Nadburmistrzowie miasta Hindenburg (Zabrze) 1922-45. – Historia Zabrza\nHistoria do 1945 r\nNadburmistrzowie miasta Hindenburg (Zabrze) 1922-45.\n1 października 1922 roku gmina wiejska i siedziba powiatu Zabrze (wówczas Hindenburg) otrzymała po wieloletnich staraniach prawa miejskie. Od tego momentu na czele miasta stał nadburmistrz (Oberbürgemeister). Do 1945 roku było ich czterech.\nPomysł napisania tego artykułu powstał po zakupie tej kartki z albumu Josefa Polloka, autora książki „Hindenburg OS. Stadt der Gruben und Hütten” .\nKurt Jeenel 1923-27\n26 listopada wybrano 48-osobową Radę Miejską (Stadtrat), która zebrała się po raz pierwszy 3 stycznia następnego roku. Jej najważniejszym zadaniem był wybór pierwszego w historii Zabrza nadburmistrza.\nPonieważ radni należeli do 12 różnych partii i organizacji nie było to łatwe. Na posiedzeniu 6 lipca 1923 roku zgłoszono kandydaturę Kurta Jeenela i dr. Wagnera. Po trzech głosowaniach żaden z nich nie otrzymał wymaganej większości. Udało się to dopiero 13 listopada i nadburmistrzem (odpowiednik prezydenta miasta) wybrano już w pierwszej turze Kurta Jeenela, który rządy nad młodym miastem objął 1 grudnia.\nKurt Jeenel urodził się 24 lutego 1883 roku w Katowicach. Był najstarszym synem wysokiego urzędnika górniczego Adolfa Jeenela i Flory Jeenel, z domu Kluger.\nW latach 1889 do 1892 uczęszczał do Gimnazjum św. Jana we Wrocławiu, po czym przeniósł się do gimnazjum w Katowicach, aby wrócić do Wrocławia, gdzie w 1901 roku zdał maturę i rozpoczął studia prawnicze. Po zdaniu egzaminu prawniczego I stopnia w1905 pracował jako aplikant sądowy. Służbę wojskową odbył w latach 1907-08 w Regimencie Grenadierów Króla Fryderyka we Wrocławiu i zakończył ją w stopniu podporucznika rezerwy.\nPotem pracował w sądzie rejonowym we Wrocławiu jako asesor sądowy, w 1911 roku zdał państwowy egzamin prawniczy II stopnia.\nJeenel wybrany został w styczniu 1914 roku na stanowisko radcy miejskiego w Gliwicach na okres 12 lat. Mimo reklamacji ze strony miasta, w lutym 1917 roku powołano go do oddziału policji wojskowej. Służbę zakończył w1919 roku. Był już wówczas żonaty i miał dwóch synów.\n1 grudnia 1923 roku, ponad rok po otrzymaniu przez Zabrze (Hindenburg O.-S.) praw miejskich, w auli liceum przy placu Warszawskim wprowadzono go uroczyście na urząd nadburmistrza (I burmistrza) miasta. Dokonał tego Nadprezydent Prowincji Górnośląskiej. O 13.30 urządzono uroczysty poczęstunek w sali marmurowej restauracji Maxa Stadlera. Chętni zapłacić musieli za to 4 złote marki (do wpłacenia w ratuszu lub na miejscu w restauracji).\nJego kadencja miała trwać 12 lat. W budynku starostwa powiatowego (obecne Muzeum Górnictwa) otrzymał służbowe mieszkanie.\nJeenel stanął przed ogromem zadań wynikających z przełomowej sytuacji politycznej tuż po podziale regionu między odrodzone państwo polskie a Niemcy.\nNajwiększym problemem było zapewnienie dachu nad głową wielkiej ilości przesiedleńców,\nktórzy zdecydowali przenieść się na niemiecką stronę. Robili to w nadziei że może jednak wkrótce powrócą do swoich rodzinnych miejscowości i osiedlali się tuż za nową granicą, przy której leżało nasze miasto.\nStarał się o przyłączenie do Zabrza tych części dawnego powiatu zabrskiego które pozostały w Niemczech. Nowymi dzielnicami miasta zostały wkrótce Zaborze, Maciejów i Biskupice (nie bez oporów ich dotychczasowych władz i mieszkańców).\nO związaną historycznie z Zabrzem Sośnicę toczono zacięty spór z Gliwicami, które ostatecznie wchłonęły tą wieś. Ta decyzja wydaje się do dziś niezrozumiała, gdyż Sośnica poprzez sąd, szkolnictwo, przynależność parafialną, powiatową kasę oszczędności, księgi katastralne, dostawy wody, prądu i straż pożarną związana była z Zabrzem. Również rozwój budowlany miasta (nowe Osiedle Południowe) parł w kierunku Sośnicy. Warunki komunikacyjne i przemysł również łączyły silnie te dwie miejscowości.\nPo wszystkich zmianach terytorialnych ówczesny Hindenburg stał się w 1927 r. drugim pod względem ludności ((125,392 osób) miastem Śląska po Wrocławiu.\nKurt Jeenel, sprawny i ofiarny dla miasta urzędnik, nie doczekał niestety tego momentu gdyż na skutek ciężkiej choroby zmarł w dniu uchwalenia ustawy o tych zmianach 5 stycznia 1927 roku w sanatorium Cieplicach Śląskich, na długo przed upływem swojej kadencji. Pochowano go na cmentarzu św. Andrzeja, a obecną ulicę Wyspiańskiego nazwano jego imieniem\n„Oberschlesien im Bild”\nPogrzeb Kurta Jeenela na ilustracji artykułu w „Oberschlesien im Bild”. W relacji podkreślano udział wielu mieszkańców w uroczystości pogrzebowej i określono zmarłego jako dobrego urzędnika o wrażliwym sercu, który o wiele za krótko mógł wykonywać zadania „ojca miasta”.\nTytuły zdjęć: „Ostatni przejazd przez miasto” i „Niesienie trumny do grobu”.\nFragment z gazety pochodzącej z sbc.org.pl nadesłała Pani Klaudia Domańska.\nAutor: Andrzej Dutkiewicz 17.06.2021\nPiotr Hnatyszyn, Kurt Jeenel, w: Nasze Zabrze Samorządowe nr 1/2001.\nHans Lukaschek 1927-29\nNajkrócej sprawującym urząd nadburmistrza Zabrza (Hindenburg O.-S.) był doktor prawa Hans Lukaschek (1885-1960). Współorganizator zamachu na Hitlera, chrześcijanin i demokrata, znaczący polityk, również pierwszych lat obecnej Republiki Federalnej Niemiec. Rodowity Ślązak.\nUrząd ten sprawował od 17 marca 1927 do do 4 kwietnia 1929 roku i był największym budowniczym miasta.\nMimo krótkiej kadencji odcisnął widoczne do dziś piętno, szczególnie na architekturze dzisiejszego Zabrza.\nJego bardzo ciekawy szczegółowy życiorys znajduje się na dole.\nNowy „ojciec miasta” odziedziczył po poprzedniku największy problem Zabrza – brak mieszkań.\nAle jego ambicje sięgały dalej. Chciał aby to co wybuduje się Zabrzu było także nowoczesne i estetyczne. Jednym z pierwszych kroków było powołanie głównego architekta miasta. Został nim przybyły do nas w 1928 roku z Brandenburga nad Hawelą, gdzie był architektem miejskim, Moritz Wolf (1866-1971), który w ciągu czterech miesięcy zorganizował miejski wydział budowlany i nawiązał kontakt z wieloma wybitnymi architektami.\nPrzyjaciel Lukaschka, Konrad Adenauer, ówczesny nadburmistrz Kolonii, późniejszy pierwszy kanclerz Niemiec Zachodnich, przekształcił swoje miasto w metropolię. Za jego prawdopodobnie namową o współpracę poprosił Lukaschek kolońskiego architekta Dominikus Böhma. Dzięki poważnej dotacji miasta Böhm zaprojektował zespół klasztorny Kamilianów i pozostałe budynki obecnego placu Romana Traugutta. Odpowiedzialny za kontakty z Böhmem był właśnie Wolf.\nPomysłem nadburmistrza było porównanie wielu różnych projektów różnych wybitnych architektów, dotyczących nowej zabudowy centrum, które wkrótce miało zostać środkiem trójmiasta składającego się z Zabrza, Gliwic i Bytomia. Realizacja „Tripolis” – Dreistädteeinheit Gleiwitz-Hindenburg-Beuthen. dała by szansę na szybszy rozwój regionu i podniesienie jego znaczenia w całych Niemczech (o co zawsze gorąco zabiegał nasz bohater).\nZabrze stało by się więc prawdziwym centrum Górnego Śląska, gdyby do połączenia miast doszło. Projekt niestety upadł, przede wszystkim na skutek oporu władz Bytomia, miasta znacznie zasobniejszego niż dwa pozostałe.\nLukaschek, jako gorący zwolenniki, a może i twórca tej idei, napisał wstęp do wydanej w 1929 roku w „Friedrich Ernst Hübsch Verlag” książki pod tytułem „Dreistädteeinheit Gleiwitz-Hindenburg-Beuthen- Lankreis Beuthen”. W momencie jej wydania pomysł ten był już martwy.\nZa pośrednictwem architekta miasta Moritza Wolfa poproszono o projekty komunikacji i zabudowy takie tuzy architektury jak Maks Berg, Paul Bonatz, czy Hans Poelzig.\nWcześniej zamówione projekty lokalnych architektów nie były zadowalające. Niestety kryzys wywołany krachem na giełdzie w 1929 roku i zapaść ekonomiczna Republiki Weimarskiej pokrzyżowały te wszystkie zamierzenia. Pozostały nam jedynie makiety i rysunki z nowoczesną, strzelistą architekturą wybitnych twórców. Gdyby projekt zrealizowano, było by Zabrze środkiem wielkiego idealistycznego miasta modernizmu.\nZadowolony byłby z niego berliński architekt Bruno Taut, który w roku 1920 proklamował miasto zhierarchizowane, od wysokich budowli wspólnotowych (administracja, kultura), poprzez niższe szczeble (i budynki), aż do dobrze skomunikowanych z centrum osiedli zatopionych w zieleni (jak np. osiedle południowe GAGFAH).\nZa kadencji Łukaszka udało się jeszcze wybudowanie tak charakterystycznych obiektów jak kryty basen z łaźnią (pl. Krakowski), Plac Traugutta, Park Poległych Bohaterów, wielu szkół, sal gimnastycznych, osiedli i nowych ulic.\nHans Lukaschek miał być pierwszym burmistrzem dla którego postawiono za 90 tys. Marek służbową willę. Stoi do dziś przy ul. Klonowej 2 – a zaprojektował ją w duchu modernizmu miejski radca budowlany dr. Albert Krawietz. Okazały ogród przy budynku był dziełem berlińczyka Gustawa Allingera, doskonałego architekta ogrodów. Był on jeszcze jednym z wybitnych w swym fachu, który na prośbę ówczesnych władz miasta stworzył u nas wiele terenów zielonych. Między innymi na pl. Traugutta, Park Poległych Bohaterów, skwer na zbiegu ulic 3-go Maja i Floriańskiej i pierwszy projekt Ogrodu Botanicznego który powstał dopiero w 1938 roku.\nDrugi burmistrz nie zdążył tam zamieszkać, gdyż willa gotowa była gdy powołano go już na stanowisko nadprezydenta Prowincji Górnośląskiej 15 marca 1929 roku. Jego następca, jako socjaldemokrata, nie chciał mieszkać w luksusach. W końcu powstała tam szkoła gospodarstwa domowego a dziś jest to przedszkole.\nHansa Lukaschka należy uznać za autora idei rozbudowy modernistycznej ówczesnego Hindenburga i wiele charakterystycznych budowli które do dziś są wyraźnymi akcentami naszej architektury zawdzięczamy jego inicjatywie. Również już jako nadprezydent prowincji, nie zaprzestał być „szczęśliwą gwiazdą” modernizacji Zabrza. Tak określił to Moritz Wolf w opublikowanym na łamach „Deutsche Bauzeitung” podsumowaniu swych trzech lat na stanowisku architekta miasta.\nHans Lukaschek urodził się 22 maja 1885 roku we Wrocławiu.\nJego ojciec Philipp (1855- ok. 1930), był nauczycielem, potem dyrektorem szkoły podstawowej we Wrocławiu (Volksschule XLII) . Jego dziadek ze strony ojca – Michael, był rolnikiem i kowalem w Łączniku (Lonschnik) powiat Prudnik. Babcia Johanna ur. Pelzer. Matka Maria (1863-1936) była nauczycielką we Wrocławiu. Jej ojciec august Beinert był mistrzem budowlanym we Wrocławiu, matka Otthilie ur. Dahlem. Mały Hans wychowany został w duchu katolickim.\nNauki pobierał w gimnazjach we Wrocławiu i Paczkowie oraz szwajcarskim Davos, gdzie przebywał od 1903 do 1905 roku lecząc chorobę płuc i odwiedzając gimnazjum dla leczących się tam dzieci „Fridericianum”. Po zdaniu matury w 1906 roku studiował prawo, ekonomię i nauki polityczne na uniwersytetach we Wrocławiu i Berlinie.\nNależał do noszącego barwy katolickiego związku studenckiego CV, któremu zobowiązany czuł się do końca życia.\nUkończenie studiów w roku 1909 zwieńczył prawniczym egzaminem państwowym I stopnia. Doktorat obronił w 1910 r. na podstawie rozprawy o organizacji i charakterze prawnym Banku Rzeszy.\nW 1911 roku ożenił się z Magdaleną König z Wrocławia. Małżeństwo pozostało bezdzietne.\nKarierę rozpoczął w Cesarskim Urzędzie Patentowym w Berlinie, a po zdaniu egzaminów asesorskich powrócił do Wrocławia gdzie pracował w magistracie.\nW 1916 roku z ramienia Katolickiej Partii Centrum (Zentrumspartei) został burmistrzem miasta Rybnik, a w grudniu 1919 r. starostą rybnickiego powiatu. Dał się poznać jako propagator porozumienia między niemiecko a polskojęzycznymi Ślązakami oraz administrator i polityk kierujący się wyraźnie katolicką nauką społeczną.\nSzczególna jego rola przypadła na okres walki plebiscytowej. W 1919 r. na życzenie Partii Centrum i Wrocławskiej Rady Ludowej objął stanowisko kierownika propagandy, którą prowadził wraz ze swym dalekim krewnym, przewodniczącym górnośląskiej Zentrumspartei księdzem Carlem Ulitzką. Sztab tej akcji znajdował się we Wrocławiu. Na ten czas wziął urlop od swojej funkcji jako rybnicki starosta.\nW latach 1919-20, jako ekspert, należał do niemieckiej delegacji na konferencję pokojową w Paryżu. Był także współtwórcą niemieckiego Wolnego Stowarzyszenia dla Obrony Górnego Śląska (Freie Vereinigung zum Schutze Oberschlesiens) i Związku Wiernych Ojczyźnie Górnoślązaków (Verband Heimattreuer Oberschlesier).\nOd 1922 do początku 1927 roku zasiadła jako przedstawiciel Niemiec w Górnośląskiej Komisji Mieszanej w Katowicach, kontrolującej przestrzeganie umowy o podziale Górnego Sląska. Oskarżony o szpiegostwo, złożył swój mandat.\nNadburmistrzem miasta Hindenburg był od 17 marca 1927 roku, do 4 kwietnia 1929 roku, szczegóły jego kadencji opisane są pod zdjęciem.\n15 marca 1929 Hans Lukaschek mianowany został trzecim z kolei nadprezydentem powstałej w 1919 roku Prowincji Górnośląskiej i prezydentem Rejencji Opolskiej. Opuścił Zabrze i przeprowadził się do Opola. W czasie swego tam urzędowania kładł nacisk na prawa mniejszości polskiej wyraźnie preferując jednak niemiecką kulturę i przynależność regionu. Był przeciwnikiem powstania polskiego gimnazjum w Bytomiu. Dużym wyzwaniem dla regionu była konieczna opieka społeczna i walka ze skutkami kryzysu gospodarczego, co było dla Lukaschka priorytetem. Przypisać można mu również sukcesy na polu kultury. W 1930 roku w Bytomiu otwarto Katolicką Akademię Pedagogiczną, w Raciborzu Górnośląską Bibliotekę Krajową (Oberschlesische Landesbibliothek) w roku następnym. W 1938 roku przeniesiono ją do Bytomia.\nOkres sprawowania władzy na Górnym Śląsku opisywał on zawsze jako najbardziej satysfakcjonujący w swoim życiu.\nNiestety w 1933 roku nastąpił w Niemczech gwałtowny zwrot wypadków i tak stało się również w życiorysie naszego bohatera. W obu wyborach z marca 1933 roku NSDAP uzyskało nie tylko w berlińskim parlamencie, ale również w parlamencie pruskim i prowincjonalnym na Górnym Śląsku wyraźną większość. Na Dolnym Śląsku nawet absolutną. Tam wymiana kadr weimarskiej demokracji ukończona była już pod koniec miesiąca.\nNa Górnym Śląsku, gdzie katolicka partia Centrum i związany z nią Lukaszek cieszyły się wielką popularnością postępowano ostrożniej, tym bardziej że ich zasługi w obronie niemczyzny w tym przygranicznym regionie były niepodważalne. Jednak już 19 marca oficjalnie spełniono jego „prośbę o urlop”, a w rzeczywistości wysłano go na wcześniejszą emeryturę. Powodem tego nie była bezpośrednio przynależność partyjna Lukaschka, lecz jego otwarcie wrogi stosunek do nowe władzy i niesubordynacja.\nJako nadprezydent prowincji nie zwolnił licznych zaprzysiężonych na konstytucję weimarską urzędników.\nWłasnoręcznie zerwał wywieszoną na siedzibie urzędu prowincji flagę z hakenkreuzem.\nMimo nalegań Hermana Göringa nie zabronił wydawanej w Gliwicach gazety partii Centrum „Oberschlesische Volksstimme”.\nPo przymusowym opuszczeniu stanowiska osiedlił się wiosną 1934 roku, wraz z rodziną we Wrocławiu, gdzie otworzył kancelarię adwokacką. Większość klientów których reprezentował to Niemcy pochodzenia żydowskiego i duchowni katoliccy, w których kręgach miał wielu przyjaciół. Szczególnie wśród niemieckich Żydów, których cenił za to że w plebiscycie prawie wszyscy głosowali za Niemcami. Wielu z nich pomógł w opuszczeniu kraju.\nWobec takiego nastawienia nie zdziwi nas że wkrótce dołączył do ruchu oporu przeciw nazizmowi.\nO współpracę z „Kreisauer Kreis“ (Krąg z Krzyżowej) poprosił go znajomy z czasów opolskich Helmuth James Graf von Moltke. W 1942 roku wziął udział w pierwszej dużej konferencji organizacji, która odbyła się w dniach od 22 do 25 maja w domu rodziny von Moltke.\nW wypadku wyeliminowania Hitlera i jego kliki, Lukaschek przewidziany był jako komisarz rzeszy dla wschodnich prowincji. Utrzymywał kontakt między spiskowcami a czołowymi organizacjami katolickimi.\nHans Lukaschek uczestniczył w spotkaniu Kręgu 10 czerwca 1944 r. w Berlinie i w przygotowaniach do zamachu na Hitlera w dniu 20 czerwca 1944 r. Po jego niepowodzeniu został natychmiast aresztowany we Wrocławiu (tego samego dnia wieczorem), poddany torturom przez Gestapo i osadzony najpierw w więzieniu Berlin-Moabit, później w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück.\nPrzy pomocy wpływowego przyjaciela z otoczenie Hermanna Göringa udało się opóźnić jego proces przed Sądem Ludowym (Volksgerichtshof) aż do śmierci osławionego prezydenta tego „sądu” Rolanda Freislera 19 kwietnia 1945 roku (zginął w trakcie bombardowania).\nNa ostatniej rozprawie w historii tej instytucji zapadł wyrok uniewinniający z powodu braku dowodów i faktu zastosowania tortur.\nZwolniono go 22 kwietnia z więzienia przy Lehrter Straße w Berlinie.\nPo wojnie osiadł w Berlinie gdzie otworzył kancelarię adwokacką i notarialną.\nSzybko włączył się ponownie w życie polityczne nowych Niemiec. Wraz z wieloma członkami Katolickiej Partii Centrum i wrogami narodowego socjalizmu, wziął udział w założeniu nowej, ponadkonfesjonalnej chrześcijańskiej partii politycznej CDU – Christlich Demokratische Union Deutschlands (najczęściej rządzącej partii zachodnich Niemiec) . Jego nazwisko znalazło się w proklamacji założycielskiej z 26 czerwca 1945 r.\nW listopadzie tego roku wyjechał do Turyngii w sowieckiej strefie okupacyjnej, gdzie 27 objął stanowisko wiceprezydenta administracji państwowej, oraz resort rolnictwa i leśnictwa. Starał się również pomagać wielkiej rzeszy Ślązaków, którzy znaleźli tam schronienie.\nJednak ze względu na spory z sowietami na temat reformy rolnej i wysokości dostaw płodów rolnych, szybko pozbawiono go tych stanowisk. Sytuacja zmusiła go do ucieczki w połowie września 1946 roku przed dalszymi represjami, najpierw do Berlina Zachodniego gdzie kilka miesięcy pracował w swym zawodzie adwokata.\nZ początkiem 1948 roku otrzymał stanowisko sędziego w sądzie rejonowym w Königstein im Taunus. Jednak już marcu powołano go wiceprezesa sądu najwyższego „Bizone” (nazwa połączonej brytyjskiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej po II wojnie światowej) w Kolonii.\nW 1949 roku objął wiceprezesurę niemieckiego „Caritasu”, funkcję tą zachował do końca życia.\nNastępnym jego przystankiem było Bad Homburg v.d.H., gdzie Frankfurcka Rada Gospodarcza utworzyła Główny Urząd ds. Natychmiastowej Pomocy, który miał zająć się odszkodowaniami dla ofiar wojny w strefach zachodnich; Lukaschek objął prezydenturę w maju 1949 roku. Wierzył, że na tym urzędzie będzie mógł w szczególny sposób pomóc przesiedleńcom. Jednocześnie zrezygnował z przejętego akurat w kwietniu przewodnictwa w „Centralnym Związku Wypędzonych Niemców” (Zentralverband der vertriebenen Deutschen).\nRównież na tym stanowisku nie zagrzał długo miejsca, gdyż we wrześniu pierwszy kanclerz Republiki Federalnej Niemiec – Konrad Adenauer powołał go na stanowisko ministra do spraw wypędzonych, uchodźców i ofiar wojny.\nJuż w maju 1950 r. popadł w konflikt ze swoimi „podopiecznymi” nie ulegając żądaniom środowisk wypędzonych w zakresie finansów, często jego zdaniem zbyt wygórowanym i nie do spełnienia, przy szczupłych środkach państwa.\nUtrudnieniem był również fakt że nie zasiadał w Bundestagu (parlamencie) i nie posiadał zaplecza politycznego.\nZ tej sytuacji zadowolony nie był również kanclerz, który zaproponował mu odejście z rządu i stanowisko ambasadora przy Watykanie. Jednak Lukaschek odmówił.\nDzięki staraniom jego gabinetu ustanowiono kilka ważnych dla wypędzonych ustaw, na czele z federalną ustawę o wypędzonych („Ustawa o sprawach przesiedleńców i uchodźców”) w maju 1953 roku.\nWarto wspomnieć że z jego inicjatywy i pośrednictwa kierowanego przez niego ministerstwa, pod kierunkiem naukowym Theodora Schiedera, rozpoczęto pod koniec lat pięćdziesiątych publikację wielotomowej dokumentacji wypędzenia Niemców ze Środkowo-Wschodniej Europy.\nPo zakończeniu tej turbulentnej kadencji, przeprowadził się do Freiburga w Breisgau. Tam działał jako wiceprezes niemieckiego Caritasu i przewodniczący Katolickiej Rady ds. Uchodźców. Oprócz tego pracował w Centralnym Komitecie Niemieckich Katolików i przewodniczył Federalnemu Zgromadzeniu Ziomkostwa Górnoślązaków.\nHans Lukaschek otrzymał również wiele odznaczeń i tytułów. W 1953 roku odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec .\nBył kawalerem magistralnym Zakonu Maltańskiego i kawalerem Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie.\nZmarł 26 stycznia 1960 roku po trwającej rok ciężkiej chorobie.\nOpracował: Andrzej Dutkiewicz. 25.05.2021\nIrma Kozina, Związki pomiędzy sztuką a religią……. Kroniki Miasta Zabrze. 2018 rok.\nDariusz Walerjański, Doktor Hans Lukaschek – mało znany zabrzanin. Nasze Zabrze Samorządowe 3/2004\nPiotr Hnatyszyn, WUML w białym domu w: Nasze Zabrze Samorządowe nr 4/2002\nAbmeier, Hans-Ludwig, “Lukascheck, Hans” in: Neue Deutsche Biographie 15 (1987), S. 514 f. [Online-Version]; URL: https://www.deutsche-biographie.de/pnd122093038.html#ndbcontent\nJulius Franz 1930-33\nPrzedostatnim nadburmistrzem Hindenburga był socjaldemokrata i związkowiec Julius Franz. Człowiek który dzięki własnej inicjatywie wspiął się od górnika do parlamentarzysty i burmistrza miasta. Zanim go wybrano upłynął blisko rok. Było to 2 kwietnia 1930 roku.\nUrodził się 4 listopada 1881 roku w Rakoszycach w powiecie Średzkim (Rackschütz, Landkreis Neumarkt).\nPo ukończeniu szkoły podstawowej w 1898 roku przez dziesięć lat był robotnikiem rolnym. Następnie pracował na kopalniach w Boguszowie, potem w Wałbrzychu.\nW latach 1908 do 1910 był kolporterem wrocławskiej gazety „Volkswacht” w Altwasser (Wałbrzych-Stary Zdrój).\nW 1910 roku zatrudniony w Związku Górników Niemiec – Verband der Bergarbeiter Deutschlands (do 1911).\nW latach 1911 do 1918 był redaktorem socjaldemokratycznej gazety Schlesische Bergwacht (Śląska Strażnica Górska).\nOd 1914 r. przewodniczył filii związku zawodowego w Boguszowie.\nOd 1918 do 1927 roku był przewodniczącym okręgu Związku Górników Niemiec w Katowicach, od 1922 r. w Hindenburgu.\nKształcił się w Centralnej Szkole Związków Zawodowych w Berlinie.\nJako socjaldemokrata zasiadał w zarządzie partii SPD w Wałbrzychu.\nW 1919 roku był członkiem komisji demobilizacyjnej rejencji opolskiej.\nW 1919 roku wybrano go z ramienia niemieckiej socjaldemokracji SPD do Pruskiego Sejmu Krajowego (Preußischer Landtag), w którym zasiadał aż do końca tj. do 1933 roku.\nW plebiscytowym na Górnym Śląsku roku 1921 działał w komitecie niemieckim i za zasługi odznaczono go Orderem Śląskiego Orła i Medalem Plebiscytowym.\nOd 1927 roku zasiadał w radzie miasta Gliwic, gdzie był również dyrektorem zarządu mieszkań, a 17 czerwca tego roku wybrany został na drugiego burmistrza Zabrza.\nPo wyborze na stanowisko „ojca miasta” 2 kwietnia 1930 roku, w pierwszym dniu urzędowania odmówił zamieszkania w nowo wybudowanej luksusowej służbowej willi, do której nie zdążył wprowadzić się jego poprzednik. Zamieszkał w skromniejszym budynku, nie istniejącym już domu dra Olbricha przy Kronprinzenstrasse 253 (ul. Wolności). Jego życzeniem było przeznaczenie willi nadburmistrza na przedszkole, lub dom kuracyjny. Niestety koszty przebudowy były by tak duże że w maju 1930 roku rada miejska postanowiła prowadzić tam szkołę gospodarstwa domowego dla dziewcząt.\nOprócz tych funkcji był jeszcze przewodniczącym Vereinigten Verbände heimattreuer Oberschlesier (Zjednoczone Stowarzyszenia Wiernych Ojczyźnie Górnoślązaków) w Hindenburgu, zasiadał w zarządzie Kongresu Miast Śląskich i Górnośląskich, oraz zasiadał w radzie nadzorczej Preußische Bergwerks- und Hütten-Aktiengesellschaft.\nWszystkie te obowiązki sprawował mając oficjalnie tylko podstawowe wykształcenie (Volksschule), uzupełnione o szkołę związkową w Berlinie.\nPo dojściu do władzy Hitlera Franza wysłano z dniem 29 marca 1933 r. na przymusowy urlop, jego miejsce zajął komisaryczny burmistrze Max Fillisch z NSDAP (wybrany później na to stanowisko). Wyprowadził się z żoną i córką do Wrocławia, gdzie 1 stycznia następnego roku dotarła do niego wiadomość o przeniesieniu w stan spoczynku.\nZmarł 24 kwietnia 1941 roku w Herzogshaufen pod Wrocławiem (Wrocław-Ołtaszyn).\nMax Fillusch 1933-45\nOstatnim z nich był alkoholik, awanturnik i zatwardziały faszysta o wojowniczym charakterze Max Fillusch. Zdjęcie i życiorys.\nMax Fillusch urodził się 9 grudnia 1896 roku w Warmuntowicach (niem. Warmunthau), gmina Pawłowiczki – powiat Kędzierzyńsko-Kozielski. Uczył się w gimnazjum w Jeleniej Górze. Wziął udział w I wojnie światowej jako ochotnik. 21 października 1914 r. ze swym odziałem Reservejägerbataillon 5 udał się na front. Był da razy ranny i w sierpniu 1918 r. zwolniono go ze służby wojskowej jako wojennego inwalidę. Otrzymał Żelazny Krzyż II Klasy, Krzyż Zasługi Wojennej i Odznakę Za Rany.\nPo powrocie we Wrocławiu zdał maturę, po czym studiował tam do 1920 roku. Za udział w Powstaniach Śląskich odznaczono go Orderem Śląskiego Orła I i II klasy.\nW latach 1921-23 pracował jako student w zakładach Borsiga w Biskupicach. Studia przerwał i w następnych latach utrzymywał się prowadząc firmę której właścicielem był niejaki von Heydebreck. W 1928 roku ożenił się i usamodzielnił jako kupiec. W 1925 roku wstąpił do NSDAP, a w 1930 z okręgu wyborczego w Opolu wybrany został na członka Reichstagu, gdzie zasłynął z grubiaństwa. Jego mandat został potwierdzony we wszystkich kolejnych wyborach aż do 1938 roku. W roku 1930 na jednym z otwartych wystąpień kanclerza Niemiec Heinricha Brüninga, Fillusch obraził go publicznie, za co wytoczono mu proces.\nJuż od 1924 roku był radnym w Biskupicach, a w od 1927 do 1933 w Zabrzu. Pełnił lokalne kierownicze funkcje w partii aż do szefa okręgu (Kreisleiter). Z tego stanowiska odwołano go za pijaństwo, awanturnictwo i częstą nieobecność na uroczystościach partyjnych.\nPo 30 stycznia 1933r, otwarta została droga do władzy dla wszystkich lojalnych członków NSDAP. Przejęcie władzy wyniosło na eksponowane stanowiska ludzi, którzy w innych warunkach, nie mogliby nawet marzyć o takiej karierze. Jednym z beneficjentów stał się Max Fillusch-sklepikarz z Biskupic. Z ruchem nazistowskim związany był niemal od samego początku. To on współorganizował razem z Fenselowem pierwszy oddział SA w Zabrzu. Uważany był za “najstarszego bojownika”,więc zupełnie oczywiste było, że dostanie jedno z lukratywnych stanowisk w miejskiej administracji. Wiosną 1933r. Fillusch został nadburmistrzem miasta (jednocześnie będąc posłem Reichstagu). Jego rządy rozpoczęły się od ostrego konfliktu z kreisleiterem NSDAP Walterem Podolskim, serii skandali, które były zaledwie preludium do dalszych wydarzeń. Na skutek “wewnętrznej wojny”, Podolski utracił stanowisko i wpływy a jego miejsce zajął Fillusch. Nowy nadburmistrz słynął ze słabości do alkoholu, pijackich ekscesów, antysemityzmu i całkowitej lojalności wobec wodza i partii. Doceniając jego zasługi, przełożeni przez palce patrzyli na kolejne doniesienia o libacjach, rękoczynach, zastraszaniu przeciwników kolegą o przezwisku “Łamacz kości” ( Reinholld Kroll)… Wykręcił się nawet z zarzutu o paserstwo. Zachował stanowisko nadburmistrza, choć na stanowisku kreisleitera zastąpił go w marcu 1936r, Alfred Jonas, fanatyczny działacz partyjny z Wrocławia.\nZ inicjatywy Filluscha powołano w 1935 roku Miejską Izbę Regionalną (Städtische Heimatstube) która była początkiem dzisiejszego Muzeum Miejskiego w Zabrzu.\nWarto wspomnieć, że równie zasłużoną działaczką NSDAP była Elisabeth Fillusch. To jedna z nielicznych kobiet z niskim numerem legitymacji partyjnej. Była założycielką i przewodniczącą Freuenbewegung- nazistowskiego ruchu kobiet na Górnym Śląsku.\nFillusch przeżył wojnę i zmarł w Hanowerze 3 lutego 1965r.\nOpracowała: Klaudia Domańska.\n2 kwietnia 2022 /Autor Andrzej DutkiewiczInHistoria do 1945, Kolekcja W. Wysockiego., Uncategorized, Zabrze - pocztówki\n7 marca 2022 /Autor Andrzej DutkiewiczInDokumenty, Historia do 1945, Pamiątki PRL-u.\n3 marca 2022 /Autor Andrzej DutkiewiczInHistoria do 1945\nDrewniany kościół św. Andrzeja z „Schrotholz” i co to było.\n18 listopada 2021 /Autor Andrzej DutkiewiczInHistoria do 1945, Theodor Jurok - album., Zabrze - przedwojenne\nZdjęcie chałupy z 1719 roku.\n8 listopada 2021 /Autor Andrzej DutkiewiczInHistoria do 1945, Przedwojenne, Theodor Jurok - album.\nZdjęci i historia Zabrza w prywatnie wydanej książce Theodora Juroka. Essen 1964r.\nRobert Oszek. „Śląski pirat”- marynarz niemiecki, polski i powstaniec... Pierwsza pocztówka z kinem „Marzenie” po wojnie i pl. 24 Stycznia.


Boże Narodzenie – Wikipedia, wolna encyklopedia\nświęto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa\nTen artykuł dotyczy święta chrześcijańskiego. Zobacz też: inne artykuły związane z Bożym Narodzeniem.\n25 grudnia (w kościołach zachodnich)\n7 stycznia (w kościołach wschodnich)\nchoinki, szopki, prezenty, kwiat doniczkowy „gwiazda betlejemska”\n1 Geneza i historia święta\n1.1 Okres przed powstaniem święta\n1.2 Powstanie święta\n1.3 Dzień 25 grudnia\n1.4 Rozwój święta\n2 Wyznania chrześcijańskie nieobchodzące świąt Bożego Narodzenia\n3.1 Wigilia Bożego Narodzenia\n3.3 Atrybuty Bożego Narodzenia\n4 Symbolika świątecznego wystroju\n5 Święta religijne zbieżne czasowo z Bożym Narodzeniem\nGeneza i historia świętaEdytuj\nOkres przed powstaniem świętaEdytuj\nMaryja z dzieciątkiem – Ikona\nBoże Narodzenie według Roberta Campina\nŚcisłe określenie czasu powstania liturgicznego święta narodzin Chrystusa, podobnie jak i powód umieszczenia go w kalendarzu liturgicznym w dniu 25 grudnia, jest kwestią nadal dyskutowaną przez uczonych. Według dostępnych źródeł święto wprowadzono najpierw w Rzymie w IV lub pod koniec III wieku.\nZ przekazów Klemensa Aleksandryjskiego wiadomo, że różne daty były podawane za dzień narodzin Chrystusa: 19 kwietnia, 20 maja, a Klemens wskazywał na dzień 17 listopada. W II wieku n.e. w Egipcie pojawiło się święto Bożego Narodzenia obchodzone w Pierwszym Peretcie w dniu 6 stycznia, dokładnie jedenastego dnia Tybi – dniu urodzin boga Słońca Ajona – patrona misteriów mitraistycznych czy Ozyrysa boga śmierci i odrodzonego życia, bardzo stary kult sięgający połowy III wieku p.n.e., nazwany później przez Greków misteriami. Rocznica urodzin Chrystusa została przeniesiona przez Kościół w roku 353 na dzień 25 grudnia, czyli na dzień narodzin Mitry niepokonanego boskiego Słońca.\nKult Mitry był bardzo popularny w Rzymie oraz na Bliskim Wschodzie. Gdy chrześcijaństwo stało się religią państwową, chrześcijanie, aby osłabić kult Mitry, przyjęli, że 25 grudnia, do tej pory obchodzony jako dzień urodzin Mitry, będzie dniem narodzin Jezusa. Święto Bożego Narodzenia zostało chętnie zaakceptowane, ponieważ było wariantem pogańskiego święta Ajona – święta przesunięcia Słońca. Celebracja święta dokonywała się w podziemnym adytonie w nocy z 24 grudnia na 25 i około północy spełniano obrzędy konsekracyjne. O świcie wierni uczestniczyli w procesji z miejsca kultu, niosąc statuetkę dziecka jako symbol urodzonego Boga-Słońca przez dziewicę nazywaną Dea Caelestis (Tanit), obca bogini rzymska (peregrina sacra).\nPrzez pierwsze trzysta lat istnienia chrześcijaństwa narodziny Chrystusa miały znaczenie tylko ze względu na jego genealogię (por. Łk 3,23–38; Mt 1, 1–17), potwierdzającą, że jest Mesjaszem. Według nauczania Kościoła powszechnego pierwszym i głównym świętem chrześcijan była niedziela, jako wspomnienie misterium paschalnego. Od drugiego wieku doszedł doroczny obchód śmierci i zmartwychwstania Chrystusa – Wielkanoc. W Imperium Rzymskim niedzielne świętowanie Chrystusa-światłości nadało chrześcijański sens łacińskiej nazwie tego dnia: „dies solis” (dzień słońca, por. ang. Sunday, niem. Sonntag). Bożego Narodzenia nie obchodzono więc w tym pierwszym okresie i szczególnie nie interesowano się datą urodzin Jezusa.\nPierwszą zachowaną wzmianką wskazującą istnienie publicznych celebracji liturgicznych święta narodzin Chrystusa jest notatka w dziele Chronograf z 354 roku (zredagowana już w 336 r.), znajdującym się obecnie w zbiorach Biblioteki Watykańskiej. Notatka została umieszczona w części dzieła poświęconej wspomnieniom liturgicznym męczenników tzw. Depositio Martyrum. Przed listą męczenników czczonych tego dnia (tzn. konkretnie VIII Calendas lanuarii, czyli 25 grudnia) umieszczono wpis o narodzinach Chrystusa w Betlejem w Judei, co sugeruje, że była to informacja o obchodach liturgicznych tego wydarzenia.\nMożliwe, że święto Bożego Narodzenia zostało przyjęte przez Kościół po zwycięstwie cesarza Konstantyna Wielkiego nad Maksencjuszem w 312 lub nad Licyniuszem w 324 roku. Wtedy data powstania święta przypadałaby nie wcześniej niż na rok 313. Jeśli święto to było chrześcijańską reakcją na podniesienie do rangi święta państwowego święta Natalis Solis Invicti (narodzin boga Słońca) przez cesarza Aureliana, początki obchodu Bożego Narodzenia byłyby wcześniejsze, sięgałyby roku 300 lub nawet 275.\nDzień 25 grudniaEdytuj\nW Ewangeliach nie jest wspomniana data narodzin Jezusa Chrystusa. Najstarszym znanym obecnie autorem, który pisał o narodzinach Jezusa Chrystusa w grudniu, jest Hipolit Rzymski. W datowanym na 204 rok Komentarzu do Księgi Daniela (4,23,3) napisał on: Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, który narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi (tzn. 25 grudnia). Dzień 25 grudnia jako datę dzienną narodzin Chrystusa podał też rzymski historyk chrześcijański Sekstus Juliusz Afrykański w swojej Chronographiai z roku 221.\nIstnieją różne wyjaśnienia obrania tego dnia dla liturgicznej celebracji Bożego Narodzenia. Najbardziej popularna wśród uczonych interpretacja uznaje, że chrześcijanie, nie znając faktycznej daty narodzin Chrystusa, obrali tę datę jako symboliczną. Był to dzień bliski dniowi przesilenia zimowego. W II–IV wieku 25 grudnia obchodzono dzień urodzin Mitry. Cesarz Aurelian nakazał w 274 roku, by w tym dniu obchodzono święto synkretycznego kultu Sol Invictus – narodziny boga Słońca. Świętowanie narodzin Boga-Człowieka, Jezusa Chrystusa, nazywanego „Słońcem sprawiedliwości” (Ml 3,20), „Światłością świata” (J 8,12), „Światłem na oświecenie pogan” (Łk 2,32; por. Łk 1,78–79), było chrześcijańską odpowiedzią na ten kult pogański. Interpretację tę popierają m.in. H. Usener, B. Botte, H. Frank, J.A. Jungmann.\nInni historycy starożytnego chrześcijaństwa, jak L. Duchesne, H. Engberding, L. Fendt, A. Strobel, uważają, że wybór daty był inspirowany apokryfami Nowego Testamentu, które mówiły, że poczęcie Chrystusa dokonało się 25 marca. Stąd obliczono, że jego narodzenie powinno przypadać dziewięć miesięcy później: 25 grudnia. Joseph Ratzinger w swojej książce Duch liturgii zwrócił uwagę m.in. na fakt, iż w tradycji judaistycznej data 25 marca uznawana była za dzień stworzenia świata, w związku z czym chrześcijanie obchodzili ten dzień także jako wspomnienie poczęcia Jezusa (święto Zwiastowania) oraz jego męczeńskiej śmierci.\nLiturgiczne święto Bożego Narodzenia rozprzestrzeniło się począwszy od IV wieku w Kościele zachodnim szybko. Sprzyjało temu przyjęcie go na dworze cesarskim Konstantyna Wielkiego. Święto wspierało przyjęcie dogmatu o bóstwie Jezusa Chrystusa ogłoszonego przez Sobór nicejski I (325 r.) i tym samym było pomocą w walce z arianizmem, negującym boską naturę Chrystusa.\nOptat z Milewe dał świadectwo obchodzenia święta Bożego Narodzenia w rzymskiej prowincji Afryki około 360 roku. W Hiszpanii mówił o nim synod w Saragossie około 380 roku oraz list mnicha Bachiariusza. Pod koniec IV wieku święto to pojawiło się także w północnej Italii.\nCelebracja święta Bożego Narodzenia stawała się popularna także w Kościele wschodnim. Wcześniej, na Wschodzie rocznicę narodzenia Chrystusa obchodzono w uroczystość Epifanii, która przypadała 6 stycznia. Dzień ten był jednocześnie na Wschodzie dniem zimowego przesilenia. Świadectwo obchodów Bożego Narodzenia 25 grudnia w Kapadocji około 370 roku dał Bazyli Wielki. W Konstantynopolu około 380 roku mówi o nim Grzegorz z Nazjanzu. Zaś Jan Chryzostom w Antiochii w 386 roku, Cyryl Aleksandryjski w Aleksandrii w 432 roku. W Jerozolimie w czasie, gdy odwiedziła ją Egeria i gdy mieszkał w Betlejem Hieronim ze Strydonu, znano tam tylko święto Epifanii. Boże Narodzenie zaczął świętować patriarcha Juwenal (418–458). Wkrótce potem zostało ono w Jerozolimie zniesione, a następnie wprowadzone w VI – VII wieku. We wschodnim chrześcijaństwie najdłużej święto Epifanii jako obchód dnia narodzenia Chrystusa zachował Kościół ormiański. Boże Narodzenie wprowadzono w nim dopiero w 1306 roku.\nWyznania chrześcijańskie nieobchodzące świąt Bożego NarodzeniaEdytuj\nNiektóre wyznania chrześcijańskie nie obchodzą świąt Bożego Narodzenia. Na przykład Świadkowie Jehowy nie obchodzą go z kilku powodów. Uważają, że Jezus swoim naśladowcom nakazał obchodzenie tylko jednego święta – rocznicy Wieczerzy Pańskiej – potocznie nazywanej Pamiątką śmierci Jezusa Chrystusa, wiosną w dniu odpowiadającym 14 nisan według biblijnego kalendarza księżycowego. Uważają, że ze względu na pogańskie korzenie tego święta chrześcijanie nie powinni go obchodzić, a kolejnym ich argumentem jest to, że data 25 grudnia nie jest prawdziwą datą narodzin Jezusa. Powołują się też na zbieżność tradycji tych świąt z religiami pogańskimi oraz uważają, że pierwsi chrześcijanie nie chcieli ustalać daty narodzin Jezusa.\nRównież Kościół Boży Dnia Siódmego odrzuca świętowanie Bożego Narodzenia jako praktykę uważaną za niebiblijną. Podobnie jak Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, który twierdzi, że brak jest wyraźnych podstaw biblijnych ku takiej praktyce, a ponadto niemożność ustalenia daty narodzin Chrystusa i pogańskie pochodzenia daty 25 grudnia. Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa jest jednym z mniejszości wyznań protestanckich, które nie obchodzą świąt Bożego Narodzenia. Inne wspólnoty, które odrzucają świętowanie Bożego Narodzenia to m.in. niektórzy Żydzi mesjanistyczni, Prawdziwy Kościół Jezusa, Iglesia ni Cristo, Kongregacja Chrześcijan, Chrześcijański Zbór w Stanach Zjednoczonych oraz niektóre reformowane i fundamentalistyczne kościoły różnych wyznań, w tym niektóre z ruchu uświęceniowego.\nWigilia Bożego NarodzeniaEdytuj\nOsobny artykuł: Wigilia Bożego Narodzenia.\nW niektórych Kościołach chrześcijańskich święta Bożego Narodzenia zaczynają się od dnia poprzedzającego rocznicę narodzin Jezusa – Wigilii (wieczór 24 grudnia), zwanej w Polsce regionalnie Gwiazdką. W dniu tym tradycją w Polsce jest post jakościowy (bezmięsny, w pewnych regionach kraju jest to post ścisły). Punktem kulminacyjnym dnia jest uroczysta kolacja, do której tradycja nakazywała zasiadać po pojawieniu się na niebie pierwszej gwiazdki, na pamiątkę gwiazdy prowadzącej Trzech Króli do stajenki.\nŚwiętowanie Wigilii ani tradycyjny post w tym dniu nie są wspólne wszystkim chrześcijanom, np. protestanci nie zachowali specjalnych przepisów odnośnie do jedzenia lub niejedzenia mięsa. Chrześcijan prawosławnych obowiązuje w tym dniu ścisły post, aż do kolacji wigilijnej. W Polsce również i mniejszości wyznaniowe przestrzegają wigilijnego postu ze względu na specyficzną tradycję kraju. Obowiązek postu zniesiono w Kościele katolickim w roku 1983 (Nowy kodeks prawa kanonicznego), w Polsce episkopat podtrzymywał post wigilijny specjalnym dokumentem aż do roku 2003 – od tego czasu post w Wigilię jest jedynie zalecany.\nPolska literatura kulinarna (np. Lemnis Vitry) podaje, że liczba gości w czasie wieczerzy wigilijnej powinna być parzysta (plus jeden talerz dla nieobecnych/zmarłych/niespodziewanych przybyszów/Dzieciątka). Natomiast nie ma zgodności co do liczby potraw: według niektórych źródeł powinna ona wynosić 12, zaś w innych podkreśla się, że winna być nieparzysta, generalnie 13 u magnatów, 11 u szlachty, 9 u mieszczaństwa. Te 13 potraw jest górną granicą. Ale według księcia J.O. Radziwiłła, można spróbować wszystkich ryb, które są liczone jako jedno danie.\nOsobny artykuł: Pasterka.\nW nocy, najczęściej o północy, w kościołach katolickich rozpoczyna się uroczysta msza zwana Pasterką. Następny dzień (25 grudnia) jest nazywany Bożym Narodzeniem, a 26 grudnia to w Polsce drugi dzień świąt obchodzony na pamiątkę św. Szczepana, pierwszego męczennika za wiarę chrześcijańską. Kolorem liturgicznym w okresie Bożego Narodzenia jest kolor biały.\nW krajach o tradycji katolickiej, prawosławnej i protestanckiej pierwszy dzień Bożego Narodzenia jest dniem wolnym od pracy. W większości krajów (w tym w Polsce) wolny od pracy jest również drugi dzień Bożego Narodzenia (w Wielkiej Brytanii zwany Boxing Day).\nAtrybuty Bożego NarodzeniaEdytuj\nW Polsce obchodzone jest jako święto spędzane w gronie rodzinnym. Typowymi atrybutami są:\nryba po grecku (ryba pokryta gotowaną, potartą marchewką)\nKatolicyzm, prawosławie i protestantyzm (anglikanizm, luteranizm) to różne gałęzie tej samej religii chrześcijańskiej. W każdym wyznaniu Boże Narodzenie obchodzi się trochę inaczej niż w rzymskim katolicyzmie, który w Polsce jest najbardziej rozpowszechniony.\nW Kościołach katolickich Boże Narodzenie jest drugim co do ważności świętem po Wielkanocy, obchodzonym 25 i 26 grudnia. Obchód świąt poprzedzony jest przygotowawczym okresem Adwentu. Świętowanie Narodzenia Pańskiego rozpoczyna się po zmroku 24 grudnia, w wigilię Bożego Narodzenia. Wówczas wierni spożywają wieczerzę wigilijną, dzielą się opłatkiem, składają sobie życzenia, śpiewają kolędy, obdarowują się prezentami i czytają Ewangelię mówiącą o Narodzeniu Chrystusa. W okolicy północy w kościołach odprawiana jest uroczysta Msza święta – Pasterka. 25 grudnia wierni spożywają uroczysty obiad i odwiedzają się wzajemnie. 26 grudnia obchodzony jest drugi dzień uroczystości Bożego Narodzenia, wspomina się wówczas św. Szczepana pierwszego Diakona i Męczennika. W wielu parafiach istnieje zwyczaj poświęcania owsa. Po tych dniach do 1 stycznia trwa oktawa świąt Bożego Narodzenia. W tym czasie kolędnicy odwiedzają domostwa a kapłani rozpoczynają czas wizyt duszpasterskich, potocznie zwanych kolędą. Tradycyjnie okres Bożego Narodzenia kończy się świętem Ofiarowania Pańskiego – 2 lutego.\nKatolicy dekorują swoje mieszkania, miejsca pracy, urzędy i kościoły różnymi motywami bożonarodzeniowymi. Strojona jest choinka, ubierany żłóbek. W wielu miejscach odgrywane są jasełka, śpiewane są kolędy i pastorałki.\nMariawici są oryginalnie polskim wyznaniem religijnym, wyrosłym z Kościoła rzymskokatolickiego na przełomie XIX i XX wieku na ziemiach zaboru rosyjskiego. W swoich zwyczajach bożonarodzeniowych przechowali wiele cennych tradycji z tamtego okresu i pielęgnują je nadal.\nOprócz dekorowania choinek i szopki w kościołach, szczególnie zabiega się o bogate przystrojenie ołtarzy, gdzie przechowywany jest Przenajświętszy Sakrament. Mariawici szczególnie akcentują przyjście Chrystusa w Eucharystii. Sakrament Ołtarza jest bowiem przedłużeniem tajemnicy Wcielenia Syna Bożego.\nRano, w wigilię Bożego Narodzenia sprawowana jest specjalna Msza wigilijna, w której udziela się radość ze zbliżającej się uroczystości. Po zachodzie słońca wierni zasiadają do wieczerzy wigilijnej, która u mariawitów ma charakter postny. W Kościele Katolickim Mariawitów wieczerza rozpoczyna się od sprawowania Mszy świętej ludowej i przyjęcia Komunii świętej. W Kościele Starokatolickim Mariawitów wierni tradycyjnie dzielą się opłatkiem, a na stołach płonie świeca Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom. Łamanie się opłatkiem, wykonanym z takiej samej materii, co komunikanty konsekrowane podczas każdej Mszy świętej, stanowią figurę Eucharystii. Z reguły senior rodziny, po przeczytaniu fragmentu Ewangelii o narodzeniu Chrystusa i po odmówienia Modlitwy Pańskiej, Pozdrowienia Anielskiego, małej doksologii i Składu Apostolskiego, składa życzenia swojej rodzinie. Łamie się opłatkiem z każdym jej członków, co jest znakiem pojednania. Podobnie podczas liturgii mszalnej, podczas konsekracji, kapłan wypowiadając słowa ustanowienia: Tobie dzięki czyniąc, błogosławił, łamał i rozdawał Swoim uczniom, zwiastuje pojednanie ludzi z Bogiem przez Chrystusa, narodzonego w Betlejem, mieście chleba. Polskim zwyczajem jest spożywanie 12 potraw postnych oraz pozostawienie pustego talerza dla gościa, który może zawitać do domu. Szczególnie popularną wśród mariawitów potrawą wigilijną jest zupa z suszu owocowego, zwana w niektórych rejonach potocznie zupą mariawicką.\nW liturgii mariawickiej święta Bożego Narodzenia trwają przez trzy dni od 25 grudnia do 27 grudnia.\nW wielu parafiach świętowanie rozpoczyna się w nocy z 24 na 25 grudnia od uroczystej jutrzni bożonarodzeniowej, podczas której śpiewane jest inwitatorium: Chrystus nam się narodził, pójdźmy adorujmy Go, hymn: Słowo Wcielone Boski cud, liczne psalmy, Ewangelie mówiące o Narodzeniu Chrystusa, antyfona maryjna Dziewicza Zbawiciela Matko i hymn: Ciebie Boga chwalimy. Po jutrzni odprawiana jest uroczysta Pasterka. W pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia Msze Święte sprawowane są według trzech różnych formularzy mszalnych nawiązujących do hołdu aniołów, pasterzy i mędrców, stąd nazwy Mszy: Anielska o północy, Pasterska o świcie i Królewska sprawowana w południe. Po południu odprawiane są nieszpory o Przenajświętszym Sakramencie, z bożonarodzeniowym hymnem i antyfonami.\nW drugi dzień świąt, na wspomnienie św. Szczepana w niektórych parafiach istnieje zwyczaj obrzucania się owsem, orzechami lub cukierkami. Tradycja ta szczególnie jest żywa w diecezji śląsko-łódzkiej. Gdy z chóru zrzucane są orzechy, ich twarda łupina pęka, gdy uderzają z hukiem o podłogę. Podobnie i każdy kamień, który uderzył św. Szczepana, w sposób duchowy się rozpadł, by to, co obumarłe, mogło zaowocować. Każdy kamień (czyli zło), które uderza w Kościół (czyli wspólnotę wszystkich wiernych) musi się rozpaść (czyli zostać zniweczone). To co przynosi śmierć duchową, zostaje przemienione w błogosławieństwo. Kamień zaczyna owocować – nie jest kamieniem śmierci, ale Kamieniem Węgielnym. Z niego wychodzi nowe życie.\nTrzeciego dnia świąt, 27 grudnia mariawici wspominają św. Jana Apostoła i Ewangelistę, na pamiątkę nieudanej próby otrucia świętego zatrutym winem, kapłani błogosławią wino i dają wiernym do spożycia. Śpiewana jest wówczas kolęda: Mesyjasz przyszedł, mówiąca o cudzie przemiany wody w wino w Kanie Galilejskiej. Według Tradycji, św. Janowi podano kielich z zatrutym winem, aby w ten sposób zabić ucznia Chrystusa. Święty Jan, pobłogosławiwszy kielich, wypił wino, lecz nie umarł. Poświęcone wino i jego spożywanie przez wiernych ma skutkować ochroną duszy i ciała przed zasadzkami złego ducha. Jest też widzialnym znakiem miłości.\nMiędzy 24 grudnia a 6 styczna trwa czas Godów Bożonarodzeniowych, czyli 12 świętych dni i nocy, w których szczególnie akcentuje się rolę przyjścia Chrystusa na świat. Po uroczystości Objawienia Pańskiego rozpoczyna się okres wizyt duszpasterskich, zwanych kolędami, podczas których kapłani poświęcają domy wiernych.\nLiturgiczny okres Bożego Narodzenia trwa 40 dni, do 2 lutego – uroczystości Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny i Ofiarowania Pańskiego, w tradycji polskiej zwanej świętem Matki Bożej Gromnicznej. W tym czasie śpiewane są kolędy, a kościoły przystrojone bożonarodzeniowymi dekoracjami. W parafiach odbywają się jasełka, spotkania choinkowe podczas których dzieci otrzymują prezenty od św. Mikołaja, a także integracyjne spotkania opłatkowe dla wszystkich parafian.\nWyznawcy prawosławia Boże Narodzenie obchodzą na ogół 13 dni później niż katolicy. Korzystają bowiem z kalendarza juliańskiego zamiast gregoriańskiego. W niektórych państwach, w których stosowany jest kalendarz nowojuliański – np. w Grecji, Bułgarii, Rumunii, Wigilia jest 6 stycznia. Rozpoczyna się od dzielenia prosforą – małym pszennym chlebkiem z użyciem drożdży – przyniesionym z cerkwi. Popija się go łykiem święconej wody. Dopiero wtedy przystępuje się do jedzenia wigilijnych potraw. Zawsze musi być kutia. Zwyczajowo robi się ją z obtłuczonej pszenicy, słodu, maku, miodu i bakalii – różnych orzechów, rodzynków i innych dodatków. Tylko niekiedy na stole pojawia się karp. Świętowaniu towarzyszą kolędy, ale przede wszystkim jest to czas skupienia. Później, w nocy z 6 na 7 stycznia, wierni uczestniczą w kilkugodzinnych liturgiach, które są odpowiednikiem pasterki w kościele katolickim. Nabożeństwa w cerkwiach prowadzone są w języku cerkiewnosłowiańskim. Niekiedy trwają nawet kilka godzin.\nW pierwszy dzień świąt grupy młodzieżowe rozpoczynają chodzenie po kolędzie. W cerkwiach nie ma zwyczaju ustawiania szopki. W widocznym miejscu umieszcza się natomiast odświętnie przystrojoną ikonę, przedstawiającą scenę narodzenia Jezusa.\nPrawosławie występuje głównie w Rosji oraz w krajach wschodnich i południowo-wschodnich Europy. W Grecji i Rumunii jest religią zdecydowanie dominującą.\nBoże Narodzenie obchodzone w tym samym czasie i w podobny sposób jak w katolicyzmie. Jednak większy nacisk kładzie się na refleksję i osobiste przeżywanie tych świąt. W większości protestanckich domów ubiera się choinki, choć są i takie rodziny, które odżegnują się od tej tradycji, bo uznają, że nawiązuje ona do pogańskiego święta drzewka, obchodzonego przed wiekami na terenie dzisiejszych Niemiec. Istotnym symbolem jest za to adwentowy wieniec upleciony z gałązek świerku z czterema świecami. Zapala się je w cztery niedziele poprzedzające Boże Narodzenie. W Wigilię najpierw odczytuje się fragmenty Pisma Świętego, a następnie odmawia się modlitwę dziękczynną. Po złożeniu sobie życzeń zasiada się do kolacji. Potrawy nie są postne. Na stołach króluje pieczona gęś. Są też prezenty, ale o północy nie ma pasterki. W poszczególnych domach te święta różnią się szczegółami, tym bardziej że protestanci mieszkają w wielu czasem bardzo odległych od siebie krajach. Są w Europie Zachodniej, Skandynawii, Afryce, Australii i obu Amerykach.\nDominuje w Wielkiej Brytanii. Na Boże Narodzenie mówi się Christmas. Święta zaczynają się już pod koniec listopada. Wtedy Brytyjczycy stroją swoje domy i mieszkania. W tym czasie na ulicach miast pojawiają się kolędnicy. Wigilii się nie obchodzi. Święta zaczynają się rankiem 25 grudnia. Wtedy dzieci odkrywają prezenty włożone przez Mikołaja do dużych czerwonych skarpet zawieszonych przy kominku. Około południa rodziny zasiadają do wspólnego obiadu. Główne danie to pieczony indyk nadziewany warzywami. Podaje się też zupę żółwiową. Na deser jest specjalny pudding, tradycyjnie robiony z 13 składników symbolizujących Jezusa i 12 apostołów. Tego samego dnia o godzinie 15:00 oficjalne przemówienie do Narodu wygłasza królowa Elżbieta II. To zwyczaj zapoczątkowany przez jej ojca króla Jerzego VI w 1932 roku. W święta ubiera się choinkę, śpiewa kolędy i zawiesza jemiołę, która uchodzi za roślinę magiczną.\n26 grudnia to tzw. Boxing Day – dzień spotykania się z przyjaciółmi na różnych przyjęciach. Jego nazwa pochodzi od dawnego zwyczaju dawania „świątecznych pudełek” służącym. Do dziś tego dnia Brytyjczycy obdarowują osoby ubogie.\nSpotykamy się z nim w Niemczech, Szwecji, Danii, Finlandii, Norwegii, USA, Etiopii, Tanzanii, Indonezji i na Madagaskarze. Przygotowania do świąt zaczynają się dość wcześnie. Szczególnie uroczyście obchodzony jest Dzień Świętej Łucji – 13 grudnia – kiedy to na ulicach miast gromadzą się tłumy przebieranych dzieci. W dzień poprzedzający Wigilię rodziny spotykają się na wspólnym poczęstunku, gdzie głównym daniem jest chleb maczany w specjalnym sosie. Wigilia nie jest postna. Jedyną bezmięsną potrawę stanowi ryba. Po kolacji rozpakowuje się prezenty, śpiewa i tańczy.\nSymbolika świątecznego wystrojuEdytuj\nAnioły lub anielskie włosy Istoty opiekujące się domem i domownikami.\nChoinka Zwyczaj ubierania choinki przybył do Polski z Niemiec na początku XIX wieku. Symbolizuje życie i witalność.\nDzwonki To symbol dobrej nowiny.\nGwiazda Symbolizuje narodzenie Chrystusa. Wskazywała drogę Trzem Królom. Uważano, że gwiazda zawsze pokazuje drogę do domu.\nGwiazda Betlejemska Wilczomierz nadobny, znany również jako poinsencja. Na całym świecie jest kojarzony ze Świętami Bożego Narodzenia. Kształt płatków symbolizuje biblijną Gwiazdę Betlejemską. Powszechnie przyjmuje się, że wilczomierz przynosi szczęście.\nJabłko Symbol dobra i zła, grzechu pierwszych rodziców. Pierwotnie było wieszane na choince, później zostało zastąpione przez bombki.\nJemioła Kwitnie w okresie przesilenia zimowego, dlatego uznaje się za symbol ponownych narodzin, życia duszy po śmierci ciała. Jemioła wieszana nad wigilijnym stołem miała przynieść dostatek i sprawić, że składane życzenia się spełnią. Z kolei wieszania nad drzwiami miała bronić przed złymi mocami i chorobami oraz sprowadzać do domu życzliwe osoby. Pod jemiołą już za dawnych lat można było się bezkarnie całować. Po każdym pocałunku mężczyzna powinien zerwać po jednym owocu, a po zerwaniu ostatniego miał otrzymać dar płodności.\nŁańcuchy Symbol grzechu, a w czasach zaborów – zniewolenia. W niektórych regionach uważano, że łańcuchy uosabiają więzy rodzinne.\nOrzechy Miały zapewnić siłę i zdrowie w nadchodzącym roku. Jedzenie ich miało chronić przed bólem zębów.\nPodłaźniczka Wierzchołek sosny lub świerku przywiązywany do sufitu i obwieszany ozdobami. Zwana tak że jutką, sadem, wiechą lub bożym drzewkiem. Miała zapewnić zdrowie i uchronić domowników od nieszczęść, a pannom zapewnić szybkie i szczęśliwe małżeństwo.\nPrezenty Święta obchodziny na pamiątkę Chrystusa, który jest Darem Bożym. To czas przesycony religijną symboliką i związany z ideą dawania, która przekłada się na tradycję przekazywania sobie prezentów. Jest to tak że nawiązanie do darów złożonych przez Trzech Króli.\nSianko Garść siana położona pod obrusem symbolizuje ubóstwo i żłóbek, w którym przyszedł na świat Jezus Chrystus.\nSłodycze Symbolizują radość i szczęście.\nSnop zboża Zwany tak że diduchem. Jeszcze w XIX wieku w rogu izby stawiano snop zboża przywiązany wstążką. Miał zapewnić urodzaj i dobrobyt w nadchodzącym roku.\nSzopka Przedstawia scenę Narodzenia Pańskiego. W Polsce tradycja stawiania szopek zapoczątkowana została pod koniec XIII w. przez franciszkanów, którzy wówczas osiedlili się w Polsce. Jej pierwowzorem były wystawiane w kościołach jasełka, którymi zwano wówczas nieruchome figury oddające pokłon Dzieciątku. Później mianem tych zaczęto określać również odgrywanie widowiska przedstawiające sceny Bożego Narodzenia. Miało to służyć pogłębianiu religijności i pobożności wiernych.\nŚwiaty Przestrzenne kule wykonane z białych lub kolorowych opłatków. Symbolizują kulę ziemską.\nŚwieca Zwyczaj przywędrował do Polski z Holandii, gdzie w Wigiliię zaplanowano przed domem świecę lub lampion. Ma być znakiem zaproszenia Maryi i Józefaa, aby Jezus mógł się tak że narodzić w naszym domu. W Polsce świecę zapala się na wigilijnym stole.\nŚwięta religijne zbieżne czasowo z Bożym NarodzeniemEdytuj\nObrzędy związane z przesileniem zimowym obchodzono już w epoce kamienia (tak przynajmniej sugerują niektóre teorie dotyczące przeznaczenia kamiennych kręgów megalitycznych, które jakoby umożliwiały przewidywanie zmian w przyrodzie). Na Słowiańszczyźnie, we wczesnym średniowieczu, przesilenie zimowe było obchodzone prawdopodobnie pod postacią darów składanych Welesowi, u Germanów Odynowi.\nW dniach od 17 do 24 grudnia w Rzymie obchodzono Saturnalia – święto ku czci Saturna. Okres ten, przypadający w okolicy przesilenia zimowego (w starożytności wypadało to 24 grudnia), był czasem zabawy i obdarowywania się podarkami. Z czasem połączono to święto z obchodami Nowego Roku. Saturnalia obchodzono także w czasach późnego cesarstwa pod zmienioną nazwą – Brumalia (przy zachowaniu większości wcześniejszych tradycji).\nInnym świętem „pogańskim” był perski kult Mitry, szlachetnego bóstwa słońca, który narodził się w ubogiej grocie. Ono również przypadało w okresie przesilenia zimowego, 25 grudnia, który to dzień był dniem jego narodzin.\nU schyłku Cesarstwa Rzymskiego, za panowania cesarza Aureliana, powstał nowy kult synkretyczny, łączący w sobie elementy mitraizmu, kultu El Gabala i bóstwa solarnego Sol. Obchodzone 25 grudnia, święto ku czci Sol Invictus, było świętem państwowym i pierwszy raz jest poświadczone źródłowo w roku 354. Kościół pod koniec IV wieku przepisał w tym dniu obchodzenie świąt Bożego Narodzenia. Apologeci chrześcijańscy zauważają, że Hipolit już w datowanym na 204 Komentarzu do Księgi Daniela (4,23,3) pisał: „Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, w którym narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi”, podczas gdy 25 grudnia został ustanowiony przez cesarza Aureliana świętem narodzenia niezwyciężonego słońca dopiero w 274.\nszopki krakowskie, szopka neapolitańska\n↑ Karlheinz Deschner: I znowu zapiał kur. Krytyczna historia Kościoła. Tom 1, URAEUS, Gdynia 1996, ISBN 83-85732-38-1, rozdział 11- Kult Mitry a chrześcijaństwo, s. 105.\n↑ a b Tamże, s. 105.\n↑ Monika Przybyłek: Misteria ozyriańskie – widowisko czy rytuał?, Uniwersytet Łódzki 2011, s. 120.\n↑ Karlheinz Deschner: I znowu zapiał kur. Krytyczna historia Kościoła. Tom 1, URAEUS, Gdynia 1996, ISBN 83-85732-38-1, rozdział 11, Kult Mitry a chrześcijaństwo, s. 105.\n↑ Karlheinz Deschner:I znowu zapiał kur. Krytyczna historia Kościoła. Tom 1, URAEUS, Gdynia 1996, ISBN 83-85732-38-1, rozdział 11, Kult Mitry a chrześcijaństwo, s. 105.\n↑ a b c d e f Agnieszka Krzemińska – Ukryte pod choinką, Polityka 22.12.2009.\n↑ Por. Jan Paweł II: List Apostolski «Dies Domini» o świętowaniu niedzieli 27 i 76. Wrocław: TUM, 2000, s. 32, 90, 91. ISBN 83-86968-74-5.\n↑ Maria Ziółkowska: Szczodry wieczór, szczodry dzień: obrzędy, zwyczaje, zabawy. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989, s. 149. ISBN 83-205-3885-8.\n↑ a b c d e Por. Jerzy Grześkowiak, Paweł Szczaniecki OSB: Boże Narodzenie – II. W liturgii. W: Encyklopedia Katolicka. T. 2. Lublin: 1976, s. kol. 866–868.\n↑ a b The Chronography of 354 AD. Part 6: the calendar of Philocalus.. [dostęp 2010-09-09].\n↑ Kazimierz Wojtoń: Iulius. W: Słownik pisarzy antycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, s. 262. ISBN 83-214-0141-4.\n↑ Kard. Joseph Ratzinger: Duch liturgii. Poznań: Klub Książki Katolickiej, 2002, s. 89–101. ISBN 83-88481-92-4.\n↑ Jaka jest prawda o świętach Bożego Narodzenia?, [w:] Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy [online], Towarzystwo Strażnica, 1 grudnia 2014, s. 11, ISSN 1234-1150 .???\n↑ Watchtower: Dlaczego Świadkowie Jehowy nie obchodzą Bożego Narodzenia?. jw.org. [dostęp 2016-09-04].\n↑ Czy Adwentyści obchodzą Boże Narodzenie?. pt.maranatha.pl. [dostęp 2016-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-17)].\n↑ Dlaczego nie obchodzimy Bożego Narodzenia?. Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa w Czechowicach-Dziedzicach. [dostęp 2016-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-11)].\n↑ Is Christmas Biblical? (ang.). tjc.org. [dostęp 2016-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-22)].\n↑ R. F. Becker: The Truth about Christmas, Flee from Idolatry (ang.).\n↑ Messianic Judaism: The Followers of Christ Who Do Not Celebrate Christmas (ang.). The Christian Post, 2011-12-08.\n↑ Is Christmas Biblical? (ang.). tjc.org. [dostęp 2016-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-22)].\n↑ Frequently Asked Questions (FAQs) (ang.). churchofgod-7thday.org.\n↑ All About Iglesia ni Cristo: Frequently Asked Questions (ang.). iglesianicristowebsite.com.\n↑ ‘Christ’ in Christmas?: Churches of Christ and the Holiday Season (ang.). Christian Chronicle. [dostęp 2016-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-19)].\n↑ List Episkopatu Polski na temat przykazań kościelnych.\n↑ Gody Bożonarodzeniowe i Objawienie Pańskie w tradycji mariawickiej – Ekumenizm.pl, ekumenizm.pl [dostęp 2020-12-27] (pol.).\n↑ Boże Narodzenie u mariawitów, lodz.pl [dostęp 2020-12-27] [zarchiwizowane z adresu 2021-02-08] (pol.).\n↑ Symbole Bożego Narodzenia – znaczenie potraw, ozdób choinkowych i innych atrybutów świąt – Uroczystości rodzinne – Polki.pl, pl/rodzina/uroczystosci-rodzinne, symbole-swiat-bozego-narodzenia,10300263,artykul.html [dostęp 2021-01-13] (pol.).\n↑ Symbolika Świąt Bożego Narodzenia | rie world, rie-world.com [dostęp 2021-01-13] (ang.).\n↑ Symbole Świąt Bożego Narodzenia. Tradycje i zwyczaje, które każdy powinien znać (LISTA) | Gazeta Wrocławska, gazetawroclawska.pl [dostęp 2021-01-13] (pol.).\n↑ 9 zwyczajów świątecznych i ich znaczenie, deon.pl [dostęp 2021-01-13] (pol.).\n↑ Boże Narodzenie – znaki i symbole | Niedziela.pl, niedziela.pl [dostęp 2021-01-13] (pol.).\n↑ Symbolika i zwyczaje Wigilii Bożego Narodzenia – Moja Ostrołęka – lepsza strona miasta, moja-ostroleka.pl [dostęp 2021-01-13] (pol.).\n↑ Symbole Świąt Bożego Narodzenia | Miasto Gliwice, gliwice.eu [dostęp 2021-01-13] (ang.).\n↑ Znaczenie ozdób (nie tylko) choinkowych. Zobacz infografikę.\n↑ Saturnalia i ich związek z Bożym Narodzeniem.\n↑ KarlheinzK. Deschner KarlheinzK., I znowu zapiał kur, NorbertN. Niewiadomski (tłum.), Gdynia: Uraeus, 1996, ISBN 83-85732-38-1, ISBN 83-85732-37-3, OCLC 749622874 .\n↑ Wojciech Rudny – Dlaczego 25 grudnia?\nMonika Przybyłek: Misteria ozyriańskie – widowisko czy rytuał?, Uniwersytet Łódzki 2011.\nKarlheinz Deschner: I znowu zapiał kur. Krytyczna historia Kościoła. Tom 1, URAEUS, Gdynia 1996, ISBN 83-85732-38-1.\nGrześkowiak Jerzy, Szczaniecki Paweł OSB: Boże Narodzenie – II. W liturgii. W: Encyklopedia Katolicka. T. 2. Lublin: 1976, s. kol.866-868.\nBoże Narodzenie w liturgii i tradycji oraz materiały związane z Bożym Narodzeniem na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 3.02.2010]\nBoże Narodzenie w Kościołach Wschodnich na stronie unitów\nJózef Naumowicz, Narodziny Bożego Narodzenia, Znak, Kraków 2016.\nOstatnio edytowano 19 mar 2022 o 19:31\nTę stronę ostatnio edytowano 19 mar 2022, 19:31.


[premiera] Głos kobiet rewolucji francuskiej na scenie Teatru Polskiego w Bydgoszczy - Jest impreza!\nTagi: Bydgoszcz kultura teatr Teatr Polski w Bydgoszczy premiera Piotr Rubin Jolanta Janiczak kobiety rewolucji „Żony stanu dziwki rewolucji a może uczone białogłowy” prwa kobiet głos kobiet\n27 października 2016, aktualizowano: 28 października 2016\nSześć rewolucjonistek w sztuce, którą wyprzedziła rzeczywistość. Pytają o zasady budowania świata, szukają metod, by wrazić siebie - od soboty na scenie TPB „Żony stanu, dziwki rewolucji, a może uczone białogłowy”.\n- Decyzja o tym, że na scenie Teatru Polskiego w Bydgoszczy zostanie wystawiony spektakl o kobietach rewolucji francuskiej, zapadła pod koniec zeszłego sezonu artystycznego - mówi Wiktor Rubin, reżyser sztuki „Żony stanu, dziwki rewolucji, a może i uczone białogłowy” i dodaje, że jej wystawienie jest naturalną konsekwencją wcześniejszych spektakli feministycznych. Sama zaś autorka tekstu tej sztuki, odpowiedzialną także za dramaturgię, Jolanta Janiczak badaniem historii kobiet zajmuje się od przeszło 6 lat. Tym razem przestudiowała działania francuskich rewolucjonistek. Jedną z głównych działaczek walczących o prawa kobiet-obywatelek była Théroigne de Méricourt, której postulaty okazały się być zbyt radykalne dla głoszących hasła „wolności, równości i braterstwa” Dantona i Robespiera. Co więcej, Théroigne de Méricourt za swą walkę dla kobiet została zlinczowana publicznie przez... kobiety. To właśnie ta postać stała się dla twórców spektaklu pretekstem, by zastanowić się, jakie idee czy metody mogłyby dziś - w XXI w. - obudzić rewolucyjny zryw.\nBartosz Frąckowiak: Postulaty kobiet są tu przedstawione w pełnym przekroju pokoleniowym i klasowym. Wspólny cel nie zagłusza jednostki. Podmiotowość jest dużą wartością tej sztuki.\nOstatnie wydarzenia w Polsce dały odpowiedź szybciej niż zaplanowana na sobotę premiera.\n- Czarne protesty potwierdziły potrzebę wystawienia takiego spektaklu, a jednocześnie wprowadzają pytanie o rolę teatru i siłę jego oddziaływania - mówi Wiktor Rubin.\nZ kolei Jolanta Janiczak zauważa jest wiele jeszcze do zrobienia w sprawie kobiet, ciągle istniał ogromne dysproporcję ekonomiczne, o wiele mniej kobiet zajmuje kierownicze stanowiska, o wiele mniej kobiet w rządach państwa. Z kolei wielu krajach nie są w ogóle szanowane prawa kobiet. Dlatego kobiece „rewolucje francuskie” dzieją się do dziś na całym świecie, m.in. w krajach, gdzie toczą się konflikty wojenne jak w Syrii, Jemenie, Turcji itd . Scenariusz tych rewolucji od setek lat jest praktycznie ten sam... głosy kobiet, które stają się niewygodne, są marginalizowane. I w efekcie zapomniane.\n- W spektaklu zwracamy uwagę na to, że rewolucjonistki nie są nigdy traktowane do końca poważnie, wciąż podmiotem uniwersalnym jest mężczyzna, to on jest panem dyskursu, tradycji, kodów kulturowych. W spektaklu zastanawiamy się czy władza zawsze musi rodzić hierarchię, czy wolność zawsze musi być rozumiana jako kreślone pole do podziału, próbujemy sprawdzać inne funkcjonowanie tych pojęć- wyjaśnia Jolanta Janiczak.\n- My, kobiety, mamy problem z wchodzeniem w patriarchalne role, ale żeby zaprotestować, musimy nieść transparenty, przywalić komuś, wk...ić się - dodaje aktorka Beata Bandurska, która przyznaje, że spektakl tak naprawdę jest o podmiotowości kobiet.\n- Różnych kobiet. Jest nas sześć, każda wywodzi się z innej sfery i inaczej nazywa to, co wokół niej dzieje się. Błądzimy, pytamy, szukamy mechanizmu, sposobu, postaw, języka, żeby wyrazić swoje zdanie. Rewolucyjna wspólnota, która sprawia, że możemy działać razem, daje nam potencjał, nawet jeśli ta rewolucja się nie uda i przyjdzie za nią zapłacić najwyższą cenę - mówi Beata Bandurska, grająca postać, dla której pierwowzorem była Olimpia de Gouges, autorka Deklaracji Praw Kobiety i Obywatelki, stracona w 1793 roku.\n- Mam wrażenie, że teraz jest bardzo ważny czas, żeby dotknąć tematu miejsca kobiet w debacie publicznej, tego jak są postrzegane przez polityków, ale i przez siebie, żeby mogły same decydować, jakie role chcą w życiu odgrywać - podsumowuje aktorka.\nObok Beaty Bandurskiej, w roli rewolucjonistek zobaczymy: Magdalenę Celmer, Martynę Peszko, Sonię Roszczuk, Małgorzatę Trofimiuk, Małgorzatę Witkowską. Na scenie pojawiają się także mężczyźni, grani przez: Mirosława Guzowskiego, Rolanda Nowaka, Macieja Pestę, Marcina Zawodzińskiego.\nRealizatorzy spektaklu „Żony stanu (...)” podkreślają, że nie jest ich intencją dzielić świat na męski i damski, choć już w trakcie przygotowań do przedstawienie dochodziło do strać tych dwóch światów…\n- Mężczyzna reżyserujący spektakl o kobietach to paradoks, stwarzający konflikt, który jednak otwierał ciekawe pola poszukiwań dla nowego konstruowania roli przez aktorkę - przyznaje Wiktor Rubin.\n- Chodzi przede wszystkim, by nie bać się zabrać głos, żeby wyrażać co się myśli i czuje, uwolnić się od lęku. Wolność to porostu brak lęku, nawet jeśli jest to zawsze związane z ryzykiem– dodaje Jolanta Janiczak.\n- Dla mnie największą wartością tej sztuki, jest jej podmiotowość. Postulaty kobiet są tu przedstawione w pełnym przekroju pokoleniowym i klasowym. Wspólny cel nie zagłusza jednostki – podsumowuje Bartosz Frąckowiak, zastępca dyrektora Teatru Polskiego.\nPremiera spektaklu „Żony stanu, dziwki rewolucji, a może uczone białogłowy” w reż. Wiktora Rubina w sobotę na dużej scenie TPB o godz. 19. Kolejne przedstawienia odbędą się: 30 października, a także w listopadzie (4, 5, 6) i w grudniu (16, 17, 18).\nPróba medialna „Żony stanu, dziwki rewolucji, a może uczone białogłowy”\n- znawca kobiet ładnych : w czerwonym to niebezpieczne gdzie branzolety /kajdanki /\nGrosze grają rolę w teatrze oraz operze


Filip Trusz 05.01.2016 13:58\nPorsche po raz kolejny zaangażowało się w zbieranie pieniędzy na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Główną atrakcją będzie jeżdżenie Porsche 911 Carrera i Porsche Panamera pod okiem instruktorów. Obydwa auta są specjalne przystosowane dla... nieletnich kierowców\nDzieci będą mogły pojeździć Porsche w Warszawie na specjalnie wytyczonym torze na Placu Defilad już w dniach 8-10 stycznia. Do dyspozycji będą dwa modele: Porsche 911 Carrera oraz Porsche Panamera Turbo S Executive. Samochody są wyposażone w podwójny zestaw pedałów, dzięki czemu instruktor ma pełną kontrolę nad pojazdem. Atrakcja przeznaczona jest dla dzieci, które przez cały rok były zaangażowane w edukację z zakresu pierwszej pomocy organizowanych przez WOŚP.\nJednak nie tylko dzieci, które uczestniczyły w akcjach Orkiestry, mogą poprowadzić Porsche. Co muszą zrobić rodzice, aby ich pociechy miały taką szansę? Oczywiście wygrać w licytacji internetowej, z której dochód będzie przekazany na WOŚP. Na stronie internetowej aukcje.wosp.org.pl znajdziemy 20 takich aukcji pod hasłem "Udział w Young Driver Experience". Porsche organizuje jeszcze jedną aukcję charytatywną, tym razem już dla dorosłych. Można wylicytować jedno miejsce na tegoroczny wyjazd z serii Porsche On Track. Zwycięzca pojedzie wraz z wyścigową ekipą ze Stuttgartu na tor w Stambule, a tam będzie mógł się sprawdzić za kierownicą najmocniejszych Porsche. Nazwa aukcji: "Szkolenie na Torze Formuły 1 w Stambule".\nW tym roku Orkiestra zbiera na zakup urządzeń medycznych dla oddziałów pediatrycznych i zapewnienie godnej opieki medycznej seniorów.\nPRESIDENT Walker ASC YOSAN CB-250 YOSAN CB-50\nA ja nie dam na WOŚP, PORSZE I ZŁOTEGO MELONIKA OWSIAKA. Zbieram na tico w gazie! Jak będzie dużo łapek w górę dam numer konta może uzbieramy jak Stonoga na Golfa Cztyry w TEDEIKU :) Pozdrawiam\nNiemcy wspieraja lamanie prawa przez nieletnich\nTeraz widzicie jak niemce ingeruja w destrukcje polakow\nCzyli jednak niemcy finansuja okragly stol i 3rp\n"Nieletni – w rozumieniu prawa karnego osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia


Saga Zmierzch- informacje i streszczenie. - Zapytaj.onet.pl -\nLolipop_56 napisano: 17.02.2013 07:25 Edytowano: 12.03.2013 15:23\nSiedemnastoletnia Isabella Swan przeprowadza się ze słonecznego Phoenix do ponurego miasteczka Forks w deszczowym stanie Waszyngton,aby zamieszkać wraz ze swoim ojcem, komendantem miejscowej policji,Charliem. Decyduje się na to, ponieważ jej matka Renee po raz drugiwyszła za mąż i chciałaby móc podróżować ze swoim nowym mężem Philem.Mimo iż w Phoenix Bella nigdy nie miała zbyt wielu przyjaciół anizbytniego powodzenia, w Forks przykuwa uwagę większości uczniów iszybko zaprzyjaźnia się z niektórymi. Kiedy Bella siada przy tajemniczym, zabójczo przystojnym EdwardzieCullenie na lekcji biologii, chłopak wydaje się być na nią wściekły, aw jego oczach Bella dostrzega zaskakująco dużo wrogości i nienawiści.Po lekcjach Bella ponownie spotyka go przypadkowo w sekretariacie.Edward chce zmienić swój plan zajęć tak, by jej unikać. Jakiś czas później Edward ratuje Belli życie na parkingu przedszkołą, z nadludzką prędkością wbiegając między nią a rozpędzonysamochód. Bella zaczyna podejrzewać, że Edward nie jest zwyczajnymczłowiekiem. Z kolei stosunek Edwarda do Belli widocznie zmienia się,Edward przestaje być wobec niej tak wrogi. Na wycieczce ze znajomym na plażę Nr. 1 w La Push Isabella spotykaprzyjaciela z dzieciństwa – Jacoba Blacka i dowiaduje się, że wedługmiejscowych podań Edward i jego rodzina (ojciec, matka oraz czwórkaprzybranego rodzeństwa) to wampiry. Później dowiaduje się również, żeon i jego rodzina nie piją ludzkiej, tylko zwierzęcą krew. Dziewczyna zdaje sobie sprawę z tego, że jest w Cullenie zakochanana zabój, jednak nie jest pewna co chłopak czuje do niej. Staje się tojasne dopiero po tym, jak Edward ratuje Bellę w Port Angeles przedgrupką mężczyzn. Edward przyznaje Belli, że jest ona dla niego inna niżreszta ludzi, ponieważ jej woń dla niego jest stokroć bardziej kuszącai mocniejsza niż zwykły ludzki zapach, i musi się przy niej jeszczebardziej kontrolować, by jej nie zabić. Poza tym Edward nie jest wstanie czytać jej myśli (który to dar posiada). Wszystko byłoby dobrze, gdyby nie przybyły do okolic Forks wampirJames, który dla sportu decyduje się zapolować na Bellę. Cullenowiepostanawiają chronić dziewczynę rozdzielając ją z Edwardem i wywożącjak najdalej od domu. Swan ukrywa się w hotelu przy lotnisku w Phoenix.Niespodziewanie jednak dzwoni do niej James i oznajmia, iż porwał jejmatkę i trzyma ją w starym studiu baletowym. Bella, nie chcąc by cośsię stało Renee, wymyka się Jasperowi i Alice i biegnie do tropiciela.Edward i reszta jego rodziny, dzięki darowi przewidywania Alice, cudemratują Bellę od śmierci. Kiedy zauważają, że James zdążył ugryźćdziewczynę, Carlisle poleca synowi wyssać jad. Początkowo Edward niejest pewien, czy będzie w stanie się pohamować, by samemu nie zabićukochanej, jednak udaje mu się powstrzymać. Po powrocie do Forks Bellaz Edwardem wybierają się na bal absolwentów. Wtedy to Bella oznajmiamu, że chciałaby zostać wampirem, jednak Edward odmawia pomocy.\nStreszczenie "Księżyc w nowiu"\nZbliżają się osiemnaste urodziny Belli. Z tej okazji Alice i Edward Cullen postanawiają urządzić jej przyjęcie. W czasie odpakowywania prezentów Bella przecina sobie skórę, po której od razu spływa krew. Jasper, który jako ostatni przeszedł na 'wegetariańską' dietę, nie mogąc się opamiętać rzuca się na nią. Na szczęście Edward reaguje błyskawicznie i odciąga go wraz z innymi, wyprowadzając z domu. Edward i reszta jego rodziny nie chcąc by taka sytuacja się powtórzyła postanawiają wyprowadzić się z Forks.Nie chcąc kolejny raz narażać Belli na niebezpieczeństwo Edward postanawia skłamać, mówiąc ukochanej, że jej już nie kocha. Sądzi, iż w ten sposób dziewczyna prędzej pogodzi się z odejściem jego i jego rodziny. Jednak nastolatka zapada w głęboką depresję na wiele, wiele tygodni. Kiedy w końcu wybudza się ze stanu otępienia postanawia zaprzyjaźnić się bliżej z kolegą z dzieciństwa - Jacobem Blackiem. Bella i Jacob spędzają ze sobą coraz więcej i więcej czasu. Bella odkrywa, że wraz ze wzrostem adrenaliny, dostaje halucynacji i słyszy głos Edwarda. Zaczyna więc igrać z losem, robiąc coraz to bardziej ekstremalne rzeczy, do których zalicza się między innymi jazda motorem, tylko po to by usłyszeć jego głos. W międzyczasie Jacob odkrywa, że jest wilkołakiem. Chce utrzymać to w tajemnicy przed Bellą, co mu się jednak nie udaje. Kolejnym szalonym pomysłem Belli jest skok z klifu. Nie zamierza ona jednak popełnić samobójstwa, chodzi jej jedynie o zabawę i jeszcze jedną szansę na usłyszenie głosu swego ukochanego. Kiedy porywa ją prąd i wydaje się,że nie ma już nadziei, Jacobowi udaje się w ostatniej chwili ją uratować. W tym samym czasie Alice, wampirza siostra Edwarda ma wizję przyszłości: Bellę skaczącą z klifu. Ponieważ nie może widzieć wilkołaków w swoich wizjach, nie widzi, że Jacob uratował Bellę, dlatego też myśli iż jej przyjaciółka nie żyje. Postanawia przyjechać do Forks by wesprzeć Charliego w trudnych chwilach. Gdy jednak dostrzega Bellę, wie już, że jej wizja była niekompletna. Bella cieszy się z odwiedzin Alice. Spędzają razem każdą chwilę. Jednak wspomnienie o Edwardzie boli. W tym czasie Edward dzwoni do domu Belli, ale tak się składa,że Jacob odbiera słuchawkę, informując go, że Charlie jest na pogrzebie. Cullen jest przekonany, że to właśnie o Bellę chodzi. Tymczasem Charlie jest na pogrzebie swojego przyjaciela, Harrego. Nie mogąc się pogodzić ze śmiercią ukochanej Edward postanawia wyjechać do Włoch i sprowokować Volturi, wampirzą królewską rodzinę, by pozbawili go życia. Bella i Alice wyruszają za nim, i powstrzymują go. Edward długo nie może uwierzyć, że jego ukochana żyje. Przed opuszczeniem Włoch, Volturi oznajmiają, że Bella, jako, że zna ich sekrety musi umrzeć lub zostać przemieniona w jedną z nich. Alice zapewnia, że przemiana nastąpi wkrótce. Po powrocie do Forks, Edward mówi Isabelli, że opuścił ją nie dlatego, że jej nie kocha ale dlatego iż chciał ją chronić. Dziewczyna przebacza mu. Oboje są bardzo szczęśliwi. Książka kończy się głosowaniem Cullenów w kwestii przemiany Belli w wampira. Alice, Emmet, Jasper i Esme są za przemianą, Edward i Rosalie przeciw. Spór rozstrzyga decydujący głos Carlisle'a. Bella już wkrótce ma zostać wampirem.\nEdward Cullen i jego ukochana – Bella Swan – znowu są razem. Charlie nienawidzi go, za to, że jego córka dużo przez niego wycierpiała. Stara się ograniczyć czas, jaki jego córka ma z nim spędzać. Jednak nadal spotykają się w szkole, a Edward jest co noc gościem w jej pokoju. Są nierozłączni. Bella marzy jednak, aby odwiedzić Jacoba – przeprosić go za ból, który mu zadała, przebaczając Edwardowi. Edward nie zgadza się, twierdząc, że przebywanie w towarzystwie wilkołaków może być dla niej niebezpieczne. Jednakże gdy Cullen wybiera się na polowanie, Bella jedzie z wizytą do La Push. Do niczego złego nie dochodzi, ale Edward oznajmia, że już jej na to nie pozwoli. Gdy znów wybiera się na polowanie, przekupuje swą siostrę Alice wielkim żółtym Porsche, żeby pilnowała Bellę. Bella jednak wymyka się z pomocą Jake’a i tym razem Edward stwierdza, że wybór należy do Belli i pozwala widywać jej się z przyjacielem. Podczas jednej z tych wizyt Jacob oświadcza Belli, ze ją kocha, i całuję ją wbrew jej woli.Bella wciąż jest poszukiwana przez Victorię, która tworzy armię „nowonarodzonych” wampirów. Rodzina Cullenów i sfora wilkołaków łączy się w bitwie przeciwko Victorii i jej rozwścieczonej armii. Jasper, jako najbardziej doświadczony w tej dziedzinie (zanim został zaadaptowany przez Cullenów, pomagał wampirzycy, która go przemieniła trenować nowonarodzonych), szkoli swoją rodzinę oraz sforę, aby jak najlepiej umieli się bronić i unieszkodliwiać swoich wrogów. Za wszelką cenę trzeba chronić Bellę. Dziewczyna, martwiąc się o ukochanego Edwarda, prosi go by został z nią na czas bitwy, której termin przepowiada Alice. Bella i Edward oczekują na bitwę w namiocie w górach razem z Jacobem. Ponieważ dziewczyna zaczyna wykazywać pierwsze objawy hipotermii, Jacob kładzie się obok niej (temperatura ciała wilkołaków wynosi ponad 42 stopnie Celsjusza, podczas gdy skóra wampirów jest lodowato zimna). Gdy rankiem Jacob opuszcza namiot, Bella i Edward zaczynają dyskutować o swych zaręczynach – Jacob, który wszystko usłyszał, skowyczy zraniony. Dziewczyna stwierdza, że musi mu wszystko wyjaśnić. Jacob oznajmia Belli, iż będzie walczył – nie zważając na własne życie, które przestało być dla niego cenne. Przerażona Bella daje mu do zrozumienia, że czuje do niego coś więcej i całuje go. Robi to po to, aby chłopak nie poszedł walczyć nie mając nadziei. Wtedy zdaje sobie sprawę, że przez cały czas była w nim zakochana, ale to uczucie nie może równać się z jej miłością do Edwarda. Walka się zaczyna i Victoria z jej armią zostaje zniszczona, Jacob zaś zostaje lekko ranny. Bella musi wybrać pomiędzy miłością do przyjaciela a miłością jej życia. Jacob, chociaż szanuje jej wybór, stwierdza, że miłość do niego byłaby dla niej zdrowsza – niczym słońce, powietrze – w przeciwieństwie do miłości do Edwarda, którą przyrównuje do narkotyku. Bella zrozpaczona po stracie Jacoba, całą noc spędza wypłakując się Edwardowi. Ten znosi wszystko bardzo dobrze. Bella ponownie porusza temat swojej przemiany. Pamiętając o kompromisie zawartym z Edwardem, postanawiają udać się do Charliego z pierścionkiem zaręczynowym. Upewniając się, że jego ukochana podjęła właściwą decyzję, Edward zaczyna nowy rozdział w swym życiu.\nStreszczenie "Przed Świtem"\nPrzygotowania do ślubu idą pełną parą. Bella martwi się zniknięciem Jacoba. Noc przed ślubem Bella spędza samotnie, ponieważ Emmett i Jasper zabierają Edwarda na wieczór kawalerski. Bella i Edward pobierają się, a na ślubie pojawia się Jacob. Zostaje jednak zmuszony do opuszczenia wesela, gdy dowiaduje się o planach Belli i Edwarda, które bardzo go zdenerwowały. Nowożeńcy wyjeżdżają na miesiąc miodowy na wyspę, którą Carlisle podarował Esme. Tam też przeżywają swój pierwszy raz. Jednak ich miesiąc miodowy kończy się, kiedy Bella dowiaduje się, że zaszła w ciążę. Edward jest zszokowany. Wszyscy chcą aby Bella usunęła dziecko. Dziewczyna się na to nie zgadza, Rosalie staje po jej stronie. Ciąża zaczęła powoli zabijać Bellę, przez co Edward początkowo znienawidził swoje dziecko, lecz kiedy usłyszał myśli córki o tym jak ona bardzo kocha Bellę zmienił swoje nastawienie. Dziewczyna musi pić krew, aby dotrwać do końca ciąży, w czasie której dziecko łamie jej żebra i zadaje inne dotkliwe rany. Jej stan szybko pogarsza się, ciąża rozwija się niespodziewanie szybko. Kiedy Bella chce podnieść kubek z krwią, który jej upadł, zaczyna rodzić. Edward przecina brzuch Belli i przegryza „wampirzą skórę” w której rozwijało się dziecko. Podczas porodu niestety łamie jej kręgosłup. Na świat przychodzi córeczka- Renesmee. Edward widząc rychłą śmierć ukochanej, wstrzykuje jad w jej serce i w większe żyły, po czym liże rany by nie traciła krwi. Operacja udaje się, dziewczyna staje się wampirem. Dla Belli wszystko jest nowe, ale szybko okazuje się, że ma niecodzienną samokontrolę, która u wszystkich wywołuje szok i podziw. Wkrótce okazuje się, że Renesmee posiada nadprzyrodzoną moc – potrafi pokazywać swoje wspomnienia, prośby, żądania za pomocą obrazów. Dziecko jest także nadzwyczaj inteligentne. Szybko okazuje się, że Renesmee nadzwyczaj szybko się rozwija. Dziewczynka jest niezwykle podobna do Belli i Edwarda. Nikt nie pozostaje obojętny na urok dziecka. Wkrótce okazuje się, że mała dziewczynka jest obiektem wpojenia Jacoba (wpojenie – uczucie wilkołaka do innej istoty, niezwykle silne). Gdy obcy wampir Irina z klanu mieszkającego na północy w Denalii dostrzega Renesmee w lesie, bierze ją za „nieśmiertelne dziecko” (małe dziecko zamienione w wampira) – niezgodne z prawem ustanowionym przez Volturi. Zawiadamia Aro, Kajusza i Marka we Włoszech o zaistniałym incydencie. Kiedy wiadome jest, że dojdzie do starcia z Volturi, w którym wszyscy mają zginąć, nagle Alice i Jasper znikają. Pozostawiają list, w którym przepraszają, że nie mogą zostać, ale to jest jedyna szansa żeby przeżyć. Alice w tajemnicy przed Edwardem (aby Aro nie mógł odczytać tego z myśli) zostawia Belli adres, który doprowadza dziewczynę do fałszerza dokumentów, Dżeja. Jacob i Nessie (zdrobnienie od Renesmee, nie podoba się Belli, ponieważ uważa, że jej córka to nie potwór z Loch Ness) mieliby z pomocą tych dokumentów uciec w bezpieczne miejsce. Cullenowie zwołują swoich znajomych z całego świata, którzy mają potwierdzić to, że dziecko Belli i Edwarda rozwija się i nie jest tym za kogo uważają Volturi. Bella odkrywa swoją nową moc. Może wytwarzać tarczę, która chroni przed innymi nadprzyrodzonymi umiejętnościami, rozciągać ją i zmieniać jej kształt. Dochodzi do spotkania z Volturi, w którym cała ich grupa stawia się wykonać wyrok. Carlisle przekonuje wrogie wampiry o pomyłce. Irina ginie z ręki Kajusza za fałszywe zeznania. Lecz Voulturi nie mają pewności co wyrośnie z Renesmee. Nagle pojawia się Alice z Jasperem oraz 150-letni półwampir, półczłowiek, Nahuel. Z jego pomocą Cullenowie przekonują ich, że Renesmee nie jest jedynym takim przypadkiem i nie stanowi niebezpieczeństwa dla reszty wampirów. Volturi, nie mając argumentów by ukarać Cullenów, zawieszają broń i rozstają się w pokoju. Cullenowie świętują. Bella udaje się z Edwardem i córką do ich domku nad rzeką. Okazuje się, że Bella jest w stanie ukazać swoje myśli Edwardowi odciągając od siebie tarczę. Są szczęśliwi i chcą żyć razem przez wieczność.\nIsabella Marie Cullen (zd. Swan) (ur. 13 września 1987) jest przedstawiona jako wyjątkowo niezdarna osoba - brakuje jej koordynacji ruchowej, przez co często się potyka. Jej ukochany śmieje się, że przyciąga wszystkie wypadki. Bardzo blada jak na osobę, która większość swojego życia mieszkała na słonecznym południu USA - swoją bladość tłumaczy z żartem, że jest "w połowie albinosem". Kocha słońce i ciepło. Lubi czytać - do jej ulubionych autorek można zaliczyć Jane Austen. Nie znosi pełnej wersji swojego imienia. Automatycznie poprawia wszystkich, którzy zwracają się do niej "Isabella". Ma długie, ciemne, falujące włosy i brązowe oczy. Jest szczupła i ma zaledwie 163 cm wzrostu. Jest bardzo inteligentna, wyrozumiała i opiekuńcza. Nie cierpi strojenia się, mówiąc, że "makijaż jest bólem". Jest impulsywną osobą, zazwyczaj stara się zwalczyć tę cechę. Pomimo wielkiego podobieństwa do matki, Isabella pozbawiona jest jej otwartości. Rzadko kiedy staje w świetle reflektorów. W takich wypadkach czuje się zawstydzona. Wielką zagadką dla bohaterki jak i wampirów jest działanie jej mózgu. Pracuje on na innych zasadach niż u reszty ludzi. Dlatego też, większość Zimnych Ludzi ze "specjalnymi" zdolnościami, nie może wykorzystywać na Belli swych mocy. Jako 17 letnia dziewczyna przeprowadza się do pochmurnego i deszczowego miasteczka Forks. Po pewnym czasie spędzonym w nowej szkole zwraca uwagę na rodzinę Cullenów. Zauważa że najmłodszy z rodzeństwa żywi do niej ogromną niechęć. Niedługo po tym Bella flirtem wyciąga od Jacoba - kolegi z dzieciństwa, że Cullenowie według miejscowych legend są nazywani zimnymi ludźmi czyli wampirami. Stopniowo niechęć Edwarda do Belli przeradza się w głębokie uczucie. W ostatniej części Sagi Bella zostaje zamieniona w wampira. Podobnie jak u niektórych osobników, i u niej po zmianie ujawniają się niezwykłe zdolności. Bella - wampir bardzo szybko omija etap nowo narodzonej bardzo łagodnie, i chociaż cechuje ją olbrzymia siła jest w stanie oprzeć się żądzy krwi. Ponadto Bella odkrywa w sobie umiejętność tworzenia niewidzialnej tarczy, która chroni ją przed atakami mentalnymi. Szybko uczy się, jak "okrywać" innych, niestety odkrywa także, że dzięki osobliwemu darowi jej córki Renesmee jej tarcza ma dziury (jak się później okazuje dotyczą one tylko jej córki, która odziedziczyła zdolności rodziców na odwrót, a więc potrafi przekazywać swoje myśli i nikt nie jest w stanie jej zablokować). Przyjmując nauki od pewnej wampirzycy-amazonki Zafriny potrafi także sprawić (odpychając od siebie tarczę), aby Edward mógł usłyszeć jej myśli mimo "ochrony" jaką zapewnia jej tarcza. Sprawia im to wiele radości, a Edwardowi również daje uczucie ulgi, ponieważ potrafi usłyszeć swoją ukochaną. Żona Edwarda i matka Reneesme.\nEdward Anthony Masen Cullen (ur. 20 czerwca 1901, zm. 1918) jest wampirem, który zakochuje się ze wzajemnością w Belli Swan, zwykłej dziewczynie. W ostatniej części sagi, "Przed świtem", żeni się z nią i płodzi dziecko, co pociąga za sobą przemianę Belli w wampira.\nEdward Cullen jest opisywany jako wyjątkowo urodziwy, nawet wśród wampirów. Ma białą skórę, w słońcu iskrzącą jak diamenty, kasztanowe włosy, zawsze w wystudiowanym nieładzie i oczy o zmiennym kolorze, od jasnozłotego do czarnego, w zależności od stopnia pragnienia. Jest wysportowany i muskularny, autorka porównuje nawet jego ciało do posągu Adonisa. Jest nadludzko silny i szybki, potrafi również czytać w myślach ludzi, wilkołaków i wampirów. Edward jest bardzo poważną osobą. Poprzez wgląd do umysłów innych istot poznaje ich psychikę i poglądy, co niekiedy pomaga mu przeżyć. Ma wyrafinowane poczucie humoru. Potrafi być cyniczny i niemiły, ale zazwyczaj stara się być uprzejmy. Wychowany w czasach pierwszej wojny światowej, ma maniery dżentelmena. W stosunku do Belli jest troskliwy, zaborczy i nadopiekuńczy. Potrafi być bardzo zazdrosny, irytuje go także tarcza mentalna jego ukochanej. Walczy o zachowanie Belli przy życiu - nie chce jej przemienić w wampira, by nie utraciła duszy. Rodzinę stawia na pierwszym miejscu. Dzięki swojemu urokowi potrafi zamącić w głowie niejednej kobiecie, lecz jego wygląd potrafi także przerazić. Jego matka nazywała się Elizabeth Masen, a ojciec - Edward Masen (senior). W roku 1918 świat ogarnęła pandemia grypy hiszpanki. Wśród tysięcy umierających ludzi znalazła się rodzina Edwarda. Pierwsza fala epidemii zabrała Edwarda seniora, następnie umarła Elizabeth. Tuż przed śmiercią, kobieta w gorączce prosiła doktora Carlisle'a Cullena, by postarał się uratować życie jej syna za wszelką cenę. Carlisle zmagał się z własnym sumieniem, ale w końcu podjął decyzję. Zabrał matkę Edwarda do kostnicy, następnie wrócił po jej syna. Nikt nie zauważył, że Edward jeszcze żyje - zbyt wielu ludzi było chorych, nikt nie zwracał uwagi na to, co robi Carlisle. Doktor zabrał chłopaka do swojego domu, gdzie przemienił go w wampira poprzez ukąszenie. Jest przybranym bratem Alice, Emmeta, Rosalie, Jaspera, mężem Belli i ojcem Reneesme.\nJasper Hale (urodzony w 1844 roku jako Jasper Whitlock) – adoptowany syn Carlisle'a i Esme Cullenów, przybrany brat Rosalie, mąż Alice. Urodził się w Teksasie i wstąpił do armii w roku 1861. Został zamieniony w wampira w 1862 przez wampirzycę Marię, gdy miał 18 lat. Zdobył umiejętności manipulowania uczuciami i emocjami, swoimi jak i innych. Maria, biorąc pod uwagę jego wysoką pozycję w wojsku, uczyniła go swoim pomocnikiem w tworzeniu armii nowonarodzonych wampirów. Jego zadaniem było szkolenie młodych wampirów, a następnie ich zabicie, gdy nie byli już potrzebni (po około roku, kiedy ich siła słabła). Zmęczony takim życiem, dołączył do starych przyjaciół- Petera i Charlotte. W karczmie spotkał Alice, przewidującą o ich spotkaniu, i razem z nią dołączył do rodziny Cullenów. Ma największe problemy z opanowaniem się na widok lub zapach ludzkiej krwi. Jest wysoki i muskularny, ale szczupły - w "Zmierzchu" Bella opisuje go jako "podobnego do lwa". Jego ciało pokryte jest bliznami w kształcie łuku (ślady zębów), które są pamiątką po wielu latach szkolenia nowonarodzonych wampirów, jednak ludziom niezwykle trudno je dostrzec, widzą je w całej okazałości jedynie wampiry. Ma miodowo-blond włosy i oczy koloru złotego- gdy jest "syty" i ciemnobrązowego, czarnego, kiedy jego głód nie jest zaspokojony.Jasper ma dar sterowania emocjami innych. Jego wadą jest to, że się na nim w pewien sposób odbijają i wpływają na jego samopoczucie.\nRosalie Hale – Rosalie jest przedstawiona jako niezwykle piękna wampirzyca. Jest wysoka, o posągowej figurze i ma długie, falujące blond włosy. Nawet za czasów bycia człowiekiem była uważana za niesamowicie urodziwą. Rose została przedstawiona jako kobieta posiadająca elegancję, klasę i oczy będące podobnymi do fiołków. Będąc jeszcze człowiekiem, marzyła o posiadaniu męża i dzieci. W końcu zaręczyła się z Royce Kingiem II. Pewnego dnia, po wizycie u swej przyjaciółki Very, dziewczyna została zgwałcona przez swego pijanego narzeczonego i jego kolegów i pozostawiona na pewną śmierć na ulicy. Tam znalazł ją Carlisle Cullen, a nie mogąc pomóc jej w inny sposób zmienił ją w wampira. Początkowo Carlisle chciał, by Rosalie i Edward byli parą, jednak okazało się, że Edward nie lubi blondynek. W końcu Rose znalazła Emmeta - chłopaka pogryzionego przez niedźwiedzia w lesie i zaniosła go do Carlise'a, by ten dokonał przemiany. Zrobiła to, ponieważ przypominał jej synka Very - Henry'ego. Do swojego wampirzego życia wniosła wytrwałość. To jej najtrudniej było pogodzić się ze swoją przemianą. Znienawidziła Bellę, która stała przed wyborem, jakiego jej nie dano i zamierzała zrezygnować z czegoś, za co Rosalie dałaby wszystko. Po przemianie Rosalie zemściła się na Royce'u i jego kolegach ubrana w suknię ślubną. Uważa, że jest prawie tak twarda jak Carlise, twardsza od Esme i tysiąc razy twardsza od Edwarda, ponieważ nigdy nie poznała smaku ludzkiej krwi. Jest przybraną siostrą Jaspera i żoną Emmeta.\nEmmett Cullen – jest adoptowanym synem Carlisle'a i Esme, przybranym bratem Edwarda, Alice i mężem Rosalie Hale. W "Przed świtem" zostaje szwagrem Belli Swan oraz wujkiem Renesmee Cullen. Emmett urodził się w 1915 roku, mieszkał w Gatlinburg, Tennessee. W 1935 roku zostaje zaatakowany przez niedźwiedzia i znaleziony w lesie przez Rosalie, która polowała akurat na tym obszarze. Emmett przypominał jej wyglądem dziecko jej przyjaciółki, które miało takie same dołeczki i niewinny wygląd. Postanowiła go uratować. Wzięła go na ręce i niosła przez ponad sto mil do miasta Appalachia, gdzie akurat mieszkali. Tam poprosiła Carlisle'a Cullena, by darował Emmettowi życie przez zamienienie go w wampira. Emmett dołączył do klanu Cullenów. Zakochuje się w Rosalie, zostają parą, a później małżeństwem. W książce wspomniane jest, że co jakiś czas Cullenowie wyprawiają im wesele. Emmett jest przedstawiony jako wysoki, krzepki, niezwykle umięśniony i u większości ludzi budzi większą grozę niż jego przybrani bracia. Ma ciemne loki, a gdy się uśmiecha, powstają mu dołeczki. Jest również bardzo wesołym i śmiałym chłopakiem. Raczej nie boi się innych wampirów i nie stara się nawet podchodzić do nich ostrożnie jak reszta rodziny. Może to być spowodowane faktem, że Emmetta nie jest łatwo pokonać. Lubi żartować, zwłaszcza z Belli Swan. W "Zmierzchu", Emmett jest początkowo ostrożny w stosunku do Belli, ale ostatecznie się do niej przekonuje. Jest zaskoczony, gdy Bella wymyśla sposób ucieczki, nie narażając Charliego. Często dokucza jej ze względu na jej niezdarność i ludzki tok rozumowania. Głosuje za jej przemienieniem w wampira w tomie "Księżyc w nowiu".\nRenesmee Carlie "Nessie" Cullen − pół wampir i pół człowiek (Dhampir). Urodzona 10 września, córka Edwarda Cullena i Belli Swan. Imiona dziewczynki są kombinacją imion rodziców Belli oraz przybranych rodziców Edwarda. Imię 'Renesmee' powstało z połączenia imion matek: Renée i Esme, a 'Carlie' pochodzi od imion ojców: Carlisle i Charlie. Jest to pomysł matki dziewczynki, Belli.\nRysy twarzy i kolor włosów odziedziczyła po Edwardzie, kolor oczu po Belli, kręcone włosy zaś po dziadku - Charliem. Jej serce, inaczej niż u wampirów pełnej krwi, pompuje krew, dając jej rumieńce. Skóra Renesmee jest bardzo ciepła i delikatna w dotyku, ale jest twarda, blada i migocze na słońcu, prawie tak jak skóra wampira. (Jednak Bella stwierdza, że jej córka nie będzie mieć problemu z przebywaniem z ludźmi w jasnym słońcu.) Dziewczynka może żywić się krwią i ludzkim jedzeniem, jednak woli krew. Nie produkuje jadu. Renesmee psychicznie i fizycznie rozwija się bardzo szybko. Siedem dni po swoim urodzeniu umiała już mówić, a pod koniec "Przed świtem" może czytać, biegać, polować oraz mówić pełnymi zdaniami bez żadnych problemów. Przestanie rosnąć w wieku lat siedmiu, osiągnąwszy stopień rozwoju psychicznego i fizycznego równy siedemnastolatce. Ma 24 pary chromosomów, o jedną mniej niż prawdziwy wampir. Jest niezwykle inteligentna. Tak jak wampira można ją zabić tylko przez rozczłonkowanie i spalenie. Renesmee posiada dwie wyjątkowe zdolności, które są "odwróconymi o 180 stopni" zdolnościami jej rodziców. Potrafi pokazywać komuś swoje myśli poprzez dotykanie ich twarzy, oraz przedzierać się przez wszystkie blokady, jak np. tarcza jej mamy, Belli. Jacob Black nadaje jej przydomek Nessie, bo uważa, że jej pełne imię jest trudne do wymówienia. Nie podoba się to Belli bo nasuwa skojarzenia z Potworem z Loch Ness. Jednakże później wszyscy zaczynają używać tego zdrobnienia.\nJacob Black – jest Indianinem z plemienia Quileute, a także istotą zmiennokształtną (błędnie uważany za wilkołaka). Mieszka na terenie rezerwatu La Push. Ma dwie starsze siostry, Rachel i Rebeccę. Według legendy jego plemię wywodzi się od wilka, co znaczy, że Jacob i rodzina są wilkołakami. Jego ojciec, Billy Black, należy do starszyzny plemienia Quileute. Jako swą przyszłą partnerkę wybrał (a właściwie "wpoił sobie") Renesmee, córkę Belli i Edwarda. Nazywa ją pieszczotliwie Nessie. Kiedyś rywalizował o względy Belli z jej ukochanym Edwardem.\nCharlie Swan – jedna z głównych (ale drugoplanowych) postaci książkowej sagi "Zmierzch" oraz filmu pod tym samym tytułem. Jest szeryfem w Forks i ojcem Belli Swan. Jest bardzo troskliwy i opiekuńczy, przez co ma początkowo trudności z zaakceptowaniem Edwarda jako chłopaka jego córki, bardziej skłaniając się ku Jacobowi Blackowi. W późniejszych tomach sagi odgrywa mniej znaczącą rolę.\nCzas wygenerowania strony: 0.12236400


T-shirty damskie | SHOWROOM.PL\nT-shirt - chyba nie ma nic bardziej rozpoznawalnego w świecie mody. To właśnie dzięki swojemu prostemu krojowi i kształtowi przypominającemu literę "T" zawdzięcza swoją nazwę. Dzięki prostocie wykonania T-shirt jest uniwersalnym dodatkiem do każdej kreacji czy to podczas leniwego popołudnia w domowym zaciszu czy wyjścia ze znajomymi na miasto.\nDodaj do schowka T-shirt Sika\nDodaj do schowka T-shirt Luna\nDodaj do schowka T-shirt z dekoltem w serek Fokia\nT-shirt z dekoltem w serek Fokia\nbiały szary czarny różowy\nDodaj do schowka T-shirt Ori\nbiały szary czarny jasny róż\nDodaj do schowka T-shirt w serek\nDodaj do schowka T-Shirt Juana\nDodaj do schowka T-Shirt Bettie\nDodaj do schowka T-shirt Sunny\nDodaj do schowka T-Shirt Serena\nDodaj do schowka T-Shirt Carmin\nDodaj do schowka Top Ginepro\nDodaj do schowka T-Shirt bawełniany z nadrukiem\nDodaj do schowka Top "Sporty"\nDodaj do schowka T-shirt Origano\nDodaj do schowka Koszulka Training Top\nKoszulka Training Top\nDodaj do schowka T-shirt Tina\nczarny łososiowy écru\nDodaj do schowka T-shirt "Kisses"\nDodaj do schowka T-shirt "T- Moriplaque"\nT-shirt "T- Moriplaque"\nDodaj do schowka T-shirt "T-Sily"\nDodaj do schowka T-shirt z ozdobną aplikacją\nDodaj do schowka T-shirt Daphne\nDodaj do schowka Diesel T-shirt "T- Sily-N"\nDodaj do schowka T-shirt Apertus Venetus\nT-shirt Apertus Venetus\nDodaj do schowka T-shirt Makson czukor\nT-shirt Makson czukor\nDodaj do schowka T-shirt termoaktywny Functio Roseum\nT-shirt termoaktywny Functio Roseum\nDodaj do schowka T-shirt Don't Be\nDodaj do schowka T-shirt Sutura Fuscus\nT-shirt Sutura Fuscus\nDodaj do schowka T-shirt "T- Serra"\nT-shirt "T- Serra"\nDodaj do schowka T-shirt Fana\nDobry damski t-shirt nie jest nudny!\nWygodny t-shirt nie jest nudny! Myślisz, że damski T-shirt to prosty element garderoby, który już nie może niczym zaskoczyć? Absolutnie nie! Aktualne trendy w modzie pokazują, że damski t-shirt ma niejedno oblicze. Wiele modeli ma sprawiać wrażenie niestarannie zaprojektowanych, aby podkreślić luz i swobodę.\nT-shirty damskie zawsze w modzie!\nZresztą t-shirty bardzo szybko zdobyły popularność, do czego z pewnością przyczyniła się ich różnorodność. Raz zaskakują nas wzorami, innym razem długością, aby za chwilę zaciekawić wzorami z surowymi szwami czy klasyczną prostotą, która przecież do wszystkiego pasuje.\nT-shirt podstawą do niemal każdej stylizacji!\nProsty klasyczny t-shirt będzie pasował do wszystkiego i posłuży jako świetna baza. Jeśli wybierzesz intrygujący napis czy oryginalny wzór, masz punkt wyjścia do całej wyjątkowej kreacji. T-shirt to dla każdej kobiety baza do stworzenia licznych kreacji – zarówno tych sportowych, jak i codziennych czy eleganckich.\nTopy damskie i t-shirty to must have każdej kobiety\nPrzez lata wiele się zmieniło – są różne kroje, fasony, długości, wzory, modele, kolory itd. Wystarczy też dobrać do niego kilka dodatków, aby stworzyć naprawdę modną stylizację. Czarny t-shirt damski czy też t-shirt damski w serek to must have każdej kobiety!\nModele koszulek oversize – nowa moda w świecie t-shirtów?\nObszerne koszulki wyglądające jak wyjęte z męskiej szafy to kolejny must have. Coraz popularniejsze stają się też modele oversize. Jeśli jednak wolisz, możesz wybrać t-shirt podkreślający talię. Popularnym fasonem są też trapezowe koszulki, czyli z krótszym przodem i dłuższym tyłem, a także bluzki damskie z nadrukiem. Damskie t-shirty mogą być także eleganckie! Krótkie t-shirty odsłaniające nieco ciała spodobają się miłośniczkom stylu i elegancji. Warto zestawić je np. ze spódnicą z podwyższonym stanem. Jeśli zaś masz naturę buntowniczki, wybierz t-shirty z wywijanymi rękawami.