Bossowie w Darkest Dungeon – Najmrocznijszyloch\nJesteś tutaj: Home / Przeciwnicy / Bossowie w Darkest Dungeon\nPokonanie bossów w lochach nie jest konieczne do ukończenia gry (oczywiście poza bossami znajdującymi się w samym Najmroczniejszym Lochu).\nKażdy boss z podstawowej wersji gry, niezależnie czy związany z danym lochem, czy też występujący losowo, posiada 3 poziomy trudności – przypisane kolejno do lochów zielonych, pomarańczowych oraz czerwonych. Innymi słowy – w najłatwiejszym lochu możemy spotkać się jedynie z bossem w jego najłatwiejszej formie.\nW przypadku bossów powiązanych z lochami, musimy najpierw pokonać łatwiejszy wariant danego przeciwnika, by zmierzyć się z jego trudniejszą wersją. Natomiast w przypadku bossów pojawiających się losowo, możemy od razu przystąpić do ubijania najmocniejszej wersji.\nBossowie pojawiający się losowo po śmierci każdorazowo pozostawią unikatowy przedmiot. Przedmiot taki można zdobyć tylko raz, i gdy wyczerpiemy listę upuszczanych przez daną poczwarę błyskotek, będziemy wynagradzani kamieniem szlachetnym, który zwykle występował w ukrytych pomieszczeniach.\nJeżeli natomiast idzie o bossów powiązanych z lochami, to unikatowy przedmiot otrzymamy dopiero po pokonaniu ich najmocniejszego wariantu.\nUniwersalne wskazówki dotyczące walki z bossem\nWalka z bossem to zawsze wyzwanie. Pamiętam, jak pewnego razu korzystając z możliwości, że w danym tygodniu lochy mogli odwiedzać bohaterowie na dowolnych poziomach, wyprawiłem się 6-poziomową drużyną na ubicie Knurzego Króla – czyli dopiero 2 formy tego przeciwnika. Postawiłem jednak na maksymalizację łupów, ignorując zagrożenia. Mój Łowca Nagród nie powrócił już z tej wyprawy.\nPrzed starciem z bossem koniecznie musimy przemyśleć skład drużyny – pewne kompozycje będą w czasie starcia walczyć o przetrwanie, podczas gdy innym pasek zdrowia nie spadnie nawet poniżej 75%.\nPrzed samym starciem koniecznie skorzystajmy z ogniska (o ile dana misja daje możliwość obozowania, a sam boss nie zaatakuje zupełnie z zaskoczenia, jak to ma miejsce w kilku przypadkach). Nie warto poświęcać punktów wypoczynku na umiejętności związane ze zwiadem – najlepiej wpompować wszystkie w zwiększenie statystyk bohaterów.\nBossowie związani z danym lochem w 95% przypadków znajdują się w miejscu maksymalnie oddalonym od lokacji startowej. Jeżeli więc chcemy wiedzieć, gdzie najpewniej znajduje się boss, policzmy, od którego pomieszczenia dzieli nas najdłuższa droga (czyli dzieli nas najwięcej innych pomieszczeń).\nStarcie z bossem, o ile to możliwe, powinno odbywać się przy maksymalnym oświetleniu – warto wiec pamiętać o zabraniu ze sobą wystarczającej ilości pochodni.\nPrzed starciem z bossem zadbajmy o to, by nasza drużyna miała najlepszy możliwy dla danego poziomu trudności lochu zestaw umiejętności i wyposażenia.\nWalka z bossem zawsze przybiera tzw. „formę wyścigu”. Oznacza to, że podczas starć musimy skupić się na jak najszybszym sprowadzeniu przeciwnika do zera, nie zaś na leczeniu zdrowia czy stresu. Wszelkie umiejętności leczące powinny być stosowane jedynie w sytuacjach, gdy nasi bohaterowie zaczynają się niebezpiecznie zbliżać do poziomu, w którym mogą zostać uśmierceni.\nPoniżej przedstawiam listę bossów oraz taktyk, jakie możemy wykorzystać do walki z nimi.\nKnurzy Książę/ Knurzy Król/ Knurzy Bóg (Swine King)\nKnurzy Król i jego wierny przyjaciel Wilbur\nWchodząc do lokacji, w której przyjdzie nam się zmierzyć ze Knurzym Księciem musimy liczyć się z tym, że będzie miał on pomocnika w postaci małej uroczej świnki o imieniu Wilbur.\nMimo, że Wilbur jest kruchy i upierdliwy, pod żadnym pozorem nie atakujmy go przy pomocy umiejętności zadających obrażenia – każde trafienie w niego wymierzone sprawi, że Knurzy Król zemści się za cierpienie swojego pomocnika, wymierzając nam potężny atak. Uśmiercenie Wilbura sprawi, że boss wejdzie w tryby gniewu, zadając olbrzymie obrażenia całej drużynie. Nie ma natomiast przeciwwskazań, by Wilbura oszałamiać umiejętnościami nie zadającymi obrażeń.\nWalka ze Knurzym Królem przebiega w ten sposób, że Wilbur oznacza cele, które mają zostać uderzone przez Króla. Czasami jest to cel pojedynczy, czasami celów jest kilka. Uderzenia Króla są bolesne, zanim jednak nastąpią, możemy podjąć odpowiednie akcje.\nDo samej walki możemy podejść na kilka sposobów.\nSamotny Wilbur po śmierci swojego władcy\nPierwszym jest wyposażenie drużyny w kompanów, mogących osłonić tarczą bardziej kruchych członków zespołu – do tego zadania nadaje się znakomicie Łowczy oraz Zbrojmistrz.\nKolejna taktyka, to niwelowanie oznaczenia wiszącego nad naszym bohaterem. Taką zdolnością dysponuje Kuszniczka, przy czym nie polecam tej strategii z tego względu, że lepszym wykorzystaniem tury przez Kuszniczkę będzie niemal zawsze zadawanie obrażeń.\nTrzecia metoda polega na notorycznym oszałamianiu Wilbura tak, by nie mógł używać on swojego oznaczenia.\nCzwarta – w mojej ocenie najlepsza metoda, to jednak przyprowadzenie zespołu, który doskonale radzi sobie z szybkim zadawaniem obrażeń. Doskonale nada się do tego celu ekipa oparta na oznaczaniu. W takim przypadku celem jest po prostu sprowadzenie Knurzego Króla do poziomu zdrowia na poziomie zerowym, zanim to on nas do takiego poziomu sprowadzi.\nKnurzy Król na rycinie\nWarto pamiętać, że zadanie jest uznawane za wygrane, także, jeżeli po zabiciu Króla opuścimy pole walki bez rozprawienia się z Wilburem. Natychmiastowe opuszczenie pola walki jest dobrym pomysłem, jeżeli chociażby jeden z naszych bohaterów stoi u progu wrót śmierci – Wilbur po ubiciu Króla będzie nas bowiem atakował zadającym niewielkie obrażeni atakiem obszarowym, który to jednak atak będzie wymierzany we wszystkich członków naszej drużyny naraz.\nKnurzy Król/Książe/Bóg jest jednym z trudniejszych przeciwników, ze względu na wysoki poziom zadawanych obrażeń. Jeżeli zdecyduje się on zadawać ciosy najbardziej kruchym członkom naszego zespołu, istnieje spore ryzyko, że nie opuszczą oni pola walki w jednym kawałku.\nZalecane klasy postaci:\nKapłanka, Zbrojmistrz, Łowczy, Łowca Nagród, Kuszniczka, Trędowaty.\nMiąższ o 4 różnych segmentach\nMiąższ jest drugim spośród bossów, na których natkniemy się w Norowisku. Charakteryzuje się on tym, że składa się z 4 segmentów, posiadających jeden wspólny pasek zdrowia. Każdy z segmentów ma w każdej rundzie do dyspozycji jeden punkt akcji. Każdy segment może przybrać jedną z czterech form: głowę, serce, kości i tyłek. Formy te różnią się między sobą statystykami i umiejętnościami. Dodatkowo, na początku rundy każdy z segmentów może zmienić formę, jaka będzie na nim występować. Nie ma możliwości wyeliminowania któregokolwiek z segmentów, przed sprowadzeniem wspólnego paska bestii do zera. Możliwe jest jednak oszałamianie segmentów.\nMiąższ jest bardzo specyficznym przeciwnikiem. Fakt, że cztery segmenty posiadają jeden wspólny pasek zdrowia, jest zarówno największą siłą tego stworzenia, jak również jego największą słabością. Siłą – bo przez cały okres trwania starcia poczwara jest równie niebezpieczna, co na samym początku. Słabością, bo bestia jest ekstremalnie podatna na wszelkiej maści ataki obszarowe.\nZwykle w starciach z przeciwnikami nie chcemy zadawać ataków obszarowych, ponieważ zależy nam na eliminacji najgroźniejszego przeciwnika. W przypadku tej walki jesteśmy pozbawieni tej możliwości. Atak obszarowy, co do zasady, zadaje jednak po zsumowaniu większe obrażenia, niż pojedynczy strzał. Tym samym, jeżeli uda nam się zaatakować na raz np. 3 segmenty poczwary, wspólny pasek zdrowia otrzyma znacznie poważniejszy cios, niż w przypadku ataku na pojedynczy segment.\nMiąższ na rycinie\nSkoro jesteśmy już przy atakach obszarowych – ataki obszarowe wywołujące krwawienie lub zarazę są tu szczególnie potężne. Dla przykładu – Łowczy dysponuje atakiem, który razi 4 wrogów naraz (w tym przypadku 4 segmenty naraz). Każde trafienie ma szanse wywołania krwawienia. Każdy segment ma w czasie tury do wykorzystania jeden punkt akcji. Jeżeli uda nam się wymierzyć Łowczym ów atak i wywoła on krwawienie w każdym segmencie poczwary, to przy założeniu, że obrażenia od krwawienia dla pojedynczego celu trwają 3 rundy i zabierają po 3 punkty zdrowia na jedną wykonaną akcję, nasz pojedynczy atak na przestrzeni całej walki zadał właśnie 36 punktów obrażeń.\nNajlepszą strategią w walce z miąższem jest więc właśnie skupienie się na atakach obszarowych.\nAlternatywą jest skompletowanie drużyny, która potrafi zadać wysokie obrażenia pojedynczemu celowi i skupić się na atakowaniu segmentów, które przybrały formę serca – ta forma nie posiada żadnych statystyk ochronnych.\nMiąższ to jedne z prostszych przeciwników w grze. Niemal każde zestawienie zespołu okaże się przy nim skuteczne.\nŁowczy, Oprych, Badaczka Zarazy, Trędowaty.\nSpecjalnością Syreny jest przekabacanie na swoją stronę naszych bohaterów, którzy znajdując się pod wpływem jej uroku przez okres kilku rund walczą po jej stronie – po czym wracają na naszą połowę pola walki. To właśnie ta zdolność jest głównym zagrożeniem podczas starcia z Syreną, a nasza strategia powinna być oparta właśnie na radzeniu sobie z tą okolicznością. Syrena dysponuje także kilkoma atakami zadającymi zarówno stres, jak również obrażenia, oraz posiada umiejętność przywoływania do pomocy stworzeń z Zatoki.\nPrzede wszystkim – należy pamiętać, że urok stosowany przez Syrenę jest rodzajem osłabienia. Oznacza to, że próba przejęcia naszego bohatera może skończyć się dla Syreny niepowodzeniem, gdy ten będzie posiadał wysoki wskaźnik odporności na osłabienia. Przed walką możemy więc przyjrzeć się, którzy członkowie naszego garnizonu są najbardziej odporni i skompletować drużynę właśnie spośród nich.\nPrzed przystąpieniem do samej walki koniecznie poczęstujmy każdego z członków naszego zespołu butelka wody święconej – zwiększy ona odporność na urok rzucany przez bossa.\nSyrena na rycinie\nSama odporność jest niezwykle ważna, gdyż Syrena w sytuacji, gdy nie ma po swojej stronie któregoś spośród naszych bohaterów, w lwiej części przypadków będzie starała się rzucić urok, rezygnując ze skorzystania z pozostałych umiejętności. Wysoki wskaźnik odporności sprawi, że Syrena dosłownie zmarnuje kilka swoich kolejek.\nKolejną rzeczą, o którą powinniśmy zadbać, jest minimalizacja obrażeń zadawanych naszej postaci jak i przez naszą postać, gdy ta znajduje się pod wpływem uroku. Do tego celu znakomicie nadają się postaci dysponujące oszołomieniem zadającym niewielkie obrażenia, bądź niezadający żadnych obrażeń.\nW walce tej niezwykle istotna jest kompozycja drużyny. Nie mamy wpływu na to, która postać dostanie się pod wpływ uroku Syreny. Musimy więc skomponować zespół, który będzie dobrze radził sobie również w sytuacjach, w których drużyna będzie pozostawała jedynie w składzie trzyosobowym. Dla przykładu – jeżeli w skład naszego zespołu będą wchodzić dwie Kuszniczki (znajdujące się kolejno na pozycjach 3 i 4), a pod wpływ uroku Syreny dostanie się któraś z postaci stojących na pozycji 1-2, to jedna z Kuszniczek przez czas trwania uroku stanie się niemal zupełnie nieprzydatna do walki.\nPostać, która wyrywa się spod działania klątwy automatycznie zajmuje pozycję 1, wobec czego musimy zadbać o występowanie w naszym zespole elementu mobilności.\nJeżeli uciekniemy z pola walki, gdy jedne z naszych bohaterów znajduje się pod wpływem uroku, nieszczęśnik przypłaci to życiem.\nSyrena jest umiarkowanie trudnym przeciwnikiem. Sam poziom wysiłku, jaki włożymy w walkę, będzie zależny od naszych wcześniejszych przygotowań.\nKapłanka, Łowczy, Arlekin, Łowca Nagród, Badaczka Zarazy, Abominacja.\nZałoga to przeciwnik, dysponujący zbalansowaną paletą zdolności opartych na stresie, obrażeniach i leczeniu.\nZałoga zachowuje się w dość schematyczny sposób. Na początku będzie starała się przywołać dodatkową postać – Topielca Pociągowego. Następnie Topielec będzie rzucał kotwicą w pierwszego bohatera stojącego w naszym szeregu. Gdy kotwica zostanie rzucona, Topielec nie będzie wykonywał już żadnych akcji. Bohater, który znajdzie się pod działaniem umiejętności Topielca będzie przy każdej akcji wykonywanej przez dowolną postać otrzymywał punkty stresu, a w tym samym czasie Załoga będzie odzyskiwać punkty zdrowia. Jeżeli na polu walki nie ma Topielca, Załoga zajmie się jego przywołaniem. Jeżeli Topielec został przywołany i utrzymuje się przy życiu – Załoga będzie razić naszych bohaterów przy pomocy ataków, którymi dysponuje.\nWalka z Załogą przebiega zwykle wg. następującego schematu. Do czas, gdy któryś z naszych bohaterów nie znajduje się pod wpływem umiejętności Topielca skupiamy całą siłę ognia na Załodze. Gdy Topielec użyje z powodzeniem swojej zdolności – wszystkie ataki powinny być wymierzane właśnie w niego. Nie ma sensu atakowanie Topielca zanim wykona on swój ruch, ponieważ do tego czasu posiada wzmocnione statystyki. Nie ma sensu atakować Załogi, jeżeli któryś z bohaterów jest pod wpływem umiejętności Topielca, gdyż w takiej sytuacji otrzymuje ona dodatkowe premie do statystyk oraz regeneruje zdrowie.\nRycina z Załogą\nJeżeli jesteśmy zwolennikiem „brudnych sztuczek” możemy spróbować przesunąć Załogę po przywołaniu Topielca. Ma ona wysoką odporność na przesunięcia, ale, nie na tyle wysoką, by zadanie takie było niemożliwe. Jeżeli Topielec nie będzie znajdował się w pozycji 1 – nie będzie używał żadnych umiejętności. Sama załoga nie jest w stanie powrócić do pierwotnej pozycji, wobec czego jej zdolności bojowe zostaną na stałe potężnie nadwątlone.\nZałoga należy do jednego z najprostszych bossów, z jakimi przyjdzie nam się zmierzyć.\nNiemal każda ekipa poradzi sobie w walce z tym przeciwnikiem.\nKrzyżowiec, Trędowaty, Kapłanka, Łowczy, Arlekin, Łowca Nagród.\nBaba-Jaga w pełnej krasie\nStarcie z Baby-Jagą (Babą-Jagą?) wygląda w następujący sposób – na pozycjach 1-2 stoi kocioł, podczas gdy pozycje 3 i 4 są zajmowane przez wiedźmę. Kocioł, gdy stoi pusty, jest w zasadzie niezniszczalny. Zarówno Baba-Jaga jak i kocioł mają wyjątkowo wysoką odporność na przesunięcie, wobec czego nie uda nam się zmienić ich pozycji.\nWalka z Baby-Jagą przypomina nieco walkę z Syreną. Podobnie jak Syrena, Baba-Jaga od razu wybierze jednego spośród naszych bohaterów i umieści go w kotle. W przeciwieństwie jednak do Syreny – jej umiejętność nie jest osłabieniem, wobec czego nie mamy sposobów na zabezpieczenie się przed jej zastosowaniem.\nGdy bohater znajduje się w kotle, będzie otrzymywał obrażenia po wykorzystaniu punktu akcji przez dowolną postać. Jeżeli jego życie spadnie do zera – nie zginie, lecz wyleje się z kotła z pustym paskiem zdrowia, stojąc u wrót śmierci.\nBohater opuści kocioł także w sytuacji, gdy ten zostanie zniszczony (statystyki pełnego kotła ulegają zmianie, wobec czego ten staje się możliwy do pokonania).\nNiezależnie od przyczyny, z jakiej postać opuści kocioł, zajmie ona pozycję nr. 1 w szeregu naszej drużyny.\nPrzygotowując się do walki, należy mieć na względzie, że przez większość czasu nasza drużyna będzie działać w składzie 3-osobowym. Z tego względu musimy zadbać o taką kompozycję zespołu, by każdy z jego członków pozostawał przydatny także w przypadku konieczności przesunięcia o jedno pole do przodu.\nCo więcej – powinniśmy również zadbać o mobilność, tak, by bohater wylewający się z kotła mógł jak najszybciej powrócić na pozycję, w której stanie się ponownie przydatny dla drużyny.\nWiedźma zawsze pozostaje na polach 3 i 4. Wobec czego, klasy mające problemy z atakowaniem pól innych niż 1 czy 2 (np. Trędowaty) są w walce krańcowo nieprzydatne.\nKociołek z gotującym się bohaterem\nChociaż walkę można poprowadzić w taki sposób, że będziemy jak najszybciej opróżniać zawartość kotła celnym ciosami, to jednak najlepszą strategią jest zignorowanie gotującego się nieszczęśnika i skupienie siły ognia jedynie na Baby-Jadze. Wyjątkiem od tej reguły jest przypadek, w którym jako składnik gulaszu skończy postać, która miała zadać wiedźmie najwięcej obrażeń – wtedy możemy pokusić się o rozbicie gra z gotującą się breją.\nJeżeli drużyna ucieknie, podczas gdy któryś z towarzyszy będzie znajdował się kotle, ten ostatni przypłaci to życiem.\nWiedźma jest umiarkowanie trudnym przeciwnikiem. To, ile problemów nam sprawi, zależy od naszego wyposażenia i tego, kto wyląduje w kotle.\nJeżeli do kotła trafi np. medyk, walka będzie krótka i prosta.\nW starciu tym nie ma też wiele miejsca na myślenie – po prostu musimy wszystkim bohaterami uderzać we wiedźmę, ewentualnie lecząc bohaterów znajdujących się na progu wrót śmierci.\nŁowca Nagród, Awanturniczka, Oprych, Kuszniczka.\n8/12/16 – funtówka Brygantów (Brigant Pounder)\nFuntówka jest bossem dość specyficznym. Starcie z nią przypomina raczej toczenie regularnej bitwy ze standardowymi przeciwnikami, niż potyczkę z bossem.\nFuntówka nie zaczyna starca sama. Po jej stronie zawsze znajdzie się Brygant Podpalacz, a na wyższych poziomach trudności również przeciwnicy w postaci standardowych Brygantów (czyli wszelkiej maści zbiry z nożami i strzelbami).\nSamotna armata jest zupełnie bezbronna. Może ona jedynie przywoływać inny przeciwników – zawsze Podpalacza, jeżeli ten jest nieobecny. Czasami także Brygantów.\nFuntówka posiada niesamowite statystyki obronne i odporności. Musimy się więc liczyć z tym, że jej pokonanie będzie wiązał się z koniecznością zadania jej bardzo wielu ciosów przez bohaterów specjalizujących się w zadawaniu obrażeń standardowego typu – żadnych zaraz czy krwawień.\nDziało jest zdolne do wystrzału jedynie, jeżeli zostanie odpalone przez Podpalacza. Innymi słowy – mimo, że przeciwnikiem, którego trzeba pokonać jest Funtówka, to wszelkie ataki będzie wykonywał Podpalacz.\nJeżeli kanonier doczeka swojej tury i nie będzie oszołomiony, nastąpi potężny wystrzał, który zada olbrzymie obrażenia obszarowe naszej drużynie. Jeżeli wcześniej zniszczymy działo – kanonier stanie się niemal bezbronny, zadając jedynie znikome obrażenia.\nSam Podpalacz jest postacią niezwykle delikatną. Na podstawowym poziomie trudności posiadającą zaledwie 8 punktów życia oraz bliskie zera odporności. Co jednak istotne – na wyższych poziomach zyskuje on dodatkowe punkty uniku, przez co nie każdy kierowany w jego stronę atak kończy się sukcesem.\nKanonier posiada szybkość na poziomie -20. Oznacza to, że swój ruch będzie wykonywał zawsze na końcu tury.\nTaktyka w tym starciu jest więc relatywnie prosta – naszym celem jest regularne zadawanie obrażeń armacie, jednocześnie uniemożliwiając Podpalaczowi wykonanie jego ataku.\nDziało uwiecznione na zwoju\nKanonier ma tendencję do ustawiania się w pozycjach 3-4, podczas gdy armata znajduje się zwykle w pozycjach 1-2. Kompletując drużynę niezwykle istotne jest więc, by wszyscy, a przynajmniej 3 jej członkowie dysponowali możliwością oddziaływania na pola 3-4 po stronie przeciwnika. Nie chcemy spotkać się z sytuacją, gdy Podpalacz pozostaje żywy i aktywny, a nasz bohater nie jest w stanie nic z tym faktem zrobić.\nJeżeli idzie o starcie z tym bossem – poziom trudności jest zróżnicowany zależnie od poziomu trudności samego lochu. Dla przykładu 8-funtówka jest przeciwnikiem śmiesznie prostym – eliminuj tylko przybywające posiłki zaczynając zawsze od Kanoniera, a następnie ciosy wymierzaj w 8-funtówkę.\n16-funtówka jest natomiast najtrudniejszym bossem ze standardowych lochów, o ile nie przyprowadzimy ze sobą co najmniej jednej Badaczki Zarazy. Taktyka walki z 16-funtówką polega na przyprowadzeniu ze sobą 1 postaci atakującej samą armatę (najlepiej Łowcy Nagród bądź Awanturniczki, gdyż w razie potrzeby będą w stanie zmienić cel z działa na Podpalacza), medyka (koniecznie w postaci Kapłanki), jednej postaci, której rolą będzie zadawanie obrażeń kanonierowi oraz Badaczki Zarazy – która w żadnym innym momencie całej gry nie będzie tak przydatna, jak w przypadku tego starcia.\nPonieważ 16-funtówka ma tendencję do tego, by przywoływać nawet po 3 sojuszników naraz, oczyszczanie całego pola walki mija się z celem, ponieważ zmarły wróg szybko zostanie zastąpiony przez kolejnego oponenta. Znacznie lepiej sprawdzi się w tym przypadku oszołomienie. Z tego też względu niezastąpiona jest Badaczka Zarazy. Naprzemiennie ma ona oszołamiać 2 wrogów znajdujących się na tylnych pozycjach, a w następnej rundzie traktować obu wrogów granatem wywołującym zarazę.\nJeżeli z jakiegoś powodu kanonier nie został oszołomiony, jak również poziom jego zarazy nie zabije go, gdy ten rozpocznie swoją turę, należy za wszelką cenę wyeliminować niemilca. Jeżeli idzie natomiast o strzelca znajdującego się w pozycji 3 – 4 (o ile ten się pojawi) – najlepiej go ignorować. Albo zostanie trafiony oszołomieniem przez Badaczkę, albo też zginie z powodu zarazy. Przeciwnik na pozycji 1 jest mało niebezpieczny – w miarę możliwości stajamy się go oszałamiać, ewentualnie leczyć wywoływane przez niego obrażenia.\nW walce najbardziej niebezpieczne są wahania zadawanych przez naszych bohaterów obrażeń oraz uniki wykonywane przez Podpalacza. Jeżeli więc nie jesteśmy pewni, czy Badaczka trafi w niego oszołomieniem, albo też, czy przeznaczona do tego postać zada mu odpowiednie obrażenia, profilaktycznie uderzmy go także postacią, która będzie wykonywała swój ruch przed nimi – walka jest dość długa, nie warto więc ryzykować oddania przez 16-funtówkę salwy w naszą stronę.\nBADACZKA ZARAZY, Awanturniczka, Łowca Nagród, Kapłanka, Łowczy, Kuszniczka.\nNekromanta wraz z przyzwanym sługą\nNekromanta jest bossem, który będzie zadawał nam swoimi atakami obrażenia oparte zarówno na obniżaniu punktów życia naszych bohaterów, jak również zwiększaniu ich poziomu stresu. Będzie on także przyzywała sługi z gatunku Plugawych.\nNekromanta zawsze rozpoczyna starcie z pozycji 1. Następnie będzie przyzywał pojawiające się przed nim sługi, jednocześnie samemu przesuwając się na dalsze pozycje.\nStrategią, jaką powinniśmy przyjąć, jest skupienie całej naszej siły ognia na nekromancie. Ewentualnie, jeżeli ten przyzwie jakiegoś wyjątkowo groźnego sojusznika, możemy chwilowo zmienić priorytety na ubicie takiego oponenta.\nNekromanta należy do łatwych przeciwników. Starcie w nim nie jest szczególnie wymagające. Sama mechanika tej walki jest dość prosta i nie ma w niej jakiegoś szczególnego elementu, na który należy zwrócić większą uwagę.\nWdając się w starcie musimy uwzględnić fakt, że Nekromanta może zajmować pozycję od 1 do 4. Przez to szczególnie cenne są klasy postaci, które mogą atakować wszystkie 4 pola.\nKrzyżowiec, Awanturniczka, Łowca Nagród. Hiena Cmentarna, Łowczy, Oprych.\nProrok oraz ostatni ocalały fragment barykady\nProrok dysonuje umiejętnościami zadającymi bardzo wysokie obrażenia fizyczne, jak również generuje bardzo wysoki stres. Jest całkowicie odporny na przemieszczenie. Walkę rozpoczyna z pozycji 4, podczas gdy na pozycjach 1 – 3 ustawione są przeszkody o wysokim poziomie punktów życia, jednocześnie niezdolne do wykonywania jakichkolwiek akcji.\nWalka z Prorokiem posiada dość specyficzną mechanikę. Jedna z umiejętności Proroka sprawia, że pod koniec tury 1-2 członków otrzyma olbrzymie obrażenia. Prorok jednak nie oznacza samych postaci, a jedynie miejsca, na których postacie te stoją. Wiedząc, która pozycja zostanie zaatakowana (wyraźny czerwony snop światła) mamy jednak czas na podjęcie odpowiednich akcji – możemy albo zwiększyć zdolności ochronne bohatera, który zmuszony będzie przyjąć uderzenie, osłonić go tarczą, albo zamienić jego pozycje z kimś, kto lepiej nada się do przyjęcia obrażeń.\nPierwszym elementem strategii walki z Prorokiem będzie więc sposób na radzenie sobie z dużymi, acz przewidywalnymi obrażeniami zadawanymi przez jedną z jego umiejętności – do tej roli najlepiej nada się Zbrojmistrz, ewentualnie Łowczy.\nIstnieje też możliwość wykorzystania w tej walce Okultysty. Jedna z jego umiejętności zmniejsza obrażenia zadawane przez trafionego nią przeciwnika. Tym samym – najmocniejszy atak Proroka straci znacznie na swojej sile.\nArtefakty pozostałe po zniszczeniu barykady\nDrugą decyzją, jaką należy podjąć, to to, w jaki sposób chcemy proroka ubić. Możemy zrobić to dwojako. Albo zupełnie zignorujemy niszczenie przeszkód i zajmiemy się jedynie zadawaniem obrażeń samemu Prorokowi (w takim przypadku potrzebujemy koniecznie drużyny mogącej skutecznie razić pozycję 4), albo też zdecydujemy się na wcześniejsze usunięcie przynajmniej części przeszkód – ta druga strategia ma o tyle sens, że za każdą zniszczoną przeszkodę otrzymamy przedmiot, który po misji zostanie spieniężony za naprawdę solidną sumkę.\nJeżeli jednak nasza drużyna nie jest najwyższych lotów – lepszym pomysłem będzie skupienie się wyłącznie na Proroku.\nZbrojmistrz, Łowczy, Okultysta, Kuszniczka, Awanturniczka, Oprych.\nBossowie pojawiający się losowo\nKolekcjoner jest bossem, z którym może przyjść nam się zmierzyć, gdy nasz ekwipunek jest wypełniony w 65%. Pojawia się on we wszystkich standardowych lochach, w miejscach wyznaczonych na potyczki (jesteśmy w stanie zobaczyć miejsca przeznaczone na potyczki, jeżeli wcześniej uda nam się wykonać zwiad). Fakt jego pojawiania się jest jednak zupełnie losowy – nie mamy więc możliwości przygotowania się do tej walki.\nCo istotne – jeżeli opuścimy walkę i ponownie udamy się w miejsce, w którym zostaliśmy zaatakowani, trafimy w nim już na innego przeciwnika.\nKolekcjoner rozpoczyna walkę w pozycji 1. Jego pierwszym ruchem jest przywołanie pomocników w postaci upiornych wersji Oprycha (ten w walce będzie głównie zadawał obrażenia), Kapłanki (ta będzie głównie leczyć) oraz Zbrojmistrza (ten będzie głównie chronił). Po przyzwaniu sług Kolekcjoner automatycznie przeniesie się na pozycję 4. Jeżeli któryś ze sług zostanie zgładzony, Kolekcjoner przed wykorzystanie pozostałych umiejętności będzie priorytetyzował przyzwanie kolejnego sługi. Co zaś tyczy się sług – możemy trafić na każde ich zestawienie – może być to po jednym egzemplarzu z każdego rodzaju, mogą się też trafić 3 sztuki jednego wariantu.\nSam Kolekcjoner, jak na bossa, posada dość mizerne statystyki. Nie ma zbyt wiele życia. Zadawane przez niego obrażenie też nie należą do najwyższych. Najlepszą taktyką jest skupienie na nim całej siły ognia tak długo, aż ten zostanie pokonany. Niegłupim pomysłem jest też ogłuszenie go, zanim ten przyzwie sługi.\nJedynym poważnym zagrożeniem w walce jest upiorna wersja Oprycha – zadaje on naprawdę wysokie obrażenia. Jeżeli więc pojawił się w kilku egzemplarzach – warto usunąć przynajmniej jeden z nich.\nSama walka nie należy do najtrudniejszych – po ubiciu Kolekcjonera i Oprycha reszta postaci stanowi mizerne zagrożenie.\nTrudność walki z kolekcjonerem polega jednak na tym, że nie mamy możliwości wcześniejszego przygotowania. Jeżeli Kolekcjoner zaskoczy nas, gdy mamy dobre wyposażenie, pełne zdrowie i niski poziom stresu – walka będzie czystą formalnością. Gdy jednak nasza drużyna składa się z postaci, które nie osiągnęły jeszcze poziomu pierwszego, bądź została zaatakowana ekipa poważenie pokiereszowana przez wcześniejsze starcia, ucieczka może okazać się nieodzowna.\nPo ubiciu Kolekcjoner wynagrodzi nas jednym z 3 unikatowych dla siebie artefaktów – Głową Barristana, Głową Dismasa bądź Głową Junii. Każdy z tych artefaktów jest przydatny w początkowej fazie gry. Głowa Junii jest natomiast jedną z najlepszych błyskotek, w jakie możemy wyposażyć Kapłankę.\nWałęsak oraz przyzwane przez niego stwory\nNa Wałęsaka możemy natknąć się na dwa sposoby. Pierwszym jest to, że wyskoczy na nas zupełnie znienacka, gdy będziemy podróżować po standardowym lochu ze zgaszoną pochodnią.\nDrugim wariantem jest napatoczenie się na Ołtarz Wałęsaka (obiekt, który może zostać losowo wygenerowany w każdym standardowym lochu). W tym drugim przypadku do starcia dojdzie, jeżeli na Ołtarzu użyjemy pochodni.\nNiezależnie od tego, w jaki sposób dojdzie do starcia z tym bossem, zacznie się ono od tego, że nasi bohaterowie zostaną dotknięci efektem zaskoczenia, a co za tym idzie – losowo rozmieszczeni w szeregu.\nCo więcej – starcie z Wałęsakiem zawsze będzie odbywało się w całkowitej ciemności. Nawet, jeżeli nasza pochodnia była maksymalnie rozpalona, zgaśnie, gdy tylko rozpocznie się walka. W czasie walki nie będzie możliwości ponownego jej rozpalenia – zarówno poprzez użycie pochodni znajdujących się w ekwipunku, jak również przy pomocy umiejętności niektórych postaci.\nWałęsak rozpocznie starcie zajmując pozycje 1 i 2. Jego pierwszym ruchem będzie wezwanie 2 pomocników w postaci Wałęsaków Pochlebców (czasami mam wrażenie, że tłumaczenie Darkest Dungeon było wykonane za pośrednictwem jakiejś Kazachstańskiej wersji Tłumacza Google), a sam Wałesak zajmie pozycje 3 i 4.\nCharakterystyczną cechą stworzeń przyzwanych przez Wałęsaka jest to, że po każdej wykonanej akcji znacząco zwiększają się ich statystyki obronne. Oznacza to, że możemy postępować z nimi dwojako – albo wyeliminować przynajmniej jednego zaraz po pojawieniu się, albo też zignorować oba i skupić się na samym Wałęsaku.\nSama walka z Wałesakiem należy do trudnych.\nOłtarz używany do przyzwania Wałęsaka\nWałęsak oraz jego sługi charakteryzują się przede wszystkim atakami opartymi na stresie. Jednocześnie, starcie potrafi się ciągnąć przez wiele tur, ze względu na znaczną wytrzymałość przeciwników.\nW efekcie jeżeli decydujemy się na walkę z Wałęsakiem miejmy świadomość, że nie unikniemy po niej skierowania bohaterów do obiektów zajmujących się redukcją stresu.\nProblemem w przypadku tej walki jest także wygaszona pochodnia.\nBrak światła spowoduje dodatkową kumulację stresu w przypadku naszych bohaterów dotkniętych Udręczeniem.\nCo więcej – opierając się na własnym doświadczeniu – większość Wałęsaków przywołamy poprzez aktywację ołtarzy, w czasie misji przy pełnym oświetleniu. Wiele spośród popularnych błyskotek zakładanych na dzienne misje zapewnia premie jedynie w przypadku wysokiego poziomu oświetlenia – w czasie walki z bossem będziemy jednak pozbawieni takich bonusów.\nO ile Wałęsak nie wyskoczy na nas z całkowitej ciemności, to jesteśmy w stanie poniekąd przygotować się do walki.\nPrzedmioty wypadające z Wałęsaka\nPrzede wszystkim – w pierwszej kolejności musimy podjąć decyzję, czy chcemy ukończyć misję, w której bierzemy udział, zanim zmierzymy się z Wałęsakiem. Szanse na to, że po starciu z tą poczwarą będziemy w stanie kontynuować zadanie, są niemal zerowe. Jeżeli przewidujemy, że jesteśmy w stanie ukończyć misję, a następnie przystąpić do starcia w dobrej kondycji zdrowotnej i emocjonalnej – koniecznie zakończmy najpierw zadanie. Jeżeli staniemy przed wyborem – powodzenie misji czy ubicie Wałęsaka – musimy ocenić, co bardziej nam się opłaca – nagrody za wykonanie zadania, czy też niezwykle rzadka losowa błyskotka upuszczana przez Wałęsaka.\nPrzed walka warto rozbić też obóz celem wydania punktów odpoczynku na pożądane bonusy, regeneracji zdrowia i redukcji stresu.\nNo i wreszcie – możemy skorzystać z tego, że nasza drużyna zostanie zaskoczona i przetasowana. Przed aktywacją ołtarzu zmieńmy sposób, w jaki ustawiona jest nasza drużyna. Najlepsze rezultaty osiągniemy zamieniając miejscami zajmującego pozycję 1 z zajmującym pozycję 4 oraz zajmującego pozycję 2 z zajmującym pozycję 3.\nW samej walce najlepiej skupić się na zadawaniu obrażeń samemu bossowi, a gdy ten zostanie ubity – wykończyć przyzwane przez niego stwory. Ewentualnie, jeżeli jesteśmy w stanie ubić jednego z przywołanych stworów jednym ciosem zaraz po jego pojawieniu się, możemy zdecydować się na taką akcję. Dzięki temu Wałęsak będzie zmuszony na poświęcenie jednego punktu akcji na ponowne przywołanie.\nDo świadomego starcia z Wałęsakiem najlepiej przystępować w łatwych lochach postaciami na drugim poziomie. Starcie to jest warte zainicjowania, ze względu na to, że stworzenie to po ubiciu pozostawia jeden z unikatowych antenackich przedmiotów: Butelkę Antenata, Mackowaty Posążek Antenata, Mapę Antenata, Zwój Antenata lub Świecę Antenata. Szczególnie mapa oraz świeca są niezwykle cenne.\nWażne: Jeżeli posiadamy (nie ważne czy na sobie, w ekwipunku czy w mieście) wszystkie 5 wyżej wskazanych przedmiotów NIGDY NIE PRZYSTĘPUJMY DO WALKI! Przedmioty antenackie mogą istnieć tylko w pojedynczym egzemplarzu. Gdy podejmiemy walkę w takich warunkach zostaniemy nagrodzeni jedynie kilkoma marnymi klejnotami. Jest to krańcowo nie warte ryzyka. W przypadku, gdy mieliśmy już wcześniej wszystkie 5 przedmiotów, z jakiegoś powodu jednak któryś utracimy, Wałęsak po pokonaniu pozostawi nieposiadany przez nas egzemplarz.\nBossowie związani z odrębnymi lokacjami, takimi jak Najmroczniejszy Loch czy Wilki u Bram zostali opisani w ramach poradników dotyczących owych lokacji.\nTags: boss, bossowie, oponenci, Przeciwnicy, Shabler, Wałęsak, wrogowie\nNajmroczniejszy Loch – jak przygotować się na finał gry? Mechaniki Darkest Dungeon, które musisz poznać


Jeździj z Uber lub zostań kierowcą w mieście Kolombo | Uber\nUber wprawia w ruch miasto Kolombo\nZostań partnerem Ubera w Kolombo\nZarabiaj na własnych warunkach. Praca w pełnym i niepełnym wymiarze godzin dla niezależnych kierowców w Kolombo daje Ci elastyczność, dzięki której pracujesz tyle, ile chcesz. Uber dba o wszystkie szczegóły, a Ty możesz skupić się na jeżdżeniu w najbardziej dogodnych dla siebie porach.\nNaszą pasją jest zmienianie twojego miasta na lepsze. Dlatego współpracujemy z tysiącami lokalnych kierowców, którzy „wprawiają miasto Kolombo w ruch”. Razem pobudzamy lokalną gospodarkę, zwiększamy bezpieczeństwo na drogach ograniczając liczbę pijanych kierowców oraz tworzymy mniej zatłoczone środowisko.\nChcesz z nami współpracować w Kolombo?


Łukasz spod Kutna marzy, by znów chodzić. "Zrobię wszystko, potrzebuję jednak Twojej pomocy" - KCI Kutno - Kutnowskie Centrum Informacyjne. Kutnowski portal internetowy.\nŁukasz spod Kutna marzy, by znów chodzić. "Zrobię wszystko, potrzebuję jednak Twojej pomocy"\nOpublikowano: czw, 2 sty 2020 17:04 2020-01-02T17:04:00.000Z\nWydarzenia Ma 29 lat i jedno marzenie - odzyskać sprawność i móc żyć jak dawniej. W ubiegłym roku Łukasz spod Kutna uległ wypadkowi, od tego czasu jest niepełnosprawny, a każdy dzień do dla niego nieustanna walka. Sił ma co nie miara, niestety koszty leków i rehabilitacji przekraczają jego możliwości. Dlatego młody mężczyzna prosi o Wasze wsparcie. Każdy z Was może pomóc mu stanąć na nogi!\nZbiórka na pomoc dla Łukasz dostęona jest na stronie Helpuj.pl - TUTAJ. Oto, co pisze o sobie 29-latek:\nNazywam się Łukasz, mam 29 lat. Mieszkam pod Kutnem.\nW lutym 2019 roku uległem wypadkowi komunikacyjnemu, w którym odniosłem poważne obrażenia. Tak naprawdę miałem masę szczęścia, że przeżyłem. Ktoś musiał nade mną czuwać. Podczas wypadku uszkodziłem rdzeń kręgowy, połamałem też kręgi i wyrostki kolczyste w odcinku piersiowym kręgosłupa. Wynikiem tego było uszkodzenie dróg ruchowych, co spowodowało z kolei niedowład obu kończyn dolnych, brak czucia od klatki piersiowej w dół, brak kontroli pęcherza moczowego i zwieraczy.\nNagle z osoby samodzielnej, niezależnej i aktywnej stałem się osobą niepełnosprawną, zależną od innych. Spędziłem w szpitalu sześć miesięcy. Nie odzyskałem jeszcze możliwości swobodnego poruszania się i muszę korzystać z wózka inwalidzkiego.\nOd powrotu do domu rozpoczęła się walka o sprawność, o możliwość normalnego życia. Wizyty u specjalistów, leczenie farmakologiczne, badania, sprzęt medyczny, pobyty w ośrodkach rehabilitacyjnych… Koszty tej walki są ogromne i przekraczają możliwości mojej rodziny - nawet przy wsparciu z NFZ czy PCPR.\nRodzice pomagają mi jak tylko mogą. Moja Mama stała się moim osobistym opiekunem - poświęca mi swoje siły i czas. Tacie zawdzięczam wsparcie i przystosowanie domu do moich ograniczeń. Każdemu życzę takich Rodziców. Mam wspaniałą Dziewczynę, wspaniałych Dziadków, Ciocie, Wujków, Rodzeństwo i Przyjaciół, którzy są dla mnie ogromną podporą i motywacją.\nPomimo doświadczenia, które stało się moim udziałem, nie straciłem pogody ducha, optymizmu i wiary. Na mojej drodze pojawili się fantastyczni ludzie, od których otrzymałem pomoc. Były też osoby niekiedy bardziej dotknięte niepełnosprawnością, którym i ja miałem zaszczyt pomóc przez wspólne spędzenie czasu, rozmowę czy wykonanie prostej czynności, jak chociażby podanie kubka z wodą.\nPrzed wypadkiem pracowałem w firmie paszowej na stanowisku magazyniera. Bardzo lubiłem moją pracę. W wolnym czasie spotykałem się z przyjaciółmi oraz jeździłem z moim psem na treningi. Dużo czasu poświęcałem na "dłubanie" przy samochodach. Bez używania specjalistycznych narzędzi samodzielnie wykonywałem podstawowe naprawy. Do dziś z zamiłowaniem oglądam programy motoryzacyjne i czytam prasę branżową.\nObecnie skupiam się na tym by wrócić do zdrowia. Bardzo chciałbym stanąć na nogi. To moje wyzwanie. Nie uznam porażki. Zrobię wszystko, potrzebuję jednak Twojej pomocy.\nJedyna droga, która prowadzi do normalnego funkcjonowania, to intensywna rehabilitacja. Domyślasz się zapewne, że jest kosztowna. Dla przykładu, dwutygodniowy turnus w ośrodku NEURON w Bydgoszczy to wydatek rzędu około 8 000 zł.\nPrzede mną szansa, by na przełomie stycznia i lutego wziąć udział w programie terapeutycznym Instytutu Badawczego Innowacyjnych Metod Rehabilitacji w Kamieniu Pomorskim. Jego cena to około 12 000 zł. IBIMR to specjalistyczna placówka badawcza i rehabilitacyjna, która wykorzystuje innowacyjne metody rehabilitacji pacjentów po urazie rdzenia kręgowego. Wysokie koszty obejmują cały program, w którym będę uczestniczyć, m.in. terapię z wykorzystaniem egzoszkieletu, lokomatu, ale też tradycyjnych metod rehabilitacji, a także wielodyscyplinarne badania i diagnostykę.\nDlatego z całego serca proszę o pomoc. Będę wdzięczny za każdą, nawet najmniejszą kwotę, która przybliży mnie do zdrowia, za każde udostępnienie mojej zbiórki. Ze swojej strony obiecuję Ci, że się nie poddam i będę dawał z siebie 100%, będę ćwiczył do utraty tchu, dopóki nie odzyskam sprawności. Mam nadzieję, że kiedyś znów stanę na nogi. Samodzielnie i pewnie.\nMoże nigdy nie poznam Cię osobiście, nawet Twojego imienia. Może nie będę miał szansy, by osobiście Ci podziękować. Ale wiedz, że na pewno nigdy o Tobie nie zapomnę. Dobro powraca NIESPODZIEWANIE. Z różnych stron, od różnych ludzi, ale zawsze wraca...\nJesteście niesamowici ❤❤ cel osiągnięty ???????? każda kolejna złotówka zostanie przeznaczona na dalsza rehabilitacje. Dziękujemy z całego serca za Wasze wsparcie ❤\nPowodzenia Łukasz! Trzymamy za Ciebie kciuki!\nŚledzę dzisiejsze artykuły i to co się później dzieje w komentarzach tylko kłótnie i wyzwiska. Może tak Ci wszyscy ,,komentatorzy'' niech teraz wpłacą po kilka złoty na szczytny cel i pokażą, że nie tylko potrafią wylewać na siebie wiadra nienawiści, ale jak trzeba to mogą pomóc.


Pojedynki | Księgarnia Internetowa LoveBooks - z miłości do czytania! O nas | Kontakt | Jak zamawiać | Koszty przesyłki | Regulamin zakupów | Polityka prywatności | Odbiór osobistyz miłości do czytania!\nwyprzedażdziałyAlbumyArtykuły dla niemowlątArtykuły szkolne, biurowe i papierniczeAtlasyAudiobookiCzasopismaDla dzieciDo nauki zawoduEncyklopedieGry planszowe i kartyJęzyki obceKalendarzeKodeksyKomiksy dla dorosłych i dzieciKsiążki kulinarneKsiążki podróżniczeLegoLektury szkolneLiteraturaLogopedia i pedagogikaModelarstwoMultimediaPodręcznikiPodręczniki akademickiePomoce edukacyjnePoradnikiPoradniki metodycznePrawo jazdyPrzewodniki, mapyPuzzleSłownik UpominkiZabawkilovebooks.pl > Pojedynki\nPojedynkiTomasz TerlikowskiWydawca: FrondaDział: Literatura » PublicystykaEAN: 9788364095184ISBN: 9788364095184Stron: 256Data wydania: 2014, Oprawa: miękka ze skrzydełkami\ndostępność: 32 szt.cena: 34,90 19,90 zł szt.do koszykarabat43%oszczędzasz 15,00 złodnośnie ceny sugerowanejZamówienia wysyłamy do 2 dni roboczych !\njeżeli planujesz zakup tego produktu w przyszłości > dodaj do schowka> poleć znajomemu• Czy Krzysztof Ziemiec krzyczał kiedyś na Boga?\n• Marek Król: jest jakieś centrum decyzyjne poza premierem...\n• Dlaczego Szymona Hołownię nie interesują Kaczyński i Rydzyk?\n• Czy diabeł istnieje? Zaskakująca opinia Kamila Sipowicza.\n• Komu służy Jarosław Gowin? A kim się czuje Roman Giertych?\n• - To może trzeba wrócić do PIS? Co na to Michał Kamiński?\n• Kim są zawodowi zdrajcy według Tadeusza „Tadka” Polkowskiego?\n• Okrakiem na barykadzie – ulubiona pozycja Marcina Mellera?\n• Czy Dorota Kania przewiduje zemstę „resortowych dzieci”?\nTomasz P. Terlikowski uważa, że warto rozmawiać niemal o wszystkim i niemal z każdym. Jeśli jednak rozmowa ma być krwista i ciekawa, obu jej uczestnikom nie wolno udawać, że niczym się nie różnią. Książka zawiera rozmowy o Bogu, o Kościele i wierze, o polityce, o ludzkich postawach życiowych. O Polsce i Polakach.\nOsiemnastu przeciwników nie krzyżuje z autorem szpad, lecz poglądy.Klienci zainteresowali tą pozycją kupowali także... Jak się uprę to jadę po bandzieTomasz TerlikowskiTomasz Terlikowski, jakiego nie znacie!\nJeden z najbardziej rozpoznawalnych katolickich publicystów opowiada o swojej wierze, powołaniach i fascynacjach. W swoich odpowiedziach na perfidne czasami pytania daje się poznać jako osoba znacznie... cena: 19,90 11,35 złdo koszyka Masakra piłą mechaniczną w domu TerlikowskichTomasz Terlikowski Co się dzieje za zamkniętymi drzwiami domu Terlikowskich? On, płachta na byka feministek, ona, matka pięciorga dzieci. Czy życie w rodzinie żarliwych katolików to radość czy męczarnia? Z opowieści Terlikowskich wynika że jedna wielka... cena: 34,90 27,05 złdo koszykaInne książki tego autora:Gdzie był Bóg w Smoleńsku? + DVDHomoseksualista w KościeleJak się uprę to jadę po bandzieMasakra piłą mechaniczną w domu TerlikowskichPrawo do życia. Zdradzona nadziejaRobienie dzieciSprawa Profesora Chazana. Kulisy manipulacjiPodobne tytuły Pojedynki mistrzówGra quizowa "Pojedynki Mistrzów" to sprawdzian wiedzy na temat ludzkiego organizmu. Gracze, prawidłowo odpowiadając na łatwe pytania, układają elementy wybranych obrazków. Uwaga, bo odpowiadając na trudne pytania, można popsuć szyki... cena: 39,99 25,94 złdo koszyka Kulinarne Pojedynki. Tom 1Yuto Tsukuda, Shun SaekiYukihira Souma jest jeszcze gimnazjalistą, ale już pracuje w tradycyjnej japońskiej restauracji, która należy do jego rodziny. Jego marzeniem jest zostanie kucharzem i bycie lepszym od swojego największego przeciwnika - jego własnego ojca!... cena: 20,00 14,36 złdo koszyka Kulinarne Pojedynki. Tom 2Yuto Tsukuda, Shun SaekiSouma opuścił rodzinny dom i zamieszkał w internacie elitarnego liceum kulinarnego. Zarządza nim jednak jakaś wiedźma, a uczniowie wcale nie są lepsi! Na dodatek w szkole zaczynają się tradycyjne dla Akademii Tootsuki pojedynki Souma jest... cena: 20,00 14,36 złdo koszyka


« Sidey Myoo: Radical Atoms – algorytmizacja natury. Ars Electronica 2016\nKatarzyna Byrska: O motywach inskrypcji na kamienicach krakowskich w latach 1880-1914. »\nAgnieszka Karpowicz: Odzyskane złudzenia (Ryn 1970/2016)\nDla Rynu, małego, prowincjonalnego miasteczka, w którym toczyć się będzie historia osadzona w przedostatniej dekadzie PRL, rok 1970 był szczególnie ważny, podobnie jak dla całych Mazur i dla wielu innych ziem pozyskanych przez Polskę po drugiej wojnie światowej. W Rynie przygotowywano wtedy między innymi festyn wodniacki dla uczczenia dwudziestopięciolecia „zwycięstwa nad hitlerowskimi Niemcami” i jubileuszu powrotu „Ziem Północnych i Zachodnich do Macierzy” (Nowicki, 1970, 48).\nDwadzieścia pięć lat to całkiem sporo, jednak w świetle ryńskiej kroniki z lat 1970-1972, prowadzonej od lat pięćdziesiątych XX wieku przez Albina Nowickiego, tutejszego działacza społecznego, nauczyciela i krzewiciela idei małoojczyźnianej, wszystko dopiero się zaczyna lub ma zacząć, jest wciąż jeszcze niedokończone i świeże, w fazie nieustannego przygotowywania, postulowania i planowania. O tym samym niemal projektowaniu zagospodarowania, potencjalnych kierunkach rozwoju miasta, ale i związanych z nim problemach, przeczytamy zarówno we wklejanych przez Nowickiego w kronikę dokumentach z posiedzeń Miejskiej Rady Narodowej z roku 1971, jak i w zbieranych przez autora wycinkach z prasy z lat pięćdziesiątych czy sześćdziesiątych: „Współczesny nam świat rozwija się tak szybko, że nie można właściwie dostrzec jakichkolwiek zmian dziejących się w sposób przyrodniczo-naturalny. I właśnie w Rynie mamy pod tym względem swego rodzaju osobliwość. Nic tu się nie zmieniło od stuleci i zakole jeziora, nad którym miasto leży, zaatakowało najbliższe domy i drogę biegnącą do brzegu. Najwidoczniej stopniowo podnosi się poziom wody. Ale chyba nie przyrodniczy ewenement przesądził o tym, że mieszkańcy Rynu w sile dwóch tysięcy osób, podjęli mocną decyzję: nasze miasto nie będzie obiektem muzealno-archeologicznym ani też poglądowym przykładem braku geologicznej równowagi na Ziemi. I zabrali się do roboty” (Nowicki, 1970-1971, 180).\nBulwar, twarde nawierzchnie, neonowe oświetlenie, basen kąpielowy – te inwestycje już wtedy były w planach, dodajmy, niezrealizowanych planach, aktualnych wciąż w latach siedemdziesiątych. O zamku – największym, ale niszczejącym, zabytku historycznym i głównej, pokrzyżackiej atrakcji turystycznej miasteczka, już wcześniej pisano: „– Ten zamek będzie wkrótce tak wykorzystany, jak słynne zamczysko frankofońskie – zauważamy – po których latem włóczy się francuska młodzież […]”(Nowicki, 1970-1971, 180), a w przedostatniej dekadzie PRL prospektywno-performatywny ton artykułów uległ naprawdę minimalnym modyfikacjom.\nWraz z kroniką ryńską Nowickiego wkraczamy więc w lata siedemdziesiątych jako dziedzictwo uciążliwej przeszłości, wraz z powracającymi lejtmotywami, jakie stanowią miejsca problematyczne, wciąż tak samo i niezmiennie wpisywane na listę zadań do wykonania w raczej nieodległej przyszłości. Już w latach sześćdziesiątych przewidywano między innymi zagospodarowanie ścieku nad jeziorem Ryńskim, stanowiącego smutną pozostałość po działającym tu dawniej młynie, a także stawu „Mateuszek” w okolicach zamku. W maju 1970 roku, tuż przed otwarciem sezonu turystycznego, „jezioro «Mateuszek»” już jest częściowo pożądkowane” (Nowicki, 1970, 90), władze czekają jedynie na przydzielenie spychacza, żeby dokończyć prace, w pobliżu planuje się „zrównanie wysypisk i nawożeń na przyszłym Placu Wypoczynku i zabaw dzieci” (Nowicki, 1970, 97). W raporcie po zakończeniu sezonu Nowicki notuje jednak odnośnie do „stawu młynowego”, że „ścieki nadal cuchnęły, napełniając powietrze niemiłą wonią” (Nowicki, b.d., 89).\nDziedzictwo przeszłości dotyczy zarówno spadku po poprzednich dekadach PRL: projektów niedokończonych lub planowanych, ale wciąż nawet nie zaczętych, jak i spadku po czasach przedwojennych. Notatki prasowe zebrane przez Nowickiego wpisują się czasem w istniejącą od dawna tradycję, miesięcznik „Warmia i Mazury” powołuje się na przykład na panujące już w 1935 roku przekonanie, że Ryn to „miasto z wyrokiem”, skazane na śmierć ze starości (Nowicki, 1969/1970, 181). Czarna legenda z czasów niemieckich była poręcznym argumentem pozwalającym wyjaśnić opłakany stan miasta spowodowany powojennymi zaniechaniami, ale stanowiła też wyjątkowo mocny akt performatywny, pobudzający do działania zdejmującego z miasta niemiecką klątwę. „Coś mi się zdaje, że mieszkańcy Rynu przerwą wreszcie trwającą od 2 wieków złą passę miasta, rozpoczętą przez rotmistrzową von Kotze” (Nowicki, 1958-1959, 115) – pisał dziennikarz w 1959 roku w poincie artykułu przedstawiającego raczej mało optymistyczny krajobraz miasteczka pełnego jednak wielkiej chęci działania mieszkańców, a zwłaszcza jednego z nich – Albina Nowickiego.\nWśród wycinków prasowych i sprawozdań z posiedzeń Rady Miasta, zgromadzonych przez kronikarza Rynu, szczególne miejsce zajmują te, które dotyczą planowania związanego z rozwojem turystyki w regionie: ogłasza się więc konkursy w celu poprawienia obsługi turystycznej, jeden z nich, Mistrz Gospodarności, w edycji z 1970 roku kładł szczególny nacisk na urządzenia sportowe, gospody, stworzenie sieci kwater, oryginalne potrawy. Snucie pełnych zapału planów znakomicie odpowiada klimatowi epoki modernizacji, a jednocześnie dotkliwie zdaje sprawę z tego, czego najbardziej brakowało. W maju, według „Informacji w zakresie przygotowania do sezonu turystycznego Gminnej Spółdzielni «Samopomoc Chłopska» w Rynie w roku 1970”, wszystko idzie już ku lepszemu, a szanse na poprawę infrastruktury rosną: jest już „baza żywieniowa”, czyli jedna restauracja (84 stoliki, 5 wydzielono dla mieszkańców miasta), jeden bar, bufet sezonowy, kiosk Szarotka, ponadto planuje się „rozebranie szpetnych budyneczków” (Nowicki, 1970, 48) , upatrując w tym działań na rzecz rozwoju miasta i wzrostu jego atrakcyjności dla turystów. Wśród tego, co przeznaczone do rozbiórki i uprzątnięcia, są między innymi ruiny po byłym, szesnastowiecznym kościele ewangelickim, który częściowo spłonął w latach 1940-1945 i nigdy nie został poddany odbudowie. Ten projekt zakończył się połowicznym sukcesem już w 1971 roku, ponieważ wtedy zapadła ostateczna decyzja władz o rozbiórce ruiny, ale już kilka lat później stanął w tym miejscu nowoczesny obiekt turystyczny, betonowy zajazd z równie wybetonowanym parkingiem, funkcjonujący do dziś naprzeciw cmentarza miejskiego z zabytkową, ewangelicką częścią. Dziś jedynie proksemika poparta wiedzą o tradycyjnej zabudowie miast pozwala domyślać się przyczyn takiego egzotycznego sąsiedztwa. Ogólnie więc Ryn prezentuje się nie najgorzej, przynajmniej w świetle prasowych pochwał i laurów w konkursach, choć wiele pozostaje jeszcze do zrobienia i dokończenia – czasu jest sporo, cała przyszłość…\nNa fotografii zamieszczonej w „Gazecie Olsztyńskiej” z 1970 roku przedstawiono świeżo wybudowane, nowoczesne osiedle bloków, jeden z nich wyraźnie przysłania widoczny w tle pokrzyżacki zamek. „Ryn pięknieje z roku na rok. Co prawda nasze zdjęcie przedstawia najnowszą dzielnicę miasta, ale stare, wysłużone budynki też prezentują się schludnie” (Nowicki, 1970, 143) – głosi podpis. W narracji o nowoczesności tamtej epoki, z trudem mieści się to, co stare.\n[Fot. 1] „Ryn: fragment miasta nad młynem i jeziorem Ryńskim”. Taki podpis pod swoją fotografią, przedstawiającą zaniedbaną, starą zabudowę miasta Nowicki zamieścił w Kronice Rynu (Ryn i jego region naszych czasów, tom X, s. 2). Fot. Agnieszka Karpowicz. Ze zbiorów Biblioteki Publicznej w Rynie.\nOkreślenie „co prawda” wyraźnie wskazuje na logikę, według której to, co nowe, jest piękne samo w sobie i w sposób naturalny, a „wysłużone budynki” są w oczywisty sposób nieładne, w najlepszym wypadku można to ukryć nadając im schludny wygląd lub maskując świeżą budowlą, jak w przypadku osiedla wybudowanego na wzgórzu przy ówczesnej ulicy Armii Czerwonej.\nNa Mazurach kłopot z tym, co stare, wzmacnia oczywiście kwestia niemieckości (w tym krzyżackości) wszelkich pozyskanych zabytków architektury, ale i budynków mieszkalnych, pozbawionych łazienek, ogrzewanych dzięki paleniu w piecach. Z jednej strony, muzealno-archeologiczne dziedzictwo Rynu jest czymś niepożądanym w dwójnasób, zaświadcza o jakże wstydliwym zacofaniu i jeszcze bardziej niechcianej, pruskiej przeszłości zdecydowanie przedstawianej jako niemiecka i hitlerowska. Z drugiej strony, narracja Nowickiego montowana z dokumentów i artykułów prasowych, wzmianek i wywiadów z ryńskim kronikarzem, wciąż krąży wokół pokrzyżackiego zamczyska i lokalnej historii jako tego, co ma ogromny potencjał turystyczny, ten zaś jest przez Nowickiego dostrzegany i wyraźnie definiowany bardzo współcześnie, jako siła pociągowa rozwoju miasteczka i poprawy standardów życia jego mieszkańców.\nOczywiście to, co rozumie się przez infrastrukturę turystyczną, znakomicie oddaje ówczesne, a nie współczesne, sposoby definiowania pojęć takich jak turystyka i sama nowoczesność. Marzy się, aby postawić tablicę informacyjną, że zamek jest obiektem historycznym objętym ochroną prawną, oświetlić wjazd do zamku i zabytkowe korytarze, wygospodarować na parterze miejsce na ustępy, przy wejściu sprzedawać lody i inne produkty mleczne w specjalnym pawilonie. Nic nie stało jednak na przeszkodzie, by idąc z duchem czasów, na zamkowym wzgórzu postawić nieprzystające do muzealnej architektury osiedle bloków mieszkaniowych, którymi chwalono się w prasie utożsamiając nowe z pięknym. Co znamienne, właśnie w maju 1970 roku w granice miasta włączono PGR-owskie osiedle czteropiętrowych bloków postawione na dalekich (jak na małomiejskie warunki) obrzeżach Rynu na „Bykowie” (ta lokalna nazwa odsyła do pierwotnej funkcji tutejszych łąk i pól).Podpisy pod zdjęciami świeżutkich bloków przy dzisiejszej ul. Olsztyńskiej (wtedy Obrońców Stalingradu) w odległym od Rynu o dwadzieścia km i bardziej znanym kurorcie Mazur również głoszą: „Giżycko, stolica naszych sportów wodnych, staje się coraz piękniejsze. Oto nowe bloki przy ul. Olsztyńskiej” (Nowicki, 1970a, 60 [podkreślenie – AK]); ”Mekka wodniaków – Giżycko. Tętniące w lecie gwarem turystów miasto, leżące między dwoma wielkimi jeziorami Niegocińskim i Mamrami w połowie września wyludnia się, ucisza, odpoczywa. Ale dobrze wspomina się tu wodniaków i turystów, bo przecież m. in. dzięki nim miasto rośnie, bogaci się, wznosi takie oto piękne bloki mieszkalne z bogatym zapleczem handlowo-usługowym” (Nowicki, 1970a, 61 [podkreślenie – AK]).\nCo znamienne, w prasie krążą zdjęcia tego samego osiedla mieszkaniowego, ale fotografowanego z różnych perspektyw. Aktualna architektura bywała tam jednoznacznie kojarzona z wielkomiejskością: „W centrum Giżycka wyrosły nowe, 3-piętrowe bloki mieszkalne. […] Ulica warszawska nabrała wielkomiejskiego wyglądu” (Nowicki, 1970a, 62). Cieszono się z rozwoju budownictwa mieszkaniowego w PGR-ach i z tego, że powstają „inne nowoczesne urządzenia” (Nowicki 1970, 54). W 1971 roku planuje się ukończenie rozpoczętej dwa lata wcześniej budowy nowego, betonowego motelu (pokoje z garażami) nieopodal ruiny nieużytkowanego zamku krzyżackiego w Giżycku (Nowicki, 1970a, 61). Wiosną 1971 roku miała powstać w Wilkasach, leżących 5 km pod Giżyckiem i 15 km od Rynu, nowa restauracja Na Górce. Faktycznie, wkrótce na wilkaskim wzgórzu z widokiem na jezioro Niegocin stanął wielki, betonowy zakład gastronomiczny Skarpa. Wynika z tego wyraźnie, że chętniej, łatwiej i z większym rozmachem tworzy się nowe budowle niż remontuje czy restauruje stare.\nW ryńskim zamku co prawda działał przez chwilę dom wycieczkowy PTTK, a także otwierano na sezon restaurację, ale od wewnątrz budowla była już mocno zagrożona przez „grzyb domowy i owady z grupy szkodników technicznych” (Nowicki, 1970, 52). Zamek odziedziczono po 1945 roku wraz z długą historią licznych niepowodzeń: „Podczas wojny polsko-krzyżackiej (pruskiej), w 1520 roku, wojska mazowieckie pustoszyły wsie w okolicach Rynu, nie oszczędzając nawet kobiet i dzieci. W 1. połowie XIX wieku zamek stał pusty i niszczał nie znajdując nabywcy” (Bieszk, 2010, 10). Dodajmy spalenie krzyżackiej budowli w 1656 roku przez Tatarów, pożar z 1881 roku i przebudowę w stylu neogotyckim, następnie przeznaczenie zamku na magazyn wojskowy, a później więzienie. W artykułach z epoki wydobywa się właśnie ten nieszczęśliwy aspekt zamkowej historii, lata jego pruskiego i niemieckiego zaniedbywania. Jednocześnie wciąż nie wiadomo też, co i w jaki sposób ostateczne z nim zrobić.\nW protokole z Sesji Miejskiej Rady Narodowej w Rynie z 26 maja 1970 roku czytamy: „Remont zamku – brak ludzi i drzewa” (Nowicki, 1970, 90). Remont zamku zajmuje szczególne miejsce w narracji Nowickiego, jest wyraźnie jego idée fixe i pod kątem tej historii autor dobierał większość materiałów w kronice, ponieważ to on właśnie był jednym z najzagorzalszych, jeśli nie jedynym, orędownikiem projektu polegającego na osnuciu promocji miasta wokół tej budowli, od kiedy zamieszkał w Rynie (Nowicki na Mazury trafił po raz pierwszy z powiatu chełmińskiego, kiedy został wcielony do pruskiej armii w 1914 roku, ale na stałe i z wyboru osiadł tu dopiero w 1952 roku, po ucieczce z niemieckiego więzienia i wstąpieniu na ochotnika do Armii Czerwonej w 1944 roku, a także pobycie na Śląsku i Pomorzu).\nW istocie chodziło może nie tyle o brak drzewa na zalesionych Mazurach, ile o trudny wybór, na co przeznaczyć pieniądze i surowce: na remont zamku lub mieszkań w starych, poniemieckich, dziewiętnastowiecznych kamienicach czy też stworzenie nowych osiedli. Dodatkowo, jak tłumaczą władze, Ryn nie został objęty planem budownictwa spółdzielczego na lata 1970-1975, z funduszy awaryjnych wygospodarowano środki na budowę jednego tylko bloku mieszkalnego. Być może chodziło w tej decyzji o to, że sytuacja mieszkaniowa teoretycznie nie była tu wcale najgorsza, dwadzieścia pięć lat wcześniej pozyskano miasto zniszczone jedynie w około 30 procentach (Dudzińska, 1983, 190; por. Szyfer, 1982). Wydaje się jednak, że nikt nie dostrzegał potencjału w starych budynkach, podobnie jak w przypadku poniemieckich dworków zamienianych po wojnie na magazyny lub miejsca szkoleń dla traktorzystów, a następnie niszczejących i pozostawionych samym sobie i naturze, tak wszechmocnej na Mazurach, że wbrew logice nowoczesności „zakole jeziora, nad którym miasto leży” może zaatakować „najbliższe domy i drogę”.\nW bataliach Nowickiego o zamek i ciągłym odkładaniu remontu przez władze widać wyraźnie ambiwalencję w traktowaniu zabytku, tę samą, która pozwala bez skrupułów zestawiać nowoczesną wielką płytę z wiekową cegłą, ze wskazaniem zdecydowanie na tę pierwszą. Projekt modernizacyjny lat siedemdziesiątych w sposób widoczny spycha na drugi plan muzealno-archeologiczny potencjał miasteczka. Ze zderzenia narracji prasowych z narracją Nowickiego, która została z nich zmontowana, ale też tą, którą on sam wprowadzał do prasy w wywiadach, funkcjonując też trochę jako „ciekawy człowiek” „dyżurny ekscentryk” z Rynu, wyłaniają się obrazy dwóch miasteczek. Tę samą dwoistość można dostrzec w podpisach pod fotografiami Giżycka. Jedno miasto ma charakter turystyczny, ma przyciągać przyjezdnych i być skrojone na ich miarę. Drugie miasteczko służy mieszkańcom: trzeba w nim remontować stare domy, budować szkoły i ośrodki zdrowia. Te dwa miasta spotykają się ze sobą jedynie w sezonie, kiedy turyści zostawiają pieniądze pozwalające dalej funkcjonować mieszkańcom, a zwłaszcza wznosić „takie oto piękne bloki mieszkalne z bogatym zapleczem handlowo-usługowym”. Oczywiście to one ostatecznie stanowią o zadbanym, nowoczesnym charakterze terenu, który potem zwiedzają turyści, a jednocześnie to nie one mają przyciągać do zwiedzania mazurskich miast, lecz stare zamki i natura. Co znamienne, nie pojawia się tu wątek rekonstrukcji dawnej tkanki miejskiej ani pomysł stawiania budynków stylistycznie odpowiadających tym tradycyjnym, które niszczeją w zastraszającym tempie, ale jednak istnieją i można je użytkować.\nPodobną ambiwalencję, jak w przypadku stosunku do zabytków, można dostrzec w sposobie traktowania przyrody. Z jednej strony, przedstawia się ją jako atut turystyczny, przyciąga przecież wodniaków i letników. W latach siedemdziesiątych nie straszy się już – jak dwie dekady wcześniej – jej niebezpieczeństwami (żmijami w lasach, utonięciami w jeziorach), lecz buduje nowoczesne ośrodki, campingi, domki letniskowe. Jednak na przykład inwestycje w przemysł w ogóle nie są traktowane w tej narracji jako niespójne z takim właśnie, „naturalnym” wizerunkiem regionu. Ta logika, wewnątrz której wielkie kombinaty i fabryki elementów betonowych (Nowicki, 1970a, 104-105), pejzaże przemysłowe z dymiącymi kominami i ściekami rolno-produkcyjnymi odprowadzanymi do jezior (jednocześnie przyciągających żeglarzy i plażowiczów), mogą współistnieć bez kolizji z turystycznym rajem czy wręcz rezerwatem turystyczno-wodniackim, wydaje mi się symptomatyczna dla lat 70. Nie chodzi tu tylko o znany problem socjalistycznej wiary w człowieka jako zwycięsko podporządkowującego sobie, ujarzmiającego i cywilizującego to, co dzikie i związane z siłami natury (Panasiuk, 1993, 11-19), mogącego jednocześnie w sposób nieograniczony te siły wykorzystywać i eksploatować.\nW tym świecie jest oczywiście miejsce na rośliny: artykuł wklejony przez Nowickiego prezentuje na przykład nowo wybudowany w Giżycku klockowaty dom handlowy Saga, naśladujący wielkomiejskie centra lat siedemdziesiątych, pod nim znajdziemy inną notatkę, zatytułowaną „Mieszkańcy Giżycka szanują zieleń i kwiaty”. Uporządkowane klomby i okiełznane, schludne kwietniki są lepsze i nowocześniejsze niż zarośnięte i dziczejące ścieżki spacerowe wokół jeziora Ołów czy prowadzące nad Niegocinem z Giżycka do Wilkas. Musimy też spróbować zrozumieć fakt, że ówczesna estetyka beton – oznaczający twarde podłoże zamiast błota – uznawała za ładny i nowoczesny, ludzie w Rynie chętnie przeprowadzali się wtedy ze wsi i „szpetnych budyneczków” do nowych, funkcjonalnych mieszkań w blokach, z wannami, ciepłą wodą, centralnym ogrzewaniem, „chcąc się odciąć od niedawnej «wiejskości»”, wskazywali na „uciążliwość gospodarstw rolnych dla miasta” (Szyfer, 1982, 79). Rozmówca Anny Szyfer, która w latach osiemdziesiątych prowadziła badania etnograficzne na temat zmiany struktury społecznej w małych miasteczkach na przykładzie Rynu, mówił wprost: „[…] to się z nami liczyli, a teraz to my już są źli, że to tu miasto, a my rolnicy, że smród z gospodarstwa i psuje powietrze” (Szyfer, 1982, 79). Może to poniekąd wyjaśniać, dlaczego w podsumowaniu „Po sezonie turystycznym w Rynie” (Nowicki, b.d., 88-89) w kronice Nowickiego pojawiło się wiele minusów: co prawda nie zabrakło towarów takich jak chleb, ale narzeka się na marne zaopatrzenie w ryby, warzywa i owoce, a także brak w ofercie miasta rejsów parostatkiem. Kolejny paradoks polega na tym, że w tradycyjnie rolniczym Rynie, okolonym wioskami i PGR-ami, w którym ludzie dość powszechnie wtedy uprawiali ogródki działkowe i dzierżawione pola, a także hodowali kury, świnie czy króliki, doskwiera brak zaopatrzenia w płody rolne. Naturalny potencjał: muzealno-archeologiczny i przyrodniczy (dwa jeziora, w tym jedno mające połączenie ze Szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich, po którym z powodzeniem mogłyby pływać statki) i rolny, są pomijane i niewykorzystywane. Ceni się zaś amury, ponieważ „wyhodowano już okazy, których waga przekracza 5 kg. Są tłuste niczym prosiaki” (Nowicki, b.d., 88-89), co skłania do entuzjastycznego, dalszego zarybiania. Rolnictwo, turystyka (w tym historyczna, nie tylko wodna) i przemysł wyraźnie współistnieją, ale tak, jakby jedna gałąź miała nikły wpływ na drugą. Wszystkie mają rozwijać się obok siebie celowo i według prawideł postępu, są więc nakierowane na jeden, wspólny cel, jakim ma być ogólna poprawa i polepszenie. Dopiero później, w latach osiemdziesiątych, zaczęto zamykać plaże miejskie ze względu na stan zanieczyszczenia wody.\nMusimy jednak sobie uzmysłowić, że turyści chętnie przebywali w betonowych ośrodkach turystycznych, w których wielka płyta prowadziła aż do samego jeziora, ułatwiając podjazd i wodowanie łodzi; metalowe, dziś już rdzewiejące, wykończenia pomostów i przystani lśniły wtedy czystością i nowością. Wystarczy w tym miejscu być może przywołać biografię jednej, nieżyjącej już rynianki, by uzmysłowić sobie, że poprawa w latach siedemdziesiątych mogła być odczuwalna, a epoka uznawana za bardzo nowoczesną, wygodną i czystą. Mam tu na myśli kobietę, która wychowała się pracując na roli w Baranowiczach pod Mińskiem, jako nastolatka została wywieziona na Syberię, następnie wraz z 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki (ponieważ, zwyczajnie, nie zdążyła uciec zaciągając się do Armii Andersa) jako spadochroniarka wróciła do Polski i osiedlona najpierw w gospodarstwie pod Reszlem trafiła wreszcie do czystego i nowego mieszkania w Rynie, w bloku z lat sześćdziesiątych, z wszelkimi wygodami, balkonem, widokiem na jezioro, dostając schludną pracą przy produkcji szczotek w miejscowym zakładzie pracy.\nOczywiście, była to realizacja dość spójnej wizji porządkowania terenu, metalowo-betonowej, zgodnej skądinąd z estetyką przemysłową; realizacja czaso- i kosztochłonna, postępująca powoli, ale konsekwentnie według najnowszych kanonów i standardów. W narracji Nowickiego odnowa zamku przyciągającego turystów ma jednak wiązać się nieodzownie z poprawą bytu mieszkańców mieściny na wschodnich rubieżach kraju. W narracji władz przydzielających pieniądze logika nakazuje zaś wybierać między dobrem zamku a dobrem mieszkańców. Jednocześnie batalia o odnowienie i zagospodarowanie zabytku bardzo przypomina tę, jaka toczyła się o remont jedynego ośrodka zdrowia w Rynie, który – łącznie z izbą porodową – mieścił się długo w jednym z kamienicznych mieszkań, ale ostatecznie został wyremontowany dużo szybciej niż zamek, jeszcze w poprzedniej epoce.\nW 1970 roku plany związane z przyszłością zamku osiągnęły apogeum. Podziemie udostępniono zwiedzającym, a w artykule Miasto z wyrokiem czytamy, że apetyty wciąż rosły: „Prez. MRN śni się po nocach Muzeum Rybactwa Śródlądowego z olbrzymimi akwariami z bieżącą wodą… Monte Carlo i zaledwie kilka innych miast na świecie może się czymś takim poszczycić. A nie są to wcale mrzonki” (Nowicki, 1969/1970, 181). Na dowód podaje się różnicę poziomów między jeziorami (około 9 metrów), między którymi leży miasteczko, dzięki czemu dawniej możliwe było napędzanie i działającego tu młyna, i tartaku. Oczami wyobraźni już widziano dorodne szczupaki i okonie pływające w wielkich akwariach ku uciesze turystów.\nJednak od 1971 do 1977 roku w zamku niewiele się zmieniało, chociaż rok później oficjalnie przyjęto wreszcie na posiedzeniu Komisji Powiatów PZPR koncepcję Albina Nowickiego, o której rozmawiano już od początku lat 60.: obiekt docelowo ma pełnić funkcję tylko turystyczną. Wciąż w sezonie letnim działała w nim jedna restauracja w piwnicach. Przed utworzeniem tam więzienia – zgodnie z dawnym przeznaczeniem zamku – Ryn uchroniło jedynie to, że nie miał stacji kolejowej, a najbliższa oddalona była aż o dwadzieścia km. Zamek nie gościł też ostatecznie szpitala psychiatrycznego, choć były takie plany, ale użytkowało go wiele innych instytucji, w tym władze miejskie i Urząd Stanu Cywilnego, GS „Samopomoc Chłopska”, Państwowy Ośrodek Maszynowy, zakłady produkcyjne, m. in. zakład Zorza zatrudniający osoby niewidome, ale też przeznaczany był na siedzibę instytucji kulturalno-oświatowych: świetlicy i stołówki szkolnej, biblioteki, dzięki uporowi Nowickiego-samozwańczego kustosza nieistniejącego muzeum w jednym z pomieszczeń znalazły się eksponaty gromadzone przez niego i młodzież, którą opiekował się jako pedagog (wieloletni nauczyciel i dyrektor ryńskiej szkoły). Działacz społeczny zmarł w tym samym roku, w którym „zadekretowano” wyłącznie turystyczną funkcję zamku i jego kronika tu się urywa. Notatka „Po sezonie turystycznym w Rynie” (Nowicki, b.d., 72) zawiera raczej smutne podsumowanie: ogródka jordanowskiego nadal brak, podobnie jak sklepu wodno-turystycznego i takiego też zaplecza, zamek przypomina już prawie gruzowisko, jedna z jego części jest niedostępna ze względu na to, że przebywanie w niej grozi niebezpieczeństwem, wciąż brakuje też szaletów czy kiosku z napojami na plaży, w mieście nie ma przewodników (dotychczas po nieistniejącym lub istniejącym prowizorycznie zamku-muzeum oprowadzał samozwańczo i społecznie tylko jeden człowiek – sam Albin Nowicki – uprawiający w zasadzie przez większą część swojego życia wirtualną turystykę historyczną bez pełnoprawnego zabytku).\nJednak historia zamku i projektów jego zagospodarowania – wciąż ta sama – trwała jeszcze długo, bo do początku lat 2000, kiedy zaczął funkcjonować jako luksusowy hotel, jedynie dekady wyznaczone na realizację zamierzeń zmieniały się jak w kalejdoskopie. W latach siedemdziesiątych planowano, że około 1980 roku zamek i centralny dla Rynu, umiejscowiony na podzamczu, plac Wolności, otoczone zostaną piękną zielenią, zapowiadano otwarcie kina na wolnym powietrzu i „kręgu tanecznego” (Nowicki, b.d., 72), a także zakładów handlowych. Nieustannie usiłowano zamek przekazać w dobre ręce, ale ostatecznie nie zdecydowały się na tę inwestycję ani zakłady Ursus, ani warszawska spółdzielnia, która miała uruchomić tu zakład produkcji pomocniczej, wykorzystujący surowce z ryńskiego tartaku. Muzeum ichtiologiczne à la Monte Carlo zmaterializowało się zaś jedynie groteskowo, w postaci działających w zamku przez pewien czas zakładów rybnych Masovia.\nW 1977 roku w otwartym jednak wreszcie zamkowym muzeum – planowane było to już na połowę lat sześćdziesiątych – pojawiły się eksponaty zbierane społecznie przez Nowickiego (por. Gancewski, 2014). W 1980 roku przeprowadzono nawet sondażowe badania archeologiczne, mające potwierdzić turystyczno-historyczny potencjał zabytku. Zgodnie z zadekretowaniem nowej funkcji obiektu, pieniądze na remont zamku i uczynienie z niego obiektu muzealnego z prawdziwego zdarzenia miały przyjść z wojewódzkiego Olsztyna, w którego budżecie już zostały nawet podobno zapewnione. Niestety zmiana administracyjna z 1975 roku objęła i Ryn. Trafił on więc wraz z całymi Mazurami pod kuratelę Suwałk, które awansowały wtedy do rangi miasta wojewódzkiego i nie mogły przecież wcześniej zaplanować w budżecie takiego wydatku. Opracowania z początku lat osiemdziesiątych wciąż kończą się tym samym utyskiwaniem: „Najtrudniejszy wydaje się problem budownictwa mieszkaniowego (80% budynków jest bardzo starych i źle wyposażonych. Alarmująco przedstawia się także stan pokrzyżackiego zamku – czeka on od lat na kapitalny remont. Lepsza (częstsza i bogatsza w treści) organizacja działalności kulturalnej powinna otworzyć drogę kulturze masowej i nowoczesności” (Szyfer, 1982, 127); „Rozwój turystyki może przyczynić się do zagospodarowania zamku w Rynie. Obiekt ten nie był do 1977 roku w pełni wykorzystany. Stanowił siedzibę wielu ryńskich instytucji […]. Pomimo tak licznych użytkowników jedno skrzydło zamkowe, opuszczone przez PTTK, stało puste. Od wielu już lat zabytkowy zamek w Rynie był jednym z tych obiektów, do których odnosi się nie żartobliwe bynajmniej hasło «Zabytki na sprzedaż»”(Dudzińska, 1983, 198).\nW pierwszej dekadzie 2000 roku „cuchnący staw młyński” został zastąpiony ceglanym budynkiem, w którym mieszczą się karczma otoczona uroczym, drewnianym płotem obsadzonym słonecznikami i sklep z delikatesowym asortymentem „bio” i „eko”. Serwuje się tu „regionalne”, oryginalne (jak planowano już w latach 70.) smaki: „Warmii, Mazur i Podlasia. […] serwująca te oryginalne dania kuchnia bazuje nie tylko na produktach pochodzących z najbliższej okolicy, ale też często z wytwarzanych w tradycyjny sposób. Rosół jest np. przyrządzany z hodowanych na wolnym wybiegu kur zielononóżek, a mąka pochodzi z młyna, gdzie do jej produkcji – tak samo jak przed wiekami – używa się kamiennych żaren. Wysublimowany rycerski smak to tylko jedna strona kulinarnego oblicza Rynu (Roik, dostęp 10.09.2016).A jeśli „regionalna” kuchnia nie wystarcza, można napić się „lokalnego” wina – wrażenie jego autentyczności mają zapewne wspomagać mikre winogrona, którymi porasta dziś młyńskie wzgórze. Znad jeziora Ryńskiego zniknęły też jednocześnie ślady po modernizacji z poprzednich dekad. Zamiast skąpo wybetonowego nabrzeża od 2013 roku Ryn ma nowoczesną, drewniano-ceglano-kamienną Ekomarinę z eleganckim, ukwieconym deptakiem. Do dyspozycji letników są: plaża nad jeziorem Ołów i urokliwa trasa spacerowa wokół niego, na której niezagospodarowanie narzekał w kronikach wielokrotnie Albin Nowicki. Ryn przystąpił też do programu Cittaslow, promującego ekologię i uroki cichych, mazurskich kurortów. Jednak w programie rewitalizacji z 2015 roku znów czytamy: „Licznie zachowała się małomiasteczkowa zabudowa Rynu z 2 połowy XIX w i z przełomu wieków XIX/XX oraz okresu międzywojennego. Mimo dużego zaniedbania wyglądu, budynki większości mają dobrze zachowaną substancję zabytkową. Znaczna ich ilość znajduje się w rejestrze zabytków” („Ponadlokalny program rewitalizacji sieci miast Cittaslow”, s. 168-169 [podkreślenie – AK]).\nFaktycznie, jeszcze sporo zaułków i murków przypomina dawny klimat, rewitalizacja nie objęła wszystkich zaułków, dodatkowym problemem jest nowoczesne w latach 70. „betonowe dziedzictwo” (Basista, 2001), dziś niechciane podobnie jak za czasów Nowickiego XIX-wieczne kamienice i małe budyneczki z początku XX wieku, pełniąca rolę analogiczną do ówczesnych, wstydliwie skrywanych „szpetnych budyneczków”. Ośrodki letniskowe z pękającej miejscami wielkiej płyty kontrastują z kamienno-ceglanymi rekonstrukcjami, pudełkowate budynki dawnego przedszkola czy zakładów produkcyjnych zamkniętych po transformacji, stanowią kontrapunkt dla częściowo już odrestaurowanych i pełnych uroku, starych kamienic. Dziś w trakcie remontu jednego z budynków odsłania się wręcz na stałe i restauruje niemiecki szyld zakładu fryzjerskiego, skrzętnie ukryty pod kolejnymi warstwami farby kładzionymi podczas powierzchownych remontów w poprzednim stuleciu. Zasłania się zaś coś innego, zwłaszcza dziedzictwo lat siedemdziesiątych. Giżycki motel wybudowany nieopodal ruin długo nieużytkowanego zamku krzyżackiego przysłonięty dziś został wysokim, reprezentacyjnym, staro-nowym, bo zrekonstruowanym, budynkiem: zamczyskiem będącym już ekskluzywnym hotelem. W Wilkasach restaurację Skarpa zburzono, na jej miejscu stanął apartamentowiec dla turystów przypominający z jednej strony te, które masowo stawia się w nadbałtyckich kurortach, a z drugiej – nowoczesne (na modłę i miarę współczesności) osiedla deweloperskie.\nZ programu rewitalizacji z 2015 roku wynika, że jest nieźle, a będzie jeszcze lepiej: „Sektor turystyczny z roku na rok ulega rozwojowi, z pewnością tendencje do rozwoju bazy noclegowej i rekreacyjnej będą dominujące i wytyczą przyszłe źródła wzrostu dochodów gminy i jej mieszkańców” („Ponadlokalny program rewitalizacji sieci miast Cittaslow”, s. 172.). Okazuje się więc, że turystyka – wymieniana w narracjach PRL jako dodatek do innych dziedzin, które warto rozwijać – jest zasadniczo największym i niemal jedynym sektorem gospodarczym Rynu, wszystko ma być jej podporządkowane, chociaż jednocześnie autorzy współczesnego programu rewitalizacji zwracają uwagę na problemy demograficzno-społeczne, zwłaszcza bezrobocie związane z pottransformacyjnym upadkiem większości zakładów przemysłowych i PGR-ów. Tu również, jak można rozumieć, na ratunek ma przychodzić turystyka, sektor dziś zatrudniający najwięcej mieszkańców. Na pierwszym miejscu mowa jednak o sukcesie, jakim jest ryński zabytek, zamek, który wreszcie znalazł właściciela i jest obiektem w pełni turystycznym, zdawałoby się, dokładnie tak, jak pragnął tego Nowicki. Jest to jednak wrażenie pozorne.\nRzeczywiście rudera nie straszy już mieszkańców ze wzgórza, wygląda schludnie, a jej rekonstrukcja pociągnęła za sobą dalsze remonty, poprawę oferty gastronomicznej, porządkowanie dalszych części miasta, na przykład podzamcza, a także zapewnienie przez zamkowych inwestorów wszystkim instytucjom miejskim, w tym bibliotece, schludnych i przytulnych pomieszczeń w nowo powstałym – stylizowanym na podzamkową architekturę! – budynku. Gdyby zaryzykować dookreślenie charakteru współczesnej nowoczesności i tego, co jest za nią uznawane – w odróżnieniu od betonowo-metalowej, monumentalnej nowoczesności lat 70. – kierując się przykładem Rynu, można uznać, że oznacza ona w znacznej mierze i paradoksalnie w stosunku do samego pojęcia „modernizacja” rekonstruowanie, budowanie czegoś nowego w taki sposób, aby dawać wrażenie starości, zabytkowości. Przykłady miast już wcześniej niż Ryn lepiej rozwiniętych turystycznie, takich jak Wilkasy czy Giżycko, świadczyłyby jednak również o stałej tendencji utożsamiania nowoczesnego z tym, co wielkomiejskie (dziś np. naśladowanie deweloperskich osiedli czy architektury centrów handlowych). W Rynie nawet staw „Mateuszek” został już zagospodarowany, prowadzi przez niego drewniana kładka, dzięki której rzesze turystów mogą przedostać się na plac piknikowy z wiatami, aby co roku wziąć udział w Festiwalu Kultury Średniowiecza Masuria, obejrzeć konne i piesze turnieje rycerskie, spektakle i parady historyczne albo nauczyć się fechtunku czy tańców dawnych.\nNadal nie ma tam jednak ogródka jordanowskiego, o jakim marzył Nowicki. W zamku zaś nie działa dziś żadna instytucja kulturalno-oświatowa, jest on zamkniętym, ekskluzywnym hotelem, z wydzieloną, niewielką częścią dla zwiedzających – tradycja wirtualnej turystyki historycznej jest podtrzymywana, mamy bowiem do czynienia raczej z rekonstrukcją i przebudową niż odbudową zabytku – i kilkoma gablotami na parterze, w których pokazywane są „oryginalne elementy uzbrojenia. Starosłowiańskie hełmy z X wieku, topór krzyżacki z wieku XV, czekany, włócznie, miecze – aż chciałoby się je wziąć w dłoń, zważyć, przymierzyć. […] świetności dawnych rycerskich czasów można doświadczyć, przebierając się w stroje dworskich dam, paziów i zakonnych rycerzy”(„Ryn. Z wizytą u Krzyżaków”, dostęp 10.11.2016). Eksponaty Nowickiego znalazły miejsce w skromnych, niewielkich salkach ryńskiego muzeum w budynku, w którym w PRL działało kino Łabędź (po przeniesieniu z zamku), zamknięte w czasach potransformacyjnych.\nW restauracji nie ma już wydzielonych miejsc dla mieszkańców Rynu, a nawet gdyby były, ceny raczej by ich tu nie przyciągały, podobnie jak nie zachęcają do korzystania z luksusowego spa. Z turkusowej wody rajskiego basenu zamkowego w podziemiach mogli po sezonie korzystać za darmo ryńscy emeryci, i była to chyba jedna z nielicznych inicjatyw nowych właścicieli zamku na rzecz społeczności lokalnej. O ile nowoczesność betonowa przeznaczona była głównie dla mieszkańców (zakłady pracy, mieszkania) i odpowiadać miała na ich bieżące potrzeby życiowe, o tyle ta związana z miejską polityką rekonstrukcyjną służyć ma głównie do kontemplacji i używania, czyli ożywiania i wprawiania w ruch przez turystów.\nNiepublikowane kroniki Albina Nowickiego ze zbiorów Biblioteki Publicznej w Rynie\nNowicki, Albin; 1958-1959, Kroniki Rynu, tom VII.\nNowicki, Albin; 1969/1970, Kronika ryńska. Teczka ryńska. Sprawy regionalne, R. VII.\nNowicki, Albin; 1970, Kronika ryńska. Teczka ryńska.\nNowicki, Albin; 1970 a, Kronika Rynu. Wieści o Giżycku, tom Q.\nNowicki, Albin; 1970-1971, Kroniki Rynu, tom XXXII.\nNowicki, Albin; b.d., Kronika Rynu. Ryn i jego region naszych czasów, tom X.\nBieszk, Janusz; 2010, Zamki Państwa Krzyżackiego w Polsce, Warszawa: Bellona.\nBasista, Andrzej; 2001, Betonowe dziedzictwo. Architektura w Polsce czasów komunizmu, Warszawa – Kraków: PWN.\nDudzińska, Zofia; 1983, Historia Rynu 1945-1979, w: Irena Bernatowicz (red.), Giżycko. Z dziejów miasta i okolic, Olsztyn: Wydawnictwo Pojezierze.\nGancewski, Jan (red.); 2014, Dzieje zamku ryńskiego i okolic, Olsztyn: Mazurskie Centrum Kongresowo-Wypoczynkowe „Zamek Ryn”, Pracownia Wydawnictw Naukowych Hanna Królikowska, Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie.\nPanasiuk, Ryszard; 1993, Człowiek wobec przyrody; w: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosopica, nr 10 (Filozofia i ekologia. W poszukiwaniu nowego stosunku do przyrody), ss. 5-26.\nSzpociński, Andrzej; 2008, Miejsca pamięci (lieux de mémoire), w: Teksty Drugie, nr 4, ss. 11-20.\nSzyfer, Anna; 1982, Społeczność i kultura małego miasta. Studia na przykładzie Rynu, Olsztyn: Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.\nPonadlokalny program rewitalizacji sieci miast Cittaslow” dostęp: 27.10.2016, http://www.wmarr.olsztyn.pl/s/images/stories/Pliki/2015_06_08_Ponadlokalny_program_rewitalizacji_sieci_miast_Cittaslow.pdf .\nRoik Marta, dostęp: 10.09.2016, Ryńska twierdza smaku, http://www.slowlifepolska.pl/nr/w_numerze/rynska_twierdza_smaku.html.\nRyn. Z wizytą u Krzyżaków, dostęp 10.11. 2016, http://m.voyage.pl/hotele/3322/z-wizyta-u-krzyzakow.\nW artykule zestawiono dwa procesy modernizacji rejonu turystycznego Polski: z lat 70. XX wieku i współczesny. Poddano je analizie, wskazując na podobieństwa i różnice między dwoma projektami, zwracając również uwagę na kontekst ziem włączonych w granice Polski po 1945 roku. Tekst skupia się na jednostkowym przypadku małego, mazurskiego miasteczka położonego na uboczu Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Podstawą analiz historycznych są kroniki pisane i montowane z wycinków z gazet przez jednego z tamtejszych działaczy społecznych, zaangażowanego w projekt oparcia strategii promocyjnej miasteczka na pokrzyżackim zamku jako głównej atrakcji turystycznej i modernizacji infrastruktury turystycznej, promotora turystyki historycznej. Losy zamku, emblematyczne zarówno dla całego Rynu, jak i charakteru obu procesów modernizacyjnych oraz przemian kulturowych związanych z takimi kategoriami jak: „turystyka”, „przyroda”, „dziedzictwo architektoniczne”, „turystyka”, stanowią przyczynek do konfrontacji dwóch wizji nowoczesności: tej z lat 70. XX wieku i pierwszych dwóch dekad XXI stulecia.\nThe article summarizes the two processes of modernization of the Polish touristic area: from the 70s of the twentieth century and contemporary. The analysis focuses on the similarities and differences between the two projects, paying also attention to the context of the lands included in the Polish borders after 1945. The text concerns the particular case of a small masurian town situated near by the Route of the Great Masurian Lakes. The basis forthe historical analysis are writtenchronicles assembled from newspaper clippings by one of the local social activists and the promotor of historical tourism, who was involved in the project supporting the promotional strategy for the town of Teutonic castle as the main tourist attractions and modernization of tourism infrastructure. The fate of the castle, emblematic both for the whole Ryn, and the nature of the two processes of modernization and cultural change associated with such categories as “tourism”, ”nature”, ”architectural heritage” show two visions of modernity: the one from the 70s of the twentieth century and the one of first two decades of the twenty-first century.\nAgnieszka Karpowicz – dr hab., literaturoznawczyni, kulturoznawczyni, adiunkt w Instytucie Kultury Polskiej UW, członkini zespołu Pracowni Studiów Miejskich IKP. Zajmuje się antropologią literatury, historią kultury XX wieku. Współredaktorka i współautorka m. in. książek w serii: „Topo-Grafie” (Lampa i Iskra Boża). Obecnie kieruje projektem PSM „Topo-Grafie: miasto, mapa, literatura” (NPRH).\n Kwerenda prasowa, z której efektów korzystam w tekście, opiera się w całości na kronikach Albina Nowickiego ze zbiorów Biblioteki Publicznej w Rynie i gromadzonych przez niego materiałach, dlatego cytaty lokalizuję, podając strony z kronik, na których pojawia się dany wycinek prasowy, oryginalne źródła i nazwiska autorów artykułów podaję jedynie w formie dostępnej w kronikach, jeśli takie informacje pojawiają się na jej kartach. Tekst jest rekonstrukcją narracji Nowickiego, będącej z kolei montażem narracji oficjalnych. We wszystkich cytatach z tego źródła zachowuję pisownię oryginalną.\n Wklejony artykuł: Ryn – jego mieszkańcy i podstępne jezioro, tekst: J. Olszewski, zdj. A. Marczuk, „Trybuna Ludu” nr 123, 06.05. 1963.\n Wklejony dokument „Informacja w zakresie przygotowania do sezonu turystycznego Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Rynie w roku 1970”.\n Wklejony artykuł M. Szczepański, Historia z precedensem, „Archipelag. Dodatek Społeczno-Kulturalny «Głosu Olsztyńskiego»” 17-18. I. 1959, nr 3.\n Może to być jeden z wymiarów współczesnej potrzeby uhistoryczniania polskiej przestrzeni publicznej (Szpociński, 2008).\nThis entry was posted on Thursday, September 14th, 2017 at 1:40 pm\tand is filed under Robocze. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.


Ile razy toksoplazmoza?? - Forum 2021 - RODZICE.PL\nMam pytanko: ile razy robiłyscie [Zobacz stronę]??\nJa robiłam na początku i wyszedł mi wynik ze jestem uodporniona, ale słyszałam ze po 20 tyg trzeba powtórzyć badanie. Czy to prawda??\nMoja gin powiedziała ze drugie badanie niejest refundowane przez NFZ i jeśli chce to zebym sobie zrobiłam, bo jesli mam kontakt ze zwierzetami to lepiej zrobic.\nNie mam kontaktu z kotami, ale mam dwa psy i niewiem co robić.\nTakie badanie u mnie w przychodni kosztuje 110zł.\n7 odpowiedzi na pytanie: Ile razy toksoplazmoza??\nRe: ile razy toksoplazmoza??\nja pierwsze badanie robiłam tuż przed ciążą. Wyszło, że nigdy nie chorowałam a tym samy nie jestem uodporniona.\nOstatnio tj. w 18 tygodniu ciąży powtórzyłam badania. Pierwsze badanie robiłam na koszt NFZ, drugi raz pani doktor nie chciała mi go już przepisać.\nZresztą już za pierwszym razem tłumaczyła mi, że jest to daleko idąca profilaktyka.\nZa drugie badanie zapłaciłam 65 PLN ale gdybym go nie zrobiła to dalej żyła bym w niepewności a w przyszłości gdyby coś się stało dzidzi nigdy sobie bym nie wybaczyła.\nJa jak narazie badanie na toksoplazmoze robiłam 1 raz w 10 tc, wyszło, ze jestem zdrowa i z tego co wiem więcej babań robić nie trzeba.\nStrasznie drogie to badanie! Ja mam kotka i badanie na toksoplazmozę robię co 1,5 – 2 mies. Mój lekarz przy piewszym wyniku dał mi skierowanie do poradni chorób odzwierzęcych i oni już się tym zajęli. Moniko, nie ma u Ciebie podobnej możliwości? Radzę Ci się przebadać, będziesz spokojniejsza 🙂\nMysle ze jesli jestes uodporniona to nie musisz powtarzac tego badania… to tak samo jak z odpornoscia na rozyczke, jesli przeszlas ta chorobe to szansa na zachorowanie jest prawie zadna. Ja nie jestem odporna i zrobilam to badanie przed ciaza i teraz jeszcze raz powtorzylam.\nRzeczywiście tak jest, że jeśli wspłóczynnik IgG wyszedł Ci ponad normę ( norma jest do 6,5 IU/ml) to oznacza że twój organizm posiada antyciała na chorobę ( tak jak z różyczką.) Ważniejszy jest ten drugi wskażnik IgM mówi on o obecnym stanie choroby. Jeśli mieści się w normie ( 0- 0,9 ) to znaczy,że obecnie nie chorujesz i nie chorowałaś w niedalekiej przeszłości. Przy wyniku wątpliwym ( 0,9 – 1,1 ) i podniesionym IgG może oznaczać, że odporności dopiero nabierasz i chorowałaś bardzo niedawno. W takiej sytuacji trzeba powtórzyć badania. W pierwszym przypadku nie trzeba nawet jeśli masz kontakt ze zwierzętami. Mój wynik IgG wynosił 31 jednostek, a ponieważ nic na ten temat niewiedziałam lekko spanikowałam, ale chodziłam wtedy do jednego na najlepszych Ginów z patologi ciązy w Krakowie i on mi to właśnie tak wytłumaczył.\nPozdrawiam Cię i Dzidzię..\nPowtarzam, bo za pierwszym razem miałam bardzo podwyższony. A zarazić się mogę kilka razy.\nPS. Różyczki nie, ale ospę przechodziłam jako dziecko 2 razy. Pozdrawiam 🙂\nJest to dla mnie temat bardzo aktualny. Robiłam badanie przed ciązą wyszlo mi 72IGG. Igm o dziwo, lekarz nie kazał mi robić. W 1 mcu robiłam znówu wyszło 53Igg. I tak musze robić co mc aby obserwować czy przeciw ciała maleją czy rosną. Dodam że z tym tematem chodzę do specjalisty z tej dziedziny. Przeciwciała spadały mi aż do ostatniego wyniku gdzie zwiększyła się liczba z 37 na 48 Igg. Strasznie się martwię – jestem w 27 tc. W piątek idę do lekarza, mam nadzieję że mnie uspokoi. Jesli któraś z Was miała podobny problem, jakakolwiek informacja mnie uspokoi. Pozdrowionka\nZnasz odpowiedź na pytanie: Ile razy toksoplazmoza??


Pakiety pobytowe na ferie\nFerie to czas, który warto wykorzystać w celach turystycznych. Ilość wolnego, którym wówczas się dysponuje, można spożytkować na zwiedzaniu zabytków architektury, górskich wędrówek lub odwiedzaniu innych atrakcyjnych miejsc. Zostawanie w domu podczas tego okresu zupełnie mija się z celem. Dlatego opłacalnym jest, aby już dziś zacząć planować to, w jaki sposób chciałoby się spędzić tych kilka lub kilkanaście dni. Ostatnio poświęciliśmy tematowi ferii zimowych cały artykuł, w którym robimy przegląd najciekawszych propozycji wyjazdowych: Ferie w najlepszych polskich hotelach.\nPakiety pobytowe dla każdego\nDobrym rozwiązaniem wydają się być pakiety pobytowe na ferie. W ich skład wchodzi zwykle kilka ciekawych propozycji. Oczywiście są one zależne od oczekiwań klientów. Jeśli jednak nie masz kiedy zająć się organizacją swojego wolnego czasu to jest to dla Ciebie doskonała propozycja.\nByć może interesuje Cię wyjazd w góry, podczas którego miałbyś okazję pooddychać świeżym powietrzem i pobyć w pięknych okolicznościach przyrody, które sprzyjałyby Twojemu wyciszeniu? Atmosfera, która panuje na szlakach górskich jest jedyna w swoim rodzaju. Taki wybór jest balsamem zarówno dla duszy jak i ciała. Utrzymywanie swojego organizmu w zdrowej kondycji fizycznej jest bardzo istotne. Wycieczka w rejony górskie jest też świetną propozycją dla tych, którzy chcieliby spędzić ferie z dzieckiem. Ruch to zdrowie, a więc już dziś zastanów się, które góry byłyby najlepszym wyborem dla Ciebie na spędzenie ferii.\nA może jest tak, że od gór zdecydowanie bardziej przepadasz za widokiem jezior? Polska jest krajem, w którym możemy swobodnie wybierać krajobraz, który chcielibyśmy podziwiać podczas urlopu. Jeśli więc lubisz ten nieco bardziej nizinny to idealnym miejscem na pobyt dla Ciebie wydają się być Mazury. Jeziora, łódki przesuwające się po ich tafli, nieskończone ilości pięknego terenu dookoła oraz cisza i spokój, której tak bardzo brakuje wszystkim, którzy na co dzień mieszkają w mieście… To wszystko może zaoferować Ci województwo warmińsko-mazurskie.\nAktywny wypoczynek z całą rodziną\nMy polecamy połączenie aktywnego wypoczynku z wieczornym relaksem. Taką możliwość dają najlepsze resorty turystyczne w górach, takie jak chociażby wspomniane w poprzednim artykule Nosalowy Dwór, Hotel Bukovina, czy Hotel Jagiellonka. Każdy z tych obiektów jest przystosowany do rodzinnych wyjazdów, więc to doskonały wybór na ferie z dziećmi. Jeśli jednak zamiast korzystania z pobliskich stoków narciarskich wolicie spędzić czas w hotelu Spa, przypominamy o butikowym hotelu Pałac Pacółtowo oraz Hotelu Ventus. Bez względu jednak na to, co wybierzecie, pamiętajcie aby zostawić pracę w domu i w pełni odpocząć od codziennego natłoku spraw.\nOpublikowany w Rodzina w hoteluTagged aktywny wypoczynek, dobre hotele w Polsce, ferie zimowe, hotele dla rodzin z dziećmi, hotele przyjazne dzieciom, zima\nFerie w najlepszych polskich hotelach


wyższym poziomie. Każdy przecież chce być piękny i pachnący. Nie tylko kobiety kupują duże ilości kosmetyków. Jak wskazują badania, mężczyźni coraz chętniej kupują je i w\nPomoc prawna - kilka informacji oraz faktówKancelarie prawnicze od wszystkiego. Czy warto?Zimowe szaleństwa w odzieży termoaktywnejOto 8 Powodów Dla Których Powinieneś Pomyśleć O Tym Jak znaleźć dobrego prawnikaSprawdzone metody jak szkolić z bhp we WrocławiuCo musisz wiedzieć o podróżowaniu busemNowe fakty - Dowiedz się jak zrobić szkolenie bhp Warszawa w tych 4 banalnych krokachCo musisz wiedzieć o chorobie stwardnienia rozsianegoComarch OptimaDokuczliwe upały - o klimatyzacjiWszystko co chcesz wiedzieć o konserwacji i czyszczeniu skórPracujesz za granicą? Zobacz jak dojechaćLeczenie zębów - temat rzekaO kwestiach stomatologicznych - kilka porad5 Największych Kłamstw O Tym Jak zatrudnić adwokataCiekawe infromacje o tym jak znaleźć dobrego prawnikaCzy można uczyć bhp wieczorem?Badania jakości usług czyli mystery shoppingKlimatyzacja - zadbaj o serwisNowe metody pozycjonowania?Kanalizacja w centrum uwagi, co i jak z odprowadzaniem nieczystościŻycie codzienne i kwestie techniczneMarokańskie kosmetyki naturalne. Czy warto stosować?O leczeniu zębów - stomatologia zachowawczaSzkolenia bhp warszawaPotrzeby współczesnych firm na oprogramowaniePrawnicy, radcy i adwokaci - o prawiePrzycinanie drzew i prace na wysokościach - kiedy warto wynająć podnośnik?Pracujesz za granicą? Zobacz jak dojechaćLiczy się dobra zabawa


Zjazd sprawozdawczy – Hufiec ZHP Sochaczew\n28 listopada w budynku hufca odbył się Zjazd sprawozdawczy, w którym wzięła udział kadra hufca. Zjazd taki odbywa się zwykle w połowie czteroletniej kadencji. Podstawowym jego zadaniem jest ocena działalności hufca i jego władz od ostatniego Zjazdu zwykłego. Jest to też doskonała okazja do podsumowania pracy instruktorów.\nPodczas Zjazdu, po zapoznaniu się ze sprawozdaniem Komendy Hufca, oceną dokonaną przez Komendanta Chorągwi Mazowieckiej ZHP i opinią hufcowej Komisji Rewizyjnej, na wniosek tej ostatniej zostało udzielone absolutorium Komendantowi Hufca i wszystkim członkom Komendy Hufca za okres od ostatniego Zjazdu zwykłego.\nChorągiew Mazowiecką ZHP na Zjeździe reprezentował pełnomocnik Komendanta Chorągwi hm. Andrzej Markowski (na zdjęciu obok, po lewej).\nNa czele Komendy Hufca stoi Komendant, który kieruje jej pracą, bieżącą działalnością hufca, reprezentuje hufiec, wydaje rozkazy, prowadzi gospodarkę finansową hufca. Komendantem Hufca ZHP Sochaczew jest hm. Krzysztof Wasilewski.\n← Z wizytą w Szczecinie\nSpotkanie z Barbarą Wachowicz →


s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super - Buty360\nButy360 › Buty damskie › Botki › Botki sznurowane › s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super\ns.Oliver Śniegowce muscat brązowy super\nTe s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super były tanio do kupienia w www.zalando.pl. botki sznurowane damskie idealnie wyglądają podczas jesieni lub późnej wiosny, kiedy to zmieniają się kobiece stylizacje. s.Oliver wychodzi przeciwko wszystkim oczekiwaniom, szyjąc buty s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super, dzięki którym będziesz czuć się kobieco niezależnie.. więcej »\nTe s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super były tanio do kupienia w www.zalando.pl. botki sznurowane damskie idealnie wyglądają podczas jesieni lub późnej wiosny, kiedy to zmieniają się kobiece stylizacje. s.Oliver wychodzi przeciwko wszystkim oczekiwaniom, szyjąc buty s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super, dzięki którym będziesz czuć się kobieco niezależnie od zaistniałej sytuacji. Tym, co zasługuje na szczególną uwagę w tym modelu to wybitnie wysoki poziom wytrzymałości i dokładne wykonanie.\ns.Oliver Śniegowce muscat, materiał zewnętrzny: skóropodobny / materiał, materiał wewnętrzny: materiał, podeszwa: tworzywo sztuczne, wyściółka: włókno, podeszwa: tworzywo sztuczne, Kształt obcasa: obcas słupek, materiał zewnętrzny: skóropodobny / materiał, nosek buta: okrągły, wyściółka: włókno, materiał wewnętrzny: materiał, wysokość obcasa: 7 cm, zapięcie: zamek błyskawiczny, materiał: skóropodobny / materiał.\nJeżeli prezentowany model nie do końca Ci się podoba, to na 100 procent zamieszczone niżej botki sznurowane damskie powinny trafić w Twój gust. Jeśli mamy na myśli s.Oliver to w jej szeregach jest dużo ładnych modeli, które cieszą się dużym wzięciem wśród kobiet doceniających wysoką jakość wykonania i efekt wizualny. Nie czekaj i sprawdź naszą propozycję i znajdź wybrane botki idealne dla siebie.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach s.Oliver Śniegowce muscat brązowy super


Kleje. Sklep papierniczy online - Artykuły biurowe. Hurtownia papiernicza online - Kleje. Sklep papierniczy online | Papierowo.pl\nKleje w płynie Kleje w sztyfcie Kleje w taśmie i aerozolu\nKlej w sztyfcie DONAU 15g 6603001PL-09\n3,68 zł 3,19 zł brutto\nprzeznaczony do biura, szkoły oraz domu do klejenia m.in. papieru, kartonu, zdjęć, tekstyliów, itp...\nwysokiej jakości klej w sztyfcie bezbarwny i bezwonny zmywalny i niebrudzący zawiera PVP nie zaw..\nKlej w sztyfcie BIC Ecolutions 8g 892344\n- Okładki z opisem przedmiotu ułatwią odszukanie zeszytu..\nKlej w sztyfcie DONAU 8g 6602001PL-09\nKlej w sztyfcie TETIS PVP 20G BG100-F\nKlej w sztyfcie typu PVP Nie zawiera rozpuszczalników syntetycznych Cechuje sie niską zawartością ..\nKlej w sztyfcie SCOTCH 3M "Office" 6208D 8g biały\nKleje w sztyfcie Scotch® to maksimum bezpieczeństwa dla Twojego dziecka w trakcie kreatywnych zabaw ..\nKlej w sztyfcie TETIS PVP 8G BG100-E\nKLEJ BIAŁY, KEYROAD, 250G, PAK. W DIS.\nidealny dla wszystkich rodzajów sztuk plastycznych i rzemiosła do użytku szkolnego, bezpieczny dla d..\nW dobrze wyposażonym piórniku, domu oraz biurze bezdyskusyjnie nie może zabraknąć kleju. To jeden z podstawowych elementów spisu przyborów szkolnych! Przydaje się on podczas wielu czynności: zabawie, odrabianiu pracy domowej, tworzeniu modeli, ozdób świątecznych, a także przy drobnych pracach biurowych. Kleje to produkty, które dostępne są w różnorodnych formach, dzięki czemu korzystanie z nich jest w dzisiejszych czasach proste i przyjemne. Niezwykle wygodne w użytkowaniu są kleje w płynie. Ich działanie jest bardzo skuteczne, a sposób dozowania sprawia, że nie pobrudzimy sobie rąk. Efektu, który możemy uzyskać przy jego użyciu nie zastąpi taśma klejąca czy zszywacz. Najbardziej popularny jest klej w sztyfcie. To właśnie ten typ najczęściej wybierają dzieci i nastolatkowie, aby służyły im w wykonaniu prac plastycznych. Dzięki nim bez problemu nakleją ozdoby, takie jak, na przykład cekiny i stworzą małe dzieła sztuki. Klej w sztyfcie to jednocześnie niedrogi i niezwykle pomocny artykuł, który warto mieć zawsze pod ręką.\nKleje w ofercie naszej hurtowni z artykułami biurowymi online\nZapotrzebowanie na tego typu produkty nie słabnie, dlatego producenci oferują coraz bardziej zróżnicowane egzemplarze. W sprzedaży znaleźć można obecnie niespotykane wcześniej kleje w taśmie czy kleje w aerozolu, sygnowane logiem takich producentów, jak: Q-Connect czy 3M. Komfort użytkowania, niewielka cena, skuteczność działania to cechy, którymi odznaczają się najlepsze jakościowo kleje w sztyfcie, w płynie oraz inne, znajdujące się w asortymencie naszego sklepu papierniczego.


Elektroniczny system urlopowy : Ekologia\nJakikolwiek człowiek jako potomek fantazjuje w miarodajnym okresie o tym, że zostanie dyrektorem. Szczególnie mali chłopcy. Przedstawiają sobie, że administracja jednostką to chodzenie do pracy w garniturze, osobiste biuro, sekretarka, etykietowanie pism i wydawanie poleceń. Jednym słowem: praca – baśń. To przykre w rzeczywistości nie wygląda to tak różowo. Naturalnie, bycie właścicielem firmy to prestiż i zazwyczaj dobre zarobki. Jednakże regularny jest poziom stresu oraz godzin spędzonych każdego dnia w pracy. Nieraz zdarza się tak, że dyrektor wcale nie musi być w biurze, aby pracować. Jego obecność w domu w owym czasie nie świadczy słodkiego lenistwa. Bycie odpowiedzialnym za jednostkę gospodarczą to życie pod jej dyktando, to zobowiązanie za jej odpowiednie funkcjonowanie, a tym samym za miejsce pracy podwładnych. Tu polecamy nowatorskie rozwiązanie: program do planowania czasu pracy. Niezależnie od tytułu zajmowanego stanowiska – czy jest to dyrektor, prezes lub kierownik – zawsze ma obowiązek znać zakres obowiązków swoich pracowników oraz być w stanie skontrolować wykonywaną przez nich pracę, choćby cząstkowo. Podwładny, jaki zorientuje się w niewiedzy szefa, prędko ja wykorzysta na własną korzyść – bez znaczenia czy to będzie księgowa czy kierownik zaopatrzenia.


Zestaw umywalka + szafka do łazienki, Wrocław, Śródmieście • Wrocławiak 634604\nWitam. Do sprzedania zestaw umywalka oraz szafka pod nią. Zestaw był zamontowany w łazience lecz nigdy tak na prawdę nie lała się tam woda. Normalne, nie drastyczne, ślady są widoczne typu silikon tu i tam czy małe wycięcie na rurkę (około 4cm) z lewej strony lecz śmiało może służyć dalej zwłaszcza że cena w porównaniu z nowym jest bardzo atrakcyjna. Wymiary umywalki to 50.5 na 41cm natomiast szafki 48 na 27cm. Odbiór tylko osobisty po kontakcie telefonicznym. Dzięki. Pozdrawiam\nNr ogłoszenia: 634604