Renata Świgońska : BLOG O TŁUMACZENIU PRAWNICZYM I SĄDOWYM\nmarzec 25, 2021 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: egzamin pisemny, wiedza prawnicza\nWiem z doświadczenia, że samodzielne tłumaczenie tytułów ustaw przysparza wiele problemów.\nW praktyce tłumacze często korzystają z gotowców. Na rynku wydawniczym można bowiem nabyć tłumaczenia wielu polskich ustaw i kodeksów.\nTrzeba jednak pamiętać, że tłumaczenie polskiego kodeksu/ustawy na j.obcy nie ma charakteru wiążącego. Obowiązuje tylko ustawa. Przekład jest tylko przekładem.\nTłumaczenie aktu normatywnego to zawsze czyjaś propozycja, lepsza lub gorsza. Idealnej wersji nie ma, a techniki z których korzysta tłumacz oraz sposób, w jaki dokonuje wyboru ekwiwalentów to zawsze jego indywidualy wybór, z którym można się zgodzić lub nie.\nKonwencja jezyka docelowego\nJak tłumaczyć tytuły ustaw? Czy wyrazy w tytule ustawy tłumaczymy po kolei? A może kolejność jest obojętna? Czy są tutaj jakieś zasady? A jeżeli tak, to jakie?\nZasada jest taka, że przekładając tytuły ustaw należy uwzględnić konwencję języka docelowego. Przekład ma bowiem funkcjonować w świecie, w którym obowiązuje konwencja języka B.\nZasady tłumaczenia na j.obcy\nW krajach anglosaskich przykładem konwencji jest umieszczanie w tytule ustawy tylko roku jej uchwalenia np. The Companies Act 2006. W Polsce natomiast w tytule ustawy stosuje się pełne daty dzienne.\nTłumacząc tytuł ustawy na j.angielski najlepiej wprowadzić datę za pomocą przyimka ‘of,’ na przykład:\nPL Ustawa z dnia 29 września 1994 o rachunkowości\nEN The Accounting Act of September 29 1994.\nDodatkowo, gdy sporządzamy tłumaczenie poświadczone, należy dodać, że jest to ustawa polska. Warto także w kwadratowych nawiasach umieścić źródłowy tytuł ustawy:\nThe Polish Accounting Act of September 29 1994 [Ustawa z dnia 29 września 1994 o rachunkowości]\nOgólna zasada jest taka, że tłumacząc tytuł ustawy na j.angielski dostosowujemy się do konwencji anglosaskiej, czyli:\nodwracamy szyk wyrazów\neliminujemy z niego przyimki\nwszystkie rzeczowniki, przymiotniki, czasowniki i zaimki piszemy dużą literą\nOczywiście nie zawsze jest to możliwe. Niektóre polskie ustawy mają bowiem bardzo długie tytuły. W takim przypadku tłumaczymy: the Act on [tytuł] of [data].\nZasady tłumaczenia na j.polski\nGdy z kolei tłumaczymy tytuł angielskiej/niemieckiej ustawy na j.polski, to dostosowujemy przekład do konwencji obowiązującej w j.polskim.\nW Polsce konwencję dla polskich aktów normatywnych wyznaczają ‘Zasady techniki prawodawczej’, które określają reguły konstruowania aktów normatywnych przez legislatorów. Poniżej paragraf 16 Zasad techniki prawodawczej.\n[Konstrukcja tytułu ustawy]\nW tytule ustawy w oddzielnych wierszach zamieszcza się:\noznaczenie rodzaju aktu;\nogólne określenie przedmiotu ustawy\nZasada jest więc taka, że datę w tytule polskiej ustawy umieszcza się przed określeniem jej przedmiotu, na przykład:\nUstawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji\nW Niemczech natomiast obowiązuje inna konwencja. Datę w tytule niemieckiej ustawy umieszcza się po określeniu jej przedmiotu:\nGesetz gegen unlauteren Wettbewerb in der Fassung der Bekanntmachung vom 3. März 2010\nPrzekładając tytuł ustawy na j.polski lub j.niemiecki, tłumacz musi pamiętać o zmianie konwencji. Jak już wspomniałam wcześniej, w tytule ustawy należy uwzględnić konwencję języka docelowego. Przekład ma bowiem funkcjonować w świecie, w którym obowiązuje konwencja języka B.\nNa zakończenie, tytułem ciekawostki, warto dodać, że w Niemczech tytuł ustawy może występować w trzech postaciach: pełnego tytułu, tytułu skróconego oraz skrótu. Pełna postać tytułu jest obligatoryjnym elementem tekstu każdej niemieckiej ustawy, skrócone tytuły tworzy się z myślą o powoływaniu danego aktu w innych aktach, zaś skróty – z myślą o powoływaniu danego aktu w bazach danych, piśmiennictwie prawniczym i w orzecznictwie sądowym.\nZałącznik do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20.06.2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”\nA. Malinowski, Błędy formalne w tekstach prawnych, Warszawa, 2020\nB. Kwiatkowska, G.Wierczyński, (tłum.), Niemiecki podręcznik techniki prawodawczej, Gdańsk, 2016\nL.Berezowski, Jak czytać, rozumieć i tłumaczyć dokumenty prawnicze i gospodarcze? Podręcznik dla tłumaczy języka angielskiego, Warszawa, 2018\nluty 9, 2021 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: bez kategorii, dla początkujących, egzamin pisemny\nTłumaczenie poświadczone nazw własnych może przyprawić o zawrót głowy, szczególnie gdy chodzi o nazwy miejscowości, które w dokumentach spotykamy na każdym kroku. Niby jest reguła, ale od reguły są wyjątki.\nReguła jest taka, że nazw miejscowości nie tłumaczymy. Zostawiamy je w brzmieniu oryginalnym, ale jeżeli istnieje ich OFICJALNY ODPOWIEDNIK W JĘZYKU DOCELOWYM, używamy go, czyli:\nWarszawę będziemy w tekście dokumentu tłumaczyć na j.niemiecki jako Warschau, na przykład: Seit 25 Jahren wohne ich in Warschau,\nw przypadku tłumaczenia danych teleadresowych , co do zasady,Warszawy nie tłumaczymy, zarówno na j.angielski, jak i j.niemiecki – zostawiamy ją w brzmieniu oryginalnym (kodeks zawodowy tłumacza przysięgłego)\nA co ze stosowaniem pozostałych niemieckich odpowiedników polskich miejscowości? Tutaj trzeba zachować ostrożność.\nPrzykładowo, większość polskich miast, miasteczek, a nawet wiosek na Górnym i Dolnym Śląsku ma swoje odpowiedniki w j.niemieckim, co jest związane ze skomplikowaną historią stosunków polsko-niemieckich.\nBreslau, Kattowitz, Pless mają swoje niemieckie nazwy, bo były kiedyś miastami niemieckimi, ale dzisiaj Wrocław, Katowice i Pszczyna to miasta polskie, dlatego tłumacząc aktualne dokumenty na j.niemiecki zostawiamy je w brzmieniu oryginalnym.\nTo co możemy ewentualnie zrobić, to w kwadratowym nawiasie wstawić tę historyczną nazwę w naszym tłumaczeniu na j.niemiecki, czyli:\nA co z j.angielskim? Tutaj sprawa wydaje się dużo prostsza.\nZacznijmy od Warszawy. Stolica Polski jako jedyne miasto w Polsce posiada odpowiednik swojej nazwy w j.angielskim. Odpowiednik ten jest powszechnie znany w krajach anglosaskich. Dlatego w tłumaczeniu z j.polskiego na j.angielski Warszawę przetłumaczymy jako Warsaw.\nPozostałe miasta w tłumaczeniu z j.polskiego na j.angielski zostawiamy w brzmieniu oryginalnym – czyli zgodnie z obowiązującą regułą.\nPamietajmy jednak, że gdy Warszawa występuje w zestawieniach, na przykład w nazwie dzielnicy Warszawa Śródmieście, to Warszawy na j.angielski lub j.niemiecki tłumaczyć nie będziemy, czyli przykładowo pełną nazwę:\nDistrict Court for Warszawa-Śródmieście in Warsaw [Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie]\nRegionalgericht für Warszawa-Śródmieście in Warschau [Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie]\nI na koniec. Zawsze pamiętamy, że przy szukaniu odpowiedników nazw miejscowości korzystamy z publikacji Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej.\nstyczeń 10, 2021 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: dla początkujących, egzamin pisemny\nDokumenty szkolne, jak świadectwa, dyplomy oraz suplementy do dyplomów często pojawiają się w praktyce zawodowej tłumacza przysięgłego.\nMoże merytorycznie nie są najtrudniejsze, ale jest wiele szczegółów, w tym także kwestie poprawnego sporządzenia tego dokumentu od strony formalnej, które sprawiają, że tłumaczenie banalnego świadectwa może być wyzwaniem, szczególnie dla początkującego tłumacza przysięgłego.\nJednym z wyzwań może być tłumaczenie stopni i tytułów naukowych oraz zawodowych.\nW Polsce stopniami naukowymi jest doktor i doktor habilitowany. Tytułem naukowym jest tylko tytuł profesora. Magister, licencjat, inżynier, o czym warto pamiętać, to tytuły zawodowe.\nJeżeli chodzi o tłumaczenie, to zasada jest taka, że stopnie naukowe i tytuły zawodowe pozostawia się w oryginalnym brzmieniu, żeby nie wprowadzać nikogo w błąd.\nNależy podkreślić, że samo wykonanie tłumaczenia u tłumacza przysięgłego nie jest równoznaczne z uznaniem dyplomu. Informację na temat równoważności zagranicznych dyplomów wydają bowiem właściwe dla danego kraju instytucje, zajmujące się sprawami uznawalności wykształcenia.\nTłumacz przysięgły nie ma uprawnień do przyrównywania tytułów zawodowych lub stopni naukowych nadanych za granicą do tytułów i stopni nadawanych w Polsce. Byłoby to bowiem formą uznania ich równoważności, a do tego, jak już wspomniałam, uprawnione są odpowiednie instytucje.\nJak już wspomniałam, stopni naukowych i tytułów zawodowych nie tłumaczymy. Dla celów informacyjnych możemy je przetłumaczyć i zapisać kursywą w kwadratowym nawiasie.\nPoniżej przykładowe tłumaczenia z j.niemieckiego i j. angielskiego:\nDr. [doktor] Eva Mischner\nUniv.-Prof.Dr [profesor uniwersytecki doktor]\nJohn Carpenter, PhD [doktor]\nINTERPUNKCJA – stopnie i tytuły\nPolska interpunkcja lubi zaskakiwać i nie wszystko jest takie oczywiste, jak mogłoby się wydawać. Poniżej garść praktycznych zasad, które mogą się przydać, także na egzaminie na tłumacza przysięgłego.\nNiemiecki skrót od stopnia naukowego doktor jest zawsze z kropką, na przykład Dr. Eva Mischner. Tłumacząc dokument na j.polski zostawiamy tak, jak jest w oryginale, z ewentualną uwagą w kwadratowym nawiasie, czyli Dr. [doktor] Eva Mischner\nA jak to wygląda w przypadku j.polskiego?\nW przypadku polskiego skrótu ‘dr’ kropki nie stawiamy wtedy, gdy występuje w mianowniku l. pojedynczej.\nPrzykład: Dr Jan Kowalski otrzymał wyróżnienie.\nNatomiast po skrócie ‘dr’ w przypadkach innych niż mianownik l. pojedynczej stawiamy kropkę lub dopisujemy końcówkę, czyli napiszemy:\nDawno nie widziałem dr. Jana Kowalskiego (dra Jana Kowalskiego)\nUWAGA! Nie stawiamy jednak kropki, gdy skrót ‘dr’ odnosi się do kobiet, ponieważ doktor jest w rodzaju żeńskim nieodmienny.\nMając więc do czynienia z kobietą, nie odmieniamy stopnia naukowego i piszemy: Dawno nie widziałem dr Janiny Kowalskiej\nDokumenty szkolne na egzaminie na tłumacza nie występują. Przynajmniej do tej pory się nie pojawiały w angielskiej i niemieckiej grupie językowej.\nPomimo to warto sobie przejrzeć przed egzaminem te dokumenty i propozycje ich tłumaczeń wraz z opisem formalnym. Przykłady tłumaczenia poświadczonego z i na j.niemiecki można znaleźć w książce prof. A.D.Kubackiego: Jak sporządzać tłumaczenia poświadczone dokumentów?\nKsiążka ‘Egzamin na tłumacza przysięgłego. Tłumaczenie ustne. Język angielski’ – wywiad z prof. M.Kuźniakiem i dr. Janem Gościńskim\ngrudzień 14, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: egzamin ustny, Państwowa Komisja Egzaminacyjna, polecane publikacje\nBardzo dziękuję za przyjęcie zaproszenia do udzielenia wywiadu. Książka, o której będziemy rozmawiać, ukazała się pod koniec sierpnia 2020 w ramach serii wydawniczej ‘Egzamin na tłumacza przysięgłego’, zainicjowanej przez Wydawnictwo C.H.Beck.\nNa wstępie chciałabym zapytać, skąd pomysł na taką publikację i jak długo trwało pisanie i opracowywanie materiałów?\nKilka lat temu prof. Kuźniak napisał książkę o tłumaczeniach pisemnych na egzaminie na tłumacza przysięgłego języka angielskiego. Ponieważ spotkała się ona z zainteresowaniem czytelników, pomyśleliśmy, że może warto byłoby zmierzyć się teraz z problematyką tłumaczenia ustnego. Chodziło nam o pokazanie filozofii oceniania na konkretnych przykładach.\nZ jednej strony mieliśmy na uwadze kandydatów, którzy mogą być zainteresowani podejściem do przyznawania i odejmowania punktów.\nZ drugiej strony książkę można potraktować jako próbę zapoczątkowania dyskusji wśród specjalistów na temat tego, jak oceniać i czy aktualny system spełnia swoje zadania.\nWreszcie niebagatelną rolę odegrała także chęć wypowiedzenia się w kwestii przekładu rozmaitych terminów, stąd często dość rozbudowane rozważania teoretyczne o charakterze translatorycznym.\nPomysł na napisanie książki zrodził się trzy lata temu i tyle czasu trwało jej opracowywanie, ale trzeba pamiętać, że pisanie musieliśmy pogodzić z rozmaitymi innymi obowiązkami.\nCelem książki jest analiza drugiej części egzaminu, czyli egzaminu ustnego, do którego kandydaci przystępują po uzyskaniu pozytywnego wyniku z części pisemnej.\nAnaliza ta oparta jest na zmodyfikowanych kryteriach oceny, wprowadzonych nowelą rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 października 2018 r.\nCzy kandydat na TP znajdzie w książce informacje na temat sposobu oceny tłumaczeń na egzaminie dzisiaj i dla porównania przed rokiem 2018?\nZmiana sposobu oceniania ma częściowo charakter techniczny. Zamiast pięciu kryteriów są dwa: błędy tłumaczeniowe i błędy językowe. W ramach poprzedniego systemu trzeba było ustalać bardziej szczegółowo, z jakiego rodzaju błędem mamy do czynienia. Obecnie wystarczy po prostu stwierdzić, że kandydat popełnił błąd pierwszego lub drugiego typu.\nTo uproszczenie klasyfikacyjne samo w sobie nie zmienia sposobu oceny, zatem nie było potrzeby odnosić się w książce do poprzedniego systemu i konfrontować go z obecnym, choć w niektórych przypadkach autorzy dokonywali bardziej szczegółowej kategoryzacji błędu.\nWarto natomiast zwrócić uwagę na inne, poważniejsze skutki wprowadzonych zmian w sposobie oceniania.\nPo pierwsze, zwiększyły się pułapy dla dwóch kategorii, które pozostały. W efekcie o ile poprzednio na przykład za dykcję i płynność wypowiedzi można było stracić maksymalnie 5 punktów, obecnie można stracić nawet 25.\nNa egzaminie z języka angielskiego w dalszym ciągu egzaminatorzy krążą wokół poprzednich 5 punktów, ale pojawiła się możliwość surowszego traktowania kandydatów. W książce nie zliczamy punktów, więc sprawa ta jej nie dotyczy.\nPo drugie, bardzo istotną zmianą jest wprowadzenie kategorii błędu krytycznego, co pozwala na ocenianie błędów pod kątem ich wagi. Egzaminatorzy otrzymali zatem narzędzie pozwalające na odbieranie punktów za błąd w zakresie od jednego do dziesięciu.\nW książce ten fakt został uwzględniony: pokazano w niej, które błędy można by uznać za krytyczne i jak surowo je ocenić.\nWspomniał Pan o dykcji i płynności wypowiedzi, a przecież analiza błędów kandydatów dotyczy prawie wyłącznie warstwy leksykalno-gramatycznej. Aspekty płynności i sposobu mówienia zostały w książce pominięte.\nCzy ten przykład z podwyższeniem pułapu za dykcję i płynność wypowiedzi jest przypadkowy czy zamierzony? Czy to rzeczywiście jest problem dla osób przystępujących do egzaminu ustnego?\nCo do dykcji, nie interweniujemy, jeżeli kandydata można bez trudu zrozumieć. To jest kwestia estetyki wypowiedzi, a więc pole do subiektywnych ocen jest tutaj ogromne, co jest niebezpieczne.\nRóżnie natomiast bywa z płynnością. Na ogół nie jest to problem, gdyż kandydaci tłumaczą w miarę sprawnie. Zdarza się jednak, że ktoś przekłada tekst dwa albo trzy razy dłużej niż przeciętnie inni kandydaci. I choć robi to w miarę dobrze, to jednak tak spowolnione tempo wymaga reakcji egzaminatorów przy ocenie.\nPółminutowe lub nawet dłuższe przerwy po każdym fragmencie przy tłumaczeniu konsekutywnym wskazują na brak opanowania pewnej istotnej umiejętności związanej z tłumaczeniem ustnym.\nDo tej pory egzaminatorzy byli bezsilni, gdyż mogli odjąć tylko 5 punktów. Teraz takie skrajne przypadki przedłużania procesu tłumaczenia mogą być sensowniej ocenione.\nPominięcie aspektów płynnościowych w książce wynika stąd, że trudno je oddać na papierze. Wymagałoby to zastosowania jakiegoś systemu zapisu, na co się nie zdecydowaliśmy, także dlatego, że problemy z płynnością dotyczą niewielkiej grupy zdających.\nEwaluacji tłumaczeń ustnych jest poświęcony V rozdział książki, w którym została dokonana dokładna analiza 16 tekstów egzaminacyjnych. W pracy został przyjęty rozbudowany system oznaczeń błędów. To bogaty materiał dla osób przygotowujących się do egzaminu.\nNa co kandydat na tłumacza przysięgłego powinien zwrócić uwagę, studiując ten rozdział książki?\nZ punktu widzenia osoby przygotowującej się do egzaminu najważniejsze są fragmenty zaznaczone gwiazdką, gdyż wskazują na błąd kwalifikowany, a więc taki, za który odejmuje się punkty.\nUważne przyjrzenie się błędom kwalifikowanym pozwala na wyrobienie sobie poglądu, jaki jest zakres swobody na egzaminie ustnym. Gwiazdki nakreślają granicę zachowań językowych i tłumaczeniowych uważanych przez egzaminatorów za niedopuszczalne.\nDotykamy tu kwestii najbardziej wrażliwej: gdzie tę granicę przeprowadzić. Wierzymy, że nasza książka rozpocznie dyskusję nad tą złożoną sprawą, nie tylko w gronie anglistów, dzięki czemu uda się doprecyzować kryteria oceny na egzaminie ustnym.\nRzeczywiście te granice poprawności wydają się mniej uchwytne w tłumaczeniu ustnym niż pisemnym, chociażby dlatego, że tłumaczenie ustne jest zawsze mniej dokładnym odzwierciedleniem treści oryginału. Pomimo to mam wrażenie, że skala akceptowalności rozwiązań translacyjnych zaproponowana w książce może zaskoczyć niejednego kandydata.\nZaskoczyć pozytywnie czy negatywnie?\nKwestia wyważenia proporcji wydaje się jednym z najtrudniejszych wyzwań, przed jakimi stają egzaminatorzy. Z jednej strony nie można być zbyt rygorystycznym, biorąc pod uwagę rozliczne ograniczenia tłumaczenia ustnego. Z drugiej jednak strony w którymś momencie trzeba powiedzieć: nie, tak nie można.\nJeśli da się odnieść wrażenie, że egzaminatorzy są nieco nazbyt pobłażliwi, warto zwrócić uwagę na fakt, że zdawalność na egzaminie ustnym nie jest oszałamiająca, zaś podniesienie poprzeczki by ją obniżyło. A przecież trzeba też brać pod uwagę aspekt socjologiczny: w kraju musi być pewna liczba tłumaczy przysięgłych.\nMożna by więc powiedzieć tak: interesuje nas tylko jakość i zdaje tylko garstka najlepszych. A trzeba przyznać, że zdarzają się kandydaci absolutnie fantastyczni, dla których tłumaczenie ustne to bułka z masłem. Jednak często to ludzie, którzy już zęby zjedli w kabinach i na egzamin przychodzą z marszu, zdając go śpiewająco. Tylko ilu takich ludzi jest zainteresowanych byciem tłumaczem przysięgłym i chodzeniem na policję czy do sądu za 60 złotych za godzinę.\nWydaje nam się, że musimy dopuścić do zawodu osoby przyzwoicie władające językiem, które konsekwentnie będą doskonalić swój warsztat tłumacza. To jest właśnie pytanie: czy egzamin jest początkiem czy końcem drogi? Tylko jeśli jest końcem, to w jaki sposób kandydaci mają funkcjonować, aby do tego końca dotrzeć? Gdzie praktykować i jak zarabiać na życie?\nW poprzednim systemie ustanawiania tłumaczy przysięgłych właściwie każdy absolwent filologii obcej mógł zostać takim tłumaczem. Obecnie jest to zdecydowanie trudniejsze, ale chyba nie może być horrendalnie trudne.\nWracając do tego ‘pozytywnego zaskoczenia’, miałam przede wszystkim na myśli wskazanie w analizie także wartościowych rozwiązań translacyjnych kandydatów oraz ekwiwalentów nie najtrafniejszych, ale mieszczących się w granicach akceptowalności.\nTo pokazuje, że ocena na egzaminie nie jest zero-jedynkowa i kandydat powinien się pożegnać z iluzją ‘idealnego wzorca’. Takie podejście sprzyja analizie i refleksji, dlatego w mojej ocenie jest pozytywne.\nSą sytuacje, gdy istnieje tylko jedno poprawne rozwiązanie translacyjne, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii gramatycznych, ale wielokroć może być kilka wersji poprawnych ekwiwalentów lub mogą istnieć ekwiwalenty preferowane i dopuszczalne. Wynika to choćby z faktu, że w różnych jurysdykcjach posługujących się językiem angielskim nierzadko występują różne terminy na określenie podobnych lub identycznych zjawisk prawnych.\nEgzaminator na pewno ma jakąś koncepcję tłumaczenia tekstu, ale w żadnym razie nie może być do niej bardzo przywiązany. Po pierwsze, nie ma jednego dobrego tłumaczenia, w stosunku do którego wszystkie inne są gorsze albo wręcz niedopuszczalne. Po drugie zaś, kandydaci potrafią zaskoczyć trafnością rozwiązań, które egzaminatorom nie przyszły do głowy.\nKsiążka nie jest więc tylko zapisem rozczarowań egzaminatorów, ale także zapisem ich podziwu dla sprawności wielu egzaminowanych. Poza tym to właśnie przy tłumaczeniu ustnym kwestia braku idealności wybrzmiewa ze szczególną mocą: tu nie ma czasu na cyzelowanie i drobiazgowe analizy – jeśli w miarę poprawnie oddano myśl, drastycznie nie naruszając reguł języka, pozostaje tylko takie rozwiązanie zaakceptować, choćby nawet egzaminator się na nie zżymał.\nCzyli jednak oddanie sensu kosztem poprawności?\nNajlepiej byłoby oddać sens w językowo nienagannej formie. 🙂 Gdy jednak trzeba wybierać, zdecydowanie opowiadamy się za sensem. Jeśli brak poprawności go nie narusza i jeśli nie mamy do czynienia z poważnymi wykroczeniami przeciwko regułom językowym, skłaniamy się ku zaakceptowaniu odpowiedzi. Wypowiedzi ustne rzadko są perfekcyjne, nawet w oficjalnym kontekście.\nA propos przykładów prezentowanych w rozdziale V, poświęconym ewaluacji tłumaczeń, to mam pytanie, czy pochodzą one od trzech czy większej liczby kandydatów? Pytam, bo każdy fragment poddany analizie zawiera trzy propozycje tłumaczeń.\nDla każdego tekstu wybrano trzech różnych kandydatów, których tłumaczenia analizowano. Tylko niekiedy ze względu na chęć zaprezentowania jakiegoś ciekawego problemu wykorzystywano tłumaczenia innego kandydata, nienależącego do “głównej” trójki.\nEwaluacja błędów w rozdziale V rozpoczyna się od podania fragmentu tekstu źródłowego. Teksty źródłowe zostały, co prawda, nazwane – wiadomo, z jakiego tekstu pochodzi dany fragment – nie ma jednak wglądu w całość tekstu. Czy to nie utrudni interpretacji fragmentów tekstów i analizy tłumaczenia w szerszym kontekście?\nTeż się nad tym zastanawialiśmy. Ostatecznie doszliśmy do wniosku, że w większości sytuacji szerszy kontekst nie jest konieczny. W pozostałych przypadkach, komentując, informowaliśmy o nim.\nPoza tym część tekstów jest przytaczana w całości lub prawie w całości. Wreszcie na końcu książki podaliśmy źródła tekstów (o ile było to możliwe), więc kontekst można sobie odtworzyć.\nNiewątpliwą atrakcją książki jest dołączenie nagrania przykładowej części egzaminu ustnego. Z informacji w książce wynika, że osoba zaproszona do tego nagrania to absolwentka dwusemestralnych studiów poświęconych tłumaczeniom poświadczonym. Trzeba przyznać, że nagranie jest bardzo naturalne i oddaje zmagania egzaminacyjne do tego stopnia, że można odnieść wrażenie, że to prawdziwy egzamin. Jednego w tym wszystkim brakuje – oceny. Czy ta Pani, którą słyszymy na nagraniu, zdałaby egzamin? Ile punktów otrzymałaby za tłumaczenie poszczególnych tekstów?\nNie liczyliśmy punktów, gdyż naszym celem było pokazanie możliwej oceny rozmaitych rozwiązań translacyjnych kandydatki.\nKwestia tego, jak punktacja ta przełożyłaby się na wynik egzaminu, była dla nas drugorzędna, choć przecież nic nie stoi na przeszkodzie, aby sobie punkty po prostu dodać.\nChodziło nam przede wszystkim o zaprezentowanie filozofii oceny, podejścia do oceniania i jego koncepcji, także w kontekście zainicjowania dyskusji na ten temat.\nAle w jaki sposób dodać te punkty, skoro przy analizowanych tłumaczeniach brakuje punktacji?\nKażda gwiazdka to minus jeden punkt, chyba że w komentarzu uznano błąd za krytyczny i odjęto więcej punktów.\nNie skupiałbym się jednak na takiej arytmetyce. O wiele ważniejsza wydaje nam się analiza typu popełnianych błędów i opracowanie strategii ich unikania.\nWidzimy poziom trudności tekstów, widzimy filozofię oceniania, widzimy rodzaj popełnianych błędów. Na tej podstawie można wyprowadzić wniosek, czy jesteśmy już przygotowani do egzaminu czy też jeszcze nie.\nW rozdziale ‘Zakończenie’ znajduje się lista wartościowych rad dla osób chcących się zmierzyć z ustną częścią egzaminu. Kandydat powinien, m.in. umieć sporządzać notatki podczas tłumaczenia konsekutywnego.\nTłumacze konferencyjni, którzy zawodowo zajmują się tłumaczeniem ustnym, korzystają z zaawansowanych technik notacji. I tutaj pojawia się pytanie. Czy znajomość technik notacji (symboli) jest konieczna przy zdawaniu egzaminu ustnego na tłumacza przysięgłego?\nPytam, bo zdarza się, że kandydaci swoją porażkę na egzaminie ustnym uzasadniają właśnie brakiem znajomości zaawansowanych technik notacji.\nSporządzanie notatek podczas tłumaczenia konsekutywnego to decyzja kandydata. Nie ma takiego obowiązku.\nZdarzają się kandydaci, którzy doskonale sobie radzą bez notatek, bo dysponują świetną pamięcią. Zdarzają się i tacy, którzy notują tylko wybrane fragmenty tekstu do przetłumaczenia, na przykład jakąś liczbę bądź nazwę.\nKomisja nie bierze pod uwagę faktu, czy ktoś notuje ani jak notuje. Nie przeprowadza też żadnej analizy notatek. Mówiąc o tym, że warto umieć sporządzać notatki, mieliśmy na myśli rudymentarne umiejętności w tym zakresie, zbliżone, dajmy na to, do notowania podczas wykładu.\nZaawansowane techniki notacji nie wydają się potrzebne (choć na pewno nie zaszkodzą), gdyż fragmenty do przełożenia nie są dramatycznie długie.\nUwaga, że warto poćwiczyć sporządzanie notatek, wzięła się stąd, że niektórzy kandydaci sprawiają wrażenie, jak gdyby ostatni raz robili notatki w oparciu o słuchany tekst circa 30 lat wcześniej.\nA propos długości fragmentów do tłumaczenia, to mam pytanie. W dwóch przykładowych tekstach w j. polskim w rozdziale VI podwójnym ukośnikiem zostały zaznaczone przerwy w czytaniu zastosowane przez komisję podczas tłumaczenia konsekutywnego.\nZ tego, co widzę, to przerwa następuje po każdym zdaniu. Czy czytelnik książki może mieć pewność, że w rzeczywistości egzaminacyjnej wygląda to podobnie? Czy ta przerwa po jednym zdaniu to norma czy może wyjątek?\nI czy w odniesieniu do długości fragmentów oraz tempa czytania tekstów przez komisję obowiązują na egzaminie jakieś reguły?\nPrzykładowe teksty oddają rzeczywistość egzaminacyjną zarówno co do poziomu trudności, jak i długości fragmentów do przetłumaczenia.\nNie jest tak, że przerwa następuje po każdym zdaniu, jeśli zdania są bardzo krótkie, ale długość fragmentów jest zbliżona do tych w przykładowych tekstach.\nCo zaś do tempa czytania, założenie jest takie, że powinno ono być naturalne, a więc ani nie za szybkie, ani też nie za przesadnie spowolnione.\nTo, że niektórzy kandydaci mają trudności ze zrobieniem notatki w oparciu o słuchany tekst może także wynikać z dużego stresu, z jakim przychodzi im się zmierzyć na egzaminie ustnym.\nNa liście rad dla kandydatów jest uwaga, że kandydat powinien nauczyć się zwalczać stres, bo jeżeli nie jest w stanie opanować go podczas egzaminu, może mieć kłopoty na sali sądowej czy posterunku policji, kiedy poziom napięcia będzie jeszcze wyższy.\nW jakim stopniu brak umiejętności radzenia sobie ze stresem może wpłynąć na ocenę z części ustnej egzaminu?\nKomisja nie ocenia faktu, czy ktoś jest zestresowany czy nie, a skupia się jedynie na jakości tłumaczenia. Jeżeli nawet wyraźnie widoczny stres nie wpływa istotnie na poprawność i tempo przekładu, obecność wykładników stresu niczego nie zmienia.\nZawód tłumacza ustnego jest niestety wysoce stresogenny i kandydat musi sobie umieć ze stresem radzić: powtórzmy, w życiu może być znacznie gorzej niż na egzaminie.\nPoprzez radzenie sobie ze stresem rozumiemy wszakże nie to, że go nie widać, ale że nie upośledza on wykonania zadania, jakie przed kandydatem postawiono.\nW nowelizacji rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego z dnia 30 października 2018 r., znajduje się zapis, że kandydat otrzymuje 2 minuty na przeczytanie tekstów przed rozpoczęciem tłumaczenia a vista.\nA co z liczbą powtórzeń? Ile razy kandydat może prosić komisję o ponowne przeczytanie fragmentu w przypadku tłumaczenia konsekutywnego?\nW przypadku tłumaczenia konsekutywnego można poprosić o powtórzenie jednego fragmentu w odniesieniu do każdego z dwóch tekstów.\nNie wiem, czy Panowie wiecie, że egzamin ustny jest nazywany wśród kandydatów ‘rzeźnią’. Dla wielu osób, które na co dzień ustnie nie tłumaczą i z tłumaczeniem ustnym nie chcą wiązać swojej przyszłości, to często bariera nie do przejścia.\nOczywiście bardzo nam przykro, że egzamin ma tak niepochlebną opinię. Czy jednak zasłużoną?\nPopatrzmy: zdawalność na egzaminie z języka angielskiego oscyluje wokół 30 procent. Egzamin pisemny zdaje, mniej więcej, co druga osoba.\nPodobnie ma się rzecz z egzaminem ustnym. Zatem, co druga osoba przystępująca do egzaminu ustnego go zdaje (czasem nawet więcej). Czy można więc mówić o “rzeźni”?\nZdajemy sobie sprawę, że oficjalne tłumaczenia ustne to zasadniczo margines pracy tłumacza przysięgłego. Niemniej jednak, jeżeli już tłumacz przysięgły zostanie na takie tłumaczenie wezwany, jego niekompetencja może mieć bardzo poważne konsekwencje.\nRozumiemy zatem, że pewne poluzowanie rygorów oceny jest wskazane, ale zbyt daleko idące kompromisy już nie.\nNasza książka skupia się na szczegółach i to jest jej słaba strona. Tylko ostatnia jej część daje wgląd w tłumaczenie całościowe. Zaś niezwykle ważnym elementem oceny wydaje się odpowiedź na pytanie: czy kandydat by sobie poradził.\nJeśli wyraźnie widać, że mimo pewnych braków językowych czy terminologicznych wróciłby z sądu czy prokuratury z tarczą, egzamin powinien zdać.\nWróciłby ‘z tarczą’?\nCzyli – inaczej mówiąc – poszedłszy do sądu, prokuratury, notariusza czy na posterunek policji, poradziłby sobie z tłumaczeniem, nie popełnił istotnych błędów merytorycznych, spełnił przynajmniej poprawnie swoją rolę i wiedział, jak zręcznie pokonywać trudności przekładowe, jeśliby się na takie natknął.\nKwestiom praktycznym, czyli temu, jak radzić sobie podczas tłumaczenia ustnego w sądzie, jest poświęcony aneks na końcu książki. To niewątpliwie bardzo wartościowy element publikacji, tym bardziej że egzamin na tłumacza przysięgłego w obecnym kształcie nie sprawdza wiedzy kandydata na temat pragmatyki wykonywania zawodu.\nSkąd decyzja o pokazaniu praktycznego aspektu zawodu tłumacza przysięgłego w książce o egzaminie, który w ocenie wielu jest niepraktyczny i z praktyką zawodową ma niewiele wspólnego?\nZakończenie jest właśnie pokazaniem przyszłości, zbiorem informacji, jak czasem będzie wyglądać działalność zawodowa tych, którzy zostaną tłumaczami przysięgłymi.\nCo zaś do niepraktyczności egzaminu? Oczywiście prawdziwe życie tłumacza ustnego odbiega od warunków stworzonych na egzaminie. Wydaje nam się jednak, że w tym kontekście warto wziąć pod uwagę dwie rzeczy.\nPo pierwsze, nie jest łatwo podczas egzaminu odtwarzać prawdziwe sytuacje. Wymagałoby to zaangażowania znacznych środków i byłoby organizacyjne bardzo trudne.\nPo drugie zaś, myślimy, że jeżeli ktoś zda egzamin w takiej formie, jaką on teraz ma, powinien sobie poradzić w prawdziwym życiu tłumaczeniowym. Co oczywiście nie znaczy, że nie należy pracować nad formą i treścią egzaminu. Warto tylko pamiętać, zgłaszając różne uwagi, nad niezależnymi od komisji uwarunkowaniami, które nie są łatwe do obejścia.\nFormie części ustnej egzaminu na tłumacza przysięgłego, a dokładniej przebiegowi egzaminu, poświęcony jest IV rozdział książki. W rozdziale tym jest mowa także o błędzie krytycznym, a więc szczególnie jaskrawym zniekształceniu treści tekstu źródłowego, które ma miejsce w procesie przekładu.\nBłąd krytyczny został wprowadzony, w związku z modyfikacją kryteriów oceny na egzaminie w 2018 r., o czym wspominaliśmy na początku wywiadu. Z czego najczęściej wynikają błędy krytyczne? W jaki sposób ich unikać?\nW tłumaczeniu ustnym niestety znacznie łatwiej jest popełnić błąd krytyczny niż w tłumaczeniu pisemnym, w tłumaczeniu konsekutywnym zaś jeszcze łatwiej niż w tłumaczeniu a vista.\nPowody są dość oczywiste: mniejsza ilość czasu na analizę oraz brak dostępu do tekstu w przypadku tłumaczenia konsekutywnego. Te czynniki trzeba wziąć pod uwagę, podejmując decyzję, czy mamy do czynienia z błędem krytycznym.\nNiemniej jednak, jeżeli w tłumaczeniu mowa jest o czymś wyraźnie innym niż w tekście źródłowym, czyli jeżeli sens tego tekstu został mocno zniekształcony, nie może być wątpliwości, że popełniono błąd krytyczny.\nMówiąc potocznym językiem, można by stwierdzić, że błąd krytyczny to taki, który prowokuje słuchającego do wykrzyknięcia: Zaraz, ale przecież nie o to tu chodzi!\nCo do unikania błędów krytycznych wydaje się, że najlepszą metodą jest maksymalna koncentracja. Tyle że, na nieszczęście, łatwiej to powiedzieć niż zrobić.\nZakładam, że część czytelników, pod wpływem lektury książki postanowi rozpocząć przygotowania do części ustnej egzaminu, pomimo to że nigdy do tej pory ustnie nie tłumaczyła lub tłumaczyła sporadycznie w trakcie studiów.\nPrawdopodobnie będą się zastanawiać, czy bez praktyki zawodowej w zakresie tłumaczenia ustnego jest w ogóle sens zabierania się za ten temat. A jeżeli tak, to od czego zacząć przygotowania do części ustnej egzaminu?\nPrzede wszystkim warto pamiętać, że przygotowania muszą iść dwutorowo: trzeba dbać o rozwijanie umiejętności i tłumaczenia pisemnego, i ustnego. Niestety nie da się zdać egzaminu, posiadając tylko jedną z powyższych umiejętności.\nZdarza się, choć rzadko, że ktoś przystępuje do egzaminu ustnego trzeci raz, co znaczy, że trzy razy zdał część pisemną, ale nie jest w stanie poradzić sobie z częścią ustną. Są zatem osoby, które mają znakomite predyspozycje do tłumaczenia pisemnego i niewielkie w zakresie tłumaczenia ustnego. I bywa, że mimo najszczerszych chęci komisji niewiele się tu da zrobić. Na szczęście są to przypadki bardzo odosobnione i często osoby przystępujące do egzaminu ustnego po raz drugi odnoszą sukces.\nWydaje się, że jedyną metodą przygotowania do części ustnej są ćwiczenia. Oczywiście praktykujący tłumacze ustni są tu w lepszej sytuacji, gdyż tych naturalnych ćwiczeń mają za sobą sporo, ale nawet jeśli się takim tłumaczem nie jest, chyba nie jest trudno po prostu ćwiczyć samemu lub wespół z drugą osobą.\nJeśli chodzi o tłumaczenie a vista, samodzielne ćwiczenie jest bardzo proste. Natomiast w przypadku tłumaczenia konsekutywnego, można skorzystać z pomocy automatycznych czytników tekstu albo pracować w parze.\nDobór tekstów też nie powinien być problemem: na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości zamieszczono przykładowe teksty, które mogą stanowić wzór.\nSądzę, że regularna praktyka tego rodzaju daje dużą szansę na zdanie części ustnej. Natomiast brak praktyki wydaje się gwarantować niepowodzenie.\nNa stronie Ministerstwa Sprawiedliwości są, owszem, przykładowe teksty do tłumaczenia, ale wzorców, tzn. gotowych tłumaczeń, nie ma. Kandydaci byliby zapewne bardzo zainteresowani dostępem do takich gotowców.\nWzorców nie ma także w pierwszej książce prof. Kuźniaka. Znajduje się tam tylko bardzo dokładna analiza językowa błędów na egzaminie pisemnym.\nCzy jest szansa na takie wzorcowe tłumaczenia w wykonaniu członków i konsultantów komisji egzaminacyjnej?\nTrudno, żeby członkowie i konsultanci stawiali się w roli wyroczni, która dekretowałaby, jak należy tłumaczyć. Nie ma jednej wersji tłumaczenia ani nawet wzorcowej wersji tłumaczenia.\nRolę egzaminujących pojmujemy tak, że odrzucają oni tylko niemożliwe do zaakceptowania opcje, dopuszczając wszystko to, co zaczyna się od względnej akceptowalności.\nCzęsto przyjmuje się nawet nie najlepsze tłumaczenia, jeśli tylko w jakiś sposób się bronią, zwłaszcza w przypadku tłumaczenia ustnego.\nNie aspirujemy do roli osób, które mówią kandydatom: proszę tak tłumaczyć. Czy wtedy kandydaci mieliby się takich tłumaczeń uczyć? Zwłaszcza że często nie ma zgody wśród specjalistów, jaka jest najlepsza wersja, a może po prostu nie ma najlepszej wersji, są tylko względnie dobre.\nMyślę, że otwartość i brak dogmatyzmu, jaki nieuchronnie wiąże się ze sporządzaniem wzorców, są zaletami. Nie zakładamy, że coś musi być przetłumaczone tak i tak, a kandydaci potrafią zaskoczyć oryginalnymi i trafnymi rozwiązaniami.\nBardzo dziękuję za tę odpowiedź. Myślę, że uświadomi ona wielu osobom, że poszukiwanie idealnego tłumaczenia, z którego można by się uczyć przekładu, jest z góry skazane na niepowodzenie.\nWszak przekładów może być tyle, ilu jest tłumaczy – zawsze będą tłumaczenia lepsze i gorsze. Na ich jakość wpływ ma indywidualny warsztat pracy i umiejętność radzenia sobie z różnymi wyzwaniami translacyjnymi, czyli coś, czego nie da się nauczyć na zasadzie ‘kopiuj wklej’.\nNo właśnie, skoro nie od analizy gotowego tłumaczenia, to od czego osoba aspirująca do zostania tłumaczem przysięgłym powinna zacząć przygotowania.\nPytam, bo obydwaj Panowie jesteście nie tylko autorami książki i pracujecie w Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, ale jesteście także cenionymi dydaktykami specjalistycznego przekładu prawniczego oraz nauczycielami akademickimi. Dlatego na zakończenie naszej rozmowy chciałabym poprosić o parę praktycznych wskazówek.\nNa co kandydat na tłumacza przysięgłego powinien szczególnie zwrócić uwagę w procesie przygotowania do egzaminu, także pisemnego? Skąd ma wiedzieć, co jest prawidłowe, a co nie? Czym ma się kierować?\nNajważniejszy jest krytycyzm. Na rynku jest wiele różnych tłumaczeń, opracowań dotyczących tłumaczenia i książek z ćwiczeniami tłumaczeniowymi. Zawierają one mnóstwo wartościowych rozwiązań, ale korzystanie z tych pomocy nie zwalania nas z myślenia. Bądźmy czujni, bo nie każda sugestia jest trafna, a poza tym możemy mieć także własne pomysły.\nPrzygotowanie się do egzaminu nie powinno polegać tylko na opanowywaniu słownictwa, ale także na zgłębianiu rozmaitych zagadnień prawnych, dzięki czemu będziemy w stanie wybrać najwłaściwszą dla danego tekstu i kontekstu technikę tłumaczeniową.\nChciałoby się czytać tylko takie prace, w których widać, że kandydat rozumie, o czym pisze, a nie głównie podkłada wyuczone polskie słowa pod angielskie czy odwrotnie. I – dodajmy na koniec ku chwale zdających – wcale nierzadko zdarzają się tłumaczenia, których precyzja i klarowność budzą i podziw, i zazdrość.\nPiękne i budujące słowa na zakończenie. Mam nadzieję, że lektura książki zachęci tłumaczy do odkrywania tkwiącego w nich potencjału i da im więcej wiary w swoje możliwości.\nBardzo dziękuję za wszystkie uwagi i spostrzeżenia. Życzę także, aby publikacja ta zapoczątkowała dyskusję wśród specjalistów na temat tego, jak oceniać tłumaczenia oraz czy aktualny system oceny na egzaminie spełnia swoje zadania.\nDr hab. Marek Kuźniak, prof. Uwr – członek Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego w Ministerstwie Sprawiedliwości, językoznawca, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego w Zakładzie Translatoryki Instytutu Filologii Angielskiej, pomysłodawca i kierownik Studiów Podyplomowych Angielskiego Języka Specjalistycznego (SPAJS) na Uniwersytecie Wrocławskim, tłumacz przysięgły języka angielskiego, autor trzech monografii oraz kilkudziesięciu artykułów z zakresu lingwistyki kognitywnej, przekładoznawstwa oraz filozofii języka.\nDr Jan Gościński – konsultant Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego w Ministerstwie Sprawiedliwości, absolwent polonistyki (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie) i anglistyki (Uniwersytet Śląski w Katowicach), adiunkt w Katedrze Dydaktyki Przekładu (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie), czynny tłumacz przysięgły języka angielskiego, autor monografii „Angielskie orzeczenia w sprawach karnych” (2019) oraz artykułów z zakresu przekładu, zwłaszcza prawniczego.\nlipiec 26, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: co dalej, po zaprzysiężeniu..., co radzą tłumacze, którzy zdawali egzamin na tłumacza przysiegłego?, wywiady z tłumaczami\nWiem, to nie metryka decyduje.\nA jednak, w odniesieniu do wieku funkcjonuje wiele obciążających przekonań. Stąd, myślę, wątpliwości wielu czytelników, co do tego, czy zdawanie egzaminu na tłumacza przysięgłego ‘po czterdziestce’ to w ogóle dobry pomysł.\nNa ten właśnie temat rozmawiam dzisiaj z Beatą Podlaską, tłumaczką przysięgłą j.niemieckiego, moją byłą kursantką, która przygotowania do egzaminu zawodowego rozpoczęła właśnie po 40-tce.\nRenata Świgońska: Dlaczego zdecydowała się Pani zdawać egzamin na tłumacza przysięgłego?\nBeata Podlaska: O wykonywaniu zawodu tłumacza przysięgłego myślałam praktycznie „od zawsze”, ale jak to zwykle bywa, życie pisze czasami różne scenariusze.\nUkończyłam germanistykę oraz studia podyplomowe z zakresu tłumaczeń konferencyjnych i przez wiele lat pracowałam w spółkach z niemieckim kapitałem, w których tłumaczyłam na potrzeby firmy, ale tłumaczenia stanowiły jedynie 20-30% mojej pracy.\nPo kilkunastu latach zdecydowałam się na zmianę mojego życia zawodowego; postawiłam na swój rozwój i chciałam w końcu robić to, co lubię, czyli tłumaczyć. Oczywiście mogłam tłumaczyć „bez pieczątki”, ale uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego miały być tą przysłowiową ‘wisienką na torcie’.\nRenata Świgońska: Jak długo przygotowywała się Pani do egzaminu?\nBeata Podlaska: Do egzaminu przygotowywałam się około 3 lat. Na początku samodzielnie, korzystając z dostępnych na rynku publikacji. Jednak samodzielna nauka do egzaminu okazała się „błądzeniem po omacku”, ponieważ jak wiadomo sama znajomość języka nie wystarcza.\nBędąc na urlopie macierzyńskim wykorzystałam czas, że jestem w domu i zdecydowałam się na prowadzony przez Panią kurs mentorski online.\nPotrzebowałam wsparcia kogoś bardziej doświadczonego ode mnie, wykonującego zawód tłumacza przysięgłego od dawna – takiego mentora, który przygotuje mnie do egzaminu, usystematyzuje moją wiedzę i udoskonali mój warsztat w zakresie sporządzania tłumaczeń poświadczonych.\nRenata Świgońska: Co podczas przygotowań do egzaminu stanowiło dla Pani największe wyzwanie, z czym było najwięcej trudności?\nBeata Podlaska: Jeżeli chodzi o merytoryczną część przygotowania do egzaminu to największym wyzwaniem były dla mnie niewątpliwie teksty prawnicze, ponieważ w mojej dotychczasowej pracy tłumaczyłam teksty innego rodzaju, np. handlowe, techniczne.\nPoza tym, aby dobrze tłumaczyć teksty prawnicze trzeba je rozumieć zarówno w języku polskim, jak i obcym. Tłumacz nie musi być prawnikiem, ale musi posiadać podstawową wiedzę z zakresu prawa, umieć odnaleźć się “w gąszczu kodeksów, przepisów i ustaw”.\nJeżeli chodzi o tę prozaiczną część przygotowań, to wielkim wyzwaniem było dla mnie wygospodarowanie czasu na naukę, pogodzenie przygotowań z pracą i innymi obowiązkami oraz nieustanna walka z prokrastynacją.\nDlatego nigdy nie żałowałam decyzji o zapisaniu się na kurs mentorski, ponieważ musiałam dostosować się do pewnych reguł i do określonego harmonogramu. To mnie mobilizowało i nauczyło systematyczności.\nRenata Świgońska: Jakich rad udzieliłaby Pani osobom, które są na początku swojej drogi? Myślę o osobach, które w bliższej lub dalszej przyszłości planują zdobyć uprawnienia zawodowe tłumacza przysięgłego.\nBeata Podlaska: Przede wszystkim uważam, że decyzja o zdobyciu uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego powinna być bardzo dobrze przemyślana. To nie może być chwilowy impuls czy kaprys.\nW przygotowaniach bardzo ważna jest systematyczność i samodyscyplina. Najlepiej jest zrobić sobie plan działania, aby nie pogubić się w tym wszystkim, bo materiału do opanowania jest naprawdę dużo.\nWarto zapisywać, co się zrobiło w danym dniu. Ja starałam się codziennie zrobić „coś”, nawet drobną rzecz, np. uzupełnienie glosariusza.\nNie polecam wykupowania wszystkich dostępnych na rynku publikacji, bo i tak będą stały na półce i kurzyły się – wiem to z własnego doświadczenia. Należy podchodzić do tego zdroworozsądkowo.\nJeżeli ktoś ma taką możliwość to polecam kurs mentorski przygotowujący do egzaminu lub ewentualnie nawiązanie współpracy z doświadczonym tłumaczem przysięgłym.\nRenata Świgońska: Mówi się, że wiek 40+ to nie czas ‘na zabawę w rozwój’. Pani nie tylko ‘po czterdziestce’ zdała egzamin i została tłumaczką przysięgłą, ale rozpoczęła niedawno studia doktoranckie. Co by Pani powiedziała kobietom 40+, które pragną zmiany, ale mają w związku z tym ogromne wątpliwości?\nBeata Podlaska: Mam odmienne zdanie na ten temat. Uważam, że każdy wiek jest dobry na rozwój i realizację swoich marzeń.\nNigdy nie jest za późno, aby rozpocząć wszystko od nowa – brzmi patetycznie – wiem, ale jestem o tym przekonana. Wymaga to oczywiście odwagi, nieustannej pracy nad sobą i wiary we własne siły.\nCo chciałabym powiedzieć kobietom 40+ ? Nigdy nie pozwólcie na to, by ktoś gasił Wasz blask tylko dlatego, że razi go w oczy…\nRenata Świgońska: Na zakończenie, chciałam zapytać, czy było warto. Wykonuje Pani już zawód tłumacza przysięgłego. Od niedawna prowadzi Pani ‘własną praktykę’ – teraz to Pani codzienność. Czy po zetknięciu się z ‘realiami rynkowymi’ nie jest Pani rozczarowana?\nBeata Podlaska: Warto było. Nie żałuję ani jednej nieprzespanej nocy, straconej imprezy czy weekendowego wyjazdu, warto było się uczyć, warto było podejść do egzaminu i warto wykonywać ten zawód, który daje niesamowicie dużo satysfakcji.\nCzasami trzeba postawić wszystko na jedną kartę; moje życie zawodowe zmieniło się o 180 stopni, ale zaryzykowałam i w moim odczuciu jestem zwycięzcą.\nKto nie ryzykuje, ten nie pije szampana.\nBeata Podlaska – tłumaczka przysięgła języka niemieckiego (TP/23/20), absolwentka filologii germańskiej i studiów podyplomowych w zakresie tłumaczeń konferencyjnych, doktorantka (opiekun naukowy dr hab. Artur Dariusz Kubacki, prof. UP)\nRepertorium tłumacza przysięgłego po dłuższej przerwie\nczerwiec 30, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: KOZ, repertorium, ustawa UZTP\ndziękuję za Pani wpisy, są niezmiernie przydatne.\nJestem tłumaczem przysięgłym, który zaprzestał działalności prawie 9 lat temu, zajęłam się inną branżą.\nOstatni wpis w moim repertorium miał miejsce 10 lat temu i przyznam się, że nie wiem co\ndalej zrobić, gdyż to był jednocześnie wpis, który zajął przedostatni wers w repertorium, a chciałabym powrócić do wykonywania tłumaczeń.\nPowinnam repertorium oddać do sądu? Czy zakupując nowe – papierowe – mam obowiązek rejestracji tej książki? Gdy 16 lat temu dostałam repertorium, musiałam postarać się o jego ‘opieczętowanie’ w sądzie.\nBędę niezmiernie wdzięczna za pomoc.\nCzy tłumacz przysięgły może zaprzestać działalności?\nCzytelniczka wspomina, że zaprzestała działalności prawie 9 lat temu.\nZacznijmy więc od odpowiedzi na pytanie, czy tłumacz przysięgły może zaprzestać działalności na tak długi okres czasu.\nOd razu doprecyzuję, że nie chodzi o działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Chodzi o wykonywanie czynności tłumacza przysięgłego w rozumieniu ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego.\nZgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami tłumacz przysięgły może zaprzestać wykonywania swoich czynności na okres nie dłuższy niż 5 lat.*\nJak zawiesić wykonywanie czynności?\nOd strony formalnej wygląda to tak, że minister sprawiedliwości zawiesza tłumacza przysięgłego, na jego wniosek, w drodze decyzji, na okres wskazany przez tłumacza we wniosku. Okres ten nie może być dłuższy nie 5 lat\nTłumacz przysięgły, który chce się ‘zawiesić’ na parę lat, powinien pobrać odpowiedni formularz wniosku ze strony ministerstwa sprawiedliwości, wypełnić go i przesłać do ministerstwa.\nCzytelniczka wspomniała, że ostatni wpis w repertorium miał miejsce 10 lat temu.\nMyślę, że w takiej sytuacji, jak ona, jest więcej tłumaczy.\nTajemnicą poliszynela jest, że spora część tłumaczy przysięgłych na ministerialnej liście nie wykonuje aktywnie tego zawodu. Wniosków o zawieszenie nie wysyłają nie tyle z powodu zaniedbania, co z czystej niewiedzy.\nPrzypominam, że przepis wprowadzający możliwość zawieszenia TP na jego własny wniosek został wprowadzony do ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego dopiero podczas jednej z ostatnich nowelizacji.\nPlanując przerwę w wykonywaniu zawodu, warto także pamiętać o art. 11 ust.1 UZTP, mianowicie minister sprawiedliwości może, w drodze decyzji, samodzielnie zawiesić tłumacza przysięgłego na okres 5 lat, jeżeli nie wykonuje on czynności przez okres dłuższy niż 3 lata, licząc od dnia ostatniej czynności.\nJak prowadzić repertorium ‘po przerwie’\nWracając jednak do pytania o repertorium czynności tłumacza przysięgłego. Czytelniczka pyta, czy powinna oddać je do sądu w celu opieczętowania.\nRzeczywiście przed rokiem 2005 nowe repertorium należało ‘opieczętować’ w sądzie. Obecnie nie ma takiego obowiązku.\nOd wejścia w życie ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego dużo zmieniło się w temacie kontroli repertorium. Nie jest już ono kontrolowane przez sąd, ale przez urzędy wojewódzkie.\nA propos prowadzenia repertoriów, na stronie ministerstwa sprawiedliwości, w sekcji Tłumacze Przysięgli – Komisja Odpowiedzialności Zawodowej – znajdują się zasady oceny poprawności prowadzenia repertorium czynności tłumacza przysięgłego.Warto się z nimi zapoznać!\nTłumaczom przysięgłym powracającym do wykonywania zawodu po tak długiej przerwie, polecam także przejrzeć wystąpienia pokontrolne publikowane przez urzędy wojewódzkie, które są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Lektura tych ‘urzędniczych’ protokołów da pogląd, jak takie kontrole wyglądają od środka.\nWsparcie dla niepraktykujących tłumaczy przysięgłych\nJeżeli jesteś ‘starym’ TP i chcesz, po przerwie, wrócić do wykonywania zawodu, masz prawdopodobnie sporo wątpliwości. Z pytaniami zapraszam do mojej grupy na FB ‘Młodzi tłumacze przysięgli, którzy od niedawna wykonują zawód TP’. I niech nie peszy Cię przymiotnik ‘młody’ w nazwie tej grupy.\nZałożyłam tę grupę, bo chciałam stworzyć przestrzeń, gdzie tłumacze przysięgli będą mogli zadawać proste i banalne pytania dot. kwestii zawodowych, nie narażając się przy tym na ośmieszenie, złośliwości czy szykany ze strony pozostałych koleżanek i kolegów po fachu. Jeżeli chcesz wrócić, i masz pytania – zapraszam.\n* ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (art.11 ust.1)\nDla początkujących: Gotowce w pracy tłumacza\nmaj 31, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: dla początkujących, dla studentów, przygotowania do egzaminu\nSkontaktowała się ze mną młoda dziewczyna. Przygotowuje się samodzielnie do egzaminu na tłumacza przysięgłego j. niemieckiego. Poprosiła o dodatkowe wskazówki.\n– Co się Pani udało zrobić z granatowego Kubackiego*? – zapytałam\n– Udało mi się przepisać większość tłumaczeń. Tłumaczenia profesora przepisuję regularnie do zeszytu – odpowiedziała\n– A tę brązową książkę** Pani ma? Z tekstów źródłowych Pani korzysta? – kontynuuję\n– Korzystam tylko z granatowej książki. Z tej, gdzie są gotowe tłumaczenia. Łatwiej mi się uczyć, jak te tłumaczenia przepisuję ręcznie – przyznała\nPorozmawiałyśmy jeszcze chwilę. Wyjaśniłam tej sympatycznej, młodej osobie, że w ten sposób nigdy nie nauczy się tłumaczyć. Przepisując gotowe tłumaczenia bez analizy tekstu źródłowego może zostać, co najwyżej, sekretarką.\nCo z gotowcami?\nOsobiście za nimi nie przepadam. Dlaczego? Bo u tłumaczy ‘wyłączają myślenie’. Szczególnie u tych początkujących.\nLogika początkującego tłumacza jest prosta, mianowicie, aby nauczyć się tłumaczyć, muszę najpierw zobaczyć, jak ktoś inny to zrobił. Bo niby skąd mam wiedzieć, jak zrobić to poprawnie. Dlatego potrzebuję gotowców. Dzięki nim nauczę się poprawnie tłumaczyć (sic!)\nNiestety, zbiór gotowych tłumaczeń to nie podręcznik ‘know-how’. Rzeczywistość jest bardziej skomplikowana.\nNa czym polega przekład?\nPrzekład to transformacja. Tekstu z jednego języka na tekst w drugim języku. Wbrew pozorom to czynność złożona. Kilkuetapowa.\nEtap I. Idź do źródła\nNa początku musisz się bardzo dobrze zapoznać z tekstem źródłowym. Aby zrozumieć tekst prawniczy, powinieneś go przeczytać minimum dwa, trzy razy.\nPamiętaj, NAJWAŻNIEJSZE DLA TŁUMACZA JEST ŹRÓDŁO. Większość błędów w przekładzie, w tym błędów krytycznych, bierze się właśnie z braku zrozumienia tekstu źródłowego.\nEtap II. Szukaj podobnego\nDrugi etap to terminologia i frazeologia specjalistyczna. Gdzie jej szukać? W tekstach paralelnych.\nTłumacząc, przykładowo, polski wyrok rozwodowy na j.niemiecki, musisz koniecznie dotrzeć do wyroków niemieckich. Wyroki rozwodowe, wydane przez niemieckie sądy, to teksty paralelne. Znajdziesz tam potrzebne terminy i związki frazeologiczne\nTEKSTY PARALELNE TO NAJWAŻNIEJSZY PUNKT ODNIESIENIA DLA TŁUMACZA.\nDo słowników sięgasz na samym końcu, bo… w tłumaczeniu króluje kontekst.\nEtap III. Dokonaj transformacji\nEtap trzeci to translacja sensu stricto. Rządzi się ona swoimi prawami (patrz: strategie i techniki tłumaczenia, nieprzystawalność systemów prawnych, rodzaje ekwiwalencji).\nBrak znajomości ‘tych praw’ skutkuje błędami translacyjnymi, za które możesz słono zapłacić w trakcie swojej praktyki zawodowej.\nOdpowiedzialność odszkodowawcza przewidziana przepisami kodeksu cywilnego dotyczy nie tylko tłumaczy przysięgłych, ale także zwykłych tłumaczy ‘freelancerów’.\nMam nadzieję, że będziesz już wiedzieć, że gotowiec nie jest ‘lekiem na całe zło’, a przekład prawniczy to proces składający się z kilku etapów.\nJeżeli chcesz się specjalizować w przekładzie prawniczym lub myślisz o egzaminie na tłumacza przysięgłego, dołącz do mojej grupy na Facebooku – Przygotowanie do egzaminu na tłumacza przysięgłego – j.ang. i j.niem.\nZnajdziesz tam wiele wartościowych rad i wskazówek, z pierwszej ręki, wraz z informacjami o tekstach, które były do tłumaczenia w ministerstwie sprawiedliwości podczas ostatnich sesji egzaminacyjnych. Zapraszam serdecznie\n* A.D.Kubacki, K.Dahlmanns: ‘Jak sporządzać tłumaczenia poświadczone?’, Chrzanów 2014\n** J.Iluk, A.D.Kubacki: Wybór polskich i niemieckich dokumentów do ćwiczeń translacyjnych, Warszawa 2006\nkwiecień 29, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: co dalej, po egzaminie..., co dalej, po zaprzysiężeniu..., vademecum tp\nna wstępie chciałabym Pani pogratulować powrotu do blogowania. Bardzo mnie ta wiadomość ucieszyła, ponieważ moim zdaniem Pani blog jest “niezbędnikiem” dla tłumaczy i pomocą ‘ numer 1’ dla kandydatów do zawodu tłumacza przysięgłego. Sama zaczerpnęłam z bloga sporo wiedzy podczas przygotowań do egzaminu i znalazłam na nim wiele cennych podpowiedzi. Bardzo za to dziękuję!\nEgzamin na tłumacza przysięgłego już za mną, a przede mną decyzja o wyborze rodzaju działalności. W wielu źródłach znalazłam informację, że tłumacz przysięgły może, ale nie musi powadzić działalności gospodarczej.\nPiszę do Pani, ponieważ mam w związku z tym pytanie, które mnie od dłuższego czasu nurtuje, a nigdzie nie mogę znaleźć wiążącej odpowiedzi. Chodzi o działalność nierejestrową.\nZ tego, co przeczytałam wynika, że działalność nierejestrowa nie jest działalnością gospodarczą. Chciałabym więc, na początku, spróbować tej formy działalności.\nByłam przekonana, że działalność nierejestrowa jest dopuszczalna dla tłumaczy przysięgłych. Jednak moja księgowa ma pewne wątpliwości. Jej obawy wynikają z definicji zawodu regulowanego, która mówi, że jest to taki zawód, którego wykonywanie wymaga spełnienia określonych warunków (np. zdania egzaminu i uzyskania wpisu na listę).\nZastanawiam się więc, czy działalność tłumacza przysięgłego podlega pod działalność regulowaną. Jeśli tak, to rozumiem, że działalność nierejestrowa nie wchodzi w grę.\nByłabym niezmiernie wdzięczna, gdyby mogła Pani rozwiać moje wątpliwości i potwierdzić lub zaprzeczyć, czy jako początkujący tłumacz przysięgły mogę prowadzić działalność nierejestrowaną\nZanim odpowiem na pytania czytelniczki, zacznę od wyjaśnienia kluczowych terminów, bowiem problem wynika głównie z błędnego rozumienia terminów, które są stosowane wymiennie, pomimo tego, że ich znaczenia są różne.\nDziałalność nierejestrowa jest to szczególna forma działalności, która polega na nierejestrowaniu się w CEIDG oraz nieopłacaniu składek do ZUS-u. Działalność nierejestrowa jest dostępna dla każdego początkującego przedsiębiorcy. Warunki prowadzenia tej formy działalności znajdują się w Konstytucji biznesu *\nDziałalność regulowana to inaczej reglamentowana działalność gospodarcza. Została ona wprowadzona w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Od roku 2018 główne unormowania dotyczące działalności regulowanej znajdują się w ustawie z dnia 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców.\nW obecnym stanie prawnym istnieją trzy zasadnicze formy reglamentacji (regulowania) działalności gospodarczej. Są to koncesje, zezwolenia i wpis do rejestru działalności regulowanej.\nZawód regulowany to zawód, którego wykonywanie dozwolone jest po spełnieniu wymogów określonych ustawą . Wymogami tymi jest, na przykład, zdanie egzaminu, uzyskanie wpisu na listę lub posiadanie odpowiedniego wykształcenia. **\nZawód tłumacza przysięgłego jest zawodem regulowanym w rozumieniu polskich przepisów prawa*** – podobnie jak zawód adwokata, notariusza czy radcy prawnego.\nCzy działalność tłumacza przysięgłęgo podlega pod działalność regulowaną?\nPrzede wszystkim trzeba rozróżnić działalność regulowaną od zawodu regulowanego. Terminy te nie są tożsame. Ich zakres znaczeniowy jest różny. Nie należy ich ze sobą mylić.\nZawód tłumacza przysięgłego jest zawodem regulowanym, ale TP, który świadczy usługi tłumaczeniowe i decyduje się na bycie przedsiębiorcą, nie prowadzi działalności regulowanej (reglamentowanej) w rozumieniu Konstytucji biznesu.\nCzy lista tłumaczy przysięgłych jest rejestrem działalności regulowanej?\nLista tłumaczy przysięgłych nie jest rejestrem działalności regulowanej w rozumieniu przepisów ustawy z 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców.\nPrzykładem rejestru działalności regulowanej może być rejestr przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.\nCzy początkujący tłumacz przysięgły może prowadzić działalność nierejestrową?\nKażdy tłumacz przysięgły, nie tylko początkujący, może prowadzić działalność nierejestrową, o ile, oczywiście, spełnia warunki przewidziane w art. 5 ustawy – Prawo przedsiębiorców, czyli:\n– w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie wykonywał działalności gospodarczej,\n– przychody z jego działalności nie przekraczają w żadnym miesiącu 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia,\n– jest osobą fizyczną i nie wykonuje działalności w ramach spółki cywilnej.\nWarunkiem do prowadzenia działalności nierejestrowej jest także to, żeby nie wykonywać działalności regulowanej.\nW przypadku tłumacza przysięgłego warunek ten zostaje spełniony. Tłumacz przysięgły nie prowadzi działalności regulowanej, chyba, że dodatkowo, oprócz tłumaczeń, zajmuje się, przykładowo, odbieraniem odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.\n* Konstytcja biznesu to pakiet 5 ustaw, których celem jest zreformowanie i uproszczenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej.\n** Krasnowolski, A (2013), Zawody zaufania publicznego, zawody regulowane oraz wolne zawody. Geneza, funkcjonowanie i aktualne problemy, Kancelaria Senatu, Biuro analiz i dokumentacji\n***Ustawa z dnia 25 listopada 2004r. o zawodzie tłumacza przysięgłego\nSpecjalizacja w tłumaczeniu prawniczym. Od czego zacząć?\nmarzec 31, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: dla początkujących, dla studentów\nW opinii większości kandydatów na tłumaczy przysięgłych, z którymi miałam do czynienia, największym wyzwaniem dla filologa czy lingwisty jest strona terminologiczna tłumaczenia prawniczego.\nCo jest największym wyzwaniem?\nZ problemem braku znajomości terminologii i frazeologii języka prawniczego tłumacze radzą sobie w różny sposób. Część osób, w ramach rozwijania specjalizacji prawniczej, uczy się Legal English/juristische Fachsprache w nadziei, że pamięciowe opanowanie terminologii prawniczej przełoży się na sprawność tłumaczenia.\nInni kandydaci, zaczynają od czytania podręczników skierowanych do studentów prawa, po to, aby zapoznać się z podstawową siatką pojęciową i stworzyć sobie obraz całości.\nCi bardziej zdeterminowani decydują się nawet na pięcioletnie studia prawnicze lub studia podyplomowe w szkołach prawa obcego. Jednak w przypadku tłumaczy nieobeznanych z zagadnieniami doktrynalnymi z zakresu prawa polskiego, nauka w popularnych wśród prawników szkołach prawa angielskiego/amerykańskiego czy prawa niemieckiego kończy się przeważnie dużym rozczarowaniem.\nJak rozpocząć pracę z terminologią?\nNa początkowym etapie pracy z terminologią, kluczową dla adeptów jest ‘praca na dokumentach’. Punktem wyjścia w nauce przekładu prawniczego i przygotowaniu do egzaminu na tłumacza przysięgłego musi być pogłębiona analiza tekstu źródłowego wraz z analizą tekstów paralelnych. Dopiero na bazie ‘przepracowanych’ dokumentów i tekstów prawniczych kandydat może tworzyć swoje własne glosariusze, zarówno te alfabetyczne, jak i tematyczne.\nNie należy zaczynać od zbierania ‘słówek’. Dlaczego? Dlatego, że w tłumaczeniu ‘króluje’ kontekst. To on decyduje o takiej, a nie innej interpetacji tekstu źródłowego i wyborze ekwiwalentu.\nWarto natomiast zacząć od kolekcjonowania dokumentów prawniczych i tekstów paralelnych. To powinien być pierwszy krok. Kolejnym powinno być przejście do bardzo dokładnego czytania, analizowania i rozkładania tych dokumentów i tekstów na ‘części pierwsze’. W ten sposób tłumacz może rozbudować swoje glosariusze i zasoby egzaminacyjne.\nJest to niewątpliwie praca żmudna, ale nauka terminów prawniczych i ich ekwiwalentów w oderwaniu od szerszego kontekstu mija się z celem i zamiast przyspieszać, opóźnia proces przygotowania do egzaminu. Przykładowo, często zdarza się, że tłumacze automatycznie i bezrefleksyjnie stosują ekwiwalenty znalezione w słownikach, czy nauczone na kursach Legal English/juristische Fachsprache.\nWybór poprawnego ekwiwalentu powinien zostać poprzedzony pewnym procesem myślowym, do którego konieczna jest wiedza na temat strategii i technik tłumaczenia oraz rodzajów ekwiwalencji. Jest to szczególnie ważne, gdy mamy do czynienia z nieprzystawalnością systemów prawnych.\nDlaczego nie polecam studiów prawniczych?\nWracając do tego, dlaczego nie polecam tłumaczom podejmowania studiów prawniczych w ramach przygotowania do egzaminu na tłumacza przysięgłego.\nPo pierwsze, w trakcie studiów prawniczych studenci bardzo rzadko pracują na autentycznych dokumentach występujących w obrocie prawno-gospodarczym i postępowaniu sądowym.\nPo drugie, studia prawnicze mają charakter teoretyczny, a sposób sprawdzania wiedzy głównie poprzez rozwiązywanie merytorycznych kazusów i testy wielokrotnego wyboru nie sprzyja refleksji językowej. Zresztą, nie temu studia prawnicze mają służyć.\nJeżeli więc myślisz ‘tylko’ o wykonywaniu zawodu tłumacza przysięgłego, to odradzałabym Ci inwestycję w dodatkowe studia prawnicze. Zamiast tego lepiej skupić się na pracy z konkretnymi dokumentami i tekstami prawniczymi.\nPracuj ‘na dokumentach’\nPraca ‘na dokumentach’, oprócz poznania stylistyki i terminologii prawniczej, pomoże Ci poznać ‘prawo w języku’. Analizując teksty źródłowe i paralelne zmuszony będziesz do formułowania pytań i szukania informacji na temat konkretnych instytucji prawnych.\nSzukając, na własną rękę, odpowiedzi w różnych dostępnych źródłach, zdobędziesz jednocześnie podstawowe umiejętności tłumacza, nie tylko prawniczego, mianowicie:\numiejętność wyszukiwanie niezbędnych informacji, oraz\numiejętność selekcji informacji.\nDlatego proponuję zacząć od ‘pracy na dokumentach’ i analizy językowej tekstów prawniczych w języku polskim i obcym. Dopiero w kolejnych etapach można przechodzić do samego tłumaczenia.\nJeżeli chcesz się specjalizować w prawie, warto, abyś pamiętał, że tłumaczenie prawnicze jest procesem kilkuetapowym. Efekt w postaci gotowego tłumaczenia to wypadkowa wielu umiejętności.\nCo się zmieniło w kryteriach oceny na egzaminie na tłumacza przysięgłego?\nluty 28, 2020 by Renata Świgońska · Leave a Comment\nFiled under: egzamin pisemny, egzamin ustny\nPo 13 latach od wejścia w życie ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, która wprowadziła obowiązek zdawania egzaminu zawodowego, zmodyfikowane zostały kryteria oceny tłumaczeń.\nPodstawą modyfikacji jest rozporządzenie z dnia 30 października 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego (Dz.U. z 2018 r. poz.2138), które weszło w życie 29 listopada 2018 r.\nJak podkreśla członek komisji egzaminacyjnej, prof. A.D. Kubacki, nowela rozporządzenia powstała głównie dzięki staraniom Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego oraz pracom Zespołu do Przeglądu i Oceny Funkcjonowania Ustawy o Zawodzie Tłumacza Przysięgłego.*\nNależy podkreślić, że modyfikacja kryteriów oceny dotyczy zarówno egzaminu pisemnego, jak i ustnego. Do dotychczas obowiązujących kryteriów wprowadzona została:\nosobna ocena umiejętności językowych i translacyjnych,\npojęcie błędu krytycznego.\nDodatkowo, rozporządzenie doprecyzowało i rozszerzyło zestaw pomocy, z których kandydat może korzystać podczas egzaminu. Podczas części pisemnej, kandydat nie może korzystać z materiałów pomocniczych, z wyjątkiem przyniesionych przez siebie słowników, glosariuszy, leksykonów i encyklopedii w postaci papierowej. Natomiast na egzaminie ustnym, ustawodawca wprowadził zakaz korzystania z jakichkolwiek pomocy.\nDoprecyzowany został także czas potrzebny na zapoznanie się z tekstami przed rozpoczęciem tłumaczenia a vista. Obecnie kandydat otrzymuje 2 minuty na przeczytanie tekstów do tłumaczenia a vista. Przypominam, że na egzaminie ustnym teksty do tłumaczenia a vista są wręczane kandydatowi bezpośrednio przed tłumaczeniem\nDlaczego wart zapoznać się z nowymi kryteriami oceny?\nPomimo, że modyfikacja kryteriów oceny na egzaminie na tłumacza przysięgłego nie ma charakteru rewolucyjnego uważam, że warto, aby kandydaci na tłumaczy przysięgłych poznali, w jaki sposób ich tłumaczenia będą oceniane. Dzięki temu będą mogli opracować bardziej skuteczną strategię przygotowania się do egzaminu.\n*A.D.Kubacki, Zmodyfikowane kryteria oceny egzaminu na tłumacza przysięgłego w Polsce [w:] ‘Biuletyn LST” 1 (5), Lubelskie Stowarzyszenie Tłumaczy, Lublin 2019, str. 9-10\nBartosz Kowalak - Czy obywatel Rosji może zostać tłumaczem przysięgłym?\nkancelaria - Jak daleko wolno tłumaczowi przysięgłemu ingerować w tekst?\nKasia - Najnowsze zmiany w ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego – III transza deregulacji\nBartosz Bachurski - Memoq czy Trados? CAT-y w pracy tłumacza przysięgłego\nDorota - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nIrena - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nMarta Jaronska - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nRenata Świgońska - Jak się zapisać na kurs mentorski online przygotowujący do egzaminu zawodowego na tłumacza przysięgłego\nMonika - Przeczytaj jak zdobyć uprawnienia dyplomowanego tłumacza w Wielkiej Brytanii…\nIryna - Jak się zapisać na kurs mentorski online przygotowujący do egzaminu zawodowego na tłumacza przysięgłego\nRenata Świgońska - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nNatalia - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nmct - Forum dla Kandydatów i Tłumaczy Przysięgłych\nMonika - Sąd kwestionuje rachunek tłumacza przysięgłego\nMariola - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nEwa - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nAda Malanowska - Czy i kiedy dokumenty w formie elektronicznej należy traktować jako oryginały?\nMagdalena - Dlaczego ‘psyche’ na egzaminie na tłumacza przysięgłego jest ważne?\nTeresa - Czy sąd ma prawo żądać od przysięgłego darmowych odpisów tłumaczenia?\nada - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nBarbara - Dzisiaj moje urodziny :-)\nBarbara - Zabezpieczone: Lekcja 3. ‘WYROK ROZWODOWY’ – przykład tłumaczenia poświadczonego (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nLidia - Co trzeba zrobić aby zostać tłumaczem przysięgłym?\nTomasz - Jak daleko wolno tłumaczowi przysięgłemu ingerować w tekst?\nLarysa - Zabezpieczone: Lekcja 1. Omówienie ‘WYROKU W SPRAWIE KARNEJ’ (dla słuchaczy bezpłatnego szkolenia)\nPaweł - Tłumacz przysięgły słabo tłumaczy ustnie. Czy może odmówić sądom?\nLucyna - Sąd kwestionuje rachunek tłumacza przysięgłego\nMateusz - Kiedy tłumacz przysięgły może zgodnie z prawem odmówić wykonania tłumaczenia na rzecz sądu, prokuratury, policji i organów administracji publicznej?


Funkcjonowanie w związku. Robisz to dobrze? - Czwórka - polskieradio.pl\nFunkcjonowanie w związku. Robisz to dobrze?\nOstatnia aktualizacja: 20.03.2017 19:42\nJak mierzyć się z codziennymi problemami i czy brak kłótni w związku rzeczywiście gwarantuje szczęście? O tym w audycji Jakub Jamrozka.\nJak radzić sobie z problemami, by związek przetrwał próbę czasu?Foto: Glow Images/East News\nKsiążka "100 zasad udanego związku" autorstwa amerykańskiej terapeutki Harriet Lerner to skarbnica praktycznych i życiowych porad dotyczących tego, jak dobrze funkcjonować w swoim związku, zachowując zdrowy rozsądek, odwagę i radość.\nCo warto przedyskutować, a co warto odpuścić i czy rady zza oceanu można zastosować w polskiej rzeczywistości? O to zapytamy psycholog i psychoterapeutkę Dorotę Mintę.\nNa "Strefę Prywatną" zapraszamy we wtorek (20.03) od godziny 20.05. Audycję poprowadzi Jakub Jamrozek.\nZobacz więcej na temat: Czwórka psychologia psychoterapia miłość\nZdrada stara jak świat. Dlaczego tak boli?\nOstatnia aktualizacja: 09.09.2016 13:27\nW literaturze, teatrze i filmie - temat zdrady od zawsze interesował twórców. W sztuce podnieca, w życiu jednak może być bardzo bolesna. Jak sobie z nią radzić?\nWśród różnych rodzajów zdrad najbardziej powszechna jest ta fizyczna. Foto: pixabay/ElenaMarsh\n45'42 Życie po zdradzie. Jak sobie z nią poradzić i jak do niej nie dopuścić (Strefa Prywatna/Czwórka)\n- Zdrada uderza w zaufanie, stabilność i poczucie własnej wartości. Może to być bardzo traumatyzujące doświadczenie - mówi zaproszona przez Czwórkę psycholożka i psychoterapeutka, Katarzyna Kucewicz. - Mężczyźni boją się bardziej zdrady fizycznej, natomiast kobiety psychicznej - dodaje.\nZ drugiej strony myślenie i fantazjowanie o zdradzie jest zupełnie naturalne. Nie znaczy to jednak, że fantazje te należy urzeczywistniać. - Można na przykład ich elementy wprowadzać w związek - przekonuje Czwórkowa ekspertka.\nDlaczego ludzie zdradzają i kiedy do zdrady dochodzi? Czy jest ona zawsze winą zdradzającego? Jakie są jej rodzaje i czy należy ją wybaczać? A może zdecydować się na życie w otwartym związku i poliamorię? Słuchajcie nagrania "Strefy Prywatnej", w której staramy się rozwiać te i inne wątpliwości.\nGość: Katarzyna Kucewicz (psycholożka, psychoterapeutka par), Marcin Popowski (detektyw i autor książki "Porady na zdrady")\nZobacz więcej na temat: Czwórka Jakub Jamrozek miłość psychologia psychoterapia terapia zdrada\nCoraz częściej już pierwsze problemy w związku są przez małżonków traktowane jako przesłanka do rozejścia się. Często problemy powoduje narodzenie pierwszego dzieckaFoto: vectorfusionart/Shutterstock.com\nOsobowość człowieka. Czy można ją zmienić?\nOstatnia aktualizacja: 28.02.2017 11:00\n- W procesie życia osobowość jest raczej niezmienna. To zespół naszych cech, które przejawiają się w myśleniu, zachowaniu i emocjach. W dużej części osobowość jest dziedziczona - wyjaśniała w "Strefie Prywatnej" psycholożka i psychoterapeutka Magdalena Guzik. Czym cechy osobowości różnią się od nawyków?\nzdj. ilustracyjneFoto: Gearstd/Shutterstock.com\n47'33 Zmiany w życiu. Jak się do nich przygotować i co zmieniać? (Strefa Prywatna/Czwórka)\n- Nawyk wiąże się z bardzo silnymi skojarzeniami z konkretną sytuacją. W dużej części działamy wtedy na zasadzie automatyzmów - tłumaczyła Magdalena Guzik. A czy można nawyki wyssać z mlekiem matki? - W rodzinie pewne obserwowane zachowania przechodzą na kolejne pokolenia - mówiła psycholożka.\nMagdalena Guzik W dużej części nas kształtuje otoczenie. Dlatego, gdy decydujemy się na zmianę, warto, żeby ono nas też wspierało\nW drugiej połowie XX wieku uwierzono w zdolność człowieka do samodoskonalenia się, a współcześnie ta cecha staje się wręcz koniecznością. - Dzisiaj żyjemy trochę w kulcie zmiany. Nie dostrzegamy jednak, że zmieniamy się przez całe życie. Procesy fizjologiczne zachodzą w nas nieustannie - stwierdziła zaproszona specjalistka. Czy jednak na pewno wszystko da się zmienić? - Możemy zmieniać obszar zachowań. Nie jest powiedziane, że introwertyk nie może występować publicznie. Może mieć z tym jednak większe trudności. Koszty introwertyka będą większe. Osobowościowo nie jest predysponowany do bycia na świeczniku - przekonywała Magdalena Guzik.\nW rozmowie z Jakubem Jamrozkiem zaproszona psychoterapeutka tłumaczyła także, jak nawyki wiążą się z niepokojem, jaka jest sfera nawyków dziecięcych, jak radzić sobie z nimi w związkach oraz czy do zmian można się przygotować. Ponadto w "Strefie Prywatnej" Mateusz Kulik sprawdził także, jak ze zmianami radzą sobie słuchacze Czwórki.\nGość: Magdalena Guzik (psycholożka i psychoterapeutka z Ośrodka Strefa Zmiany w Warszawie)\nZobacz więcej na temat: Czwórka psychologia psychoterapia Jakub Jamrozek Mateusz Kulik emocje osobowości nawyki


Sprzedam 320.000 ton żużla pocynkowego na nasypy i podbudowy - Biznes Oferty.pl\nJesteś w: Biznes Oferty.pl / Nadwyżki / Transport, komunikacja / Sprzedam 320.000 ton żużla pocynkowego na nasypy i podbudowy\nSprzedam 320.000 ton żużla pocynkowego na nasypy i podbudowy\nPosiadamy dwie hałdy żużla pocynkowego zlokalizowane w Trzebini.\nCałkowita ilość żużla to ok. 320. 000 ton (ok. 181. 000 m³ ).\nMateriał został poddany specjalistycznym badaniom w Zakładzie Mechaniki Gruntów i Budownictwa Ziemnego Akademii Rolniczej w Krakowie. Badaniu poddano paramerty takie, jak: skład granulometryczny, wilgotność naturalnej, nasiąkliwość ziaren, mrozoodporność, wytrzymałość na miażdżenie, gęstości właściwej, kapilarności biernej, wskaźnika piaskowego, zawartości cząstek organicznych, parametry zagęszczalności, gęstości objętościowej szkieletu, wytrzymałości na ścinanie, wskaźnik nośności CBR.\nBadany materiał zakwalifikowano do grupy gruntów gruboziarnistych – żwirów. Wyniki badań wskazują na dobrą zagęszczalność materiału przy wbudowaniu w nasyp bez konieczności odwilgacania lub przesuszania. Materiał spełnia wymogi normy PN-S-06102: 1997 dla materiałów stosowanych na nasypy drogowe. Materiał może być również wykorzystany jako kruszywo na podbudowy drogowe ale z zastrzeżeniem zastosowania procesów przeróbczych dla tego przeznaczenia.\nJako materiał na warstwy kruszywa stabilizowanego mechanicznie żużel spełnia wymagania normowe w zakresie mrozoodporności, wskaźnika piaskowego oraz wytrzymałości na miażdżenie.


jak nie przytyć w święta - Strona 3\n06-11-2016, 19:35 #21\nZamieszczone przez WielkaBadzMalenka\nCo do tych toksyn czy można je jeszcze jakoś usuwać z organizmu stosując coś innego niż herbatki?\n16-11-2016, 11:28 #22\nMyślę, że podczas okresu świąt warto odżywiać się przede wszystkim z głową i odpowiednim rozsądkiem, a z całą pewnością nic nam nie grozi w kwestii przytycia. Warto pamiętać również o odpowiedniej dawce ruchu, treningu dla naszego zdrowia i podtrzymania zamierzonych efektów.\n18-11-2016, 20:34 #23\nJa myśle że powinnismy podejsc do tego z przymróżeniem oka i nie karać się zbytnio za inne odzywianie, w koncu to swieta\n18-11-2016, 21:22 #24\nja nie rozumiem co to znaczy przytyć w święta, ja zawsze jem duzo ale np zamiast 5 uszek nakładam 1 do barszczu tak aby potem móc zjeść rybę\n21-11-2016, 10:54 #25\nPrzede wszystkim chyba chodzi o umiar w jedzeniu. Lepiej nałożyć sobie mniejsze porcje i spróbować rożnych potraw, niż zjeść 2 talerze zupy, 20 pierogów i nie mieć siły się ruszyć. Ja w święta jem może trochę więcej niż na co dzień, ale nie na tyle dużo, żeby pękać w szwach. I nie zapominam o opiciu wody, bo ona idealnie wypełnia żołądek przed jedzeniem i też pomaga pozbywać się toksyn w organizmu. Nie zapominam o krótkim treningu, ale też i o odpoczynku. To taka moja prosta, ale sprawdzona metoda na nadchodzące święta\n13-04-2019, 12:58 #26\nMam to szczęście że nie lubię ciast (za to uwielbiam czekoladę) . Co do świątecznego tycia, nie zwracam na to specjalnie uwagi, sądzę, że przybywają mi maks z 2 kg, które w naturalny sposób tracę później w parę dni , w żadne sposób specjalnie się nie odchudzając.


choroby zakaźne – Instytut Integracji Medycyny\nAmerykańscy lekarze zbadali, jak zadziała wczesne (domowe) leczenie zakażenia koronawirusem integrujące leki z witaminami, magnezem i cynkiem. Takie leczenie skojarzone okazało się bezpieczne i skuteczne: zmniejszyło odsetek przyjęć do szpitala i zgonów. Autorzy wyodrębnili do zbadania grupę 922 pacjentów przychodni, u których wykryto (metodą PCR) zakażenie koronawirusem SARS-CoV2. Badanie prowadzono od marca do września 2020 … Czytaj dalej Integracyjne leczenie zakażeń SARS-CoV2\nDwa niedawne doniesienia z prasy fachowej unaoczniają w spektakularny sposób właściwości przeciwwirusowe liści oliwki europejskiej . Lekarze z Turcji i Iranu opisali w czasopiśmie poświęconym ciekawym przypadkom klinicznym pacjentkę, u której zmiany opryszczkowe w okolicy genitalnej wyleczyli maścią zawierającą ekstrakt z liścia oliwnego. Przyczyną zastosowania tego preparatu była oporność zmian opryszczkowych na acyklowir, lek powszechnie … Czytaj dalej Liście na liście produktów antywirusowych\n21 kwietnia, 2021 18 kwietnia, 2021 choroby zakaźne, liść oliwny, odporność, oliwa, oliwka europejska, opryszczka, wirusy\nW serwisie medRxiv służącym do publikacji prac naukowych jeszcze przed ich recenzją opublikowano wyniki ważnej metaanalizy danych z badań klinicznych poświęconych związkom między suplementacją witaminy D a podatnością na ostre zakażenia dróg oddechowych . Recenzja się wyjątkowo opóźnia, więc można chyba przybliżyć wyniki tej pracy bez dalszego oczekiwania. Zwraca uwagę fakt, że wśród autorów jest … Czytaj dalej Witamina D zmniejsza ryzyko infekcji oddechowych\nAmerykańscy naukowcy na łamach fachowego czasopisma poświęconego leczeniu chorób zakaźnych podsumowują wiedzę, w jakich mechanizmach kwasy omega-3 mogą przeciwdziałać zakażeniu koronawirusem SARS-CoV2. W odróżnieniu od innych specjalistów ich zdaniem głównym działaniem kwasów z rodziny omega-3 – eikozapentaenowego (EPA) oraz dokozaheksaenowego (DHA) może być nie tyle wpływ przeciwzapalny, co zmiana struktury błon komórkowych – na taką, … Czytaj dalej Kwasy omega-3 w profilaktyce zakażenia koronawirusem\nPojawiają się kolejne analizy wskazujące, że witamina D jest kluczowym elementem diety pozwalającym na efektywniejszą walkę z koronawirusem. Zbiorcze metaanalizy, jak i przeglądy dotychczas opublikowanych badań – w tym interwencyjnych – wskazują, że suplementacja witaminy D korzystnie wpływa na ryzyko zakażenia, ciężkość objawów i rokowanie (w tym przede wszystkim na szanse na konieczność wentylacji mechanicznej … Czytaj dalej Witamina D w COVID-19: wiemy coraz więcej\n11 lutego, 2021 choroby zakaźne, COVID-19, układ immunologiczny, układ oddechowy, witamina DDodaj komentarz\nZespół naukowców, genetyków i biochemików z Indii i USA zaproponował nową hipotezę tłumaczącą procesy zachodzące w czasie zakażenia nowym koronawirusem SARS-CoV2 . Uważają oni, że koronawirus, namnażając się w komórkach, przejmuje – za pomocą swoich białek – częściową kontrolę nad czynnością mitochondriów komórkowych, co prowadzi do ich uszkodzenia i wydostania się fragmentów mitochondrialnego DNA do … Czytaj dalej Koenzym Q10 kluczem do COVID-19?\n3 lutego, 2021 2 lutego, 2021 choroby zakaźne, COVID-19, koenzym Q10, koronawirus, odporność, układ immunologiczny, układ oddechowy, wirusy, zdrowie senioraDodaj komentarz\n27 stycznia, 2021 20 stycznia, 2021 choroby wątroby, choroby zakaźne, czosnek, wirusowe zapalenie wątroby, wirusy, wątrobaDodaj komentarz\nTrzy niedawno opublikowane prace naukowe po raz kolejny wiążą witaminę D z ochroną przed COVID-19. Pierwsza to badanie porównawcze przeprowadzone we Francji . Naukowcy sprawdzili, którzy z ok. 80 pacjentów przyjmowanych na szpitalny oddział geriatryczny z powodu COVID-19 przyjmowali regularnie w poprzedzającym roku witaminę D. Jeśli nie przyjmowali, u części z nich rozpoczęto podawanieu suplement … Czytaj dalej Związków witaminy D z koronawirusem ciąg dalszy\n26 stycznia, 2021 20 stycznia, 2021 choroby zakaźne, COVID-19, koronawirus, układ immunologiczny, układ oddechowy, witamina DDodaj komentarz


Nieruchomości Bartąg - Oferty sprzedaży nieruchomości Bartąg\nNieruchomości na sprzedaż Bartąg\nOlsztyn/Bartąg przy INTERMARCHE - 3 działki bud.\nNew House oferuje atrakcyjne 3 działki (799m2, 1018m2, 1237m2), budowlane objęte planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową wolno stojącą z usługami komercyjnymi w bryle budynku blisko jeziora Bartążek, Tęczowego Lasu, INTERMARCHE. Działki graniczą bezpośrednio ze sobą. DOPUSZ... więcej »CZA SIĘ ŁĄCZENIE DWÓCH DZIAŁEK LUB WIĘCEJ DZIAŁEK I REALIZACJĘ OBIEKTU NA POŁĄCZONYCH DZIAŁKACH Pełne media na działce: prąd, woda, gaz, kanalizacja. Jedna z działek graniczy z działką zabudowaną domem jednorodzinnym. W koło niska zabudowa jednorodzinna i szeregowa. Lekko nachylone, z bardzo dobrym dojazdem - polbruk Informacji udziela Beata 606 924 843Gorąco polecam, zapraszam na prezentację. Licencja pośrednika 17492 "Porozmawiajmy o nieruchomościach" 'Właścicielem ogłoszenia wraz z jej elementami jest NewHouse Łukasz Wróbel oraz podmioty współpracujące. Wszelkie prawa są zastrzeżone, kopiowanie, rozpowszechnianie oraz korzystanie z niniejszych składowych materiałów ogłoszenia w jakikolwiek inny sposób wykraczający poza dozwolony użytek określony przepisami ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994, nr 24 poz. 83 z późn. zm.) bez zgody NewHouse Łukasz Wróbel lub podmiotów współpracujących jest zabronione i może stanowić podstawę odpowiedzialności cywilnej oraz karnej. Niniejsze materiały stanowią tajemnicę firmy NewHouse Łukasz Wróbel lub podmiotów współpracujących w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o z\nCena: 315 580\nNew House oferuje atrakcyjne 3 działki (799m2, 1018m2, 1237m2) przy Tęczowym Lesie, INTERMARCHE, budowlane objęte planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową wolno stojącą z usługami komercyjnymi w bryle budynku blisko jeziora Bartążek. Działki graniczą bezpośrednio ze sobą. DO... więcej »PUSZCZA SIĘ ŁĄCZENIE DWÓCH DZIAŁEK LUB WIĘCEJ DZIAŁEK I REALIZACJĘ OBIEKTU NA POŁĄCZONYCH DZIAŁKACH Pełne media na działce: prąd, woda, gaz, kanalizacja. Jedna z działek graniczy z działką zabudowaną domem jednorodzinnym. W koło niska zabudowa jednorodzinna i szeregowa. Lekko nachylone, z bardzo dobrym dojazdem. Informacji udziela Beata 606 924 843 Gorąco polecam, zapraszam na prezentację.Licencja pośrednika 17492 "Porozmawiajmy o nieruchomościach" 'Właścicielem ogłoszenia wraz z jej elementami jest NewHouse Łukasz Wróbel oraz podmioty współpracujące. Wszelkie prawa są zastrzeżone, kopiowanie, rozpowszechnianie oraz korzystanie z niniejszych składowych materiałów ogłoszenia w jakikolwiek inny sposób wykraczający poza dozwolony użytek określony przepisami ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994, nr 24 poz. 83 z późn. zm.) bez zgody NewHouse Łukasz Wróbel lub podmiotów współpracujących jest zabronione i może stanowić podstawę odpowiedzialności cywilnej oraz karnej. Niniejsze materiały stanowią tajemnicę firmy NewHouse Łukasz Wróbel lub podmiotów współpracujących w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalcz\nDom, 250 m², Bartąg\nDom o powierzchni użytkowej 176 m2, położony na obrzeżach podolsztyńskiej miejscowości Bartąg w przepięknej okolicy, pomiędzy malowniczą doliną meandrującej rzeki Łyny a potężnym masywem leśnym. Przy domu, od strony ściany lasu, gustownie urządzony ogród z licznymi nasadzeniami, placem zabaw dla dzi... więcej »eci i miejscami na plenerowe przyjęcia. Na wyższej kondygnacji znajdują się, rozmieszczone przy wydłużonym korytarzu trzy pokoje oraz funkcjonalnie urządzona kuchnia. na niższej kondygnacji sala bankietowa z kominkiem i bezpośrednim wyjściem do ogrodu. Tu także znajduje się kuchnia przystosowana do urządzania bankietów oraz toalety. Na poziomie piwnicy garaż, pomieszczenia techniczne oraz pomieszczenia do ewentualnego przystosowania do celów mieszkalnych. W przedogródku piękne nasadzenia, podjazd, i miejsca parkingowe. Dom obecnie oprócz funkcji mieszkalnej, pełni funkcję sali bankietowej. Przyszły właściciel może tę działalność utrzymać, lub wykorzystać salę bankietową jako obszerny, reprezentacyjny salon. Odległość do centrum Olsztyna: 6 km. Dodatkowo możliwość wydzierżawienia ok. 3500 działki co umożliwi ewentualnie powiększenie ogrodu. Dom z dwóch stron otacza iglasty las co zapewnia wspaniały wypoczynek. Stan prawny w pełni uregulowany. polecam Bożena Marcinkowska tel. 664 174 484 ::LINK DO STRONY ::KONTAKT DO AGENTA Bożena 89 523 71 61 664 174 484 ::DANE BIURA Abrys Nieruchomości 11 listopada 7/3 10-110 Olsztyn 89 523 71 61 Pośrednik odpowiedzialny zawodowo za wykonanie umowy\nPosiadam na sprzedaż dom w zabudowie bliźniaczej o powierzchni 147,46 z garażem. Lokalizacja inwestycji to idealne miejsce dla osób pragnących zamieszkać w spokojnej a zarazem pięknej okolicy Bartąg bardzo blisko Olsztyna.Nieruchomość położona jest w bliskim sąsiedztwie jeziora ,lasu ,ścieżek rowero... więcej »wych ,obwodnicy.Dom charakteryzuje się nowoczesną architekturą i funkcjonalnie rozwiązana powierzchnią wewnętrzną. Dom składa się z parteru, gdzie znajduje się salon połączony z kuchnią, spiżarnia, łazienka, garderoba,garaż oraz kotłownia.Na piętrze są 4 sypialnie,łazienka oraz garderoba.Serdecznie zapraszam po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.\nAtrakcyjna działka pod zabudowę mieszkalną\nW SKRÓCIE Masz już plan na swój dom? Mamy dla Ciebie działkę pod jego budowę! Położona w miejscowości Bartąg z widokiem na rzekę Łynę, działka budowlana o powierzchni 1126 m2. LOKALIZACJA Działka znajduje się na uboczu miejscowości Bartąg w kierunku Rusi, 8 kilometrów od starówki w Olsztynie. Dosko... więcej »nała lokalizacja z dobrym dojazdem drogą asfaltową, zarówno do Olsztyna jak i obwodnicy. Działka położona około 1000 m od centrum Bartąga z dostępną infrastrukturą: przedszkole, szkoła, sklep, przychodnia, komunikacja miejska. W niewielkiej odległości jezioro Bartąg oraz liczne kompleksy leśne. DZIAŁKA Działka w foremnym kształcie zbliżonym do prostokąta, z niewielkim spadkiem w kierunku północnym w stronę rzeki. Teren objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. W drodze przy działce zaprojektowana sieć wodna i kanalizacyjna. W bezpośrednim sąsiedztwie posiadamy w ofercie 5 działek o metrażach od 900- 1200 m2 Hubert Kałaska tel 602 490 891 email: @ Zapraszam do kontaktu i na prezentacje. Przedstawiona oferta cenowa ma charakter informacyjny, nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu art.66 § 1 Kodeksu Cywilnego. "Porozmawiajmy o nieruchomościach" 'Właścicielem ogłoszenia wraz z jej elementami jest NewHouse Łukasz Wróbel oraz podmioty współpracujące. Wszelkie prawa są zastrzeżone, kopiowanie, rozpowszechnianie oraz korzystanie z niniejszych składowych materiałów ogłoszenia w jakikolwie\nCena: 134 550\nW SKRÓCIE Masz już plan na swój dom? Mamy dla Ciebie działkę pod jego budowę! Położona w miejscowości Bartąg z widokiem na rzekę Łynę, działka budowlana o powierzchni 897 m2. LOKALIZACJA Działka znajduje się na uboczu miejscowości Bartąg w kierunku Rusi, 8 kilometrów od starówki w Olsztynie. Doskon... więcej »ała lokalizacja z dobrym dojazdem drogą asfaltową, zarówno do Olsztyna jak i obwodnicy. Działka położona około 1000 m od centrum Bartąga z dostępną infrastrukturą: przedszkole, szkoła, sklep, przychodnia, komunikacja miejska. W niewielkiej odległości jezioro Bartąg oraz liczne kompleksy leśne. DZIAŁKA Działka w kształcie prostokąta, z niewielkim spadkiem w kierunku północnym w stronę rzeki. Teren objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. W drodze przy działce zaprojektowana sieć wodna i kanalizacyjna. W bezpośrednim sąsiedztwie posiadamy w ofercie 5 działek o metrażach od 900- 1200 m2 Hubert Kałaska tel 602 490 891 email: @ Zapraszam do kontaktu i na prezentacje. Przedstawiona oferta cenowa ma charakter informacyjny, nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu art.66 § 1 Kodeksu Cywilnego. "Porozmawiajmy o nieruchomościach" 'Właścicielem ogłoszenia wraz z jej elementami jest NewHouse Łukasz Wróbel oraz podmioty współpracujące. Wszelkie prawa są zastrzeżone, kopiowanie, rozpowszechnianie oraz korzystanie z niniejszych składowych materiałów ogłoszenia w jakikolwiek inny sposób wykraczaj\nDom Olsztyn-Bartąg Bartąg, ul. Bartąg\nOPIEKUN OFERTY WOJCIECH +48... pokaż numer KUPUJĄCY NIE PŁACI PROWIZJI I PODATKU PCC. Domy w zabudowie bliźniaczej, w stanie surowym zamkniętym.Położone na nowopowstającym osiedlu .Docelowo 20 domów ( 10 par bliźniaków). Bardzo dobry dojazd do Olsztyna i do obwodnicy. Domy budowane z wysokiej jakośc... więcej »i materiałów ( kominy Schiedla,ocieplenie styropian 18 cm). Do wszystkich domów doprowadzony będzie wodociąg i kanalizacja.Przewidziane oświetlenie osiedla.Do każdego domu -- działka 1200 m2. Cena obejmuje ogrodzenie działki,podjazdy i polbruk na tarasie.;\nDom z sauną w Bartągu.\nOlsztyńskie Centrum Nieruchomości prezentuje na sprzedaż wolnostojący dom w Bartągu ul. Fiołkowa. Nieruchomość o łącznej powierzchni około 130 m2 w tym garaż(16 m2) składa się z; PARTER - kuchnia z jadalnią, - salon z kominkiem i wyjściem na taras, - 3 sypialnie ( jedna z wyjściem na taras), -2 łazi... więcej »enki (w jednej prysznic z sauną w drugiej wanna), - przedpokój, - pomieszczenie gospodarcze. - Wiatrołap z przejściem do garażu. PIĘTRO W projekcie na poddaszu znajdują się dwa obszerne pokoje, łazienka, w której zostały wyprowadzone wszystkie niezbędne przyłącza oraz pomieszczenie na garderobę. Dom posadowiony na działce o powierzchni 1508 m2, w którym został zastosowany system solarów oraz rekuperacja. Posesja ogrodzona, zabezpieczona alarmem. Dach pokryty dachówką ceramiczną. Nieruchomość położona na obrzeżach Olsztyna z bardzo dobrą komunikacją miejską. Znakomite miejsce dla rodziny szukającej przestronnego domu z ogrodem. W pobliżu sklepy, piekarnia, szkoła, żłobek. Zainteresowała Cię moja oferta? Nie zwlekaj, zadzwoń i umów się na prezentację!\nDziałka, 2 000 m², Bartąg\nNa sprzedaż działka budowlana o powierzchni 2000 m2 zlokalizowana w centrum Bartąga gm. Stawiguda. Bartąg to wspaniała miejscowość, położona nad rzeką Łyną, w niewielkiej odległości od Olsztyna (około 8 km do centrum), wśród pięknych terenów zielonych oraz niezwykle urokliwego i urozmaiconego krajob... więcej »razu. Działka zlokalizowana na osiedlu domów jednorodzinnych, niedaleko (około 1 km) od pięknego i czystego Jeziora Bartążek . Nieruchomość posiada uzbrojenie (energia elektryczna, wodociąg, kanalizacja sanitarna). Działka objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego . Bardzo dobry dojazd do centrum Olsztyna możliwy z dwóch kierunków - przez Jaroty ul. Bartąską lub drogą Nr 51 Olsztyn - Olsztynek. Nieruchomość położona w cichej i spokojnej okolicy , w pobliżu dużo terenów zielonych. Dla działki istniejący projekt zabudowy - zabudowa bliźniacza (możliwość podziału działki). Cena 210 zł / m2 . Cena podlega negocjacji. Więcej informacji udzieli Anna tel.: 533 023 134 ::LINK DO STRONY ::KONTAKT DO AGENTA Anna 89 523 71 61 533 023 134 ::DANE BIURA Abrys Nieruchomości 11 listopada 7/3 10-110 Olsztyn 89 523 71 61 Pośrednik odpowiedzialny zawodowo za wykonanie umowy pośrednictwa: Bożena (licencja nr: 11976)\nDziałka, 1 539 m², Bartąg\nNOWOŚĆ - BUDOWLANA DZIAŁKA W BARTĄGU !!! Bartąg to wspaniała miejscowość, położona nad rzeką Łyną, w niewielkiej odległości od Olsztyna (około 8 km do centrum), wśród pięknych terenów zielonych oraz niezwykle urokliwego i urozmaiconego krajobrazu. Oferujemy do sprzedaży działkę budowlana w Bartągu,... więcej »usytuowaną tuż przy drodze asfaltowej w kierunku Rusi. Działka objęta MPZP - MU - mieszkaniowo-usługowa. Bardzo dobry dojazd do działki drogą gminną. Prąd tuż przy działce oraz linia telefoniczno-internetowa, kanalizacja za drogą. Gaz i woda w planach. Działka płaska, tuż obok zabudowa jednorodzinna. Polecam. Więcej informacji udzieli Anna tel.533023134 ::LINK DO STRONY ::KONTAKT DO AGENTA Anna 89 523 71 61 533 023 134 ::DANE BIURA Abrys Nieruchomości 11 listopada 7/3 10-110 Olsztyn 89 523 71 61 Pośrednik odpowiedzialny zawodowo za wykonanie umowy pośrednictwa: Bożena (licencja nr: 11976)\nDziałka budowlana Bartąg Bartąg, ul. Gościniec Niborski\nBartąg » ul. Gościniec Niborski\nPerfekt Biuro Nieruchomości oferuje do sprzedaży działkę budowlaną w obrębie Bartąg gm. Stawiguda. Działka o powierzchni 1525 m2 Działka ma wjazd z drogi gminnej Gościniec Niborski . Działka znajduje się w obszarze częściowo zabudowanym i nowo podzielonych działek gdzie powstają budynki mieszkalne w... więcej »olnostojące . Teren na lekkim wzniesieniu z widokiem na rzekę Łynę . Teren objęty miejscowym planem zagospodarowania MU - podstawowa , zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca. Uzbrojenie: gaz , kanalizacja i wodociąg po drugiej stronie drogi Nad Łyną , skrzynka prądowa przy działce. Na zdjęciu działka zaznaczona kolorem czerwonym. W odległości ok. 500 m obwodnica Olsztyna co umożliwia szybkie poruszanie się w różne kierunki miasta. Nieruchomość bez obciążeń hipotecznych , wolna do sprzedaży . Możliwość zakupu działki sąsiedniej o powierzchni 2476 m2 w cenie 110zł/m2 Zainteresowanym polecamy , bliższych informacji udzieli Państwu : Elżbieta Rink +48... pokaż numer Licencja zawodowa 3075 ; forma własności: własność;\nDodano: 2020-04-07 w Gratka.pl\nBartąg działki od 259m2 do 3651m2- mieszkalne, dom\nBartąg » ul. Przytulna\nOferuję na sprzedaż działki znajdujące się w Bartągu gm.Stawiguda. Działki o zróżnicowanych powierzchniach. 1/ działka nr 270/7 o pow. 1012m2 (mieszkaniowa jednorodzinna) 2/ działka nr 270/8 o pow.1595m2 (mieszkaniowo-usługowa) Do sprzedania działki od 270/7 do 270/49.  Dojazd na działki- kieruje... więcej »my się na Bartąg ul. Przytulna 42, a nastěpnie :s://maps.app.goo.gl/YQmSgMYLPdsn3DxcA Cena za metr 153zł. Zapraszam do oglądania: 782002728 ID:13694339\nDziałka rolna Bartąg gm. Stawiguda, Przytulna\nOferuję na sprzedaż działki znajdujące się w Bartągu gm.Stawiguda. Działki o zróżnicowanych powierzchniach. 1/ działka nr 270/7 o pow. 1012m2 (mieszkaniowa jednorodzinna) 2/ działka nr 270/8 o pow.1595m2 (mieszkaniowo-usługowa) Do sprzedania działki od 270/7 do 270/49.  Dojazd na działki-... więcej »kierujemy się na Bartąg ul. Przytulna 42, a nastěpnie :https://maps.app.goo.gl/YQmSgMYLPdsn3DxcA Cena za metr 153zł. Zapraszam do oglądania: 782002728 Oferta wysłana z systemu SzybkoPlus. Numer oferty: 13694339\nDziałka Bartąg Bartąg, ul. Nad Łyną, Bartąg Bartąg\nBartąg » ul. Nad Łyną\nPowierzchnia: 3 651 m2\nCena: 438 120\nPerfekt Biuro Nieruchomości oferuje do sprzedaży działkę budowlaną położoną w miejscowości Bartąg ul. Nad Łyną Działka o pow. 3651m2 ( możliwość zakupu 3 działek w całości o pow. 1 ha 1011 m2) Działki w terenie płaskim , w kształcie prostokątu przybliżone wymiary: szerokości 24 m długości 150 m ).Te... więcej »ren w którym położone są działki plan zagospodarowania Gminy Stawiguda - Bartąg jednostka G przewiduje zabudowę mieszkalno - usługową . Klasyfikacja gruntów : IVa , N , Ł IV , W- ŁIV. Uzbrojenie : w granicy działek gaz , prąd , po drugiej stronie drogi wodociąg , kanalizacja , prąd , również zaprojektowane przeprowadzenie kanalizacji i wodociągu do granicy działek. Położenie i komunikacyjność jest niewątpliwym atutem , dojazd do miasta Olsztyn od strony Jarot oraz w kierunku ul. Warszawskiej jak również w kierunku Tomaszkowo. Cena działki 120zł/m2 Cena działki jest ceną brutto z podatkiem VAT, kupujący nie ponosi opłaty PCC Polecam !!!! Kontakt: Elżbieta Rink, Tel. +48... pokaż numer , Pośrednik odpowiedzialny zawodowo: Ewa Andrzejczuk, nr licencji zawodowej: 3075 ; forma własności: własność;\nDodano: 2020-01-21 w Gratka.pl


farmer.pl/PAP 21-10-2011, 09:00\nProblemy współpracy polsko-hiszpańskiej związanej m.in. z produkcją ciepła i prądu przy pomocy wody, wiatru, energii słonecznej, przetwarzania biomasy oraz wytwarzania biogazu z odpadów rolniczych - to tematy omawiane na Hiszpańsko-Polskim Forum Energii Odnawialnej.\n- Polskie słabe wskaźniki wykorzystania energii odnawialnej to wbrew pozorom dobra wiadomość, bo oznacza, jak wiele można wspólnie zrobić, jak duży jest polski rynek - przekonywali uczestnicy czwartkowego forum w Warszawie.\nNajwięcej do zrobienia jest w dziedzinie wykorzystania energii słonecznej do ogrzewania i wytwarzania prądu. Hiszpanie są w tej dziedzinie na trzecim miejscu w Europie, po Niemcach i Włochach. O tym, że w Polsce takie zastosowanie energii słonecznej jest możliwe, świadczy przykład Niemiec. U naszego sąsiada są bardzo podobne do polskich warunki do przetwarzania tej energii na ciepło czy prąd - podkreślał Paweł Bień z firmy Solar Direct Group Polska.\n- Polska ma dobre warunki dla rozwoju instalacji fotowoltaicznych. Problemem i blokadą jest kiepskie prawo - podkreślał. Zaznaczył, że przykładem, iż można stworzyć dobrą instalację słoneczną, są Wierzchosławice, gdzie niedawno otwarto instalację o mocy 1 megawata.\nZdaniem Bienia, niemieckie rozwiązanie, które gwarantuje zakup energii od producenta przez kolejne 20 lat, jest lepsze od stosowanego w Polsce systemu zielonych certyfikatów, wydawanych za wytworzenie energii ze źródeł odnawialnych. Utrudnieniem jest polski biurokratyczny system, który stanowi kłopot dla dużych firm, a dla małych przedsięwzięć jest często nie do przejścia - wymieniał.\nW ocenie Roberta Szlęzaka z Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych, korzystając z doświadczenia Hiszpanów, można w Polsce doprowadzić do odnowienia starych - istniejących jeszcze przed, lub po wojnie małych progów wodnych na rzekach i strumieniach. Hiszpanie mają bowiem duże doświadczenie w wykorzystaniu energii rzek. Podkreślił, że w Polsce jest 715 małych elektrowni, podczas gdy przed wojną było ich ok. 8,1 tys.; w 1953 r. było 7 tys. 230, z czego 6 tys. 330 w eksploatacji.\nStowarzyszenie postuluje, by w zapisach nowej ustawy o energetyce odnawialnej zmienić podejście do lokalizowania obiektów odnawialnych źródeł energii (OZE) w gminach. To samorząd samodzielnie, a nie na wniosek inwestora powinien wpisywać do swojego planu zagospodarowania tereny nadające się pod inwestycje w OZE. Organizacje zajmujące się wykorzystaniem odnawialnych źródeł miałyby prawo uzupełniać te mapy i wskazywać obszary, których samorząd nie uwzględnił - proponuje Szlęzak.\nNad nową ustawą pracuje resort gospodarki.\nCarmen Longas Viejo z hiszpańskiego operatora sieci przesyłowych Red Electrica de Espana podkreślała, że jednym z trudniejszych zadań jest zbilansowanie energii dostarczanej przez OZE z zapotrzebowaniem na nią.\nNajwiększy problem dotyczy wiatru. Przy bezwietrznej pogodzie podłączone do krajowej sieci wiatraki nie generują prądu, a przy najlepszych warunkach wytwarzają ilości maksymalne, bliskie zdolności przesyłowej sieci. Zadaniem operatora jest takie zaplanowanie i reagowanie na sytuację w systemie, by był on stabilny - podkreślała.\nForum przygotowała Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza przy współpracy Stowarzyszenia Energii Odnawialnej. Polska Agencja Prasowa sprawowała medialny patronat nad Forum. Miało ono na celu spotkanie polskich i hiszpańskich firm i instytucji, wymianę informacji i nawiązywanie kontaktów między naszymi krajami.