даведацца, што пісалі знакамітыя беларускія паэты пра гэтую пару. Да таго ж некаторыя вершы добра падыдуць, каб расказаць іх на Новы год Дзеду Марозу.\n© Sputnik / Альфред МикусКолькі шуму, колькі смеху: / Дзеда лепім мы са снегу!\nКолькі шуму, колькі смеху: / Дзеда лепім мы са снегу!\nКолькі шуму, колькі смеху:\nДзеда лепім мы са снегу!\nЗадала зіма работы –\nПа двары кацілі ўтрох\nI паставілі ля плоту.\nДзед стаіць, хоць і без ног.\nЗамест рук уткнулі папкі,\nВочы – вугалю кавалкі,\nНос – чарэпак з гладыша,\nБарада – шматок кудзелі,\nА на лысіну надзелі\nКош замест капелюша.\nНу і дзед! Відаць, яму\nТут стаяць усю зіму.\nБудзе ён тут па начах\nНаганяць на зайцаў страх,\nКаб не бегалі сюды\nСад псаваць наш малады!\n© Pixabay / Franz26Лес, як дзед убогі / З доўгімі вусамі, / Апусціў галіны...\nЛес, як дзед убогі / З доўгімі вусамі, / Апусціў галіны...\n© Pixabay / Franz26\nЗ доўгімі вусамі,\n© Pixabay / Fred T. З'явіўся сябар лепшы – снег!\nЗ'явіўся сябар лепшы – снег!\nЯ раніцой расплюшчыў вочы,\nСпыніўшы сноў імклівы бег.\nСвятло чароўнай белай ночы\nРазліў па хаце першы снег.\nПадскочыў з ложка да фіранкі,\nБагацця белага – да стрэх.\nІ гурбы пульхныя на ганку,\nЦяпер штодня я з ім гуляю.\nІ нават ноччу часта ў сне\nБудую крэпасці, знішчаю,\nА ён цярплівы гэткі, снег!\nМіне зіма. Вясна настане\nІ снег змяце з падворка прэч.\nДы не навечна ён растане –\nЯшчэ з ім будзе шмат сустрэч!\n© Sputnik / Александр Вильф / Перайсці ў фотабанкВозьмем з Лізай / нашы лыжы, / Горы снегу / праляцім!\nВозьмем з Лізай / нашы лыжы, / Горы снегу / праляцім!\nСняжынкі, як пушынкі,\nАсядаюць на трысці.\nНельга поле перайсці.\nАгні за полем тым.\nВозьмем з Лізай\n© Sputnik / Andrey DanilovСнег блішчыць, як халодная сталь, / I лятуць мае лёгкія сані...\nСнег блішчыць, як халодная сталь, / I лятуць мае лёгкія сані...\nШпарка коні імчацца у полі,\nНапяваюць у сэрцы спакой.\nПоле нікне у срэбным тумане,\nI лятуць мае лёгкія сані,\n© Sputnik / Альфред МикусА шэранькія хаткі вёскі / На белым снезе...\nА шэранькія хаткі вёскі / На белым снезе...\nЗіма сярдзітая з марозам,\nЗ завеяй белаю прыйшла,\nДыван прыгожанькі, сняжысты\nДа нас з паўночы прынясла.\nЗ -за хмарак выпаўз ціха месяц,\nЗбірае зоркі ў карагод,\nI заблішчэлі, як брыльянты,\nНа дрэвах іней, снег і лёд.\nЦі то ад іх, ці то ад зорак,\nДы відна стала, як удзень,\nА шэранькія хаткі вёскі\nНа белым снезе, нібы цень.\nCC BY 2.0 / Linnéa Gröndalen / CatКоцік басаногі / Па сняжку гуляў...\nКоцік басаногі / Па сняжку гуляў...\nCC BY 2.0 / Linnéa Gröndalen / Cat\nI заплакаў: – Мяў...\n© AP / Сергей ГрицСкок вавёрка па сасне – / Паляцеў з галінак снег...\nСкок вавёрка па сасне – / Паляцеў з галінак снег...\nСкок вавёрка па сасне –\nПаляцеў з галінак снег.\nПад сасною Зайка спаў –\n© Sputnik / Виктор ТолочкоТолькі снегу быў камяк, / А ўжо вырас дзед-дзівак...\nТолькі снегу быў камяк, / А ўжо вырас дзед-дзівак...\nСкачуць дзеці. Шум і смех.\nУ камы качаюць снег.\nТолькі снегу быў камяк,\nА ўжо вырас дзед-дзівак:\nГалава нібы падушка,\nШапка з’ехала на вушка,\nГубы – порхаўка,\nНос як моркаўка.\nПояс – рэмень наўскасяк,\nЗ боку венічак-галяк.\nКрочаць дзеці на абед,\nI адзін застаўся дзед.\nВерабейчык на плячы\nЧыркнуў дзеду: – Чык-чык-чык!\nПасля пырхнуў – і няма,\nСыпле белы пух зіма.\nПаглядзеў яму услед,\nЗажурыўся снежны дзед.\n© Sputnik / Voldemar Maask / Перайсці ў фотабанкI пабеглі шпарка / Мы на горку з братам...\nI пабеглі шпарка / Мы на горку з братам...\nМне купілі санкі,\nI пабеглі шпарка\nБеллю вабяць вока...\nМы ляцім, бы птушкі,\nМы ляцім далёка.\nЯк у небе зоркі,\nСнег вакол іскрыцца.\nЭх, на санках з горкі\nМы дадзім вам санкі,\n"Скрыпяць асверы на марозе": зімовыя цуды ў вершах беларускіх класікаў\n20 снежня 2021, 08:55


Беларускі Партызан :: Бяспека фермерскіх прадуктаў - гэта міф\nБяспека фермерскіх прадуктаў - гэта міф\nМіф, які зручны маркетолагам і прадаўцам.\nГэта можна растлумачыць: яны рэагуюць на жаданне людзей купляць больш здаровую і бяспечную ежу і «заварочваюць» яго ў брэнды накшталт «фермерскія прадукты» і «прадукты ад бабулі». Аднак гэта чарговая грынвошынг-выкрут, адзначае спецыяліст па арганічных сельскай гаспадарцы Цэнтра экалагічных рашэнняў Любамір Клепач, і тлумачыць чаму.\n- Нельга ставіць знак роўнасці паміж паняццямі «фермерскія прадукты» і «якасць», таму што ў дадзеным выпадку гаворка ідзе ўсяго толькі аб месцы вытворчасці, а не пра стандарце, - тлумачыць спецыяліст.\nДАСТ, СТБ, ТУ - гэта прыклады стандартаў, па якіх вырабляецца прадукт. Да стандартам можна аднесці беларускі «Натуральны прадукт», які кажа аб палепшанай якасці ў лінейцы падобных, і «Арганік», які пацвярджае тое, што перад намі ежа высокай якасці - арганічная.\nСельскагаспадарчыя вытворчыя кааператывы (СВК), свінакомплексы, птушкафабрыкі і іншыя буйныя гаспадаркі, фермерскія і асабістыя падсобныя гаспадаркі - гэта месца вытворчасці. Месца вытворчасці - асабліва ў выпадку з фермерскімі прадуктамі - не кажа пра гарантавана лепшым якасці.\nПрацяг тэмы чытайце далей.


Анатоль Лябедзька: Ні адна імперыя не існуе вечна - БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ Беларусі ўведзена пакаранне смерцю за падрыхтоўку і спробу ўчынення актаў тэрарызму. Да прыкладу, такая мера пагражае групе грамадскага актывіста Мікалая Аўтуховіча, якая нібыта „рыхтавала тэракты па ўсёй краіне і завозіла зброю цераз Украіну”. Украіна ў сваю чаргу катэгарычна адмаўляе такі сцэнар і адзначае, што палітыка Лукашэнкі ў чарговы раз працуе па запалохванне беларускага народу.\nНаша карэспандэнтка Вольга Сямашка паразмаўляла з „Госцем Рацыі” – прадстаўніком Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і Канстытуцыйнай рэформе Анатолем Лябедзькам пра тое, якія наступствы для рэжыму можа мець прыняцце закона пра смяротнае пакаранне за акты тэрарызму, якая галоўная роля Новай Канстытуцыі Беларусі, колькі трыбуналаў спатрэбіцца, каб рэжым Беларусі сам панёс адказнасць, у тым ліку за саўдзел у вайне супраць Украіны, і калі нарэшце беларусы, што выехалі, змогуць вярнуцца ў Беларусь альбо рэалізаваць свой патэнцыял у выгнанні.\n„Госць Рацыі” прадстаўнік Святланы Ціханоўскай па канстытуцыйнай рэформе і парламенцкім супрацоўніцтве Анатоль Лябедзька:\nРР: На ваш пункт гледжання, калі ўсе пачнуць вяртацца назад і ці ўвогуле такое мажліва?\n– Гэта абавязкова будзе, мы ж усё ж такі аптымісты, не можа гэта працягвацца бясконца. Ні адна імперыя не існуе вечна і хаўруснікі гэтай імперыі, таму натуральна, што гэта адбудзецца. Шкада, што мы губляем час. Адбудзецца гэта дакладна тады, калі Пуцін атрымае ваенную паразу ва Украіне. Гэта абавязковая ўмова для таго, каб у Беларусь прыйшлі перамены. Другі чыннік, які можа прывесці да гэтага, гэта такі поўны эканамічны калапс унутры краіны, калі мы можам сутыкнуцца з бунтамі людзей. Гэта ўжо нават не палітычныя нейкія пратэсты, а чыста сацыяльна-эканамічныя. Але ў любым выпадку сітуацыя зараз у звязку з вайной у краіне, яна рэальна абвастрае сітуацыю, разам з тым, што стварае шмат рызыкаў і пагроз, яна стварае і пэўныя новыя магчымасці.\nРР: То бок для беларусаў пакуль існуе магчымасць для самарэалізацыі па-за межамі?\n– Міграцыю палітычную, эканамічную, у такіх умовах яна таксама абавязковы спадарожнік. Калі ўнутры краіны перастае дзейнічаць Канстытуцыя, закон, калі фактычна мы гаворым пра пэўныя элементы ваеннай дыктатуры, то канешне частка людзей адразу аказваецца ў турмах, па маіх падліках гэта недзе 5-6 тысяч актыўных людзей, якія зараз сядзяць у турме. Міграцыя гэта ўжо нават ужо магчыма і не дзясяткі тысяч людзей, размова ідзе пра сотні тысяч. Так што мы можам зрабіць выснову, што Пуцін разам з Лукашэнкам зачысцілі „першы акоп” супраціву Беларусь. Менавіта пасадкі людзей у турму, альбо выцісканне з краіны. Але як паказалі падзеі апошняга часу і антываенны рух, што Беларусь гэта не толькі „першы акоп” супраціву дыктатуры агрэсіі. Ёсць і „другі акоп”, там таксама ёсць актыўныя людзі здольныя на пэўныя дзеянні. Зараз канешне асноўная грамадзянская дзейнасць інтэлектуальная. У большай ступені яна будзе за межамі Беларусі і гэта натуральна. Я проста сам параўноўваю, калі я быў унутры краіны, была адна сітуацыя, гэта было проста чаканне, што будзе ў 7 гадзін раніцы, прыйдуць ці не. Калі не прыйшлі, то ты плануеш. Тваё планаванне „А” – толькі на адзін дзень ці на суткі максімум. „Б” – гэта вельмі моцная самацэнзура. За межамі ты можаш працаваць, планаваць сваю дзейнасць натуральна не на адны суткі. У цябе тут абсалютна адсутнічае самацэнзура. Ты можаш рэалізоўваць увесь свой патэнцыял, усе свае магчымасці. Таму падчас такой сітуацыі, калі краіна знаходзіцца пад двайной акупацыяй – акупацыяй унутранай рэжымам Лукашэнкі і генералаў ды пуцінскай. У цэнтры палітычнага жыцця, культурнага, эканамічнага ў значнай ступені змяшчаюцца за тэрытарыяльныя межы Беларусі. Пры тым эфектыўнасць грамадзянская, грамадская захоўваюцца і ў Беларусі, толькі формы яе канешне не такія, якія маглі б быць 3 ці 2,5 гады таму.\nРР: Ці маецца бачанне таго, хто менавіта застаецца ў Беларусі, ці трымаеце з імі кантакт?\n– У мяне ёсць два накірункі дзейнасці, за якія я адказваю, што на маёй адказнасці. Гэта Канстытуцыя новай Беларусі і пакет законапраектаў у дапаўненне і развіццё Канстытуцыі, а таксама парламенцкая супраца. Разам з тым магу выказаць сваё меркаванне і бачанне збоку. Канешне ёсць. Зараз існуе шмат пляцовак. Усё ж такі мы жывём у час сучасных тэхналогій, якія дазваляюць трымаць камунікацыю, мець кантакты з беларусамі, якія застаюцца ўнутры краіны. Тут ёсць самыя розныя пляцоўкі. Непасрэдна тая ж самая Святлана Ціханоўская ладзіць прамыя анлайны. Ёсць шэраг праектаў, якія звязаны з дзейнасцю пераемніцай дваровых чатаў. Адбываюцца сустрэчы ў такім гібрыдным варыянце – афлайн і анлайн з прадстаўнікамі грамадскіх арганізацый, якія „зачышчаныя”, але тым не менш людзі ж засталіся. Зараз яны раскіданыя па розных краінах, хтосьці застаецца ўнутры Беларусі, ёсць не палітычная, партыйная супольнасць. З усімі так ці інакш ёсць камунікацыя. Я ўчора правёў прэзентацыю праекта Канстытуцыі новай Беларусі, сустракаўся з беларускай дыяспарай у Вільні. Лічу, што гэта вельмі важна. Многія людзі, якія былі на маёй учорашняй сустрэчы, яны трымаюць кантакты з рэгіёнамі адкуль яны паходзяць, застаюцца тыя ж самыя чаты.


У Слоніме плануецца адкрыць музей гісторыі яўрэйскай культуры - Новости - Туризм и Отдых\nУ аўторак, 4 лістапада, Слонім наведала вялікая група яўрэеў з Ізраіля і ЗША. Госці пабывалі ў памяшканні былой сінагогі, у якой цяпер знаходзіцца спартыўная зала Слонімскага медыцынскага каледжа. Гэта сінагога была ўзведзена ў другой палове XIX стагоддзя. Потым яны наведалі мемарыяльны знак на месцы былых яўрэйскіх могілак, а таксама паглядзелі на самы стары помнік Слоніма – сінагогу ў цэнтры горада, якая была ўзведзена ў 1642 годзе ў гістарычным цэнтры горада ў сістэме яго абарончых збудаванняў у стылі барока. Яўрэі былі здзіўлены сённяшнім станам адной са старэйшых сінагог Слоніма, паведамляе Беларускае Радыё Рацыя.\nДарэчы, як стала вядома нашаму карэспандэнту, ужо знайшоўся інвестар, які плануе набыць Слонімскую сінагогу. Гандлёва-вытворчае прадпрыемства з Мінска звярнулася да старшыні Гродзенскага аблвыканкама з просьбай дапамагчы вырашыць пытанне набыцця ва ўласнасць старэйшага помніка Слоніма. Прычым фірма збіраецца сінагогу купіць з дапамогай замежнага інвестара, якому неабыякавы лёс яўрэйскай культуры. Мэта інвестара – рэстаўрацыя сінагогі ў Слоніме і адкрыццё ў ёй музея гісторыі яўрэйскай культуры на Беларусі.\nПрыезд вялікай групы яўрэеў у Слонім, магчыма, звязаны і з гэтай мэтай.


Жыхар Жлобіна, адсядзеўшы тэрмін у турме, не знайшоў па вяртанні свайго дома\nhttp://spring96.org/be/news/66239 2013 2013-10-04T10:39:39+0300 2013-10-04T10:39:39+0300 2013-10-04T10:39:39+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/shlobin.jpeg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nДа праваабаронцы «Гомельскай Вясны» Леаніда Судаленкі звярнуўся жыхар Жлобіна Андрэй Смірноў з просьбай дапамагчы вярнуць дом. Малады чалавек пазбавіўся маёмасці (дакладней, яго пазбавілі), пакуль адбываў пакаранне.\nПраваабаронца дапамог былому асуджанаму скласці скаргу ў пракуратуру.\nАндрэй Смірноў нарадзіўся ў 1979 годзе ў Жлобіне. Усе жыццё, да суду і потым адбыцця пакарання, ён жыў са сваімі бацькамі і бабуляй у доме №26 па вуліцы Ленінскай. Жылое памяшканне належала роднай бабулі на праве прыватнай уласнасці. Пасля смерці бацькоў у 2003 годзе ён жыў тут з бабуляй і грамадзянскай жонкай.\nКалі бабуля памерла, Андрэя Смірнова арыштавалі ў сувязі са здзяйсненнем крымінальнага злачынства. Ён правёў у месцах пазбаўлення волі чатыры гады, і вызваліўся у снежні 2012 году.\nЯкое ж было здзіўленне грамадзяніна, калі ён, вярнуўшыся дахаты, у Жлобін, не знайшоў свайго дому, дзе быў зарэгістраваны, і дзе былі яго асабістыя рэчы! На месцы дома стаяў іншы, у які былога асуджанага не пусцілі.\n«Я звярнуўся ў міліцыю, якая, нягледзячы на факт маёй рэгістрацыі па адрасе Ленінская, 26, размясціла мяне ў гасцініцу Жлобіна. У гасцініцы я пражыў каля месяца, аплаты з мяне не патрабавалі, хто плаціў за маё пражыванне мне невядома. Праз месяц па патрабаванні работнікаў гасцініцы я быў вымушаны яе пакінуць. Паколькі мне не было куды ісці, я зноў з'явіўся па адрасе рэгістрацыі, новы гаспадар даў мне грошай, і я зноў пасяліўся ў гасцініцу», - напісаў у заяве Андрэй Смірноў.\nЗатым новы гаспадар яго дома адвёз яго ў вёску Старая Рудня Жлобінскага раёна, і пасяліў яго ў старым доміку, які належыць жонцы новага гаспадара. Зараз грамадзянін жыве там.\nПа выніках усяго выкладзенага заяўнік просіць пракуратуру правесці праверку, каб высветліць: хто і на якой падставе з'явіўся ўласнікам дома №26 па вуліцы Ленінскай пасля смерці яго бабулі, калі і на якой падставе дом атрымаў новага гаспадара ў той час, калі чалавек адбываў пакаранне і быў зарэгістраваны ў гэтым доме.\nТаксама ён просіць даць прававую ацэнку дзеянням службовых асоб, якія афармлялі дамовы куплі-продажу і іншыя дзеянні па продажу дому.\n«Падрабязны каментарый даць цяпер складана, я выслухаў толькі адну пацярпелую бок. Разам з тым ужо цяпер у гэтай гісторыі ёсць пытанні, на якія складана знайсці адказы. Напрыклад, як можна было прадаць домаўладанне, у якім прапісаны (зарэгістраваны) чалавек, не ўступаючы ў супярэчнасць з законам? Чаму новы гаспадар дома аплачваў гасцініцу пацярпеламу, даваў яму грошы на жыццё, пасяліў у сваім доме ў вёсцы, калі ён не ў чым не вінаваты?», - пракаментаваў Леанід Судаленка.\n04.10.2013 Тэгі: грамадства, скаргі


https://spring96.org/be/news/1704 2004 2004-09-29T10:00:00+0300 2004-09-29T10:00:00+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nУ Салігорску мясцовыя актывісткі дэмакратычнага руху Ларыса Насановіч і Ніна Ярмалінская палову сёньняшняй ночы правялі ў міліцэйскім пастарунку. Падставай для затрыманьня сталі некалькі знойдзеных у іх улётак. Паводле міліцыянтаў, яны затрымалі ўчора ўвечары спадарыняў Насановіч і Ярмалінскую абгрунтавана. Гаворыць прадстаўнік упраўленьня менскай абласной міліцыі Аляксандр Грабко:\n(Грабко: ) “Распаўсюджвалі ўлёткі без выходных дадзеных. Канфіскавана 16 асобнікаў”.\nУ сваю чаргу, прадстаўніца салігорскай філіі жаночай партыі “Надзея” Ларыса Насановіч сьцвярджае, што міліцыянты затрымалі іх беспадстаўна:\n(Насановіч: ) “Там было запрашэньне на санкцыянаваны мітынг. Мы – першыя ластаўкі пасьля выступу прэзыдэнта, які прапанаваў у жорсткай форме ліквідаваць усялякія парасткі вольнадумства. Наша салігорская міліцыя спрацавала тут жа. Нас уразіў дагляд”.\nЯк паведаміла сябра Аб’яднанай грамадзянскай партыі Ніна Ярмалінская, іх трымалі ў пастарунку да другой гадзіны ночы:\n(Ярмалінская: ) “Нас завялі ў асобны пакой і абшукалі. Распранулі з ног да галавы. Мы засталіся ў адных трусах”.\n(Карэспандэнт: ) “Вас распраналі мужчыны?”\n(Ярмалінская: ) “Жанчыны. А адна зь іх заглянула нават у трусы. Я напісала: нас затрымалі з парушэньнем заканадаўства і выказваю свой пратэст”.\nМіхал Стэльмак, Менская вобласьць. Радыё Свабода


Эміль Шкода — Вікіпедыя\nчэшск.: Emil Škoda\nінжынер і прадпрымальнік\n8 жніўня 1900(1900-08-08) (60 гадоў)\nСяло Зелцтал, Штырыя, Аўстрыя\nSaint Nicholas Cemetery[d]\nKarl Škoda[d], Hermine Juliana von Skoda[d] і Hermína Lauerová[d]\nЭміль Шкода на Вікісховішчы\nЭмі́ль Шко́да (чэшск.: Emil Škoda, 19 лістапада 1839, Пльзень — 8 жніўня 1900, Аўстрыя) — чэшскі інжынер і прадпрымальнік. Заснавальнік найбуйнейшага машынабудаўнічага завода Skoda (сёння Škoda Holding As).\n1 Біяграфія і прафесійная дзейнасць\nБіяграфія і прафесійная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]\nЭміль Шкода нарадзіўся 19 лістапада 1839 года ў Пльзені ў сям'і ўрача Францішака Шкоды. Бацька Эміля быў саветнікам па пытаннях аховы здароўя, меў дваранскі тытул, нададзены імператарам Франц-Іосіф I. Урачом быў і дзядзька Эміля — Ёзэф Шкода, які жыў ў Вене.\nПасля заканчэння сярэдняй школы ў горадзе Хеб (Чэхія) Эміль працягнуў навучанне спачатку ў Чэшскім Тэхнічным Універсітэце ў Празе, затым і ў Тэхнічным універсітэце Карлсруэ, Германія. Пасля завяршэння вучобы ў якасці інжынера Эміль Шкода накіраваўся праходзіць практыку ў Францыю, Англію і Злучаныя Штаты Амерыкі. Доўгі час правёў у Прусіі — адной з самых тэхнічна развітых краінах таго часу. Але з пачаткам аўстра-прускай вайны ў 1866 годзе Эміль вярнуўся ў свой родны горад Пльзень, дзе стаў галоўным інжынерам фабрыкі тэхнікі Валенштайна-Вартэнберга. Праз тры гады, ў 1869 годзе, ён купіў фабрыку, перанёс яе з цэнтра горада на ўскраіну і пачаў пашырацца.\nМагіла Эміля Шкоды на могілках Святога Мікалая ў горадзе Пльзень\nУ 1876 годзе адкрылася першае замежнае прадстаўніцтва ў Кіеве, пазней былі створаны прадстаўніцтвы і ў іншых краінах. У 1880-х гадах фабрыка ўяўляла сабою сучаснае ліцейнае і металаапрацоўчае прадпрыемства, здольнае вырабляць ліццё вагай ў дзясяткі тон. Пад кіраўніцтвам Эміля Шкоды кампанія пачала вытворчасць абсталявання для цукровых і піваварных заводаў, руднікоў. У 1886 годзе кампаніяй Skoda была пабудавана чыгунка, а ў 1890 годзе пабудаваны новы завод па вытворчасці зброі для аўстра-венгерскай арміі. У 1896 годзе была пабудаваная новая зала зброевага завода, што дазволіла кампаніі стаць адным з найбуйнейшых еўрапейскіх вытворцаў зброі.\nЭміль Шкода таксама прымаў удзел у стварэнні бровара Gambrinus.\n12 снежня 1899 года завод Skoda быў ператвораны ў акцыянернае таварыства, у якім Эміль Шкода стаў генеральным дырэктарам. За развіццё машынабудавання ў Чэхіі Эміль Шкода атрымаў шматлікія ўзнагароды. Сярод іншага, ён быў членам парламента дзяржавы і шэрагу прамысловых прадпрыемстваў і ўстаноў.\nЭміль Шкода памёр 8 жніўня 1900 года ў цягніку на шляху з Аўстрыі, дзе ён знаходзіўся на курорце, у сяле Зэлцтал, Штырыя. Пахаваны на Свята-Мікалаеўскіх могілках ў Пльзене. Яго пахаванне было велізарнай падзеяй для горада і ваколіц. Надмагільная пліта з бронзавым надпісам «Эміль Рытэр фон Шкода», працы італьянскага скульптара Рафаэла Раманэлі, была ўстаноўлена ў 1903 годзе.\n↑ Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #117424390 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 15 снежня 2014.\n↑ Эміль Шкода(недаступная спасылка)\n↑ Біяграфія Эміля Шкоды(недаступная спасылка)\nOsobnosti.unas Emil Škoda (чэшск.) (англ.)\nАфіцыйны сайт ŠKODA HOLDING a.s. (чэшск.) (англ.)\nOsobnosti — Emil Škoda Архівавана 8 кастрычніка 2009. (чэшск.) (англ.)\nGND: 117424390 · ISNI: 0000 0000 5647 4038 · NKC: jn20000728700 · VIAF: 84048197 · WorldCat VIAF: 84048197\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Эміль_Шкода&oldid=4063421"\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 15:18, 13 лютага 2022.


У Воршы праводзілі ў апошні шлях Алеся Шутава | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nВядомы далёка за межамі роднага горада палітычны і грамадскі актывіст, краязнаўца і хімік Алесь Шутаў памёр 4-га кастрычніка ў бальніцы, дзе ляжаў з пнеўманіяй. Прычынай смерці стаў адарваны тромб.\nНа развітанне ў Воршу прыехалі сябры, калегі і вучні Алеся Шутава з іншых гарадоў Беларусі, а таксама з Украіны, Польшчы і іншых краін. Смерць вядомага дзеяча стала шокам — усяго пяць тыдняў таму яму споўнілася 46 год. 7-га кастрычніка Алесь Шутаў быў пахаваны на могілках у вёсцы Целянцеева пад Воршай. Аптымізм і гатовасць вырашаць любыя задачы – надзвычай важныя якасці актывіста запомняцца назаўжды, гавораць сябры памерлага.\n– Алесь быў вельмі добры. Часам мне здавалася, што ён злуецца, але ён не злаваўся. Ён быў вельмі вясёлы.\n– Я Алеся ведаў даўно – з сярэдзіны 90-х гадоў. І з таго часу мы разам з ім працавалі. Калі я працаваў у Сацыял-дэмакратычнай партыі, ён мне прадаставіў офіс. Мы там збіраліся, праводзілі сустрэчы і мерапрыемствы. Мы працавалі ў кааліцыі, сумесна прымалі рашэнні. Шкада, што ён так нечакана сышоў. Ён увайшоў у гісторыю Беларусі як адзін з самых яркіх лідараў.\nАлесь Шутаў нарадзіўся ў 1970 годзе ў Воршы, скончыў мясцовую школу № 8 і хімічны факультэт Белдзяржуніверсітэту. Ужо ў 20-гадовым узросце быў актыўна залучаны ў грамадскае жыццё, браў удзел у блакадзе Аршанскага чыгуначнага вузла ў 1991-м (сёлета Паліна Сцепаненка і Віктар Траццякоў выпусцілі дакументальны фільм, прысвечаны тым падзеям, дзе Алесь Шутаў выступіў адным з прамоўцаў). Актывіст у маладосці ўступіў у БНФ “Адраджэньне”, затым заснаваў моладзевую арганізацыю “Звяз”, якая дзейнічае і дагэтуль, а апошнія гады каардынаваў працу кампаніі “Гавары праўду” ў Воршы.\nАкрамя таго, Алесь Шутаў быў адным з лепшых гульцоў інтэлектуальных шоў “Мазгабойня” і “Бітва розумаў”, разам з камандай арганізацыі “Звяз” быў чэмпіёнам горада.


20 студзеня 2013 года адышоў у лепшы свет выдатны беларускі археолаг і гісторык, пісьменнік, грамадскі дзеяч, дацэнт кафедры археалогіі і дапаможных гістарычных дысцыплін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Міхась Чарняўскі.\nМіхась Міхайлавіч Чарняўскі нарадзіўся 7 сакавіка 1938 года ў вёсцы Круці Вілейскага павета Віленскага ваяводства (цяпер Мядзельскага раёна Мінскай вобласці). Скончыў гістарычны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. З 1966 года працаваў навуковым супрацоўнікам Інстытута гісторыі Акадэміі навук, вывучаў матэрыяльную і духоўную культуру першабытных плямёнаў каменнага і бронзавага вякоў на поўначы і захадзе нашай краіны. У 1971 годзе па выніках даследаванняў абараніў дысертацыю “Неаліт Паўночна-Заходняй Беларусі”.\nПрацуючы ў Інстытуце гісторыі, Міхась Чарняўскі ўваходзіў у клуб патрыятычна настроенай інтэлігенцыі, вядомы як “Акадэмічны асяродак”. За сваё іншадумства ў 1974 годзе ён быў звольнены з працы ў Акадэміі навук і мусіў некалькі гадоў працаваць простым рабочым.\nПа вяртанні ў Акадэмію навук Міхась Чарняўскі працягваў вывучэнне старажытнай гісторыі Беларусі. Ён вылучыў нёманскую археалагічную культуру і крывінскі варыянт нарвенскай культуры, даследаваў крэмнездабыўныя шахты ў Ваўкавыскім раёне, помнікі каменнага і бронзавага веку ў іншых мясцінах Беларусі. У 1990–2001 гг. Міхась Чарняўскі загадваў аддзелам каменнага і бронзавага веку Інстытута гісторыі.\nПяру вучонага належаць кнігі “Неаліт беларускага Панямоння” (1979) і “Археалагічныя помнікі Міншчыны” (1988). Ён стаў таксама суаўтарам кнігі “Старажытныя шахцёры на Росі” (1996). “Ілюстраваная гісторыя старажытнай Беларусі” (1997) Міхася Чарняўскага, а пазней яго “Ілюстраваная гісторыя старадаўняй Беларусі: Першабытны перыяд” (2003) сталі неафіцыйнымі падручнікамі для вучнёўскай моладзі.\nУ якасці аўтара і рэдактара Міхась Чарняўскі ўдзельнічаў у падрыхтоўцы да друку такіх грунтоўных выданняў, як “Гісторыя беларускага мастацтва”, двухтомная “Археалогія Беларусі” і “Гісторыя Беларусі” ў шасці тамах. Вучоны быў навуковым кансультантам і аўтарам энцыклапедыі “Археалогія і нумізматыка Беларусі” (1993). Нямала ўвагі Міхась Чарняўскі надаваў папулярызацыі гістарычных ведаў. З гэтаю мэтай ён пісаў кнігі для падлеткаў: “З глыбінь тысячагоддзяў” (1978), “Бронзавы век на тэрыторыі Беларусі” (1981), “Страла Расамахі” (1985), “Вогнепаклоннікі” (1989), “Дзесяць бітваў” (2004). З-пад пяра вучонага выйшла папулярная біяграфія вялікага гетмана літоўскага Яна Караля Хадкевіча (“Правадыр крылатых вершнікаў”, 1998). Творы гісторыка ўключаны ў рэкамендацыйны спіс для пазакласнага чытання.\nМіхась Чарняўскі шмат гадоў сябраваў з выдатнай паэткай і пакутніцай ГУЛАГу Ларысай Геніюш. Менавіта яму паэтка аддала на захаванне сваю “Споведзь”, якая была апублікавана ўжо ў час палітычных перамен у Беларусі. Ён склаў зборнік матэрыялаў пра дзейнасць мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля “Не бойцеся ахвяраў і пакут” (2006). У тым самым годзе выйшла напісаная М. Чарняўскім біяграфія героя антыкамуністычнага падполля Расціслава Лапіцкага “Як пошуг маланкі”.\nАпошнім часам ён працаваў дацэнтам у Беларускім дзяржаўным універсітэце. Працуючы ў БДУ, вучоны напісаў вучэбна-метадычны дапаможнік “Каменны век на тэрыторыі Беларусі: ілюстраваны канспект лекцый” (2011).\nЗаймаючы паслядоўна дэмакратычныя і патрыятычныя пазіцыі, Міхась Чарняўскі ў апошнія гады існавання Савецкага Саюза браў чынны ўдзел у руху за дэмакратычную незалежную Беларусь. Ён быў у ліку сябраў арганізацыйнага камітэта Беларускага народнага фронту, ТБМ і Беларускай сацыял-дэмакратычнай Грамады.\nУсё сваё свядомае жыццё Міхась Чарняўскі быў актыўным абаронцам і прапагандыстам роднай мовы. Нават у савецкі час усе кнігі Міхася Чарняўскага, у тым ліку чыста навуковыя, выходзілі выключна на беларускай мове.\nРада ТБМ на сваім пасяджэнні 20 студзеня 2013 г. ушанавала памяць Міхася Чарняўскага хвілінай маўчання. Мы спадзяемся, што справа М.Чарняўскага будзе падхоплена і прадоўжана ўсімі патрыётамі Беларусі, найперш моладзі.\nРада ТБМ 20.01.2013 г.\n№ 1, студзень 2013


У Дзятлаўскім музеі прайшла прэзентацыя міні-праекта "Чамадан сямейных традыцый і каштоўнасцяў" - Новости - Туризм и Отдых\nУ адной з выставачных залаў Дзятлаўскага гісторыка-краязнаўчага музея прайшла прэзентацыя міні-праекта "Чамадан сямейных традыцый і каштоўнасцяў", над якім некалькі месяцаў працавалі школьнікі раёна, сообщает Region4.by.\nГэта другі па ліку этап раённага доўгатэрміновага сумеснага праекта "Музей у чамадане", распрацаванага ў межах раённай праграмы выхавання школьнікаў. Яго на працягу 2012-2015 гадоў рэалізуюць музей і аддзел адукацыі, спорту і турызму Дзятлаўскага райвыканкама.\nШмат цікавых экспанатаў прадставілі школьнікі ў сваіх чамаданах-музеях.\nНапрыклад, у чамадане Гезгалаўскай сярэдняй школы змясціліся такія экспанаты, як "Зборнік арыфметычных задач" І. Верашчагіна, 1905 года выдання, "Практычныя практыкаванні ў алгебры" А. Больмана, 1865 года выдання, альбом фотаздымкаў. А чамадан сямейных каштоўнасцяў СШ №3 г. Дзятлава прадставіла сям'я Шавель. Самае каштоўнае тут — "Евангелле ад Мацвея" 1891 года выдання, якое перадаецца з пакалення ў пакаленне па жаночай лініі. У іншых чамаданах-музеях таксама было шмат цікавых і старых экспанатаў.


Як дабіцца ДЕВУШЕК Скарпіёна\nЖанчына Скарпіён, як спадабацца і заваяваць яе сэрца?\nЯкія нарадзіліся пад гэтым сузор'ем жанчыны агорнутыя шлейфам зачаравання, ад іх нібы зыходзіць сэксуальная энергія, хоць самі прадстаўніцы цудоўнай паловы чалавецтва не заўсёды разумеюць, які эфект вырабляюць на навакольных.\nЖанчыны-Скарпіёны не любяць прымяраць чужыя маскі, яны не выдаюць сябе за тых, кім не з'яўляюцца. Скарпіёны любяць сябе такімі, якія яны ёсць, і не збіраюцца мяняцца з-за жадунак мужчын ці падладжвацца пад іх густы. Заваяваць жанчыну-Скарпіёна вельмі няпроста, гэта самастойны і цалкам самадастатковы чалавек, які прывык сам кіраваць сваім лёсам.\nСкарпіёны любяць, каб іх маленькі свет выбудоўваўся ў адпаведнасці з іх патрэбамі, якія, трэба сказаць, даволі высокія. Яны не пагодзяцца пайсці на кампраміс і ўзяць у спадарожнікі жыцця найбольш прымальны варыянт з даступнага - ім патрэбны выбраннік "вышэйшай пробы". Тым не менш, на пытанне, якім павінен быць ідэальны мужчына для жанчыны-Скарпіёна, яны не заўсёды ў стане адказаць і самі. Ім складана назваць канкрэтныя якасці жаданага партнёра, але пры сустрэчы яны адназначна могуць сказаць, наколькі дадзены прэтэндэнт адпавядае іх ідэалу.\nЯк закахаць у сябе жанчыну-Скарпіёна? Для гэтага не абавязкова валодаць ашаламляльнай знешнасцю і целаскладам Апалона. Ёй важна, каб мужчына зрабіў на яе ўражанне сваёй харызмай.\nЖанчыны знака Задыяку Скарпіён спыняюць выбар толькі на тых, у кім адчуваюць вялікую ўнутраную сілу - большую, чым ўласную. Бытуе стэрэатып, згодна з якім дэманстраваць сілу такой жанчыне можна, перыядычна яе поколачивая. Аднак гэта ў корані няправільна, бо гаворка ідзе аб эмацыйным устойлівасці, ўнутраным стрыжні, а не пра фізічнае перавазе, і які падняў руку на Скарпіёна-жанчыну будзе не толькі бязлітасна выкінуты з яе жыцця, але і папярэдне ладна "пакусаны".\nСкарпіён жаночага полу - моцнае стварэнне, здольнае абараніць сябе нават у самай складанай сітуацыі. Але яна хоча бачыць побач мужчыну, у грамадстве якога магла б дазволіць сабе расслабіцца, адпусціць кантроль над сітуацыяй і адчуваць сябе пры гэтым у поўнай бяспецы.\nГэтыя прадстаўніцы прыгожага полу - ня прыхільніцы выхавання мужчын. Яны жадаюць атрымаць цалкам "гатовы да ўжывання прадукт" - мужчыну, якога не трэба перарабляць пад сябе.\nПяшчотай і рамантыкай жанчын-скарпіёнаў не возьмеш, а вось якасны сэкс стане сур'ёзным аргументам для працягу адносін. Між тым для заваёвы Скарпіёна жанчыны патрэбна і пэўная порцыя прыгожага заляцанні, хоць спакусіць яе з дапамогай аднаго толькі шампанскага і мігатлівых свечак не ўяўляецца магчымым. Куды больш яна парадуецца, калі кандыдат у мужы прапануе ёй правесці час у шыкоўным рэстаране або на прэстыжным свецкім мерапрыемстве.\nМожна па-рознаму вырашаць пытанне, як спадабацца жанчыне-Скарпіёну, аднак, у любым выпадку трэба памятаць, што, быўшы сверхпроницательной, яна на дух не пераносіць фальшывых, няшчырых і занадта хітрых людзей. Таму для заваёвы гэтай жанчыны пераважней дзейнічаць проста і адкрыта, чым выдумляць нейкія мудрагелістыя хады.\nКак завоевать жанчыну СКАРПІЁН\nШто рабіць, каб заваяваць жанчыну Скарпіён\nЯк заваяваць жанчыну Скарпіён - парады мужчынам\nЖанчына Скарпіён з іншымі Знакамі Задыяку\nЯк Заваяваць Жанчыну па Знака Задыяку\nЯК заваяваць сэрцы ДЗЯЎЧАТЫ - скарпіёна?\nЯК заваявала і дамагчыся прыхільнасці ЖАНЧЫНЫ Скарпіёна\nЖанчына-Скарпіён - хвалюючая, сэксуальная, непрыступная ... Можаце не сумнявацца, што пра яе увазе марыць мноства хлопцаў, але дзяўчаты гэтага знака вельмі выбарчыя і наскрозь бачаць усе намеры мужчын, якія спрабуюць да іх наблізіцца. Каб зразумець, як заваяваць дзяўчыну-Скарпіёна, вы павінны засвоіць, што яна заўсёды сама выбірае мужчын: спачатку яна будзе доўга «прамацваць» вас, збіраць інфармацыю. Калі тое, што яна даведалася, яе зацікавіць, то яна 1 раз дасць вам зразумець, што вы можаце паспрабаваць яе прыцягнуць. Далей справа за вамі: падарункі, заляцанні, зносіны. Што-то яна прыме, нешта праігнаруе, але абавязкова запомніць.\nЖанчыны-Скарпіёны шукаюць мужчыну моцнага, дакладнага і гарачага, пад стаць ўласным тэмпераменту. Слабыя і дробязныя мужчыны выклікаюць у іх непрыхаваны агіду, а ўжо калі яна пачала язвить і здзекавацца, то не ўсякая мужчынскую псіхіку вытрымае. Дзяўчатамі гэтага знака немагчыма кіраваць, вы можаце нешта папрасіць, параіць, прапанаваць, але не трэба прымушаць ці што-небудзь ёй забараняць, гэта астудзіць яе цікавасць раз і назаўжды.\nЗа халоднай прыгажосцю жанчыны-Скарпіёна хаваецца далікатная і пачуццёвая натура, якая ўмее клапаціцца, падтрымліваць і дапамагаць. Яна ніколі не даруе падман ці здрада, акрамя таго, жанчыны гэтага знака раўнівыя да жаху, прычым у гневе яны могуць быць жахліва разбуральнымі. Так што лепш не правакаваць яе і пра любую праблеме казаць сумленна і спакойна. Кожны чалавек - гэта унікальная асоба, але цяжка паспрачацца з тым, што людзі, народжаныя пад знакам Скарпіёна, валодаюць асаблівым магнетызмам, тэмпераментам і харызмай. Таму, адважваючыся заваяваць сэрца Скарпіёна, будзьце гатовыя да пастаяннага працы над вашымі адносінамі, выяўляйце цярпенне і шчырасць.\nКалi гаварыць пра жанчын, якія з'яўляюцца прадстаўніцамі гэтак моцнага знака задыяку, гаворка сапраўды павінна ісці ў кантэксце заваёвы. Жанчыны скарпіёны - гэта своеасаблівая ахоўная крэпасць. І калі вашай мэтай з'яўляецца сэкс з ёй - яна можа сур'ёзна аслабіць «ахову», каб мужчыну хапіла сіл, і тое патрабаванні ў яе ого-го. З кім патрапіла яна і не надумае размаўляць, не тое, што дзяліць ложак. Калі жа мэтай з'яўляюцца адносіны з ёй, папрацаваць давядзецца на славу.\nПрадстаўніц прыгожай паловы чалавецтва, якая належыць да гэтага знака задыяку, ніякім чынам нельга назваць слабымі падлогай. Яны дадуць фору практычна любому мужчыну. Натуральна гаворка ідзе аб энергетыцы і маральнай устойлівасці. Таму ўсё, што ёй трэба, каб мужчына быў мацней. А гэта крайняя рэдкасць.\nУ гэтай сувязі альбо жанчынам даводзіцца станавіцца слабым, альбо мужчынам мацней. Але гэтая дылема практычна невырашальная. Бо жанчыны скарпіёны, якія ад прыроды надзелены такой сілай, не збіраюцца ад яе адмаўляцца.\nТаму прыдумляючы сістэму, па якой можна вызначыцца, як заваяваць жанчыну Скарпіён, улічвайце наступныя факты аб гэтых дамах:\nЖанчыны Скарпіёны не любяць праява слабасцяў і празмерных пяшчот. Не варта з першых жа дзён знаёмства бегаць за ёй і бажыцца ў вечным каханні. Слабасць у мужчынах у яе выклікае агіду, і яна можа нават не глядзець у яго бок.\nГэта дарагія жанчыны, якія не карыстаюцца шырспажывам. Для іх важна, каб у іх было ўсё самае лепшае. Гэтыя патрэбы абумоўлены працавітасцю, якое часцяком прыносіць ім даходы, за кошт якіх яны могуць дазволіць сабе ўсе задавальнення. Таму калі ў вас няма працы, ці вы сёння не надзелі свае самыя стромкія туфлі - нават не падыходзіце, бо абутак - гэта першае, на што глядзіць жанчына Скарпіён. Для яе абутак - гэта своеасаблівая праекцыя, тут яна вызначае, наколькі моцна і ўпэўнена вы стаіце на нагах.\nПрадстаўніцы дадзенага знака задыяку вельмі разумныя і заўсёды ведаюць, чаго хочуць. Таму ў вашых задачах не аблажацца, а калі ваш узровень інтэлекту ніжэй сярэдняга - у вас проста няма шанцаў.\nДля жанчын Скарпіёнаў важна, каб мужчына валодаў харызмай, каб у яго было пачуццё такту, ён умеў хораша гаварыць і даглядаць. Гэта можа растапіць яе сэрца.\nВельмі важным з'яўляецца тое, што дамы Скарпіёны любяць якасны сэкс. Ім лепш трохі, але на вышэйшым узроўні, чым ўсю ноч, і безвынікова. Наогул партнёраў, з якімі ў яе беспаспяхова сэкс, яна потым проста ненавідзіць. Таму перш чым спрабаваць заваяваць жанчыну Скарпіёна, паспрабуйце адэкватна ацаніць свае сэксуальныя здольнасці.\nКаб заваяваць жанчыну-Скарпіёна, прыйдзецца прыкласці максімум намаганняў. Часцей за ўсё прадстаўніцы гэтага знака самі выбіраюць сабе партнёра. Але калі ў мужчыны паўстала непераадольнае жаданне скарыць выбранніцу, варта быць гатовым да таго, што пазбавіцца ад яе ўплыву будзе практычна немагчыма. Скарпіёны валодаюць прыроднай прывабнасцю, асаблівым абаяннем і магнетызмам. Спакусіць дзяўчыну толькі дзеля інтымных адносін не атрымаецца, бо адчуўшы сябе ашуканай, яна абрыне увесь свой гнеў на крыўдзіцеля, а помсціць Скарпіёны ўмеюць выдасканалена і з вялікай фантазіяй. Таму перш чым закахаць у сябе жанчыну гэтага знака, трэба добра падумаць, ці гатовы хлопец да доўгіх адносінам.\nЗнаёмства з незамужнимиЗаходи! Тут жанчыны знаёмяцца смялей, чым обычно.Знакомства з женщинамиЗнакомства з мужчинамиnavechno.comСкрыть аб'яву Варажба, дапамога моцнага магаСильный маг. Надзейнае рашэнне вашых праблем. Без граху і шкоды. Аплата за вынік! УслугиОбо мнеОплатаКонтактыmag-amiran.ruСкрыть аб'яву Знаёмства з мужчынамі ў відыачат! Знаёмства онлайн! Хочаце знайсці суразмоўцы? З намі гэта проста. Заходзьце! КАРЫСТАЛЬНІКА соглашениеКонфиденциальноПартнёркаНа английскомcoomeet.comСкрыть аб'яву\nКаб спадабацца гэтай даме, трэба быць мужным, харызматычным і тактоўным мужчынам. Пры знаёмстве дзяўчыны звяртаюць увагу на знешні выгляд. Па вопратцы і абутку Скарпіёны ацэньваюць плацежаздольнасць прыхільніка. Прадстаўніцы знака ставяць у раздзел кута стабільнасць.\nКалі ў мужчыны нясталая праца і малы дастатак, яму не варта нават спрабаваць заваяваць сэрца дзяўчыны-Скарпіёна.\nКaкого бы памеру не была гpудь галоўнае - яе «якасць», адвіслай гpудь нават самага жаданага памеру мала прыцягвае ўвагу і прыносіць адны нязручнасці. І пopой, вeрнуть ёй форму значна важней, чым павялічыць ...\nНе атрымаецца звярнуць на сябе ўвагу, паказваючы залішнюю эмацыйнасць і даючы клятвы ў вечным каханні. Праява пяшчоты Скарпіёны палічаць за слабасць. Прыцягнуць увагу да сваёй персоны можна інтэлектам, прыгожымі заляцаннямі без намёку на ліслівасць, прыстойнасцю і шчодрасьцю. Дробязны характар адштурхне жанчыну назаўжды.\nЖанчына, якая нарадзілася пад знакам Скарпіёна, валодае мужчынскімі рысамі . Яна моцная, умее вырашаць свае праблемы самастойна, у жыцці належыць толькі на сябе. Ад партнёра яна патрабуе таго ж. Яе выбраннік не павінен быць слабым. Хоць Скарпіёны ў душы ранімыя і спачуваюць, яны не стануць жыць з мужчынам з жалю. Слабая асобу выклікае ў іх агіда і непавагу.\nТаму, хто хоча зачараваць гэтую моцную жанчыну, давядзецца быць максімальна сумленным. Прадстаўніцы гэтага знака выдатна адчуваюць фальш. Злоўлены на падмане мужчына пазбавіцца шанцу выправіць памылкі. Скарпіёны ніколі не даруюць сувязь на баку, адносіны з здраднікам яны парвуць без шкадаванняў.\nЖанчыны гэтага знака адрозніваюцца гарачынёй. Таму уступаючы з імі ў адносіны, не варта пераацэньваць свае сэксуальныя магчымасці. Няякасны сэкс можа стаць прычынай разрыву, нягледзячы на тактоўнасць і высокі інтэлект партнёра. Дама-Скарпіён для сур'ёзных адносін і шлюбу выбірае толькі таго мужчыну, які ў поўнай меры здольны задаволіць яе бязмежную запал.\nЗразумець, што жанчына-Скарпіён закахана, не складана. Яна не з тых, хто будзе хаваць пачуцці і намеры. Дзяўчына не дае пустых абяцанняў і не даруе партнёра, які кідае словы на вецер. Калі яна ідзе на збліжэнне, значыць, упэўненая ў сваіх пачуццях .\nЗакаханай жанчыне-Скарпіёну трэба даць магчымасць заваяваць сябе. Мужчыну варта паводзіць сябе ледзь адхілена, ня дакучліва, але заўсёды паважліва і прыязна. Непрыступнасць толькі распаліла жанчыну. Ёй падабаецца самой выбіраць спадарожніка жыцця і дамагацца яго размяшчэння. Але гэта не значыць, што трэба заняць пасіўную пазіцыю і чакаць, пакуль яна зачаруе партнёра. Калі жанчына-Скарпіён паводзіць сябе зацікаўлена, трэба падтрымліваць яе цікавасць, ладзіць ёй сюрпрызы, вадзіць у добрыя ўстановы з вытанчанымі стравамі, дарыць брэндавыя рэчы.\nКалі дзяўчына-Скарпіён любіць, яна ня будзе хітраваць і прызнаецца ў пачуццях. З жанчын гэтага знака атрымліваюцца выдатныя жонкі і палюбоўніцы - пачуццёвыя, верныя і клапатлівыя.\nЖанчына-скарпіён - вельмі эмацыйная, гарачая натура, каб дамагчыся яе, неабходна праявіць вялізнае намаганне. Скарпіёны выбіраюць сабе партнёра на ўсё жыццё, ён павінен быць упэўненым у сабе, моцным, і самае галоўнае, верным. Вывучыўшы характарыстыку знака можна даведацца, як мужчыну заваяваць сэрца жанчыны-скарпіёна.\nНеабходна памятаць: спадарожніка сабе жанчына-скарпіён выбірае сама, зразумець гэта можна па яе ацэньвае погляду. Аднак, яна будзе рабіць выгляд, што ініцыятыва зыходзіць ад мужчыны. Гэта вельмі раўнівыя натуры, здраду не даруе ніколі. Нават бяскрыўдны погляд, размова з іншай жанчынай, можа пакрыўдзіць яе да глыбіні душы, выклікаць буру эмоцый.\nЖонкі-скарпіёны вельмі гаспадарчыя, ахайныя, вясёлыя. Пры любой сітуацыі, як гаварыцца, у нягоды, радасьці, яна з'яўляецца лепшай падтрымкай для свайго партнёра.\nАле, заваяваць жанчыну-скарпіёна, яе сэрца будзе няпроста. Скарпіён патрабуе да сябе пастаяннай увагі, адмысловага стаўлення, чым да іншых знаках задыяку. З боку скарпіёны здаюцца эгаістычнымі, аднак, у іх вельмі пераменлівы, распешчаны характар. Жанчыны-скарпіёны вельмі ўпартыя, ім падабаецца, каб усё ішло па «іхняму». Вакол іх асяроддзя, заўсёды можна ўбачыць шмат прыхільнікаў, дамагацца іх руку, сэрца.\nКаб заваяваць, дамагчыся сэрца жанчыны-скарпіёна, трэба быць моцным, адказным мужчынам. Скарпіёны выбіраюць ўсё самае лепшае, заўсёды дамагаюцца усяго сваёй працай, таму, у першую чаргу, ўвагу звяртаюць на адзенне, стыль партнёра. Ім можа не дагадзіць няправільна падабраны стыль партнёра, няякасная, ня почищенная абутак. Прадстаўніцы гэтага знака цэняць інтэлект, таму неабходна праявіць свой розум, адукаванасць пры зносінах, быць у курсе апошніх навін. Для іх важна, як партнёр мае зносіны, за ёй ходзіць.\nЯк мужчына заваёўвае сэрца жанчыны? Дорыць раскошныя падарункі, запрашае на рамантычнае спатканне. Скарпіёны цэняць увагу, у якасці падарункаў падыдуць дарагія ўпрыгажэнні. У гэтага знака задыяку хвацкі густ, простая, танная біжутэрыя ім не падыдзе. Як заваяваць сэрца непрыступнай жанчыны:\nНеабходна выбіраць стыльныя, акуратныя ўборы, не забываць чысціць абутак. Памятаеце, акуратнасць гуляе важную ролю для скарпіёнаў.\nБудзьце адказныя за свае словы, учынкі, умейце прымаць рашэнні.\nПадтрымлівайце размова, рабіце кампліменты.\nЗахапляйцеся сваёй выбранніцай, аказвайце знакі ўвагі.\nЗапрашайце ў незвычайныя месцы, дорыце падарункі, рамантычныя вечары.\nБудзьце натуральныя, некалі ня манеце, хлусня скарпіёны не пераносяць.\nКалі хочаце заваяваць сэрца замужняй жанчыны, варта праявіць цярпенне, спакой. Скарпіён схільны на лёгкі флірт, непрацяглыя адносіны, калі яго зацікавіць партнёр. Але жанчына-скарпіён ніколі не даруе здраду, паспрабуе адпомсціць, да прыкладу, пафліртаваць з лепшым сябрам. Цярпець шлюб дзеля дзяцей скарпіён не будзе. Калі партнёр яе аддаў, яна адразу падасць на развод. Скарпіёны - ўласнікі па сваёй натуры. Каб дамагчыся яе сэрца, трэба прадумаць план, ацаніць яе стан сям'і, дзейнічаць рашучымі маленькімі крокамі, тады можна рэалізаваць свае мары.\nНа жанчыну-скарпіёна нельга ціснуць, паказваць сваю высокую самаўпэўненасць, яна заўсёды павінна быць незалежнай, мець уласнае меркаванне. Ніколі не глядзіце, не параўноўвайце яе з іншымі жанчынамі, яна вас не даруе. Скарпіёны вельмі раўнівыя асобы, калі вы вырашылі яе скарыць, будзьце ёй адданыя заўсёды. Калі жанчына гэтага знака ў вас закахаецца, аддасць усю сябе, будзе выдатнай жонкай, сябрам, выдатнай маці вашых дзяцей, якая навучыць іх выхаванасці, дасць адукацыю, заўсёды будзе для іх лепшым сябрам.\nЖанчыну скарпіёна можна заваяваць, увайшоўшы ў яе давер. Свае патаемныя таямніцы яна не раскажа каму патрапіла. Таму неабходна цікавіцца пра яе справах, дапамагаць парадамі, як бы выпадкова, але, ні ў якім разе вучыць, неяк жыць. Галоўнае, пры зносінах не несці лухту, падтрымліваць размову, абмяркоўваць тэмы, якія цікавяць яе ў дадзены момант.\nСкарпіёны не будуць сядзець увесь час дома, яны любяць працаваць, заўсёды дамагаюцца вышыні кар'ернай лесвіцы. Таму, мужчына павінен прымаць яе такую, якая яна ёсць на самой справе. Велізарную ролю гуляюць сэксуальныя адносіны, калі партнёр перастане дастаўляць ёй задавальненне, яна спакойна выкрасліць яго са свайго жыцця.\nКаб дамагчыся размяшчэнне жанчыны-скарпіёна, дорыце ёй прыемныя сюрпрызы, заўсёды захапляйцеся яе знешнасцю, падтрымлівайце ва ўсім. Але заставайцеся загадкай у яе вачах, тады шанцы на адносіны павялічацца ў некалькі разоў. Памятаеце: прадстаўніцы гэтага знака валодаюць моцным мужчынскім характарам, могуць даць адпор любому, хто асмеліўся іх пакрыўдзіць, могуць адпомсціць свайму крыўдзіцелю. Ніколі не дамагайцеся скарпіёнаў, не маючы на гэта сур'ёзных намераў.\nPrevious Previous Post: ГАРАСКОП ДЕКАБРЬ ВОДОЛЕЙ МУЖЧЫНА\nNext Next Post: КОЛЬКІ ЧАСУ павінна доўжыцца Глыбокага фаза сну


Махачкала адмяняецца! Маладзечанскі райвыканкам абяцае грошы – RH.by\nМахачкала адмяняецца! Маладзечанскі райвыканкам абяцае грошы\nКаманда “Маладзечна-2013” прыме ўдзел у другой лізе чэмпіянату краіны.\nПра гэта стала вядома акурат 1 красавіка. Ці не розыгрыш гэта, мы запыталіся ў дырэктара каманды Аляксандра Любанца:\n− Хачу супакоіць усіх заўзятараў: гэта не жарт. Літаральна паўгадзіны таму мы выйшлі з пасяджэння ў райвыканкаме. У прысутнасці старшыні райвыканкама Аляксандра Яхнаўца, начальніка аддзела адукацыі, спорту і турызму Іны Драпезы, намесніка старшыні райвыканкама Генадзя Актанаровіча прагучала:\nфутболу ў Маладзечне быць!\nНа сёння вырашаныя пытанні з арэндай стадыёна і часткова з забеспячэннем каманды транспартам на выязныя матчы. Грошы за гэта ў нас браць не будуць. Трэніроўкі каманда будзе праводзіць як у Мінску, так і на стадыёне ў Чысці.\n− А каманда сама ёсць?\n− Канешне, многія пасыходзілі у іншыя каманды, калі даведаліся, што мы заяўляцца не будзем. Але з мінулага сезона, мяркую, застануцца Юры Бугай, Андрэй Шаблінскі. Цяпер асноўная наша праца якраз і будзе накіраваная на тое, каб сабраць каманду. Аднак ва ўсёй гэтай эйфарыі ёсць лыжка дзёгцю: падтрымліваць нас будуць толькі цягам гэтага года. Пра перспектыву развіцця каманды гаворка не ішла. Але без дапамогі мясцовай школы нам будзе цяжка.\nФутбольныя заўзятары Маладзечна збіраюць подпісы ў падтрымку футбольнай каманды\nДырэктар ФСК “Маладзечна-2013”: заяўка сёння будзе адкліканая\nМаладзечанскі футбол у «падвешаным» стане. Што думаюць тыя, ад каго ён залежыць\nФутбола ў Маладзечне больш не будзе. Гасіце святло на стадыёне\nПредыдущая статьяВіляйчане паедуць у Сербію знаёміцца з экалагічнымі праектамі\nСледующая статьяЗ-за падаражання праезду мы губляем тэлевізар ды мікрахвалёўку


Хто стаў «Містарам Карэлічы — 2017»? | zviazda.by\nХатняя старонка » Грамадства » Хто стаў «Містарам Карэлічы — 2017»?\nШто аб'ядноўвае супрацоўніка Дэпартамента аховы, спецыяліста электрасетак і прадстаўніка аддзела па надзвычайных сітуацыях? Усе яны — удзельнікі новага для Карэліцкага раёна конкурсу «Містар Карэлічы — 2017». Свае здольнасці, якасці і ўменні тут дэманструюць не прыгажуні, як мы прывыклі, а маладыя спецыялісты раёна.\nМэтай спаборніцтваў быў пошук сярод дужай паловы самай яркай, творчай, спартыўнай і здаровай асобы на Карэліччыне. Арганізатары мерапрыемства хацелі такім чынам падтрымаць таленавітую моладзь, папулярызаваць беларускую культуру і моду.\nА вось для мясцовых дзяўчат, думаецца, гэта відовішчнае свята стала яшчэ і своеасаблівымі агледзінамі патэнцыйных жаніхоў. Дзе, як не тут, за адзін вечар убачыш, як хлопцы абіраюць бульбу, прышываюць гузікі, забіваюць цвікі, гатуюць фірменную страву і нават выносяць смецце. Праверка на гаспадарлівасць была адным з заданняў конкурсу.\nРозум, трапнасць і трываласць хлопцы паказвалі ў інтэлектуальных і спартыўных спаборніцтвах. Тытул «Містар Спорт», дарэчы, заваяваў Вячаслаў МІСЕЛЯ, супрацоўнік Карэліцкага аддзела па надзвычайных сітуацыях. А званне «Містар Інтэлект», на думку журы, заслужыў Аляксандр СІРОЦІН, работнік Карэліцкага аддзялення Дэпартамента аховы.\nБольш за ўсіх пашанцавала Віктару ХВЯСЬКО з філіяла «Карэліцкі раён электрычных сетак». Ён стаў не толькі «Містарам Крэатыўнасць», але і атрымаў прыз глядацкіх сімпатый.\n— Такі конкурс мы арганізавалі ў раёне ўпершыню. Магчыма, таму хлопцы крыху засаромеліся, і ўдзельнікаў было няшмат. Затое гэта дакладна былі самыя лепшыя, — падзялілася ўражаннямі Валянціна ВІШНЕЎСКАЯ, галоўны спецыяліст аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Карэліцкага райвыканкама. — Спаборніцтвы такога кшталту сярод дужай паловы — з'ява неардынарная і, як аказалася, цікавая. Усе атрымалі масу пазітыўных эмоцый. Думаю, наступным годам удзельнікаў стане больш і конкурс прыжывецца.\nЗагаловак у газеце: «Містар Карэлічы»: гаспадарлівы, разумны, нежанаты...\nВаенна-гістарычны фестываль захопіць Мір 7-8 ліпеня\nУ Карэліцкім раёне прайшоў фестываль масак\nУ Карэлічах прайшоў «Запалкавы турнір»


Галоўная ➠ Плітка ➠ Выбіраем правільны дахавы матэрыял\nАпублікавана 13.09.2016 18:27\nВыбіраем лепшы дахавы матэрыял – гнуткая чарапіца (бітумная)\nСёння будаўнічы рынак Расеі шмат у шырокім асартыментам бітумнай чарапіцы розных формаў, мадэляў, стылявых і каляровых рашэнняў.\nМенавіта з-за вялікага разнастайнасці яе відаў і унікальных калекцый можна лёгка падабраць патрэбны тып дахавага матэрыялу ідэальна спалучаецца з любым дэкорам фасада: сайдынгам, цнатлівым дрэвам, прыродным каменем, керамаграніту або венецыянскай тынкоўкай.\nШто такое бітумная чарапіца\nЯкасная бітумная чарапіца (так званы шинглас, дахавая плітка, мяккая чарапіца, гонта) - гэта прыгожы дахавы матэрыял, які ўтварае на односкатных і многоскатных дахах любых канструкцый герметычнае пакрыццё і укрывающее іх раскошным суцэльным дываном, якія імітуюць луску.\nВырабляецца з палімерна-бітумнай масы, якая мае армавальную аснову з стеклохолста, арганічнай цэлюлозы (лямца) або шклотканіны з увядзеннем спецыяльных палімерных дабавак (напрыклад, SBS-мадыфікатараў) якія надаюць гонтам даўгавечнасць, эластычнасць, мяккасць і цеплаўстойлівасць.\nВыпускаецца ў выглядзе шматслойнага плоскага ліста невялікага памеру (стандарт 100х33см), у якім адзін край мае фігурны выраз розных геаметрычных формаў: прастакутнай, лускаватай, хвалепадобнай, авальнай, шасцікутных сот і больш складаных, што забяспечвае герметычнасць і лёгкасць мантажу.\nДаведаемся галоўныя асаблівасці мяккай чарапіцы\nУнікальнасць гнуткай чарапіцы ў двухбаковым пакрыцці пластамі высокатэхналагічнага полимеризованного бітуму.\nПластычнасць дахавых плітак дазваляе пры мантажы паўтараць любыя выгібы даху і аператыўна абліпаць нават нестандартныя элементы.\nГонты не баяцца моцных маразоў, спякоты і негатыўных уздзеянняў навакольнага асяроддзя.\nПрывабнасць вонкавага выгляду, якая ствараецца за кошт выкарыстання рознага спектру кветак і адценняў пакрыцця.\nВоданепранікальнасць. Высокая ремонтнопригодность і ступень шумаізаляцыі.\nМалы вага, не аказвае магутнай нагрузкі на кроквенную канструкцыю даху.\nПрымяненне толькі высакаякаснага бітуму, які не мае іншых пахаў.\nЎладанне высокай цеплаўстойлівасцю, якая выключае расплаўлення і адпаведна подтеканіе бітумна-палімернай масы пры высокіх тэмпературах ў гарачы летні сезон.\nМінімальны працэнт адходаў пры мантажы дахаў складаных канфігурацый.\nПрацяглы эксплуатацыйны тэрмін (да 50 гадоў і больш).\nВытворцы бітумнай чарапіцы\nУ нашы дні значную нішу на расійскім рынку дахавых пакрыццяў, такіх як гнуткая чарапіца, займаюць тры сусветных вытворцы:\n- сумесная іспана-расійская кампанія «Shinglas»;\n- фінляндская фірма «Katepal»;\n- бельгійская кампанія «IKO», якая вырабляе мяккую чарапіцу пад сваім брэндам на 14 заводах, размешчаных у розных кутках ЗША, Еўропы і Канады.\nСярод айчынных вытворцаў асаблівай папулярнасцю карыстаецца бітумная чарапіца маркі Шинглас, пастаўшчыком якой з'яўляецца вядучая расійская фірма-вытворца «ТехноНИКОЛЬ».\nІншыя вытворцы і прадаўцы прадстаўлены ў гэтым электронным каталогу дахавых матэрыялаў.\nСакрэты правільнага выбару гнуткай чарапіцы\nВядома, на рынку функцыянуюць і многія іншыя фірмы-вытворцы, але якасць іх прадукцыі выклікае сумневу, так як доля продажаў не вялікая. А гэта значыць, што ў вас могуць у далейшым узнікнуць праблемы. Таму пры выбары высокатэхналагічнага дахавага матэрыялу лепш за ўсё звяртацца да дапамогі сапраўдных прафесіяналаў.\nДля лёгкасці арыентавання ў багатым асартыменце прапанаванай прадукцыі варта ведаць, што бітумная чарапіца ставіцца да розных цэнавых катэгорыях: прэміум-клас, сярэдні клас, элітаў-клас і эканом-клас. Выбіраючы дадзены дахавы матэрыял, старайцеся пісьменна размеркаваць ўласныя грашовыя сродкі.\nУлічвайце тое, што:\n- дахавы гонта з мінеральнай дробкай танней пакрыцця з базальтавымі грануламі;\n- кошт айчыннай дахавай пліткі – значна менш імпартнай;\n- цана аднакаляровай мяккай чарапіцы ніжэй кошту шматколернай.\nКалі вы жывяце ў прыбярэжных зонах з моцнымі і рэзкімі вятрамі, старайцеся выбіраць дахавы матэрыял у камплекце з доборных элементамі, такімі як спецыяльныя цвікі. Акрамя гэтага накрываюць дах у цёплы перыяд года, для таго, каб складнікі гнуткіх шингласов маглі надзейна «склеиться» і ўтварыць адзіны герметычны дыван.\nАтрымаць патрэбную інфармацыю і кансультацыю аб годным выбары лепшай бітумнай чарапіцы можна ў спецыяльным раздзеле будаўнічага партала «Рамонт Онлайн». У каталогу прадстаўлены апошнія навінкі на гнуткую чарапіцу ад многіх гандлёвых аб'ектаў Казані! Тэлефануйце! Звяртайцеся! Падрабязнасці ў нашых прафесійных менеджэраў!


"Знак бяды" пакажуць на тэлебачанні ў дзень нараджэння Васіля Быкава\n07:59 24 чэрвеня 2018\n10:56 19.06.2017 (абноўлена 11:35 19.06.2017) Атрымаць кароткую спасылку\n19 чэрвеня знакамітаму пісьменніку Васілю Быкаву, яркаму прадстаўніку ваеннай прозы ў беларускай літаратуры споўнілася б 93 гады.\nМІНСК, 19 чэр — Sputnik. У панядзелак тэлеканал "Беларусь 3" пакажа самую вядомую экранізацыю твора Васіля Быкава. Падчас прагляду фільма "Знак бяды" ў гледачоў будзе магчымасць уключыць функцыю схаванага субцітравання, паведамілі Sputnik у прэс-службе тэлеканала.\nКарціна нагадае гледачам трагічную гісторыю людзей, якія сутыкнуліся не толькі з фашысцкай акупацыяй, але і здрадай сваіх аднавяскоўцаў. Васіль Быкаў адным з першых узняў тэму калабарацыянізму ў беларускай літаратуры.\nУ фільме Міхаіла Пташука — зорны склад акцёраў: Ніна Русланава, Генадзь Гарбук, Уладзімір Гасцюхін, Аляксей Булдакоў і многія іншыя. Дарэчы, Ніна Русланава за ўвасабленне вобраза Сцепаніды Багацька была адзначана першай у гісторыі прэміяй "Ніка" за лепшую жаночую ролю ў 1988 годзе, Дзяржаўнай прэміяй БССР і Залатым медалём імя А. Даўжэнкі.\nЗнакамітую экранізацыю можна будзе ўбачыць у 21:45. Фільм "Знак бяды" будзе выходзіць са схаванымі субтытрамі, якія любы тэлеглядач зможа як актываваць, так і адключыць.\nкіно, Міхаіл Пташук, Васіль Быкаў, Беларусь


2 мая – Вялікдзень (праваслаўная Пасха) — Берестовица. Берестовицкий район. Берестовицкая газета\n02.05.2021 30.04.2021 irina262Комментарии on 2 мая – Вялікдзень (праваслаўная Пасха)\nУ гэты выдатны і святы дзень, напоўнены пасхальный радасцю і дзіўным святлом, сардэчна вітаем усіх Вас са святам Святога Уваскрасення!\nПасха Гасподняя – яскравае сведчанне прамудрасці Божай і невымернай любові Творцы да чалавечага роду. Любоў выказвае сябе ў здзяйсненні дабра бліжняму і ў гатоўнасці добраахвотна цярпець за яго цяжкасці, цеснату і нават пакуты.\nУваскрасенне Збавіцеля адчыніла чалавецтву дзверы ў Царства Нябеснае і напоўніла наша зямное быццё вечным сэнсам. Гасподзь дараваў Сябе ўсім веруючым у Яго як узор дабрадзейнасці і здабыў нятленне, каб услед за Ім ішлі ўсе, хто выратоўваецца. А для гэтага мы павінны ўжо тут, на зямлі, навучыцца дыхаць паветрам вечнасці, здымаючы з сябе старога чалавека з учынкамі яго (Кал. 3, 9), будуючы сваё жыццё згодна з Евангеллем і ўдзельнічаючы ў Таінствах Святой Царквы – наследніцы вялікіх абяцанняў Божых.\nВера ва Уваскрасенне Збавіцеля гасіць полымя жыццёвых трывог і дазваляе ўзвысіцца над марнасцю свету, дапамагае адкідваць спакусы граху і пераадольваць розныя страхі. У адказ на Бажэственную любоў мы пакліканы праяўляць “любоў ад чыстага сэрца, добрага сумлення і некрывадушнай веры” (1 Цім. 1, 5). У адказ на яго міласэрнасць – аказваць міласць людзям, якія вакол нас, і клапаціцца аб уладкаванні грамадскага жыцця ў адпаведнасці з высокімі евангельскімі ідэаламі.\nУ цяперашні няпросты час асабліва важна выкарыстоўваць любую магчымасць дзеля таго, каб удзельнічаць у сумеснай малітве, у набажэнствах і святых Таінствах, а найбольш – у Бажэственнай Еўхарыстыі, Якая злучае нас з Хрыстом і аднаго з адным. Важна падтрымаць тых, хто хворы і нямоглы, хто пазбавіўся сродкаў да існавання, хто не можа прыйсці ў храм. Акажам пасільную дапамогу тым, хто пакутуе, не пройдзем абыякава міма тых, кто патрабуе чалавечай спагады, увагі і клопату.\nДарагія, сардэчна віншуем Вас з вялікім святам Пасхі і жадаем Вам моцнага здароўя і шчодрасцяў ад Жыццядаўца Іісуса. Няхай міласэрны Гасподзь спадобіць усіх нас цясней злучацца з Ім у невячэрнім дні Царства Яго і радасна сведчыць:


100-гадовы налібачанін: Не дай Бог вам бачыць тое, што я перажыў | Arche.by\nЯну Чарняцу нядаўна споўнілася 100 гадоў. Ён адзін з пяці сотняў доўгажыхароў Беларусі, якія пражылі стагоддзе. Нарадзіўся сп. Ян у Расейскай імперыі, выхоўваўся ў польскія часы, зведаў здзекі фашызма і камунізма, жыў ў “савецкім раі”, а сваё стагоддзе сустрэў у незалежнай Беларусі.\nТакіх людзей называюць – “чалавек-эпоха”. Нягледзячы на сталы век, ён застаўся волатам духу, чалавекам, адданым каштоўнасцям, якія прышчапілі яму бацькі – праўдзе і справядлівасці.\nОт некалі танцы былі. У чалавека хату папросім, прывязём музыку. Адразу на 4 дні, як на святы якія. За 4 месяцы давалі музыканту задатак, каб ён нікуды да іншага чалавека не пайшоў. На Каляды – 4 дні, Вялікдзень – 4 дні, Сёмуха – 4 дні. Во як гулялі, брат ты мой.\nНа чацьвёрты дзень дык цяжка было ўжо. Гралі музыкі на гармоніку, барабане, трубах, цымбалах, скрыпцы. Спявалі і па-польску, і па-беларуску. Патанцавалі танец і спявалі. Ажно свет тух, так хораша спявалі. Гэта не тое, што цяпер, бывае, уключыш тэлевізар і Пугачова бегае: “Я яго любіла, ён мяне любіў. Я яго любіла, ён мяне любіў”. Кожную суботу да 12 ночы гралі, потым дамоў, дзяўчат падводзілі. На раніцу ў касцёл, а ўвечары ізноў танцы. Потым чысцілі хату, гаспадару карасіны купім на лямпу і ўсё. Дзядзьку часам чарку налівалі. Зімой хлопцы ваду носяць, а дзяўчаты мылі потым падлогі ў тае хаце.\nПрадавалі ўсё на базарах. Некалі цэлы тыдзень быў базар. У панядзелак – Рубяжэвічы і Стоўбцы, аўторак – у Міры, у сераду – у Івянцы, у чацьвер – у Дзераўной, пятніца – у Стоўбцах. Дык нават з Нямеччыны да нас па свіней прыязджалі. Загадзя скажуць солтысу, каб ён людзям перадаў, што прыедуць і закуплівалі. Дык цэлы эшалон свіней грузілі. І добра ж плацілі тыя немцы. Падаткаў надта многа не было. На футарах “памяровыя” плацілі. Адзін чалавек усё мераў. Летам мераў, а зімой рабіў план. Футар цяжка было рабіць, там забоіна, там лес. Адзін чалавек усё рабіў, во дзе граматны быў. А цяпер, бывае, соткі мераюць, дык пяць чалавек цэлы дзень не могуць памераць.\nЖылі ля нас паны: Лысы, Радзевіч, Незабітоўскі. Банцарэвіч такі быў. Зарабіў чалавек у Амэрыцы грошы, вярнуўся і купіў маёнтак. Харошы дом быў, мураваны. А потым іх усіх вывезлі рускія. Адзін Незабітоўскі разам з кіроўцам паспеў уцячы ў бок Літвы. Але што з ім стала – невядома. На іхнай зямлі людзі саджалі, а дамы дык некаторыя парабкі паразбіралі. Сёння павыдумлялі, што паны, нібыта, мучалі мужыка. Казкі ўсё гэта. Хацеў чалавек зарабіць, дык ішоў да пана. Лес рэзалі, чос часалі, ідзі, калі хочаш, зарабляй. Харошыя былі людзі гэтыя памешчыкі. У пана Незабітоўскага, які быў міністрам сельскай гаспадаркі, былі ў Хатаве спіртзавод, піларама, рыбгас, а потым ён меўся ткацкую фабрыку адчыніць. Людзі сеялі лён, здавалі б, а ён бы яго перарабляў. Улада паставіла яму ўмовы, каб даваў людзям працу, а іначай забяруць гаспадарку. Дык паны ўсе стараліся, каб людзям работу даваць. Тыя, што ў пана працавалі, самі жылі, як паны. У Незабітоўскага каровы з аднаго боку свае былі, а з другога – парабкавы. Дык пыталіся людзі: “- Пан, чаму ж тут парабкавы каровы стаяць”? А ён кажа: — “Як будуць тут стаяць, прыйдзе парабак даваць сена сваім, дык і маім дасць, а як будуць адны, дык маіх можа і не пакарміць”.\nБывала чалавек украдзе ў пана ў лесе якую хвойку, дык Незабітоўскі да цёшчы такіх адпраўляў. А тая казала: “Ідзі у касцёл, паспавядайся, вызнай грахі і я табе дарую”. З панам і дамовіцца можна было. Жанчыны жаць прыходзілі і пан кажа адразу цану – 2 злотыя. А бабы кажуць: “Не, за 2,5 зл.”. “Добра, — кажа пан, — жнеця”. Вечарам плаціць і запрашае на заўтра. Бывала, калі часам не было грошай, дык ён выбачаецца і просіць, каб заўтра дазволілі заплаціць. Жанчыны смяюцца: “Добра, плацеця заўтра, будзе больш грошай”.\nЯны прыйшлі ў нядзелю. Ідуць, бачаць, што ходзіць на полі 5 кароваў, конь, то і пытаюцца: “- А што гэта за памешчык у вас”? Людзі кажуць: “- А які ж гэта памешчык, гэта гаспадар звычайны”. Дык яны на гэта кажуць: “- Ого, у нас такіх хадзяінаў даўно след прастыў”. А яны ж акурат заходзілі ў нядзелю, усе былі хораша апранутыя, да касцёла ж ішлі, дык рускія думалі, што ўсе навокал паны паадзяваныя. Але людзі нашыя іх не баяліся. Нават стрэлу ніводнага не было. Усіх жа ваенных раней забралі пад Нямеччыну, супраць немцаў ваяваць. А тут, на табе, нож у спіну з Усходу. Рускія як прыйшлі, так і пайшлі. Толькі пазней вярнуліся, каб сваю ўладу ставіць. Рабілі сходы, людзі галасавалі. Цяпер дык ніхто нікога не збірае на сходы. Нямашака нічога. Самі недзе там галасуюць і прызначаюць. А ўжо ў 1940-ым пачалі вывозіць людзей у Сібір. Во дзе канец света быў. Вельмі шмат павывозілі, ды самых лепшых, працавітых і харошых людзей. І нас хацелі вывезці, але свой іхны кажа: “Дык калі мы будзем такіх вывозіць, то ўсю вёску вывязем і людзей не застанецца”.\nПотым у 1941 прыйшлі немцы. Рускія паўцякалі. Хто не паспеў, дык у лесе хаваўся. Немцы спачатку нікога і нічога не чапалі. Потым ужо, калі патрэбная была рабочая сіла, дык бралі мясцовых. Было многа нашых там на рабоце ў Нямеччыне, а потым ім яшчэ немцы кампенсацыю плацілі. Але мы тых немцаў мала бачылі. Яны як прыехалі, так і паехалі далей. Парадкі мала змяніліся. Людзі і далей на зямлі працавалі. Немцы нічога не забіралі. Было так да пары, пакуль немцам не пачалі даносіць. Былі падлы свае, што пісалі на суседа даносы, дык немцы маглі і застрэліць. Пісалі, напрыклад, што нешта сказаў на немца, ці што партызанам памагаў. Раз прыехалі немцы па даносе ў Слабаду, арыштавалі цэлую сям’ю, загналі ўсіх у гумно і запалілі. Толькі мужык неяк камень адваліў ад сцяны і вылез. Астаўся адзін. Жонка і дзеці згарэлі. Немцы дазналіся, што ён выжыў і загадалі прыйсці. Вот ён прыйшоў. Расказаў, як усё было дык немяц кажа: “Уставай і ідзі, жыві хоць 100 гадоў. Ты ўжо і так мёртвы, цябе ўжо нямы сярод жывых”.\nПаскудных і сярод сваіх хапала. На аднаго напішуць немцам, што патроны партызанам даваў, другі, што каня мяняў. З аднэй хаты, дык помню, бацьку і трох сыноў немцы забілі. Майго брата тады стрэчнага забілі. Харошы чалавек мой брат быў. Надта ж разумны. У Рубяжэвічах вучыўся. Неяк паліцыя прыехала, дык кажуць: “Ідзі, прайдзіся па вёсцы, скажы, каб людзі аўса далі коням”. Ён і дас зайшоў на футар. Дык брат мой стрэйшы, Мікалай, кажа: “Не цягайся, бо яшчэ што якое”. А ён кажа: “Чаго мне баяцца, я ж нікуды не замешаны”. Пайшоў дадому, павячэраў і праз дарогу да суседа зайшоў. Жонка таго суседа была нашай пляменніцай. А той чалавек быў у спісе немцаў. Дык як немцы прыехалі, то той чалавек паспеў уцячы да цёшчы ў суседні Лубень. А наш застаўся там, у сястры. А паліцыя прыйшла арыштоўваць: “А дзе хадзянін?” – “Няма”. – “А гэта хто”? – “Сусед”. А што яны ведаюць хто гэта! Кажуць: “Хадзем, там разбярэмся”. Ім абы забраць каго, іх праца такая была. Прывезлі ўсіх у двор да Гардзіеўскіх, пачалі дапытваць. Можа б трохі пабілі і адпусцілі. Але як раз тады ехалі партызаны каля вёскі. Стаяў пост, але яны не спыніліся і давай уцякаць. Адзін саскочыў з каня і пачаў уцякаць. Немяц стрэліў. Глядзіць – дык гэта ж партызан і кажа: “Вы тут усе партызаны”. На заўтра павязалі гэтых людзей за рукі лейцамі. Вывялі, паставілі. Была прыехаўшы паліцыя з Івянца. Шэф раз стрэліў угару, а паліцыя потым восем разоў у тых людзей. Пастралялі і паехалі ў Івянец. І цяпер гэтакіх дурняў хапае, якія даносяць.\nІ на мяне ж тады напісалі данос, што шыю вопратку партызанам. Дык мяне адна жанчына выратавала. Яна сама была з Хатавы. Я з ёй пазнаўся на танцах. Ішоў я раз па вуліцы (гэта шчэ да вайны было) і бачу: пярсцёнак ляжыць. Падняў. Іду далей і бачу: тая дзяўчына шукае з сястрой на зямлі нешта, плача. У смецці капаліся. Я зразумеў, што той пярсцёнак шукаюць. Няма ды няма. Я іду і думаю: пэўне іхны пярсцёнак. Падыйшоў і пытаюся: “А што зрабілася”? “Пярсцёнак гэтая авечка згубіла” – кажа яе сястра. Я кажу: “Марыся, дай руку, я гляну, хто яго падняў і ці вернецца пярсцёнак”. Дзяўчына выставіла руку, а я пярсцёнак раз і на руку ёй паклаў. “Чым табе заплаціць?” – пытаецца. Я кажу: “Чым ты мне заплаціш, вот некалі як пойдзеш замуж, то скажаш мужу, што хлапец знайшоў пярсцёнак і аддаў”. І так сталася, што яна потым выйшла замуж за намесніка міністра Незабітоўскага, яго звалі Пазнаньскі. Ён быў немяц, але ўмеў па-польску гаварыць. Ніхто і не ведаў, што ён немяц. Як рускія прыйшлі, то ён да цесця ўцёк, ніхто не выдаў, што гэта чалавек Незабітоўскага. А ўжо як немцы прыйшлі і зрабілі пастарунак, то ён пайшоў на перагаворы і астаўся ў іх перакладчыкам.\nІ неяк раз прыслалі мне павестку, каб я явіўся ў пастарунак, калі не яўлюся, то ўсю сям’ю пастраляюць. Дзе ж ты не пойдзеш! Тры браты, сястра, матка. Я як выходзіў, то ўжо і развітаўся з усімі. Іду туды і яна ідзе, метраў 50 ад пастарунка, Марыся. Многа год не бачыліся, але пазналі адзін аднаго. “А ты куды?” – пытаецца. Я паказаў павестку, дык яна за галаву схапілася. Кажа мне: “Пастой вунь там, на павароце і чакай мяне”. А яна пайшла ў пастарунак. Я там можа пастаяў 30 хв. Бачу, што ідзе назад і кажа мне: “Ідзі, але гавары па-польску. Мой муж сядзіць за сталом, перад ім пісталет. Гавары памалу і не спяшайся. Будзе мой Пазнаньскі цябе дапрашваць”.\nЯ прыйшоў, сеў і яны мне адразу: “Рус, рус”. Я кажу: “Не, пане шэфе, я поляк”. Той пазнаньскі перакладае немцу і кажа: “Ты маеш зьвязь з партызанамі і ім шыеш. Я кажу па-польску далей: “Я два гады таму машынку закапаў, на раллі працую”. “Чаму не ідзеш у паліцыю?” – пытае. Я кажу: “Не завуць, не ведаю, ці здольны”. Пыталіся пра сям’ю. Я па-польску кажу, а Пазнаньскі немцу перакладае. Пытаецца: “А што вы робіце, як бандыты едуць?” Я кажу: “Лажымся ўсе ў адзежы, а брат на варце стаіць. Як сабакі стануць брахаць, то адзін за карову, другі за каня і да лесу, бо каля лесу жывем”. Потым яны нешта доўга гаварылі. Тады Пазнаньскі і кажа мне: “Пан шэф пану даровал”. Помню сходы былі высокія, але не ведаю, як я з іх сыходзіў, можа я ляцеў у паветры. Ужо як адыйшоўся з паўкіламетра, то тады адумаўся, што я дадому іду. Як сказаў ён мне, што свабодны, дык усё роўна, як мне хто ліхтаром пасьвяціў у вочы. Каб не тая жанчына, то цяпер ляжаў бы на могілках. Не дай вам Бог бачыць тое, што я перажыў.\nПартызанаў было ў пушчы 17 тысяч, а ў Івянцы немцаў было можа з 10 чалавек. Паліцыя была. Дык яны і Івянца нават не разбілі. Яны толькі ваявалі з мужыкамі: за карову, за адзежу, цягалі ўсё. Яны немца і не бачылі. Раз ідзе партызан, ён сам з Ляўкоўшчыны быў. Ішоў у Навікі, каб прыдбаць нешта. А побач мой брат Мікалай ідзе. Дык брат кажа: “Слухай, вазьмі ты хоць раз стрэльні. Бо колькі вайна ідзе, я яшчэ ані разу стрэлу не чуў”. Дык ён адказвае: “Няма шомпала, не магу страляць. Няма чым патрона выбіць”. Вот табе і партызан. Што тут казаць. Я ж ім шыў. Ані разачку не прывезлі нічога нямецкага. Толькі палатно якое, бабскае. Бабскія сукенкі, кашулі. Раз прыносіць партызан кажух. Кажа: “Во, з немца зняў”. Гляджу, дык гэта ж мая работа. Падвярнуў кішэню і гляджу, во вышыта маёй рукою імя хлопца, якому я шыў. Бо раней, бывала, калі танцы, усе паскідаюць кажухі, і каб не перамяшаліся, то я вышываў імёны на кішэні. “А дзе ты, — кажу, — яго ўзяў”. “З немца сарваў” — адказвае. “Ах — кажу, — тваю маць, гэта ж во мая работа. Ты ані разу немца не бачыў. Во такі ты ваяка”.\nПрыехалі яны раз да мяне на футар і загадалі, каб збіраўся ў лес. Забралі і паехалі ў суседнюю вёску Тонавы, каб шчэ болей браць. Двое пайшлі ў вёску, а адзін з намі застаўся. Была ў нас пры сабе гарэлка. Мы паставілі яму тую бутэльку і прапануем выпіць. Ён за пару хвілін напіўся і ляжыць, спіць п’яны. А мы ходу ў лес. Далей на дарогу, там пераначавалі і дадому. Дык раз ізноў за мной прыйшлі. Мяне не было дома. Брат кажа: “Вы ж яго забралі, дзе вы яго дзелі?” Трохі хаваліся, а потым аціхла ўсё.\nМой брат запісаўся у калхоз, дык адразу забралі трое коней. Воз, барану, плуг, збожжа. Але спачатку, пасля вайны, саветы налажылі “падстаўкі” на людзей. Мы плацілі ажно 150 пудоў “падстаўкі”. Многія трымаліся спачатку падалей ад калхозаў, але потым пачалі запісвацца, бо да ніткі абіралі. Пачалі ўжо гнаць людзей з футароў назад у вёскі. Цягалі гэтых людзей, бо рабіць ім не было чаго.\nРаз брат мне кажа, што трэба дамалаціць жыта на “падстаўку”. Я ўзяўся яму памагаць. Мы ўжо малоцім цапамі. Прыязджаюць да нас. “Дзе падводы?” – пытаецца першы сакратар. Ён з прадсядацелем прыехаў і фурманам. Брат кажа: “Во, дамалачваю ды павязу” – брат кажа. А той узлаваўся: — Што ты, блядзь кулацкая, фсе срокі мне срываеш?! А я, як стаяў з тым цэпам, дык і думаю сабе, ах ты паскуда прыблудная, я ж табе зараз гэным цэпам па гарляку перацягну. Кажу яму: “- Как вам не стыдна, старава чэлавека блядзью называць, гэна вы такія парадкі ў Савецкому союзі хочаце строіць?” А ён на мяне глянуў ды кажа: “Штоооо?” А я сціскаю цэп і іду ў ягоны бок, а ён са страху адскочыў ажно. – “Чаго вы скачаце, я ў хату вады іду напіцца» — кажу ўжо яму. А быў з ім прадсядацель, неблагі чалавек, ён і кажа яму: “- Успакойцесь, эта харошые людзі”. Я пайшоў у хату, выпіў вады, вяртаюся з цэпам, а той гіцаль даў драла пад дрывотню. Во, браток ты мой, яны ўсе адважныя пакуль мы іх баімся.\nПраз пару дзён пасля гэтага я працаваў у лесе. Прыселі мы адпачыць. Бачу, ізноў гэныя ўдвох. Я ўжо лёг, ляжу. Той самы ўсіх апытвае, ці здалі падставу. І да мяне дайшлі. Я ляжу, не падымаюся, падыйшлі да мяне. “Не, не здаў. А чаму? Бо ў мяне нічога няма” — адказваю і паказваю яму на сякеру. Кажу: “Каб вы такое пацягалі, дык і вы ледзь жывы хадзілі б”. А тады кажа: “Ладна, я цябе ўжо ведаю”.\nНекалі, пры Польшчы, як ішоў да пана працаваць, то перад працай ты ўжо ведаў, колькі заробіш. Цэлы дзень касіць – 3 злотыя каштавала (50 кг хлеба). А ў нас месяц працаваў у калхозе і не ведаў, што дадуць. А цяпер дык і калхозы да ручкі дайшлі. Адзін палявод і сем начальнікаў.\nНа вуліцы часам бабы кажуць: “От добра цяпер жывецца, у магазіне ўсяго хапае”. А я тады адказваю: “Дык а ці ўсё ты гэна ясі, ці ёсць табе за што гэта купіць?” Я б дык на дзень раз еў, абы намі рускія не кіравалі. Некалі мы жылі без іхнага газу, і добра жылі, і галодныя ніколі не былі. І цёпла ў нас было. Мы і без газу перажывем. Во, лес пад бокам. Трэба адмаўляцца ід іхнага газу, шукаць як па-другому жыць, каб толькі Расея нас не чапала, каб жыць дала.\nЯшчэ мо што Пуціну хто зробіць у самой Расеі. Ён яшчэ можа прайграць сваю Расею, расцягаюць яе на кавалкі. Там жа нямала людзей хочуць сваім розумам жыць. І гэты ў нас такі самы. Увесь свет за Ўкраіну, а ён як прагаласаваў? Чаму Беларусь не ўстрымалася ад голасу? Не хоча праўду па тэлевізары казаць. Рускім каналам я не веру. Паказваюць, што рускім ва Ўкраіне гуманітраку прывезлі: ежу, адзежу.\nКаторы раз думаю: ах каб вас, думаю, пярун паразбіваў. Па вачах бачу, што ілгуць. Паўсюль жа рускія ёсць, у кожнай дзяржаве. Паўсюль іх прымаюць, дык жывіце вы як людзі, чаго вы да ўсіх чапляецеся? Прыцягнулі да нас сваё войска. Навошта яно нам? Гэты наш, калі што якое, кіне ўсё ды паедзе сабе, а народу што рабіць?\nМы 80 год у палоне пражылі. Свайго няма ў нас нічога. Я сам усё рабіў, хату будаваў. Дык яшчэ трэба гэную хату і зямлю выкупляць. Ужо два разы купляў тое, што сам збудаваў, як памру, дык дочкі будуць ізноў выкупляць. А чыя ж гэта зямля? Што гэта, Лукашэнка зямлю гэтую прывёз?\nГаняць Еўропу, а за машынай дык чаму не ў Расею едуць, а ў Польшчу? Я глухі, ледзь чую. Сяджу, бывае, на лаўцы. Часам чую, што машына едзе. Ужо здалёк чуваць, што руская машына. Пры цары, дзяды расказвалі, добра людзі жылі. Хлеб ажно ў Амэрыку вазілі. Калі ўжо Амэрыка не брала, бо замнога было, дык у мора высыпалі. Яны ня ведалі, куды хлеб дзяваць. Расея багатая некалі была. Усей свет карміла. А нарэсце да чаго тая Расея дайшла. Я неяк чуў, як Ельцын выступаў: камуністы зрабілі з Расеі палігон і як хацелі, так і ляталі па ім. Як рускія з палякамі ваявалі, дык хлебам коней кармілі, а потым што з імі парабілася? Паслухалі гэнага Леніна, а ён нарабіў вэрхалу.\n(усяго 2, 3,00 з 5)\nНовы скандал на гістфаку ў Горадні


Дар'я Трайдэн (Дар'я Трайдэн ). Вампірызм. Апавяданне - па-беларуску | Часопіс "ПрайдзіСвет"\nІсці было лёгка, бо яе прыгажосць рассоўвала натоўп, рабіла Марту непадуладнай правам вялікага горада. Кнігарня з цяжкімі дзвярыма на праспекце, летняя тэраса ўлюбёнай кавярні, газеты, якія па-ранейшаму выдаюцца, — хутка тут будуць прадаваць кнігу Марты, чытаць яе, пісаць пра яе з нянавісцю і жарсцю, тут будуць маўчаць пра яе з вялікай пашанай.\nМарта стаяла ў душным вагоне метро побач з дзвярыма — ехаць адну станцыю — і трымала паставу, нібы на яе галаве стаяла нешта каштоўнае і далікатнае. П'янаваты мужчына глядзеў на яе непрыстойна цяжкім позіркам, але Марта, якая звычайна лёгка ранілася і страчвала рашучасць, цяпер не адчувала пагрозы. І жанчына побач, якая круцілася, рэзка ўзнімала далонь ад жывата да твару, ад твару да парэнчаў, і не глядзела, ці не закране каго, — нават гэтая жанчына не прымусіла Марту адчуць безабароннасць.\nПаміж імі здаўна існавала пэўнае прыцягненне, якое Марта гарэзліва ігнаравала (яе лёгкая цікаўнасць была несувымерным адказам на закаханасць Лялі).\nУчора Марта піла віно, якое замовіла Ляля, ела стэйк (тры гады без мяса, грэблівасць да катаванняў — і вось сківіцы ўхапілі гэты кавалак, ірвуць і насалоджваюцца). Выпіла болей, чым можна для халоднай размовы, і пасля чарговага келіха распавяла пра мінулую ноч — жудасную, поўную сумневаў і няпэўнага шукання словаў. Ляля з паслухмянай пяшчотай дурніцы шукала, чым падтрымаць, абірала самыя непатрэбныя і бязглуздыя суцяшэнні (“заўсёды захаплялася тым, як ты пішаш, як бачыш свет”). Марту ванітавала ад гэтых цытатак са школьнага сачынення, але яна не спрачалася — толькі загадкава ўздыхала і выводзіла на абрусе меланхалічныя крывуліны.\nМарта амаль нічога не чула з прамоваў Лялі. Стаяла пасярод пустэчы і цішы, колькі б ні піла віна — вусны былі сухія, засмяглыя, колькі б ні глядзела на дзявочую крохкасць шыйных костак — вочы заставаліся хворымі і слабымі.\n“Навошта табе гэтая чортава кніга, Марта, хай гарыць, хай гіне, божа, давай, давай”, — Ляля ледзь дыхала, гучна глытала паветра, бо рух не пакідаў па-за сабою нічога, усё было ў ім, у гайданні, у барацьбе супраць смяротнасці і бязрадаснасці, супраць бязлітаснасці і маўклівасці. Ад рэзка выкінутай убок рукі ўпала крыштальная крэманка, і падталае марозіва пацякло паміж шчыльна ссунутымі талеркамі. Ляля працягвала рухацца, Марта глядзела на белы раўчук.\nСтрумень густога салодкага малака ішоў лавінай, ледавіком; пакідаў след на бялюткай скамечанай тканіне.\nМарта імгненна асядлала рытм бегу дзікай пачвары, што ўнутры піша яе крывёю, прывяла гэты бег у суладдзе з пальцамі Лялі і павольным рухам падталага марозіва. На піку асалоды мяккае святло таршэра адбілася ад краю крыштальнай крэманкі і завостранай дзідай увайшло ў Марціна вока. Праляцела наскрозь цёмныя адтуліны і шчыльнасці яе цела, асвяціла ашчэраныя іклы пачвары, што стала ва ўвесь рост і закрычала.\nУ гэтае імгненне ў Марты з'явіліся словы. Яна гарыць, гіне — але ведае, як расказаць пра рыфмы колераў у пакоі, пра гіпнатычны струмень пацяплелага марозіва, пра пяшчоту да высілкаў цела пад ёю. Яна гарыць — і з гэтага попелу народзяцца словы і рассунуць натоўп, развядуць яго на дзве часткі, і прыгожая Марта будзе водападзелам, любімай і ненавіснай, і кніга стане насуперак гэтаму ўсяму.\nЛялі яна не патэлефанавала — ні раніцай, ні праз тыдзень, ніколі.