BIULETYN INFORMACYJNY FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA MAŁOPOLSKI. Diament innowacyjny system pracy ze zdolnymi uczniami - PDF\nBIULETYN INFORMACYJNY FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA MAŁOPOLSKI. Diament innowacyjny system pracy ze zdolnymi uczniami\nDownload "BIULETYN INFORMACYJNY FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA MAŁOPOLSKI. Diament innowacyjny system pracy ze zdolnymi uczniami"\n1 NR (3) październik ISSN Budowa interaktywnej biblioteki w Skawinie Holownik nowa usługa aktywizacji zawodowej Diament innowacyjny system pracy ze zdolnymi uczniami Budowa Regionalnego Centrum Oświatowo-Sportowego BIULETYN INFORMACYJNY FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA MAŁOPOLSKI\n2 W numerze: Inwestycja w przyszłość 4 Aktualności 6 Spotkanie na szczycie gospodarczym 10 Holownik do pracy 11 Partnerstwo dla edukacji 12 Interaktywna biblioteka 13 Szansa dobrze wykorzystana 14 Małopolskie Diamenty 15 Inwestycja w wiedzę 16 Nieprawidłowości w procesie udzielania zamówień publicznych cz. I 17 Konkurs Sprawdź swoją wiedzę! 19 Biuletyn Informacyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego Egzemplarz bezpłatny Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Departament Funduszy Europejskich, Centrum Informacyjne FEM, ul. Wielicka 72B Kraków, tel. (12) , faks (12) Copyright Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Wszelkie Prawa Zastrzeżone Współpraca z redakcją: Andrzej Bańka, Katarzyna Balicka Opracowanie redakcyjne i graficzne, skład: Publikator Sp. z o.o., Białystok Zdjęcia na okładce: Jacek Leśniewski Biuletyn współfinansowany przez Unię Europejską ze środków go Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna oraz Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata , ze środków finansowych z go Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w ramach schematu II Działania informacyjne i promocyjne Pomoc Techniczna Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata oraz ze środków finansowych z go Funduszu Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich Oś 5 Pomoc Techniczna. 2\n3 słowo od... Szanowni Państwo Serdecznie zachęcam do zapoznania się z przedostatnim w tym roku numerem biuletynu. W bieżącym numerze zaprezentowaliśmy projekty zrealizowane z myślą o najcenniejszym skarbie Małopolski o kapitale ludzkim. Mam nadzieję że te dobre przykłady będą dla Państwa źródłem wiedzy o tym jak skutecznie uzyskać dofinansowanie z Unii j na realizację innowacyjnych pomysłów, związanych ze wzmacnianiem potencjału edukacyjnego i badawczego Małopolski. Na szczególną uwagę zasługuje tekst główny Inwestycja w przyszłość, z którego dowiedzą się Państwo na jak ogromną skalę prowadzone są przez Województwo Małopolskie działania na rzecz rozwoju nauki oraz zacieśniania współpracy ośrodków badawczych oraz komercyjnych firm. Nie zapomnieliśmy też o najmłodszych Małopolanach. Tekst Małopolskie Diamenty prezentuje nowatorskie programy edukacyjne, dzięki którym dostrzegamy i rozwijamy talenty najmłodszych uczniów. Zapraszam też do lektury tekstu na temat powstania MultiCentrum w Skawinie oraz Regionalnego Centrum Oświatowo-Sportowego w Dobczycach. Dzięki tym inwestycjom życie kulturalne w tych miejscowościach ponownie rozkwita. W dziale Aktualności znajdą Państwo najciekawsze wydarzenia oraz informacje o naborach projektów. Z kolei osoby realizujące przedsięwzięcia współfinansowane z Unii j zachęcam do zapoznania się z pierwszą częścią poradnika beneficjenta, w którym doradzamy, na co zwracać uwagę pod kątem proceduralnym, by uniknąć nieprawidłowości w wydatkowaniu środków unijnych. Życzę miłej lektury Roman Ciepiela, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 3\n4 małpolska inspiruje Dydaktyka na najwyższym poziomie Województwo Małopolskie wspiera także budowę, modernizację obiektów i urządzeń infrastruktury edukacyjnej na poziomie średnim i wyższym. Ponad 384 mln zł zostało przeznaczone na dofinansowanie inwestycji w obiektach edukacyjnych uczelni wyższych oraz zawodowych szkół ponadgimnazjalnych. Największe uczelnie wyższe (Akademia Górniczo-Hutnicza 11 projektów, Uniwersytet Jagielloński 9 projektów, Politechnika Krakowska 7 projektów) realizują w Małopolsce działania mające na celu podniesienie poziomu kształcenia studentów poprzez rozwój infrastruktury służącej celom dydaktycznym i badawczym. W ramach działania 1.1 Schematu A MRPO: Rozwój infrastruktury dydaktycznej szkolnictwa wyższego dofinansowywane są projekty, dzięki którym będzie można jak najlepiej przygotować studentów do przyszłej kariery zawodowej wyposażając ich w odpowiednie umiejętności i kwalifikacje. Realizacja tych działań przyczynia się do wzrostu poziomu kształcenia w małopolskich szkołach. Przykładem takich dobrych praktyk jest dofinansowanie inwestycji prowadzonych w 4 Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych PWSZ (odpowiednio w Nowym Sączu, Nowym Targu, Tarnoinwestycja w przyszłość Dobre wykształcenie pozwala nie tylko efektywniej dostosować się młodym ludziom do zmieniających się potrzeb rynku pracy, ale też ma ogromny wpływ na gospodarkę regionu. Inwestowanie w edukację jest zatem jednym z podstawowych wyznaczników rozwoju Małopolski. Na jaki obszar przeznaczono najwięcej środków w Małopolskim Regionalnym Programie Operacyjnym na lata (MRPO)? Oczywiście na transport. Nie powinno to nikogo dziwić. Inwestycje transportowe są najdroższe, a infrastruktura w tym obszarze wciąż wymaga dużych zmian. Natomiast drugim obszarem tematycznym pod względem przeznaczonych nań środków jest edukacja. Oznacza to, że władze Województwa Małopolskiego, tworząc strategię wykorzystania Funduszy Europejskich w latach postawiły na poprawę jakości i warunków nauczania. Kraków to jeden z największych ośrodków akademickich w Europie, a warunkiem utrzymania wysokiego poziomu nauczania i konkurowania z innymi ośrodkami jest mądre inwestowanie w edukację. Nowoczesny AWF Projekt pn. Budowa zespołu krytych pływalni z zapleczem dydaktycznym oraz infrastrukturą badawczo-rozwojową AWF (schemat 1.1a MRPO) otrzymał dofinansowanie w wysokości ponad 18 mln zł, zaś całkowita wartość projektu to przeszło 26 mln zł. Dzięki tym środkom finansowym powstał zespół krytych pływalni o powierzchni 6,9 tys. m 2. W obiekcie mieszczą się dwa baseny, w tym jeden przeznaczony do rehabilitacji i nauki pływania oraz sale wykładowe i zaplecze socjalne. Fot. Jacek Leśniewski Fot. Zbigniew Sulima Biuletyn AGH W sercu innowacji Centrum Komputerowe (Informatyki) AGH budynek dydaktyczny Wydziału Elektromechaniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Akdemii Górniczo - Hutniczej w Krakowie powstało w ciągu 27 miesięcy. Całkowita wartość projektu wyniosła blisko 65 mln zł, z czego prawie 55 mln zł pochodziło ze środków unijnych. Dzięki wsparciu Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego powstało jedno z najnowocześniejszych centrów komputerowych w Europie, gdzie wprowadzono koncepcję Żywych Laboratoriów. Polega ona na uzbrojeniu budynku w infrastrukturę IT opartej na sieci komunikacji wideo, centrum danych, sieci bezprzewodowych, wirtualizacji firmy Cisco, dzięki której studenci mogą w praktyce wykorzystać innowacyjne technologie komputerowe. Ponadto Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa przyznał obiektowi tytuł Budowy Roku 2011 w kategorii budynki nauki i kultury. Stawiamy na infrastrukturę edukacyjną Jednym ze sposobów efektywnego podnoszenia jakości i poprawy warunków nauczania, również na obszarach wiejskich, jest dofinansowanie infrastruktury poprzez budowę czy modernizację obiektów edukacyjnych i zakup nowoczesnych urządzeń dydaktycznych. Dzieje się tak za sprawą m.in. działania 6.2 Schematu B MRPO. W ramach tego schematu - Infrastruktura społeczna, w tym edukacyjna i sportowa powstają lub są odnawiane nie tylko przedszkola oraz szkoły podstawowe i gimnazja, ale i boiska sportowe, korty tenisowe i place zabaw, czyli wszystko to co jest niezbędne do rozwoju najmłodszych mieszkańców Małopolski. Województwo Małopolskie może pochwalić się 46 projektami zrealizowanymi w ramach tego działania o wartości całkowitej, przekraczającej 130 mln zł. Ponadto 75 projektów jest w trakcie realizacji. W sumie na realizację tych projektów przeznaczono ponad 140 mln zł ze środków unijnych. 4\n5 wie i Oświęcimiu). Ciekawy projekt pn. Rozbudowa Kampusu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie dla potrzeb tworzenia Akademii Tarnowskiej realizuje PWSZ w Tarnowie. Ponad 45 mln zł, przeznaczono na budowę kompleksu budynków Instytutu Ochrony Zdrowia o łącznej powierzchni przekraczającej 17 tys. m 2. Kolejnym projektem, mającym ogromny wpływ na podniesienie jakości i poziomu edukacji w województwie małopolskim była Adaptacja budynków byłego Monopolu Tytoniowego na potrzeby Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Oświęcimiu. Dawny kompleks zakładów tytoniowych uzyskał nowe funkcje użytkowe dzięki dofinansowaniu w wysokości ponad 18 mln zł. Na uwagę zasługuje przygotowywany do realizacji projekt modernizacji budynków Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Małopolskiej Szkoły Gościnności. Inwestycja dotycząca m.in. adaptacji budynku na potrzeby stworzenia m.in. pracowni: praktycznej nauki zawodu, technologii gastronomicznych oraz obsługi konsumenta, została umieszczona w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Kluczowych MRPO, który tworzą 74 przedsięwzięcia inwestycyjne o strategicznym znaczeniu dla realizacji MRPO. Innowacyjna współpraca Małopolska dysponuje coraz większym potencjałem sprzyjającym rozwojowi innowacyjności. Jednak aby w pełni wykorzystać te możliwości, służące wzrostowi gospodarczemu, niezbędne jest zacieśnianie współpracy pomiędzy jednostkami badawczymi i przedsiębiorstwami. Województwo Małopolskie wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu podejmuje szereg inicjatyw mających na celu stworzenie efektywnego systemu wsparcia komercjalizacji badań naukowych. Jedną z nich są oferowane dotacje w ramach działania 2.2 MRPO Wsparcie komercjalizacji badań naukowych. Beneficjenci mogą starać się o dofinansowanie projektów badawczych (schemat A) i projektów inwestycyjnych przedsiębiorstw z zakresu B+R (schemat B). Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości (MCP), odpowiedzialne za II oś MRPO, przyjęło od 2008 r ponad 202 wnioski o dotacje na realizację projektów (schemat A i B) w ramach działania 2.2. Dofinansowanie dotychczas otrzymało 116 projektów w wysokości ponad 25 mln zł. Beneficjenci wciąż mogą ubiegać się do 3 grudnia br. o wsparcie finansowe na realizację projektów w obydwu ww. schematach. Przygotowując się do konkursów na wsparcie projektów badawczych, MCP zorganizowało wiele spotkań z przedstawicielami szkół wyższych i jednostek badawczych oraz przedsiębiorstw zainteresowanych rozwojem własnych firm w kierunku wprowadzania innowacji i wykorzystywania wyników prac badawczych. Utworzono również internetową platformę wymiany informacji Dotacje na projekty badawcze dla przedsiębiorców i jednostek badawczych, a doktoranci prowadzący działalność naukową w najbardziej innowacyjnych branżach otrzymują stypendia w ramach projektu Doctus finansowanego z PO Kapitał Ludzki. Dzięki tym i innym działaniom z roku na rok rośnie zainteresowanie realizacją projektów badawczo-rozwojowych. Nie tylko dydaktyka Stałe podnoszenie jakości nauczania wymaga dużych nakładów finansowych na innowacyjne projekty, związane nie tylko z dydaktyką. Jednym z takich przykładów jest Modernizacja ACK Cyfronet AGH etap I zrealizowany przez Akademię Górniczo- -Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie w ramach MRPO, działania 1.2 Rozwój społeczeństwa informacyjnego. Wartość tego projektu wyniosła ponad 8 mln zł. Środki zostały przeznaczone na zakup infrastruktury komputerowej, opartej na najnowocześniejszych technologiach w Europie. Ponadto w ramach projektu wybudowano centrum, które wyposażono w dwie amfiteatralne sale wykładowe dostępne łącznie dla 300 osób, a także salę wykładowo-konferencyjną dostępną dla 200 osób. W obiekcie zlokalizowano 15 laboratoriów. Podsumowanie Małopolska jest jednym z najsilniejszych ośrodków naukowych w Polsce i Europie. Jednak aby efektywnie wykorzystać potencjał Regionu, niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków służących ustawicznemu podnoszeniu kwalifikacji zawodowych kadry naukowej, jak i poziomu kształcenia uczniów oraz studentów. Odpowiedzią na formułowane przy różnych okazjach potrzeby jest oferowane unijne wsparcie finansowe, które poza umożliwieniem unowocześnienia bazy dydaktycznej i naukowej, stało się istotnym impulsem do współpracy świata nauki z komercyjnym biznesem. Dzięki środkom europejskim staramy się stwarzać warunki do rozwoju sektora edukacji na każdym poziomie nauczania. Pamiętajmy również, że wiele znaczących inwestycji wpierających gospodarkę i sferę B+R Małopolski realizowanych jest również z innych programów operacyjnych (np. PO Innowacyjna Gospodarka), ale to już temat na osobny artykuł. Piotr Szymański, Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich UMWM Innowacyjne BioCentrum W ramach działania 2.2 MRPO zrealizowano projekt pn. Zwiększenie potencjału badawczo-rozwojowego laboratorium BioCentrum Sp. z o.o., które uzyskało dofinansowanie w wysokości blisko 280 tys. zł. Projekt zakładał wykonanie adaptacji pomieszczeń o powierzchni 100 m 2 w Parku Life Science w Krakowie, a należących do Jagiellońskiego Centrum Innowacji. W ramach projektu dokonano też zakupu i montażu wyposażenia stałego laboratorium. Projekt przyczynia się do rozszerzenia dotychczasowej działalności o zakres badań atrakcyjnych z punktu widzenia firm biotechnologicznych i farmaceutycznych. W pomieszczeniach laboratoryjnych BioCentrum wykonywane będą również prace badawcze nad odkryciem i zastosowaniem leków przeciwnowotworowych. Fot. Jacek Leśniewski małpolska inspiruje 5\n6 aktualności Pikniki dobiegły końca W tym roku Małopolski Piknik Europejski przebył 3 tys. km, aby dotrzeć do każdego zakątka regionu. Każdy uczestnik imprezy mógł nie tylko liczyć na dobrą zabawę, ale też i dowiedzieć się jak pozyskać środki z Funduszy Europejskich na realizację własnych marzeń. Małopolski Piknik Europejski zawitał w 20 wyjątkowych miastach. W każdej z odwiedzonych miejscowości zrealizowano przynajmniej 1 inwestycję, dofinansowaną z Funduszy Europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego lub Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, albo Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W tym Fot. Jacek Leśniewski Tegoroczna edycja piknikowa cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Zapraszamy na kolejną edycję w 2013 r. roku namiot piknikowy odwiedził 10 nowych miejscowości, po to, aby coraz to nowi Małopolanie mogli chłonąć wiedzę o UE. W trakcie piknikowych weekendów każdy mógł odwiedzić stoisko promocyjno-informacyjne Województwa Małopolskiego, gdzie konsultanci doradzali jak ubiegać się o środki finansowe na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub doinwestowanie własnej firmy. Młodsi uczestnicy mogli w tym czasie wziąć udział w wielu konkursach i zabawach o tematyce Funduszy Europejskich. Wśród najciekawszych atrakcji, organizowanych na każdym z pikników należy wymienić Europuzzle konkurs o inwestycjach współfinansowanych ze środków unijnych oraz wystawę Małopolska w 3D, prezentującą inwestycje w formie przestrzennych zdjęć. Cykl imprez piknikowych zakończyły 2 września br. Dni Miasta Oświęcim. (opr. rz) Kapitał ludzki w rękach Małopolan Mieszkańcy Małopolski chętnie korzystają z pieniędzy w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie zarejestrował ponad 10 tys. wniosków o dofinansowanie pomysłów na rozwój osobisty i zawodowy. Ze wsparcia Programu Kapitał Ludzki skorzystało już prawie 340 tys. Małopolan. Ponad miliard złotych trafił do firm, instytucji i organizacji, które realizują projekty wspierające rozwój społeczny i zawodowy mieszkańców regionu. Dofinansowanie uzyskane z Unii j zapewniło rozpoczęcie przeszło 2200 projektów. Dzięki ich realizacji możliwe jest kształcenie i wspieranie dzieci, młodzieży, przedsiębiorców, pracowników firm, osób starszych, jak i też 2000 umów w ramach PROW Marek Sowa, Marszałek Województwa Małopolskiego uroczyście podpisał 17 września br. dwutysięczną umowę gwarantującą dofinansowanie oświęcimskiego projektu realizowanego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dotacja w wysokości 1 mln zł umożliwi realizację projektu pn. Przebudowa środkowej części targowiska miejskiego w Oświęcimiu. Dofinansowanie dla dwutysięcznej umowy zostało przyznane w ramach działania Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata dla operacji dotyczących budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia targowiska stałego. Dzięki środkom pochodzącym z go Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) tych, znajdujących się w trudnej sytuacji na rynku pracy. Efektem tego wsparcia jest organizacja 122 ośrodków wychowania przedszkolnego. Ponadto wprowadzono 1063 programy rozwojowe w szkołach ogólnych i 297 programów w placówkach kształcenia zawodowego. Ponad 46 mln zł unijnych pieniędzy otrzymały dodatkowo małopolskie podstawówki. Zostaną one przeznaczone na zajęcia z najzdolniejszymi uczniami oraz z tymi, którzy mają problemy z nauką. Ponadto 200 doktorantów otrzymało stypendia naukowe. Oprócz wsparcia projektów edukacyjnych, wdrożenie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki umożliwiło m.in. uruchomienie ponad 9 tys. nowych firm i przeszkolenie 40 tys. pracowników w województwie małopolskim. Wykorzystanie środków finansowych w ramach programu pozwoliło też na utworzenie 23 podmiotów ekonomii społecznej i udzielenie pomocy 77 tys. osobom, aktywnie poszukującym pracy. (opr. ak) na targowisku miejskim w Oświęcimiu zostanie wybudowany nowoczesny pawilon socjalno-magazynowy wraz z zapleczem sanitarnym. Ponadto obiekt wzbogaci się o nową wiatę ze stoiskami handlowymi oraz o 60 nowych miejsc parkingowych. Całkowity koszt inwestycji wyniesie prawie 2,5 mln zł, z czego 1 mln zł stanowić będzie dotacja z PROW. Remont targowiska zakończy się w sierpniu 2013 r. (opr. rz) 6\n7 Zostań euroliderem Zapraszamy beneficjentów Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego do udziału w konkursie na najlepiej zrealizowane projekty unijne. Pochwal się inwestycją lub przedsięwzięciem i zostań laureatem konkursu Małopolski EuroLider MRPO. W konkursie mogą wziąć udział wszyscy beneficjenci, którzy ukończyli realizację projektu w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Wystarczy prawidłowo wypełnić i dostarczyć formularz zgłoszeniowy, zdjęcie i opis projektu z wypowiedzią beneficjenta oraz oświadczenie uczestnika konkursu do Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego. Termin składania zgłoszeń upływa 17 października br. Projekty do konkursu Laureatem Konkursu Polska Pięknieje 7 Cudów Funduszy Europejskich został nowoczesny budynek Lotniczego Parku Kulturowego w Krakowie. Fot. Jacek Leśniewski można zgłaszać w jednej z 6 kategorii: rewitalizacja, edukacja i sport, turystyka, przemysł kulturowy, wsparcie przedsiębiorczości i innowacyjności, ochrona środowiska i jakość życia. Najwięcej punktów zdobędą te projekty, które nie tylko przyczyniają się do np. poprawy bezpieczeństwa, warunków społecznych i gospodarczych, ale też wyróżniają się oryginalnością i innowacyjnością zastosowanych w nich rozwiązań. Kapituła Konkursowa przyzna tytuły Małopolskiego EuroLidera MRPO w 6 kategoriach. Najlepszy projekt wybierać będą także internauci, którzy w głosowaniu na wytypowane przez Jury Konkursowe projekty będą mogli wybrać ten, który ich zdaniem jest najlepszym przykładem dobrych praktyk w ramach MRPO. Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się 27 listopada br., podczas uroczystej gali Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, która odbędzie się w Kopalni Soli w Wieliczce. (opr. mg) aktualności Podróże z Funduszami W ciągu jednego miesiąca blisko 1500 osób odwiedziło Punkty Informacyjne w 10 najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejscach Małopolski, w ramach akcji na małopolskich szlakach turystycznych. Konsultanci udzielili wyczerpujących informacji ponad 160 osobom zainteresowanym możliwością pozyskania dofinansowania ze środków Unii j. Podróże naprawdę kształcą. Mogą to potwierdzić Małopolanie jak i turyści, którzy odwiedzili w sierpniu br. Punkty Informacyjne przy wejściu do Ojcowskiego Parku Narodowego oraz przy dolnej Stacji Kolejki na Jaworzynę Krynicką, a także na Zamku w Nowym Wiśniczu. Jednodniowe konsultacje odbyły się też w Schronisku PTTK nad Morskim Okiem, na terenie Parku Miniatur w Inwałdzie oraz Zamku w Rytrze. Turyści mogli skorzystać z porad konsultantów na Drodze Pienińskiej w Szczawnicy i przy przystani flisackiej w Sromowcach Kątach, jak i przy wejściu do Doliny Kościeliskiej oraz na koronie Zapory w Niedzicy. Każda zainteresowana osoba mogła uzyskać informacje na temat możliwości wykorzystania Funduszy Europejskich do otworzenia działalności gospodarczej lub rozwoju istniejącej firmy. Wielu turystów i mieszkańców Małopolski szczególnie interesowało uzyskanie wsparcia finansowego na udział w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe. Dodatkową atrakcją drugiej edycji akcji na małopolskich szlakach turystycznych były konkursy z wiedzy na temat Unii j, jak i samych funduszy. Każda osoba, która prawidłowo udzieliła odpowiedzi na zadane pytanie wygrywała atrakcyjne upominki. (opr. mg) Osoby odwiedzające Punkty Informacyjne na szlakach pytały, też jakie ciekawe atrakcje turystyczne zostały zrealizowane w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Fot. Archiwum UMWM 7\n8 aktualności Odnowa małopolskich targowisk Zarząd Województwa Małopolskiego w dniu 30 sierpnia br. przyjął uchwałę w sprawie przyznania pomocy dla projektów złożonych w ramach działania Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata , dla operacji dotyczących budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia targowiska stałego. Dofinansowaniem objętych zostało 19 małopolskich targowisk. Zyskają w ten sposób nie tylko rolnicy, ale także kupujący, którzy będą mieli ułatwiony bezpośredni dostęp do producentów, od których będą mogli nabywać świeże i niedrogie produkty. O pozyskanie dotacji mogły ubiegać się gminy albo związki międzygminne liczące nie więcej niż 50 tys. mieszkańców. Maksymalnie na 1 projekt można było uzyskać 1 mln zł dofinansowania. Nabór wniosków w ramach działania Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej dla operacji dotyczących budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia targowiska stałego odbył się w terminie od 12 marca do 27 kwietnia br. W tym czasie złożono aż 22 wnioski o przyznanie pomocy, spośród których pozytywnie zostało ocenionych 19, na łączną kwotę dofinansowania zł. Pozyskane środki finansowe nie tylko posłużą do odnowienia targowisk, ale też i do wykonania przy nich parkingów oraz ogólnodostępnych szaletów z urządzeniami sanitarnohigienicznymi, spełniającymi wszystkie normy ustawowe. (opr. rz) Euro już na tablicy Wraz z początkiem nowego roku szkolnego rusza konkurs wiedzy o Funduszach Europejskich w Małopolsce pn. Euro na Tablicy. Celem konkursu jest zainteresowanie uczniów szkół ponadgimnazjalnych tematyką funduszy oraz roli Samorządu Województwa Małopolskiego w rozdysponowaniu dotacji z Unii j w ramach Programów Operacyjnych wdrażanych w okresie: Fot. Shutterstock Euro na Tablicy organizowane przez Województwo Małopolskie jest adresowane do uczniów szkół ponadgimnazjalnych (liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum), których szkoły zgłosiły chęć uczestnictwa. Konkurs realizowany jest w dwóch etapach. Do 19 października br. szkoły biorące udział w konkursie wskażą maksymalnie 2 klasy, w których odbędą się lekcje europejskie. Następnie, do 9 listopada br. konsultanci Sieci Punktów Informacyjnych przeprowadzą lekcje poglądowe na temat funkcjonowania Funduszy Europejskich w Polsce. Każda szkoła ma czas do 19 listopada br. na wyłonienie spośród uczestników 4 uczniów, którzy wezmą udział w 2 etapie konkursu. Finały subregionalne Konkursu przeprowadzone zostaną w okresie od 26 listopada do 21 grudnia br. w formie eliminacji składających się z 3 rund. Runda 1 w formie testu pisemnego wyłoni 12 uczestników. W rundzie 2 uczestnicy będą odpowiadać na wylosowane pytania z 3 kategorii zagadnień. W finałowej rundzie 6 finalistów weźmie udział w grze planszowej Małopolska gra o dotacje, opartej na popularnych grach typu Monopol czy Eurobiznes. Trójka najlepszych uczestników konkursu otrzyma cenne nagrody, m.in. tablet multimedialny, aparat cyfrowy oraz odtwarzacz MP4. Wszyscy uczestnicy dwóch ostatnich rund mogą liczyć na drobne upominki wraz z dyplomem uczestnictwa. (opr. rz) MRPO dla maluchów nabór projektów! Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie finansowe sięgające nawet 800 tys. zł na stworzenie i rozwój infrastruktury opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat. Zarząd Województwa Małopolskiego ogłosił nabór na dofinansowanie na tego typu projekty, który potrwa od 28 sierpnia br. do 27 sierpnia 2013 r. Celem konkursu jest poprawa dostępu do infrastruktury opieki nad dziećmi do 3 lat dla mieszkańców województwa małopolskiego oraz rozwój przedsiębiorczości poprzez wspieranie inwestycji przedsiębiorstw w tej dziedzinie. W ramach konkursu wspierane będą projekty dotyczące budowy, przebudowy, rozbudowy i modernizacji żłobków oraz na zakup niezbędnego wyposażenia. Wysokość środków przeznaczonych do rozdysponowania wynosi ponad 11 mln zł. Dokumentacja konkursowa i szczegóły są dostępne na stronie internetowej: Informacji udzielają także konsultanci Lokalnych Punktów Informacyjnych o Funduszach Europejskich. (opr rz) 8\n9 Festiwal pełen innowacji Jak zdobyć środki finansowe na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub otrzymać stypendium finansowane przez Unię Europejską? Na te i wiele innych pytań dotyczących możliwości uzyskania wsparcia w ramach Programów Operacyjnych Kapitał Ludzki i Innowacyjna Gospodarka odpowiedzą konsultanci Sieci Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich w Małopolsce podczas Małopolskiego Festiwalu Innowacji. aktualności Fot. Archiwum UMWM W ramach Festiwalu zaplanowane zostały spotkania w: Krakowie (9.10), Chrzanowie i Nowym Sączu (10.10) oraz Tarnowie i Nowym Targu (11.10). Wydarzenie, objęte honorowym patronatem Marka Sowy, Marszałka Województwa Małopolskiego, odbędzie się w dniach 8-12 października br. Podczas festiwalu odbędą się Małopolskie Targi Innowacji, konferencje, panele dyskusyjne, szkolenia, spotkania i wystawy, na których będą omawiane i prezentowane najnowocześniejsze zdobycze techniki z dziedziny informatyki, medycyny, life science, jak i wdrażania innowacyjnych strategii w firmach. Pracownicy Departamentu Funduszy Europejskich, rozumiejąc jak ogromny wpływ na rozwój gospodarki ma wspieranie młodej przedsiębiorczości, zorganizowali cykl spotkań pn. Wystartuj przedsiębiorczo! na innowacyjne pomysły dla studentów. W czasie ich trwania konsultanci będą przekonywać studentów, że ich innowacyjne pomysły mają największą szansę na realizację dzięki wsparciu Funduszy Europejskich. Uczestnicy spotkań dowiedzą się też jak można ubiegać się o środki stypendialne dla doktorantów. Szczegółowe informacje na temat spotkań można będzie znaleźć na stronie internetowej: (opr. rz) Zbudujmy wspólnie pozycję Małopolski Zarząd Województwa Małopolskiego ogłosił nabór wniosków na dofinansowanie projektów podnoszących konkurencyjność i atrakcyjność Małopolski na rynku krajowym, jak i zagranicznym oraz zacieśniających współpracę międzynarodową pomiędzy regionami UE. Instytucje rządowe i pozarządowe, jednostki naukowe i instytucje kultury, zakłady opieki zdrowotnej, kościoły i związki wyznaniowe, szkoły wyższe to tylko część organizacji, które mogą zdobyć 6 mln zł w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego (działanie 8.2). Zarząd Województwa Małopolskiego rozpoczął nabór wniosków 6 sierpnia br. Jego zakończenie planowane jest na 2 sierpnia 2013 r. W pierwszej kolejności dofinansowane będą projekty realizowane z instytucjami z regionów partnerskich województwa małopolskiego i promujące następujące idee: partnerstwa publiczno-prywatnego; gospodarczych przedstawicielstw Małopolski zagranicą; turystyki wiejskiej; finansowania, mecenatu, sponsoringu i promocji przedsięwzięć kulturalnych; produktów turystycznych; odnawialnych źródeł energii; zarządzanie polityką regionalną i zarządzanie służbą zdrowia. Projekty mogą obejmować działania w takich obszarach jak: edukacja, gospodarka, turystyka, kultura, ochrona środowiska, ochrona zdrowia. Dokumentacja konkursowa i szczegóły Konkurs Rozstrzygnięty Jeden z projektów podnoszących konkurencyjność i atrakcyjność regionu polegał na kreowaniu markowych produktów turystycznych Małopolski Południowej w oparciu o doświadczenia partnerów sieci Town Twinning. są dostępne na stronie internetowej: (opr. bm) Na łamach biuletynu nr 2/2012 ogłosiliśmy konkurs Sprawdź swoją wiedzę!, w którym za jak najszybsze zgłoszenie prawidłowych odpowiedzi można było wygrać wiele atrakcyjnych nagród, takich jak: odtwarzacz mp4, pamięci USB i myszy optyczne. Nagrody otrzymują: Agnieszka Jurkiewicz I miejsce Zwycięzcom serdecznie gratulujemy! Renata Maciejczyk II miejsce Fot. Starostwo Powiatowe w Nowym Targu 9\n10 relacja Spotkanie na szczycie gospodarczym Po raz XXII świat nauki, biznesu i polityki spotkał się w Krynicy-Zdroju, aby dyskutować o najważniejszych, globalnych zagadnieniach gospodarczych. Zaproszeni goście, oprócz uczestnictwa w licznych sesjach plenarnych, wykładach i warsztatach, mogli zapoznać się z wystawą pn. Małopolska-Przemiana!, prezentującą najciekawsze przedsięwzięcia zrealizowane w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Jedyne takie miejsce Marek Sowa, Marszałek Województwa Małopolskiego W dzisiejszych czasach i obecnej sytuacji gospodarczej świata szeroka debata jest czymś bardzo potrzebnym i szalenie ważnym. Wnioski płynące z licznych dyskusji panelowych podczas XXII Forum Ekonomicznego w Krynicy mogą mieć kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju i kondycji Europy. To dlatego przedstawiciele mediów co roku pilnie śledzą to, co się dzieje i co się mówi w Krynicy. Tak samo było i w tym roku. Województwo Małopolskie od lat jest głównym partnerem Forum Ekonomicznego w Krynicy właśnie z powodu doniosłości i wagi podejmowanych tu tematów. Z podobną powagą traktujemy Forum Regionów w Muszynie oraz Forum Inwestycyjne w Tarnowie, które stały się nieodłącznymi elementami krynickiej debaty. Współpraca międzyregionalna na poziomie europejskim oraz uważne słuchanie tego, co mają do powiedzenia przedsiębiorcy to najlepsze sposoby na skuteczną wymianę myśli, technologii, sprawdzonych pomysłów i rozwiązań oraz poprawianie tego, co jeszcze niedoskonałe. owe wizje na trudne czasy kryzysu. Europa i świat Nwobec kryzysu takim hasłem przywitało gości XXII Forum Ekonomiczne, trwające od 4 do 6 września br., w Krynicy - Zdroju. Przygotowano też dla nich liczne sesje plenarne, panele dyskusyjne, wykłady, warsztaty, które dotyczyły spraw gospodarczych, ekonomicznych, społecznych oraz politycznych. Jednym z ważniejszych wydarzeń imprezy był panel inaugurujący VI Forum Regionów w Muszynie Mechanizmy współpracy regionów w Europie. Przyszłość polityki regionalnej, którego moderatorem był Marszałek Marek Sowa. Podobnie jak w latach poprzednich w Krynicy nie zabrakło wielu małopolskich akcentów. W pawilonie Multicentrum Małopolska, goście Forum Ekonomicznego mogli podziwiać najciekawsze przedsięwzięcia małopolskich beneficjentów współfinansowane przez Unię Europejską. Projekty były prezentowane w postaci zdjęć na podświetlanych totemach. Każdy mógł ocenić skalę przemian nowoczesnej i dynamicznej Małopolski, oglądając wystawę pn. Małopolska-Przemiana!. Migawki ze zrealizowanych projektów przedstawione zostały także na interaktywnych podłogach. Wszystkie te atrakcje zlokalizowane zostały w głównej części Pawilonu, gdzie przy filiżance kawy można było w spokoju poczytać o najciekawszych miejscach turystycznych województwa małopolskiego. Opr. Radosław Zieniewicz Efektywna promocja Małopolski Andrzej Bańka, zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego Tego typu wydarzenie, z wyrobioną marką nie tylko w Polsce, ale i na świecie jest bardzo dobrym miejscem do prowadzenia działań promocyjnych i informacyjnych. Dzięki skupieniu uwagi licznych mediów właśnie na Krynicy efekty naszych działań są zdecydowanie silniejsze. Dlatego m.in. podczas Forum Ekonomicznego zdecydowaliśmy się zaprezentować efekty wdrażaniafunduszy Europejskich poprzez ekspozycje niecodziennej wystawy pn. Małopolska Przemiana!. Przez pryzmat przedsięwzięć dofinansowanych ze środków unijnych chcieliśmy pokazać salę zmian w regionie oraz na nowo przedstawić Małopolskę obecnym w tym czasie gościom. Udało nam się to w 100 procentach, o czym świadczą liczne pozytywne komentarze osób zwiedzających naszą ekspozycję. Podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy spotkali się najważniejsi politycy, aby dyskutować nad największymi wyzwaniami społecznymi i ekonomicznymi w wymiarze międzynarodowym i globalnym. Od prawej Marek Sowa, Marszałek Województwa Małopolskiego i Bronisław Komorowski, Prezydent Polski. Fot. Jacek Leśniewski 10\n11 Holownik do pracy Najczęstszym problemem bezrobotnych jest brak motywacji do zmiany swojego statusu. Ze specyficzną kulturą bezrobocia walczą wyspecjalizowani trenerzy, których szkoli Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. dobre praktyki Projekt pn. Holownik nowa usługa aktywizacji zawodowej z jednej strony dociera do osób, które są w szczególnie niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, a z drugiej do tych, którzy pomagają i motywują potrzebujących do podjęcia wysiłków, aby szukać zatrudnienia. W ramach tego projektu zorganizowano cykl szkoleń dla Trenerów Zatrudnienia Wspieranego, który trwa nieprzerwanie od lipca 2011 roku. Biorą w nim udział pracownicy urzędów pracy, ochotniczych hufców pracy, ośrodków pomocy społecznej, fundacji, stowarzyszeń, klubów integracji społecznej, zakładów karnych, samorządów lokalnych oraz środowiskowych domów samopomocy. Tak pracuje trener Uczestnicy podczas szkoleń zdobywają gruntowną wiedzę i doświadczenie na temat kompleksowej metody pracy z osobami długotrwale bezrobotnymi, która wykorzystuje m.in. coaching. Chodzi nie tylko o udzielenie pomocy w szukaniu pracy, ale przede wszystkim o zmianę mentalności podopiecznych. Trenerzy wspierają ich w zdobywaniu nowych kwalifikacji i zmianie postaw wobec pracy. Gdy zajdzie potrzeba, działają bezpośrednio poprzez stwarzanie możliwości szkolenia i zatrudnienia. Trener wspiera rozwój swojego klienta oraz monitoruje jego postępy. W praktyce pomaga on zarówno bezrobotnemu, jak i jego potencjalnemu pracodawcy ułatwia kontakty między nimi, pomaga przy załatwianiu formalności związanych z podjęciem zatrudnienia oraz adaptacji w nowym miejscu. Projekt: Holownik nowa usługa aktywizacji zawodowej Typ programu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki Beneficjent: Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Wartość dofinansowania: zł Wszechstronne wsparcie Agata Koczur, uczestnik szkolenia i pracownik Środowiskowego Domu Samopomocy Promyk w Nowym Targu Kompleksowość świadczonego wsparcia przy zastosowaniu odpowiednich instrumentów w zależności od potrzeb konkretnej osoby oraz umiejętność spojrzenia na problem z różnych perspektyw są siłą tej innowacyjnej metody. Największą jej zaletą jest możliwość praktycznego zastosowania w pracy z osobami pozostającymi bez pracy, w tym z osobami z niepełnosprawnością. O skuteczności tej metody decyduje holistyczne spojrzenie na człowieka, opracowanie indywidualnego planu działania, a następnie motywowanie i wspieranie w jego osiągnięciu poprzez skupianie się na możliwościach tkwiących w naszym podopiecznym, a nie jego ograniczeniach. Metoda na pewno się sprawdzi, gdyż trener pozostaje w kontakcie z klientem od stanu bezrobocia, poprzez aktywne poszukiwanie pracy, aż do momentu zatrudnienia w zakładzie pracy. I wtedy w dalszym ciągu może on liczyć na pomoc trenera. Podczas pracy nawiązuje się relacja oparta na wzajemnym zaufaniu, wielu godzinach rozmów, warsztatów, tego zapewne brakuje w innych metodach. Pierwszy krok jest najważniejszy W pierwszych spotkaniach, na których prezentowano nową metodę pracy, uczestniczyło ponad 200 przedstawicieli ze 100 małopolskich instytucji. Po spotkaniach informacyjnych nastał czas na włączenie tej metody pracy do instytucji, które pomagają bezrobotnym. W pierwszym roku realizacji projektu 110 pracowników z 55 instytucji wzięło udział w intensywnych szkoleniach, które trwały prawie 100 godzin. Pod opieką trenerów pozostaje dotychczas 150 osób, dla niektórych już się udało znaleźć zatrudnienie. Docelowo planowane jest objęcie 800 osób nową metodą wsparcia. Więcej informacji na temat projektu znajduje się na stronie: Arkadiusz Kaczanowski Ponad 78 osób zdecydowało się przez pół roku wypróbować w swoich instytucjach innowacyjną metodę pracy z osobami bezrobotnymi. Przez ten czas trenerzy otrzymują na bieżąco wsparcie superwizyjne. Fot. Archiwum WUP w Krakowie 11\n12 dobre praktyki Partnerstwo dla edukacji Łatwy dostęp do wiedzy i możliwość nieustannego podnoszenia kwalifikacji to podstawa sprawnego funkcjonowania na dynamicznie zmieniającym się rynku pracy. Na te współczesne wyzwania reaguje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Uczmy się przez całe życie Małgorzata Dudziak, kierownik projektu, Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Rozwój kompetencji powinien być jednym z ważniejszych elementów kształtowania polityki rynku pracy, zwłaszcza teraz w dobie szybkich zmian cywilizacyjnych i nieustannej pogoni za postępem technologicznym. Nie będziemy w stanie sprostać rosnącym wymaganiom rynku, jeżeli przestaniemy uaktualniać swoją wiedzę, podnosić kwalifikacje, doskonalić umiejętności i postawy. Dlatego tak ważne są inicjatywy wspierające kształcenie ustawiczne i pokazujące korzyści, jakie niesie za sobą uczenie się przez całe życie. Dlatego nasz projekt, który od 2008 roku wspiera regionalną politykę kształcenia ustawicznego, rozwija współpracę instytucji zaangażowanych w jej realizację oraz promuje wśród mieszkańców postawę otwartą na rozwój. Pomóc ma w tym projekt skierowany zarówno do instytucji kształcących jaki i potencjalnych uczniów Małopolskie partnerstwo instytucji w obszarze rynku pracy, edukacji i szkoleń. Jego celem jest kompleksowe oddziaływanie na system kształcenia ustawicznego w województwie, tak aby lepiej zorganizować i promować wszelkie formy zdobywania wiedzy, które odbywają się poza standardowym systemem edukacji. Przede wszystkim współpraca Już na starcie projektu powołano do życia Małopolskie Partnerstwo na rzecz Kształcenia Ustawicznego. Dziś skupia ono ponad 100 instytucji, które kreują rynek pracy, zajmują się edukacją oraz szkoleniami. Dzięki ich integracji możliwe było stworzenie systemu jakości usług szkoleniowych, które potencjalnym odbiorcom ułatwiają porównywanie i wybieranie szkoleń, a instytucjom dają ustandaryzowane wytyczne co robić, by ich oferta była jak najwyższej jakości. Na nasze zlecenie powstał nowatorski w skali całego kraju projekt Małopolskich Standardów Usług Edukacyjno Szkoleniowych opracowany przez zespół naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierunkiem prof. dr hab. Grażyny Prawelskiej Skrzypek. podkreśla Małgorzata Dudziak, kierownik projektu z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie. Standardy pozwalają oceniać 20 elementów takich jak jakość usług, kompetencje kadry czy infrastrukturę placówki kształcącej. W efekcie jakość szkoleń stała się weryfikowalna, co daje podstawy do przyznawania znaków jakości i certyfikatów. Lokalnie i w sieci Na poziomie lokalnym w ramach projektu działa program Edukacyjna Gmina Małopolski, który wyróżnia samorządy aktywnie wspierające rozwój mieszkańców. Zaś Małopolski Dzień Uczenia się, który w tym roku zorganizowano po raz drugi, ma pokazać, że uczenie się i rozwój własnych umiejętności nie jest tylko stereotypowym wkuwaniem wiedzy, ale także doskonałą zabawą i ciekawym sposobem spędzania czasu z innymi ludźmi. Podczas tegorocznej edycji w 162 wydarzeniach na terenie całego województwa, zorganizowanych przez 65 instytucji wzięło udział około 6 tys. Małopolan. Elementem, który spaja poszczególne części projektu jest uruchomiony w 2010 roku serwis Małopolski Pociąg do Kariery (www.pociagdokariery.pl). Jest to z jednej strony baza danych o instytucjach uczących, szkoleniach i projektach edukacyjnych, z drugiej zaś poradnik pokazujący na co zwracać uwagę podczas wyboru szkoleń, czy podpowiadający jak szukać pracy, zredagować dokumenty aplikacyjne lub planować przekwalifikowanie. Serwis daje możliwość kontaktu on-line z doradcami zawodowymi oraz uczestnictwa w cyklicznych czatach ze specjalistami. W ramach Małopolskiego Dnia Uczenia się zorganizowano 3 czerwca br. Piknik Przedsiębiorczości w Radiu Kraków. Arkadiusz Kaczanowski 12 Projekt: Małopolskie partnerstwo instytucji w obszarze rynku pracy, edukacji i szkoleń Typ programu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki Beneficjent: Województwo Małopolskie, Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie Wartość dofinansowania: zł Fot. Archiwum WUP w Krakowie\n13 MultiCentrum to także miejsce oferujące mieszkańcom gminy dostęp do internetu. W przyszłości będzie tu można wypożyczyć literaturę informatyczną oraz pomoce metodyczne na nośnikach elektronicznych dla nauczycieli. dobre praktyki Interaktywna biblioteka Fot. Jacek Leśniewski Mieszkańcy gminy Skawina od czerwca 2012 roku mogą korzystać z nowoczesnego, wielofunkcyjnego, interaktywnego ośrodka edukacji i rozrywki MultiCentrum. Tu mogą przeprowadzać eksperymenty naukowe, malować na ekranie komputera, komponować muzykę czy doskonalić znajomość języka obcego. MultiCentrum to pierwsza instytucja w Małopolsce stwarzająca możliwość realizacji zajęć edukacyjnych, wykorzystujących najnowsze technologie informacyjne i komunikacyjne. MultiCentrum powstało jako inicjatywa dwóch skawińskich bibliotek Miejskiej Biblioteki Publicznej, której jest filią, oraz Biblioteki Pedagogicznej. Na budowę ośrodka przeznaczono 2,79 mln zł. Dla każdego coś interesującego Oferta Multicentrum skierowana jest do szerokiego grona zainteresowanych: zorganizowanych grup szkolnych, nauczycieli, ale też oczywiście do użytkowników indywidualnych. Zgrupowano ją w 9 modułów: MultiTechnika, MultiNauka, MultiDzieciak, MultiSztuka, MultiMuzyka, MultiSenior, MultiObywatel, E-multi, MultiLingua, MultiNauczyciel. Każdy z nich powstał z myślą o konkretnej grupie użytkowników, tak aby mogli błyskawicznie przyswajać wiedzę z różnych dziedzin. Wiedzę tę użytkownikom MultiCentrum pomaga zdobyć i rozwinąć ponad 20 stanowisk komputerowych wyposażonych w innowacyjny system edukacyjny, a także różnorodne urządzenia edukacyjne i systemy techniczne oraz akcesoria doświadczalne służące przeprowadzaniu eksperymentów naukowych z różnych dziedzin: biologii, fizyki, chemii. Projekt: MultiCentrum w Skawinie. Multimedialny punkt dostępu do internetu i usług publicznych Typ programu: Małopolski Regionalny Program Operacyjny Beneficjent: Gmina Skawina Wartość dofinansowania: zł Kultura, edukacja i internet dla każdego Magdalen Stec, kierowniczka MultiCentrum w Skawinie MultiCentrum w Skawinie to dziesiąta tego typu placówka w Polsce i pierwsza w województwie małopolskim. Zrealizowanie tego projektu w Skawinie niewątpliwie korzystnie wpływa na promocję miasta i gminy podnosząc jednocześnie atrakcyjność całego regionu. To bardzo nowoczesne i interaktywne miejsce, z którego zasobów korzystać może każdy, niezależnie od wieku. Z jednej strony ośrodek jest punktem dostępu do szerokopasmowego Internetu i usług publicznych dla indywidualnych użytkowników, z drugiej natomiast pracownią kulturalno-edukacyjną, która dzięki wzajemnej współpracy może uatrakcyjnić i poszerzyć ofertę placówek oświatowych i kulturalnych z miasta i gminy Skawina. Pierwsze miesiące działalności MultiCentrum, które przypadły na okres wakacji pokazały, że tego typu placówka jest potrzebna i będzie w pełni wykorzystana przez mieszkańców. W wolnym czasie i w ramach szkoły MultiCentrum zajmuje przestrzeń o wielkości 260 m². Może tu jednocześnie przebywać ok. 40 osób. Najczęściej zaglądają tu dzieci i młodzież. Największą popularnością wśród najmłodszych cieszą się zajęcia muzyczne oraz te polegające na konstruowaniu z klocków modeli, które mogą być uruchamiane i sterowane za pomocą komputera. W roku szkolnym, w ofercie MultiCentrum pojawiły się zajęcia dla zorganizowanych grup szkół i przedszkoli, a także różnotematyczne warsztaty szkoleniowe oraz cykliczne spotkania dla nauczycieli. Do korzystania z najnowszych technologii zachęcani są tu również seniorzy, dla których przeznaczony jest osobny program wprowadzający w świat internetu i nowych technologii. Anna Raducha-Romanowicz 13\n14 dobre praktyki szansa dobrze wykorzystana Gmina Dobczyce zainwestowała w budowę wielofunkcyjnego budynku i hali sportowej, które będą służyły jej mieszkańcom przez wiele lat. Realizacja inwestycji nie mogłaby się odbyć bez wsparcia finansowego, pozyskanego z Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Projekt: Regionalne Centrum Oświatowo-Sportowe w Dobczycach: etap I dokończenie budowy budynku wielofunkcyjnego Typ programu: Małopolski Regionalny Program Operacyjny Beneficjent: Gmina Dobczyce Wartość dofinansowania: zł Inwestycja w Regionalne Centrum Oświatowo-Sportowe w Dobczycach stanowi element planowanej rewitalizacji miasta. Obszary wymagające doinwestowania zostały wyłonione m.in. na podstawie ankiet i opinii mieszkańców, którzy uznali realizację zespołu obiektów oświatowo- -sportowych za kwestię priorytetową. Budowa centrum została przeprowadzona w dwóch etapach. Pierwszy z nich zakładał dokończenie budowy wielofunkcyjnego obiektu o powierzchni 5800 m 2, w którym zlokalizowane są gimnazjum, miejsko-gminny ośrodek kultury i sportu, miejska biblioteka publiczna i szkoła muzyczna I stopnia. Drugi etap zakończyła budowa hali sportowej o powierzchni 1894,4 m 2, w której znajdują się sala gimnastyczna z trybunami dla 388 osób, dwie sale ćwiczeń, zaplecze techniczne i sanitarne. Ponadto dzięki nowo wybudowanej obwodnicy w Dobczycach, w ramach której powstało Gwarancja Błyskawicznego Rozwoju Marcin Pawlak, burmistrz miasta i gminy Dobczyce Na Regionalne Centrum Oświatowo-Sportowe mieszkańcy Dobczyc czekali wiele lat. To w tym nowoczesnym obiekcie skoncentruje się aktywność edukacyjna, kulturalna i sportowa naszej gminy. Ulokowaliśmy tam gimnazjum, bibliotekę publiczną, aulę, szkołę muzyczną I stopnia oraz Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury i Sportu. Jestem przekonany, że w tych świetnych warunkach powstaną kolejne sekcje zainteresowań w MGOKiS (teraz jest ich 13), odrodzi się dobczycki teatr amatorski i uruchomimy kino. Maksymalne wykorzystanie naszej nowej hali sportowej jest dowodem na to, jak bardzo jej potrzebowaliśmy. Różne zajęcia sportowe trwają w niej codziennie do godziny Powodem do dumy jest też tegoroczny awans lokalnego klubu sportowego Feniks do trzeciej ligi w piłce siatkowej. Na bazie Regionalnego Centrum Oświatowo-Sportowego tworzymy wielofunkcyjną przestrzeń gwarantującą nam realizację celów edukacyjnych, kulturalnych i sportowo- -rekreacyjnych. Na wykorzystanie takich możliwości czekaliśmy wiele lat. Fot. Rafał Cygan Dzięki budowie Regionalnego Centrum Oświatowo-Sportowego mieszkańcy Dobczyc mogą aktywniej uczestniczyć w życiu kulturalnym i społecznym gminy, biorąc udział w zajęciach edukacyjnych, jak i imprezach sportowych. rondo na skrzyżowaniu dróg Gdów-Dziekanowice-Myślenice, estakada oraz most na rzece Rabie, mieszkańcy mają zapewniony łatwiejszy dojazd do Regionalnego Centrum Oświatowo-Sportowego. W efekcie powstał funkcjonalny obiekt, stanowiący milowy krok gminy w rozwoju infrastruktury społecznej Dobczyc. Przede wszystkim zapewnił komfortowe warunki do zaspokojenia edukacyjnych, kulturalnych i sportowo-rekreacyjnych potrzeb mieszkańców gminy i turystów. Inwestorzy upatrują pozytywnych efektów m.in. w zacieśnianiu więzi społecznych, rozwoju życia kulturalnego i rozpropagowaniu zdrowego stylu życia dzięki możliwości uprawiania sportu. Zlokalizowanie w obiekcie gimnazjum przyczynia się do wzmocnienia integracji społeczności szkolnej i zachęca uczniów do aktywniejszego udziału w życiu miasta. Dzięki realizacji tej inwestycji gmina Dobczyce wzmocniła swoją pozycję lokalnego lidera wzrostu zarówno społecznego, jak i gospodarczego. Agnieszka Błachowska Projekt: Regionalne Centrum Oświatowo-Sportowe w Dobczycach: etap II budowa hali sportowej Typ programu: Małopolski Regionalny Program Operacyjny Beneficjent: Gmina Dobczyce Wartość dofinansowania: zł 14\n15 MAŁOPOLSKIE DIAMENTY Ponad 20 tys. młodych Małopolan mogło skorzystać z możliwości rozwijania swoich uzdolnień poprzez udział w różnych formach zajęć organizowanych w ramach projektu DiAMEnT. dobre praktyki DiAMEnT to systemowy projekt innowacyjny Województwa Małopolskiego realizowany w okresie od 1 marca 2009 do 31 grudnia 2013 roku przez Małopolskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w partnerstwie z Wyższą Szkołą Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu oraz National-Louis University w Chicago. Celem projektu jest opracowanie, przetestowanie i zaprezentowanie w ostatecznej wersji nowatorskiego systemu pracy z uczniami zdolnymi, pozwalającego na wspieranie uzdolnień uczniów w zakresie języka angielskiego, matematyki, technologii informacyjno- -komunikacyjnych i przedsiębiorczości oraz na doskonalenie kompetencji twórczego myślenia. Uczestnicy warsztatów uczyli i się dobrze bawili podczas letnich zajęć. Fot. Archiwum projektu DiAMEnT DiAMEnT SZANSĄ DLA EDUKACJI Linda Tafel, superwizor projektu, profesor z National- Louis University Opierając się na analizie materiałów, moich obserwacjach zajęć i przeprowadzonych rozmowach z dyrektorami szkół, nauczycielami oraz uczniami jestem przeświadczona, że projekt został dobrze wdrożony. Uczniowie mają znakomite możliwości definiowania problemów, które następnie wspólnie starają się rozwiązywać. Program zajęć ukierunkowany jest na poszukiwanie pytań ważnych dla uczniów i wypracowywanie strategii ich rozwiązywania. Małe dzieci z pewnością mają szansę na wzmocnienie kreatywnego myślenia w swej codziennej pracy, natomiast starsi ukierunkowywani są na wykorzystanie myślenia krytycznego, badawczego i kompetencji komunikacyjnych. Wszystkie te wysiłki owocują tworzeniem nowego środowiska nauczania i uczenia się oraz sprzyjają budowaniu nowych doświadczeń, zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów. Ci zaś często reagują entuzjazmem i chęcią do pracy. Przez 45 lat pracy w edukacji, podczas których uczestniczyłam w wielu projektach i grantach, nie spotkałam się z projektem który byłby tak przemyślany, entuzjastyczny i zrealizowany z taką determinacją. Czy reforma edukacyjna w Polsce może być wzorowana na małopolskim modelu pracy z uzdolnionymi dziećmi? Dzisiaj wiemy, że jest to możliwe. Innowacyjne podejście W ramach projektu są realizowane działania, jakie dotychczas w sposób kompleksowy nie były podejmowane ani w Małopolsce, ani w Polsce. Założenia programowe tych działań zostały wypracowane w pierwszej fazie projektu w postaci autorskich programów, materiałów metodycznych, testów itp. Do ich zastosowania w praktyce przygotowano prawie 4,5 tys. nauczycieli, dyrektorów, wizytatorów, pracowników samorządowych. Nowatorskie programy znalazły zastosowanie w pracy z uczniami w całej Małopolsce w latach szkolnych: 2010/2011 i 2011/2012. Blisko 11 tys. uczniów na etapie edukacji wczesnoszkolnej objętych było programem rozwijania twórczego myślenia w 484 szkołach podstawowych. Około 9 tys. uczniów szkół podstawowych, gimnazjów, liceów i techników, wyłonionych drogą diagnozy spośród około 27 tys. zdiagnozowanych osób, uczestniczyło w zajęciach realizowanych w 161 Powiatowych Ośrodkach Wspierania Uczniów Zdolnych. Ponad 1,6 tys. osób wzięło udział w warsztatach letnich. Blisko 200 uczniów szkół ponadgimnazjalnych i gimnazjów zostało objętych opieką przez kadrę akademicką w ramach e-learningowych kół naukowych i niemal 200 wyjechało na Letnią Szkołę Młodych Talentów. Na podstawie wniosków z wdrożenia innowacyjnych programów zajęć w praktyce szkolnej powstanie ostateczna wersja systemu pracy z uczniami zdolnymi, która może być rozbudowywana o kolejne dziedziny uzdolnień. Krystyna Dynowska-Chmielewska Projekt: DiAMEnT dostrzec i aktywizować możliwości, energię, talenty Typ programu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki Beneficjent: Małopolskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli Wartość dofinansowania: zł 15\n16 dobre prakt yki Inwestycja w wiedzę Motorem każdej współczesnej gospodarki są innowacyjne odkrycia. Świadomy tej prawidłowości Zarząd Województwa Małopolskiego powołał do życia w 2008 roku projekt pn. Doctus Małopolski fundusz stypendialny dla doktorantów. Projekt: Doctus Małopolski fundusz stypendialny dla doktorantów Typ programu: Program Operacyjny Kapitał Ludzki Beneficjent: Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości Wartość dofinansowania: zł R ealizację projektu powierzono Małopolskiemu Centrum Przedsiębiorczości, które do końca 2015 roku zamierza wesprzeć około 400 uzdolnionych młodych ludzi, prowadzących badania, których wyniki znajdą zastosowanie w praktyce. Projekt ma również na celu zachęcić do podejmowania studiów doktoranckich w Małopolsce i zapobiec odpływowi młodych naukowców w poszukiwaniu pracy za granicą. Łączna wartość stypendium to aż 90 tys. zł. Aby jednak móc się o nie ubiegać należy spełnić kilka warunków. Doktorant musi być studentem II roku studiów doktoranckich uczelni znajdującej się na terenie UE z zastrzeżeniem specjalizowania się w jednej z dziedzin uznanych za szczególnie istotne dla rozwoju Województwa Małopolskiego. Stypendium przysługuje obywatelom UE, na stałe zamieszkałym na terenie Małopolski i nie korzystającym z dotacji z innych projektów w ramach tego samego poddziałania na terenie innego regionu. Stypendysta musi być także pilnym studentem, który studia magisterskie ukończył z wynikiem co najmniej dobrym. Fot. Archiwum MCP Pod koniec października 2012 r. rozpocznie się ostatni nabór wniosków stypendialnych w ramach projektu Doctus. Wszystkie wzory dokumentów, regulaminy i kryteria oceny dostępne będą na stronie internetowej: www. stypendia.mcp. malopolska.pl. Dotychczas przeprowadzono 4 nabory do projektu. Wśród stypendystów znaleźli się doktoranci m.in. takich dyscyplin naukowych, jak: automatyka i robotyka, biochemia, informatyka, medycyna czy metalurgia. Sprawniejsza diagnostyka chorób, kształtowanie motywacji pracownika poprzez środowisko w jakim pracuje, czy zastąpienie pestycydów ekstraktami roślinnymi to tylko niektóre z możliwych następstw prowadzonych badań. Anna Sołomiewicz Korzyści dla przemysłu i medycyny Joanna Ortyl, doktorantka w Instytucie Chemii i Technologii Organicznej, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Fot. Archiwum MCP Stypendium traktuję w kategoriach istotnego w moim życiu zawodowym wyróżnienia, które było i jest dużą motywacją do dalszej pracy. Pozwoliło ono na zakup m.in. wysokiej klasy sprzętu komputerowego, niezbędnego do uruchomienia spektrometru do pomiarów widm absorbancji i fluorescencji oraz spektrofluorymetru do monitorowania procesów fotopolimeryzacji. W skali przemysłowej tego typu procesy stosuje się m.in.: do lakierowania i drukowania opakowań żywności, do ochronnych i dekoracyjnych powłok lakierowych, w produkcji nowoczesnych materiałów samoprzylepnych, przy otrzymywaniu innowacyjnych światłoutwardzalnych materiałów dentystycznych przeznaczonych do wypełnień ubytków. Dotychczas w ramach projektu przyznano 294 stypendia. Prace młodych stypendystów prezentowane są podczas konferencji organizowanych w czerwcu każdego roku, promujących badania naukowe doktorantów. 16\n17 Nieprawidłowości w procesie udzielania zamówień publicznych Beneficjent, który pozyskał dotację ze środków Unii j jest zobowiązany zapisami umowy o dofinansowanie projektu do wydatkowania środków zgodnie z przepisami wspólnotowymi, w tym m.in. do stosowania przepisów o zamówieniach publicznych w zakresie, w jakim ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku pn. Prawo zamówień publicznych nakłada stosowanie tych przepisów PZP. poradnik beneficjenta Część I Procedura udzielania zamówień publicznych jest istotnym etapem realizacji projektów współfinansowanych z funduszy Unii j. Od prawidłowości postępowania zależy uznanie poniesionych w ramach projektów wydatków za koszty kwalifikowalne, a doświadczenia wskazują, iż jest to obszar szczególnie narażony na występowanie nieprawidłowości. Procedura kontrolna Instytucja Zarządzająca MRPO (IZ MRPO) przeprowadza dwa rodzaje kontroli: kontrolę planową oraz kontrolę doraźną (w przypadku informacji o podejrzeniu wystąpienie nieprawidłowości lub uchybień w projekcie). Kontrola projektów z zakresu zamówień publicznych, co do zasady odbywa się w siedzibie IZ MRPO. Przeprowadzona przez IZ MRPO kontrola postępowania o udzielenie zamówienia publicznego obejmuje m.in. weryfikację prawidłowości następujących elementów procedury: Wybór trybu postępowania. Instytucja Zarządzająca MRPO sprawdza, czy w przypadku wyboru przez zamawiającego trybu innego niż jeden z trybów podstawowych (przetarg nieograniczony, przetarg ograniczony) wystąpiły okoliczności zawarte w ustawie PZP, które pozwalałyby na wybór takiego trybu udzielenia zamówienia publicznego. Kontrola wyboru właściwego trybu postępowania opiera się na analizie przepisów ustawy PZP, w treści której ustawodawca zawarł przesłanki stosowania trybów nie podstawowych. Ogłoszenie o zamówieniu. Prawidłowość ogłoszenia ma decydujący wpływ na ocenę całego postępowania. Weryfikacji podlega wybór odpowiedniego publikatora. Sprawdzane jest także czy treść ogłoszenia zawarta w miejscu publicznie dostępnym w siedzibie zamawiającego i na stronie internetowej nie zawiera treści innych niż przekazane do oficjalnych publikatorów. Ocenie podlega nie tylko zawartość ogłoszenia, ale także tożsamość zawartych w nim informacji z odpowiednimi elementami SIWZ. Badając ogłoszenie o zamówieniu IZ MRPO sprawdza, czy zawiera ono wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy. Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (siwz). Instytucja Zarządzająca MRPO bada czy SIWZ zawiera wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy określone w art. 36 ustawy PZP. Ponadto weryfikowany jest opis przedmiotu zamówienia w celu ustalenia czy został on opisany w sposób jednoznaczny, wyczerpujący i nienaruszający zasad uczciwej konkurencji. W przypadku opisania przez Zamawiającego przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia sprawdzane jest czy opisowi takiemu towarzyszą wyrazy lub równoważny lub inne określenia wskazujące, iż opis ma charakter przykładowy. Kontrola obejmuje także modyfikację SIWZ przez Zamawiającego w kontekście konieczności dokonania zmiany ogłoszenia. Ponadto badane jest czy warunki udziału w postępowaniu nie zostały sformułowane w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Punktem wyjścia dla kontrolującego jest w tym wypadku sposób dokonania oceny spełniania tych warunków, w szczególności wymaganych od wykonawców dokumentów, które powinny być zgodne z Rozporządzeniami Prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane. Kontrolujący zwracają także uwagę na kryteria oceny ofert czy nie odnoszą się one do właściwości wykonawcy. Ocena ofert. W szczególności badana jest zasadność odrzucenia najtańszej oferty, jeśli taka sytuacja zaistniała. Następuje analiza spełniania warunków udziału w postępowaniu w kontekście złożonych przez wykonawcę dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu określonych w ogłoszeniu i SIWZ. Sprawdzane jest czy zamawiający był zobowiązany wezwać wykonawcę do uzupełnienia dokumentów. W przypadku stwierdzenia takiego obowiązku badane jest czy wezwanie do uzupełnienia 17\n18 poradnik beneficjenta Część I nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy oraz czy brakujące dokumenty zostały uzupełnione. Tożsamości wzoru umowy. Weryfikacji podlega tożsamość przedmiotu i terminu realizacji zamówienia określonego we wzorze umowy z opisem zawartym w SIWZ oraz umową podpisaną z Wykonawcą. W przypadku, gdy dokonana została zmiana umowy, kontrolujący weryfikują czy zachowane zostały przesłanki określone w art. 144 ustawy PZP dopuszczające taką zmianę. Zasadność zamówień dodatkowych. Na tym etapie kontroli weryfikowane jest czy zamówienie dodatkowe spełnia przesłanki określone w art. 67 ustawy PZP, dopuszczające udzielenie zamówień dodatkowych. Metoda dyferencyjna W celu ustalenia wielkości szkody trzeba porównać wysokość rzeczywiście wydatkowanych (lub zakontraktowanych) środków na sfinansowanie zamówienia po zaistnieniu naruszenia ze stanem hipotetycznym, czyli stanem jaki by zaistniał, gdyby nie nastąpiło rozpatrywane naruszenie. Należy uchwycić różnicę między wysokością rzeczywistych wydatków z funduszy Unii j po wystąpieniu naruszenia, a hipotetyczną wysokością takich wydatków w sytuacji, gdy naruszenie to nie miałoby miejsca. Powyższa sytuacja może mieć na przykład miejsce, gdy zamawiający bezzasadnie odrzuca ofertę tańszego wykonawcy i wybiera ofertę droższą. W takim przypadku wysokość korekty finansowej należy odnieść do różnicy pomiędzy cena oferty wybranej, a ceną oferty odrzuconej. Korekty finansowe Stwierdzenie nieprawidłowości w wydatkowaniu środków unijnych, w tym naruszenia ustawy PZP oraz prawa wspólnotowego w dziedzinie zamówień publicznych rodzi konsekwencje dla beneficjentów w postaci korekt finansowych. Obowiązek dokonywania przez Państwa Członkowskie korekt finansowych wynika z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006/WE z dnia 11 lipca 2006 r., w oparciu o który Komisja Europejska opracowała Wytyczne do określenia korekt finansowych dla wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności w przypadku nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych. Dokument ten zawiera zalecenia skierowane do władz Państw Członkowskich w zakresie stosowania określonych w nich korekt finansowych lub wprowadzenia analogicznych systemów opracowanych na poziomie krajowym. W oparciu o powyższe zalecenie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego wydało dokument o nazwie: Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE tzw. Taryfikator. Podstawowym założeniem Taryfikatora (dokument dostępny na stronie internetowej Ministra Rozwoju Regionalnego: jest zasada, iż wskazane poziomy korekt powinny znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy nie jest możliwe realne oszacowanie nieprawidłowo wydatkowanej kwoty. Założenie to ma odzwierciedlenie Metoda wskaźnikowa W większości nieprawidłowości skutki finansowe określonego naruszenia są trudne do oszacowania. W powyższych przypadkach, gdy konkretny rozmiar szkody wywołany naruszeniem przepisów ustawy jest niemożliwy do ustalenia zgodnie z Taryfikatorem stosuje się metodą wskaźnikową. Stosując metodę wskaźnikową wysokość korekty oblicza się, jako iloczyn wskaźnika procentowego nałożonej korekty, wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy Unii j oraz wysokość faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia wg wzoru: W k = W % x W kw x W ś gdzie: W k wysokość korekty finansowej, W kw wysokość faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia, W ś procentowa wysokość współfinansowania ze środków Unii j, W % - wskaźnik procentowy nałożonej korekty. w dwóch wskazanych metodach ustalania wysokości korekty finansowej. Wskaźnik procentowy Wskaźnik procentowy nałożonej korekty wyraża przyjęty, uśredniony stopień szkodliwości określonego typu naruszenia. Wskaźnik procentowy przyjmowany jest w wysokości i na warunkach określonych w załączniku do Taryfikatora. Zawarte w załączniku tabele zawierają kategorie nieprawidłowości oraz odpowiadające im wskaźniki procentowe służące obliczaniu wartości korekty finansowej. Metodą określenia finansowego wymiaru nieprawidłowości jest pomniejszenie wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu o wartość procentową wskazaną we właściwej tabeli, co przekłada się na pomniejszenie kwoty dofinansowania pochodzącego z funduszy unijnych. Tabela nr 1 (zawarta w Taryfikatorze) dotyczy kwot wartości zamówień, od których uzależniony jest obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, czyli tzw. zamówień unijnych natomiast tabela nr 4 (zawarta w Taryfikatorze) dotyczy zamówień poniżej progów unijnych tzw. podprogowych. Jeżeli stwierdzona nieprawidłowość nie została sklasyfikowana w tabeli właściwej dla danego zamówienia, wysokość korekty określona jest przy użyciu wskaźnika procentowego odpowiadającego najbliższej rodzajowo kategorii naruszenia wskazanego w tabeli. Zgodnie z Taryfikatorem przedstawione w załączonych tabelach wskaźniki procentowe należy traktować jako zalecane stawki maksymalne, które jedynie w szczególnych przypadkach mogą ulec obniżeniu, o ile zaistnieją okoliczności za tym przemawiające. W przypadku wystąpienia w jednym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego kilku naruszeń, których skutkiem powinno być nałożenie na beneficjenta korekt, nakładana jest korekta o największej wartości procentowej z przewidzianych dla wykrytych nieprawidłowości. opracowanie: Zespół ds. kontroli projektów Departamentu Funduszy Europejskich UMWM Druga część artykułu ukaże się w 4 numerze biuletynu. 18\n19 Konkurs Sprawdź Swoją Wiedzę! Sprawdź, jak uważnie czytasz nasz biuletyn i prawidłowo odpowiedz na poniższe pięć pytań: 1. Ilu uczniów wzięło udział w projekcie Diament? 2. Do kogo skierowany jest projekt Holownik? 3. Jakie zajęcia cieszą się największą popularnością wśród najmłodszych użytkowników MultiCentrum w Skawinie? 4. Czym różni się metoda dyferencyjna od metody wskaźnikowej? 5. Do ilu nowych miejscowości zawitał Małopolski Piknik Europejski w 2012 r.? Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest też przesłanie na adres lub pisemnie na adres Publikator, ul. Andersa 38, Białystok, z dopiskiem Sprawdź Swoją Wiedzę! następujących informacji: swoich danych osobowych (imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu); prawidłowe odpowiedzi na pięć powyższych pytań Nagrody otrzymają trzy osoby, których prawidłowe odpowiedzi otrzymamy jako pierwsze! Do wygrania atrakcyjne nagrody, które wyślemy do trzech zwycięzców, na podany przez nich adres korespondencyjny. Na Zwycięzców czekają: I miejsce odtwarzacz MP4 4GB i pamięć USB GB II miejsce odtwarzacz mp4 4GB i mysz optyczna III miejsce mysz optyczna Lista nagrodzonych zostanie opublikowana w numerze 4/2012 biuletynu. O wygranej poinformujemy zwycięzców także telefonicznie lub em. regulamin konkursu dostępny jest na stronie internetowej: relaks Rebus literowy Łamigłówka Sprawdź, jak uważnie czytasz nasz biuletyn i rozwiąż nasz rebus literowy Zasady rebusu Aby zdobyć nagrody należy przesłać na adres owy: swoje imię i nazwisko, adres i telefon kontaktowy wraz z prawidłowym hasłem rebusowym. Nie zapomnij w temacie wiadomości wpisać Łamigłówka! Na Wasze e czekamy do końca października br. Nagrody otrzymają trzy osoby, których prawidłowe odpowiedzi otrzymamy jako pierwsze! Zdobądź atrakcyjne nagrody: pamięć USB 8 GB zestaw trzech gier: szachy, domino, bierki kubek termiczny + na + Fot. Shutterstock 19\n20 Punkty Informacyjne o Funduszach Europejskich Biuletyn współfinansowany przez Unię Europejską ze środków go Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna oraz Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata , ze środków finansowych z go Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w ramach schematu II Działania informacyjne i promocyjne Pomoc Techniczna Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata oraz ze środków finansowych z go Funduszu Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich Oś 5 Pomoc Techniczna.


piątek, 07 grudzień 2018 11:16\nPrzedsięwzięcie współfinansowane było przez samorząd naszego województwa, powiat krotoszyński oraz gminę Krotoszyn. Po powitaniu gości, Elżbieta Maleszka – prezes stowarzyszenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku, przypomniała działania realizowane w ramach projektu. W ramach projektu odbyło się sporo wydarzeń. W gimnastyce udział wzięło 110 osób, w jodze – 48 osób, w terapii tańcem – 63 osoby, w międzypokoleniowym pikniku – 60 osób, w międzypokoleniowych warsztatach malarskich ceramicznych i ekodesign – 27 osób, w międzypokoleniowych warsztatach teatralnych – 11 osób, w warsztatach florystycznych – 12 osób, w warsztatach rękodzielniczych – 12 osób, w gimnastyce mózgu – 31 osób, w akademii filmowej – 130 osób, w prelekcjach prozdrowotnych – 30 osób, w międzypokoleniowej dyskotece – 50 osób, w Międzypokoleniowej Sekcji Turystycznej – 50 osób, w Senioralnej Lidze Kręglarskiej Centrum Sportu i Rekreacji „Wodnik” w Krotoszynie – 36 osób, a w Międzypokoleniowym Turnieju Kręglarski – 28 osób.\nPrzy Uniwersytecie Trzeciego Wieku działa sekcja turystyczna „Pędziwiatry”. Przeprowadzono też szereg konkursów, m.in. fotograficzny. Po oficjalnej części podsumowania odbyły się występy artystyczne młodzieży i seniorów, w których nie brakowało, jak zwykle, w tej elitarnej szkole, elementów patriotycznych. Odśpiewano również Rotę i Hymn Polski.\nCałkowita wartość projektu wyniosła 29 tys. 560 zł, z czego 15 tys. zł pochodziło z Samorządu Województwa Wielkopolskiego, 3,4 tys. z Miasta i Gminy Krotoszyn, 3,3 tys. zł Uniwersytetu Trzeciego w Krotoszynie, 3,4 tys. zł – Powiatu Krotoszyńskiego, a 4,46 tys. – wkład własny.\n#i liceum ogolnoksztalcace im hugona kollataja\nPoprzedni Młodzież aktywnie z seniorami\nNastępne Andrzejki w romskim stylu


By przeciwdziałać tym procesom i nie doprowadzić do kontuzji można stosować:\n-10-cio minutowa kąpiel w wodzie z lodem lub mniej efektywny, działający bardziej przeciwbólowo zimny prysznic. Metodyka kąpieli w wodzie z lodem polega na 10-cio minutowym zanurzeniu w wodzie o temperaturze 10-15 C, do poziomu pępka, w pozycji stojącej. Taka temperatura, pozycja stojąca i czas zabiegu rozpoczynają korzystne procesy w naszym organizmie. Działanie: przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zmniejsza podwyższone powysiłkowe napięcie i sztywność mięśni, umożliwia szybszy powrót możliwości siłowych.\n-szybki 10-cio minutowy masaż po starcie lub ciężkim treningu mający “przepchać” zbędne produkty przemiany materii z kończyn do górnej połowy ciała. Masaż głęboki po starcie nie jest wskazany może tworzyć dodatkowe mikrourazy.\n-masaż głęboki rozluźniający spięte tkanki, umożliwiający gojenie się mikrourazów, stosowany powinien być gdy powysiłkowa bolesność mięśni ustąpi.\n-profilaktyczne zabiegi fizjoterapeuty gdy wyczujemy, że: nakładające się na siebie zmęczenie po treningowe i bolesność mięśni uniemożliwia przystąpienie do/lub kontynuowanie treningu.\nRozciąganie – powoduje zmniejszenie napięcia mięśniowego, usprawnienie krążenia i odpływ metabolitów, szybszą regenerację włókien mięśniowych, poprawia ich elastyczność, siłę, efektywną pracę. Zaleca się rozciąganie statyczne - dochodzimy do uczucia rozciągania i utrzymujemy tą pozycję przez minimum 30 do 60 sekund, powtarzamy 3 razy na stronę.\nDieta – nie jest wskazane spożywanie w nadmiarze słodyczy, kawy, alkoholu, słodkich napojów gazowanych, białek. Zakwaszają organizm, a tym samym spowalniając regenerację po wysiłku.\nSuplementy diety i odżywki – każdy trening uszkadza włókna mięśniowe. Ten proces jest wskazany, gdyż miejsce uszkodzonych włókien zajmują nowe włókna mięśniowe, bardziej wyspecjalizowane tzn. wytrzymalsze, silniejsze lub szybsze. Z powodu tępa życia w dzisiejszych czasach, odżywianie się w pełni wartościowymi produktami bywa trudne. Oto ważne suplementy, usprawniające proces odbudowy włókien mięśniowych:\n-BCAA – białko mające być substancją budulcową dla nowych wyspecjalizowanych włókien, stosowane w konkurencjach wytrzymałościowych,\n-glukozamina – usprawnia produkcje właściwej ilości i jakości mazi stawowej. Odżywia stawy, jest niezbędna dla ich regeneracji. Internet jest pełen sceptycznych doniesień na temat glukozaminy. Jednakże przy dużej ilości kilometrów w tygodniu samą dietą będzie nam trudno dostarczyć substancji budulcowych. Najlepiej byłoby jeść galaretki mięsne. Podczas stosowania glukozaminy zauważa się, że tzw. ‘’trzaski” w stawach stają się mniej głośne i bardziej miękkie,\n-kolagen – jest materiałem budulcowym tkanek miękkich naszego organizmu (mięśnie, ścięgna, więzadła, torebki stawowe, itp.). Firmy farmaceutyczne proponują różne rodzaje kolagenu, powstają coraz to nowsze i bardziej rozbudowane środki. Stosowane podczas kontuzji lub po treningu, dostarczają wartościowego budulca usprawniającego regenerację tkanek.\n-przeciwutleniacze – substancje chemiczne, mające chronić organizm przed działaniem wolnych rodników. Wolne rodniki są to uboczne produkty przemiany materii uszkadzające komórki. Ze względu na podwyższony metabolizm, w organizmie biegacza powstaje wiele ubocznych produktów przemiany materii. Przeciwutleniacze mają za zadanie pomóc organizmowi w krótszym czasie wrócić do stanu sprzed wysiłku. Do przeciwutleniaczy należą: witamina E, witamina C, cynk, magnez, selen, flawonoidy. Bogate są w nie warzywa i owoce. Podobno najwięcej przeciwutleniaczy zawierają brazylijskie jagody.\n-nawodnienie przed, w trakcie i po treningu. Organizm regeneruje się wolniej jeśli nie dostarczamy odpowiedniej ilości płynów o odpowiednim stężeniu elektrolitów, substancji mineralnych i węglowodanów. Płyny izotoniczne i hipotoniczne wchłaniają się szybciej.\nOdpowiednie obuwie. Nie należy czekać ze zmianą obuwia aż, staną się nieatrakcyjne wizualnie. Najbezpieczniej wymienić na nowe po upływie 3-6 miesięcy lub kiedy wyczujemy że, utracą amortyzację. Dobrym sposobem na przedłużenie żywotności obuwia jest biegać na zmianę używając dwóch par.\nOdpowiednia masa ciała. Nie ma tu też co przesadzać. Należy być cierpliwym i dać organizmowi czas na przebudowanie sylwetki. Gdy ból np. kolan, Achillesów jest jednocześnie w obu kończynach przyczyn może być wiele, jednak należy rozpatrzyć przyczynę problemu tj.: nieodpowiednią wagę, obuwie, zbyt duże obciążenia treningowe.\nStopniowanie i stosowanie racjonalnego indywidualne dopasowanego treningu:\n-stopniowe zwiększanie ilość dni treningowych w tygodniu,\n-stopniowo wzrastająca ilość kilometrów w tygodniu,\n-odpowiedni wypoczynek pomiędzy jednostkami treningowymi,\n-trening obwodowy, trening z piłkami lekarskimi - okres zimowy jest odpowiedni, by przygotować więzadła, ścięgna i mięśnie do obciążeń jakich będziemy od nich wymagać w okresie ciężkiego treningu lub startów. Trening obwodowy ma za zadanie wzmocnić i obudować nasz układ ruchu.\n-spokojny powrót do normalnego trenowania po przerwie lub kontuzji,\n-stosowanie treningu zastępczego podczas kontuzji, jest to czas kiedy można nadrobić zaległości w treningu obwodowym, stabilizacyjnym, można biegać też w wodzie,\n-przepis na sukces byłby zbyt prosty gdyby polegał na tym, że ten kto trenuje ciężej jest lepszy.\nJeśli ma miejsce taka sytuacja, że bolesność utrzymuje się dłużej niż 2-3 dni i nie przechodzi do tygodnia czasu, dobrze jest skonsultować się ze specjalistą. Lepiej interweniować wcześniej i podjąć leczenie. Często udaje się w 3 wizyty zwalczyć problem i nie robić dłuższej przerwy w treningu. Tkanka świeżo po urazie jest lepiej podatna na terapię, leczenie przewlekłej kontuzji jest długie i kosztowne. Biegając z bólem przez miesiąc lub pół roku możliwości regeneracyjne ustroju wyczerpują się. Co prowadzi do tego że, leczenie kontuzji wydłuża się. Jeśli jest to możliwe lepiej zapobiegać niż leczyć.


LG pracuje nad własnym inteligentnym zegarkiem i konkurencją dla Google Glass | Giznet.pl\nLG pracuje nad własnym inteligentnym zegarkiem i konkurencją dla Google Glass\nIlość doniesień na temat prac nad elektroniką, którą można nosić jako elementy garderoby, poszybowała ostatnio pod niebiosa. Nic dziwnego, producenci najwyraźniej uważają, że właśnie w tym kierunku podążać będą w przyszłości osobiste gadżety. Przywitajmy gromkimi oklaskami najnowszego uczestnika wyścigu czyli LG.\nKoreański czebol najwyraźniej doszedł do wniosku, że nie stać go na to, by odpuścić konkurencji już na starcie. Dlatego ogłosił wczoraj, że zamierza przygotować swoją własną wersję inteligentnego zegarka. Ale samym zegarkiem LG będzie co najwyżej podgryzać Samsunga. Dlatego firma zamierza także opracować własną wersję okularów Augmented Reality.\nTak samo jak Samsung, LG ma już pewne doświadczenia w projektowaniu urządzeń, które łączyły w sobie funkcje naręcznego zegarka oraz telefonu komórkowego. Przykładowo cztery lata temu koreański producent zaprezentował prototyp takiego urządzenia podczas targów CES.\nZupełnie inaczej ma się sprawa w przypadku okularów LG, które mają konkurować z Google Glass. Choć chęć dogonienia Google w tej materii wydaje się być szczytnym pomysłem, to właśnie Mountain View będzie najprawdopodobniej mogło poszczycić się faktem, że to ono wprowadzi tę technologię na rynek konsumencki. A to przekłada się na konkretną przewagę wobec podobnych urządzeń, które pojawią się na rynku później.\nZ artykułu w The Korea Times, w którym po raz pierwszy doniesiono o planach koreańskiego producenta wynika, że LG ma dodatkowo w zanadrzu tajemniczy projekt badawczy, którym firma jeszcze przez jakiś czas chwalić się nie będzie, dlatego przytaczam tę informację właściwie z poczucia obowiązku.\nNiezależnie od tego, wygląda na to, że producenci gromadnie stawiają na zegarki i okulary Augmented Reality. Za rok lub dwa możemy spodziewać się prawdziwego wysypu tego typu urządzeń.\nCzy senatorowie uratują dzisiaj Internet w Polsce?\nMichał Szabłowski 17 marca 2011\nJulia Urbanska 24 czerwca 2010\nNikon D800 nie jest tym, na co czekaliście. Ale jest 36-megapikselowym potworem\nKyle Wagner 7 lutego 2012\nTest grawitacyjny tabletów Nook i Kindle Fire\nMichał Szabłowski 21 listopada 2011


Król-elekt u bram miasta Gdańsk - oficjalny portal miasta\nKsiążę Conti, brat króla Ludwika XIV, który 27 czerwca 1697 roku po śmierci Jana III Sobieskiego na sejmie elekcyjnym w Warszawie został ogłoszony przez prymasa Radziejowskiego nowym królem, ponoć bez zapału wyprawiał się w drogę do Polski.\nW końcu jednak wyruszył (wypłynął z Dunkierki 4 września 1697), ale nigdy jej nie zobaczył. Jedyny skrawek polskiej ziemi, który widział i poczuł pod stopami, to podlegające jurysdykcji oliwskich cystersów tereny Jelitkowa i Oliwy.\nFrançois Louis Burbon, książę Conti\nWylądował tu we wrześniu. Ale już w listopadzie – bez korony za to z łupami – umykał do Francji przed wojskami polsko-saskimi i srożącą się zimą. Mimo że zaznał w Polsce upokarzającej porażki (a do szkatuły jego protektora nigdy nie wróciły gigantyczne sumy rozdane na wsparcie jego kandydatury), podobno nie skrywał radości, że dzięki takiemu biegowi zdarzeń nie musi tkwić na niepewnym tronie w dalekiej Sarmacji, ale z powrotem może cieszyć oczy i serce ukochaną Francją.\nPod zaryglowanym Gdańskiem\n26 września 1697 roku, około drugiej po południu, François Louis Burbon, książę Conti dopłynął do gdańskiej redy naprzeciwko twierdzy Wisłoujście z francuską eskadrą wojenną prowadzoną przez admirała Jeana Barta, którą tworzyło sześć lekkich fregat z ponad dwustu działami i około półtora tysięczną załogą. Stąd zamierzał udać się do Krakowa po polską koronę i następnie objąć królewski zamek w stołecznej Warszawie, by z niego władać Rzeczpospolitą – Koroną i Litwą. Załoga twierdzy w Wisłoujściu pozdrowiła przybyłych kurtuazyjnie trzykrotną salwą, ci podobnie odpowiedzieli, jednak z portu nikt nie wypłynął na powitanie.\nRada miejska nie tylko nie powitała króla-elekta na redzie, ale zabroniła eskadrze wejścia do portu. Tylko ograniczonej, co do liczby, grupie oficerów pozwolono na przypływanie szalupami do miasta dla uzupełnienia prowiantu. Ale tu Francuzi byli poddawani kontrolom, spisywano ich personalia, zabroniono im zakupu broni i amunicji, czuli się bacznie obserwowani.\nJakie były tego powody? Conti był w Gdańsku intruzem. Dlaczego tak się stało, dowiedział się dopiero od nadzwyczajnego posła francuskiego, opata Charlesa Chateauneufa, który wyczekiwał go w Gdańsku i natychmiast przeprawił się na redę, gdzie opowiedział o faktach, których Conti nie mógł poznać będąc na morzu.\nKról-elekt usłyszał od Chateauneufa, że Polska ma już panującego króla, którym jest jego konkurent na sejmie elekcyjnym, elektor saski Friedrich August I. Jeszcze przed obradami sejmu elekcyjnego przeszedł on z luteranizmu na katolicyzm, co jednak podczas elekcji nie pomogło mu pokonać Contiego. Ale wykorzystując nieobecność francuskiego księcia w kraju, mając poparcie Rosji i wystarczająco dużej części szlachty, 15 września 1697 roku przyjął na Wawelu polską koronę od sprzyjającego mu biskupa kujawskiego Stanisława Dąbskiego. Po koronacji, jako August II, czując się legalnym władcą, zobowiązał polskie miasta do złożenia mu hołdu i zamknięcia bram przed jego nieprzyjaciółmi, czyli również przed orszakiem księcia Conti. I oto właśnie 25 września, w dniu poprzedzającym przybycie francuskiej eskadry, gdańskie ordynki opowiedziały się po stronie Augusta II.\nMimo wszystko pozycja Burbona w Polsce nie była zupełnie przegrana. Dlaczego? W Warszawie zawiązał się przychylny mu rokosz. Na jego czele stanął marszałek Stefan Humiecki i prymas Radziejowski. I, co ważne, miał wsparcie Kazimierza Sapiehy, hetmana wielkiego litewskiego, który trzymał pod rozkazami liczną litewską armię (wojska koronne dostały się pod władzę Augusta II). Mimo to Gdańsk po chłodnym skalkulowaniu przewidywalnych korzyści i strat opowiedział się za realnie panującym władcą.\nGdańska Rada zarządziła, że miasto uczci koronację Augusta II w niedzielę 29 września (podobne uroczystości hołdownicze zaplanowano tego samego dnia w Elblągu i Toruniu). Obecność na redzie francuskiej eskadry z konkurentem panującego monarchy była jej nie na rękę. W mieście wzmocniono środki obrony, zwiększono patrole straży miejskiej, a Francuzom zakazano schodzenia na ląd, ostrzegając, że tego dnia bramy będą dla nich zamknięte. Zszokowany admirał Bart wysłał do Rady swojego posłańca, żądając jasnej odpowiedzi, czy jest w stanie wojny z Francją, czy żyją na stopie pokojowej.\nJakby tego było mało, obok eskadry przepłynął gdański statek kupiecki nie oddając honorów francuskiej banderze. Francuzi, rozgoryczeni niespodziewanym biegiem spraw, odebrali to jako obrazę ich kraju. Czara goryczy przelała się. Krewki admirał Bart zapłonął żądzą zemsty. Zbrojny odwet był jednak niemożliwy z uwagi na neutralność Bałtyku, a czujnymi strażnikami tej neutralności były dwory Szwecji i Danii, które po latach nieustannych wojen na tym morzu doceniły korzyści spokojnej żeglugi (pewną formę odwetu zastosowano w innym miejscu, powiadomiony listownie o tej zniewadze Ludwik XIV nakazał areszt wszystkich gdańskich statków w portach francuskich).\n28 września, czyli w przeddzień uroczystości hołdowniczych, francuska eskadra opuściła redę przy Wisłoujściu i zakotwiczyła około dwie mile dalej na wysokości Jelitkowa. Miejsce to wybrano nieprzypadkowo. Było stąd blisko do cysterskiej Oliwy, gdzie wyrosły obozowiska, w których gromadziła się wierna Burbonowi polska szlachta (co znaczniejsi mieli kwatery w klasztorze cystersów oraz w okolicznych dworach i karczmach, niektórzy w Gdańsku). Poza tym Oliwa i Jelitkowo podlegały jurysdykcji oliwskich cystersów, a nie gdańskiej Rady.\nKogo można było tam spotkać? Wśród wielu znakomitości, które przyjechały powitać króla-elekta, był, między innymi, biskup płocki Andrzej Załuski, książę Kazimierz Czartoryski, podkomorzy koronny i marszałek sejmu elekcyjnego Kazimierz Bieliński z żoną Ludwiką, krajczy koronny Tomasz Działyński z żoną Teresą, wojewoda kijowski Marcin Kącki, starosta sandecki Jerzy Lubomirski, starosta perejasławski Marcin Lubomirski, kasztelan brzeski Kazimierz Grudziński, kasztelan kaliski Władysław Przyjemski, kasztelan łęczycki Jerzy Towiański, kasztelanic sandecki Czerny, chorąży koronny Prażmowski, miecznik czerski Trzebiński i inni.\nNa kotwicowisku pod Oliwą\nConti długo nie schodził na ląd i prowadził swoje sprawy z pokładu fregaty „L’Adroit”, gdzie miał urządzony apartament. Obok opata Charlesa Chateauneufa stale towarzyszył mu przybyły z Warszawy duchowny i poseł francuski w Polsce Melchior Polignac, który w 1696 roku zawarł z prymasem Radziejowskim umowę o poparciu Burbona w staraniach o polski tron.\nJednym z pierwszych Polaków na pokładzie tej fregaty był krajczy koronny Tomasz Działyński. Rozmawiał z królem-elektem trzy godziny. Był nim tak oczarowany, że później na kwaterze nie mógł opanować podniecenia i z trudem zmusił się do złożenia listownej relacji prymasowi Radziejowskiemu. Na „książęcej” fregacie stawił się też biskup płocki, Jędrzej Załuski, który pomógł Contiemu zredagować trójjęzyczny manifest o jego pełnej lojalności wobec prymasa, senatorów i narodu. Dokument ten zawierał też deklarację o respektowaniu praw Rzeczpospolitej, które – jak nie omieszkano zaznaczyć – elektor saski mocno pogwałcił (manifest został wydrukowany w Oliwie). Biskup Załuski przejął niejako rolę przewodniczącego polskiej rady Contiego.\nMimo że pod Oliwę zjechało sporo szlachty sprzyjającej Burbonowi, brakowało wszystkich reprezentantów Korony i Litwy, aby go powitać. Nie było też regularnej polskiej armii, jako gwarantki jego bezpieczeństwa na lądzie. Armia miała nadejść z Litwy pod wodzą hetmana Sapiehy, ale jej przyjście się opóźniało, co bardzo drażniło króla-elekta. Ale i jego polscy stronnicy nie ukrywali rozczarowania, że przypłynął bez zbrojnych posiłków, zaledwie z osobistą eskortą, a przecież spodziewano się wojny z królem-uzurpatorem, jakim był August II. W tej sytuacji biskup Załuski nalegał, by książę udał się do Malborka, który był obsadzony przez jego stronników, albo do Łowicza, gdzie obwarował się prymas Radziejowski, który usunął się z Warszawy, spodziewając się marszu wiernych Augustowi II wojsk polsko-saskich na stolicę.\nConti pozostał jednak na fregacie. Stamtąd obserwował bieg zdarzeń i tam przyjmował polskich stronników, którzy – jak było w zwyczaju – jawnie domagali się pieniędzy za swoją lojalność. Potwierdza to depesza Polignaca do Ludwika XIV: „każdy z poddanych, co mu się z wiernością oświadcza, zaraz przy tym domaga się pieniędzy, a niezapłacony krzywi się. Jednakowoż król słusznie czyni, bo zanim by na ląd wysiadł, już by nie miał ani grosza”. O niebotycznej cenie pozyskiwania poparcia wyborców mówi zachowana korespondencja Polignaca z Ludwikiem XIV. Na elekcję Contiego wydano ze szkatuły „Króla Słońce” ogromne sumy (ponad trzy miliony franków), ale podobnie zdobywały głosy i lojalność „sztaby wyborcze” innych pretendentów do tronu, a kto z wyborców zajmował wyższą pozycję, oczekiwał hojniejszej wdzięczności.\nConti zszedł na ląd dopiero 7 października, czyli po prawie dwutygodniowym postoju na redzie. Towarzyszyli mu Chateauneuf i Polignac. Jego bezpieczeństwa strzegło trzystu żołnierzy pod dowództwem kapitana okrętu „Le Jerzé”, Saint-Pol Lecousta. W połowie drogi do Oliwy Francuzi zatrzymali się w młyńskiej posiadłości Günthershof (Dwór Günthera nad Potokiem Oliwskim przy dzisiejszej ulicy Pomorskiej 94). Była to wówczas własność podkomorzego koronnego i marszałka sejmu elekcyjnego Kazimierza Bielińskiego. Tam odbyli z Polakami naradę wojenną, po której wszyscy przenieśli się do jednego z oliwskich dworów, gdzie biskup Załuski wydał obiad. We francuskim dzienniku okrętowym zapisano, że był to wspaniały obiad, natomiast król-elekt miał wyrazić się o nim w liście do żony, że był to bardzo zły posiłek. Była to sarmacka uczta, więc w końcu wino polało się strumieniami. Kapitan gwardii Burbona próbował wymówić się chorobą. „Niech pije i umiera!”, zawołali na to Polacy. Król-elekt wzniósł toast „za utrzymanie polskich swobód”, co bardzo spodobało się polskiej szlachcie.\nOdtąd książę niemal codziennie schodził na ląd otoczony zbrojną eskortą, ale na noce wracał na fregatę. Narady przeplatały się z ucztami, nie można wykluczyć, że niektóre miały miejsce u cystersów, w pałacu opatów, gdyż opatem był wówczas Michał Hacki, „przytajony poplecznik saski”. Na ucztach bywały również damy, dla których Conti, wówczas trzydziestotrzyletni i urokliwy bywalec wersalskich salonów, był wielką atrakcją. Jak miał wyznawać w listach do żony, jego szczególną wielbicielką była podkomorzyna Ludwika Bielińska.\nNarady i uczty wypełniały oczekiwanie na konnicę litewską hetmana Sapiehy. Pilnie jej wypatrywano (spodziewano się od dwunastu do piętnastu tysięcy jezdnych), liczono się bowiem, że nie obejdzie się bez wojny z Sasem. Na opłacenie tej armii Conti przeznaczył 920 tysięcy florenów i złożył w trzech częściach jako depozyt na ręce biskupa płockiego oraz wojewody kijowskiego i krajczego koronnego (miały być wypłacone po nadciągnięciu tego wojska pod Oliwę). Z sumą 36 tysięcy talarów stronnicy Contiego wyruszyli do Małopolski po około dziewięciuset kawalerzystów rozmieszczonych po dworach sprzyjającej mu szlachty. 30 tysięcy talarów przekazał zaś na umocnienie obrony artyleryjskiej Łowicza, bastionu prymasa Radziejowskiego.\nWiara w sukces Contiego była bardzo silna wśród części jego stronników. 11 października Działyński pisał pełen podziwu: „potęga zaś jego najbardziej tkwi w pieniądzach, których jest nie tylko dostateczna ilość, ale i obfitość”. Tych pieniędzy było jednak mało i Polignac nie skrywał tego w liście z 12 października do Ludwika XIV: „Brak pieniędzy skrywamy, o ile można”, i usilnie prosił o nie: „potrzeba będzie pomyśleć o nowych przesyłkach, a nadto tak je urządzić, żebyśmy bez zachodu i trudności mogli mieć gotówkę na zawołanie. Rokosz, wojna, sejmy i sejmiki bez ogromnych wydatków obejść się nie mogą, a te nie były wcale ogólnym budżetem objęte, bośmy wtedy podwójnej elekcji nie przewidywali”.\nZwołany na 18 października sejm w Warszawie potwierdził elekcję Contiego i prymas Radziejowski z marszałkiem Humieckim szykowali się, by ruszyć „do króla Polski” pod Oliwę na czele pół tysiąca szlachty i zbrojnych. Wstrzymali się jednak na wieść o około trzytysięcznej konnicy saskiej posuwającej się szybko na Oliwę. Podobnie hetman Sapieha cofnął rozkaz wymarszu swojej armii po spotkaniu w Grodnie z wielkim podskarbim koronnym Hieronimem Lubomirskim – jak później wyszło na jaw, przekupionym stronnikiem Sasa – od którego również usłyszał o marszu wojsk polsko-saskich na Oliwę oraz o próbie przeciągnięcia przekupstwem jego litewskiej armii pod berło panującego króla. W Oliwie zatem poza nielicznymi w sumie francuskimi żołnierzami mógł książę liczyć w razie potrzeby tylko na szable obozującego tam rycerstwa, które zjechało z różnych ziem Rzeczpospolitej na jego powitanie, ale to nie było karne wojsko tylko gromada szlachty z wszystkimi tej sytuacji wadami.\nPogoda stawała się coraz bardziej nieznośna, jesienna. Conti uskarżał się na ziąb na okręcie, marynarze i żołnierze zapadali na choroby, prawie co dnia wyrzucano do morza jakiegoś trupa obciążonego kulą u nogi. Rozczarowany niepojawianiem się regularnej armii Conti postanowił wrócić do Francji. Ogłosił to 29 października podczas burzliwej narady „w pewnym domu” w Oliwie. Nie uległ prośbom o zmianę decyzji i zarządził, by wszyscy oficerowie i cywile z jego świty byli następnego dnia na okrętach gotowi do odpłynięcia.\nKotwic jednak nie podniesiono, bo doszły słuchy o zbliżaniu się armii litewskiej. 2 listopada w Oliwie pojawił się krewny hetmana Sapiehy, marszałek nadworny Wielkiego Księstwa Litewskiego Aleksander Sapieha, z towarzyszącą mu strażą przyboczną i około trzystu Litwinami. Bez spoczynku przeprawił się na okręt Contiego, gdzie zapewniał, że za kilka dni nadejdzie reszta litewskich wojsk, prosił zatem, by książę przeniósł się na ląd. Burbon jednak nie posłuchał, bo miał obawy, że Sapiehowie po raz drugi mogą go zdradzić. Zresztą ląd nie zapewniał bezpiecznej kwatery, dochodziły bowiem wieści o szybko zbliżającej się saskiej konnicy.\nOdpłynięcie eskadry było zatem przesądzone i może francuskie fregaty szybko zniknęłyby za horyzontem bez uszczerbku dla gdańszczan, gdyby oni niemal w ostatniej chwili nie dostarczyli pretekstu do odwetu. Był to w sumie niegroźny incydent, ale brzemienny w skutkach. 5 listopada w Wisłoujściu gdańscy żołnierze rozbroili i osadzili w areszcie francuskiego pisarza, który z niewiadomych powodów wyciągnął w ich stronę szpadę podczas przeprowadzanego przez nich rutynowego przeszukiwania szalup, które służyły do zaopatrywania eskadry (mimo zmiany kotwicowiska Francuzi nie zaprzestali sprowadzania prowiantu z Gdańska i posługiwali się drogą wodną).\nUrażony Conti postanowił odwet i wydał Bartowi rozkaz wzięcia w areszt siedmiu gdańskich statków kupieckich, które stały na redzie załadowane towarami i czekały na sprzyjający wiatr, by ruszyć do obcych portów. Polecenie wykonano tego samego dnia. Gdańskie załogi uwięziono pod pokładami fregat, a na opróżnionych jednostkach zaokrętowano francuskich marynarzy.\nFragment relacji o pogromie stronników Contiego pod Oliwą\nGdy nazajutrz rozeszła się o tym wieść, na gdańskich ulicach rozległy się okrzyki wzywające do odwetu na mieszkających w mieście Francuzach i obecnych w nim polskich zwolennikach Contiego. Odnotowano przypadki użycia przez gawiedź siły przeciw konkretnym osobom. Rada przystąpiła do aresztowania wszystkich Francuzów, nawet takich, którzy zamieszkiwali w Gdańsku od trzydziestu lat jako lojalni i szanowani obywatele. Pominięto tylko osoby związane z przebywającą wówczas w Gdańsku królową Marią Kazimierą, wdową po Janie III Sobieskim, która, chociaż płynęła w niej francuska krew, była usposobiona wrogo do Contiego (i jego protektora, Ludwika XIV), bo zamiast niego chciała widzieć na polskim tronie swojego syna Jakuba, ale nie miała tak bogatego wsparcia jak Conti.\nW gdańskich kwaterach uwięziono marszałka litewskiego Aleksandra Sapiehę, wojewodę kijowskiego Marcina Kąckiego, starostę perejasławskiego Marcina Lubomirskiego, a także księcia Kazimierza Czartoryskiego oraz Teresę Działyńską, żonę krajczego koronnego Tomasza Działyńskiego i innych.\nUcieczka i pogrom\nDla Contiego i jego stronników nadeszły ciężkie dni. Ich atmosferę oddaje anonimowa relacja naocznego świadka, spisana po polsku (z licznymi wtrętami łacińskimi), ale odnajdujemy ją również w depeszach Polignaca do Ludwika XIV i – w mniejszym stopniu – w zapisach wspomnianego dziennika okrętowego.\nWojska polsko-saskie w sile tysiąca dwustu jezdnych dotarły pod Oliwę 8 listopada wieczorem i na noc zaszyły się w okolicznych lasach. Ich głównodowodzący, polski generał Michał Brandt, rozesłał zwiadowców, by rozpoznali miejsca zakwaterowania znaczniejszych stronników Contiego i o piątej rano uderzył znienacka na ich kwatery oraz na klasztor, w którym również zamieszkiwało niemało szlachty. Wojsko saskie wdarło się do klasztoru przez wyważoną bramę i dokonało spustoszenia, między innymi niszcząc i rabując ołtarze, a gawiedzi pozwolono zniszczyć bogato złoconą i kosztownie ozdobioną karetę Contiego, który w tym czasie, już po pożegnaniach z tymi, co zostali na lądzie, szykował się do odpłynięcia do Francji.\nNapadnięci uciekali bezładnie na wszystkie strony. Zdzierano z nich kontusze, buty i czapki. Wiele znaczących osobistości związano a nawet skuto i jak przestępców poprowadzono do aresztu wśród okrzyków gawiedzi. Zabierano wszystkie konie, powozy i karety. Rabowano, co tylko było do wzięcia. Ograbiano również służbę domową i brano ją w niewolę. Kasztelan Towiański, widząc, że stracił wszystkie rzeczy, ludzi i konie, skrył się w klasztorze i w przebraniu cystersa dotarł na plażę, skąd jakoś udało mu się przywołać Francuzów, dzięki czemu wkrótce zabrała go szalupa.\nW tym pogromie nie uczestniczyły służące Sasowi chorągwie polskie pod wodzą wojewody inowrocławskiego Franciszka Gałeckiego, bo ci żołnierze nie chcieli występować przeciw swoim rodakom. Natomiast nie miało takich skrupułów wojsko miasta Gdańska i ono wsparło saskich żołnierzy i zaciężnych rajtarów Brandta.\nW sobotę 9 listopada eskadra francuska wykorzystała zmianę wiatru i o dziesiątej rano podniosła kotwice i umknęła Sasom w głąb Zatoki. Halsując przy porywistym północno-wschodnim wietrze osiągnęła wieczorem cypel helski, który opłynęła o szóstej wieczorem i smagana zamieciami śnieżnymi wzięła kurs na zachód, uprowadzając ze sobą zajęte statki, które później gdańszczanie wycenili na łączną wartość kilku beczek złota.\nKsiążę Conti nigdy nie wrócił do Polski. Zostawił pole mocniejszemu i lepiej zorganizowanemu Augustowi II Sasowi, który dość szybko ugruntował swoją pozycję. Zaskarbił sobie nawet przychylność prymasa Radziejowskiego, który w maju 1698 roku doprowadził do zakończenia wymierzonego przeciw królowi rokoszu. Gdańsk odpłacał urażonej Francji konfiskatą statków aż do roku 1712.\nDziałyński Tomasz, krajczy koronny, rękopiśmienna kopia listu z 27 września 1697 roku do prymasa Michała Radziejowskiego z relacją o powitaniu księcia Contiego, w zasobach Archiwum Państwowego w Gdańsku;\n„Depesze księdza de Polignac, posła francuskiego po śmierci Jana III króla polskiego (Z rękopisu biblioteki cesarskiej w Paryżu)”, t. I/II, Poznań 1855 (dostępne w Internecie);\nFabiani-Madeyska Irena, „»Palatium Regium« w Gdańsku”, „Rocznik Gdański” nr 15-16, 1956-1957;\nHübner Hans, „Das Schiffstagebuch der Flotte des Prinzen Conti auf seiner Reise nach Danzig im Jahre 1697”, „Mitteilungen des Westpreussischen Geschichtsvereins”, Jg. 28, nr 2, Danzig 1929;\nKomaszyński Michał, „Księcia Contiego niefortunna wyprawa po koronę Sobieskiego”, Warszawa 1971;\n„Relacya ze Gdanska o Pogromieniu pod Oliwą d. 12 XI 1697”, rękopiśmienna kopia anonimowej relacji, w zasobach Archiwum Państwowego w Gdańsku.\nPierwodruk: „30 Dni” 6/2016