sandomierz.gosc.pl → Ostatni taki zajazd\nDorota Kozioł, malarka, pisarka, dziennikarka, regionalistka\narchiwum rodzinne Doroty Kozioł\nMarta Woynarowska: Jak zrodził się pomysł napisania książki o kościołach wznoszonych bez pozwoleń władz komunistycznych, które Pani nazwała „kościołami budowanymi nocą”?\nDorota Kozioł: – Myśl o tej książce zrodziła się niedawno. Ale sam pomysł spisania tych wydarzeń sprzed lat powstał w 1990 r. Pracowałam wówczas w redakcji tygodnia „Siarka”. Był to czas postępującej odwilży, nie istniała już oficjalna cenzura, niemniej pisanie o tak trudnych i wciąż bulwersujących sprawach jeszcze nie wszystkim się podobało. Trzeba było mieć sporo odwagi, by na łamach prasy poruszać takie tematy. Redaktorem naczelnym był wówczas Leszek Leżoń, który nie należąc do strachliwych, zaczął wymyślać trudne, niewygodne tematy. Wśród nich zalazł się cykl o bohaterach przez lata PRL-u prześladowanych i pogardliwie nazywanych „zaplutymi karłami reakcji” oraz moje kościoły budowane nocą. Teraz, po latach, Piotr Duma zaproponował, bym powróciła do tego tematu. Ponieważ uznałam, że opublikowanie samych artykułów to troszkę za mało, wzbogaciłam je o nowe wątki, w dotarciu do których bardzo pomógł mi Sławek Stępak, mający prawdziwy skarbiec materiałów z historii regionu. Za co jestem mu bardzo wdzięczna.\nO których kościołach, kaplicach będzie można przeczytać w Pani książce?\n– Będzie w niej osiem rozdziałów, każdy poświęcony innemu obiektowi. Skupiłam się na świątyniach z terenu Tarnobrzega i okolic. Opisane więc zostaną m.in. dzieje kościołów w Zakrzowie, Nagnajowie, dwóch tarnobrzeskich – Męki Pańskiej i na Serbinowie, w Chodkowie. Postanowiłam zamieścić również sprawę kaplicy szpitalnej oraz zniknięcia figury św. Barbary stojącej przed lecznicą.\nWprawdzie był to czas odchodzenia starego systemu, niemniej część uczestników wydarzeń wciąż żyła. Ułatwiało to czy utrudniało Pani pracę?\n– Trzeba było przede wszystkim dotrzeć do dokumentów, świadków, którzy nie byli pewni, czy aby „stare” nie wróci. Dlatego też bali się mówić. Zajęło mi to sporo czasu, ale cykl artykułów o kościołach budowanych nocą powstał. Poruszałam w nich temat nie tylko samych świątyń, ale przedstawiłam również wydarzenia związane z „zajazdem na Wielowieś”, które długo ciągnęły się za mną i redakcją. Mieliśmy bowiem wytoczone sprawy sądowe przez urażonych i obrażonych uczestników wydarzeń. Naturalnie tych stojących po stronie ówczesnych władz. Groziły nam niewyobrażalnie wysokie kary pieniężne, a nawet więzienia. Szczęśliwie wszystko stopniowo wyjaśniało się i ani nie musieliśmy nikomu płacić odszkodowań za ujmę na honorze, ani oglądać nieba zza krat.


Hotel, pensjonat do wynajęcia - Szczecin, 350 m², 2500 PLN, NET-zardomwyn1\nHotel, pensjonat na wynajem, woj. zachodniopomorskie\nPow.: 350 m², Cena: 2500 PLN\n3 parkingi + garaż\nOKAZJA !!! Piękna nieruchomość do wynajęcia lub na sprzedaż położona na skraju lasu w małej miejscowości Żarnowo.\nNa skraju nieruchomości znajduje się domek o powierzchni 70m2 z dwoma apartamentami gościnnymi z osobnymi wejściami z ogrodu. Obydwa pokoje są czteroosobowe, w pełni umeblowane i wyposażone w pełen węzeł sanitarny ( 2 osobne łazienki i stanowiska kuchenne)\nW cenę wynbajmu wliczone jest pełne wyposażenie:\nNumer oferty: NET-zardomwyn1\nLink do oferty: http://www.oferty.net/of,62845118\nInteresuje mnie oferta numer zardomwyn1 - Komercyjne na wynajem, Szczecin, powierzchnia: 350 m², pokoje: 8, cena: 2500 PLN. Proszę o kontakt.


buddyzm – Strona 2. – BIZNES BEZ STRESU\nTo już ostatnia porcja cytatów ze Skandalicznej parodii. Autor pisze w pierwszej osobie, jako fałszywy Steve Jobs, przy czym w ostatnim z przytoczonych fragmentów sam jest uczniem, który w Indiach pobiera (od emerytowanego profesora Harvardu udającego religijnego przywódcę) lekcję dotyczącą ludzkich potrzeb – lekcję, która wyjaśnia źródło rynkowego sukcesu firmy Apple:\nNaprawdę jestem najfajniejszą osobą, jaką spotkałem w swoim życiu.”\nFake Steve Jobs „oPtion$” (166)\n„Słuchaj,” mówi Tom. „Jak bardzo lubisz Zacka? Przyjaźnicie się, prawda?”\n„Kiedy miałem raka, codziennie odwiedzał mnie w szpitalu. A jego żona przynosiła nam jedzenie do domu.”\n„Więc przyjaźnicie się.”\n„Tak, nie da się ukryć.”\n„A wepchnąłbyś go pod autobus? No wiesz, jakbyś musiał? Żeby uratować swój tyłek?”\n„Ciężkie pytanie. Niech no pomyślę.” Składam swoje ręce przed sobą i udaję, że myślę. „Mmm, tak!”\n„Chłopie, jesteś zadziwiający. Wiesz? Nie masz za grosz lojalności! Uwielbiam to! Naprawdę! To powód, dla którego zajmujesz należne miejsce wśród gigantów!”\nFake Steve Jobs „oPtion$” (169)\n„Roshi, nauczycielu,” zwraca się do mnie, „jesteś oświeconą istotą. A jednak…” Zatrzymuje się na chwilę. „A jednak robisz rzeczy, które wydają się okrutne. Krzyczysz na ludzi, obrażasz ich, nie szanujesz. Jednocześnie mówisz, że chcesz czynić świat lepszym. Że chcesz przywrócić ludziom dziecinną radość życia. Jak godzisz ze sobą te sprawy?”\nTo dobre pytanie i oczekiwałem, że kiedyś je zada. Przypominam mu zatem, że Lao Tzu w „Tao Te Ching” uczy nas, iż osiągnięcie perfekcji wymaga bezwzględności. „Czyż nie było okrutne porzucenie przez Siddharthę żony i dzieci? Czyż nie było okrutne ze strony Buddy nakazać wiernym, żeby żebrali? Ktoś mógłby to tak ocenić.”\nPatrzy na mnie tym wzrokiem. Widzę, że nie kupuje mojej gadki. Problem z Ja’Redem jest taki, że bywa naćpany, ale nie jest głupi.\n„Sagwa,” mówię do niego, „naszym celem w Apple jest dążenie do doskonałości. Na przykład taki iPod, albo nasz system operacyjny oparty na Uniksie. To są obiekty, które zbliżają się do perfekcji, co było możliwe tylko dzięki bezwzględności w procesie projektowania. Wierzę, że jeśli Budda żyłby w dzisiejszych czasach, poznałby się na wspaniałości naszego 80-gigabajtowego wideo-iPoda. Zrozumiałeś?”\nFake Steve Jobs „oPtion$” (179)\n„Sugerujesz, że powinienem rozdawać swoje pieniądze. Zastanówmy się, co by się stało, gdybym zaczął to robić. Biedni ludzie, którzy by je dostali, rzuciliby się kupować 50-calowe telewizory, narkotyki i inny, bezużyteczny szajs. Ile byś im nie dał i tak po dwóch tygodniach znaleźliby się w punkcie wyjścia. A forsa po prostu przepłynęłaby przez nich i wróciła do ludzi takich jak ja. Rozumiesz?”\n„Nie za bardzo.”\n„Biedacy są jak sito. Pieniądze po prostu przez nich przelatują. Dlatego są biedni. Ale jest garstka wybrańców i, czy chcesz tego, czy nie, ja jestem jednym z nich, do których forsa lgnie i się przylepia. To taka siła przyciągająca – magnetyzm. Pieniądze lubią towarzystwo innych pieniędzy. Mają instynkt. Odnajdują właściwych ludzi i się ich trzymają.”\nFake Steve Jobs „oPtion$” (181-182)\n„Czy Katolicyzm to przekręt? Czy Chrześcijaństwo to przekręt? A Judaizm? Islam? Fakt, że nie wyznajemy tych religii nie oznacza, że są przekrętem. Mają swój cel. Dobry, szlachetny cel. Ja też mam taki cel.”\n„Jaki? Kantować ludzi?”\n„Ludzie chcą w coś wierzyć. I ja stałem się dla nich tym czymś.”\n„Przyjmujesz od nich pieniądze.”\n„Dają tylko to, co chcą dać.”\n„Nie dadzą ci wiele, jeśli zaraz do nich pójdę i wyjawię im całą prawdę.”\n„O! I w tym tkwi całe piękno. Nie uwierzą ci. Wręcz przeciwnie. Zapewne oskarżą cię o herezję i ukamienują. To jest najwspanialsza cecha wszystkich kultów religijnych. Badaliśmy to, kiedy jeszcze pracowałem na Harvardzie. Moc wiary, zdolność ludzkiego umysłu do utwierdzania się w irracjonalnych poglądach, pragnienie znajdowania w swoim otoczeniu sensu, potrzeba istnienia Boga to zadziwiające sprawy. To jest lekcja dla ciebie. Właśnie po to wezwałem cię tutaj. To lekcja, którą powinieneś zabrać ze sobą do Ameryki.”\nFake Steve Jobs „oPtion$” (185-186)


Czółenka błyszczące niczym diament to propozycja od renomowanego polskiego producenta Sala. Wykonane z najlepszej jakości skóry naturalnej, która świetnie dopasowuje się do każdej stopy. Zakładając te szpilki możesz być pewna, że stopy nie będą się przegrzewać i pocić. Srebrne szpilki osadzone na 10 centymetrowym wygodnym obcasie sprawiają że nogi w nich się nie męczą ,świetnie nadają się do noszenia przez długie godziny. Połyskująca lakierowana skóra sprawia, że buty będą świetnie kontrastowały z ciemnymi stylizacjami, można je nosić cały rok.\nNazwa produktu Czółenka Sala 1810/911\nKod producenta 1810/911


Czy po uznaniu przez sąd gospodarczy upadłości, wyznaczony przez niego syndyk może działać natychmiast, czy dopiero po uprawomocnieniu się wyroku? Chciałabym również wiedzieć, czy jeśli prezes spółki będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim, to czy – mimo jego nieobecność – będzie mogła odbyć się rozprawa o ogłoszenie upadłości. I jeszcze: czy syndyk musi czekać z wypowiedzeniem umowy o pracę prezesowi do czasu jego powrotu ze zwolnienia?\nZgodnie z przepisem art. 52 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze: „data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości". „Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej".\nZatem syndyk ma prawo działać z chwilą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Może wypowiedzieć umowę o pracę każdemu pracownikowi niezwłocznie po wydaniu postanowienia przez sąd.\nBrak udziału dłużnika na rozprawie nie tamuje postępowania o ogłoszenie upadłości.\nNa podstawie przepisu art. 411 Kodeksu pracy – w razie ogłoszenia upadłości nie stosuje się m.in. przepisu art. 41 K.p., tj. przepisu chroniącego pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy w okresie ochronnym, a takim właśnie jest okres niezdolności do pracy spowodowany chorobą.\nW razie ogłoszenia upadłości pracodawcy umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem.\nZatem w przedstawionej przez Panią sytuacji syndyk nie musi czekać na zakończenie okresu ochronnego, aby móc wypowiedzieć umowę o pracę.\nPracuję poza siedzibą firmy. Dwa dni temu odbyłem po godzinach pracy rozmowę z szefem, podczas której rzekomo rozwiązał ze mną umowę poprzez komunikator skype w obecności 2 innych pracowników firmy. Niestety łącze było słabe i nie miałem pojęcia, o czym mówi. Czy wypowiedzenie było prawidłowo dokona\nPracuje od wielu lat w pogotowiu ratunkowym na etacie pielęgniarki na czas nieokreślony. Wyrażałam niezadowolenie, że czas pracy od dawna jest przekraczany. W związku z tym szef zmienił mi stanowisko (nie obniżając pensji). Dostałam informację, że jak nie podpiszę tego porozumienia, dostanę wypowied\nOtrzymałam wypowiedzenie umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy. W uzasadnianiu jest napisane, że chodzi o „zmiany organizacyjne prowadzące do likwidacji filii firmy”. Jednak firma nadal prosperuje w tym samym miejscu i prawdopodobnie nie będzie likwidacji filii. Czy moje zwo\nObecnie przebywam na urlopie wychowawczym. Ale w 2012 roku byłam w ciąży i na zwolnieniu lekarskim, gdyż ciąża była zagrożona. Gdy byłam 5. ciąży i na zwolnieniu lekarskim, otrzymałam pismo od pracodawcy, iż zostaje utworzona spółka z o.o. i większość pracowników odejdzie do tej formy – tym, k\nOd 1 marca przebywam na zasiłku rehabilitacyjnym. Zasiłek dostałem na 6 miesięcy. Dowiedziałem się, że po trzech miesiącach zostanę zwolniony z pracy (od czerwca). W sierpniu osiągnę wiek emerytalny i przejdę na emeryturę. Czy w moim wypadku zakład może mnie zwolnić, czy jestem objęty ochroną?\nProwadzę działalność gospodarczą. Ostatnio założyłam spółkę z o.o. i zamierzam zamknąć działalność gospodarczą. W działalności zatrudniam jedną osobę, która obecnie jest na zwolnieniu lekarskim, ponieważ jest w ciąży. Czy mogę zwolnić taką osobę, czy mam obowiązek zatrudnienia pracownika w nowej spó


Pluskwa-zwalczanie.pl - dezynfekcja po zgonie Łódź. - Moderowany spis najlepszy stron | SSPEN.PL\nPluskwa-zwalczanie.pl - dezynfekcja po zgonie Łódź.\nFirma usługowa zaprasza do skorzystania ze swoich usług. Jeżeli w Waszym domu lub też w innym budynku zagnieździły się szkodniki i macie problem, aby je wytępić, to bardzo chętnie Wam w tym pomożemy. Posiadamy nowoczesny Program Zwalczania Szkodników, który wspiera walkę z tymi szczurami oraz innymi stworzeniami. Deratyzacja to jedna z naszych usług, z której możecie śmiało już dzisiaj skorzystać. Wystarczy tylko, że się z nami skontaktujecie. Łódź to miasto, gdzie znajduje się nasza siedziba. Naszym klientom oferuje również taką usługę, jak dezynfekcja po zgonie. Zachęcamy Was do kontaktu z naszymi pracownikami.\nTytuł: Pluskwa-zwalczanie.pl - dezynfekcja po zgonie Łódź.\nSłowa kluczowe: dezynsekcja łódź, dezynfekcja po zgonie łódź, deratyzacja łódź, dezynfekcja łódź


Nowe programy publicystyczne TVP3\n'Studio Świat' to program publicystyczny komentujący najważniejsze problemy współczesnego świata. Zaproszeni goście i eksperci analizują rozgrywające się konflikty i kryzysy, współpracę państw oraz globalną walkę o wpływy. Jakie jest miejsce Polski na politycznej mapie świata? Czy globalizacja to zagrożenie czy szansa? By odpowiedzieć na te i inne pytania, TVP3 łączy się na żywo z korespondentami TVP i prosi o komentarz najważniejszych "aktorów" światowej sceny politycznej.\nDołącz do dyskusji: Nowe programy publicystyczne TVP3


W I kwartale br. sprzedaż aut osobowych spadła o 13,4% r/r | autoEXPERT\nW pierwszym kwartale 2022 roku zarejestrowano 102 tys. nowych samochodów osobowych – o 13,4% mniej w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Spadek sprzedaży zanotowały również segmenty samochodów dostawczych (-12,3%), samochodów ciężarowych (-3,4%) oraz przyczep i naczep (-2,8%). Wzrosła natomiast sprzedaż samochodów osobowych z napędami alternatywnymi – w pierwszym kwartale 2022 r. w Polsce zarejestrowano 42 tys. tego typu pojazdów, o 13,5% więcej niż rok wcześniej. Bardzo niepokojące wskaźniki odnotowano w obszarze produkcji pojazdów. W ciągu pierwszych trzech miesięcy 2022 roku w Polsce wyprodukowano zaledwie 90 tys. pojazdów – co oznacza spadek aż o 33,4% rok do roku. To najniższy od lat wynik pierwszych trzech miesięcy roku.\nOd stycznia do marca 2022 roku w Polsce zarejestrowano 102 tys. samochodów osobowych, o 13,4% mniej w porównaniu z pierwszym kwartałem 2021 roku. Tak niskich wyników na początku roku nie notowano od 7 lat. Klienci instytucjonalni w omawianym okresie zarejestrowali 71 tys. pojazdów – co oznacza spadek o 15,9% r/r. Natomiast klienci indywidualni w pierwszym kwartale zarejestrowali 31,2 tys. nowych pojazdów osobowych, czyli mniej o 7,2% niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.\nSpadki, które obserwujemy w kolejnym miesiącu, właściwie we wszystkich kategoriach pojazdów, nie dziwią w kontekście wciąż nierozwiązanych problemów z dostępnością półprzewodników i trwającą wojną w Ukrainie. Warto jednak podkreślić, że po raz pierwszy od wielu lat spadła liczba pojazdów kupowanych przez przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę to, że sprzedaż pojazdów dostawczych i ciężarowych uznaje się za sygnał wyprzedzający koniunkturę gospodarczą, obecna sytuacja może oznaczać, że przedsiębiorcy myślą o przyszłości bez optymizmu. Cieszy natomiast wzrost liczby pojazdów niskoemisyjnych, a w konsekwencji – bardzo szybki spadek sprzedaży nowych samochodów osobowych z silnikami diesla, których kupujemy już tylko ok. 10 procent – mówi Jakub Faryś, Prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.\nWśród marek popularnych samochodów osobowych odnotowano 15,2% spadek r/r liczby nowych rejestracji. Względem poprzedniego kwartału wynik był natomiast nieznacznie lepszy (+0,9%). Rośnie znaczenie pojazdów o napędzie alternatywnym, których przybyło o 18,5% więcej niż w I kwartale 2021 roku. Mniej rejestracji marek popularnych odnotowano zarówno w segmencie klientów instytucjonalnych (-18% r/r), jak i indywidualnych (-9,6% r/r).\nRynek aut z napędami alternatywnymi zachowuje dużą dynamikę wzrostu. Na tym rynku dominują samochody hybrydowe, warto jednak zwrócić uwagę na wzrost liczby samochodów w pełni elektrycznych – o 143,5% r/r. Inaczej niż w całej UE, wolumen rejestracji pojazdów bateryjnych wciąż jest nieco mniejszy niż hybryd typu plug-in. Dalszy wzrost sprzedaży może ograniczać niewystarczająca dostępność infrastruktury do ładowania. Z początkiem 2022 roku uruchomiony został w tym celu nowy program wsparcia rządowego na zakup i instalację publicznych oraz przydomowych ładowarek. Jest to kolejny element ekosystemu wsparcia pojazdów zeroemisyjnych, a przypomnijmy, że już od połowy ubiegłego roku nabywcy biznesowi i indywidualni mogą ubiegać się o dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych – mówi Mirosław Michna, Partner w Dziale Doradztwa Podatkowego, Lider doradztwa dla sektora motoryzacyjnego w KPMG w Polsce.\nSegment samochodów dostawczych rozpoczął rok 2022 słabym wynikiem. W pierwszym kwartale 2022 roku zarejestrowano w Polsce 16 tys. pojazdów dostawczych, czyli o 12,3% mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Spowolnienie na rynku można zauważyć również w segmencie samochodów ciężarowych. W ciągu pierwszych trzech miesięcy 2022 roku zarejestrowano 7,2 tys. tego typu pojazdów, co przełożyło się na 3,4% spadek rok do roku.\nW pierwszym kwartale 2022 roku zarejestrowano 5 tys. nowych motocykli, czyli o 40,2% więcej niż w analogicznym okresie 2021 roku. Wzrost odnotowano we wszystkich typach motocykli. Rok 2022 rozpoczął się również bardzo optymistycznie na rynku motorowerów – po raz pierwszy od 2019 roku na rynku motorowerów odnotowano wzrost liczby rejestracji w I kwartale. Od stycznia do marca 2022 roku wolumen rejestracji osiągnął 1,9 tys. nowych motorowerów, czyli o 18% więcej r/r.\nW I kwartale 2022 roku wyprodukowano w Polsce wolumenowo o jedną trzecią mniej pojazdów samochodowych niż w tym samym okresie poprzedniego roku. To najniższy od lat wynik pierwszych trzech miesięcy roku. Najgłębszy spadek odnotowano w produkcji samochodów osobowych – o 37,2% r/r.


Kierujemy poczynaniami malutkiej postaci, składającej się raptem z kilku pikseli, która musi pokonywać kolejne ekrany, pełne niebezpieczeństw. Zazwyczaj są one ukryte i wyłącznie po wyuczeniu się, jak robić następne kroki i skoki, da się przejść dalej. Ginie się tutaj co kilka chwil. Punkty kontrolne rozmieszczono bardzo rzadko, wymuszając ostrożne, dokładne postępowanie. Produkcja nie jest więc grą na tylko jeden wieczór.\nI Wanna Be The Guy naprawdę uczy cierpliwości oraz panowania nad emocjami. Ten oszczędny graficznie projekt wchodzi niemniej zarazem mocno na ambicję, dając często złudną nadzieję, że tym razem się uda... Fani hitów z 8-bitowych konsol ucieszą się z nawiązań do dawnych legend, przeklinając przy tym deweloperów za dorzucenie do rozgrywki bossów. Nie ma w końcu żyć. Jeden błąd i gracza czeka już restart.


Przed wprowadzaniem demokracji nie ma chyba ratunku… « Dziennik gajowego Maruchy\n« Kulisy wojny z terroryzmem\nBatman – sprawa coraz bardziej pogmatwana »\nPowiedz nam o Bashar Assad. Czy to prawda, że zwykli ludzie mogą się z nim łatwo kontaktować?\nMuhammad al-Deri: Absolutna prawda. Spotkałem go dwa razy kiedy byłem działaczem młodzieżowym. Nie postrzegamy go jako prezydenta, dla nas jest członkiem rodziny. Kiedy się z nim rozmawia, Assad jest przyjazny i chociaż rozumie to, że jest prezydentem, bardzo łatwo z nim rozmawiać. Assada popiera ponad 80% Syryjczyków i on wszelkimi sposobami chce pokoju, tak jak większość Syryjczyków. Dlatego jesteśmy bardzo wdzięczni Rosji za jej wszystkie wysiłki w organizowaniu dialogu między rządem i opozycją. Jesteśmy za rozmowami, a nie za walką.\nWaszyngton przygotował dla Syrii nową konstytucję [sic!!!!!!!!!!!!!! – admin]\n22.07.2012, tłumaczenie Ola Gordon\nOd stycznia grupa około 30 uchodźców syryjskich spotykała się potajemnie przy Ludwigkirchplatz 3-4 w Berlinie, w budynku Stiftung Wissenschaft und Politk (Niemiecki Instytut Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństtwa). Podczas gdy ten think-tank finansują niemieccy pracodawcy, to jego spotkania finansują amerykańskie Departamenty Stanu i Obrony. Spotkaniom tym przewodniczy Steven Heydemann, obywatel USA i Izraela, który długo pracował dla CIA, zanim został badaczem w Instytucie Pokoju. Organizacja ta udostępnia formalne miejsce spotkań i jest – przeciwnie do tego, co może sugerować jej nazwa – zasłoną dla Pentagonu. Nie ma nic dziwnego w tym, że związane z tym projektem jest szwajcarskie ministerstwo Spraw Zagranicznych.\nProgram ten nazywa się “The Day After Tomorrow. Supporting a democratic transition in Syria” [Pojutrze, wspieranie demokratycznej transformacji w Syrii]. Według orwellowskiego słownika “transformacja demokratyczna” oznacza zamianę wybranego prezydenta, cieszącego się szerokim poparciem syryjskiego narodu, Bashara al-Assada, na kogoś wybranego przez mocarstwa zachodnie, a wyrażenie “pojutrze” odnosi sie do czasów po obaleniu syryjskiego rządu przez te same mocarstwa zachodnie.\nPodczas gdy naród syryjski zbliżał się do referendum ws. nowej konstytucji, grupy robocze zajmowały się inną konstytucją. Określiły jaka będzie przyszła polityka syryjskiego rządu. Ostateczny dokument został przedstawiony przez amerykańską sekretarz stanu, Hillary Clinton, przewodniczącemu syryjskiej Rady Narodowej, Abdel Bayset Syda, 6 lipca na trzeciej konferencji Przyjaciół Syrii w Paryżu. Syda wyraził zgodę na realizację “mapy drogowej”.\nThis entry was posted on 2012-07-24 (Wtorek) @ 06:10:25\tand is filed under Polityka. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.\nKomentarzy 13 do “Przed wprowadzaniem demokracji nie ma chyba ratunku…”\n2012-07-24 (Wtorek) @ 06:26:10\nRosjanie mają być może ostatnią okazję aby wykazać czynnie, że aktywnie prowadzą tzw. wojnę z terroryzmem. Powinni wprowadzić dwie dywizje desantu morskiego, oczywiście w porozumieniu z prezydentem Syrii i oczyścić ten kraj z uzbrojonych band terrorystycznych. Za bierność wobec Jugosławii podreperować podupadły wizerunek.\n2012-07-24 (Wtorek) @ 07:26:39\nW Rosji Panuje Demokratyzm a Nie Kosciol , wiec Rosja Nie zrobi nic by przerwac szerzenie Demokratyzmu\n2012-07-24 (Wtorek) @ 07:31:49\nRosjanie nie zrobią niczego, co nie jest konieczne lub potrzebne w celu realizacji ich interesów.\nNie myśli się tak, że coś jest godne i sprawiedliwe, tylko czy coś jest opłacalne, ewentualnie konieczne.\nRosjanie mają dość siły, by powiedzieć NIE i wygonić bandziorów z Syrii.\nAle tej siły mają właśnie dość dlatego, że nie trwonią jej z wyjątkiem przypadków absolutnej konieczności.\nŻe przypomnę Gruzję.\nNiestety, Syryjczycy muszą liczyć na siebie, tak jak Serbowie i Libijczycy.\nCo prawda jest nikła możliwość, że BRICS się dogada i Iran z Syrią zrobią za nich czarną robotę, ale tu psychopaci mogą ich wymazać z powierzchni ziemi bronią A, B, C i N.\nMoim skromnym zdaniem, działania Husejna, Miloszewicza, Kadafiego, Assada, Rafsandżaniego, a nawet Mubaraka wiedząc co się święci zabrali się do obrony od tyłka strony.\nWarto sobie tu przypomnieć co co napisał w liście Tito do Stalina po schwytaniu kolejnego zamachowca, który miał go z rozkazu Stalina zamordować.\nPo tym liście zamachy ustały, jak ręką odjął.\n2012-07-24 (Wtorek) @ 07:45:04\nad.3. oby chociaz tak bylo jak Pan napisal.\nJa nei wiem co napisal Tito do Stalina. Czy moze Pan tu o tym powiedziec?\nMarionetek mamy teraz tak wiele, tak wiele matrioszek, ze tylko bezposredni atak na Kierujace osobami Matrioszki moze cos wskorac.\nTworzenie matrioszek swiadczy o tchurzostwie liderow…zreszta zlo zawsze jest podszyte tchurzem\n2012-07-24 (Wtorek) @ 12:37:32\nZabij najlepszego z nich…..prosta zasada////\n2012-07-24 (Wtorek) @ 12:51:27\nad.5. ..no tak, zasada stosowana na nas….\n2012-07-24 (Wtorek) @ 15:28:04\n2012-07-24 (Wtorek) @ 18:21:34\nCO pana dziwi????? Prawda jest grozniejsza niz pistolet w reku kretyna!!!!!!\nSytem emerytalny to najwiekszy zlodziejski przekret jaki uprawiaja Trzymajacy wladze oszusci! To dwignia przekretow i exploatacji ludzi…\nNiech pan do swych obliczen doda poprawke….tzn…tzw procentowa dozywalnosc wieku emerytalnego…i zdebieje pan..zobacyz nagle ile ludzi nie dozywa wieku emerytalnego i nigdy nie pobierze emerytury….to sa ogromne liczl idace w miliardy…to poprostu kamaryla zwlaszcza..bezczelnie w samo poludnie nei kryjac sie wcale,,,,\n2012-07-24 (Wtorek) @ 23:20:15\nO ile wiem to stały procent składki płaci się do wysokości ok. 3 średnich pensji, to co powyżej już jest wolne od składki, to jest taka ulga dla bogatszych, dlatego wpływy są mniejsze.\n2012-07-24 (Wtorek) @ 23:27:42\nRosjanie ciagle potrafia zrobic duze niespodziaki. Oto jedna z wiekszych, ktora pogrzebala supertajny projekt USraela STUXNET:\nRe: 1 Pan WD chyba nie pamieta realiow rozbioru Jugoslawii.\n2012-07-24 (Wtorek) @ 23:35:25 No coz panie Wi42…wielu ludzi wybralo wiare w…… nieprawdziwe informacje TO naprawde kobyla ale warto ja propagowac…kazdzy oczywiscie ten kazdy co zachowal zdrowuy rozsadek , czyli wlasnie wielka rezerwe do nieprawdziwych informacji powinien go sobie zapamietac: R. Brzeski: Propaganda Posted by Redakcja: M. Konarski on 19 Kwiecień 2012 in Artykuły, Historia i metody służb informacyjnych, Literatura, Problematyka walki informacyjnej, Służby informacyjne PROPAGANDA Zdefiniowanie propagandy nie jest rzeczą łatwą, ale większość teoretyków i praktyków zgadza się, że jest to proces intencjonalnego rozpowszechniania poglądów i przekonań; specyficzny proces komunikowania się, w którym nadawca stara się manipulować odbiorcami drogą rozbudzania emocji oraz zwodniczą lub pokrętną argumentacją. Sir Campbell Stuart praktyk antyniemieckich działań propagandowych z lat I i II wojny światowej pisał, że propaganda to „prezentacja sprawy w sposób, który może wywrzeć wpływ na innych”.1 Współczesna definicja amerykańska określa propagandę jako „podaną w sposób zamierzony mylną lub wprowadzającą w błąd informację wymierzoną w przeciwnika, albo w ewentualnego przeciwnika, w celu zakłócenia lub wywarcia wpływu w każdej z jego sfer potencjału narodowego: informacyjnej, politycznej, wojskowej lub gospodarczej”.2 Czołowy brytyjski znawca propagandy niemieckiej z lat II wojny światowej, Lindley Fraser, uważał, że propaganda to „sztuka, skłaniania innych do działań odmiennych od zachowań, które poczyniliby bez propagandy”.3 Jest to trafna obserwacja, ponieważ w propagandzie cel osiąga się nie tylko poprzez twórcze zestawianie słów, ale również substytutów słów: fotografii, rysunków, obrazów i innych środków graficznych, a także pieśni, defilad, manifestacji, wieców i innych środków oddziaływania na emocje. Do propagandy sięga się najczęściej w sytuacjach konfrontacyjnych, ale jest również wykorzystywana w działaniach niekontrowersyjnych. Propagandę wykorzystuje się w celach destrukcyjnych, dla osłabienia przeciwnika, ale również w promocji spraw przyczyniających się do ogólnego dobra. Propaganda może być zamaskowana lub otwarta, grająca na emocjach lub odwołująca się do zdrowego rozsądku. Może również łączyć grę na uczuciach odbiorców z zimną logiką i prawdę z fałszem, bowiem ludzka skłonność do kłamania zadziwia w mniejszym stopniu niż zaskakująca wprost gotowość do wiary w nieprawdziwe informacje.4 Dziennikarze jak od diabła odżegnują się od słowa propaganda, chociaż, czy tego chcą, czy nie chcą, są propagandystami. Dziennikarstwo staje się bowiem automatycznie propagandą, kiedy prezentuje czyjeś stanowisko lub stara się przekonać kogokolwiek do czegokolwiek. Sam wybór informacji do opublikowania, proces podejmowania decyzji, która informacja jest wiadomością wartą przekazania odbiorcom, a która nie, już jest propagandą. Podobnie proces doboru argumentów w komentarzu. Oba bowiem zasadzają się na systemie wartości wyznawanych przez dziennikarza. Różnica między tym, co dziennikarze nazywają bezstronnym informowaniem odbiorców, a tym, co przyjęło się uważać za propagandę wynika ze stopnia zawartości informacji fałszywych oraz z intencji nadawcy. Im więcej w przekazie fałszu oraz im więcej dążenia do skłonienia odbiorcy do poglądów i zachowań bliskich nadawcy – tym mniej w nim bezstronności, a więcej propagandy. Niestety, współczesne media coraz częściej przekształcają się w agencje towarzyskie zatrudniające dziennikarzy lekkich obyczajów. Wprawdzie całe wieki temu przez mury obleganych miast przerzucano obwiązane wokół strzał kawałki pergaminu z apelami do kapitulacji, to jednak w historii konfliktów międzynarodowych propaganda jest stosunkowo nowym orężem. W jedenastym wydaniu słynnej Encyclopaedia Britannica, które ukazało się krótko przed wybuchem I wojny światowej nie ma hasła propaganda, ale w dwunastym, powojennym wydaniu już jest. W ciągu kilku wojennych lat fałsz podsuwany umiejętnie na masową skalę przerodził się w skuteczny środek stosowany przez wszystkie strony „dla zmylenia własnego narodu, zwrócenia uwagi państw neutralnych oraz wprowadzenia w błąd przeciwnika”. W powojennych analizach podkreślano, że „oszukiwanie całych narodów to nie jest coś, co można lekceważyć”.5 John Buchan, uważany za mistrza propagandy brytyjskiej, w 1924 roku przewidywał, że „wielkie ofensywy przyszłości będą psychologiczne…a najbardziej śmiercionośną bronią na świecie będzie potęga masowego przekonywania”.6 Opinie te nie przeszkodziły jednak brytyjskiemu ministerstwu skarbu obcinać jeszcze w latach 1930-tych nakłady na propagandę preliminowane przez resort spraw zagranicznych. Uznano, że wydatki te są za wysokie, a przede wszystkim zbędne, albowiem propaganda zatruwa międzynarodową atmosferę polityczną.7 Zbliżony pogląd panował w Warszawie. W imię tworzenia atmosfery wzajemnego zaufania w stosunkach międzynarodowych, Polska proponowała kilkakrotnie w Lidze Narodów opracowanie konwencji o zakazie propagandy na falach eteru. Sugestie te uznawano jednak w Genewie za utopijne i odrzucano.8 Konsekwentnie ponawiane próby świadczą o linii polskiego rządu, a to z kolei może tłumaczyć brak przygotowania do działań propagandowych w warunkach wojennych ze strony Sztabu Głównego. Zmobilizowany w końcu sierpnia 1939 roku szef propagandy Naczelnego Wodza ustalił z konsternacją, że jest „pozostawiony samemu sobie na stanowisku zupełnie niewyjaśnionym” i tylko wyspecjalizowany w walce informacyjnej Oddział II Sztabu Głównego sporządził wcześniej „drobny projekt aktu w sprawie propagandy”.9 Według innego oficera „szefostwo propagandy miało się mobilizować dopiero w mobilizacji powszechnej”, a podczas wstępnej narady 28 sierpnia 1939 r. w Belwederze omawiano wprawdzie czym szefostwo propagandy ma się zajmować, ale „kilkugodzinna dyskusja nie dała jednak konkretnych wyników.”10 Tymczasem w latach trzydziestych minionego wieku propaganda rozwijała się w szybkim tempie dzięki nowym technologiom społecznego komunikowania. Film udźwiękowiony oraz narodziny i rozwój mediów elektronicznych, głównie radia, stworzyły zupełnie nowy wymiar działalności propagandowej. Obraz połączony z dźwiękiem i oglądany przez masowego odbiorcę w kinach pozwalał oddziaływać na obywateli wewnątrz państwa, natomiast na falach eteru można było „zanieść” szybciej i więcej treści do obozu przeciwnika niż przy pomocy drukowanych ulotek rozrzucanych z samolotów i balonów lub wystrzeliwanych z dział specjalnymi pociskami. Zasięg radia pozwalał też oddziaływać (i to jednocześnie) na całość społeczeństwa przeciwnika, a nie tylko na żołnierzy walczących na froncie. Oddziaływanie to mogło mieć liczące się skutki, zwłaszcza w przypadku emitowania prawdziwych wiadomości o sytuacji polityczno-militarnej do państw, w których obieg informacji był ściśle kontrolowany przez rządzące dyktatury, czego doświadczyły pokolenia Polaków słuchających Radia Wolna Europa oraz innych „wrażych rozgłośni”. Propaganda stawała się także potężnym orężem w polityce wewnętrznej. Grupa ekstremistów, która w 1919 roku określała się jako Niemiecka Partia Pracy, zmieniła rok później w celach propagandowych swą nazwę na Narodowo-Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei- NSDAP). Poszczególne człony nazwy były adresowane do różnych grup społecznych. Przymiotniki „narodowa” i „niemiecka” do ludzi o poglądach nacjonalistycznych, „robotnicza” i „socjalistyczna” do zradykalizowanej po I wojnie światowej klasy robotniczej, a kombinacja „narodowo-socjalistyczna” do młodej inteligencji i lewicującej klasy średniej skłaniającej się ku modnemu wówczas socjalizmowi. Nazwa partii miała w sumie tworzyć polityczno-propagandową platformę, na którą każdy mógł wskoczyć. Propagandowy wymiar publicznego demonstrowania zwartości szeregów oraz obecności NSDAP w niemieckim społeczeństwie miało partyjne pozdrowienie i towarzyszący mu okrzyk Heil Hitler. Głównym zadaniem propagandy partyjnej było „umacnianie i szerzenie nazistowskiej ideologii wojennej wewnątrz partii” oraz „edukowanie i informowanie obecnych oraz przyszłych kadr nazistowskich i członków partii o zadaniach stojących przed Rzeszą w trakcie wojny”.11 Zadaniom tym podporządkowany był m.in. osobny departament w ministerstwie propagandy, który zajmował się wyłącznie doborem emblematów, odznak, flag, sztandarów, mundurów oraz planowaniem masowych wiecy i opracowywaniem partyjnej liturgii. W typowym norymberskim Parteitagu uczestniczyło około 450 000 członków NSDAP i różnych przybudówek partyjnych oraz ponad pół miliona widzów. Była to manifestacja siły, której choreografię przygotowywało ministerstwo propagandy. Nie bez logicznych racji jest jednak twierdzenie, że odpowiedzialny za nie Joseph Goebbels popełnił błąd już na samym początku – w nazwie resortu i w swym tytule minister propagandy. „Trudno wymyślić coś głupszego. Każda jego wypowiedź, każda akcja jego resortu – to propaganda.” Zupełnie inaczej niż w Związku Sowieckim. „Porównajmy: „Prawda”!, „Komsomolskaja Prawda”!, „Prawda Ukrainy”!, „Czerkaskaja Prawda”!, „Uriupinskaja Prawda”!. Prawda, prawda i tylko prawda, nic oprócz prawdy! U Goebbelsa- naga propaganda, u nas naga prawda. A nawet gorzka prawda jest lepsza niż najwspanialsza propaganda. Czyż nie tak?”12 Mimo tego błędu NSDAP udało się zbudować kraj oparty na propagandzie i brutalnej likwidacji przemocą wszelkiej opozycji. Państwo stało się cieniem partii. Niebagatelną rolę w tym procesie odegrało nowe medium – radio. Pozwalało dotrzeć jednocześnie i regularnie, w dzień i w nocy, do milionów odbiorców nie tylko ze słowem, ale również z dźwiękiem – z głosem przywódców, a nade wszystko z głosem Fuhrera. Joseph Goebbels kontrolował radio w znacznie większym stopniu niż prasę. Radio było dla niego „najważniejszym instrumentem propagandy”.13 Uważał, że radio pomogło narodowym-socjalistom zdobyć i sprawować władzę, narzucając społeczeństwu ramy i wzorce kulturowe. W trosce o ich utrzymanie Goebbels i Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler zakazali nadawania muzyki jazzowej i swingowej, którą narodowi-socjaliści uważali za dekadencką i obcą duchowi niemieckiemu.14 W programach rozgłośni III Rzeszy dominowała muzyka marszowa, która w społeczeństwie niemieckim ma specjalne miejsce, niespotykane w kulturze masowej innych krajów europejskich. Tą specyficzną pozycję eksploatował umiejętnie Goebbels w okresie zdobywania władzy przez NSDAP i polecił kontynuować ten model w trakcie wojny. Po zaatakowaniu Związku Sowieckiego wprowadzono przy tym foniczną modyfikację miksując nadawane marsze z efektami dźwiękowymi przygotowania artyleryjskiego lub charakterystycznego wycia samolotów nurkujących Ju-87 Stuka.15 Jednakże z biegiem czasu muzyka marszowa zestarzała się. Tryumfalne marsze skomponowane w okresie walki o władzę, w latach 1930-tych, zdecydowanie nie odpowiadały sytuacji frontowej 1944 roku. Zanim jednak padły pierwsze strzały II wojny światowej, propagandyści niemieccy przygotowywali grunt dla militarnego blitzu. Opracowany przez nich model jest praktycznie aktualny do dzisiaj. Sprowadza się on do kilku rozwiązań prowadzących do uzasadnienia własnej zaborczości i odebrania przeciwnikowi wszelkiej legitymacji i osłabienia jego woli oporu: przedstawienia stanowiska przeciwnika jako graniczącego z agresją i zagrażającego międzynarodowej stabilizacji, prezentacji własnych roszczeń jako kosmetyczne i minimalne, wyolbrzymienia niechęci przeciwnika do jakiegokolwiek polubownego rozwiązania sporu, co zmusza do rozwiązań innych jak dyplomatyczne, podważenia wiarygodności sojuszników przeciwnika, rozdmuchiwania wszelkich podziałów w społeczeństwie przeciwnika, generalnego siania zamętu w obozie przeciwnika. Jeżeli zabiegi propagandowe i sprowokowane nimi naciski dyplomatyczne społeczności międzynarodowej, w tym sojuszników atakowanego, nie doprowadzą do zaspokojenia roszczeń i rozwiązanie militarne zostanie zadekretowane, to wówczas rolą propagandystów jest uzasadnienie odwołania się do przemocy. Strona, która decyduje się na konflikt musi usprawiedliwić swoją decyzję, a później uzasadniać swoje działania. Nie może sobie pozwolić na powstanie jakichkolwiek wątpliwości. Musi w czarno-białych kategoriach przedstawić przeciwnika jako kryminalistę bez czci i sumienia, bezczelnie naruszającego odwieczne prawa oraz rozbudzić takie emocję we własnym obozie, by nie zabrakło ochotników do czynnego angażowania się w konflikt. Innymi słowy, musi szczuć hałaśliwie i szybko, aby nie obudziły się głosy rozsądku. Niewygodne fakty są więc ukrywane lub przemilczane, neutralne naginane lub przeinaczane, a wygodne okoliczności podkolorowywane i rozdmuchiwane. Brak wygodnych faktów zastępuje się ordynarnymi kłamstwami, które podawane w szybkim tempie sprawiają, że ich odbiorcy nie mają czasu na zastanowienie i refleksję. Zwłaszcza odbiorcy, którzy nie są przyzwyczajeni do analizowania faktów, lub są zbyt leniwi, żeby wyrabiać sobie własne zdanie i polegają na ocenach tak zwanych autorytetów. Kiedy dotrze do nich, że podsunięty fałsz jest kompletnie niewiarygodny konstatacja ta jest spóźniona i nie ma już znaczenia. Analiza komunikatów oficjalnych najwyższej rangi wskazuje jak dalece zakłamywane były uzasadnienia przyczyn rozpoczęcia działań wojennych i jak prawdziwe jest stwierdzenie brytyjskiego polityka i pisarza, Arthura Ponsonby: “kiedy wypowiada się wojnę, to pierwszym poległym jest prawda”. Na kilka godzin przed rozpoczęciem II wojny światowej, o 22.30 w dniu 31 sierpnia 1939 roku, na falach wszystkich nadajników niemieckiej rozgłośni państwowej Deutschlandsender opublikowano obszerne oświadczenie o serii „polskich prowokacji” na pograniczu, a przede wszystkim o „opanowaniu” niemieckiej radiostacji w Gliwicach – Gleiwitzersender. Budynek radiostacji, odległy od ówczesnej granicy Polski o około 10 kilometrów, rzeczywiście został opanowany 31 sierpnia, tyle że na rozkaz kanclerza III Rzeszy Adolfa Hitlera, w ramach akcji nadzorowanej przez szefa służby bezpieczeństwa Sicherheitsdienst Reinharda Heydricha, a dowodzonej przez oficera SD Sturmbannfuehrera SS Alfreda Helmuta Naujocksa. Kodowy sygnał do przeprowadzenia akcji – Babcia umarła – wydał 31 sierpnia po południu Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler. Około 18.00 do budynku radiostacji przyszli dwaj policjanci. Jeden z nich wpuścił do środka „atakujących” upozorowanych na śląskich powstańców, a drugi pilnował pracowników radiostacji, żeby zachowywali się odpowiednio i nie sparaliżowali akcji jakimś spontanicznym aktem bohaterstwa i patriotyzmu. Plan przewidywał odczytanie przez lektora po polsku przygotowanego wcześniej komunikatu, ale okazało się, że nowa radiostacja gliwicka nie ma studia, a jedynie retransmituje sygnał rozgłośni we Wrocławiu. Techniczna improwizacja pozwoliła nadać jedynie 9 początkowych słów proklamacji. Dla uwiarygodnienia akcji Sicherheitsdienst i jako dowód, że napastnikami byli Polacy, zastrzelono w budynku radiostacji aresztowanego dzień wcześniej weterana powstań śląskich Franciszka Honioka, mieszkańca wsi Łubie pod Gliwicami. Równolegle z akcją w Gliwicach, Sicherheitsdiest przeprowadził sfingowane ataki na niemiecką komorę celną w Hochlinden (obecnie dzielnica Rybnika o nazwie Stodoły) oraz na niemiecką leśniczówkę w Pitschen (Byczyna koło Kluczborka). W obu tych przypadkach na miejscu akcji zastrzelono „wypożyczonych” z więzień niemieckich przestępców przebranych w polskie mundury wojskowe dostarczone Sicherheitsdienst przez wywiad wojskowy Abwehrę. Politycznym celem akcji niemieckiej służby bezpieczeństwa było z jednej strony uzyskanie propagandowego uzasadnienia dla rozpoczętych kilka godzin później działań wojennych przeciwko Polsce, a z drugiej danie Francji i Wielkiej Brytanii pretekstu do bierności i zniechęcenie ich do zdecydowanego opowiedzenia się po stronie sojuszniczej Polski. O ile drugi cel nie został osiągnięty, o tyle pierwszy realizuje się po dziesięcioleciach. Sfingowany atak na Gleiwitzersender był objęty tak ścisłą tajemnicą, że nie zachowały się żadne pisemne dyspozycje. Nieznany jest nawet kryptonim akcji, o ile taki istniał. Nie ma więc dokumentalnej tamy dla twierdzeń, że to Polska ponosi odpowiedzialność za rozpoczęcie działań zbrojnych przez sprowokowane do wojny Niemcy. Na razie twierdzenia takie są rozpowszechniane w wąskich kręgach, ale pamiętajmy, że jeszcze przed trzydziestu laty za aberrację uważane było sformułowanie „polskie obozy koncentracyjne”, które powielane jest teraz nagminnie przez renomowane media światowe. Niedawnym przykładem podbarwienia faktów dla propagandowego uzasadnienia wojny są brytyjskie raporty rządowe o – jak to określano – „irackim programie broni masowej zagłady”. Elementem, któremu premier Tony Blair oraz jego doradca prasowy Alastair Campbell poświęcili najwięcej uwagi była wzmianka jednego ze źródeł służby wywiadowczej MI6, że osiągnięcie przez Irak gotowości do ataku bronią chemiczną lub biologiczną trwa od 20 do maksimum 45 minut. Wywiad MI6 przeoczył, że dane te są tożsame z normami osiągania zdolności bojowej zapisanymi w instrukcji armii sowieckiej, co więcej, dotyczą uzupełniania amunicji z podręcznych magazynów frontowych. Sowiecka bateria dział samobieżnych powinna pobrać z magazynu pociski chemiczne lub biologiczne i być gotowa do salwy w ciągu 20 minut, a bateria taktycznych pocisków rakietowych w ciągu maksimum 45 minut. Armia iracka posiadała wprawdzie sowiecki sprzęt, ale nie miała sowieckiego poziomu wyszkolenia i jej jednostki nie znajdowały się w warunkach frontowych. Takich niuansów jednak nikt na Downing Street nie analizował, a co więcej, nie chciał analizować. Po umiejętnym wypunktowaniu owych 45 minut w materiałach rządowych, propagandystów premiera interesowało tylko brzmienie tytułów w wielkonakładowych dziennikach. Nagłówki były takie jak trzeba: „45 MINUT OD ZAGŁADY” grzmiał bulwarowy Sun. Propagandyści administracji waszyngtońskiej poszli na skróty. W orędziu do narodu w styczniu 2003 roku prezydent George Bush oświadczył, że wywiad brytyjski zdobył informacje o podejmowanych przez Saddama Hussajna próbach nabycia materiału uranowego w Afryce. Służba MI6 rzeczywiście uzyskała podobną informację ze źródła w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, tyle że po sprawdzeniu okazało się, iż dokumenty świadczące rzekomo o próbie zakupu materiału uranowego w Nigrze to „amatorskie falsyfikaty” wyprodukowane przez CIA. Mimo to, w lutym 2003 roku amerykański sekretarz stanu Colin Powell w przemówieniu na forum rady Bezpieczeństwa ONZ nadal zapewniał, że Saddam Hussajn stara się uzyskać materiał rozczepialny, dysponuje bronią biologiczną i możliwościami jej szybkiej produkcji oraz współpracuje z Al-Qaidą. Wywiad brytyjski wiedział, że to ostatnie twierdzenie to „kompletny nonsens” i ostrzegł premiera Blaira, żeby przypadkiem nie powtarzał tej bzdury.16 A jeśli chodzi o broń biologiczną, to źródłem informacji był agent niemieckiego wywiadu BND Rafid Ahmed Alwan al-Janabi, który w lutym 2011 roku wyznał, że wymyślił całą historię z przewoźnymi laboratoriami broni biologicznej. Jego zdaniem BND domyślało się, że on kłamie, ale mimo to podrzuciło informację CIA.17 W CIA jak się wydaje rewelacji o broni biologicznej nie sprawdzono (a może nie chciano sprawdzać) i w marcu 2003 roku, amerykański prezydent George Bush zapewniał, że celem interwencji w Iraku jest „znalezienie i zniszczenie broni masowej zagłady posiadanych przez Saddama Husajna”. Później już nie był taki pewny siebie. W czerwcu mówił już tylko o irackich „programach produkcji broni masowej zagłady”. W październiku 2003 roku Bush wspominał o „programach związanych z broniami masowej zagłady”, by w styczniu 2004 roku tłumaczyć, że chodzi o „działania w ramach programów związanych z broniami masowej zagłady”.18 Wycofywanie się rakiem jest metodą od dawna stosowaną przez polityków przyłapanych na kłamstwach, których nie potrafili uwiarygodnić. Arthur Ponsonby już w latach dwudziestych ubiegłego stulecia sporządził listę kreowanych z premedytacją fałszów propagandowych: kłamstwa czynników oficjalnych, ukrywanie niewygodnych faktów, selektywny dobór cytatów, brak dementi i zgoda na rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych, nieistotne fakty rozdmuchane do nieproporcjonalnego znaczenia, popełniane z zamysłem (rzadziej z niewiedzy) błędy tłumaczeniowe, z których łatwo się wycofać w przypadku zdemaskowania, fałszywe dokumenty spreparowane jako autentyczne, fotomontaże i spreparowane filmy wykorzystujące przekonanie, że „kamera nie kłamie”, pomówienia i oszczerstwa prezentujące przeciwnika w możliwie najgorszym świetle. obliczone na masowego odbiorcę nieprawdziwe relacje rzekomych „naocznych świadków”, barwne i atrakcyjne kłamstwa rozpowszechniane w wąskim gronie z nadzieją, że się szybko rozejdą, Stosowanie powyższych metod ma prowadzić do kreowania „obsesji wywołanej przez plotkę, rozdmuchanej przez powtarzanie, wzmocnionej przez histerię, aż w końcu uzyska akceptację mas”.19 Zadaniem propagandy w warunkach konfliktu jest osłabianie morale wrogiego obozu i umacnianie morale własnej społeczności. Głównym celem propagandy jest przede wszystkim osłabienie woli walki i chęci oporu przeciwnika. Doświadczenia wyniesione z I wojny światowej skutkowały pracami nad teorią propagandy, nowym orężem, który wymagał bardzo umiejętnego stosowania. Do podstawowych zasad zaliczono: utrzymanie w tajemnicy źródła powstawania propagandy i jeśli to możliwe kanałów jej rozpowszechniania, dokładne rozpracowanie podatności przeciwnika na działania propagandowe, przygotowanie dobrze przemyślanej strategii propagandowej, zapewnienie jednolitego i konsekwentnego nadzoru nad realizacją tej strategii. Przestrzeganie ostatniej zasady jest koniecznym warunkiem powodzenia, bowiem chcąc oddziaływać propagandowo na przeciwnika należy mówić jednym głosem. Współpraca propagandystów jest imperatywem. Ideałem jest, żeby wszystkie media, wszystkie kanały komunikacji społecznej rozpowszechniały ten sam przekaz. Rozbieżność w przekazie i sprzeczność argumentacji może doprowadzić do powstania wątpliwości u odbiorców, rozbudzić chęć dotarcia do prawdy i w konsekwencji może spowodować zawalenie się strategii propagandowej. Chęć uniknięcia tego zagrożenia leży zapewne u źródła porozumienia ACTA oraz trudności TV Trwam i Radia Maryja. Liczbę koncepcyjnych rozwiązań agresywnych kampanii propagandowych ograniczają w zasadzie tylko możliwości techniczne i pomysłowość propagandystów. Istnieją jednak sprawdzone kanony. Do nich należą między innymi: uwypuklanie własnych sukcesów i prawdziwych lub domniemanych porażek przeciwnika, przesadna prezentacja własnych możliwości, podkolorowywanie własnego potencjału, przedstawianie moralnej wyższości swojej strony, straszenie przywództwa przeciwnika odpowiedzialnością po przegranej, wzbudzanie w społeczności przeciwnika wątpliwości w sprawność i uczciwość jej przywódców, prowokowanie niesnasek i podziałów w obozie przeciwnika, wpajanie w społeczność przeciwnika przekonania, że jest oszukiwana przez swoich przywódców, kreowanie w społeczności przeciwnika wrażenia, że jest nieuczciwie wykorzystywana przez swoich sojuszników. Pierwszym etapem niszczącej kampanii propagandowej jest zdobycie zaufania odbiorców, wykreowanie autorytetów i otwarcie świadomości odbiorców na ich argumenty. W drugiej fazie atakuje się powszechnie szanowane instytucje przeciwnika, tradycyjne przekonania, porządek wartości i przestrzegany przez pokolenia ład moralny. Unikać przy tym należy podsuwania jakichkolwiek „zamienników”. Celem działań „rozmiękczających” jest bowiem nie tyle przeorientowanie ustalonego porządku, co wywołanie chaosu myślowego i pustki moralnej prowadzących do cynizmu i wątpliwości we własną zdolność dokonania oceny rzeczywistości. Trzecie stadium zdominowane jest przez fałsz. „We mgle kłamstwa i fałszu toną i gubią się rzeczywiste wartości człowieka – odwaga, heroizm, dzielne znoszenie cierpienia, uczciwość, rzetelność. Kłamstwo je minimalizuje i czyni nieistotnymi. Plami je i bezcześci.”20 Dlatego dozwolone są wszelkie kłamstwa kreujące psychozę lęku. Bliżej nieokreślonego lęku, gdyż obawa przed konkretnym zagrożeniem może skłonić odbiorców do zwarcia szeregów, natchnąć ich patriotyzmem i zmobilizować do obrony. Finał kampanii sprowadza się do utrzymania stanu chaosu, wpajania przekonania o bezcelowości oporu, likwidowania w zarodku wszelkich inicjatyw, promocji cynizmu prowadzącego do korupcji oraz paraliżowania prób organizacji życia społecznego. Analityk antyniemieckich działań propagandowych lat wojennych Charles Rolo zalecał żeby: nie przekonywać Niemców iż Alianci wygrają wojnę, tylko że to Niemcy nie są w stanie wygrać wojny, nieustannie straszyć Niemców rosyjskim mrozem i potęgą amerykańskiego przemysłu, który co 5 minut produkuje jeden samolot, grając na próżności, zazdrości i chciwości wzbudzać niesnaski wśród przywódców, stale przypominać Niemcom o milionach zabitych i milionach tych, którzy jeszcze zginą w obronie przestępczego kierownictwa III Rzeszy, które obciążyło niemiecki naród „potwornym spadkiem nienawiści”.21 Podczas I wojny światowej obie strony konfliktu znały źródło adresowanej do nich propagandy. Było wiadomo, z której strony frontu lecą pociski propagandowe lub samoloty i balony rozsiewające ulotki. Zasięg „kolportażu” był jednak ograniczony. Pociski nie sięgały dalej niż linia frontu zaś z samolotów szybko zrezygnowano, gdy Niemcy ogłosili, że będą rozstrzeliwać strąconych lotników złapanych na rozrzucaniu ulotek. Zostały balony propagandowe, których produkcja nie przekraczała 2000 tygodniowo. Jeden balon zabierał maksimum 1000 ulotek, które przenosił w najlepszym razie na odległość do 200 kilometrów za linię frontu, a i to pod warunkiem, że wiatr był sprzyjający.22 Rosnąca popularność pierwszego medium elektronicznego – radia – nadała nowy wymiar propagandzie. Propagandowy przekaz drukowany – ulotka, gazeta, plakat, książka – daje możliwość powrotu (wielokrotne przeczytanie tekstu) i refleksji, a zatem opiera się na sile argumentu. Przekaz radiowy (a także telewizyjny) zdecydowanie ogranicza możliwości powrotu i zasadza się na sile emocji rozbudzanych i nakręcanych przy pomocy umiejętnego operowania faktami, sloganami, symbolami, aluzjami i męczennikami za sprawę tworząc swoistą „kolektywną histerię, która rozszerza się i wzrasta aż w końcu tłumi głos trzeźwych obywateli i poważnych gazet”.23 Rozwój techniki nadawania sygnału radiowego dał też, począwszy od drugiej połowy lat 1930-tych nowe możliwości kamuflowania źródła sygnału, co prowadziło do obowiązujących do dzisiaj rozgraniczeń w działalności propagandowej. Wyróżniono propagandę jawną, „białą”, której źródło i miejsce nadawania było znane, czego konsekwencją były nadawane treści – prawdziwe lub bardzo zbliżone do prawdy. Przy znanym źródle, podanie łatwych do zdemaskowania kłamstw lub spreparowanych treści groziło nie tylko komplikacjami dyplomatycznymi, ale przede wszystkim utratą wiarygodności, a co za tym idzie skuteczności oddziaływania. Źródło oraz miejsce nadawania propagandy „czarnej”, zwanej też „tajną” było strzeżonym pilnie sekretem, co pozwalało na rozpowszechnianie każdego kłamstwa pod warunkiem, że brzmiało ono wiarygodnie. „Mózg” brytyjskiej „czarnej” propagandy lat II wojny światowej, przedwojenny korespondent dziennika Daily Express w Berlinie, Sefton Delmer zalecał z naciskiem: „Dokładność przede wszystkim. Nie wolno nam kłamać przypadkowo lub z niechlujstwa, kłamiemy wyłącznie zgodnie z planem!”24 W gruncie rzeczy powyższe rozgraniczenie jest mylące, gdyż bez względu no to, czy propaganda jest jawna, czy tajna, to jej celem jest sianie psychologicznej dywersji w obozie przeciwnika, deprecjonowanie autorytetu aparatu władzy i podżeganie do buntu przeciwko rządzącym. Jednak mimo tej wady rozgraniczenie na „białą” i „czarną” propagandę nadal obowiązuje. Propaganda „biała”. W unikaniu nachalnej propagandy celowała brytyjska BBC, dzięki czemu w trakcie II wojny światowej zgromadziła olbrzymi kapitał wiarygodności. Wiele jednak straciła w trakcie konfliktu sueskiego w 1956 roku, kiedy premier Anthony Eden nakazał korporacji zrezygnować z nadawania wyważonych doniesień na rzecz jednostronnej oceny kryzysu. Straciwszy „dziewictwo” BBC dobrowolnie oddała część swej niezależności prosząc ministerstwo spraw zagranicznych o „wskazówki” w sprawie polityki wobec Związku Sowieckiego. Kierownictwo programu dla zagranicy, zwanego później Serwisem Światowym, było „wyjątkowo pomocne i gotowe do współpracy”, a programy o bloku sowieckim były tak „ułożone”, iż pojawiły się nawet głosy krytyczne, zarzucające BBC „przepychanie propagandy”.25 Od tego czasu Serwis Światowy BBC odzwierciedla stanowisko ministerstwa spraw zagranicznych, które decyduje nie tylko o finansach serwisu, ale również o języku, godzinach nadawania i wymiarze czasowym poszczególnych programów. Propaganda „czarna”. Antyniemiecka „czarna” propaganda brytyjska rozwinęła się po kapitulacji Francji w czerwcu 1940 roku, kiedy Wehrmacht stał po drugiej stronie kanału La Manche, a armia brytyjska straciła uzbrojenie na plażach wokół Dunkierki. Każdy sposób był dobry, żeby zniechęcić Niemców do inwazji i od listopada 1940 do listopada 1941 roku w eterze pojawiło się 20 tajnych rozgłośni nadających w języku niemieckim. Najskuteczniejszą była stacja Gustav Siegfried Eins, której twórcą i animatorem był Sefton Delmer. Sformułowanym przez niego zadaniem dywersyjnej stacji było „sianie wśród Niemców destrukcyjnych i niepokojących wieści, które spowodują utratę wiary w rząd i skłonią do obywatelskiego nieposłuszeństwa”. Zgodnie z opracowanym przez Delmera scenariuszem, stacja GS1 reprezentowała antynazistowską opozycję wewnątrz Wehrmachtu. Jej lider – der Chef- chłostał koszarowym językiem bonzów NSDAP oraz dekujących się na tyłach SS-manów, którzy porządnych żołnierzy wystawiają na łaskę i niełaskę tego „splafusiałego bękarta starego pijanego Żyda, czyli Churchilla”. Jedna z audycji zawierała tak barwny opis orgii rzekomo z udziałem admirała Kriegsmarine, jego kochanki i 4 marynarzy, że kiedy tekst trafił w Londynie do rąk Strażnika Pieczęci sir Stafforda Crippsa, ten omal nie zamknął rozgłośni argumentując, że „jeśli to ma być sposób na wygranie wojny, to on woli ją przegrać”. Stacja GS1 była chętnie słuchana w Niemczech i niemieckich siłach zbrojnych. Uważano ją za autentyczną i wiarygodną. Jesienią 1941 roku berlińska ambasada jeszcze neutralnych Stanów Zjednoczonych w raporcie dla Waszyngtonu podkreślała, że „używająca niebywale ordynarnego języka” stacja ma bardzo liczną rzeszę słuchaczy i zapewne cieszy się potajemnym poparcie dowództwa Wehrmachtu, bowiem podaje tak szczegółowe informacje, że gdyby nie były prawdziwe i nie pochodziły z niemieckich źródeł, to zostałyby z łatwością zdyskredytowane.26 Gustav Siegfried Eins potrafiła skutecznie oszukać nawet amerykańskich teoretyków propagandy, którzy jeszcze w 1943 roku uważali tajną stację brytyjską za głos żołnierskiej konspiracji w Niemczech.27 „Czarna” stacja GS1 została zamknięta 18 listopada 1943 roku, bowiem jej zespół otrzymał inne zadanie. Ostatnia audycja była inscenizacją wykrycia przez Gestapo miejsca skąd nadaje der Chef i zastrzelenia go przy otwartym mikrofonie. Dramatyczny finał spaprał jednak propagandowo brytyjski personel techniczny, który w drugim paśmie emisji rutynowo powtórzył nadane kilka godzin wcześniej nagranie „ostatnich chwil” stacji Gustav Siegfried Eins.28 Swoistą podkategorią stacji radiowych „czarnej” propagandy były rozgłośnie pozorujące nadajniki różnych formacji ruchu oporu w okupowanej Europie. Przekazywały one informacje prawdziwe, ale ich miejsce nadawania otoczone było najściślejszą tajemnicą. Do tej grupy zaliczany był Świt, foniczna stacja nadająca do okupowanej Polski. W wymiarze alianckim Rozgłośnia Polska Świt (P1) podlegała brytyjskiemu Kierownictwu Walki Politycznej (Political Warfare Executive), które umożliwiało nadawanie programu „dla obsługi potrzeb Podziemia w Polsce uznającego polski rząd” w Londynie.29 Świt posiadał gryf tajemnicy Naczelnego Wodza, a zatem podlegał bezpośrednio i wyłącznie generałowi Władysławowi Sikorskiemu, natomiast jego sfera informacyjna kontrolowana była przez Kierownictwo Walki Cywilnej w okupowanej Polsce. Zadaniem tajnej rozgłośni było „udawanie stacji krajowej”, co miało wzbudzić poza obszarem okupowanej Europy większe zaufanie do wiadomości pochodzących z okupowanej Polski, a jednocześnie miała to być „dobra dywersja i propaganda antyniemiecka”. Rozgłośnia nadawała program w języku polskim dwa razy dziennie, o 8.00 rano oraz o 19.00, na falach krótkich w paśmie 31 metrów, była „na wysokim technicznym poziomie” i doskonale słyszalna.30 Funkcjonowała od 2 listopada 1942 roku do 25 listopada 1944 roku przekazując informacje, komentarze, polecenia dla Podziemia i obywateli oraz hasła kodowe, o których znaczeniu brytyjskie Kierownictwo Walki Politycznej nie było informowane. Brytyjczycy zamknęli Świt następnego dnia po upadku rządu premiera Stanisława Mikołajczyka, który podał się do dymisji na znak protestu przeciwko brytyjsko-sowieckiemu przehandlowaniu Polski w porozumieniu teherańskim.31 Od strony technicznej emisja programu Świt pozorowała obecność nadajnika na terenie Polski. Anteny nadawcze były skonstruowane w sposób uniemożliwiający niemieckim służbom goniometrycznym poprawne namierzenie źródła nadawania. Zachowanie tajemnicy Świtu zależało więc od dyskrecji wtajemniczonych. W Wielkiej Brytanii reżym dyskrecji otaczającej rozgłośnie pozorujące nadajniki ruchu oporu był wyjątkowy. Kilkuosobowy personel mieszkał razem w wynajętych domach w wioskach hrabstwa Bedforshire wokół miejscowości, gdzie mieściły się studia. Odwiedzać ich mogli tylko współpracownicy, których nazwiska znajdowały się na specjalnej liście. Nie wolno im było otwierać drzwi domu, ani korzystać z telefonu. Wyjście do pubu lub kościoła było wykluczone. Wyjazd do studia na nagranie oraz powrót odbywał się zgodnie ze ściśle przestrzeganym harmonogramem i trasą prowadzącą bocznymi drogami, żeby nawet przypadkowo nie spotkać się z ludźmi obsługującymi podobne rozgłośnie w innych językach. Nadzór nad grupą pełnił pracownik Kierownictwa Walki Politycznej, który dostarczał materiał informacyjny stanowiący podstawę programu, zatwierdzał przygotowane teksty, a w trakcie nagrania kontrolował, czy tekst czytany odpowiada napisanemu.32 Po polskiej stronie najlepszym kamuflażem miejsca emitowania programu była aktualność i wiarygodność nadawanych treści. Dostawcą informacji z okupowanego Kraju, głównie z Warszawy i okolic, było środowisko szefa Kierownictwa Walki Cywilnej Stefana Korbońskiego. Szybko dopracowano się systemu sprawnego zaopatrywania Londynu w aktualne wiadomości krajowe. Rano, zaraz po zakończeniu godziny policyjnej, zbierano na ulicach Warszawy informacje, przepisywano ogłoszenia niemieckich władz okupacyjnych, notowano kawały, itp. Po przygotowaniu i zaszyfrowaniu depeszy łączniczka zanosiła korespondencję do konspiracyjnego lokalu mieszczącego radiostację skąd telegrafista „łapał Londyn”. Po nawiązaniu łączności nadawano wiadomości dla Świtu, a po kilku godzinach „wieczorem słyszymy je nadane przez Świt, rozbudowane i skomentowane. Słyszą je tysiące Polaków, słuchających w kraju radia potajemnie, nie bacząc na grożącą im za to karę śmierci.” Z biegiem czasu krajowej grupie Świtu udało się pozyskać pracownika wydawanego przez Niemców Nowego Kuriera Warszawskiego, dziennika zwanego popularnie „szmatławcem”. Otrzymywano od niego rano pierwsze odbitki (tak zwane szczotkowe) ukazującej się po południu gazety i dzięki temu wieczorem Świt mógł informować: „dzisiejszy Nowy Kurier Warszawski przynosi rozporządzenie Generalnego Gubernatora Franka…”. Bez zdradzania tajemnicy rozgłośni udawało się też uzyskiwać z wyprzedzeniem informacje publikowane przez prasę konspiracyjną, a także komunikaty władz Państwa Podziemnego i wyroki Sądów Specjalnych. Publikacja wyroków działała odstraszająco na Niemców, którzy prowadzili regularny nasłuch audycji Świtu. Tym bardziej, że rozgłośnia, w myśl instrukcji Kierownictwa Walki Cywilnej, wymieniała nazwiska i zbrodnie Niemców dopuszczających się okrucieństw grożąc im odwetem jeśli nie złagodzą postępowania wobec Polaków. Groźby te były skuteczne i odnotowano przypadki zmiany zachowania nadgorliwych lub ich ucieczki z okupowanej Polski do Rzeszy. Zdarzały się jednak okresy, kiedy z różnych względów Warszawa nie była w stanie dostarczyć Londynowi świeżych wiadomości. Wówczas Londyn urządzał przedstawienie: „w trakcie audycji, speaker Świtu przerywa w pół słowa, po czym Świt nie odzywa się przez parę dni. Wszyscy słuchacze przerażeni sądzą, że Świt wpadł… Po paru dniach Świt odzywa się na nowo… Wszyscy się cieszą, że Świt uniknął wpadki i mówi dalej.” Sekret tajnej rozgłośni udawało się utrzymać chociaż z jednej strony warszawska grupa wiedziała, że „Niemcy się wściekają i szukają Świtu zawzięcie. Nic nie może nam sprawić większej satysfakcji!”, a z drugiej różne polityczne i wojskowe czynniki Podziemia starały się przejąć kontrolę na rozgłośnią. Mit nadawania z terenu okupowanej Polski podtrzymywano na różne sposoby wbrew technicznemu nieprawdopodobieństwu, bowiem istnienie konspiracyjnej rozgłośni fonicznej nadającej codziennie o tej samej porze i na tej samej fali było niemożliwe z uwagi na łatwość namierzenia przez niemieckie służby goniometryczne. Dopiero po kilkunastu miesiącach działalności, na początku 1944 roku, Nowy Kurier Warszawski zaczął pisać, że Świt nadaje z Wielkiej Brytanii, ale mało kto wierzył w twierdzenia „szmatławca”.33 Znacznie wcześniej o tym, że Świt nie jest w Polsce mówiła sowiecka rozgłośnia polskojęzyczna Kościuszko. Zapewne sowieckie NKWD lub GRU otrzymało taką informację od swojej agentury uplasowanej w brytyjskich służbach specjalnych. Radiostacja Kościuszko twierdziła, że Świt „mówi w imieniu arystokracji”, a w marcu 1943 roku zarzuciła Świtowi, że jest „stacją Hitlera” oraz „powtarza stare bajki Goebbelsa, że nasi partyzanci nie są Polakami tylko żołnierzami Armii Czerwonej”.34 W twierdzenia rozgłośni Kościuszko również “nikt w kraju nie wierzył, bo to mówiła stacja bolszewicka, co było ogólnie wiadome.”35 Doświadczenia wyniesione z pracy podobnych do Świtu rozgłośni z lat II wojny światowej, sprawiły, że wyróżniono osobny rodzaj „szarej” propagandy, gdzie „źródło informacji może być poprawnie identyfikowane lub ukryte, a dokładność informacji nie jest do końca pewna”.36 * * * Kłamstwo jest obecnie kolportowane powszechnie, a tworzy się je w oparciu o wnikliwe badania naukowe prowadzone przez autorytety akademickie. Uczeni, intelektualiści, twórcy, pisarze, dziennikarze, muzycy, są w propagandzie wartością nie do przecenienia. Nie tylko dlatego, że potrafią w zgrabne słowa ubrać kłamstwo i odpowiednio „opakować” każdy fałsz, ale również z racji swej popularności i szacunku jakim są otaczani przez masowych odbiorców. Rozumiał to Leon Trocki, który na początku czerwca 1920 roku po wizycie na froncie ubolewał w telegramie do Karola Radka przewodniczącego komisji do spraw agitacji polskiej: „Nasza agitacja w związku z Polską jeszcze nie odpowiada wadze sprawy i wydarzeń i jedynie powierzchownie muska masy. Należy organizować wiece uliczne, na przykład z okazji wzięcia Borysławia. Precyzyjne slogany i hasła muszą być opracowywane w jednym ośrodku. Hasła antyszlacheckie winny się znaleźć na wszystkich ulicach, na wszystkich dworcach, na stacjach kolejowych i w innych miejscach. Należy mobilizować poetów. Do tej pory nie ma ani jednego wiersza o wojnie z Polską. Należy zebrać kompozytorów i nakazać im tak komponować, aby melodia „Międzynarodówki” zagłuszyła nutę polskiego szowinizmu. Sądzę, że najpierw trzeba zwołać osobną konferencję poetów, autorów sztuk scenicznych, kompozytorów, artystów, kinematografów, a potem, mając konkretny program, ustaliwszy nagrody, przedsięwziąć z udziałem inteligentów, artystów i proletariatu szeroką kampanię pod hasłem „Mobilizacja sztuki przeciwko polskim panom”.37 Prawie 100 lat później pod egidą luminarzy nauk społecznych zacierana jest różnica między dziennikarstwem, którego zadaniem było dotychczas szukanie prawdy, zawodem rzecznika prasowego, którego obowiązkiem jest reprezentowanie mocodawcy wobec mediów bez względu na słuszność i legalność jego działań, oraz animatora marketingu, czyli odgadywania skrytych potrzeb klienta, pobudzania ich, a nawet kreowania. W marketingu towar nie ma stron negatywnych. W świecie marketingu urządzeń technicznych kultura korporacyjna oraz niechęć wielkich koncernów do uczciwego przyznania się do błędu wykreowały sztukę posługiwania się pseudonaukowymi eufemizmami. I tak słowo „ogień” zastąpiono sformułowaniem „niekontrolowane zdarzenie termiczne”. Groźnie brzmiącą „eksplozję” zamieniono w „szybki rozkład na elementy” albo „spontaniczny, szybki incydent rozpadowy”. Równie dramatyczny „wybuch” przerobiono na „nieplanowaną utratę kształtu”, a „zderzenie”, np. samochodów, na „dekonstrukcyjny efekt przyspieszenia ujemnego”. Podobna ekwilibrystyka słowna stosowana jest powszechnie w sprawozdaniach medialnych z wojen i konfliktów. Medialny leksykon zależny jest od strony konfliktu. Korespondenci wojenni jednej strony mają „wytyczne oficerów prasowych” i zapewne dlatego ich relacje należy uważać za rzetelne, natomiast dziennikarze przeciwnika „poddawani są cenzurze”, co niejako z definicji czyni ich niewiarygodnymi. Jeśli jedna strona ma „siły zbrojne”, to druga ma „machinę wojenną”. Nasi żołnierze są „odważni”, ale żołnierze przeciwnika to „fanatycy”. Nasi żołnierze są „ostrożni”, ich żołnierze są „tchórzliwi”. Partyzanci na tyłach to dla jednych „bojownicy o wolność”, a dla drugich „ bandyci” lub „terroryści”. Przywódca jednej strony jest „mężem stanu”, drugiej – „zbrodniczym dyktatorem”. Język prasowych komunikatów frontowych, zwłaszcza anglosaskich, obfituje w zakłamania i określenia łagodzące grozę wojenną. Żołnierzy wroga już się nie zabija, zamiast tego „degraduje się siły zbrojne przeciwnika”. Zbombardowane obiekty cywilne to „zniszczenia towarzyszące”. Lotniczy atak bombowy nazywany jest od niedawna „obsługą celu”, albo „zbrojnym rozpoznaniem”. Artyleryjski ostrzał własnych oddziałów, to „przyjacielski ogień” lub „przypadkowy zrzut amunicji”. Jeńców się nie torturuje, tylko poddaje „wzbogaconym technikom przesłuchania”. „Żyjemy w środku dżungli kłamstwa. Fałsz zwisa z każdej gałęzi. Półprawdy i fikcje czają się w poszyciu jak jadowite węże kąsające nieostrożnych.” – pisał dokumentalista radia BBC Brian King.38 Ale na dobrą sprawę King nie ma jednak racji, bowiem obecnie się nie kłamie, we współczesnych czasach jest się „oszczędnym w mówieniu prawdy”. Od jakości głoszonego kłamstwa zależy w dużej mierze skuteczność propagandy. Inny fałsz podsuwany jest wyrobionym odbiorcom, a inny masowym. Istnieje wprawdzie pewne niebezpieczeństwo, że bardziej zorientowani odbiorcy zdemaskują kłamstwo szyte zbyt grubymi nićmi, ale jest ono niewielkie, bowiem „mieszkańcy burs akademickich są równie łatwowierni, co mieszkańcy slumsów”.39 Zwłaszcza, jeśli wiarygodność kłamstwu nadaje postać znana, utytułowana i szanowana. Przykładem skuteczności nieprawdy firmowanej przez taką osobę jest Raport o Zarzucanych Niemcom Pogwałceniach Prawa w Belgii opracowany przez Komisję Królewską na początku I wojny światowej i opublikowany 13 maja 1915 roku w Londynie. Dokument sygnował James Bryce, prawnik o międzynarodowej renomie, członek Izby Lordów, były ambasador Imperium Brytyjskiego w Waszyngtonie, znany bojownik o prawa człowieka. Raport ociekał krwią i był pełen opisów masowych gwałtów, obcinania kończyn, przybijania dzieci bagnetami do ścian i innych koszmarnych zbrodni, jakich mieli się dopuszczać żołnierze kajzerowskich Niemiec. Rozpowszechniony w neutralnych jeszcze Stanach Zjednoczonych wywołał druzgocąco negatywny dla Berlina efekt. Nieco później, amerykański prawnik Clarence Darrow usiłował odszukać wśród belgijskich uciekinierów we Francji choćby jedno dziecko pozbawione dłoni lub stopy. Nie znalazł, chociaż oferował 1000 dolarów nagrody, co na owe czasy było pokaźną kwotą. Dochodzenia zarządzone przez Papieża oraz premiera Włoch również nie potwierdziły zarzutów Raportu, ale w oczach amerykańskiej opinii publicznej w niczym nie podważyły jego wiarygodności. Prestiż lorda Bryce’a wykluczał wszelkie wątpliwości.40 Z kolei przykładem braku skuteczności propagandy są ostatnie miesiące II wojny światowej. Pomimo kampanii prowadzonych przez alianckie, głównie brytyjskie, służby propagandowe nie udało się wywołać w Niemczech chaosu i społecznego buntu. Ambasador Japonii w Berlinie, generał Oshima Hiroshi informował Tokio 19 lutego 1945 roku, że w stolicy dogorywającej III Rzeszy „jest duża liczba obcokrajowców na robotach, ale nawet rosyjscy jeńcy wojenni pracują normalnie jak w przeszłości. Trudno jest zauważyć jakiekolwiek oznaki niepokoju. Kradzieże żywności, alkoholi i wyrobów tytoniowych są na niższym poziomie niż w przeszłości. Nie słyszymy też nic o wzroście liczby włamań, czy innych poważnych przestępstw…opowieści o wielkiej liczbie dezerterów i obcokrajowców wywiezionych na roboty, ukrywających się w ruinach Berlina, są tylko czczą propagandą.”41 * * * Mechanizm propagandy zasadza się najczęściej na podziale na obozy „my” i „oni”, przy czym nadawca propagandy na różne sposoby zachęca odbiorców do przyłączenia się do obozu „my”, przekonując, że jest to lepszy wybór niż pozostanie w grupie „oni”, albowiem „my” to rosnąca stale społeczność ludzi mądrych, światłych, postępowych i rozsądnych. Istnieje wiele sposobów namawiania, przekonywania i skłaniania do przyłączenia się do obozu „my”, ale w większości są to warianty kilku podstawowych metod: kategoryzacja – są to ataki ad personam, polegające na przypisywaniu konkretnym osobom z grupy „oni”określonej ideologii (np. „faszysta” lub „komunista”), zaliczaniu ich do specyficznej społeczności (np. „określonych sił” lub „grupy nacisku”), a także na podważaniu ich umiejętności zawodowych (np. „pozbawiony profesjonalizmu” w odróżnieniu od fachowca lub „propagandysta” w odróżnieniu od informującego rzetelnie). etykietowanie – czyli ataki ad personam wykorzystujące fakt, że łatwiej jest atakować niż się bronić (trudno jest udowodnić, że nie jest się wielbłądem). Etykieta ma przy tym wyrzucać atakowanego poza obóz „my”. Ulubionymi etykietami są „ekstremista” lub „radykał”, które w założeniu wykluczają obdarzonego taką etykietką z umiarkowanej większości ludzi światłych i rozsądnych oraz skłaniają do ignorowania jego argumentów. Podobną funkcję eliminacji spełniają etykiety „wstecznik”, „oszołom”, itp. Przylepiający komuś etykietę żeruje na tym, że bez względu na swą rzeczywistą wartość, ludzie chcą być postrzegani jako lepsi, a nie gorsi. generalna pochwała – to znaczy werbalna prezentacja obozu „my” w pozytywnym świetle z użyciem kojarzących się dobrze określeń w rodzaju: demokracja, tolerancja, postęp, cywilizacja, sprawiedliwość, równość, pokój, itp. Terminy te wykorzystuje się obficie, ale bez precyzyjnego wyjaśniania o co konkretnie chodzi. Interpretację pozostawia się w zamyśle odbiorcom, u których użyte określenia mają rozbudzić, niekoniecznie logiczne, ale zawsze pozytywne emocje. Przykładowo, napisy na środkach spożywczych „w zgodzie z naturą”, „w pełni naturalne” lub „100% organiczne” wprawdzie odnoszą się w równym stopniu do łajna, co do konfitur, ale zazwyczaj budzą raczej delikatesowe skojarzenia. przeniesienie skojarzeń – wykorzystanie w jednym obszarze pojęć różnych pozytywnych lub negatywnych symboli, określeń, haseł, itp. skrótów myślowych zakorzenionych w innym obszarze. Przykładem jest eksploatacja barw narodowych, konturu Polski z uśmiechem świadczącym jakie szczęście jej się niesie, gwiazdy Dawida, swastyki, lub obdarzanie etykietką „kibol” wszystkich maszerujących pod narodowym sztandarem. przeniesienie prestiżu – eksploatacja popularności lub autorytetu znanych postaci/organizacji/terminów do promowania określonych treści. Od pojawiania się znanego aktora w towarzystwie polityka na wiecu wyborczym, poprzez udzielenie mniej lub bardziej otwartego poparcia cieszącej się szacunkiem grupy społecznej, aż do tekstu obfitującego w wyrazy obce i ładnie brzmiące sformułowania naukowo-techniczne. Celem takiego zabiegu lingwistycznego jest skłonienie odbiorcy do przyjęcia podsuwanego mu wniosku końcowego bez zastanawiania się nad tokiem rozumowania prowadzącym do tego wniosku. selektywna prezentacja – wykorzystywanie i uwypuklanie wygodnych faktów i pomijanie niewygodnych. Jest to jedna z najpopularniejszych metod propagandowych, chociaż z prawnego punktu widzenia mieści się w kategorii „oszustwo”. budowanie obozu – skłanianie odbiorców do utożsamienia się z nadawcą. Od powszechnie stosowanego przez mówców wiecowych sformułowania „my” zamiast „ja” po mniej lub bardziej subtelne wabienie do wskoczenia na tę samą platformę postępowej większości w odróżnienie od zaściankowej mniejszości, albo do dołączenia do nowoczesnej awangardy w odróżnieniu od wstecznych „moherów”. Powyższe metody mają skłonić odbiorców propagandy do szybkiej decyzji wyboru obozu „my” albo „oni”. Propaganda nie zostawia pola do manewru stawiając odbiorców przez wyborem „albo-albo”. Albo pełen entuzjazmu jesteś „z nami”, albo idziesz złą drogą „przeciwko nam”. Pewną odmianą jest prezentacja rzeczywistości skłaniająca do wyboru „mniejszego zła”, co jednak w konsekwencji prowadzi do dołączenia do obozu „my”. Nawet najlepsze metody nie zmieniają jednak faktu, że propaganda staje się skuteczna dopiero w określonych, sprzyjających warunkach. Społeczności ludzi zadowolonych, nie bez podstaw przekonanych o słuszności polityki rządzących, o ich uczciwości i gotowości do służenia dobru wspólnemu, społeczności, w których nie ma deficytu informacji prawdziwej i sprawdzalnej nie poddają się działaniom propagandowym, albo poddają się bardzo powoli. Długotrwałe odwoływanie się do propagandy tworzy poważne zagrożenia społeczne i jest niebezpieczne dla rządzących. Konsekwentne zastępowanie prawdy fałszem, prowadzi zazwyczaj do uwierzenia we własną propagandę, a co za tym idzie do utraty możliwości poprawnej oceny rzeczywistości i wewnętrznego zakłamania. Zatajanie niewygodnych informacji, unikanie rzetelnych wyjaśnień oraz rozpowszechnianie półprawd staje się w miarę ich stosowania przyzwyczajeniem czynników oficjalnych. Kłamstwo łatwo przekształca się w nałóg fałszowania rzeczywistości. Umiejętne oczernianie przeciwnika staje się odruchem, a w pewnych środowiskach nawet obowiązkiem i urasta do pozytywnej wartości aprobowanej i budzącej szacunek innych członków grupy. Prowadzi to do destrukcji ugrupowania, bowiem „trucizna fałszu” niszczy bez względu na to, czy została wyprodukowana oficjalnie, półoficjalnie, czy też prywatnie. „Wstrzyknięcie trucizny nienawiści do ludzkiego umysłu drogą podsuwania fałszu”, jest większym złem niż zabójstwo, bowiem „splugawienie ludzkiej duszy jest gorsze niż destrukcja ludzkiego ciała”.42 Na krótką metę propagandowe granie na emocjach może jednak przynieść rezultat. Kiedy stworzy się atmosferę czającego się niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia oraz zarysuje grozę szkód duchowych i materialnych, które może lub zamierza wyrządzić przeciwnik, to nawet ludzie z gruntu uczciwi i prostolinijni zaczynając przyzwalać na rozpowszechnianie kłamstw i manipulowanie informacją. Zwłaszcza w warunkach zagrożenia zewnętrznego, kiedy „odmowa kłamania jest uważana za zaniedbanie, powątpiewanie w kłamstwo za wykroczenie, a głoszenie prawdy za przestępstwo”.43 Dlatego też okupowanym narodom, po zdjęciu jarzma ucisku, zaleca się przywrócenie jak najszybciej szacunku do samych siebie. „Brak szacunku do samego siebie jest … aktywnym wirusem” niszczącym tkankę narodu. Wirus ten przejawia się w krytykanctwie, braku współpracy, skłonności do konfliktów wewnętrznych, co uniemożliwia otrząśnięcie się z traumy okupacji.44 W Polsce po 1989 roku postąpiono odwrotnie propagując antypatriotyzm i lansując hasła w rodzaju „polskość to nienormalność”, „patriotyzm to tęsknota za krajobrazem”, itp. Posługiwanie się kłamstwem w propagandzie wiąże się jednak z poważnym ryzykiem na dłuższą metę. Zwłaszcza w sytuacjach konfliktowych. Odbiorcy i to bez względu na kraj i wykształcenie, nie lubią, kiedy wyznawane przez nich ideały są cynicznie wykorzystywane i plugawione drogą manipulacji, półprawd, kłamstwa i ordynarnych fałszerstw. Zwłaszcza, kiedy ich łatwowierność eksploatowali ludzie, którym zawierzyli i obdarzyli szacunkiem. Gniew oszukanych i wykorzystanych może być trudny do spacyfikowania, a jeśli nawet nie dojdzie do erupcji, to utrata wiarygodności politycznej może okazać się nie do odrobienia. Nawet drogą kulminacji nowych kłamstw. Innym realnym zagrożeniem jest degradacja zawodu dziennikarskiego. Fałszowanie rzeczywistości szybko „wchodzi w krew”. W propagandzie, gdzie argumenty i rozsądek zastępowane są emocjami, a podbarwianie informacji i żonglerka faktami zastępują rzetelne dochodzenie do prawdy, przewagę wewnątrz zawodu zdobywają „cyngle”, osobnicy pozbawieni profesjonalnego kręgosłupa moralnego, gotowi za awans lub sowite honorarium napisać każde kłamstwo. W konsekwencji redakcje zamieniają się w tuby propagandowe wydawcy lub określonych grup nacisku, a merytoryczną zawartość takiego medium, tak jak w przypadku wielkiego polskiego dziennika, można podzielić na trzy kategorie: informacje prawdziwe – czyli data i cena, informacje prawdopodobne – prognoza pogody, oraz cała reszta. We współczesnych czasach przed propagandą się nie ucieknie, gdyż stała się już podstawowym narzędziem polityków, prawników, specjalistów od reklamy i marketingu, itp. Jednak nawet w sytuacji obezwładniającego zalewu propagandy obrona przed nią jest możliwa. Fundamentalne znaczenie ma uświadomienie sobie, że jest się poddawanym skoncentrowanym i prowadzonym z premedytacją działaniom propagandowym. Już ponad 100 lat temu Józef Piłsudski demaskując działania władz carskich tłumaczył: „rząd, oparty na ciemnocie ludzkiej … jest zdecydowanym wrogiem rozwoju świadomości wśród podbitej ludności i strawa duchowa, przezeń udzielana na pewno okaże się zatrutą”.45 Od tamtych czasów w praktyce podbojów społeczeństw zmieniło się tylko to, że mniej jest bagnetów, a więcej zatrutej strawy duchowej. Dlatego też myśląc o obronie trzeba rozszerzać własną świadomość oraz wyrabiać w sobie, lub umacniać otrzymany w domu rodzinnym, solidny kompas moralny. Ma on niewiele wspólnego z ideologią, ale stanowi oparty na odwiecznych prawdach porządek wartości, dzięki któremu łatwiej jest nauczyć się jak rozpoznać propagandę i jak nie poddać się propagandowej manipulacji. Najistotniejszym elementem obrony jest wewnętrzna odmowa automatycznego akceptowania wszystkich treści, które się czyta, słyszy lub widzi. Do odbieranych informacji należy podchodzić krytycznie i wyrobić w sobie odruch oceny ich wiarygodności. Nie wolno się ponieść lenistwu i uciekać od myślenia. Wygodne przyzwolenie na domózgowe podawanie informacyjnej papki to najprostsza droga do wymóżdżenia. Kierując się zdrowym rozsądkiem dobrze jest zastanowić się nad powodem, dla którego otrzymaliśmy taką, a nie inną informację. Być może nam ją podsunięto. W przypadku najmniejszej wątpliwości dobrze jest zadać sobie pytanie „dlaczego?”. Podobnie w przypadku, kiedy pojawi się wewnętrzny, intuicyjny opór przeciwko przyjęciu jakiejś informacji. Błędem jest zasłanianie się nieumiejętnością rozważania i analizowania faktów. Nie ma ludzi, którzy nie potrafią dokonać choćby prostych ocen, kiedy czytają, słuchają lub oglądają jakieś treści. Najpotężniejszym orężem propagandowym są media elektroniczne, a zatem pożytecznym, chociaż bardzo trudnym, zabiegiem jest „wygonienie Belzebuba z domu”, czyli wyłączenie telewizora i odstawienie go na strych. Jeśli tak brutalna eliminacja narzędzia propagandy inwazyjnej jest z jakichkolwiek względów niemożliwa, to dobrze jest zamiast biernego wchłaniania treści rozpocząć polemikę z ich prezenterem. Można to robić głośno, można po cichu „do siebie”, ale nie wolno dać się „zauroczyć” pięknym słówkom i obrazom. Nie jest przy tym ważne, czy nasuwające się własne myśli są ładnie sformułowane. Mogą być nieporadne i podyktowane „chłopskim rozumem”. Ważne, żeby były, gdyż pomagają w wyzwoleniu się z mgły propagandy. Jeżeli jest to możliwe, to lepiej czytać teksty przemówień, deklaracji, wywiadów, itp. niż je oglądać i słuchać. Czytając można wrócić do wcześniejszego zdania. Zyskuje się czas na namysł i analizę. Bardzo często można wówczas skonstatować, że tekst jest pełen pustosłowia, bowiem w dzisiejszej dobie mediów elektronicznych przekaz ogranicza się do obrazu, stylu prezentacji oraz tworzenia wrażenia zamiast do konkretnych argumentów. W każdym razie wszelkie decyzje, zwłaszcza wyborcze, należy podejmować po chłodnym przemyśleniu, a nie w oparciu o emocje. Emocje mogą być bowiem rozbudzone umiejętną propagandą. Powyższe zalecenia należą do kategorii pasywnych. Więcej czasu i wysiłku wymaga aktywne przeciwdziałanie propagandzie. Instrukcja amerykańskich wojsk lądowych46 nakazuje skrupulatnie zbierać i analizować wszelkie informacje o działaniach propagandowych przeciwnika. Praca ta winna prowadzić do określenia docelowych kręgów odbiorców propagandy, warunków odbioru propagandy i podatności na nią, a także potencjalnych możliwości popełnienia przez przeciwnika błędów propagandowych. Analiza winna też ustalić źródło propagandy i jego charakter, wiarygodność przekazywanych treści, zamierzony cel kampanii propagandowej oraz braki i błędy możliwe do wykorzystania w kontr-propagandzie. W ustalaniu charakteru źródła propagandy dobrze jest tworzyć archiwum, na przykład indeks polityków i dziennikarzy z adnotacjami, co, w jakich okolicznościach pisali lub mówili oraz ich kwalifikacją na kłamiących, lub nie, a jeśli kłamiących, to w jakim stopniu. Zasadne jest również sporządzenie podobnego indeksu mediów. Prace analityczne mogą prowadzić organizacje rządowe, pozarządowe, a nawet zorganizowane grupy obywateli, na przykład bloggerów. Zebrany i opracowany materiał może być publikowany np. w internecie i powinien stać się podstawą dla przygotowania własnych działań kontr-propagandowych, które można podzielić na trzy grupy: prewencję, kontr-propagandę i kontrolę plotek. Działania prewencyjne, to budzenie u odbiorców świadomości, że mogą być lub już są, poddawani propagandzie oraz informowanie ich o charakterze wrogich kampanii propagandowych. Równolegle należy uświadamiać obszary własnej podatności na propagandę prowadzoną z zewnątrz (lub wewnętrzną prowadzoną przez organizacje i media znajdujące się pod obcym wpływem), a także uświadamianie społecznych i politycznych niebezpieczeństw związanych z poddaniem się propagandzie. Kontr-propaganda obejmuje wszelkie działania zmierzające do ograniczenia lub zniwelowania skuteczności i efektów wrogiej kampanii propagandowej. Zadaniem kontr-propagandy jest przejęcie psychologicznej inicjatywy i zepchnięcie przeciwnika do informacyjnej defensywy. Możliwości są różne, w zasadzie zależą od inwencji planujących i prowadzących działania kontr-propagandowe. Kolejna instrukcja wojsk lądowych Stanów Zjednoczonych47 wyróżnia 9 kategorii takich działań: odrzucenie bezpośrednie – oparte na faktach odparcie punkt po punkcie twierdzeń i zarzutów zawartych w materiałach propagandowych przeciwnika. Sposób ten nadaje się zwłaszcza do wykorzystania podczas konferencji prasowych lub w materiałach przeznaczonych dla mediów. Zaletą tego sposobu jest duża wiarygodność, wadą konieczność dysponowania zapleczem informacyjnym (archiwa) oraz konieczność powtórzenia propagandowych zarzutów strony przeciwnej. odrzucenie pośrednie – podważenie wiarygodności wybranych zarzutów i źródeł propagandy przeciwnika drogą publikacji niepodważalnych faktów w kwestiach związanych pośrednio z odpieranym materiałem propagandowym, a mających istotne znaczenie dla odbiorców i budzących ich zainteresowanie. Unika się w ten sposób konieczności powtórzenia zarzutów. temat zastępczy – unikanie bezpośredniej odpowiedzi na propagandę przeciwnika drogą nagłaśniania ważniejszego lub bardziej atrakcyjnego (z punktu widzenia odbiorców) tematu. Dobór publikowanego problemu musi być dobrze przemyślany, a do nagłaśniania należy dobrać media o dużym zasięgu, żeby od początku narzucania tematu zastępczego objąć tą kampanią maksymalną liczbę odbiorców. przemilczenie – zaplanowany brak reakcji na materiał propagandowy przeciwnika. Jedyną dopuszczalną reakcją mogą być różne warianty stwierdzenia „ zarzuty są tak absurdalne, że nie zasługują na komentarz”. Do sposobu tego warto się odwołać, kiedy zastosowanie innej metody może być niebezpieczne i trudno jest przewidzieć reakcję odbiorców. Zaletą jest ucięcie rozpowszechniania argumentów przeciwnika oraz pozbawienie go materiału do kontynuowania dyskusji (mówił dziad do obrazu). Wadą jest niebezpieczeństwo, że odbiorcy potraktują brak reakcji za brak argumentów zbija\n2012-07-25 (Środa) @ 04:03:22\nTekst klasyczny i dobry przegląd. Nawet nie używając słowa propaganda, jest oczwiste, że nie ma bezstronnych dziennikarzy i mediów.\nSzczegół: „Im więcej w przekazie fałszu oraz im więcej dążenia do skłonienia odbiorcy do poglądów i zachowań bliskich nadawcy – tym mniej w nim bezstronności, a więcej propagandy.” (cytat z tekstu)\nTo jest propaganda prymitywna, nazwijmy klasyczna. Bardzej wyrafinowana i chyba też już należy do klasyki (przypisją ją Goebellsowi) ” Mówić tysiąc małych prawd aby schować jedno wielkie kłamstwo”. Maskowanie i wyrabianie zaufania a w odpowiednim momencie…..To co nas otacza. Przecież jak często słyszymy tyle drobnych prawd…..jest to bardzo ważny podkład do „sprawnego” odbioru kłamstwa.\n2012-07-25 (Środa) @ 22:59:45


Susz ziołowy: Korzeń żywokostu - Susz ziołowy - Zioła i herbaty - Domowa Spiżarnia - sklep internetowy Promienie Słońca\nOpis produktu - Susz ziołowy: Korzeń żywokostu\nKorzeń żywokostu wykazuje pozytywne działanie przy gojeniu ran, złamań jak i zwichnięć, chroni również tkanki przed nieprawidłowym zabliźnieniem. Korzeń żywokostu ma także zastosowanie przeciwzapalne, ściągające oraz zmiękczające skórę. Korzeń żywokostu zawiera do 1,5% alantoiny, do 6,5% garbników, 10-15% śluzu, kwasy wielofenolowe, jak chlorogenowy, kawowy i litospermowy, skrobię, asparaginę, ß-sytosterol, związki cukrowe, aminokwasy, ślady olejku eterycznego i sole mineralne z dużą ilością krzemu Korzeń żywokostu wykazuje pozytywne działanie przy gojeniu ran, złamań jak i zwichnięć, chroni również tkanki przed nieprawidłowym zabliźnieniem. Korzeń żywokostu ma także zastosowanie przeciwzapalne, ściągające oraz zmiękczające skórę.\n100% korzeń żywokostu


Nasze maszyny. Sprzęt do cyklinowania i układania podłóg\nNASZE MASZYNY DO CYKLINOWANIA I UKŁADANIA PODŁÓG\nSprzęt do cyklinowania, który znajduje się na wyposażeniu 5parkie to to najnowsze, profesjonalne maszyny zachodnich marek. Wyposażone są one w pochłaniacze pyłu, dzięki czemu proces renowacji parkietu jest znacznie mniej uciążliwy.\nPołączenie tych maszyn z naszą wiedzą, doświadczeniem oraz siłą rąk pozwala wykonać powierzone nam zadania na najwyższym poziomie przy minimalnym zakurzeniu. Oto park maszynowy z jakiego korzystamy przy realizacji naszych zleceń: renowacji, układania, montażu oraz cyklinowania podłóg drewnianych.\nCykliniarka bezpyłowa „HUMMEL” niemieckiej firmy Lagler.\n– Szlifierka taśmowa – Silnik na prąd zmienny – 230V/2,2 kW – Wyzwalanie zanikowe, termiczne zabezpieczenie przeciążeniowe – Zabezpieczenie – 16 A – Szerokość ściernicy walcowej – 200 mm – Liczba obrotów ściernicy walcowej – 2500 obr/min. – Rozmiar taśmy szlifierskiej – 200 x 750 mm – Ciężar maszyny – 78 kg\nTrzytarczowa bezpyłowa maszyna szlifierska „TRIO” niemieckiej marki Lagler.\n– Silnik na prąd zmienny jednofazowy – 230V/1,8 kW – Wyzwalanie zanikowe, termiczne zabezpieczenie przeciążeniowe – Zabezpieczenie – 16 A – Liczba obrotów silnika – 2800 obr/min. – Ilość talerzy szlifujących (szczotek) – 3 szt. – Średnica talerzy szlifujących – 200mm – Prędkość talerzy obrotowych – 600 obr/min. – Szerokość pracy – 460 mm – Część szlifierska – 53,5 kg – Część jezdna – 24 kg – Ciężar całkowity – 77,5 kg – Ciężar dodatkowy – 8 kg\nSzlifierka kątowa/krawędziowa bezpyłowa „FLIP” niemieckiej firmy Lagler.\n– Silnik uniwersalny – 230 V/1,35 kW – Wyzwalanie zanikowe – Termiczne zabezpieczenie przeciążeniowe – Zabezpieczenie – 10 A – Śr. krążka ściernego – 150 mm – Obr. krążka ściernego – 3100 obr./min. – Wys. nasadki bez kółka ochr. – 44 mm – Wys. nasadki z kółkiem ochr. – 58 mm – Krótka łapa – 155 mm – Długa łapa – 315 mm – Łączna wys. (bez worka) – 460 mm – Łączna szerokość – 260 mm – Waga – 9,8 kg\nPosiadamy również spory asortyment narzędzi pomocniczych potrzebnych do wykonania zleceń dla Państwa :\nróżnego rodzaju piły stolikowe, kątowe\nNasze narzędzia i maszyny najlepszych marek w połączeniu z doświadczeniem oraz umiejętnościami naszego zespołu pozwalają wykonać powierzone nam zadania na najwyższym poziomie.