PRZEPISY GRY - Lubuski Związek Piłki Nożnej; Podokręg Żary\ndzisiaj: 25, wczoraj: 448\nogółem: 1 534 037\nSŁOWO WSTĘPNE<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nNowe brzmienie Przepisów gry w piłkę nożną, propagowane od 1997 roku przez FIFA, istotnie zmienia niektóre aspekty podejmowania decyzji przez sędziego. Wprawdzie nie ulega diametralnej zmianie większość rozstrzygnięć sędziego na polu gry, to jednak sędziowie winni inaczej spoglądać na genezę przewinienia, uciekając od pojęcia rozmyślności dokonania czynu, ku ocenie sposobu popełnienia faulu, czy wręcz stwierdzeniu samego faktu popełnienia przewinienia. Pojęcie rozmyślności popełnienia przewinienia, z wyjątkiem zagrania piłki ręką, odeszło do lamusa. Sędziowie nie oceniają dziś intencji zawodnika. Reagują na to, co widzą, nie zaś na przypuszczalne zamiary przewiniającego zawodnika. Innym aspektem godnym zwrócenia uwagi Czytelnika jest wprowadzenie jednoznaczności nazewnictwa w Przepisach gry w piłkę nożną. Wprowadzone zostały jednoznaczne określenia:ˇ sędzia - osoba odpowiedzialna za przeprowadzenie zawodów, rozstrzygająca na polu gry z gwizdkiem i innymi właściwymi atrybutami władzy, sędzia asystent - pomocnik sędziego, którego wskazania chorągiewką informują sędziego o jego opinii w zakresie przydzielonych mu obowiązków, poruszający się zazwyczaj poza polem gry, wzdłuż linii bocznej, ˇ czwarty sędzia - sędzia, który sprawuje poza polem gry administracyjne obowiązki pomagając sędziemu i może zastąpić sędziego w przypadku jego niedyspozycji, (sformułowanie sędzia może, zatem dotyczyć tylko sędziego lub czwartego sędziego, natomiast sędziowie to zespół sędziów obsługujących zawody) ˇ pole gry - arena zmagań zawodników, ˇ naruszenie Artykułu przepisów gry - złamanie przepisu gry konkretnego Artykułu, przewinienia - naruszenia przepisów gry Artykułu 12, ˇ wymiana zawodnika - wejście na pole gry zawodnika rezerwowego, po opuszczeniu pola gry przez jego współpartnera uczestniczącego do tego momentu w grze, w odróżnieniu od słowa zamiana, ˇ zamiana (funkcji) bramkarza z biorącym udział w grze współpartnerem, związana ze zmianą ubioru. ˇ ustalony czas gry - czas gry poszczególnych części zawodów zapewniony regulaminem rozgrywek.\nOkreślenia powyższe stają się jednoznaczne i jakiekolwiek zmiany ich brzmienia są niedopuszczalne. Stosowanie innych określeń, do tak zdefiniowanych pojęć, źle służy pojmowaniu ducha gry. Anonsujemy również wprowadzenie pojęć nowych, podstawowych i posługiwania się terminologią właściwą nowoczesnemu sędziowaniu: ˇ aktywny udział - określenie oznaczające, od kiedy zawodnik przebywający na spalonej, staje się spalony ˇ faul - przewinienie, którego popełnienie przeciwko przeciwnikowi na golu gry duje zarządzenie wykonania rzutu wolnego lub karnego dla drużyny przeciwnej, ˇ niewłaściwe zachowanie zawodnika - jedno z ogółu działań zawodników, które są niepożądane dla gry.\nPojęcia faulu i niewłaściwego zachowania (postępowania) zawodnika mają określać i określają jedynie wystąpienie zabronionego czynu i nie są przesiąknięte jak sformułowania "gra" i "zachowanie" zawodnika elementami sugerującymi rozmyślność lub jej brak w postępowaniu zawodnika.\nPole gry musi mieć kształt prostokąta. Długość linii bocznej musi być większa niż długość linii bramkowej; długość: minimum <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />90 m. maksimum 120 m. szerokość: minimum 45 m maksimum 90 m.\nPole gry jest oznaczane liniami. Linie te należą do powierzchni, których są granicami. Dwie dłuższe linie ograniczające pole gry nazywane są liniami bocznymi. Dwie krótsze nazywane są liniami bramkowymi. Wszystkie linie nie mogą mieć więcej niż 12 cm szerokości. Pole gry jest podzielone na dwie połowy linią środkową. Punkt środkowy pola gry jest wyznaczony jako środek linii środkowej. Z punktu środkowego wyznacza się okrąg o promieniu 9,15 m.\nPole bramkowe wyznacza się na każdej linii bramkowej w następujący sposób: dwie linie wytycza się pod kątem prostym do linii bramkowej, w odległości 5,5 m od wewnętrznej strony każdego słupka bramkowego. Te linie rozciągają się na polu gry na odległość 5,5 m i ich końce połączone są linią równoległą do linii bramkowej. Powierzchnia ograniczona tymi liniami i linią bramkową jest polem bramkowym.\nPole karne wyznacza się na każdej linii bramkowej w następujący sposób: dwie linie wytycza się pod kątem prostym do linii bramkowej, w odległości 16,5 m od wewnętrznej strony każdego słupka bramkowego. Te linie rozciągają się na polu gry na odległość 16,5 m i ich końce połączone są linią równoległą do linii bramkowej. Powierzchnia ograniczona tymi liniami i linią bramkową jest polem karnym. Wewnątrz każdego pola karnego wyznacza się punkt karny w odległości 11 m od punktu środkowego pomiędzy słupkami bramkowymi i w równej odległości od nich. Łuk koła o promieniu 9.15 m, którego środkiem jest punkt karny wyznacza się na zewnątrz pola karnego.\nChorągiewki o nieostro zakończonym drzewcu i wysokości nie mniejszej niż 1,5 m nad podłożem umieszczane są w każdym rogu pola gry. Chorągiewki mogą być także umieszczone poza polem gry, na przedłużeniu linii środkowej po obu stronach pola gry, nie bliżej jednak niż 1 m od linii bocznej.\nZ punktu umieszczenia każdej chorągiewki rożnej wyznacza się na polu łuk koła o promieniu 1 m.\nBramki muszą być umieszczone na środku każdej linii bramkowej. Bramki składają się z dwóch pionowo ustawionych słupków równo odległych od chorągiewek rożnych i połączonych u góry poziomą poprzeczką. Odległość pomiędzy wewnętrznymi krawędziami słupków bramkowych wynosi 7,32 m, a odległość od dolnej krawędzi poprzeczki do podłoża wynosi 2,44 m. Słupki bramkowe i poprzeczka mają szerokość i głębokość, która nie może przekroczyć 12 cm. Linie bramkowe są tej samej szerokości jak głębokość słupków bramkowych i poprzeczki. Siatki bramkowe mogą być umocowane do bramek i podłoża poza bramką, zakładając, że są one właściwie, odpowiednio podparte i nie przeszkadzają bramkarzowi. Słupki bramkowe i poprzeczki muszą być koloru białego. Bramki muszą być pewnie zakotwiczone w podłożu. Bramki przenośne mogą być stosowane jedynie, gdy spełniają ten wymóg.\nWymiar pola gry.\n1. Zawody mistrzowskie szczebla centralnego mogą być rozgrywane jedynie na polach gry, których długość jest nie niniejsza niż 90 m, a szerokość nie mniejsza niż 45 m. Wszystkie inne pola gry należy wyznaczyć w wymiarach określonych warunkami lokalnymi, jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami, zachowując proporcje między ich długością i szerokością.\nLinia środkowa jest linią neutralną - należy jednocześnie do obu połów pola gry. Zawodnik znajdujący się na linii środkowej uważany jest za zawodnika przebywającego na swojej połowie pola gry.\nChorągiewki rożne i środkowe o wymiarach 30 cm x 40 cm powinny być koloru żółtego względnie innego jasnego. Dopuszcza się stosowanie chorągiewek rożnych i środkowych o barwach klubowych, jednak takich, aby były z daleka widoczne.\n7. Drzewce chorągiewek o wysokości nie mniejszej niż 1,5 m muszą być umocowane w podłożu tak, aby poddawały się naporowi zawodników.\n8. Sędziemu nie wolno prowadzić zawodów bez chorągiewek rożnych, a zawodnikom nie wolno ich usuwać lub odchylać. Uszkodzenie chorągiewki rożnej musi powodować zastąpienie jej inną chorągiewką.\n9. Słupki bramkowe i poprzeczki mają szerokość i głębokość 10 - 12 cm.\n10. Słupki bramkowe i poprzeczka o przekroju innym niż okrągły muszą mieć zaokrąglone krawędzie.\n11. Siatki bramkowe muszą być sporządzone z materiałów nie zagrażających bezpieczeństwu.\n12. Każde pole gry i jego najbliższe otoczenie przeznaczone do rozgrywania zawodów musi być zweryfikowane. W pracach komisji weryfikacyjnej musi z urzędu brać udział przedstawiciel Kolegium Sędziowskiego. Komisja sporządza protokół weryfikacji w 2 egzemplarzach, z których jeden otrzymuje gospodarz obiektu i ma obowiązek umieścić go w szatni sędziowskiej na widocznym miejscu.\n13. Organizator zawodów ma obowiązek powiadomienia przeciwnika o terminie i miejscu zawodów, zgodnie z regulaminem danych rozgrywek oraz przygotowania pola gry zgodnie z Przepisami gry w piłkę nożną.\n14. O przydatności pola gry do zawodów rozstrzyga sędzia w dniu zawodów. Oceniając przydatność pola gry do zawodów sędzia bierze pod uwagę stan nawierzchni pola gry, jego niezbędne wyposażenie oraz oznakowanie. Ocenia również czy stan przygotowanego do zawodów pola gry nie zagraża bezpieczeństwu uczestników zawodów. Decyzja podjęta przez sędziego jest ostateczna.\n15.Jeżeli stan pola gry zagraża bezpieczeństwu zawodników, wyznaczone na ten czas zawody, zarówno o mistrzostwo jak i towarzyskie, nie mogą być rozegrane.\n16. Jeżeli sędzia uznał pole gry za niezdatne do rozegrania na nim zawodów ze względów technicznych - uszkodzenie słupka lub poprzeczki bramki, brak chorągiewki rożnej, niedostateczne oznakowanie pola gry wyznaczone na ten czas zawody o mistrzostwo nie mogą być rozegrane. Za zgodą zainteresowanych stron mogą być rozegrane jako zawody towarzyskie. Zgoda ta musi być potwierdzona zapisem a w sprawozdaniu z zawodów, który poświadczają podpisem kapitanowie i kierownicy drużyn.\n17. Jeżeli w czasie zawodów zostanie uszkodzona bramka, chorągiewka rożna lub linie mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przebiegu gry staną się niewidoczne wówczas sędzia nie kończy zawodów przed upływem ustalonego czasu, lecz określa po konsultacji z organizatorem zawodów, czas niezbędny dla naprawy bramki, dostarczenia właściwej chorągiewki rożnej lub poprawienia linii i czeka zgodnie z ustaleniem na usunięci usterek a następnie kontynuuje grę. Jeżeli organizator zawodów nie spełni tych warunków zawody o mistrzostwo należy zakończyć. Sędzia w każdym przypadku winien wyczerpać wszystkie środki i możliwości zwalające na doprowadzenie zawodów do końca.\n18.Przeszkody znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie pola gry mogące stanowić zagrożenie bezpieczeństwa zawodników muszą być usunięte albo zabezpieczone przed rozpoczęciem zawodów o ile znajdują się bliżej niż 3 m od linii bocznej lub 8 m od linii bramkowej.\n19. Protesty dotyczące stanu pola gry mogą być wnoszone do sędziego jedynie przed rozpoczęciem zawodów. Późniejsze zgłoszenia nie będą przyjmowane, chyba, że dotyczą spraw zaistniałych w czasie trwania zawodów. Protesty muszą być przez sędziego zbadane, a w przypadkach uzasadnionych sędzia musi wyznaczyć kapitanowi drużyny gospodarzy czas na usunięcie ewentualnych usterek.\n20. Sędzia musi umieścić w sprawozdaniu z zawodów treść protestu, jak również wydane zarządzenia - o ile przyczyna protestu nie wygasła.\n21. Organizator zawodów odpowiedzialny jest za utrzymanie porządku i spokoju publicznego na widowni i obiekcie, na którym rozgrywane są zawody przed ich rozpoczęciem, w czasie ich trwania jak i po ich zakończeniu. Organizator zawodów musi zabezpieczyć niezbędną ilość służb porządkowych odpowiednio oznakowanych. Wykaz porządkowych powinien być wręczony sędziemu przed rozpoczęciem zawodów.\n22. Organizator zawodów musi przygotować dla uczestników zawodów oddzielne, odpowiednio wyposażone szatnie znajdujące się w pobliżu pola gry. Przez okres ich użytkowania muszą one pozostawać pod stałym nadzorem organizatora zawodów.\n23. Organizator zawodów w bezpośrednim sąsiedztwie pola gry wydziela specjalne miejsca dla zawodników rezerwowych i osób towarzyszących drużynom. Ławki dla zawodników rezerwowych muszą być ustawione za liniami bocznymi pola gry.\n24. Organizator zawodów musi zapewnić uczestnikom rozgrywanych zawodów pomoc medyczną w zakresie określonym przez regulamin danych rozgrywek przez cały czas ich trwania.\n25. Organizator zawodów ma obowiązek zakazać wstępu na obiekt, na którym rozgrywane są zawody, osobom nietrzeźwym. Osoby zakłócające porządek, prowokujące do agresji, wznoszące ordynarne okrzyki muszą być bezzwłocznie usunięte poza obiekt sportowy. Odpowiednie zarządzenia informujące publiczność muszą być zawarte w regulaminach umieszczonych w miejscach łatwo dostępnych i widocznych.\n26. Zawody piłki nożnej nie mogą odbywać się w żadnym przypadku na polach gry zamkniętych na mocy decyzji związkowego organu dyscyplinarnego lub państwowej, władzy administracyjnej. Przed każdymi zawodami sędziowie oraz obserwatorzy PZPN mają obowiązek sprawdzenia dokumentów zezwalających na przeprowadzenie zawodów piłki nożnej na danym polu gry.\n27. Jeżeli zawody nie odbędą się lub zostaną przerwane przez sędziego i niedokończone z przyczyn niezależnych od obu drużyn (awaria oświetlenia, warunki atmosferyczne itp.), to należy rozegrać je w następnym dniu przy świetle dziennym.\nPiłka musi być: kulista- sporządzona ze skóry lub innego dozwolonego materiału\n- o obwodzie nie większym niż 70 cm i nie mniejszym niż 68 cm\n- o wadze nie przekraczającej 450 g i nie mniejszej niż 410 g, przy rozpoczęciu zawodów napompowana tak, że jej ciśnienie wynosi od 0,6 do l, l atmosfery (600 - 1700 g/cm2),\nWymiana wadliwej niezdatnej do gry piłki: jeżeli piłka pęknie lub stanie się niezdatna do gry podczas trwania zawodów:, zawody należy przerwać, gra winna być wznowiona, po dostarczeniu zdatnej do gry piłki, rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie piłka pierwotnie stała się niezdatna do gry. Jeżeli piłka pęknie lub stanie się niezdatna do gry podczas przerwy w grze - gra winna być wznowiona stosownie do przyczyny jej przerwania (rozpoczęcie gry, rzut od bramki, rzut z rogu, rzut wolny, rzut karny, rzut sędziowski lub wrzut). Piłka nie może być wymieniona podczas trwania zawodów bez zgody sędziego.\n2. Przed rozpoczęciem zawodów sędzia zobowiązany jest dokonać wyboru piłki i piłek zapasowych oraz sprawdzić ich cechy fizyczne: wagę, obwód i ciśnienie. Piłki muszą być tak napompowane, aby dobrze odbijały się od nawierzchni pola gry.\n3. Cechy piłek przeznaczonych do gry: obwód - 68 cm - 70 cm ˇ waga - 410 g - 450 g ciśnienie - 0,6 - 1,1 atmosfery\n4. W czasie zawodów piłka może być zmieniona tylko za zgoda sędziego.\n5. Jeżeli podczas zawodów piłka oraz piłki zapasowe staną się niezdatne do gry względnie zabraknie piłki do kontynuowania gry - sędzia nie kończy zawodów przed upływem ustalonego czasu gry, lecz wyznacza 10 minutowy okres na dostarczenie piłki zdatnej do gry. Niedostarczenie przez organizatora zawodów zdatnej do gry piłki w wyznaczonym czasie zobowiązuje sędziego do zakończenia zawodów po upływie 10 minuty licząc od chwili wydania polecenia.\n6. Organizator zawodów zobowiązany jest przygotować taką ilość piłek do gry, jaka będzie niezbędna do przeprowadzenia zawodów.\nCelem wyeliminowania tendencji do marnowania czasu gry, organizator zawodów zobowiązany jest zabezpieczyć dodatkowe piłki, które winny być rozmieszczone wokół pola gry (poza nim). Zaleca się, aby do dyspozycji było, co najmniej 6 piłek, po dwie z nich znajdowały się przy każdej linii bocznej i po jednej za każdą linią bramkową.\nARTYKUŁ 3 - ILOŚĆ ZAWODNIKÓW\n1. W zawodach biorą udział dwie drużyny, każda składa się z nie więcej niż jedenastu zawodników, jeden z nich jest bramkarzem. Zawody nie mogą być rozpoczęte, jeśli choć jedna, z drużyn ma w swoim składzie mniej niż siedmiu zawodników.\n2. Maksymalnie trzech wymian zawodników można dokonać w każdych zawodach rozgrywanych w ramach oficjalnych rozgrywek organizowanych pod auspicjami FIFA, federacji czy związków krajowych. Regulaminy każdych rozgrywek muszą określać, ile wymian zawodników można dokonać - od trzech do maksimum siedmiu.\nPodczas pozostałych zawodów można dokonać wymian zawodników zakładając, że: - zainteresowane drużyny osiągnęły porozumienie, co do maksymalnej ilości wymian zawodników powyższym porozumieniu sędzia został poinformowany przed rozpoczęciem zawodów.\nJeżeli sędzia nie został poinformowany o porozumieniu drużyn lub drużyny nie osiągnęły pozmienia przed rozpoczęciem zawodów, można dokonać nie więcej niż trzech wymian zawodników.\n4. We wszystkich zawodach nazwiska zawodników rezerwowych muszą być podane sędziemu przed rozpoczęciem zawodów. Zawodnicy rezerwowi, których nazwiska nie zostały podane przed zawodami, nie mogą wziąć udziału w zawodach.\n5. Przy wymianie zawodnika na zawodnika rezerwowego, przestrzegane muszą być następujące warunki:\n- sędzia musi być poinformowany przed dokonaniem zamierzonej wymiany\n- zawodnik rezerwowy wchodzi na pole gry, gdy opuścił je już zawodnik wymieniany i po otrzymaniu przyzwalającego znaku od sędziego\n- zawodnik rezerwowy wchodzi na pole gry przy linii środkowej i podczas przerwy w grze\n-wymiana zawodników została dokonana z momentem wejścia zawodnika rezerwowego na pole gry\n- od tego momentu, zawodnik rezerwowy staje się zawodnikiem, a zawodnik, którego on wymienił przestaje nim być\n- wymieniony zawodnik nie może ponownie wziąć udziale w grze\n- wszystkie wymiany zawodników podlegają władzy i jurysdykcji sędziego, zarówno zgłoszone sędziemu, jak i nie\n6. Każdy zawodnik drużyny może zamienić się funkcją z bramkarzem, zakładając, że:, sędzia został poinformowany przed dokonaniem zamiany, zamiana została dokonana podczas przerwy w grze\n7. Jeżeli zawodnik rezerwowy wchodzi na pole gry bez otrzymania zgody sędziego:\n- grę należy przerwać\n- zawodnika rezerwowego należy napomnieć - pokazać mu żółtą kartkę nakazać opuszczenie pola gry\n- grę wznawia się rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się piłka w momencie przerwania gry\n8. Jeżeli zawodnik, w czasie trwania gry, zamienia się funkcją z bramkarzem - bez zgody sędziego - to: gry nie przerywa się obydwu zawodników należy napomnieć, pokazać żółtą kartkę, podczas najbliższej przerwy w grze\nW przypadku każdego innego naruszenia przepisów gry tego artykułu zainteresowani zawodnicy są napominani - należy pokazać im żółtą kartkę.\n9. Wznowienie gry: Jeżeli gra została przerwana przez nędz w celu udzielenia napomnienia (żółta k grę należy wznowić rzutem wolnym p nim, który wykona zawodnik drużyny przeciwnej z miejsca, gdzie znajdowała się w chwili przerwania gry.\n10. Zawodnik, który został wykluczony z (czerwona kartka) przed rozpoczęciem zawodów, może być zastąpiony jedynie przez zgłoszonego zawodnika rezerwowego Zgłoszony zawodnik rezerwowy, który wykluczony z gry (czerwona kartka), przed rozpoczęciem zawodów, jak i po rozpoczęciu zawodów, nie może być zastąpiony.\nl. Do sprawozdania z zawodów dopuszcza się wpisanego maksimum siedmiu zawodników.\n4. Przed rozpoczęciem każdych zawodów kierownicy drużyn wpisują czytelnie do sprawozdania z zawodów imiona i nazwiska zawodników oraz zawodników rezerwowych. Każdy zawodnik zobowiązany jest złożyć podpis obok swojego nazwiska umieszczonego w sprawozdaniu z zawodów. Nazwiska kapitanów drużyn muszą być podkreślone. Do wzięcia udziału w zawodach uprawnieni są jedynie zawodnicy i zawodnicy rezerwowi, których personalia zostały podane sędziemu przed rozpoczęciem zawodów.\n6. Przed rozpoczęciem zawodów kapitanowi drużyny przysługuje prawo do zmiany składu drużyny, o ile zawiadomi o tym sędziego. Wykreśla on imię i nazwisko już wpisanego zawodnika i odnotowuje imię nazwisko zgłoszonego.\n7. Drużyna rozpoczynająca zawody w niekompletnym składzie- licząca mniej niż jedenastu zawodników - może w ciągu całego okresu trwania zawodów uzupełnić swój skład. O uzupełnianiu podstawowego składu drużyny sędzia musi zostać powiadomiony przez jej kapitana. Jeżeli imię i nazwisko wchodzącego do gry zawodnika nie było wpisane do sprawozdania z zawodów, to sędzia obowiązany jest uzupełnić je i po dopełnieniu tej formalności dopuścić zawodnika do gry.\nZawodnik, który - w czasie gry - wyjdzie poza linię pola gry i zatrzyma się tuż przy niej celem doraźnej poprawy ubioru, może wrócić na pole gry bez obowiązku zgłaszania się u sędziego.\n10. Jeżeli zawodnik, biorący udział w akcji znajdzie się przejściowo poza polem gry, to musi on bezzwłocznie powrócić na nie be; konieczności uzyskania zgody sędziego.\n11. Zawodnik od momentu otrzymania od sędziego zgody na opuszczenie pola gry, do czasu jego opuszczenia, nie może brać udziału w grze. Jeżeli zawodnik, zanim opuści pole gry bierze czynny udział w grze, to zostanie napomniany za nie sportowe zachowanie zobaczy żółtą kartkę.\n13. Kontuzjowany zawodnik, nie może powrócić na pole gry w tej samej przerwie, w której je opuścił\n14. Zawodnik, którego wejście na pole gry wymaga zgody sędziego, powinien: zwrócić na siebie uwagę sędziego spoza linii ograniczającej pole gry, czekać do czasu otrzymania od sędziego przyzwalającego znaku. Sędzia nie musi czekać do czasu najbliższej przerwy w grze - tylko jemu przysługuje prawo ustalenia momentu, w którym gestem wyraża swoją zgodę na wejście zawodnika na pole gry.\n15. Zawodnik, który wchodzi na pole gry lub rozmyślnie je opuszcza, nie uzyskawszy uprzednio wymaganej zgody sędziego, zachowuje się niewłaściwie i zostanie napomniany - zobaczy żółtą kartkę.\n16. Regulamin każdych rozgrywek określa maksymalną ilość wymian zawodników, do której uprawniona jest drużyna podczas trwania zawodów.\n17. Wymiana zawodników musi być przeprowadzona, wyłącznie w czasie przerwy w grze, z zachowaniem porządku i mieć następujący przebieg:\n- kierownik drużyny wręcza wyznanemu sędziemu asystentowi (z chorągiewką czerwoną) kartkę wymian zawodnika, która zawiera: nazwisk imię i numer zawodnika wprowadzonego do gry oraz te same dane zanika opuszczającego pole gry, minutę dokonanej wymiany i nazwę drużyny, której ta wymiana dotyczy.\n- zawodnik rezerwowy - wchodzący do gry - oczekuje przy linii środkowej na pozwolenie sędziego na wejścia na pole gry, po uprzednim opuszczeniu przez schodzącego współpartnera\n- do oczekującego zawodnika rezerwowego nie ma prawa podchodzić trener asystent trenera, lekarz ani też masażysta - pozostaje z nim tylko kierownik drużyny,\n- sędziowie powinni przyspieszyć procedurę wymiany zawodników tak by nie tracić niepotrzebnie czasu zawodów.\n18. W zawodach prowadzonych z udziałem klubowych sędziów asystentów wymiana zawodnika na zawodnika rezerwowego następuje na wniosek kapitana drużyny. Obowiązki sędziego asystenta w zakresie wymiany zawodnika przejmuje sędzia. Ustne zgłoszenie wymiany przez kapitana drużyny zobowiązuje sędziego do odnotowania odpowiednich danych.\n19. Jeżeli podczas przerwy między częściami zawodów dokonana została w drużynie wymiany zawodnika lub zawodników wówczas kapitan drużyny musi zawiadomić o tym sędziego przed wznowieniem gry. Niedopełnienie tego obowiązku przez kapitana drużyny nie stanowi o braku ważności każdej dokonanej wymiany - wymianę zawodnika uważa się za dokonaną. Kapitan tej drużyny zostanie ukarany napomnieniem - zobaczy żółtą k. w czasie najbliższej przerwy w grze.\n20. Na ławce dla zawodników rezerwowych, poza siedmioma zawodnikami rezerwowymi wpisanymi do sprawozdania z zawodów, może przebywać maksimum pięć osób, a mianowicie: trener, asystent trenera, kierownik drużyny, lekarz i masażysta. Nazwiska tych osób winny być wpisane na dodatkowym załączniku do sprawozdania z zawodów - przed zawodami.\n21. Zawodnicy rezerwowi nie są upoważnieni do udzielania jakichkolwiek wskazówek zawodnikom.\n22. Sędzia nie ma prawa udzielania kar indywidualnych osobom towarzyszącym drużynom, uprawnionym do zajmowania miejsc na ławce dla zawodników rezerwowych lub przebywających w strefie technicznej.\n23. Zawodnik rezerwowy może rozgrzewać się za liniami bocznymi pola gry nie wpływając swoją osobą na przebieg gry i komfort pracy sędziów (nie może również przebywać po przeciwnej stronie sędziego asystenta). Zawodnik rezerwowy podczas rozgrzewki nosi ubiór, którego kolor odróżnia go od ubioru zawodników obu drużyn.\n24 Zabrania się zawodnikom rezerwowym przebywania podczas trwania zawodów poza liniami bramkowymi pola gry.\n25. Jeżeli zawodnik rezerwowy, nie meldując się uprzednio sędziemu, wejdzie na pole gry i zagra piłkę ręką na własnym polu karnym lub w innej części pola gry, względnie dokona przekroczenia przepisów gry z Artykułu 12 zawartych w części "Rzut wolny bezpośredni", sędzia winien przerwać grę i po wykluczeniu z gry zawodnika rezerwowego wznowić ją rzutem sędziowskim z miejsca, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry. Rzut karny, względnie rzut wolny bezpośredni w tym przypadku nie może być zastosowany.\nJeżeli przewinienie zostało dokonane przez zawodnika rezerwowego, którego drużyna grała w niekompletnym składzie, to na miejsce wykluczonego zawodnika nie może być wprowadzony do gry inny zawodnik rezerwowy.\n26. W czasie zawodów, przed ich rozpoczęciem, jak również po ich zakończeniu, zawodnicy, trenerzy i inne osoby towarzyszące drużynie, zobowiązani są do przestrzegania zasad sportowego zachowania oraz do odnoszenia się z należytym szacunkiem do wszystkich uczestników zawodów, a szczególnie do zawodników, trenerów i działaczy przeciwnej drużyny, sędziów oraz publiczności.\n27. Zawodnik lub zawodnik rezerwowy wykluczony z gry (czerwona kartka) nie ma prawa zajmować miejsca na ławce dla zawodników rezerwowych i w najbliższym otoczeniu pola gry, niezależnie od tego, w jakim ubiorze znajduje się.\n1.Zawodnik nie może używać ubioru (wyposażenia) lub nosić czegokolwiek, co stanowiłoby zagrożenie dla niego samego lub innego zawodnika (szczególnie wszelakiego rodzaju biżuterii).\n2.Do podstawowego, obowiązkowego ubioru zawodnika należą: bluza lub koszulka, spodenki jeżeli zawodnik nosi spodenki mięśniowe, muszą być one tego samego koloru, co główny kolor spodenek, skarpety - ochraniacze goleni - obuwie. Ochraniacze goleni są: całkowicie zakryte przez skarpet, są sporządzone z odpowiedniego materiale (gumy, plastyku lub innych podobnych tworzyw) i stanowią odpowiedni stopień ochrony (bezpieczeństwa)\n3. Za każde naruszenie przepisów gry tego artykułu:\n- gra nie powinna być przerywana winnemu zawodnikowi sędzia poleca opuszczenie pola gry w celu poprawienia swego ubioru\n- zawodnik opuszcza pole gry podczas najbliższej przerwy w grze, chyba, że do tego czasu poprawił swój ubiór\n- każdy zawodnik, któremu, sędzia nakazał opuszczenie pola gry w celu poprawienia ubioru, nie może powrócić na pole gry bez zgody sędziego\n- sędzia sprawdza, czy ubiór zawodnika jest właściwy, zanim pozwoli mu powrócić na pole gry, sędzia zezwala zawodnikowi na powrót na pole gry jedynie podczas przerwy w grze\n4. Zawodnik, któremu sędzia nakazał opuszczenie pola gry z powodu naruszenia przepisów gry tego artykule i który wchodzi lub powraca na pole gry bez zgody sędziego, musi być napomniany i zobaczyć żółtą kartkę.\n5.Jeżeli gra została przerwana przez sędziego w celu udzielenia zawodnikowi napomnienia (żółta kartka) - gra jest wznawiana rzutem wolnym pośrednim wykonanym przez zawodnika drużyny przeciwnej z miejsca, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry.\n2. Sędzia nie ma prawa dopuści do gry zawodnika, który nie ma pod skarpetami ochraniaczy goleni. Ochraniacze goleni musza być całkowicie zakryte przez skarpety zawodnika.\n3. Zawodnicy muszą mieć koszulki wpuszczone w spodenki. Jakiekolwiek zdejmowanie, podciąganie, czy wypuszczanie koszuli ze spodenek jest niedozwolone, nawet jeżeli zawodnik ma jeszcze na sobie drugą identyczną koszulkę. Takie postępowanie zawodników się za niesportowe i podlega karze mniema (żółta kartka).\n4. Zawodnicy powinni mieć koszulki z numerami na plecach: bramkarz nr 1, pozostali zawodnicy od numeru 2 do numeru 11 zawodnicy rezerwowi od numeru 12 wzwyż. Dopuszcza się w zawodach szczebla centralnego przydzielenie zawodnikom stałych numerów na strojach dla 18 podstawowych zawodników oraz koszulek z wypisanymi na nich własnymi nazwisk Numery o wysokości, co najmniej 30 cm powinny być wykonane w kolorze kontrastującym wyraźnie z kolorem koszulek tak by mogły być z daleka widoczne.\n5. Zezwala się zawodnikom nosić kolarki tak zwane spodenki mięśniowe widoczne spod spodenek, sięgające maksimum do kolan.\n6. Jeżeli zawodnicy mają przystąpić do zawodów w ubiorach tego samego lub podobnego koloru, drużyna gospodarzy ma obowiązek na polecenie sędziego - zmienić ubiór.\n7. Jeżeli kolor koszulki bramkarza nie kontrastuje z kolorami koszulek zawodników drużyn zmiany koszulki musi dokonać bramkarz.\n8. Sędzia musi sprawdzić czy zawodnicy posiadają zgodny z przepisami gry ubiór - w szczególności obuwie - przed rozpoczęciem, zawodów, przed drugą połową zawodów, dogrywką i w innym czasie, kiedy taka potrzeba zachodzi.\n9. Czas gry stracony na sprawdzanie ubioru zawodników należy doliczyć do czasu gry tej części zawodów, w której wystąpiła przerwa dla kontroli ich ubioru.\n10. Jeżeli sędzia stwierdzi, że zawodnik ma na sobie przedmioty, które w myśl przepisów gry są niedozwolone lub mogą stworzyć niebezpieczeństwo dla innych zawodników lub niego samego, to powinien nakazać ich usunięcie. Niewykonanie zarządzenia sędziego powoduje niedopuszczenie zawodnika do gry.\n11. Zawodnik, który nie został dopuszczony do wzięcia udziału w zawodach za naruszenie przepisów gry Artykułu 4 winien po usunięciu usterek zgłosić się do sędziego w czasie przerwy w grze, w pobliżu linii środkowej pola gry. Nie może on wejść na pole gry dopóki sędzia nie upewni się, że ubiór zawodnika nie wykracza nadal przeciwko przepisom gry tego artykułu.\n1. Każde zawody są prowadzone przez sędziego, który ma pełną władzę egzekwowania uprawnień nadanych mu przez Przepisy gry w piłkę nożną w związku z oceną faktów prowadzonych przez siebie zawodów.\n2. Uprawnienia i obowiązki. Sędzia:\n- czuwa nad przestrzeganiem przepisów gry, prowadzi zawody współpracując z sędziami asystentami i czwartym sędzią, jeżeli został wyznaczony\n- rozstrzyga, czy jakakolwiek piłka przeznaczona do gry spełnia wymogi Artykułu 2 -\n- rozstrzyga, czy ubiór zawodników spełnia wymogi Artykułu 4\n- przerywa, wstrzymuje lub kończy zawody; o ile uzna to za stosowne, w przypadku naruszenia przepisów gry\n- nie przerywa gry do czasu wyjścia piłki z gry, jeżeli zawodnik, jego zdaniem, doznał lekkiej kontuzji\ndopilnowuje, by każdy zawodnik, którego rena krwawi, opuścił pole gry. Zawodnik może powrócić na pole gry jedynie na przyzwalający znak sędziego, który musi upewnić się, że krwawienie zostało zatamowane\n- karze za cięższe przewinienie, gdy zawodnik popełnia więcej niż jedno przewinienie w tym samym czasie, wyciąga sankcje karnie wobec zawodników winnych popełnienia przewinienia karanego napomnieniem (żółta kartka) lub wykluczeniem z gry (czerwona kartka/. Nie jest zobligowany wyciągać tych sarn natychmiast, ale musi uczynić to w najbliższej przerwie w grze\n- wyciąga sankcje wobec osób towarzyszących drużynom, które nie potrafią zachowywać się w sposób odpowiedzialny i może, o ile uzna to za stosowne, pozbawić ich przywileju przebywania w bezpośrednim sąsiedztwie pola gry\n- uwzględnia sygnalizację sędziów asystentów w zdarzeniach, których nie widział zwłaszcza - nie zezwala wchodzić na pole gry osobom nie upoważnionym\n- dostarcza właściwym władzom sprawozdanie z zawodów, które zawiera informacje o nałożonych sankcjach karnych zawodników i/lub osoby towarzyszące drużynom i innych incydentach, które miły miejsce przed, w trakcie lub po zawodach\nDecyzje podejmowane przez sędziego dotyczące oceny faktów związanych z grą są ostateczne. Jedynie sędzia może zmienić swoją decyzję, gdy uzna ją za niewłaściwą lub o ile uzna to za stosowne, na sugestię sędziego asystenta zakładając, że gra nie zastała jeszcze wznowiona.\n2. Każdy sędzia zobowiązany jest do prowadzenia zawodów obiektywnie na najwyższym poziomie fachowym, z bezwzględnym przestrzeganiem etyki sportowej, sumiennie i obiektywnie, zgodnie z duchem Przepisów gry w piłkę nożną.\n5. Egzekwowanie uprawnień nadanych sędziemu przez przepisy gry rozpoczyna się z chwilą jego wejścia na obiekt, gdzie będą rozegrane zawody. Wszelkie incydenty zaistniałe po utracie prawa do egzekwowania uprawnień przez sędziego, muszą zostać opisane w sprawozdaniu z zawodów.\n7. Jeżeli sędzia po przerwaniu gry zorientuje się, że popełnił błąd może go naprawić, zmieniając wydaną decyzję - zawsze jednak przed wznowieniem gry. W takich przypadkach zobowiązany jest grę wznowić: rzutem sędziowskim, jeżeli przerwanie gry było niezasadne, rzutem, wynikającym ze zmienionego rozstrzygnięcia, jeżeli miało miejsce naruszenie przepisów gry.\n12. Jeżeli sędzia zastosuje korzyść, a spodziewana korzyść nie zostanie w tym czasie zrealizowana - sędzia winien ukarać zawodnika za pierwotne przewinienie. Daje to sędziemu możliwość wyczekania, aby mógł stwierdzić, jak rozwinie się korzystna sytuacja i jeśli korzyść nie zostanie zrealizowana po upływie krótkiego czasu (2 - 3 sekund), sędzia winien bezzwłocznie przerwać grę i ukarać zawodnika za pierwotne przewinienie zakładając, że piłka jest wciąż w grze. -\n13. Przepisy gry maja stworzyć takie warunki, aby gra była prowadzona z możliwie nielicznymi przerwami, a obowiązkiem sędziego jest karać tylko świadome przewinienia. Stałe odgwizdywanie wątpliwych i nieistotnych naruszeń przepisów wytwarza wśród zawodników zły nastrój i rozdrażnienie, a widzom psuje przyjemność.\n14. Każdy sędzia i sędziowie asystenci, wyznaczeni do prowadzenia zawodów przez Kolegium Sędziów, zobowiązany jest do przybycia na miejsce rozgrywania, zawodów, co najmniej 30 minut (na zawodach szczebla centralnego - co najmniej 2 godziny) przed ich rozpoczęciem w celu:ˇ sprawdzenia czy pole gry nadaje się do przeprowadzenia zawodów, odebrania sprawozdania z zawodów z wypełnionymi składami drużyn, sprawdzenia kart zdrowia zawodników, dokonania oceny przydatności i wyboru piłek do gry, przyjęcia ewentualnych protestów od kapitanów drużyn, omówienia zasad prowadzenia zawodów z sędziami asystentami, kontroli ubioru zawodników przed wejściem na pole gry. Oceniając przydatność pola gry do zawodów sędzia winien wziąć pod u przede wszystkim to, czy jego stan nie zagraża bezpieczeństwu uczestników.\n15. Odpowiedzialność za wyznaczenie pola gry zgodnie z parametrami z w protokole weryfikacji tego spoczywa na organizatorze zawodów.\n16. Sędziowie asystenci są pomocnikami sędziego. Sędzia nie może uwzględnić sygnalizacji sędziego asystenta, jeżeli zaistniałe zdarzenie z zajmowanego przez siebie miejsca na polu gry sam mógł lepiej ocenić.\n17. Obowiązkiem sędziego jest respektowanie wskazań i oświadczeń wyznaczonego związkowego sędziego asystenta dotyczących zdarzeń, których sam nie mógł zobaczyć.\n18. Jeżeli sędzia ma wątpliwości powinien porozumieć się z wyznaczonym sędzią asystentem i zasięgnąć jego opinii, przed wydaniem rozstrzygnięcia, zawsze jednak przed wznowieniem gry. Przyjmowanie informacji od sędziego asystenta po wydaniu decyzji jest niewskazane, a po wznowieniu gry - niedopuszczalne.\n19. Po każdych zawodach sędzia jest zobowiązany do wypełnienia sprawozdania z zawodów ściśle w sposób czytelny, rzeczowy i zwięzły, według wymogów organizatora rozgrywek i Kolegium Sędziów i w ciągu 24 godzin od zakończenia zawodów wysłać listem poleconym lub dostarczyć do OZPN.\n20. Kapitanom drużyn przysługuje prawo zgłoszenia sędziemu protestów, dotyczących jedynie: niewłaściwego stanu, oznaczenia i wyposażenia pola gry, spóźnionego podania do wiadomości terminu i miejsca rozgrywania zawodów, opóźnionego przybycia na miejsce rozgrywania zawodów drużyny przeciwnika, prawidłowości wypełnienia i czasu dostarczenia sprawozdania z zawodów, tożsamości zawodnika - najpóźniej do zakończenia zawodów.\n21. Sprawdzenia tożsamości zawodników sędzia może dokonać przed zawodami, w czasie przerwy między częściami gry lub po zawodach, zawsze jednak w obecności kapitanów obu drużyn. Konieczność sprawdzenia tożsamości zawodników po zakończeniu zawodów zobowiązuje kapitanów i kierowników drużyn do zatrzymania wszystkich zawodników, którzy uczestniczyli w grze do pełnej dyspozycji sędziego we wskazanym przez niego miejscu.\n22. Protesty muszą być zbadane przez sędziego, a w przypadkach uzasadnionych, sędzia musi wyznaczyć kapitanowi drużyny gospodarzy czas na usunięcie usterek.\n23. Jeżeli przyczyna, dla której złożono protest nie wygasła lub zaproponowane działania dla rozwiązania sporu nie satysfakcjonuj strony wnoszącej protest, to sędzia musi umieścić w sprawozdaniu z zawodów treść protestu jak również wydane zarządzenia Wpisany do sprawozdania z zawodów protest musi być podpisany przez zgłaszających - kapitana oraz kierownika drużyn\n24. Jeżeli z wyznaczonej przez Kolegium Sędziów trójki sędziów nie stawi się sędzia jego funkcję przejmuje wyznaczony prze Kolegium Sędziów sędzia asystent.\n25. Jeżeli wyznaczeni do prowadzenia zawodów sędziowie z jakichkolwiek powodów będą nieobecni, kapitan drużyny gospodarzy musi, co najmniej 5 minut przed wyznaczoną godziną rozpoczęcia zawodów zawiadomić o tym kapitana drużyny gości wzywając go do przedstawienia kandydata do prowadzenia zawodów. Kapitanowie obu drużyn uzgadniają między sobą wybór jednego z kandydatów na sędziego. Jeż jeden z kandydatów jest sędzią związkowym, przysługuje mu prawo prowadzenia zawodów. Jeżeli zaproponowani kandydaci nie są sędziami związkowymi, to o wyborze sędziego decyduje losowanie, przeprowadzone w obecności kapitanów obu drużyn.\n26. Za dostarczenie prawidłowo sporządzonego sprawozdania z zawodów odpowiedzialny jest organizator zawodów.\n27. Prowadzenie zawodów z jednym sędzią asystentem lub bez nich jest niedozwolone.\n28. W razie wstrzymania gry z powodu przejściowych zaburzeń atmosferycznych, sędzia zarządza zejście drużyn z pola gry do szatni. Powrót na pole gry nastąpi z chwilą zaistnienia dogodnych warunków atmosferycznych - na sygnał gwizdkiem sędziego.\n29 Sędzia zobowiązany jest do zakończenia zawodów przed ustalonym czasem gry jeżeli:\n- jedna z drużyn zostanie zdekompletowana, jedna z drużyn samowolnie zejdzie z pola gry,\n- jeden z sędziów zostanie czynnie znieważony przez zawodnika biorącego udział w grze, a dalsze prowadzenie zawodów zagraża bezpieczeństwu któregokolwiek z sędziów,\n- jeden z sędziów zostanie czynnie znieważony przez zawodnika biorącego udział w grze lub przez kogokolwiek uprawnionego do przebywania na ławce dla zawodników rezerwowych,\n- wyczerpane zostaną wszystkie możliwości zastąpienia uszkodzonego elementu obowiązkowego wyposażenia pola gry (bramka, chorągiewka rożna),\n- podczas zawodów publiczność wtargnie na pole gry i nie zostanie usunięta w ciągu 5 minut\n- publiczność ponownie wtargnie na pole gry, zachowanie publiczności zagraża bezpieczeństwu\npublicznemu, a brak jest dostatecznej ilości służb porządkowych,\n- pole gry stanie się niezdatne do gry zapadną ciemności uniemożliwiające kontynuowanie gry.\n30. Zanim sędzia zarządzi przedwczesne zakończenie zawodów, winien wyczerpać wszystkie środki i możliwości, pozwalające doprowadzić zawody do końca.\n31. Wznowienie i kontynuowanie zawodów zakończonych przed upływem ustalonego czasu gry z wyżej wymienionych powodów jest niedopuszczalne.\n32. W przypadku takiej sytuacji zawodnicy obu drużyn zobowiązani są do bezzwłocznego zgromadzenia się na środku pola gry i opuszczenia go jednocześnie z sędziami, na wyraźne zarządzenie sędziego. Przyczynę oraz minutę przedwczesnego zakończenia zawodów sędzia szczegółowo opisuje w sprawozdaniu z zawodów.\n33. Jeżeli zawody zostały zakończone przed upływem ustalonego czasu gry, to nie upoważnia to go do rozstrzygnięcia czy jedna lub druga drużyna podlega dyskwalifikacji, lub czy ma być uznana za przygrywająca zawody. Sędzia musi przesłać wyczerpujące sprawozdanie z zawodów do odpowiednich, które są jedynie upoważnione do podjęcia decyzji w tej sprawie.\n34. Czynne znieważenie sędziego dokonane przez uczestnika zawodów przed rozpoczęciem zawodów zobowiązuje sędziego do odmowy prowadzenia zawodów.\n35. Jeżeli jakiekolwiek niebezpieczeństwo zagraża sędziom i drużynie gości, drużyna gospodarzy, oraz organizator zawodów zobowiązani są zapewnić im wystarczającą ochronę. Jeżeli niebezpieczeństwo zagraża tylko sędziom obowiązek udzielenia ochrony i pomocy spoczywa na obu drużyna i organizatorze zawodów.\n36. Organizator zawodów odpowiedzialny jest za bezpieczeństwo sędziów zarówno przed podczas ich trwania i po zawodach jak i podczas opuszczania miejsca rozgrywania zawodów.\n37. Jeżeli zawodnik dozna poważnej kontuzji - złamania kończyny, uszkodzenie kręgosłupa urazu głowy, sędzia zobowiązany jest dopilnować, aby zawodnik ten nie został zniesiony z pola gry, aż do czasu udzielenia mu pierwszej pomocy przez lekarza, który przyjmuje nad kontuzjowanym zawodnikiem fachową opiekę.\n38. Sędzia nie powinien pozwalać komukolwiek wkraczać na pole gry aż do chwili przerwania gry i tylko wtedy, gdy dał przyzwalający znak.\n39. Zawodnicy i sędziowie mogą przyjmować płyny podczas trwania zawodów, zachowaniem następujących zasad: podczas przerwy w grze zawodnicy mogą spożywać płyny z podanych im butelek plastykowych wyłącznie znajdując się na polu gry, przy liniach ograniczających je. Bramkarz może umieścić plastykową butelkę z płynem w rogu swojej bramki.\n40. Zawodnik, który podczas trwania gry spożywa napój lub czyni to w niedozwolonym miejscu w czasie przerwy w grze zachowuje się niewłaściwie i zostanie ukarany napomnieniem - zobaczy żółtą kartkę.\n41. Po zakończonych zawodach drużyny obowiązkowo zajmują miejsca na środku pola gry wzdłuż linii środkowej, gdzie sędzia ogłasza wynik zawodów oraz informuje, którzy zawodnicy zostali ukarani indywidualnie - napomnieniem (żółta kartka) lub wykluczeniem z gry (czerwona kartka), po czym zawodnicy wraz z sędziami opuszczają pole gry. Każdy zawodnik, który nie zastosuje się do powyższego wymogu, zostanie ukarany napomnieniem (żółta kartka) sędzia poinformuje kapitana jego drużyny o nałożonej karze indywidualnej winnemu zawodnikowi kartki nie pokazuje się.\n42. Jeżeli sędzia odgwizdał zakończenie zawodów na skutek niestawienia się, w regulaminowym czasie na polu gry, jednej lub obu drużyn, a po tym fakcie stawią się one jednak w komplecie do rozegrania zawodów, to sędzia zobowiązany jest prowadzić te zawody. Fakt opóźnienia drużyn sędzia opisuje w sprawozdaniu z zawodów. Podejmując decyzję o prowadzeniu zawodów w opóźnionym czasie, sędzia winien uwzględnić porę dnia, to jest czy zaistniałe opóźnienie pozwoli zakończyć zawody w ustalonym czasie gry, przed zapadnięciem ciemności.\n43. Sędziowie zobowiązani są do poddania się przed zawodami, lub po ich zakończeniu, badaniom na obecność alkoholu we krwi, gdy zarzut nietrzeźwości: stawia im kierownik jednej z drużyn bądź oficjalny przedstawiciel PZPN lub OZPN, zostanie sformułowany wyłącznie na piśmie, zaś stawiający go musi legitymować się dowodem osobistym i zobowiązany jest własnoręcznie ów zarzut podpisać. Po spełnieniu tych warunków - odmowa sędziego poddania się badaniu jest równoznaczna z przyznaniem się do stanu nietrzeźwości.\n44. Badanie stwierdzające lub wykluczające stan nietrzeźwości musi spełniać następujące warunki:\n- musi przeprowadzić je umundurowany, legitymujący się odpowiednim dokumentem\n- służbowym, funkcjonariusz z policji, z badania musi zostać sporządzony urzędowy protokół.\nJeżeli badanie stwierdza stan nietrzeźwości, sędzia ma prawo domagania się pobrania krwi w placówce służby zdrowia do dodatkowego badania, a stawiający zarzut mają obowiązek to umożliwić.\nWykluczenie nietrzeźwości sędziego powoduje obligatoryjne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez właściwy organ PZPN lub OZPN w stosunku do stawiającego oszczerczy zarzut. Postępowanie dyscyplinarne nie wyklucza cywilnych roszczeń ze strony pomówionego.\n45. Decyzje podejmowane przez sędziego dotyczące oceny faktów związanych z grą są ostateczne i nie mogą być zmienione. Zapis audiowizualny stanowi jedynie dodatkowy dowód w sprawach dyscyplinarnych. Materiał video wykorzystywany w sprawach dyscyplinarnych musi być wyprodukowany przez właściciela praw telewizyjnych.\n46. Ubiór sędziów składa się z bluzy lub koszuli, spodenek, skarpet i butów piłkarskich. Sędzia i sędziowie asystenci powinni nosić koszulki tego samego koloru i tej samej długości rękawów.\n47. Sędziowie mają obowiązek znać i przestrzegać regulaminy wszystkich klas rozgrywkowych, które będą prowadzić.\n1. Wyznaczeni dwaj sędziowie asystenci mają obowiązek, z uwzględnieniem decyzji sędziego, wskazywać:\n- której drużynie przysługuje prawo do wznowienia gry rzutem z rogu, rzutem od bramki lub wrzutem\n- kiedy ma być dokonana wymiona zawodnika\n- kiedy popełnione zostają przewinienia, a sędziowie asystenci znajdują się bliżej akcji niż sędzia (obejmuje to w szczególnych okolicznościach przewinienia popełnione w polu karnym)\n- czy przy rzutach karnych bramkarz poruszył się do przodu zanim piłka została kopnięta i czy piłka przekroczyła obwodem linię bramkową\n2. Sędziowie asystenci również mają za zadanie pomagać sędziemu w prowadzeniu z zgodnie z Przepisami gry w piłkę nożną. W szczególności mogą oni wkraczać na pole gry, aby pomóc kontrolować odległość 9,15 m.\n3. W przypadku niewłaściwej ingerencji odpowiedniego zachowania, sędzia u obowiązków sędziego asystenta i sporządzi raport do właściwych władz.\n1 . Wyznaczeni sędziowie asystenci są pomocnikami sędziego i mają obowiązek aktywnego współdziałania z sędzią w prawidłowym prowadzeniu zawodów.\n4. Wymiana zawodnika na zawodnika rezerwowego musi być dokonana przy linii środkowej pola gry, po uprzednim dostarczeniu sędziemu asystentowi kartki wymiany zawodników przez kierownika drużyny. W czasie przerwy w grze sędzia asystent winien skierować na siebie uwagę sędziego przez podniesienie rozwiniętej chorągiewki, trzymanej oburącz za drzewce nad głową.\n1. Zawody trwają dwa równe okresy 45 minutowe, chyba, że inaczej wzajemnie uzgodniono pomiędzy sędzią i dwiema uczestniczącymi zawodach drużynami. Każde porozumienie zmieniające czas trwania części gry (na przykład z powodu zapadających ciemności ustalające czas trwania gry każdej połowy po 40 minut) musi mieć miejsce przed rozpoczęciem zawodów, o ile zezwala na to regulamin danych rozgrywek.\n2. Zawodnikom przysługuje prawo do przerwy pomiędzy obiema częściami gry (zawodów). Czas trwania przerwy między częściami zawodów nie może przekroczyć 15 minut. Regulaminy rozgrywek muszą określać czas trwania przerwy między częściami gry.\n3. Sędzia zobowiązany jest doliczyć w każdej połowie zawodów czas gry stracony na skutek: wymiany zawodników, oszacowania rozmiaru kontuzji doznanej przez zawodnika, zniesienia kontuzjowanego zawodnika z pola gry, marnowania czasu i każdego innego powodu.\n4. Jeżeli sędzia zarządził wykonanie lub powtórzenie wykonania rzutu karnego, czas trwania każdej części zawodów musi być przedłużony o czas potrzebny do rozstrzygnięcia tego rzutu.\n5. Regulaminy rozgrywek mogą wprowadzać dwa dalsze, równe okresy gry.\n6. Przedwcześnie zakończone zawody winny być powtórzone, chyba, że regulamin rozgrywek przewiduje inaczej.\n3. Sędzia zobowiązany jest doliczać w każdej części zawodów stracony czas gry. Uwagę o doliczeniu straconego czasu gry do czasu trwania każdej części zawodów sędzia musi zamieścić w sprawozdaniu z zawodów.\n4. Przedwczesne, omyłkowe zakończenie części zawodów i spostrzeżenie przez sędziego popełnionego błędu, kiedy drużyny nie opuściły jeszcze pola gry, zobowiązuje sędziego do poinformowania kapitanów drużyn o popełnionej pomyłce i kontynuowania gry.\n5. Jeżeli sędzia omyłkowo, przedwcześnie zakończył pierwszą połowę zawodów i spostrzegł swój błąd po zejściu drużyn z pola gry, to po przerwie sędzia zawiadomi kapitanów drużyn o popełnionej pomyłce i poleci drużynom zająć miejsca na tych połowach pola gry, które zajmowały w pierwszej części zawodów. Po dograniu czasu uzupełniającego, drużyny zmieniają strony pola gry, po czym następuje rozpoczęcie drugiej części zawodów.\n6. Omyłkowe przedwczesne zakończenie zawodów i spostrzeżenie przez sędziego po pełnionego błędu, kiedy drużyny opuścił, już pole gry - powoduje odstąpienie sędziego od zamiaru dogrania uzupełniającego czasu gry, uważając zawody za zakończone. Fakt ten musi zostać szczegółowo opisany w sprawozdaniu z zawodów.\n7. Dogrywka trwa dwa równe okresy 15 minutowe, jeżeli regulamin nie przewiduje inaczej.\nZawodnikom przysługuje prawo do przerwy przed dogrywką. Czas trwania przerwy nie może przekroczyć 10 min. W czasie tej przerwy zawodnicy muszą pozostać na polu gry.\nARTYKUŁ 8 - ROZPOCZĘCIE I WZNOWIENIE ZAWODÓW\n1. Przed rozpoczęciem zawodów przeprowadza się na polu gry losowanie poprzez podrzucenie monety o pierwszeństwo wyboru połowy pola gry. Drużyna, która przegrała losowanie rozpoczyna grę. Drużyna, która wygrała losowanie rozpoczyna grę w drugiej połowie zawodów. W drugiej połowie zawodów drużyny zmieniają połowy pola gry i atakują przeciwne bramki.\n2. Rozpoczęcie gry jest sposobem zaczęcia i wznowienia gry: przy rozpoczęciu zawodów po zdobyciu bramki przez jedną z drużyn przy rozpoczęciu drugiej połowy zawodów przy rozpoczęciu każdej połowy dogrywki, gdzie taka jest przewidziana. Z rozpoczęcia gry bramka może być zdobyta bezpośrednio.\n3. Wykonanie rozpoczęcia gry; wszyscy zawodnicy zajmują miejsca na własnej połowie pola gry, zawodnicy drużyny nie wykonującej rozpoczęcia gry znajdują się w odległości co najmniej 9,15 m od piłki aż do momentu, gdy ta znajdzie się w grze, piłka leży nieruchomo na punkcie środkowym pola gry, sędzia daje sygnał gwizdkiem, piłka została wprowadzona do gry gdy została kopnięta i poruszyła się do przodu, wykonawca rozpoczęcia gry nie dotyka piłki po raz drugi, dopóki nie została dotknięta przez innego zawodnika.\n4. Sankcje karne; jeżeli wykonawca rozpoczęcia gry dotyka piłkę po raz drugi, zanim została dotknięta innego zawodnika - zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej z miejsca pełnienia przewinienia. Za każde inne naruszenie przepisów gry związane z wykonaniem rozpoczęcia gry rozpoczęcie gry należy powtórzyć.\n5. Rzut sędziowski jest sposobem wznowienia gry po chwilowej przerwie w grze, której zarządzenie gwizdkiem sędzia uznał za konieczne, z każdego powodu nie wymienionego gdziekolwiek indziej w Przepisach gry w piłkę nożną.\n6. Wykonanie rzutu sędziowskiego; sędzia opuszcza trzymaną w ręce piłkę w miejscu, gdzie znajdowała się ona w chwili przerwania gry. Piłka jest w grze w momencie, gdy podłoża.\n7. Sankcje karne; rzut sędziowski należy powtórzyć; jeżeli piłka została dotknięta przez zawodnika zanim dotknęła podłoża, jeżeli piłka, która dotknęło podłoża opuszcza pole gry, zanim dotknął ją którykolwiek z zawodników.\n8. Rzut wolny przyznany drużynie broniącej w jej polu bramkowym wykonuje się z dowolnego punktu pola bramkowego.\n9. Rzut wolny pośredni przyznany drużynie atakującej w polu bramkowym drużyny przeciwnej wykonuje się z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej z miejsca najbliższego naruszeniu przepisów gry.\nJeżeli gra została przez sędziego przerwana, gdy piłka znajdowała się w polu bramkowym i należy wznowić grę rzutem sędziowskim, to winien on zostać wykonany z linii pola bramkowego, równoległej do linii bramkowej z miejsca najbliższego, gdzie znajdowała się piłka w chwili przerwania gry.\n1. Drużyny zobowiązane są do stawienia się na polu gry w takim czasie, aby sędzia mógł punktualnie, o wyznaczonej godzinie, dać sygnał gwizdkiem na rozpoczęcie zawodów oraz drugiej połowy zawodów.\nPo wejściu na pole gry sędzia daje sygnał gwizdkiem wzywający kapitanów drużyn do przeprowadzenia losowania.\n3. Jeżeli jedna lub dwie drużyny nie stawią się na polu gry w składach, które umożliwiają rozegranie zawodów lub ich części, to po upływie 10 minuty od gwizdka sędziego na rozpoczęcie zawodów lub ich ości, sędzia powtórzy sygnał gwizdkiem i po dalszym 5 minutowym bezskutecznym oczekiwaniu zakończy zawody.\n4. Rzut sędziowski wykonuje się bez gwizdka. Przy wykonywaniu rzutu sędziowskiego zawodnicy zajmują ta miejsca, aby sędzia mógł swobodo konać rzut.\n5. Nie istnieje obowiązek uczestnicz wodników obu drużyn - czy jakie jakiegokolwiek zawodnika - przy wykonywaniu rzutu sędziowskiego.\n6. Zawodnik, który opóźnia wykonanie wznowienia gry zachowuje się niewłaściwie zostanie ukarany napomnieniem -zobaczy żółtą kartkę.\n7. Zawodnik, który nie stosuje się do polecenia sędziego i nie odsunie się na wymaganą odległość od piłki przy wykonywaniu wznowienia gry lub odmawia wykonania tego polecenia zachowuje się niewłaściwie - zostanie ukarany' napomnieniem - zobaczy żółtą kartkę.\n8. Nieprawidłowe rozpoczęcie (wznowienie) gry przez zawodnika, wymaga zwrócenia mu uwagi przez sędziego. Powtórne nieprawidłowe wykonania tego rozpoczęcia (wznowienia) gry wymaga udzielenia winnemu napomnienia. Jeżeli rozpoczęcie (wznowienie) gry po raz trzeci zostanie wykonane nieprawidłowo, to winny zawodnik zostanie wykluczony z gry (czerwona kartka).\n9. Analogiczne sankcje sędzia stosuje również do zawodników utrudniających prawidłowe wprowadzenie piłki do gry po rozpoczęciu (wznowieniu).\n10. Zawodnik, który odmawia wykonania wznowienia gry zostanie ukarany napomnieniem zobaczy żółtą kartkę. Kolejna odmowa wykonania tego wznowienia gry powoduje wykluczenie z gry (czerwona kartka) winnego zawodnika. Jeżeli następny zawodnik, wyznaczony przez kapitana drużyny do wykonania tego wznowienia gry, odmawia jego wykonania lub kapitan nie wyznaczy zawodnika - sędzia musi zakończyć zawody.\n1. Piłka jest poza grą, gdy: całym obwodem przekroczyła linię bramkową lub linię boczną zarówno po ziemi (podłożu) jak i w powietrzu, gra została przerwana przez sędziego.\n2. Piłka jest w grze w każdym pozostałym czasie, włączając sytuacje gdy: odbija się od słupka bramkowego poprzeczki lub chorągiewki rożnej i pozostaje na polu gry, odbija się zarówno od sędziego czy sędziego asystenta, gdy znajdują oni na polu gry.\nPrzekroczenie przez piłkę całym obwodem linii ograniczającej pole gry sędzia asystent wskazuje poprzez podniesienie do góry chorągiewki trzymanej w wyprostowanym ramieniu. Jednoznaczne opuszczenie przez piłkę pola gry nie wymaga wskazania sędziego asystenta.\n4. Jeżeli piłka przekroczyła całym obwodem linię ograniczającą pole gry, a zawodnicy kontynuują zagrywanie piłką, sędzia winien zareagować sygnałem gwizdka, oznajmiając, że piłka wyszła z gry.\n1. Bramka jest zdobyta, gdy piłka całym swoim obwodem przekracza linię bramkową pomiędzy słupkami bramkowymi i pod poprzeczką, zakładając, że drużyna, która zdobyła bramkę nie popełniła wcześniej jakiegokolwiek przewinienia przeciwko przepisom gry.\n2. Drużyna, która zdobyła większą ilość bramek podczas zawodów jest zwycięzcą. Jeżeli obie drużyny zdobyły równą ilość bramek lub nie zdobyły żadnej bramki, zawody są nie rozstrzygnięte.\n3. Dla zawodów kończących się remisem(nie rozstrzygniętych), regulaminy rozgrywek mogą przewidywać podejmowanie kroków, włączając w to zarządzenie dogrywki lub inne działania zaaprobowane przez International F.A. BOARD w celu wyłonienia zwycięzcy.\n1. Bramka może być zdobyta z: akcji, rozpoczęcia gry, rzutu od bramki, rzutu karnego, rzutu wolnego bezpośredniego, rzutu z rogu.\n2. Bramka nie może być zdobyta bezpośrednio z: rzutu sędziowskiego i wolnego bezpośredniego, jeżeli piłka wpadnie do bramki wykonawcy rzutu, rzutu wolnego pośredniego, wrzutu.\n4. Jeżeli w czasie gry, z niewiadomej przyczyny, poprzeczka nie znajduje się na właściwym miejscu, a piłka według oceny sędziego przeszła w świetle bramki linię bramkową poniżej miejsca, w którym powinna się znajdować poprzeczka, to sędzia musi uznać bramkę.\n6. Pomimo przekroczenia przez piłkę całym obwodem linii bramkowej pomiędzy słupkami bramkowymi i pod poprzeczką sędzia nie uzna bramki, jeżeli przed wpadnięciem piłki do bramki: działanie z zewnątrz miało wpływ na grę, na przykład przeszkodzenie w grze, dotknięcie piłki (poza okresem wykonywania rzutu karnego), piłka utraciła cechy określone w Artykule 2.\nSędzia w takim przypadku wznowi grę rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się piłka w chwili zdarzeń opisanych powyżej\nJeżeli sędzia mimowolnie przedwcześnie przerwał grę - sygnałem gwizdka - zanim piłka wpadła do bramki - bramka nie może być uznana. Wznowienie gry nastąpi rzutem sędziowskim w miejscu, gdzie znajdowała się piłka w momencie przerwania gry.\n10. Sędzia, mimo podjętej decyzji o uznaniu bramki i wskazaniu ręką na punkt środkowy, może zmienić swoją decyzję przed wznowieniem gry.\nARTYKUŁ 11- SPALONY\n1. Pozycja spalona; nie jest przewinieniem samym w sobie przebywanie na pozycji spalonej. Zawodnik jest na pozycji spalonej, jeżeli znajduje się bliżej linii bramkowej przeciwników niż piłka i przedostatni zawodnik.\n2. Zawodnik nie jest na pozycji spalonej, jeżeli; znajduje się na własnej połowie pola gry, znajduje się w tej samej odległości od linii bramkowej przeciwników, co przedostatni zawodnik drużyny przeciwnej, znajduje się na równi z dwoma ostatnimi zawodnikami drużyny przeciwnej.\n3. Zawodnik, który w momencie dotknięcia lub zagrania piłki przez współpartnera, przebywa na pozycji spalonej, może zostać ukarany jedynie, gdy bierze on, według opinii sędziego aktywny udział w grze poprzez: przeszkadzania w grze, przeszkadzanie przeciwnikowi, odnoszenie korzyści z przebywania na tej pozycji.\n4. Zawodnik nie jest spalony, gdy otrzymuje piłkę bezpośrednio z: rzutu od bramki, wrzutu i rzutu z rogu.\n5. Za spalonego sędzia zarządza rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej z miejsca popełnienia przewinienia\n2. Liniami oceny pozycji spalonej są: linia środkowa pola gry, linia piłki, linia wyznaczająca położenie przedostatniego zawodnika drużyny broniącej.\n4. Zawodnik drużyny broniącej, który w wyniku akcji przejściowo znalazł się poza linią boczną lub bramkową, przy ocenie spalonego jest traktowany jako przebywający na polu.\n6. Elementami aktywnego udziału w grze, za który sędzia ukarze zawodnika przebywającego na pozycji spalonej, są:\n- przeszkadzanie w grze - poruszanie się w kierunku przeciwnika lub piłki,\n- przeszkadzanie przeciwnikowi - uniemożliwienie przeciwnikowi poruszania się w kierunku piłki; przeszkadzanie oznacza również aktywnie fizyczne lub słowne rozpraszanie przeciwnika\n- odnoszenie korzyści z przebywania na tej pozycji - bycie wystarczająco blisko gry, aby bezpośrednio skorzystać z nieskutecznej interwencji przeciwników.\n7. Zawodnik przebywający na pozycji spalonej może zostać ukarany za aktywny udział w grze, jeżeli przejawia się on począwszy od momentu zagrania lub dotknięcia piłki przez współpartnera do czasu, kiedy: piłka zostanie zagrana przez zawodnika jego drużyny, który nie jest spalony, przeciwnik wejdzie w posiadanie piłki lub zagra ją w sposób kontrolowany, i piłka wyjdzie z gry.\n9. Zawodnik, który przebywał na pozycji spalonej w momencie oddania strzału przez współpartnera i bezpośrednio po odbiciu się piłki od poprzeczki, słupka bramkowego lub przeciwnika broniącego bramki bierze, według opinii sędziego, aktywny udział w grze, to staje się spalonym.\n10. Zawodnik, który w momencie przekazania piłki przez współpartnera przebywał na pozycji spalonej i bezpośrednio po tym zmienił miejsce, w którym nie znajduje się już na pozycji spalonej i zdaniem sędziego bierze aktywny odział w grze - staje się spalonym.\n11. Jeżeli zawodnik znajdujący się na pozycji spalonej przejął piłkę zagraną przez zawodnika drużyny przeciwnej - nie jest spalony, pomimo, że przejawiał aktywność i odniósł korzyść z przebywania na tej pozycji. Zagranie piłki przez zawodnika drużyny przeciwnej musi mieć charakter zagrania w pełni kontrolowanego.\n16.Sędzia asystent, który ma wątpliwości czy zawodnik jest spalony, czy nie, musi powstrzymać się od sygnalizacji. Sytuacje wątpliwe należy zawsze rozstrzygać na korzyść drużyny atakującej. Również sędzia musi być przekonany, że ma miejsce aktywny udział w grze, zanim podejmie decyzję o spalonym.\nJeżeli zawodnik znajdujący się w obszar aktywnej gry na połowie pola gry przeciwników, przemieszcza się najkrótszą drogą poza granice pola gry, przez co jednoznacznie pokazuje sędziemu, że nie zamierza przez aktywny udział w grze spowodować spalonego, to zawodnik ten nie narusza przepisów gry.\n18. Podstępne wprowadzenie przeciwnika na spalonego przez celowe wyjście zawodnika drużyny broniącej za linię bramkową lub boczną, nie powoduje spalonego. Winnemu zawodnikowi należy udzielić napomnienia (żółta kartka) za niesportowe zachowanie się. Powrót tego zawodnika na pole gry może nastąpić dopiero podczas najbliższej przerwy w grze.\n19. Sędzia może stosować korzyść przy spalonym tylko w przypadku, gdy jest przekonany, iż przerwanie gry dla przyznania rzutu wolnego pośredniego za spalonego przyniesie korzyść wyłącznie drużynie, która zawiniła.\n20. Korzyść w odniesieniu do niniejszego artykułu, rozumiana jako nieprzerwanie gry, kiedy piłkę przejmują zawodnicy drużyny broniącej, może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy spalony faktycznie miał miejsce.\nGra niedozwolona i niewłaściwe postępowanie karane są następująco:\n- rzut wolny bezpośredni jest przyznany drużynie przeciwnej- jeżeli zawodnik popełnia jedno z następujących sześciu przewinień w sposób uznany przez sędziego za nierozważny, lekkomyślny lub przy użyciu nieproporcjonalnej siły: kopie lub usiłuje kopnąć przeciwniku, podstawia mogę przeciwnikowi, przez co dochodzi do kontaktu ciał zawodników, potyka przeciwnika, skacze na przeciwnika atakuje przeciwnika,uderza lub usiłuje uderzyć przeciwniku, popycha przeciwnika\n- rzut wolny bezpośredni jest również przyznany drużynie przeciwnej, jeżeli zawodnik popełnia jedno z następujących czterech przewinień: atakuje przeciwnika, nogami chcąc wejść w posiadanie piłki wchodząc w kontakt z przeciwnikiem przed dotknięciem piłki, trzyma przeciwnika, pluje na przeciwnika rozmyślnie dotyka piłkę ręką (oprócz bramkarza we własnym polu karnym). Rzut wolny bezpośredni wykonuje się z miejsca przewinienia .\n- rzut karny zarządza się jeżeli jedno z powyższych dziesięciu przewinień zostało popełnione przez zawodnika w jego własnym polu karnym, bez względu na położenie piłki, zakładając, że w momencie dokonania przewinienia była w grze.\n- rzut wolny pośredni przyznawany jest drużynie przeciwnej, jeżeli bramkarz, we własnym polu karnym, popełnia jedno z następujących pięciu przewinień: przez czas dłuższy 6 sekund kontroluje piłkę w swoich rękach zanim pozbędzie się jej, dotyku ręką piłki po raz drugi po tym, jak wypuścił ją z rąk i nie została ona dotknięta przez innego zawodniku, dotyka ręką piłki po rozmyślnym kopnięciu jej da niego przez współpartnera, dotyka piłki ręką po otrzymaniu jej bezpośrednio z wrzutu od współpartnera, gra na czas\n- rzut wolny pośredni jest również przyznany drużynie przeciwnej, jeżeli zawodnik, zdaniem sędziego: gra w sposób niebezpieczny, przeszkadza w poruszaniu się przeciwnikowi, przeszkadza bramkarzowi w zwolnieniu piłki z rąk, popełnia jakiekolwiek przewinienie nie wymienione wcześniej w Artykule l2, dla którego sędzia przerwał grę w celu udzieleniu winnemu zawodnikowi napomnienia (żółta kartka) lub wykluczenia z gry (czerwona kurtka.) Rzut wolny pośredni wykonuje się z miejsca przewinienia.\nZawodnik musi być napomniany i zobaczyć żółtą kartkę, jeżeli popełnia jakiekolwiek z siedmiu następujących przewinień: 1. jest winny niesportowego zachowania, 2. słownie lub czynnie okazuje niezadowolenie, 3. uporczywie narusza przepisy gry, 4. opóźnia wznowienie gry, 5. nie zachowuje wymaganej odległości od piłki podczas wykonywania rzutu z rogu lub rzutu wolnego, 6. wchodzi lub powraca na pole gry bez zgody sędziego, 7. rozmyślnie opuszcza pole gry bez zgody sędziego.\nZawodnik musi być wykluczony z gry i zobaczyć czerwoną kartkę, jeżeli popełnia jakiekolwiek z siedmiu następujących przewinień: 1. popełnia rażący, brutalny faul, 2. zachowuje się agresywnie 3. pluje na przeciwnika lub inną osobę, 4. pozbawia drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy zdobycia bramki, zagrywając piłkę ręką (nie dotyczy bramkarza we własnym polu karnym) 5. pozbawia realnej szansy zdobycia bramki przeciwnika poruszającego się w kierunku bramki tego zawodnika, popełniając przewinienie karane rzutem wolnym lub rzutem karnym, 6. używa ordynarnego, obelżywego, obraźliwego języka i/lub gestów 7. otrzymuje drugie napomnienie (żółta kartka) w tych samych zawodach.\n1. Określenie przewinienie odnosi się do na- na, sędzia zarządza rzut wolny bezpośredni naruszeń przepisów gry Artykułu 12.\n2. Przewinienia zawodników dzieli się na dwie grupy przewinień: gra niedozwolona i niewłaściwe zachowanie.\n3. Gra niedozwolona jest czynem popełnionym przez zawodnika: w czasie, gdy piłka jest w grze, przeciwko przeciwnikowi, na polu gry. Jedynym wyjątkiem jest rozmyślne dotknięcie piłki ręką, które nie jest popełnione przeciwko konkretnemu przeciwnikowi, ale przeciwko drużynie przeciwnej.\n4. Jeżeli jakikolwiek z trzech powyższych wymogów nie jest spełniony, to czyn (akcja) nie jest faulem, jakkolwiek wciąż może być niewłaściwym postępowaniem.\n5. Przepisy gry nie rozpatrują gry niedozwolonej w kategoriach rozmyślności czynu zawodnika.\nSędzia podejmuje decyzję w oparciu o to, co widzi, że zawodnik robi, nie zaś w oparciu o przypuszczalne jego zamiary. Sędzia ocenia skutek, a nie przyczynę.\n6. Lekkomyślność oznacza niewykazanie należytej ostrożności w sposobie zagrywania, postępowania w grze.\n7. Nierozważność to pochopność w działaniu zawodnika, który nie przewiduje, że jego działanie spowoduje faul.\n8. Użycie nieproporcjonalnej siły oznacza, że zawodnik przekroczył użycie siły potrzebnej do wykonania prawidłowego zagrania piłki powodując, że przeciwnik znalazł się w niebezpieczeństwie.\nJeżeli faul został popełniony nierozważnie, wyraźnie poza normami gry fair, to sędzia zarządzi rzut wolny bezpośredni i napomni zawodnika za niesportowe zachowanie,pokazując mu żółtą kartkę.\n10. Popełnienie faulu z użyciem nadmiernej siły, rażąco poza granicami normalnej gry, zobowiązuje sędziego do wykluczenia zawodnika z gry poprzez pokazanie mu czerwonej kartki i zarządzenie rzutu wolnego bezpośredniego dla drużyny przeciwnej.\n11. W rozumieniu przepisów gry pojęcie: ręka oznacza całą długość ramienia od palców do końca ramienia przed barkiem,w zasięgu gry i równoważne mu odległość zagrywania oznacza odległość zawodnika od piłki nie większą niż dwa metry, zagranie piłki barkiem nie może być uznane za grę ręką.\nKażdy atak (na przeciwnika lub na piłkę), wykonany lekkomyślnie, nierozważnie lub przy użyciu nieproporcjonalnej siły, który w efekcie trafia w przeciwnika, nawet jeżeli wcześniej została zagrana piłka, stanowi naruszenie przepisów gry.\n13. Na polu bramkowym można atakować bramkarza jedynie, kiedy trzyma piłkę w rękach i ma kontakt z ziemią. Poza polem bramkowym wolno go atakować jak każdego innego zawodnika.\n14. Atakowanie bramkarza na jego polu bramkowym, kiedy piąstkuje, chwyta lub wykopuje piłkę podlega karze rzutu wolnego pośredniego. Przypadkowe zetknięcie się ciał atakującego piłkę zawodnika i bramkarza nie stanowi naruszenia przepisów gry.\n15. Atak ślizgiem jest dozwolonym sposobem walki o piłkę, o ile wślizgująca noga (but) zawodnika atakującego w momencie ataku na piłkę dotyka ziemi i trafia bezpośrednio w piłkę.\n16. Atakujący zawodnik, którego wślizgująca noga trafia bezpośrednio w piłkę, zaś druga noga trafia w przeciwnika lub, gdy wślizgująca noga zamiast w piłkę trafia w przeciwnika popełnia przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim, który wykona zawodnik drużyny przeciwnej z miejsca przewinienia.\n17. Uderzenie może zawierać użycie, jakiegokolwiek przedmiotu (włączając piłkę) jak również i część ciała, na przykład dłoń, ramię, głowę.\n18. Przez grę brutalną rozumie się każdy rozmyślny i gwałtowny atak skierowany na zawodnika drużyny przeciwnej, którego celem nie jest piłka, lecz wyłącznie działanie na szkodę przeciwnik w celu jego unieszkodliwienia. Zawodnik, który dopuszcza się takiego przewinienia musi być wykluczony z gry (czerwona kartka).\n19. Za rozmyślne kopnięcie lub uderzenie przeciwnika zawodnik musi być wykluczony z gry (czerwona kartka).\n20. Rozmyślne usiłowanie uderzenia lub kopnięcia przeciwnika podlega takiej samej karze jak czyn taktycznie dokonany\n21. Określenie usiłowanie uderzenia lub usiłowanie kopnięcia należy rozumieć w ten sposób, że zawodnik nie uderzył (kopnął) przeciwnika tylko dlatego, że przeciwnik uchylił się przed ciosem ręką lub kopnięciem przez niego nogą.\n22. Atak na nogi z tyłu, który naraża na nie bezpieczeństwo przeciwnika, musi być traktowany jako gra brutalna.\n23. Bramkarz, który trzymaną w rękach piłką uderzy gwałtownie przeciwnika lub rzuci mu ją w twarz, zostanie wykluczony z gry, a drużynie przeciwnej zostanie przyznany rzut karny lub rzut wolny bezpośredni w zależności od miejsca dokonania tego czynu. W tych przypadkach decyduje miejsce kontaktu z piłką, a nie miejsce, w którym znajdował się bramkarz. Jeżeli zdarzenie będzie miało miejsce poza linią bramkową wznowienie gry nastąpi rzutem z rogu.\n24. Zawodnik musi być przez sędziego wykluczony z gry (czerwona kartka) także wtedy, gdy: ˇ rozmyślnie kopie lub usiłuje kopnąć współpartnera, rozmyślnie uderza lub usiłuje uderzyć współpartnera, samowolnie, bez decyzji sędziego, zejdzie z pola gry, demonstrując tym swoje niezadowolenie z decyzji sędziego, gwałtownie protestuje przeciwko decyzji sędziego, względnie sygnalizacji sędziego asystenta używając przy tym wulgarnych lub obelżywych słów, opluje jakąkolwiek część ciała lub ubioru sędziego, sędziego asystenta, popełni innego rodzaju czyn kwalifikujący się i uznany przez sędziego za wybitnie niesportowy grubiański w stosunku do sędziów i innych osób,\nOkreślając realność zdobycia bramki sędzia powinien kierować się następującymi kryteriami: czy napastnik biegnie bezpośrednio w kierunku bramki przeciwnika ( a nie w kierunku linii bramkowej lub rogu pola gry), jakie pozycje zajmują obrońcy w momencie popełnienia przewinienia, w jakimi miejscu popełniono przewinienie - im dalej od bramki tym\n26.Jeżeli zaistniał fakt pozbawienia drużyny bramki lub realnej szansy zdobycia bramki bez względu na to czy przewinienie miało miejsce na czy poza polem karnym - winny zawodnik musi być wykluczony z gry zobaczyć czerwona kartkę.\n27. Zawodnik, który usiłuje w sposób niedozwolony pozbawić drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy zdobycia bramki, lecz jego działanie nie przynosi zamierzonego efektu, ponieważ piłka po jego interwencji (np. ręką) wpada bezpośrednio do bramki zostanie ukarany napomnieniem ~ zobaczy żółtą kartkę.\n28. Jeżeli w okolicznościach opisanych wyżej interwencja ręką była skuteczna tzn. piłka pozostała w grze, ale po następnym zagraniu bramka została zdobyta, to zawodnik zagrywający ręką musi zostać wykluczony z gry (czerwona kartka), ponieważ w momencie przewinienia pozbawił on drużynę przeciwną realnej szansy zdobycia bramki.\n29. Kontakt ręki zawodnika z piłką, który nastąpił na skutek świadomego działania tego zawodnika uznaje się za rozmyślne dotknięcie piłki ręką. Ma to miejsce nawet wtedy, gdy ręka ściśle przylega do tułowia zawodnika, lecz nastąpił rozmyślny ruch całego tułowia w kierunku piłki w celu jej zatrzymania lub zmiany kierunku jej lotu.\n30. Nieumyślne zetknięcie się piłki z ręką zawodnika względnie jego ręki z piłką bez świadomego i celowego ruchu ręki - nie podlega karze.\n31. Rozmyślne dotknięcie piłki ręką we własnym polu karnym przez zawodnika znajdującego się na zewnątrz pola karnego podlega karze rzutu karnego (nie dotyczy bramkarza we własnym polu karnym). Dotknięcie piłki ręką poza własnym polem karnym przez zawodnika znajdującego się wewnątrz pola karnego podlega karze rzutu wolnego bezpośredniego. Miejscem przewinienia jest miejsce kontaktu ręki z piłką, nie zaś miejsce, w którym znajdował się zawodnik w chwili popełnienia przewinienia.\n32. Rozmyślne zagranie piłki ręką celem przerwania akcji zaczepnej w sytuacji korzystnej dla przeciwnika, należy oceniać jako niesportowe zachowanie i karać napomnieniem żółtą kartką, niezależnie od kary zespołowej i tego, gdzie miało to miejsce.\n33. Identycznie należy oceniać i karać różnego rodzaju akcje ratunkowe jak zatrzymywanie przeciwnika rękami, podstawienie nogi itp.\n34. Gra niebezpieczna to taki sposób walki zawodnika o piłkę, kiedy jego uwaga skierowana jest na piłkę i w celu jej zagrania, ale sposób gry zagraża bezpieczeństwu przeciwnika lub zagrywającego. Charakterystyczną cechą gry niebezpiecznej jest brak kontaktu ciała przeciwników. Za grę niebezpieczną sędzia dyktuje rzut wolny pośredni.\n35. Zawodnik w sposób niebezpieczny atakuje piłkę przy znajdującym się w zasięgu gry przeciwniku, który ma realną możliwość zagrania (i chce zagrać) piłką:\nˇ podnosi nogę ponad biodro przeciwnika,\nˇ pochyla głowę poniżej biodra przeciwnika,\nˇ wystawia nogę lub kolano w kierunku przeciwnika, uniemożliwiając mu\nw ten sposób dostęp do piłki ˇ wykonuje nożyce powyżej biodra przeciwnika,\nˇ atakuje piłkę nogą wyprostowaną do przodu. Takie zagranie piłki jest grą niebezpieczną.\n36. Zawodnik gra również niebezpiecznie, gdy:\nˇ wybija lub usiłuje wybić piłkę nogą z rąk bramkarza,\nˇ trzymaną, przez bramkarza przy piersi piłkę usiłuje wybić głową,\nˇ wystawioną nogą utrudnia bramkarzowi wykopywanie piłki,\nˇ przetrzymuje piłkę między nogami utrudniając przeciwnikowi jej zagranie.\n37. Zawodnik, który po podaniu piłki współpartnerowi zatrzymuje się lub cofa,\nbędąc zwrócony twarzą do swego współpartnera, w konsekwencji czego:\n- ułatwia współpartnerowi swobodniejsze przejęcie i zagranie piłki\npopełnia przewinienie karane rzutem wolnym pośrednim, który wykona\n- zawodnik drużyny przeciwnej z miejsca przewinienia.\n38. Zawodnik, który przypadkowo znalazł się na drodze przeciwnika zdążającego do piłki nie popełnia przewinienia.\n39 . Zawodnik, który rozkładając ramiona, względnie balansując ciałem z jednej strony na drugą lub poruszaniem ramionami w dół i w górę zmusza przeciwnika do zmiany kierunku biegu i nie dochodzi przy tym do kontaktu ciał zawodników - popełnia przewinienie karane rzutem wolnym pośrednim, natomiast w przypadku kontaktu ciał - dyktuje rzut wolny bezpośredni.\n40. Przebieganie przed bramkarzem, aby przeszkodzić mu w udostępnieniu piłki do gry, zwolnieniu piłki z rąk- karane jest rzutem wolnym pośrednim_\n41. Przekroczenie przepisów gry ma miejsce również wtedy, gdy zawodnik atakujący podskakuje przed bramkarzem podczas wykonywania rzutu z rogu, aby utrudnić, przeszkodzić mu w interwencji.\n42. Bramkarz jest uważany za kontrolującego piłkę rękami również, jeżeli odbija ją od podłoża lub podrzuca w powietrze. Posiadanie kontroli nad piłką zostaje utracone, jeśli bramkarz rzucając piłkę w powietrze, pozwala jej uderzyć o podłoże.\n43. Do czasu, w którym bramkarz kontroluje piłkę w rękach, sędzia nie dolicza czasu, w jakim bramkarz osiąga kontrolę nad piłką, kiedy jego poruszanie się w celu przechwycenia jej rękami jest rezultatem naturalnego rozpędu przy opanowywaniu piłki.\n44. Bramkarz może chwycić piłkę w ręce podaną przez własnego zawodnika w sytuacjach, gdy: piłka została zagrana przez zawodnika głową, piersią, kolanem, udem lub inną częścią ciała od kolan wzwyż, z wyjątkiem rąk - uwzględniając przy tym warunki podane w\n45. Bramkarz narusza przepisy gry również, jeżeli piłkę zagraną do niego nogą przez współpartnera dotyka ręką po początkowym dotknięciu jej inną częścią ciała.\nZagranie piłki nogą do współpartnera w taki sposób, aby mógł on następnie zagrać do bramkarza tak, aby bramkarz zagrał ją ręką, nie stanowi naruszenia przepisów gry.\n47. Bramkarz, który rozmyślnie leży na piłce dłużej niż jest to konieczne marnuje czas gry. Nie dotyczy to sytuacji, w których przeciwnicy utrudniają leżącemu z piłką bramkarzowi powstanie i zwolnienie piłki z rąk.\n48. Bramkarz, który utrzymuje kontrolę ręką nad piłką dłużej niż 5 - 6 sekund, zostanie ostrzeżony przez sędziego za marnowanie czasu gry, a drużynie przeciwnej zostanie przyznany rzut wolny pośredni.\n49. Zawodnik zachowuje się niesportowo, jeżeli swoim postępowaniem na polu gry notorycznie narusza przepisy gry, podważa autorytet i godność sędziów, obraża zawodników drużyny przeciwnej i własnej, zachowuje się prowokacyjnie w stosunku do publiczności oraz działaczy powodując tym rozdrażnienie i utrudnienie prawidłowego przebiegu gry.\n50. Za niesportowe zachowanie w czasie zawodów zawodnik musi być ukarany przez sędziego napomnieniem (żółta kartka).\n51. Za niesportowe zachowanie należy między innymi uznać: wszelkie próby oszukania sędziów, zdobycie bramki ręką na drużynie przeciwnej, aktorstwo i symulowanie kontuzji, a także wyolbrzymianie jej skutków w celu wprowadzenia w błąd sędziego, zamianę funkcji bramkarza z zawodnikiem z pola bez zgody sędziego, odmowę wykonania wznowienia gry, odmowę obrony bramki przy rzucie karnym, gra na czas, powtórne rozmyślne wykonanie wznowienia gry w sposób nieprawidłowy, spożywanie płynów w czasie gry, rzucenie jakiegokolwiek przedmiotu w kierunku piłki, wsparcie się na współpartnerze dla odbicia piłki głową, rozmyślne uszkodzenie piłki, bramki lub chorągiewki, używanie przez zawodników wulgarnych słów, które nie są skierowane do konkretnej osoby, tylko stanowią przerywniki w wypowiedzi, słowne lub czynne demonstrowanie niezadowolenia z rozstrzygnięć sędziego, usiłowanie wprowadzenia w błąd sędziego lub sędziego asystenta oraz oszukanie przeciwników poprzez zdobycie bramki ręką, rozmyślne przekroczenie linii bocznej lub bramkowej w celu wprowadzenia w błąd sędziego przy ocenie spalonego, odkopywanie piłki lub odnoszenie jej w rękach od miejsca przewinienia po podyktowaniu przez sędziego rzutu wolnego dla drużyny przeciwnej, zagrywanie piłki po sygnale gwizdkiem sędziego przerywającym grę, powstrzymanie się od zamiaru kopnięcia lub uderzenia przeciwnika lub współpartnera, zdejmowanie koszulki i wymachiwanie nią a także wspinanie się na ogrodzenie, po zdobyciu bramki, opuszczenie przez zawodnika pola gry oraz bieganie wokół niego jako formy okazania radości po zdobyciu bramki - jeśli mimo wezwania sędziego, natychmiast nie powróci na pole gry.\n52. Jeżeli zawodnik wejdzie lub powróci na pole gry w celu włączenia się lub ponownego dołączenia się do swojej drużyny po rozpoczęciu gry lub opuści je podczas gry (z wyjątkiem przypadkowego opuszczenia pola gry) nie uzyskawszy na to uprzedniej zgody sędziego, musi być napomniany zobaczy żółtą kartkę.\n54. Sędzia udziela zawodnikom kar indywidualnych:\nˇ napomnienia-żółta kartka,\nˇ wykluczenia z gry - czerwona kartka,\n55. Jeżeli sędzia ma udzielić zawodnikowi kary indywidualnej, winien wezwać go do siebie, zapisać imię, nazwisko, numer karanego zawodnika oraz rodzaj przewinienia i okazać mu właściwy kolor kartki w wyprostowanej i uniesionej do góry ręce.\n56. Z postępowania sędziego musi jednoznacznie wynikać, który zawodnik został ukarany. Sędzia może wskazać drugą ręką na osobę ukaranego zawodnika jednoznacznie go ustalając. W przypadku, gdy znajduje się on w grupie zawodników, sędzia winien odejść kilka kroków od tej grupy, wezwać zawodnika i dopiero wtedy pokazać mu kartkę żółtą lub czerwoną w zależności od rodzaju przewinienia.\n57. Treść i duch Artykułu 12 nie zobowiązuje sędziego do natychmiastowego przerwania gry celem zastosowania sankcji karnych. Może on zastosować korzyść, a karę indywidualną udzielić w czasie najbliższej przerwy w grze.\n58. Zawodnik, który został wykluczony z gry (czerwona kartka) musi bezzwłocznie opuścić pole gry. W przypadku, gdy zawodnik ten ociąga się lub odmawia opuszczenia pola gry, to sędzia informuje kapitana jego drużyny, że zawody zostaną zakończone przed upływem ustalonego czasu gry, jeżeli zawodnik ten w ciągu dwóch minut nie opuści pola gry. Wykluczony zawodnik nie może zajmować miejsca na ławce dla zawodników rezerwowych, niezależnie od ubioru w jakim znajduje się.\n59. Jeżeli sędzia ma udzielić zawodnikowi napomnienia (żółta kartka), lecz zanim zdąży to uczynić, zawodnik ten popełnia następne wykroczenie karane indywidualnie napomnieniem (żółta kartka), to zawodnik ten zostanie wykluczony z gry - zobaczy czerwoną kartkę, ale przedtem trzeba mu pokazać żółtą kartkę.\n60. Jeżeli zawodnik już wcześniej ukarany napomnieniem (żółta kartka) ma zostać wykluczony z gry (czerwona kartka), to sędzia musi pokazać mu najpierw żółtą kartkę bezpośrednio po tym czerwoną kartkę tak, aby było oczywiste, że zawodnik został wykluczony za drugie przewinienie podlegające napomnieniu (żółta kartka), a nie za przewinienie karane natychmiastowym wykluczeniem z gry (czerwona kartka).\n61. Jeżeli sędzia przerwał grę i przystąpił do czynności związanych z ukaraniem indywidualnym zawodnika, to grę można wznowić po zakończeniu tych czynności.\n62. Jeżeli sędzia zakończył sygnałem gwizdka zawody, a po tym fakcie zawodnik dopuścił się naruszenia przepisów gry podlegających karze napomnienia (żółta kartka) lub wykluczenia (czerwona kartka), to kartki zawodnikowi nie pokazuje, tylko informuje zawodnika i kapitana jego drużyny o nałożonej karze. Natomiast, jeżeli przewinienie ma miejsce na polu gry lub w części obiektu widocznej dla kibiców po zakończeniu gwizdkiem pierwszej połowy zawodów (jednej z części zawodów), to sędzia powinien pokazać zawodnikowi żółtą lub czerwoną kartkę.\n2. Przy wykonywaniu rzutu wolnego piłka musi nieruchomo leżeć w momencie wykonania rzutu, a po wykonaniu rzutu zawodnikowi, który go wykonał, nie wolno jej powtórnie dotknąć, chyba, że została ona dotknięta przez innego zawodnika.\n3. Jeżeli z rzutu wolnego bezpośredniego kopnięta piłka bezpośrednio wpadła do bramki przeciwnika - bramka jest uznana.\n4. Jeżeli rzutu wolnego bezpośredniego kopnięta piłka bezpośrednio wpadła do bramki własnej drużyny - zarządza , się rzut z rogu dla drużyny przeciwnej.\n5. Sędzia wskazuje rzut wolny pośredni unosząc swoje ramię nad głową. Utrzymuje on ramię w tej pozycji do czasu, gdy po wykonanym rzucie piłka została dotknięta przez innego zawodnika lub wyszła z gry.\n6. Bramka może być zdobyta jedynie, gdy będąca w grze piłka przed wpadnięciem do bramki dotknie innego zawodnika:\n.- jeżeli z rzutu wolnego pośredniego kopnięta piłka bezpośrednio wpadła do bramki drużyny przeciwnej -zarządza się rzut od bramki,\n- jeżeli z rzutu wolnego pośredniego kopnięta piłka bezpośrednio wpadła do bramki własnej drużyny zarządza się rzut rogu.\n7. Rzut wolny z pola karnego. Rzut wolny bezpośredni lub pośredni dla drużyny broniącej: wszyscy przeciwnicy pozostają w odległości co najmniej 9,15 m od piłki,wszyscy przeciwnicy pozostają poza polem karnym, z którego wykonywany jest rzut, do czasu wprowadzenia piłki do gry, piłka została wprowadzona do gry gdy została kopnięta bezpośrednio poza pole karne w obrębie pola gry,rzut wolny zarządzony w polu bramkowym może być wykonany z dowolnego punkt tego pola\n8. Rzut wolny pośredni dla drużyny atakującej: wszyscy przeciwnicy znajdują się w odległości co najmniej 9,15 m od piłki do czasu wprowadzenia jej do gry chyba że znajdują .się na własnej linii bramkowej pomiędzy słupkami bramkowymi- piłka została wprowadzona do gry gdy została kopnięta i poruszyła się,- rzut wolny pośredni zarządzony w polu bramkowym jest wykonany z linii pola bramkowego równoległej do linii bramkowej w miejscu najbliższym popełnienia przewinienia\n9. Rzut wolny spoza pola karnego:- wszyscy przeciwnicy znajdują się w odległości co najmniej 9,15 m od piłki do czasu wprowadzenia jej do gry , piłka została wprowadzona do gry gdy została kopnięta i poruszyła się,- rzut wolny wykonuje się z miejsca popełnienia przewinienia\n10. Sankcje karne. Jeżeli podczas wykonywania rzutu wolnego, przeciwnik znajduje się bliżej od piłki niż wymagana odległość - rzut wolny należy powtórzyć. Jeżeli rzut wolny wykonywany jest przez drużynę broniącą z jej pola karnego i piłka nie została kopnięta bezpośrednio do gry -rzut wolny należy powtórzyć.\n11. Rzut wolny wykonywany przez zawodnika innego niż bramkarz. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, wykonawca rzutu dotyka piłki powtórnie (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się wykonanie rzutu wolnego pośredniego dla drużyny przeciwnej z miejsca przewinienia.\n12.Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, wykonawca rzutu rozmyślnie dotyka piłkę ręką, zanim została ona dotknięta przez innego zawodnika: zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej, który zastanie wykonany z miejsca przewinienia.\n13. Zarządza .się rzut karm, jeżeli wykonawca rzutu dokonał przewinienia we własnym polu karnym.\n14. Rzut wolny wykonywany przez bramkarza. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry bramkarz dotyka piłkę powtórnie (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej, który zostanie wykonany z miejsca przewinienia.\n15. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, bramkarz rozmyślnie dotyka piłkę ręką, zanim została dotknięta przez innego zawodnika:- zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli bramkarz dokonał przewinienia poza własnym polem karnym; rzut wykonany zostanie z miejsca popełnienia przewinienia,- zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli bramkarz dokonał przewinienia we własnym polu karnym; rzut zostanie wykonany z miejsca popełnienia przewinienia\n1. Rzuty wolne zarządza się wyłącznie za przewinienia popełnione w czasie, gdy piłka jest grze.\n2. Przyznanie rzutu wolnego sędzia sygnalizuje wyprostowanym ramieniem w kierunku linii bramkowej drużyny, przeciwko której zarządził jego wykonanie.\n4. Tolerancja miejsca wykonania rzutu, określana jako dopuszczalne niewielkie przesunięcie miejsca wykonania rzutu wolnego od miejsca przewinienia może być przez sędziego rozsądnie stosowana, w środkowej części pola gry. Im przewinienie ma miejsce bliżej bramki drużyny zawiniającej, tym tolerancja ta musi być mniejsza. Całkowity zakaz jej stosowania obowiązuje w polu karnym i w jego pobliżu.\n5. Wykonanie rzutu wolnego nie wymaga sygnału gwizdka sędziego, chyba, że sędzia zarządzi inaczej.\n7. Po zarządzeniu rzutu wolnego, sędzia powinien wskazać miejsce przewinienia, aby stworzyć warunki do szybkiego wznowienia gry. Sędzia nie powinien z własnej inicjatywy zarządzać ustawienia muru, ale winien pozwolić, aby piłka została wprowadzona do gry tak szybko, jak to tylko możliwe chyba, że zawodnik drużyny wykonującej rzut wolny domaga się od sędziego wyegzekwowania odległości 9,15 m przeciwników do piłki.\n8. Jeżeli wykonawca rzutu wolnego reklamuje nieprawidłową odległość przeciwników od piłki, sędzia powinien wstrzymać wykonanie rzutu, polecić zawodnikom drużyny przeciwnej odsunięcie się na przepisową odległość i dopiero po wykonaniu tego polecenia dać sygnał gwizdkiem na wykonanie rzutu.\n9. Jeżeli zawodnik drużyny, która reklamowała nieprawidłową odległość przeciwników od piłki przy wykonywaniu rzutu wolnego, nie czekając na sygnał gwizdkiem sędziego wykonał ten rzut, to:\n- ˇ w przypadku zdobycia bramki sędzia udzieli winnemu zawodnikowi napomnienia (żółta kartka) i nakaże rzut wolny powtórzyć,\n- ˇ gdy piłkę odbije bramkarz na rzut z rogu - to sędzia nakaże wznowić grę rzutem z rogu,\n- ˇ gdy piłka opuści pole gry poza bramką, to grę winni wznowić przeciwnicy rzutem od bramki lub wrzutem,\n- ˇ w pozostałych przypadkach sędzia nakaże wznowić grę rzutem wolnym pośrednim\nprzeciwko drużynie wykonawcy rzutu (z miejsca przewinienia zagrania piłki).\n10. Jeżeli po zarządzeniu rzutu wolnego zawodnik drużyny, przeciwko której ten rzut został zarządzony, nie znajduje się w przepisowej odległości : nie przeszkadza w wykonaniu rzutu, sędzia wezwie go gestem lub słowem do odsunięcia się na przepisową odległość od piłki, swoją obecnością bądź postępowaniem przeszkadza w wykonaniu rzutu -zostanie ukarany napomnieniem zobaczy żółtą kartkę - zawodnik ten opóźniania wykonanie wznowienia gry.\nARTYKUŁ 14 - RZUT KARNY\n1. Rzut karny zarządza się przeciwko drużynie, której zawodnik we własnym polu karnym i w czasie gdy piłka jest w grze, popełnia jedno z dziesięciu przewinień, dla których zarządza się rzut wolny bezpośredni.\n2. Z rzutu karnego bramka może być zdobyta bezpośrednio.\n3. Dla wykonania rzutu karnego zarządzonego na końcu każdej części zawodów lub części dogrywki należy przedłużyć czas gry tej części o czas niezbędny dla rozstrzygnięcia rzutu.\n4. Piłka - zostaje umieszczona na punkcie karnym, zawodnik wykonujący rzutu karny jest właściwie zidentyfikowany, bramkarz pozostaje na własnej linii bramkowej pomiędzy słupkami, zwrócony twarzą do wykonawcy rzutu, do czasu kopnięcia piłki.\n5. Zawodnicy inni niż wykonawca rzutu zajmują miejsca; na polu gry, na zewnątrz pola\nkarnego, za punktem karnym, w odległości co najmniej 9,15 m od punktu karnego.\n6. Wykonanie: wykonawca rzutu karnego kopie piłkę do przodu, wykonawca nie dotyka piłki po raz drugi, zanim nie została dotknięta przez innego zawodnika, piłka została wprowadzona do gry gdy została kopnięta i poruszyła się do przodu.\n7. Jeżeli sędzia daje sygnał na wykonanie rzutu karnego i zanim piłka jest w grze, ma miejsce jedna z następujących sytuacji:\n- zawodnik wykonujący rzut karny narusza przepisy artykułu 14:\n- sędzia pozwala na wykonanie rzutu, jeżeli piłka wpadnie do bramki rzut powtarza się,\njeżeli piłka nie wpadnie do bramki, rzutu nie powtarza się.\n- bramkarz narusza przepisy gry:\n- sędzia pozwala na wykonanie rzutu, jeżeli piłka wpadnie do bramki, bramkę uznaje się, jeżeli piłka nie wpadnie do bramki rzut powtarza się.\n- współpartner wykonawcy rzutu wchodzi na pole karne, zbliża się na odległość mniejszą niż 9,15 m od punktu karnego lub nie znajduje się w odległości większej niż 11 m od linii bramkowej\n- sędzia pozwala na wykonanie rzutu, jeżeli piłka wpada do bramki, bramkę uznaje się, jeżeli piłka nie wpada do bramki rzut powtarza się.\n- zawodnicy obu drużyn naruszają przepisy gry; rzut powtarza się.\n8. Jeżeli po wykonaniu rzutu karnego:-\n- wykonawca rzutu dotyka piłkę po raz drugi, (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej; rzut wykonuje się z miejsca popełnienia przewinienia\n- wykonawca rzutu rozmyślnie dotyka piłkę ręką, zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej; rzut wykonuje się z miejsca popełnienia przewinienia\n- piłka została dotknięta przez działania z zewnątrz, kiedy poruszała się do przodu, rzut powtarza się.\nPiłka po odbiciu się w pole gry od bramkarza, poprzeczki lub słupków bramkowych została dotknięta przez działanie z zewnątrz: sędzia przerywa grę, gra jest wznowiona rzutem sędziowskim, w miejscu dotknięcia piłki przez działanie z zewnątrz.\n1. Kapitan drużyny, której przyznano wykonanie rzutu karnego zobowiązany jest przed jego wykonaniem poinformować sędziego, który z zawodników wykona rzut karny. Zawodnik ten ma zwrócić na siebie uwagę tak, aby sędzia i bramkarz wiedzieli, kto jest wykonawcą.\n2. Jeżeli wykonawca rzutu karnego nie zagra piłki do przodu lub wykona rzut karny przed sygnałem gwizdka sędziego, to za pierwszym razem sędzia zwróci mu uwagę, za drugim, udzieli napomnienia (żółta kartka) a za trzecim - wykluczy z gry (czerwona kartka) i poleci wykonanie rzutu innemu zawodnikowi wyznaczonemu przez kapitana drużyny.\n3. Wykonanie rzutu karnego przez dwóch zawodników tej samej drużyny jest dozwolone o ile sposób tego wykonania nie koliduje z zasadami określonymi w niniejszym artykule.\n4. Wykonawca rzutu karnego musi wykonać go w sposób ciągły. Niedozwolone jest, aby tuż przed piłką zatrzymał się, zamierzając wprowadzić w błąd bramkarza.\n5. Sędzia nie może dać sygnału gwizdkiem na wykonanie rzutu karnego, dopóki na linii bramkowej - między słupkami bramkowymi - nie znajduje się bramkarz. Wykonanie rzutu karnego do pustej bramki jest niedozwolone.\n6. Bramkarz może poruszać się na linii bramkowej, ale nie może opuszczać jej do czasu zagrania piłki.\nDla obrony rzutu karnego bramkarz może zamienić się funkcją z zawodnikiem z pola gry. Jeżeli po wykonaniu rzutu karnego gra nie będzie kontynuowana, to zawodnicy ci nie muszą zmieniać swoich ubiorów.\n8.. Bramkarz, który odmawia obrony rzutu karnego zachowuje się niesportowo i zostanie ukarany napomnieniem (żółtą kartką), a w przypadku ponownej odmowy -wykluczeniem z gry (czerwoną kartką). Jeżeli następny zawodnik wyznaczony przez kapitana drużyny odmawia obrony rzutu karnego, to sędzia zakończy zawody.\nARTYKUŁ 15 - WRZUT\n1. Wrzut jest sposobem wznowienia gry. Bezpośrednio z wrzutu bramka nie może być zdobyta. Wrzut przyznaje się: - kiedy piłka całym obwodem przejdzie linię boczną, zarówno po ziemi jak i w powietrzu,- z miejsca gdzie przeszła linie boczna, - dla drużyny przeciwnej zawodnikowi, który po raz ostatni dotknął piłki.\n2. Wykonanie: w momencie wykonania wrzutu piłki, wrzucający: zwrócony jest twarzą do pola gry, ma część każdej stopy na linii bocznej albo na ziemi poza linią boczną, używa obu rąk, wrzuca piłkę zza i ponad głową\n3. Wrzut wykonany przez zawodnika innego niż bramkarz. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, wrzucający dotknie piłki powtórnie. (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia.\n4. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, wrzucający rozmyślnie dotyka piłkę ręką, zanim została dotknięta przez innego zawodnika:- zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia,- zarządza się rzut karny, jeżeli wrzucający popełnił przewinienie we własnym polu karnym\n5. Wrzut wykonany przez bramkarza Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, bramkarz dotyka piłkę po raz drugi (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia.\n6. Jeżeli po wprowadzeniu piłki do gry, bramkarz rozmyślnie dotyka piłkę ręką, zanim została dotknięta przez innego zawodnika: zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli przewinienie zostało popełnione poza polem karnym bramkarza; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia, zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli przewinienie zostało popełnione w polu karnym bramkarza; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia.\n7. Jeżeli zawodnik drużyny przeciwnej nieprzepisowo rozprasza uwagę lub przeszkadza wrzucającemu - winien być napomniany za niesportowe zachowanie i zobaczyć żółtą kartkę.\n8. Za każde inne naruszenie przepisów gry tego artykułu - wrzut winien być wykonany przez zawodnika przeciwnej drużyny.\n1. Wrzut wykonywany z jakiegokolwiek innego miejsca niż to, w którym piłka przeszła linię boczną pola gry, musi być uznany jako wrzut wykonywany niewłaściwie. W przypadku/zaistnienia takiej sytuacji, sędzia nakaże wykonać wrzut drużynie przeciwnej.\n2. Wykonanie, wrzutu z rozbiegu nie jest zakazane pod warunkiem, że w momencie wrzutu wykonawca nie oderwie stóp od ziemi i wykona go z odległości nie większej niż 1 m od linii bocznej w miejscu, gdzie piłka uprzednio opuściła pole gry.\n3. Jeżeli z prawidłowo wykonanego wrzutu piłka wpadnie bezpośrednio do bramki lub przekroczy linię bramkową drużyny wykonawcy wrzutu, to grę należy wznowić rzutem z rogu. Jeżeli natomiast wpadnie bezpośrednio do bramki drużyny przeciwnej lub przekroczy ich linię bramkową, grę należy wznowić rzutem od bramki.\n4. Jeżeli po prawidłowo wykonanym wrzucie piłka odbije się od sędziego znajdującego się na polu gry lub od podłoża i wyjdzie poza linię boczną - ponowny wrzut wykona drużyna przeciwna.\n5. Podczas wykonywania wrzutu, zawodnicy drużyny przeciwnej nie muszą znajdować się w odległości 9,15 m od wrzucającego, powinni jednak zajmować takie miejsca na polu gry, aby zawodnik wykonujący wrzut mógł swobodnie wprowadzić piłkę do gry.\nARTYKUŁ 16 - RZUT OD BRAMKI\n1. Rzut od bramki, jest sposobem wznowienia gry. Bramka może być zdobyta bezpośrednio z rzutu od bramki, jedynie na drużynie przeciwnej.\n2. Rzut od bramki przyznaje się, gdy piłka całym obwodem, ostatnio dotknięta przez zawodnika drużyny atakującej, przekroczyła linię bramkową, zarówno po ziemi, jak i w powietrzu i nie została zdobyta bramka w sposób opisany w Artykule 10.\n3. Wykonanie: zawodnik drużyny broniącej kopie piłkę ustawioną w dowolnym miejscu pola bramkowego, zawodnicy drużyny przeciwnej pozostają poza polem karnym aż do momentu wprowadzenia piłki do gry, wykonawca nie zagrywa piłki po raz drugi, zanim dotknął ją inny zawodnik, piłka została wprowadzona do gry, gdy kopnięto ją bezpośrednio poza pole karne w obrębie pola gry.\n4. Sankcje karne; Jeżeli piłka nie została kopnięta bezpośrednio do gry poza pole karne rzut powtarza się.\n5. Rzut od bramki wykonany przez zawodnika innego niż bramkarz: jeżeli wprowadzona do gry piłka zostanie dotknięta przez wykonawcę po raz drugi (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej; rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia, jeżeli wprowadzona do gry piłka zostanie rozmyślnie dotknięta ręką przez wykonawcę rzutu, zanim została dotknięta przez innego zawodnika: - zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej, rzut ma być wykonany z miejsca popełnienia przewinienia, - zarządza się rzut karny, gdy przewinienie miało miejsce w polu karnym wykonawcy.\n6. Rzut od bramki wykonany przez bramkarza: jeżeli wprowadzona do gry piłka zostanie przez bramkarza dotknięta po raz drugi (ale nie ręką), zanim została dotknięta przez innego zawodnika - zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej: rzut ma być wykonany z miejsca\n7. Jeżeli, po wprowadzeniu piłki do gry bramkarz rozmyślnie dotyka piłkę ręką zanim została dotknięta przez innego zawodnika:\n- zarządza się rzut wolny bezpośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli przewinienie zostało popełnione na zewnątrz pola karnego bramkarza; rzut ma być wykonany z miejsca przewinienia,\n- zarządza się rzut wolny pośredni dla drużyny przeciwnej, jeżeli przewinienie zostało popełnione w polu karnym bramkarza; rzut ma być wykonany z miejsca przewinienia.\nZa każde inne naruszenie przepisów gry tego artykułu - rzut powtarza się.\n1. Jeżeli z rzutu od bramki piłka nie przekroczyła pola karnego i wpadnie bezpośrednio bramki wykonawcy rzutu lub też w obrębie pola karnego przekroczy linię bramkową na zewnątrz słupków bramkowych, rzut musi być powtórzony, ponieważ piłka zanim opuściła pole gry, nie została wprowadzona do gry.\n3. Jeżeli zawodnik drużyny broniącej zaatakuje nieprawidłowo przeciwnika, który w trakcie wykonywania rzutu od bramki przedwcześnie wkroczył na pole karne, sędzia nie może zarządzić rzutu karnego, ponieważ przewinienie nastąpiło, zanim piłka była w grze. Winny zawodnik może być ukarany napomnieniem (żółta kartka) lub wykluczeniem z gry (czerwona kartka) w zależności od rodzaju przewinienia, a rzut od bramki należy powtórzyć.\nARTYKUŁ 17 - RZUT Z ROGU\n1. Rzut z rogu jest sposobem wznowienia gry. Bramka może być zdobyta bezpośrednio z rzutu z rogu jedynie na drużynie przeciwnej.\n2. Rzut: z rogu przyznaje się, gdy piłka całym obwodem, ostatnio dotknięta przez zawodnika drużyny broniącej , przeszła linię bramkową, zarówno po ziemi jak i w powietrzu i nie została zdobyta bramka w sposób opisany artykule 10.\n3. Wykonanie rzutu z rogu: piłka jest umieszczona w polu rożnym przy chorągiewce rożnej najbliższej miejsca wyjścia piłki z gry, chorągiewki rożnej nie odchyla się, zawodnicy drużyny przeciwnej pozostają m odległości co najmniej 9,l5 m od piłki aż do wprowadzenia piłki do gry, piłka jest kopnięta przez zawodnika drużyny atakującej, piłka została wprowadzona do gry, gdy została kopnięta i poruszyła się, wykonawca nie dotknie piłki po raz drugi zanim nie dotknie ją inny zawodnik.\nJeżeli z prawidłowo wykonanego rzutu z rogu piłka odbije się od znajdującego się na polu gry sędziego lub słupka bramkowego i zostanie zagrana powtórnie przez wykonawcę rzutu zanim dotknie jej inny zawodnik, sędzia zarządza rzut wolny pośredni, który wykona drużyna przeciwna z miejsca przewinienia.\n4. Jeżeli po zarządzeniu rzutu z rogu zawodnik drużyny przeciwnej: zbliża się do piłki na odległość mniejszą niż wymagana przepisami gry, swoją obecnością bądź postępowaniem przeszkadza w wykonaniu rzutu rożnego, nie reaguje na wezwanie sędziego do odsunięcia się na wymaganą odległość od piłki, to zostanie ukarany napomnieniem (żółta kartka). Zawodnik ten opóźnia wykonanie wznowienia gry\n5. Jeżeli po prawidłowo wykonanym rzucie z rogu, piłka bezpośrednio przejdzie całą swoją powierzchnią w powietrzu lub po ziemi linię bramkową, należy gwizdkiem oznajmić, że wyszła ona z gry, nawet w przypadku ponownego powrotu piłki na pole gry i zarządzić rzut od bramki, ponieważ piłka faktycznie wyszła z gry.