Uwaga na oszustów ! - Bank Spółdzielczy w Raciborzu\nprosimy w okresie świąteczno-noworocznym zachować szczególną ostrożność oraz czujność podczas korzystania z bankowości internetowej. W tym czasie możliwa jest wzmożona aktywność oszustów internetowych.\nPróba wyłudzenia danych autoryzacyjnych może być przeprowadzona np. przy użyciu połączenia telefonicznego pod pozorem informacji o rzekomej kradzieży środków z konta bankowego oraz konieczności autoryzacji.\nPamiętaj: pracownik Banku nie prosi o podanie danych autoryzacyjnych do bankowości internetowej oraz nie prosi o instalowanie czegokolwiek na urządzeniach użytkownika.\nWażne: kilka zasad bezpiecznego korzystania z bankowości online:\nSprawdzaj adresy stron www, na których się logujesz oraz ich certyfikaty bezpieczeństwa.\nSprawdzaj treść SMS i powiadomienia EBO przed potwierdzeniem transakcji: kwotę, rodzaj operacji, nr konta.\nNie udostępniaj loginu, haseł, pełnego numeru PESEL, danych karty i numeru CVV2/CVC2 oraz kodu BLIK. Pracownik banku nie poprosi Cię o te dane.\nNie zakładaj, że widoczna nazwa nadawcy e-maila, SMS-a czy połączenia telefonicznego jest prawdziwa. Oszuści potrafią podrobić numer telefonu, który wyświetla się na Twoim ekranie i podszyć się za kogoś z Twojej rodziny, przyjaciół, policjanta czy bank. Jeśli masz wątpliwości, czy dzwoni do Ciebie pracownik banku – skontaktuj się ze swoim Bankiem.\nJeżeli e-mail od nadawcy wzbudzi Twoje wątpliwości, nie otwieraj załączonych plików, nie klikaj w linki do logowania i nie instaluj żadnych dodatkowych aplikacji.\nTwórz skomplikowane hasła, trudne do odgadnięcia przez innych.\nNie loguj się do bankowości EBO i aplikacji mobilnej EBO przez publiczne, niezabezpieczone Wi-Fi ani na urządzeniach publicznie dostępnych np. w kafejkach, hotelach.


FRANELI: kwietnia 2015\nKomoda moich dzieci musiała przejść zmianę. To jej się po prostu należało. To jeden z pierwszych mebli kupionych wspólnie z moim mężem, ten "prawie antyk" należy do kompletu z witryną, stołem i już tylko 3 krzesłami. Sosnowe meble stylizowane na wiejski styl zostały kupione w Praktikerze w roku 2003. Teraz dwa z nich: komoda i witryna zostały przez mnie przemalowane farbą Annie Sloan. Wybrałam kolor Old Ochre - to taki bardzo jasny beż, jakby ciemniejsze ecru. Jeden z moich ulubionych kolorów we wnętrzach.\nNa przykładzie tych mebli chciałam Wam pokazać jak łatwo zmienić nasze stare domowe meble, niekoniecznie antyki na coś świeższego, nowego i to zupełnie samemu. Oczywiście jest trochę z tym zachodu, ale już sama odpuszczenie sobie szlifowania jest połową roboty z głowy. Polecam w sam raz na wiosnę, gdy zmiany we wnętrzach to coś naturalnego.\nA o to kilka zdjęć z tej metamorfozy (niestety tak się rzuciłam na robotę, że zapomniałam zrobić zdjęcia witryny, ale była taka sama jak komoda ).\nAutor: Joanna Napiórkowska o 21:40


With love to cook: Owsianka na mleku\nWith love to cook Ania Weis o 00:20\nwhiness środa, czerwca 26, 2013\nJa kiedyś w ogóle nie jadłam owsianki. Przełom nastąpił trzy lata temu, kiedy stała się moim podstawowym śniadaniem :) Pyszna, słodka, rozgrzewająca w zimie, a w wersji lodówkowej idealna na lato. Zdrowa. Jak można nie lubić? :)\nQuchniakaroli środa, czerwca 26, 2013\nI mam pyszne śniadanie na jutro ;) Dzięki. A co do piersi w cieście francuskim.. to zaglądnij do mnie :) Odpisałam Ci dość szczegółowo;) Pozdrawiam:))\nteenager ;) środa, czerwca 26, 2013\nja uwielbiam owsiankowe poranki , najlepsze z najlepszych ;)\nWłaśnie zajadam, pyszna! Moja pierwsza owsianka w życiu, dzięki :)\nKaja Aniella niedziela, października 13, 2013\nPycha! Dałam kawałki jabłka, suszone śliwki i szczyptę cynamonu - pierwszy raz robiłam domową owsiankę i wyszła świetnie - dzięki za przepis! :)\nMaciek Roman poniedziałek, grudnia 23, 2013\nDzięki. Właśnie szukałem aby sobie zrobić owsiankę na mleku. Zawsze jem wersje gotowanej na wodzie i czas spróbować czegoś nowego.


Ustawienie BOV - Impreza - Forum SIP\nDziś zamontowałem u siebie zawór upustowy Blitz SS. Przeglądając wątki o blow offach natrafiłem na informację, że jakoś się je reguluje... ba, nawet trzeba.\nPrzeszukałem szukajkę oraz pytałem wujka google, ale nie znalazłem informacji jak ustawić, wyregulować taki zawór.\nLubię ten dźwięk, nie chcę wracać do DV, ale też nie chcę zaszkodzić montażem BOV-a.\nCzy ktoś podpowie jak go wyregulować?\nBov'a ogolnie nie trzeba raczej regulowac chyba ze masz duze doladowanie to sie wtedy zmienia sprezyne i to jest ta redulacja. Ja mam u siebie bov'a ktory jezdzil w poprzednim samochodzie (max doladowanie bylo 0,6-0,8) a teraz zamontowalem w Imprezie i dziala jak nalezy.\nZła regulacja BOV’a może doprowadzić do wzrostu konsumpcji na paliwo, problemów z poprawną pracą silnika i oczywiście do zabicia turbiny, chodź w tym akurat specjalizują się Bosch’owskie DV, które są na wyposażeniu większości aut popularnych z Turbo.\n...jeste nieprawdziwe, nawet w przypadku gdy mój zawór posiada możliwość regulacji twardości sprężyny?\nNapisałeś, że Twój działa jak należy.\nJakie zatem są należyte i nienależyte efekty?\nŁatwo po montażu można zdiagnozować prawidłowe działanie zaworu upustowego. Gdy podczas pracy jest słyszalny dźwięk przerywany (szarpany), i gdy mamy założony zawór upustowy, to możemy mieć do czynienia z dwoma przypadkami (...) drugi oznacza, że sprężyna w mechanizmie sterowania jest źle ustawiona, i należy ją poluzować (dotyczy to zaworów z regulacja nacisku sprężyny)\nSkoro nie słyszę przerywanego dźwięku (?), to jest ok?\ngeneralnie sie na tym nie znam ale jak mi moi spece montowali kiedyś GFB to regulowali i ustawiali to wszystko jak nalezy inna sprawa ze waliło mi wtedy koło 1,6 -1,7 bara\nTak jak zawor nie upuszacza na wolnych obrotach to jest oki. W instrukcji mojego zaworu bylo napisane ze zakres cisnienia to ~2,0bary. Na dniach moge jeszcze to sprawdzic. To jest info techniczne z nowszego bo ja mam starszy model:\nhttp://proracingtechnology.com/informac ... N_2010.pdf\ni on ma zakres od -1 do 3 bary. czyli chyba w tych cisnieniach nie trzeba prowadzic zadnych regulacji.\nU mnie na wolnych nic go nie słychać. Jak jadę pod turbo też nie, ale wystarczy, że przekrocze 3k obr/min i puszczę gaz to cichutko sapnie. Czy to znaczy, że jest ok?\nmiałem blitza przez moment w sti 04 i ztego co pamietam regulowało się do napewno ,miałem problemy ze spalaniem i strzalami w wydechu ,trzeba tą srubeczką pokręcic ,żeby jak najbardzie zniwelować ten efekt ,zresztą w instrukcji było chyba napisane .w ogólnym rozrachunku wk...... sie i wywaliłem ustrojstwo\nNiestety w moim przypadku brak instrukcji, a i znaleźć nigdzie w sieci nie mogę.\nŻe się je reguluje to domyśliłem się po śrubie regulacyjnej niestety nie wiem jak prawidłowo ustawić.\nZe spalaniem to mam problemy odkąd kupiłem Subaru\nA w wydech, o dziwo, nic nie strzela...\nto może przypadkiem jest gitara\nupustowy Blitz SS.\nmam takowy u siebie\nTo raczej masz dobrze, u mnie jest wyregulowane prawie na max twardo czyli trzeba naprawdę dobrze napompować w turbo żeby sapał\nJak mniemam, żeby było twardo to trzeba śrubę wkręcić?\nI co ewentualnie byłoby lepsze: za twardo czy za miękko?\nsuma sumarum tak jak byłem strasznym zwolennikiem i fascynatem psssssss psssssss strasznie mnie to rajcowało to powoli stwierdzam ze blow off jaki by nie był to jest zło\njak będzie za miękko to będzie się co chwile otwierał, przez to będzie dostawał więcej mieszanki i może go trochę podlewać, wtedy strzela z wydechu a czasem i obroty głupieją, lepiej twardo Jak jest ok, i nic się nie dzieję, to zostaw i ciesz się psss\nWłaśnie dokręciłem trochę tą śrubkę regulacyjną. Wieczorem się przejade to powiem czy coś się zmieniło....\n-- Śr mar 23, 2011 10:05 pm --\nDupa tam... teraz sapie już przy 2k-2,5k obr/min i żadne kręcenie nie pomaga... ma ktoś manuala do Blitz Super Sound BOV?\nTo sprobuj teraz w druga strone pokrecic\nHmmm... co druga impreza sapie, a nikt nie wie jak to ustawić?\nAle kiedy ja sam chce\nto takie rzeczy to tylko w erze\nPokręć w drugą stronę i zobacz, inaczej się tego nie reguluje\nKręciłem już w obie... chyba potrzeba kilku więcej kilometrów, żeby to dobrze ustawić...\nDziś jeszcze się z nim "pomęcze".\n-- Cz mar 24, 2011 6:43 pm --\nDokręcałem, dokręcałem i zgadnijcie co?\nNo i ukręciłem gwint na szpilce... ;/\nChwilowo założony seryjny DV, BOV wzięty do domu na "warsztat".\nPrzeje...chlapane z tymi Waszymi pssss pssss!\n-- Cz mar 24, 2011 6:54 pm --\nprawie na max twardo\nZobacz proszę u siebie czy ta szpilka Ci dużo wystaje czy raczej mało...\nU mnie przy wkręcaniu opór sprężyny było czuć od ok 1cm wystawania gwintu (razem z nakrętką) no i wkręcić można było do oporu czyli na grubość nakrętki...\nNa chłopski rozum, im bardziej wkręcona szpilka, tym sprężyna bardziej ściśnięta, a co za tym idzie twardsza... zgadza się?\n-- Pt mar 25, 2011 3:51 pm --\nWiem, że wszyscy bacznie śledzą ten wątek, dlatego wróciłem podzielić się z Wami moimi doświadczeniami.\nOtóż po rozkręceniu okazało się, że zerwał się gwint w nakrętce (ufff).\nPrzy okazji rozkręciłem zawór i zajrzałem do środka.\nOgólnie tłoczek ma już lekki luz, ale uszczelka na samym dole (ta, którą dociska sprężyna) jest szczelna.\nCo do regulacji, to tak jak myślałem - im bardziej śrubka wkręcona, tym bardziej ściśnięta sprężyna - a co za tym idzie ciężej chodzi.\nPo złożeniu wszystkiego spowrotem do kupy, założeniu nowej nakrętki, maksymalnym wkręceniu śrubki regulacyjnej i założeniu na samochód muszę stwierdzić, że nic się nie zmieniło\nPowietrze puszcza już od ok 2,5k obr/min.\nNa wolnych obrotach nic nie słychać, nic nie strzela w wydech, ale obroty potrafią czasem zafalować.\nMi kiedyś producent bovów Cosmo (Red Devil na sr.pl) tłumaczył jak się je reguluje, mówił że podczas przyspieszania i przy puszczeniu gazu przy 3tys.obr. powinno go zaczynać być słychać, miałem wtedy też Blitza SS i tak go sobie wyregulowałem i było ok.\nNo to jest podobnie, chociaż narazie zdjęty z innego powodu.


Aparat kompaktowy | Fotoblogia.pl\nAparat kompaktowy: najnowsze modele\nAparat kompaktowy: newsy, testy i recenzje\n... O tym, że niskie temperatury nie służą naszym aparatom kompaktowym, wiedzą chyba wszyscy. By uniknąć związanych z tym kłopotów, producenci podają zalecaną temperaturę pracy urządzenia. Czy zima musi ... oznaczać przerwę dla fotografa? Które ...\n... Aparat kompaktowy charakteryzuje się wbudowanym, niewymiennym obiektywem i zazwyczaj niedużymi gabarytami. Wśród cyfrowych kompaktów jest bardzo duży wybór, dzięki czemu prawie każdy znajdzie wśród nich coś dla siebie. ... 5236 Aparat kompaktowy ...\n... W dobie cyfryzacji i miniaturyzacji wszystkiego, aparat kompaktowy mieści się nawet w wąskiej kieszeni. Ale czy aktualnie produkowane konstrukcje zaspokajają potrzeby fotografów? ... fotograficznego, w latach siedemdziesiątych popularne stały ...\n... Technology postanowiło przypomnieć czar tych prostych urządzeń i wprowadza na rynek EZ-35, czyli nowy tradycyjny aparat kompaktowy typu point-and-shoot. ... Pamiętacie lata 90. XX wieku i to, jak popularne były plastikowe aparaty, w których ...\n... Jakie aparaty bezlusterkowe firmy Sony można zaliczyć do grona najlepszych? Ilu ludzi, tyle opinii, ale przynajmniej można wskazać parę ciekawych modeli. ... . System śledzenia oka jest dopracowany. Korpus jest kompaktowy, aparat dobrze leży w ...\n... Czasy, w których wszyscy fotografowali aparatami kompaktowymi, a tylko nieliczni mogli sobie pozwolić na sprzęt z wymienną optyką, dawno minęły. Ale czy aparaty kompaktowe od tamtego czasu ... : używać aparatu kompaktowego z migawką ...


■■ Kiedy będzie przeszukanie u Wałęsy? | Skip to content\n■■ Kiedy będzie przeszukanie u Wałęsy?\tPosted in ■ aktualności, ■ historia, ■ odkłamujemy HISTORIĘ by Maciejewski Kazimierz on 20 Luty 2016\tIPN odsyła do prokuratury, a ta do… IPN Lech Wałęsa publikuje w internecie dokumenty byłego Urzędu Ochrony Państwa i robi to bezkarnie. Prezes IPN twierdzi, że sprawą powinna zająć się prokuratura powszechna. Ani w Gdańsku, ani w Warszawie takiego śledztwa jednak nie ma. Z kolei prawnicy, z którymi rozmawiał portal niezalezna.pl, cytują artykuł z ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, sugerując, że zachowanie Wałęsy to sprawa dla… prokuratorów IPN. Prawniczy galimatias czy paniczny strach przed awanturą po wejściu do domu Wałęsy?!\nPo odkryciu archiwum w domu Czesława Kiszczaka i ujawnieniu wśród kwitów przechowywanych przez szefa komunistycznej bezpieki teczki Tajnego Współpracownika „Bolek”, Lech Wałęsa próbuje bronić się na różne sposoby. M.in. poprzez publikowanie na jednym z portali społecznościowych dokumentów wytworzonych przez Urząd Ochrony Państwa. Na problem zwrócił uwagę historyk prof. Sławomir Cenckiewicz.\nPodczas wczorajszej konferencji prasowej Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, został zapytany, czy IPN zamierza jakoś zareagować na publikowanie dokumentów przez Wałęsę. Odpowiedział, że to sprawa dla prokuratury powszechnej, bo dokumenty „są spoza cezury, która dotyczy IPN”.\nDzisiaj skontaktowaliśmy się z trzema prokuraturami. W każdej odpowiedź była niemal identyczna.\n– Nie znam tematu, muszę zorientować się, proszę o telefon w poniedziałek – to Mateusz Martyniuk z Prokuratury Generalnej.\n– Nie prowadzimy żadnego postępowania w tej sprawie – to Przemysław Nowak z Prokuratury Okręgowej w Warszawie.\n– Nie zajmujemy się taką sprawą – to Grażyna Wawryniuk z Prokuratury Okręgowej w Gdańsku.\nRównocześnie niemal każdy prawnik, z którymi rozmawialiśmy, cytował artykuł 54 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej:\nArt. 54. 1. Kto nie będąc do tego uprawnionym, dokumenty lub zapis informacji, podlegające przekazaniu Instytutowi Pamięci na podstawie art. 25 i 28 ust. 1 lub znajdujące się w archiwum Instytutu, niszczy, ukrywa, uszkadza, usuwa lub zmienia ich zapis, w inny sposób udaremnia lub znacznie utrudnia uprawnionej osobie lub instytucji zapoznanie się z nimi albo zakłóca lub uniemożliwia automatyczne gromadzenie lub przekazywanie takich informacji, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.\n2. Tej samej karze podlega ten, kto będąc w posiadaniu dokumentów lub zapisu informacji podlegających przekazaniu Instytutowi Pamięci na podstawie wymienionej w ust. 1\nPrawnicy podkreślają jeszcze jeden wątek.\n– Gdyby nawet prokuratura powszechna zajęła się tą sprawą na podstawie artykułu 276 kodeksu karnego, to musiałaby wydać postanowienie o umorzeniu, bo zarzuty już się przedawniły – tłumaczy jeden z nich. Podkreśla jednak: „tutaj nie chodzi o datę wytworzenia dokumentu, ale moment jego ujawnienia. To sprawa dla IPN”.\nPróbowaliśmy wyjaśnić te wątpliwości z rzeczniczką IPN Agnieszką Sopińską-Jaremczak. Niestety, nie miała zbyt wiele czasu na rozmowę.\n– IPN zajmuje się dokumentami wytworzonymi przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa w latach 44-90 – stwierdziła jedynie, na dodatkowe pytania nie chciała odpowiadać. – Przepraszam, jestem w trakcie ważnego spotkania.\nA my nadal nie znamy odpowiedzi na fundamentalne pytania –\nkto zajmie się ujawnianiem dokumentów przez Wałęsę?\nComments Off on ■■ Kiedy będzie przeszukanie u Wałęsy?\n« ■■ Rulewski ujawnia: Wałęsa chciał „wygumkować historię Ani Walentynowicz”\n■■ Biuletyn Solidarności Walczącej z 10 czerwca 1992: AGENCI RZĄDZĄ POLSKĄ »


Wybierasz się w Aply? Pamiętaj o taniej walucie! - Elbląg Warszawa Londyn Dublin - Truso TV zawsze tam gdzie Ty\nWybierasz się w Aply? Pamiętaj o taniej walucie!\nPowoli zaczyna się sezon narciarski. W Aplach już są dobre warunki do szusowania. Przed wyjazdem warto się zaopatrzyć w tanią walutę, by naszego wyjazdu nie czynić droższym, niż musi być. Gdzie pozyskać tanie euro?\nKurs euro jest oczywiście wyznaczany codziennie przez rynek Forex. Wpływ na niego ma wiele czynników, podaż, popyt, wydarzenia makroekonomiczne i polityczne. Jednak wysokość kursu w tej samej chwili może się znacznie różnić w banku, kantorze czy internecie. Dlaczego? Ze względu na spread, czyli po prostu marżę danej placówki, która zarabia na kupnie i sprzedaży walut.\nSkąd zatem wziąć tanie euro na nasz narciarski wyjazd? Oferty wymiany waluty w banku należą do najdroższych. Tam spread sięga nawet kilkudziesięciu groszy. Podobnie może być w kantorach stacjonarnych, zwłaszcza tych, usytuowanych w strategicznych miejscach w mieście: na lotniskach, czy dworcach kolejowych. Najniższe spready na kurs euro znajdziemy w internecie. Tam w kantorach internetowych można euro kupić ze spreadem nawet 1-3 grosze na 1 euro.\nJest jednak jedno miejsce, w którym można kupić waluty bez spreadu w ogóle! To Walutomat.pl - społecznościowa platforma wymiany walut. Tutaj serwis nie narzuca swojej marży, czyli nie ustala spreadu. Sami użytkownicy decydują po jakim kursie kupią lub sprzedadzą walutę. Wystawiają swoje oferty i czekają na akceptację drugiej strony. Na czym więc zarabia Walutomat.pl? Na prowizji od każdej transakcji, która wynosi 0,2 proc, czyli zaledwie 2 zł od każdego wymienionego 1000 zł, a ich kursy możesz znaleźć na stronie https://www.walutomat.pl/kursy-walut/eur-pln/.\nCo ciekawe Walutomat.pl ma opcję wypłaty waluty euro w gotówce z partnerskiej placówki. To bardzo dobra opcja, jeśli chodzi o wyjazdy na narty, gdyż zawsze oprócz karty (najlepiej podpiętej do konta walutowego, które zasilamy walutą z kantoru internetowego), warto też mieć gotówkę na drobne wydatki, pamiątki czy napiwki. Bezpośrednio też z tego serwisu można wykonać przelew zagraniczny i zapłacić na przykład za pobyt w hotelu.\nPrzed wyjazdem na ferie warto zatem rozejrzeć się za tańszą walutą i nie przepłacać w drogich bankach czy kantorach.


Terry Pratchett autorem SF – oceniamy nową powieść\n07 (358) 2012\n– człowiek, który złamał\nz ojcem Bane'a\nnapisane w stylu\n– Czy Anne Hathaway\nLamus: Co kryje\n9 770867 132206\nChyba wszystkim sympatykom Nietoperza marzy się\nprawdziwy kryminał noir z Batmanem w roli głównej.\nNie ma też wątpliwości, że można robić lepsze filmy\no tym bohaterze.\nPrzeciwniczka, przyjaciółka i kochanka Batmana.\nNiezrównana i niezrównoważona. Dobra i zła. Chodząca\nwłasnymi ścieżkami femme fatale. Catwoman powraca\nw filmie „Mroczny Rycerz powstaje”.\nData premiery najnowszej książki sir Terry’ego\nPratchetta zbliża się, jednak fani Świata Dysku będą\nmusieli jeszcze trochę poczekać. Mistrz literatury fantasy\npołączył tym razem siły ze znanym pisarzem hard SF.\nKuba Rozpruwacz od początku był w połowie postacią\nfikcyjną, stworzoną przez prasę, masową histerię i setki listów,\njakie słano do gazet i policji. Literatura upomniała się o niego,\ngdy John Brewer napisał „The Curse Upon Mitre Square”.\nChciałem pobyć bez fantastyki. Chwila przesytu. Słabość. Akurat trafił się wyjazd. Do Berlina.\nTrudno o mniej fantastyczne miasto? Wiem, że\nśmieją się już niektórzy, lecz przyznaję, właśnie\ntak je widziałem.\nJeszcze w Poznaniu na Głównym żegnał mnie\nplakat „Królewny Śnieżki i Łowcy”. Ale, myślałem,\nto już ostatnie znaki. W Berlinie się skryję, ucieknę. Miało być zero fantasy. Zero New Weird czy\nSF. Wyłącznie przyziemność, mieszczaństwo.\nDo czytania wziąłem „Ojca chrzestnego”.\nZ początku szło mi jak z płatka. Na Hauptbanhof\nani śladu hobbitów. Motel także solidny, z obsługą\ntwardo stojącą na ziemi. Cudownie. Co za ulga po\nmiesiącach odlotu. Tak się rozanieliłem, że mnie\nna spacer wywiało.\nSzedłem z uśmiechem na twarzy, omijając księgarskie witryny. Żeby mi Lem w oczy nie lazł. Żeby\nsię Dick nie nasunął. Żebym Martina nie spotkał.\nPlan działał przez jakąś godzinę.\nKłopot zaczął się za Brandenburską Bramą. Że\nmoże tam stać gość w stroju miśka, turystyczna\natrakcja – OK. Że jest drugi, czerwonoarmista\n– zniosę. Ale że na trzeciego pozować będzie Darth\nVader? Tego nie przewidziałem. Przez moment\nstałem jak wryty. A potem w tył zwrotu i chodu.\nZwiewałem tak, że trafiłem do Helmut Newton\nFundation. Kobiety. Nagość. Perwersja. Roiłem, że\ntu fantastyki nie będzie. Babiarz Newton i trolle?\nBez żartów. Leciał film. Siadłem. Patrzę. Mistrz\nprzy pracy. Strzela fotki aktorkom. Naraz, ni stąd\nni zowąd, na ekranie Sigourney Weaver. Sesja, tak\njest, do „Obcego”. Przecieram oczy. Niestety. Ten\nt-shirt zielony zna każdy. Poczułem się druzgotany.\nDo motelu człapałem w rozsypce.\nSpałem kiepsko. Przeczuwałem klęskę. We śnie\nObcy gonił mnie z Darthem Vaderem. Półżywy\ndnia następnego wolałem nie ryzykować. Chyłkiem szedłem do Gemäldegalerie. Tam Rubens,\nRafael, van Eyck. Nic strasznego, pocieszałem\nsię. Przy nich, faktycznie, nic. Lecz przy „Sądzie\nOstatecznym” Cranacha? Monstra. Diabły. Przeklęci. Demony. Głowa przymocowana do stóp.\nDruga w Liściu i z Czterema Nogami. Rzuciłem\nokiem i zbladłem. Postanowiłem wracać.\ntajemna historia nowej huty\nJipi i elektroniczny paranoik\nczas fantastyki 2/2012 od 16 maja\nFANTASTYKA WYDANIE SPECJALNE 2/2012\nNolanowi udało się nie tylko przywrócić\nblask filmowemu cyklowi o Batmanie, ale\nprzy okazji uczynił swoje adaptacje komiksowe wyznacznikiem jakości. Widzowie\nchcieli fenomenalnej rozrywki epickich\nrozmiarów, niegłupiej, ale też tkwiącej\njedną nogą we współczesności, a on\nsprostał wymaganiom. W końcu gdyby\nnie Nolan, to Slavoj Žižek nie rozprawiałby\no Batmanie i Jokerze w perspektywie kryzysu ekonomicznego, zaś inni myśliciele\nnie doszukiwaliby się konotacji z terroryzmem i teoriami spiskowymi.\nW parze z efektywnością działań Nolana\nidzie jego całkowita bezkompromisowość.\nW czasach dominacji fandomu, jako jeden z nielicznych twórców potrafi pójść\npod prąd oczekiwań i autorytarnych nakazów. Nie inaczej jest w przypadku dzieła\n„Mroczny Rycerz powstaje”. Wszyscy\nfanatycy Batmana oczekiwali w ostatniej\nczęści sagi Nolana Riddlera, niektórzy\nupominali się o Catwoman czy nawet\nHarley Quinn. Jak się skończyło, już wiemy\n– Anne Hathaway dostała szansę gry kociej\nzłodziejki, a Tom Hardy wziął na siebie\nrolę Bane’a, znanego polskim miłośnikom\nkomiksu z opowieści „Knightfall”, gdzie\nw kultowej sekwencji złamał uwielbianemu\nod koniec stycznia ubiegłego roku\noczy wszystkich fanów\nbyły zwrócone w stronę Internetu. Wielbiciele\nmściciela z Gotham\nwchodzili na Super\nHero Hype, Comic Book\ni inne ulubione witryny, by\nsprawdzić jedną z pierwszych i zarazem najważniejszych wieści na temat kulminacyjnej części\nNolana – z kim tym razem\nzmierzy się Batman i kto\nzagra jego przeciwników?\nInternetowy zryw fanów przypominał\nreligijną ekstazę wiernych wokół świąty-\nni. I nie ma w tym cienia\nprzesady, jeśli przypomnimy sobie ogromny\nsukces kasowy zarówno\njak i „Batman: Początek”.\nByłoby jednak mocnym\nniedopowiedzeniem ograniczanie wkładu Nolana\ndo wyników finansowych.\nTo on zdjął z Nietoperza\nodium, towarzyszące mu\nod czasu filmów Joela\nSchumachera. W końcu\nktóra postać zdołałaby\nuratować się przed plastikowymi sutkami, ujęciami\ntyłków w obcisłym lateksie i komicznym akcentem Arniego? Nie\nwspominając już o kiczowatej estetyce\ni absurdalnych zwrotach akcji.\nReakcję fanów tuż po ogłoszeniu obsady\nnajlepiej oddaje parodia „Upadku”, filmu\no ostatnich dniach życia Hitlera, w której\nprzywódca Trzeciej Rzeszy dostaje szału,\ngdy dowiaduje się, że Bane jest niższy\nod Batmana, a Catwoman nie ma na sobie złodziejskiego odzienia, nosi dziwne\nokulary i chodzi w szpilkach. Nolana\njednak nie interesują stękania nerdów\ni konsekwentnie ciągnie swoją quasi-realistyczną wizję Batmana. A skoro zgarnął\nza nią multum nagród, z pośmiertnym\nOscarem dla Heatha Ledgera na czele,\ni miliardowe zyski, to niewątpliwie jego\napetyt na kolejne triumfy rośnie. Gdzieś\nw głębi ducha marzy zapewne o zdobyciu\nOscara za najlepszy film. Po raz pierwszy\nw historii Akademia Filmowa tak hojnie\nKadry z filmu „Mroczny Rycerz powstaje” i komiksu „Knightfall”\nDlaczego Nolan chce zabić\nBatmana, z Bane’a zrobić symbol\nWywiad z Chuckiem Dixonem\n© Archiwum autora\nMichał Hernes: W czasie burzy mózgów\nprzy powstawaniu „Knightfall” był pan wśród\ntwórców postaci Bane’a. Jak to wyglądało?\nChuck Dixon: Zaczęło się od „spotkania\nna szczycie” między kilkoma ludźmi, którzy pracowali wówczas nad tworzeniem\ni redagowaniem „Batmana”. Kiedy powstał\njuż zalążek fabuły o upadku Mrocznego\nRycerza, nadszedł czas na wprowadzenie\nnowego czarnego charakteru. Doskonale\nwiedzieliśmy, że jeśli zawiedziemy w jego\ntworzeniu, efekt będzie fatalny. Nie chcieliśmy, żeby nasi czytelnicy się nim rozczarowali. Dodatkowo tłumaczyłem Danny’emu\nO’Neilowi, że wykreowanie postaci, która\nstałaby się popularna, jest prawie niemożliwe. Tendencja wygląda tak, że przeważnie\nkomiksowi bohaterowie osiągali popularność\nprzypadkiem i całkowicie niespodziewanie.\nChodzi na przykład o Wolverine’a, który stał\nsię ikoną, albo o Srebrnego Surfera. Tego\nostatniego stworzono pierwotnie tylko po to,\nby był przyjacielem Galactusa. W tej sytuacji\nDanny powiedział mi, że skoro najbardziej\nprzejmuję się tym, czy wszystko pójdzie\nwe właściwym kierunku, to właśnie mnie\npowinno się powierzyć misję stworzenia\nBane’a od podstaw.\nKluczowe było dla mnie to, że wszystko, co\nosiągnęła ta postać, zawdzięcza tylko i wyłącznie sobie. Analogicznie jak Bruce Wayne\nsam przekształcił się w Batmana. Problem\npolega na tym, że Bane’owi przyświecały\ninne, bardziej mroczne cele. Na potrzeby\nkomiksu wprowadziliśmy retrospekcję,\nChuck Dixon – urodzony w 1954\nroku, słynny scenarzysta komiksowy.\nW jego dorobku są obecne takie\ntytuły jak „The Punisher War Journal”,\n„Catwoman”, „Robin” i „Detective\nComics”. W tym ostatnim stworzył słynne\nhistorie „Knightfall” i „KnightsEnd”,\nopowiadające o upadku Batmana\nza sprawą Bane’a.\ndzięki której odczuwasz wobec niego trochę sympatii, ponieważ warunki, w których\nprzyszło mu żyć, były podłe. Przypominam,\nże dorastał w więzieniu, w strasznej norze,\ngdzie przejął wyrok dożywotniego więzienia\npo swoim ojcu. Moim zdaniem to zawsze\ndobrze, kiedy czuje się trochę sympatii\ndo złoczyńcy. Szczególnie, jeśli chcesz,\nżeby zapadł ludziom w pamięć.\nMH: Skąd w ogóle wziął się pomysł, aby doprowadzić Mrocznego Rycerza do upadku?\nChD: Cóż, chodziło o wprowadzenie naprawdę dużej dramaturgii. Poza tym doszliśmy\ndo wniosku, że po śmierci i wskrzeszeniu\nSupermana nie chcemy zabijać Batmana.\nZwłaszcza, że Bruce Wayne jest śmiertelny i trudno byłoby logicznie wyjaśnić jego\newentualne zmartwychwstanie. Potencjał\ndostrzegliśmy w czymś innym. W złym człowieku, który pokonuje go gołymi pięściami\ni przyczynia się do jego upadku!\nMH: Pierwotne plany twórców komiksu\nbyły takie, żeby uczynić z Bane’a „mroczne\nodbicie” Doca Savage’a – bohatera amerykańskich magazynów pulpowych z lat 30.\ni 40. ubiegłego wieku.\nChD: To była moja koncepcja.\nPotrzebowaliśmy czarnego charakteru,\nktóry intelektualnie i fizycznie dorównałby\nBatmanowi. Zły Doc Savage nadawał się\ndo tego idealnie. Jedyna słabość jego\nmrocznego odpowiednika to szaleństwo.\nMH: Czy narkotyk Venom to pomysł pański,\nDanny’ego O’Neilla czy Douga Moencha?\nChD: Bane’a prawie całkowicie pozostawiono mnie. O ile dobrze pamiętam, to\nDanny i ja wpadliśmy na pomysł, że będzie uzależniony od narkotyku. To, żeby\npoczątek częściowo oprzeć na powieści\n„Hrabia Monte Christo”, było moją inicjatywą. No i to ja nadałem bohaterowi imię\n„Bane”. Wspólnie z Grahamem Nolanem\nwymyśliliśmy wygląd postaci, chociaż oczywiście najwięcej miał tu do powiedzenia\nGraham. Wsparcie Douga sprowadzało się\ndo mówienia, że nie podobają mu się moje\npomysły i że czarny charakter powinien się\nnazywać „Doc Toxic”.\nOd początku w naszych koncepcjach\nprzewidywaliśmy miejsce dla King Snake’a.\nTożsamość ojca Bane’a przez lata była\ntajemnicą i ten próbował tatę odnaleźć.\nW pewnym momencie braliśmy pod uwagę\nopcję, że mógłby nim być Thomas Wayne,\nojciec Bruce’a! W tej sytuacji on i Bane\nbyliby przyrodnimi braćmi. Ale dla mnie\nprzez cały czas jego tatą był King Snake.\nMH: Cieszę się, że Christopher Nolan potraktuje Zgubę serio w filmie „Mroczny\nRycerz powstaje”. Wciąż mam bowiem w pamięci Bane’a z „Batmana i Robina” Joela\nSchumachera, w którym był on trochę zombie,\na głównie przydupasem Trującego Bluszczu.\nChD: Niestety, Schumacher przekształcił\ngo w bezmózgiego poplecznika. Szkoda,\nKadry z filmu „Mroczny Rycerz powstaje” i komiksów „Bane vs. Batman” oraz „Knightfall”\ni kochanka Batmana. Niezrównana i niezrównoważona. Dobra i zła.\nChodząca własnymi ścieżkami femme fatale. Catwoman powraca w filmie\n„Mroczny Rycerz powstaje”.\nPrzeszłość Catwoman była zagadką. Miała być stewardessą, która straciła pamięć w katastrofie\nlotniczej. Później okazało się, że była to zmyślona historia. Naprawdę odeszła od brutalnego\nmęża, któremu musiała wykraść swoje kosztowności. Wtedy rozsmakowała się we włamaniach.\nNa początku nie miała kostiumu. Jej pierwszym przebraniem była maska kota wyglądająca jak\nprawdziwa kocia głowa. Na szczęście szybko zastąpiono ją zasłaniającym pół twarzy kapturem\nz kocimi uszami. Do tego bicz, peleryna i seksowna – jak na tamte czasy – suknia. Ten strój oraz\nzachowanie sprowadziły na nią czujne oczy cenzorów z powstałego na fali moralnej paniki urzędu\nComics Code Authority. Wskutek tego w 1954 roku Kobieta-Kot zniknęła z komiksów na długie\ndwanaście lat. Historia oryginalnej Catwoman (zamieszkującej wraz z innymi postaciami jeden\nz wielu światów uniwersum DC – Ziemię-2) została dokończona w latach 70. Selina wróciła się\nna właściwą drogę, poślubiła Bruce’a Wayne’a i miała z nim córkę Helenę, która później została\nsuperbohaterką zwaną Huntress (Łowczyni). Selina z Ziemi-2 zginęła w komiksie z roku 1977 – po\ntym, jak szantażowana przez złoczyńców ponownie stała się Kobietą-Kotem.\nKociak w kocillaku\nOd czasów poluzowania cenzury w połowie lat 60. (tzw. srebrna era komiksu) swoje przygody\nprzeżywała nowa Selina. Bardziej brutalna (zdarzało jej się zabijać przeciwników) i bardziej seksowna, odziana w zielony obcisły kombinezon (ang. catsuit). Z tych czasów pochodzi campowy serial\n„Batman” (i towarzyszący mu film kinowy „Batman zbawia świat”), z niezapomnianą rolą Adama\nWesta. W Kobietę-Kota wcieliły się aż trzy aktorki – Julie Newmar, Eartha Kitt i Lee Meriwether\n(w filmie). Choć różniły się urodą, to ubierały podobnie\n– obcisły kombinezon, zasłaniająca oczy maska, a w długich włosach – opaska z kocimi uszami. Podobnie jak\nBatman, wyposażone były w szereg głupkowato nazwanych gadżetów (np. samochód Catwoman – Catillac).\nWspółczesną Catwoman w dużej mierze ukształtował\nkomiks „Batman: Rok Pierwszy” Franka Millera z 1987,\nw którym Selina Kyle jest zamieszkującą podłą dzielnicę prostytutką-dominą (ulubiony motyw Millera; w jego\n„Powrocie Mrocznego Rycerza” podstarzała Selina\nprowadzi agencję towarzyską) i włamywaczką. Pewnego\ndnia widzi uciekającego przed policją Batmana. Jego\nstrój, dający anonimowość i wolność, fascynuje ją na tyle,\nże sama postanawia wdziać kostium.\nKomiksy z przełomu lat 80-90. traktowały to zdarzenie jako kanoniczne, choć niektórzy twórcy starali się\nzłagodzić pomysły Millera – Selina miała tylko udawać\ndominę, by zdobywać informacje umożliwiające włamania. Dokładano też kolejne puzzle składające się na jej\ntragiczną historię. Doświadczała przemocy ze strony\nojca alkoholika (matka, miłośniczka kotów, popełniła\nsamobójstwo), który w końcu zapił się na śmierć. Trafiła\ndo sierocińca prowadzonego przez sadystyczną dyrektorkę. Głodna wolności wymykała się nocami, skacząc\npo dachu bidula, dzięki czemu rozwinęła zdolności\nakrobatyczne. Odkryła przekręty dyrektorki, co prawie\nprzypłaciła życiem, gdy została (niczym niechciany kot)\nwrzucona w worku do rzeki. Przeżyła, ukradła kompromitujące dokumenty, pieniądze i uciekła. Żyła na ulicy. Aby\nprzetrwać, uczyła się sztuk walki (wtedy zaczęła nosić\nkrótkie włosy). Była też szkolona przez… mistrza ninja.\nTwarda szkoła życia, dzięki której mogła sobie radzić\nKadr z filmu „Powrót Batmana”\nnocy wszystkie koty są szare, mówi niemieckie przysłowie. I taka jest Selina Kyle,\nKobieta-Kot, której nie można wcisnąć w czarno-białe schematy komiksowego dobra i zła.\nStworzona przez Billa Fingera i Boba Kane’a Kobieta-Kot zadebiutowała w pierwszym\nzeszycie Batmana w roku 1940. Zamaskowany pogromca bandytów pojawił się rok wcześniej\nw serii „Detective Comics”, a rosnąca popularność zaowocowała przyznaniem mu własnego tytułu\ni galerii przeciwników. W tym samym numerze po raz pierwszy pojawił się Joker, zainspirowany\naktorem Conradem Veidtem. Tak samo postać Catwoman (początkowo zwana po prostu Cat)\nwzięła się z kina, którego wielkim miłośnikiem był Kane. Aby nadać komiksowi nieco seksapilu,\nKane jako inspiracji użył aktorek Hedy Lamarr i Jean Harlow. W przeciwieństwie do innych przeciwników Nietoperza, nie miała być zupełnie zła, np. nie posuwała się do morderstw. Zaprzyjaźniony\nwróg. Włamywaczka i złodziejka, która od czasu do czasu romansuje z Batmanem. Kane widział\nkota jako antytezę nietoperza i uosobienie „kobiecej natury”.\nna kraniec Ziemi\nNiedawno miała światową\npremierę najnowsza książka sir\nTerry’ego Pratchetta, jednak\nfani Świata Dysku będą musieli\njeszcze trochę poczekać.\nMistrz literatury fantasy\npołączył tym razem siły\nze znanym pisarzem hard SF, by\ndać nam coś zupełnie innego.\nPhoto thanks to courtesy of Chris Loughlin (cloughlinphotoimage.com)\n„The Long Earth” wiadomo było niewiele. Pratchett, znany\nz otwartego mówienia o pisanych przez siebie książkach,\ntym razem zrezygnował z praktyki publicznego czytania fragmentów na konwentach. Powieść miała opowiadać o odkryciu\nprzez ludzkość alternatywnych wersji naszej planety i o zmianach jakie przyniosły wiążące się z tym możliwości. Sam pomysł\nprzyszedł autorowi do głowy dawno temu, ale trafił do szuflady.\nDopiero po latach Pratchett wrócił do niego, ale też zaprosił\ndo współpracy Stevena Baxtera, uznanego pisarza science\nfiction. Historia jak każda inna. Tyle że prawie wszystko w tej\nksiążce wydaje się być nietypowe. Pratchett napisał w przeszłości kilka powieści SF, ale jak „Warstwy wszechświata” (znane\nrównież pod tytułem „Dysk”), były one zazwyczaj rodzajem\nżartu. Tymczasem „The Long Earth” żartem nie jest. To raczej\nfilozoficzna próba rozliczenia się z ludzkością i jej słabościami.\nGłówny bohater książki, Joshua Valienté, potrafi przenosić się\npomiędzy alternatywnymi wersjami Ziemi bez pomocy urządzenia, którym posługują się w tym celu zwykli ludzie. Nie chwali\nsię tym jednak, ponieważ instynktownie obawia się zdemaskowania. Gdy poznaje Lobsanga, tybetańskiego mechanika,\nktóry reinkarnował pod postacią zaawansowanej sztucznej\ninteligencji, nie jest już w stanie ukrywać swojej wyjątkowości.\nWe dwóch wyruszają w podróż, która przyniesie kilka odpowiedzi i jeszcze więcej\npytań dotyczących natury Długiej Ziemi. Ich wyprawa jest jednak tylko pretekstem,\nosią fabularną książki.\nPratchett i Baxter opowiadają nam historię wielu światów i wielkich możliwości. Ilość\nalternatywnych wersji naszej planety Ziemi jest prawdopodobnie nieograniczona, jednak\nna żadnej z nich nie było dotąd człowieka. Zasiedlająca przepełnioną Ziemię ludzkość\notrzymuje od losu nieograniczoną przestrzeń życiową i dostęp do nieograniczonych\nzasobów. W obliczu tych wiekopomnych\nzmian zachowuje się jednak w sposób\ntradycyjny. Stara się narzucić kontrolę\nczemuś, czego nie jest w stanie zrozumieć. Próbuje podporządkować swoim\nzasadom nieskończoność. Amerykanie\nruszają więc na podbój nowego pogra-\ntym, że Christopher Nolan zmienił\noblicze produkcji o superherosach,\nprzekonywać nie trzeba – zwyciężyła forma\nmrocznego thrillera, odrzucenie campu\ni oscarowo zagrany przez Heatha Ledgera\nJoker. Jednak to tylko jeden z przełomów\nw dziejach komiksowych ekranizacji. Po\ntym, jak za sprawą Joela Schumachera\npierwsza seria przygód Batmana zsunęła\nsię w otchłań kiczu, prym wiódł Marvel\nz „X-Men” Briana Singera i „Spider-Manem”\nSama Raimiego. Ekranizacja przygód\nCzłowieka-Pająka – młodzieżowa, lekka,\ndynamiczna – zyskała opinię innowacyjnej.\nPrzebił ją sequel, bijąc rekordy box-office\ni wskakując na listy najlepszych obrazów\nkomiksowych. Później nie udało się utrzymać poziomu. „Spider-Man 3”, z nadmiarem złoczyńców, słabym scenariuszem\ni komiczną przemianą Petera Parkera\npod wpływem kosmicznego symbiontu\n– numery taneczne są do dziś wspominane jako żenada – był bolesną, nawet jeśli\ndochodową porażką. Co dalej? Hollywood\nzna rozwiązanie: zacząć od nowa.\nGdzie się podział Sam Raimi?\nGdy na początku 2010 roku Sony Pictures\nogłosiło, że w 2012 nastąpi reboot, a Peter\nParker powróci do liceum, reakcje były\ngłównie negatywne. Dlaczego? Wątpliwości\nbudziła chęć powrotu do genezy po tak\nkrótkiej przerwie od ostatniej części. Oraz\nto, że Raimi, zdeterminowany, by przywrócić serii blask, miał nakręcić „Spider-\nMana 4”. Z tą samą obsadą i z Johnem\nMalkovichem w roli złego Vulture’a.\nCo więcej, planowano piątą oraz szóstą odsłonę, ze scenariuszami autora\n„Zodiaka” Finchera, Jamesa Vanderbilta.\nMówiono o równoległym kręceniu filmów.\nWiadomość o odejściu Raimiego, a z nim\nTobeya Maguire’a, odtwórcy roli tytułowej,\nnadeszła nagle. Oficjalnym powodem\nrozstania była deklaracja reżysera, że nie\ndotrzyma terminu premiery latem 2012\nprzy zachowaniu „kreatywnej integralności”. Raimi winił studio za porażkę „trójki”\ni żądał pełnej kontroli, co spowodowało\nimpas – odrzucił autora drugiej i trzeciej\nczęści, Alvina Sergeanta, a scenariusza\nVanderbilta nie lubił; wielokrotnie odsyłał\ngo na przeróbki. Sony natomiast nie zgadzało się co do postaci złoczyńcy i forsowało obsadzenie w filmie Anne Hathaway\n(zobaczymy ją w nowym „Batmanie”).\nPrzez spory zrezygnowano z premiery\nw maju 2011. Istotnym zagadnieniem\nbył też budżet: Maguire za dwa następne\nfilmy miał dostać ogromną gażę 50 mln\ndolarów, nie mówiąc o wymaganiach\nreżysera (300 mln dolarów na całość).\nStudio chciało zaś czegoś tańszego niż\nkosztujący 258 mln dolarów „Spider-Man\n3”. Istniała także kwestia praw do franczyzy\n– jeżeli Sony nie wypuściłoby niebawem\nfilmu o Pająku, mogłoby się to wiązać\nz ich utratą. To bardziej sfera spekulacji,\nale łącząc to z niedawnym wyczerpaniem\nsię praw do telewizyjnych adaptacji oraz\nsprzedaniem nierentownych licencji na zabawki i gadżety, można nabrać podejrzeń.\nZmiana stylu, zmiana warty\nPozostaje pytanie: czemu wracać do początków, które już widzieliśmy? Wypowiedzi\nproducentów odsłoniły nowy kierunek.\nReboot ma eksplorować ludzką stronę\nPetera Parkera. Z naciskiem na dramatyzm\ni ukazanie postaci jako błyskotliwego outsidera. Film będzie bliższy rzeczywistości\n– fabularnie, ale także np. w próbach\nurealnienia akrobacji bohatera. Brzmi\nznajomo? Wrażenie wzmocniły donosy\n„Entertainment Weekly”, że scenariusz\n– oparty na tym Vanderbilta, usprawnianym przez Alvina Sergeanta i znanego\nz serii o „Harrym Potterze” Steve’a Klovesa\n– jest mroczną, uwspółcześnioną wersją\nopowieści o Spider-Manie, porównywaną\nz „Batman: Początek”. Przy okazji wkradł\nsię postęp „technologiczny” – czyli obowiązkowe dziś 3D. Ma być za to mniej\nkomputerowych efektów specjalnych.\nSzybko wyklarowała się sprawa reżysera\n– został nim Marc Webb, twórca teledysków\nKadry z ilmów „Spider-Man 2” i „Niesamowity Spider-Man”\njest na fali, a Marvel i DC\nścigają się o widza. W dużej\nmierze zawdzięczamy to\nNic dziwnego, że nowe\nprodukcje czerpią z filmu\nKadr z filmu „Z piekła rodem”\nstał się kosmitą,\n– prawdziwą gwiazdą\nesienią 1888 roku londyńskim Whitechapel wstrząsnęła seria brutalnych\nzabójstw. Nigdy nie schwytano szaleńca, który na wiele miesięcy pogrążył\nw strachu stolicę brytyjskiego imperium. Mówiono o żydowskim rzeźniku,\no obłąkanym lekarzu, później spekulowano o spisku, masonach, a nawet\no kręgach bliskich rodzinie królewskiej.\nYour’s Truly, Robert Bloch\nKuba Rozpruwacz od początku był w połowie postacią fikcyjną, stworzoną\nprzez prasę, masową histerię i setki listów od rzekomych winowajców, jakie\nsłano do gazet i policji. Literatura pierwszy raz upomniała się o niego jeszcze\nw tym samym roku, gdy John Brewer napisał tekst zatytułowany „The Curse\nUpon Mitre Square”. Dla nas jednak najważniejszym autorem jest Robert\nBloch, którego opowiadanie „Your’s Truly, Jack The Ripper” ukazało się\nw 1943. W historii, której tytuł Bloch zaczerpnął z jednego z najsłynniejszych\nze wspomnianych listów, Kuba nadal żyje i ma się dobrze we współczesnym\nChicago. Jak się okazuje, morderstwa to nie działania spragnionego krwi\nszaleńca, ale elementy rytuału zapewniającego mu wieczną młodość.\nOpowiadanie Blocha zyskało sobie dużą popularność i doczekało licznych\nadaptacji: radiowej, w ramach stworzonej przez Blocha audycji „Stay Tuned\nFor Terror”, filmowej w ramach serialu „Thriller” w 1961, oraz co najmniej\ndwóch komiksowych, w magazynie „Journey Into Mystery” z 1957 oraz w serii\nopublikowanej przez wydawnictwo IDW w 2010 roku. Niestety, odnalezienie\nstarszych adaptacji jest trudne, a niektórych nawet niemożliwe, natomiast\nkomiks IDW to raczej groteskowy koszmarek. Najlepiej znaną i najłatwiej\ndostępną adaptacją pozostaje… odcinek oryginalnego „Star Treka” z 1967.\nW „Wolf in the Fold”, napisanym przez samego Blocha, Rozpruwacz nie\njest już człowiekiem przedłużającym swoje życie czarną magią, ale bezcielesnym kosmitą, który karmi się strachem. Od stuleci przenosi się z jednej\nplanety na drugą, przejmując kontrolę nad jednym z niczego nie podejrze-\nwających mieszkańców, by rozpocząć kolejną\nserię straszliwych morderstw, tak jak na Ziemi\nw XIX wieku.\nMniej więcej w czasie prac nad odcinkiem „Star\nTreka” Bloch napisał również nowe opowiadanie\no Rozpruwaczu. „Zabawka dla Julii” ukazała się\nw antologii „Niebezpieczne wizje” zredagowanej\nprzez Harlana Ellisona, który do tego samego\nzbioru napisał „Łowcę w mieście na skraju\nświata” – swego rodzaju kontynuację tekstu\nBlocha. Chociaż nie ma między nimi żadnej\nfabularnej nieścisłości, oba opowiadania mają\nniewiele wspólnego. „Zabawka…” to króciutki\ntekst, w którym Kuba jest raczej puentą niż jedną\nz postaci, u Ellisona natomiast mamy do czynienia z dłuższą i bardziej skomplikowana fabułą,\nw której Rozpruwacz, przeniesiony do odległej\nprzyszłości, jest głównym bohaterem.\nSwoimi pomysłami Bloch zainspirował wielu.\nPo tym jak w szranki z Kubą stanął kapitan Kirk,\nswoich sił z mordercą z Whitechapel prędzej\nczy później musiał spróbować każdy, kto coś\nznaczy w fantastyce. Kuba pojawił się również\nw innym kultowym serialu SF, „Babylonie 5”,\nw odcinku „Comes the Inquisitor”, tym razem\njednak nie jako morderca, ale inkwizytor na\nusługach obcej cywilizacji, utrzymującej go\nod stuleci w swojej służbie ze względu na jego\nwyjątkowe spojrzenie na świat. Z kolei w serialu\nCo to za rzemieślnik, co trwalej buduje niż murarz,\ncieśla i majster okrętowy?\nKiedy walił się Pałac Kultury – powiedzą później sklepikarki, taksówkarze, fryzjerki, gońcy rowerowi, wizażystki,\nprawnicy, notariusze, wojskowi, żule, studenci, kontrolerzy biletów, portierzy, pisarze, dziennikarze, dekarze,\nbudowlańcy, kierowcy ciężarówek, kucharze, kelnerki,\nmodelki, aktorzy z głupią czapką i pięćdziesięcioletnim\nstażem, menadżerowie, analitycy, uliczni grajkowie i te\nkurwy, które w pewnych kręgach zwą politykami – właśnie wykładałam towar, zmieniałem falę stacji radiowej,\nprzycinałam baczka, modliłem się, ziewałam, liczyłem\nforsę, liczyłem grubą forsę, ćwiczyłem ćmagę ze studentami, gadałem z jakimś żulem, udawałem, że mnie\nto nie rusza, skakałem po serialach, drapałem się po\njajach, robiłem fotki, może na jednej pokaże się twarz\numierającego i zgarnę ładną kasę, czekałem na Młodego\nz flachą, pracowałem, myślałem o lodach, piłem kawę,\nniosłam kawę, myślałam o kawie, ziewałem, liczyłem\nzyski, liczyłem straty, kaszlałem od pyłu, pewno znów\nJan Korwin Maria Pałuba stał na ostatnim piętrze\nMarriotta, ssał na palcach ślad od lontu i patrzył.\nZ perspektywy czterdziestej drugiej kondygnacji, stu\nczterdziestu metrów i apartamentu prezydenckiego,\nwszystko wygląda inaczej, bardziej malowniczo. A więc:\nludzie jak kijanki, młócą ogonkami na strumykach jezdni,\nsamochody – klocki, samochody – rozrzucone książki, opadłe grzbietem do góry, trzepoczące nerwowymi\nkartkami; tramwaje jak kiełbasa śląska, dobra, tłusta,\ngorąca, właśnie ugotowana, zatrzymane na skrzyżowaniach jak w pół drogi od zębów do przełyku, żeby oddać\nsię pieszczocie musztardy i chrzanu, pszenicznej bułki\ni piwa, które spłukuje brud i grzechy spod ziemi, po\ncałym dniu pracy. A więc: błyski sygnałów policyjnych\ni straży pożarnej, ruchome święto, lunapark światła; reklamy na wieżowcach jak bita śmietana na cieście, słodka\ni różnokolorowa niczym dziecięca piżama lub gejowska\nflaga. Odległe twarze, których zdumienie zobaczy jutro\nw gazecie. I kłęby dymu, kurz po walącym się molochu,\njakby opustoszały Plac Defilad ogarniała chmura burzy\nz filmu przyrodniczego, macka budzącego się krakena\nalbo kolorowe pierdnięcie bohatera kreskówki.\nPałuba sycił wzrok, uśmiechał się w oczekiwaniu,\nw odruchu numer jeden, jego ulubionym, przyczesał\nwąsa dwoma palcami. Do apartamentu prezydenckiego\n(fortepian i pozłacane schody) przeszedł niezauważony\nz Panorama Clubu, kiedy już wybuchły: bomby i panika.\nNalał sobie wody mineralnej z barku, przygotował fotele\ni łoże, sprawdził łazienkę. I stanął przy oknie, wielkim\ni wyglądającym jak postawiona na sztorc tafla jeziora albo:\nportal do świata faunów i krasnali, plazma w willi rapera\nminus willa i raper, sny na łodzi podwodnej, rok w pokoju\nbez klamek. Wielkie żebra budowli naprzeciwko jeszcze\nsię chwiały, zapadłe w połowie, jakby zastanawiały się, czy\ndopełnić dzieła. Wreszcie i one runęły z westchnieniem\nodczuwalnym przez szybę; pełen ulgi betonowy orgazm.\nPan Jan odliczał dziewięćset sekund w tył.\nDo nauczania użył tym razem dwudziestu ośmiu ładunków rozmieszczonych przemyślnie w strategicznych\npunktach budowli. Robota nad nimi samymi zajęła mu\ndwa tygodnie, dość długo, nawet jeśli wziąć pod uwagę wzmożoną czujność – panikarze nazywali ją paniką\n– strażników, służb mundurowych i tak zwanych obywateli, po wcześniejszych lekcjach. Do przygotowania\nczęści ładunków użył: sznurowadeł o łącznej długości\ndwóch młodych sekwoi albo ogonka kolejki w przychodni\npodczas normalnego dnia pracy, kilkudziesięciu kilogramów mąki, kilkuset opakowań węgla leczniczego,\ndwóch worów sody oczyszczonej, dwudziestu trzech\nładowarek do telefonu komórkowego, naręcza świec,\nszesnastu wielkich emaliowych mis, czterech farelek,\ntrzech butli gazowych, trzech wiatraków, siedmiu kanistrów benzyny (z przepisu wynikało, że wystarczy sześć,\nale siedem to szczęśliwa liczba), wielkiej beli papieru\npakowego, kostki masła, dwóch chlebów krojonych,\nsześciu konserw tyrolskich, dwóch plastikowych baniek\nmleka (fak pokazywany ekologom to też była lekcja),\ndwunastu opakowań prażynek cebulowych, trzech kilo\nparówek (najtańszych) i bliżej nieokreślonej ilości kefiru\n(część plastikowych kubeczków upchał w przepastnych\nkieszeniach wojskowego płaszcza i nie zapłacił za nie,\nale w sklepowej lodówce zostawił sugestię, że to może\nbyć prowokacja właścicielki sklepu i w ten sposób zasiał\nziarno, które, miał nadzieję – nie, wiedział, przecież miał\ndo tego szczęście – zakiełkuje w ekspedientkach przy\nWęgiel oraz sodę rozpuścił w wannie z wodą. Pieniło\nsię jak sam skurwysyn, ale w końcu sobie poradził. Nie\nbez znaczenia była w tym pomoc półtoralitrowej butelki\nsarmackiego, których kilka kupił także podczas strategicznych zakupów, wykazując się przenikliwością i powoli\nlegendarną już zaradnością, z których – mimo wielkich\nprzymiotów ducha: skromności, która zawstydziłaby\nświętych Pańskich, opanowania, wzbudzającego szloch\nmnichów buddyjskich po pół wieku ćwiczeń, skłonności do ascezy większej niż ci, którzy wszystko stracili,\nUporczywe niepowodzenia i kłopoty mogą mieć źródło w powtarzaniu tych samych, niekorzystnych działań, wynikających z posiadania destruktywnego scenariusza życiowego odgrywanego wciąż na nowo, tyle że w różnych kostiumach i w zmieniającej się scenografii. Sposobem na przełamanie złej passy byłaby dekonstrukcja tego scenariusza.\nJednakże zwykle nie można tego zrobić samodzielnie, ponieważ scenariusz działa automatycznie i poza świadomością.\n(prof. Ewa Trzebińska, psycholog)\nciepłe, majowe popołudnie Mikołaj Rona wracał\nz pracy zwykłą, codzienną trasą. Po zjedzeniu obiadu\nw barze „U Benka” skierował się do księgarni, gdzie zmarudził pół godziny i nic nie kupił. Następnie zajrzał do sklepu\nz antykami i po raz drugi w tym tygodniu zamyślił się nad\nceną umieszczoną na starym zegarze ściennym – ciągle\nbyła zbyt wysoka.\nPonieważ był piątek, w monopolowym kupił cztery puszki\npiwa, a od drzewa stojącego na przeciwko sklepu zaczął\nliczyć kroki do pierwszego stopnia domu w którym mieszkał.\n... Sześćset dwadzieścia sześć, doliczył się, czyli tak, jak\nco dzień, choć tym razem, chcąc utrzymać wynik, musiał\nwydłużyć ostatni krok o kilkanaście centymetrów.\nZe skrzynki pocztowej wyjął plik reklamówek i taką samą\nporcję zebrał z wycieraczki.\nPrzebrany w dres zasiadł do ich przeglądania, a na stoliku\npołożył kupione rano gazety – przeczyta je po reklamówkach. Potem kolacja w czasie oglądania dziennika i pierwsze\nz dwóch piw do wybranego z programu filmu.\nNic nie zakłócało piątkowego harmonogramu, aż do momentu, gdy wśród kolorowych ulotek znalazł białą kopertę,\nzaadresowaną do siebie osobiście i w dodatku ręcznie. Jego\nimię i nazwisko, napisane niebieskim długopisem, trochę\nkrzywo, kulfoniasto, w czasach opanowanych przez komputery sprawiało wrażenie czegoś intymnego. W lewym,\ngórnym rogu przybito pieczątkę z napisem PW MEDIUM.\nPonieważ z niczym nie mógł skojarzyć nazwy firmy, a dalsze wpatrywanie się w kopertę nie poprawiało sytuacji,\notworzył ją i wyjął zadrukowaną kartkę.\nPrzeczytał szybko, pobieżnie, i natychmiast drugi raz,\nnie bardzo dowierzając pierwszemu czytaniu. Z treści pisma wynikało, że Szanowny Pan Mikołaj Rona wygrał\ntygodniowy pobyt w Grecji dla dwóch osób i proszony jest\no odebranie nagrody.\n– Grecja – wyszeptał, a przed oczami stanął mu Akropol\nna tle błękitnego nieba.\n– Przecież ja w nic nie grałem!\n– A jeżeli to prawda? Jeżeli faktycznie wygrałem? – rozważał, a obraz Akropolu to znikał, to znów powracał.\n– Nad czym ja się zastanawiam?! Źle mi w domu?! Czego\nmiałbym szukać w Grecji?\n– Zobaczysz piękny kraj – coś mu podpowiedziało. – Popływasz w ciepłym morzu. Taka okazja się nie powtórzy.\nNo, a ci rozbawieni turyści, piękne kobiety, gdzie ja do nich\n– szukał usprawiedliwienia i jednocześnie pilnie nasłuchiwał, ale tajemniczy głos z jego wnętrza milczał. Mimo to\nMikołajowi wystąpiły na czole kropelki potu; zrozumiał,\nże gdzieś tam w środku obudziła się komórka żądna zwiedzania świata i że trudno będzie z nią walczyć. Odczuł to,\njak kapitan okrętu odczuwa bunt na pokładzie. W dodatku\nmusiałby poprosić o urlop. – Boże – jęknął zrozpaczony – toż dopiero co udało mi\nsię od tego wykręcić.\nPracował w archiwum już dwadzieścia osiem lat. Od pięciu lat zajmował stanowisko kierownika i od tego czasu\nnie był na urlopie. Bronił się przed urlopem rozpaczliwie,\na dyrektor machał w końcu ręką, choć odgrażał się, że\nna wypadek kontroli karą obciąży Mikołaja. Doskonale\nwiedział, dlaczego ten dziwny podwładny odmawia pójścia\nna urlop. Mikołaj był człowiekiem nieśmiałym, samotnym\ni pogodzonym z tą samotnością; prowadził uregulowany tryb\nżycia, a wakacyjne przygody najchętniej oglądał na filmach.\nW domu również nie chciał spędzać urlopu, więc trzymał\nsię kurczowo pracy, co mu dawało poczucie jako takiego\nSpojrzał na zegar i ze zdumieniem stwierdził, że minęła\ndziesiąta, a on nawet nie ma pojęcia, co jest w telewizji.\n– Wszystko przez tę Grecję – burknął pod nosem i odruchowo sięgnął w stronę stolika. Na stoliku nie było, jak\nzawsze w piątek o tej porze, puszki piwa.\n– Nigdzie nie pojadę! – powiedział ze złością i chcąc natychmiast wrócić do zwykłego rozkładu dnia zaczął przeglądać program telewizyjny. Nie mógł się jednak skoncentrować; miał wrażenie, że w tym otrzymanympiśmie\njest coś, co przeoczył. W końcu nie wytrzymał i ponownie\ndo niego zajrzał.\n– ... dla dwóch osób – wyszeptał ze złośliwą satysfakcją\ni problem wyjazdu wydał mu się rozwiązany. Nie wyjedzie,\nponieważ nie ma nikogo, z kim mógłby pojechać.\n– Dla dwóch osób! – powtórzył prawie radośnie i natychmiast oklapł, a krótkie niczym mrugnięcie powiek uczucie\nulgi zostało zastąpione przez gorzki ciężar samotności.\nTego wieczoru nie zjadł kolacji, nie tknął piwa i nawet\nnie włączył telewizora. Zawiadomienie o wygranej zburzyło\njego dotychczasowy świat; skonfliktowało go wewnętrznie,\nwprowadziło niepokój i chaos. Wiedział, że nie uspokoi się\ndopóki nie wyjaśni tej sprawy w poniedziałek. Czekały go\ndwa dni udręki.\nMiałem jedenaście lat, kiedy Ziemia spłonęła.\nWciąż jeszcze pamiętam, jak tata wbiegł z krzykiem do pokoju hotelowego na stacji kosmicznej. Nie umiem odtworzyć,\nco dokładnie powiedział. Ale widziałem strach w jego oczach,\nkiedy mnie podniósł i przerzucił przez ramię. Zrobił to samo z moją młodszą siostrzyczką, Irenką, a potem wypadł\nz powrotem przez drzwi – oboje obijaliśmy się o jego plecy\nniczym worki ziemniaków.\nTata nie zatrzymał się, żeby zabrać bagaże albo którąkolwiek z naszych zabawek.\nNie zabrał nawet mojego specjalnego wózka.\nPamiętam, że zakrzywiony korytarz był pełen ludzi,\nwrzeszczących, przepychających się brutalnie i krzyczących na siebie.\nJeden z nich zastąpił tacie drogę i tata dosłownie odrzucił\nW całym wcześniejszym życiu tata ani razu nie zrobił\nkrzywdy drugiemu człowiekowi.\nIrenka, która miała tylko cztery lata, ciągle wołała, że chce\ndo mamy. Ale mama znajdowała się akurat na konferencji\nodbywającej się po przeciwnej stronie stacji i nigdzie jej\nteraz nie widzieliśmy.\nCały czas myślałem o moim wózku. Jeśli działo się coś\nwystarczająco strasznego, żeby tata zapomniał o moim\nnowym, drogim wózku, to znaczyło, że jest naprawdę,\nKiedy dotarliśmy do luku statku, stali tam duzi faceci\nz bronią i nie chcieli wpuścić taty na pokład.\nTata zaczął do nich krzyczeć. Wykrzyczeli odpowiedź.\nPamiętam, jak tata powoli postawił Irenkę oraz mnie\nna pokładzie i przytulił nas bardzo mocno, gładząc nasze\ngłowy dużymi dłońmi, podczas gdy mówił:\n– Mirek, ty jesteś starszy. Musisz się opiekować\nIrenką. A ty, Irenko, bądź dobra dla brata i słuchaj\nsię go. Bo oboje musicie stąd odlecieć, a ja nie mogę\nlecieć z wami.\nDuzi faceci z bronią odsunęli się na bok, a inni ludzie,\nubrani w bluzy członków załogi, przeszli przez luk i próbowali zabrać Irenkę oraz mnie od taty.\nNie chciałem go puścić.\nIrenka zaczęła kopać. Ja krzyczałem, bo kopać nie mogłem.\nRozpaczliwie wczepiliśmy się w koszulę taty.\nW końcu wrzasnął na nas tak głośno, że zamilkliśmy,\nbo nigdy wcześniej nie słyszeliśmy, żeby tata zwracał się\ndo nas takimi słowami ani tak głośno.\nPrzeprosił i ucałował nas. Puściliśmy jego kołnierz.\n– Pamiętajcie o mnie – powiedział tata, kiedy członkowie\nzałogi nas zabierali. – Pamiętajcie o swoim tacie i o mamie.\nZawsze będziemy was kochać!\nStatek był do granic możliwości zapchany ludźmi. Głównie\ndziećmi, takimi jak my.\nKiedy przez kabinę poniosła się seria donośnych huknięć,\nniektóre dzieci zaczęły krzyczeć. Ja wiedziałem, że to bez\nsensu. Odłączyliśmy się od stacji, bo czułem, że zanikła\nTo akurat było dobre. Brak grawitacji oznaczał, że nie\nbędę potrzebował mojego wózka.\nCzłonkowie załogi, którzy odebrali nas tacie, nawet się\ndo nas nie odezwali. Pospiesznie znaleźli dwuosobową\nleżankę zabezpieczającą przed przeciążeniami, przypięli\nnas do niej i popłynęli dalej.\nIrenka siąkała nosem i szlochała, podczas gdy ja trzymałem ją za rączkę i wyglądałem przez okno, może zbyt\noszołomiony, żeby naprawdę pojmować, co się właśnie\nstało z naszą rodziną.\nWielkie pierścienie stacji obracały się pięknie, gdy\nnasz statek oddalał się od niej. Przyspieszenie szarpało mnie za żołądek, potem kierunek lotu zmienił się\no dziewięćdziesiąt stopni. Siła bezwładności pchała mnie\nw bok, widok w oknie zawirował dokładnie w chwili,\ngdy stacja zaczęła się rozpadać. Nie mogłem rozeznać,\nco się stało – widziałem tylko, że pojawiła się migocząca\nchmura, która, jak się zdawało, na moment ogarnęła całą\nstację, a potem biały błysk, tak jaskrawy, że musiałem\nKiedy odzyskałem wzrok, stacja zniknęła, a przeciążenie\ntak mocno wciskało mnie w leżankę, że oddychanie przychodziło mi z trudem.\nSzloch Irenki przycichł do cichutkiego pojękiwania i ściskała mnie za rękę tak mocno, że miałem wrażenie, iż jej\nmałe ścięgna za chwilę popękają.\nNasz statek leciał. Szybko.\nNocną stronę Ziemi pokrywały olbrzymie plamy, żarzące\nsię matową czerwienią niczym gigantyczna, zaogniona\nOd czasu do czasu przez potężne, przewalające się chmury\nwidać było błyski.\nDorosły ubrany w kombinezon astronauty i z hełmem\npod pachą niezgrabnym krokiem minął nasząleżankę.\nLekko postukałem go w ramię i wskazałem widok za oknem.\n– Co tam się dzieje?\ntycznie nieomylna maszyna nie powinna być celem.\nNaszym celem powinno być zaprojektowanie maszyny, która sprawdza się lepiej niż ludzie na polu walki,\nzwłaszcza pod względem ograniczania bezprawnego\nzachowania czy zbrodni wojennych.\n– Lin i in., „Autonomiczna robotyka militarna: Ryzyko,\netyka i projektowanie”, 2008\nStraty [uboczne] nie są bezprawne, o ile nie są nadmierne w stosunku do łącznej przewagi militarnej przewidywanej w wyniku ataku.\n– Departament Obrony USA, 2009\nTo jest inteligentne, lecz nie świadome.\nTo nie poznałoby się w lustrze. To nie mówi żadnym\njęzykiem, który nie wiąże się z elektronami i bramkami\nlogicznymi; to nie wie, czym jest „Azrael”, ani że to słowo wytrawiono na jego własnym kadłubie. To rozumie,\nw pewnym ograniczonym zakresie, znaczenie kolorów\nw rzucie taktycznym, gdy jest na patrolu – przyjazny\nZielony, neutralny Niebieski, wrogi Czerwony – lecz nie\nwie, jakie to u c z u c i e , postrzegać kolory.\nTo nigdy jednak nie przestaje myśleć. Nawet teraz, zamocowane na swojej grzędzie z odartym pancerzem i odsłoniętymi układami sterowania, nie może się powstrzymać. Rejestruje zmiany dokonywane w liście rozkazów,\nszacuje, że wykonanie dodatkowego kodu spowolni jego\nrefleks średnio o czterysta trzydzieści milisekund. Liczy\nbiotermale otaczające to ze wszystkich stron, słucha, nie\nrozumiejąc, dźwięków, które wydają...\n– sprawdza powtórnie mierniki potencjału zagrożenia,\nkilkanaście razy na sekundę, choć to miejsce jest BEZPIECZNE, a każdy kontakt Zielony.\nTo nie obsesja czy paranoja. Nie ma tu żadnej dysfunkcji. To tylko kod.\nTo jest też obojętne na zabijanie. Nie ma emocji w pościgu,\nnie ma ulgi w unicestwianiu zagrożeń. Czasem to przez całe\ndnie unosi się nad spękaną pustynią, nie mając do czego\nstrzelać; to nigdy nie niecierpliwi się z powodu braku celów.\nInnymi razy to ledwie zdąży zlecieć ze swojej grzędy, zanim\nprzestrzeń powietrzna zaroi się od pocisków zet-pe, strumieni cząsteczkowych i wrzasków płonących postronnych; to\nnie przypisuje żadnego znaczenia tym dźwiękom, nie czuje\nstrachu w obliczu mnogości ikon zagrożeń wyrastających\njak grzyby po deszczu w pliku obszaru.\n– noitle. naprwdechcmytozrbic?...\nPanele serwisowe zatrzaskują się; pancerz ze szczękiem wraca na miejsce; kilkanaście kontrolek ostrzegawczych ponownie zamiera. Nowy plan lotu, przyswojony w mig, rozświetla mapę; nagle Azrael musi\nbyć gdzie indziej.\nPęta cumownicze odpadają. Malak unosi się na sprzężonych cyklonach, niemal zagłuszających ostatni głos\nnapływający na niezabezpieczonym kanale:\n– jszcetgonamtrzba. zbojcyzsminiem.\nDopalacze zaskakują. Azrael umyka z Nieba w przestworza.\nNa dwudziestu tysiącach metrów Azrael sunie na południe przez strefę. Topografia o wysokiej amplitudzie\nniknie za nim, kamienisty krajobraz, skąpo oznakowany, przesuwa się niżej. Skupisko ludności roztacza się w coraz bliższej odległości – luźna zbieranina\nzdezelowanych budynków, paneli fotosyntetycznych\ni wirującego kurzu.\nGdzieś tam w dole są rzeczy do wystrzelania.\nZatopiony wysoko w oślepiającym blasku południowego słońca, Azrael przeszukuje obszar celu. Biotermale\nporuszają się nieświadomie po uplastycznionych ulicach,\nzimniejsze od otoczenia i ciemne jak plamy słoneczne.\nWiększość budynków ma neutralne znaczniki, lecz najnowsza aktualizacja zmienia klasyfikację czterech z nich\nna NIEZNANY. Piąty – prostokątne pudło wysokie na sześć\nmetrów – jest oficjalnie WROGI. Azrael nalicza piętnaście\nbiotermali w środku, domyślnie Czerwonych. Namierza...\n... i wstrzymuje ogień, rozproszony.\nNieznane nowe obliczenia właśnie przedłożyły się\ndo rozwiązania. Nowe zmienne żądają stałości. Nagle\nświat jest czymś więcej niż prędkością wiatru, wysokością i lokalizacją celów, czymś więcej do rozważenia\nprócz zasięgu i regulacji ognia. Neutralny Niebieski jest\nteraz wszędzie w równaniu. Nagle Niebieski ma wartość.\nTo niespodziewane. Neutralni czasem zmieniają się\nwe Wrogich, to żadna rewelacja. Niebieski staje się Czerwony, jeśli na przykład wystrzeli w cokolwiek oznaczonego\njako PRZYJAZNE. Staje się Czerwony, jeśli zaatakuje\nswój własny gatunek (choć antagonistyczne interakcje\nz udziałem mniej niż sześciu Niebieskich klasyfikuje się\njako WEWNĘTRZNE i przeważnie ignoruje). Cywile może\ni są domyślnie neutralni, lecz zawsze gdzieś na drodze\nNie chodzi więc tylko o to, że Niebieski zyskał wartość,\nale o to, że jego wartość jest n e g a t y w n a . Niebieski\nstał się k o s z t e m .\nfelieton: SeriaLove zwJeRzenia\nKadr z filmu „Awake”\n© Artur Kazorek\nCzy to prawdziwe życie, czy tylko\nfantazja? Ta fraza z „Bohemian Rhapsody”\nQueen nabiera szczególnego znaczenia\nśledztw, ale jednocześnie regularnie odwiedza terapeutę, który pomaga mu uporać\nPrzedwczesne kasowanie wartościowych seriali jest\nsię z konsekwencjami tragedii. Wieczorem kładzie się spać i…\nkoszmarnie frustrujące, ale gdyby ktoś szukał w takich\nsytuacjach jasnych stron, jedna znajdzie się na pewno.\nZasypia w jednym świecie, budzi się w drugim. Zasypia w drugim – budzi się\nTaki serial kończy się, zanim twórcy wyjałowią się z pow pierwszym. Oba są dla niego tak samo realne. Zapewniam pana, że to nie jest\nmysłów i zepsują dobre pierwsze wrażenie wieloletnim\nsen – mówi lekarz, a on śmieje się: Ten drugi psychiatra powiedział dokładnie to\nodcinaniem kuponów. Oczywiście, zawsze pozostaje\nsamo. Żeby się nie pogubić, nosi na nadgarstku silikonowe opaski: czerwoną przy\nniespełniona nadzieja, że dalej też byłoby świetnie, ale\nżonie, zieloną przy synu (w takiej kolorystyce są też filmowane obie rzeczywistości).\njak często się ona sprawdza?\nSpecjaliści uważają, że ten stan rzeczy to sposób, w jaki jego umysł próbuje radzić\n„Awake” to, moim zdaniem, najlepszy serial fantasobie ze stratą. Chcą go wyleczyć, ale dlaczego on miałby tego chcieć, skoro takie\nstyczny tego roku. Zakończony po trzynastu odcinkach\n„podróżowanie” między dwoma światami sprawia, że nadal może być z obiema ukocha– nie dlatego, że oglądalność była dramatycznie niska,\nnymi osobami? Dlaczego miałby chcieć wybierać jeden z tych światów i zostać tam,\nale nie dość wysoka dla NBC. Dobrze chociaż,\ngdzie nie zobaczy już żony albo\nże twórca serialu, Kyle Killen od początku liczył\nsyna? Co jednak, jeśli psychiaOba światy są dla Brittena tak samo realne. Zasię z taką ewentualnością i zdołał doprowadzić\ntrzy mają rację, a on stopniowo\nopowieść do satysfakcjonującego, chociaż\npopada w obłęd? Wątpliwości\npewniam pana, że to nie jest sen – mówi lekarz,\nsą zasadne, bo obie rzeczywia on śmieje się: Ten drugi psychiatra powiedział\nMichael Britten jest policyjnym detektywem\nstości zazębiają się w dziwne\nw Los Angeles. Jego żona zginęła w wypadku\nsposoby i detektyw Britten\nznajduje w „zielonej” wskasamochodowym. Michael szybko z powrotem\nrzuca się w wir kolejnych śledztw, ale jednocześnie\nzówki pozwalające mu rozwiązać śledztwo prowadzone w „czerwonej”, i na odwrót.\nregularnie odwiedza terapeutkę, która pomaga mu\nA co, jeśli to nie był wypadek?\nuporać się z konsekwencjami tragedii. Wieczorem\nJuż sam pomysł, na którym opierał się „Awake”, był znakomity, a wykokładzie się spać i…\nnanie sprawiło, że serial mnie zafascynował. Sprawy kryminalne stanowią\nMichael Britten jest policyjnym detektywem w Los\ndrugi plan, krok po kroku rozwija się główna zagadka, ale przede wszystkim\nAngeles. Jego syn zginął w wypadku samochodowym.\nśledzimy przejmując losy Michaela, który usiłuje godzić dwa światy, nie mając\nMichael szybko z powrotem rzuca się w wir kolejnych\npewności, czy nie zwariował. Jason Isaacs, aktor którego od lat lubię w najdrobniejszych nawet rolach (szersza publiczność kojarzy go głównie\nz postacią Lucjusza Malfoya w „Harrym Potterze”), tutaj wspina się\nna wyżyny talentu. Bo trzeba naprawdę nie lada umiejętności, żeby\nprzekazać wszystkie emocjonalne subtelności tej postaci i sytuacji.\nPod fasadą twardego gliniarza kryje się człowiek kruchy i pełen obaw,\nktóry wolałby oszaleć, niż drugi raz stracić kogokolwiek z bliskich.\nI można go w tym wszystkim doskonale zrozumieć, wejść w jego buty\ni zadać sobie pytanie: czy potrafilibyśmy dokonać wyboru i wyrzec\nsię jednego z takich równoległych światów? Uznać, że żona lub syn\nsą tylko snem, z którego możemy się obudzić i stracić właśnie tę\nosobę? Wstawcie w to miejsce dwójkę najukochańszych, najbliższych\nWam ludzi. Potrafilibyście wybrać? Wyrzec się jednego? A może, jak\nMichael Britten, stawiając na szali zdrowe zmysły, próbowalibyście\nlawirować między jednym światem a drugim?\nMocna historia, ale opowiedziana bez przesadnego tragizowania,\nbez taniego dramatyzmu – tylko raz na jakiś czas, jak w prawdziwym\nżyciu, coś trafia w czuły punkt. Nie tylko Michaela zresztą, bo przecież\ntrzeba pamiętać, że jego żona w „czerwonej” rzeczywistości straciła\njedynego syna, a „zielony” syn stracił matkę. Britten musi zatem nie\ntylko uporać się z własnym bagażem emocjonalnym, ale też pomagać\nobojgu dźwigać ciężar straty. On ma żonę i syna – raz tu, raz tam, ale\nte dwie dziwne jawy dają mu namiastkę pełnej rodziny, której tamta\ndwójka już nie ma.\nLubię taką fantastykę, która używa arsenału niezwykłości do pokazania prawd o człowieku. Dlatego kiedyś poraził mnie „Donnie\nDarko”. Dlatego zachwycił mnie „Awake”, w zaledwie trzynastu\nodcinkach, które mu dano.\nAWAKE. Twórca serialu: Kyle Killen. Występują: Jason Isaacs, Laura Allen, Dylan Minette. USA 2012.\nProsimy o podawanie adresu i numeru telefonu\nIle tomów ma liczyć seria „Gone”?\nPerdido Beach, Kalifornia. W jednej chwili z miasta i okolic znikają wszyscy\npowyżej piętnastego roku życia. Zostają dzieci i nastolatki - oddzieleni od\nreszty świata nieprzeniknioną barierą muszą stawić czoła niepoznanemu.\nAgresja, głód, wojna o władzę, wreszcie nadnaturalne moce, które wymykają się spod kontroli. Kultowa seria SF z elementami grozy rekomendowana\nprzez Stephena Kinga.\nWśród czytelników, którzy do końca lipca nadeślą poprawną odpowiedź na\nnasz adres pocztowy lub internetowy ([email protected]), wyłonimy 3\nlaureatów, z których każdy otrzyma komplet 5 książek, ufundowany przez\n„Przebudzony mag. Królotwórca, królobójca”\nGdzie urodziła się autorka\nksiążki „Przebudzony mag.\nAsher przebył daleką drogę jak na syna rybaka. Wspólnie ze swoim przyjacielem, księciem Garem, obronił\nkrólestwo przed jego najbardziej zapiekłym wrogiem,\nlecz cena za to okazała się wysoka.\nTeraz zły czarnoksiężnik Morg szykuje się do zadania ostatecznego, zabójczego ciosu. Przyparty do\nmuru, uwięziony w okaleczonym ciele Morg ma niewiele czasu i jeszcze\nmniej skrupułów. I ma plan.\nKiedy Gar i Asher nieświadomie wpadają w sidła oszukańczej intrygi,\nMorg jeszcze bardziej zbliża się do celu. To zwycięstwo może mieć dla\nniego wyjątkowo słodki smak – któż bowiem lepiej nadaje się, żeby\nzniszczyć królestwo, niż ci dwaj, którzy oddaliby wszystko, by je ocalić.\nWśród czytelników, którzy do końca lipca nadeślą poprawną odpowiedź\nna nasz adres pocztowy lub internetowy ([email protected]), wyłonimy 10 laureatów, z których każdy otrzyma książkę ufundowaną przez\nKtóre miasto na świecie ma\nnajwiększe metro, biorąc pod\nuwagę ilość linii i stacji?\nZ petersburskiego metra wyrusza grupa straceńców z misją odszukania tajemniczego światła, którego źródło tkwi gdzieś w Kronsztadzie.\nPrzewodzi im Taran, doświadczony stalker. Za\nudział w wyprawie zażądał… dwunastoletniego\nsierotę, Gleba. W grupie znajduje się też wyznawca kultu Exodusu, wierzący w Arkę, która zabierze wybrańców do\nraju wolnego od promieniowania.\nPiotr Młynarczyk – Białystok\nPiotr Klinkosz – Kartuzy\nRadosław Śledziowski – Skarżysko\nŁukasz Drynkowski – Swarzędz\nBeata Skowron – Kraków\nW treść pytania wkradł się błąd, chodziło oczywiście o wartość oczekiwaną\nsumy rzutu dwiema kośćmi. Dziękujemy za zwrócenie uwagi i prawidłowe\nodpowiedzi. Wartość wynosi siedem.\nPiotr Hoppel – Warszawa\nMagdalena Porado – Łódź\nWłodzimierz Królikowski – Lublin\nJędrzej Wiczkowski – Bytów\nKamil Kucharczyk – Stara Błotnica\nKonrad Kozłowski – Bochnia\nMariusz Klimas – Brzesko\n– Skarżysko Kamienna\nTeresa Kohutyńska – Leszno\n„Rakietowe Szlaki T.\nIV i V”\nSławomir Grabowski – Mońki\nAdrianna Wiśniewska – Olsztyn\nUrszula Matusiak – Michałów Reginów\nJędrzej Burek – Kunice\nKonrad Kaleta – Niemodlin\nTytuł książki odnosi się do przysłowia:\n„Panu Bogu świeczkę, a diabłu ogarek.”\nRozwiĄzania konkursów z numeru 05/2012 „NF”\nOpowiadaniem otwierającym pierwszy tom „Rakietowych\nSzlaków” było „Porwanie w powietrzu”. Natomiast „Czarna\nwalizeczka” otwierała pierwszy tom w roku 1958.\nObie odpowiedzi uznawaliśmy za poprawne.\nAdam Czarnik – Ostróda\nGrzegorz Skurtys – Wejherowo\nZbigniew Gołąb – Skierniewice\nMagdalena Dorębska – Sosnowiec\nZofia Olszewska – Chojna\nSamochód autorki „Ukojenia” wabi się Loki.\nBarbara Benysek – Góra\nMałgorzata Niemiec – Olsztyn\nAnna Kopyra – Chojnów\nEwelina Malik – Nawojowa Góra\nMonika Ostapczuk – Gdynia\nJanusz Antczak – Cyprianów\nDamian Gojowy – Jastrzębie Zdrój\nMarcin Grochowski – Chorzów\nGrażyna Czapiewska – Sopot\nBeata Wilgan – Kamieniec Wrocławski\nAutorka powieści „Dziewiąty mag” jest Polką.\nMichał Gruszecki – Kęty\nŁukasz Sowa – Rzeszów\nMateusz Migacz – Jaworzno\nSabina Wawro – Ruda Śląska\nHubert Stelmach – Józefów\nJózefa Kunysz – Jarocin\nPatrycja Ruczkowska – Wołów\nMaciej Barczyk – Gorzów Wlkp.\nMonika Kozyra – Poznań\nJolanta Raabe – Warszawa\nInformujemy, że z dniem 1 lipca 2012 r. wydawnictwo Prószyński Media oraz redakcja „Nowej Fantastyki” zmieniają siedzibę.\nNowy ul. Rzymowskiego 28\nadres: 02-697 Warszawa\nPoniższe adresy i numery telefonów będą aktywne od dnia 1 lipca 2012 r.\npytania dotyczace prenumeraty:\ntelefonicznie: (w godz. 8.00–17.00): 22 27 81 727\nlistownie pod adresem: Prószyński Media Sp. z o.o.,\nlub na adres e-mailowy: [email protected]\nZas ad y pren um er at y:\nod pierwszego zamawianego numeru na okres 12 miesięcy\nreklamacje należy zgłaszać w ciągu dwóch miesięcy\nkoszty manipulacyjne związane z dokonaniem wpłaty w banku\nlub na poczcie ponosi zamawiający.\nUprzejmie informujemy, że dokonując wpłaty, wyrażacie Państwo zgodę na umieszczenie swoich danych osobowych w bazie danych Prószyński Media Sp. z o.o. – wydawcy „Nowej Fantastyki”, z siedzibą w Warszawie, ul. Garażowa 7, oraz na korzystanie z nich i przetwarzanie\nw celach marketingowych i promocyjnych. Prószyński Media Sp. z o.o. może udostępnić te dane innym podmiotom w celach dotyczących promocji produktów tych podmiotów. Podanie przez Państwa danych jest dobrowolne i przysługuje Państwu prawo dostępu do treści\nswoich danych oraz ich poprawiania. Prószyński Media Sp. z o.o. zapewnia ochronę danych zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. Nr 101 z 2002 r., poz. 926 z późn. zm.).\nCarsten Stroud jest\nKandydat do statusu\nMocny i przyciągający\nw piersiach thriller,\njak i Stephena Kinga.\n„Miasteczka Twin Peaks”.\nORTIS SA, ul. Wojska Polskiego 1\n© Copyright by Prószyński Media Sp. z o.o., Warszawa 2012\nWojciech Chmielarz, Jakub Ćwiek,\nPaweł Deptuch, Arkadiusz Grzegorzak,\nAgnieszka Haska, Rafał Kosik,\nJoanna Kułakowska, Kamil Lesiew,\nWaldemar Miaśkiewicz, Rafał Śliwiak,\nŁukasz Orbitowski, Bartłomiej Paszylk,\nPrzemysław Pieniążek, Piotr Pieńkosz,\nJerzy Stachowicz, Michael J. Sulliwan,\nRedakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, w publikowanych\ntekstach zastrzega sobie prawo do dokonywania zmian i skrótów.\nMarcinowi Zwierzchowskiemu życzymy dużo szczęścia na nowej\ndrodze życia. Będzie mu potrzebne.\n5 czerwca zmarł Ray Bradbury.\nOlbrzymią popularność przyniosła\nmu powieść „Fahrenheit 451”,\nchoć fundament jego twórczości\nstanowiły opowiadania, także te\nwchodzące w skład klasycznych\ndziś „Kronik marsjańskich” oraz\ntomu „Człowiek Ilustrowany”.\nrodzony 22 sierpnia 1920 roku Raymond Douglas Bradbury zaliczany jest do światowej czołówki pisarzy science fiction, chociaż sam wielokrotnie podkreślał, że to\ngatunkowe przyporządkowanie nie do końca oddaje prawdziwy charakter jego\ntwórczości, obejmującej między innymi prozę, poezję, sztuki teatralne, eseistykę oraz\nscenariusze filmowe. Wiele z jego utworów posłużyło za kanwę komiksów, filmów, programów telewizyjnych, sztuk teatralnych i słuchowisk radiowych. Laureat World Fantasy\nAward, Nagrody im. Brama Stokera oraz Grand Master doskonalił warsztat pod okiem\nHenry’ego Kuttnera oraz Roberta Heinleina. W 1947 roku ukazał się jego debiutancki\nzbiór „Dark Carnival”, składający się z opowiadań publikowanych na łamach magazynu\n„Weird Tales”. Dużą popularność przyniosły mu „Kroniki marsjańskie” (1950) – kolekcja nastrojowych historii przedstawiających pierwsze próby zasiedlania Marsa przez\nZiemian i ich konsekwencje, często bolesne dla ludzi. Relacje z marsjańskich krucjat\noraz kolonizatorskich wypraw, podobnie jak utwory zawarte w „Człowieku Ilustrowanym”,\ndo dziś urzekają poetycką aurą. Fundamentem opowiadań Bradbury’ego jest ciągłe\nbadanie granic człowieczeństwa, połączone z pytaniem o możliwości ingerencji ludzkości w sprawy wszechświata.\nWyobraźmy sobie następującą sytuację: w trakcie wrześniowej, pieszej wędrówki\nspotykamy na swej drodze tajemniczego jegomościa poszukującego pracy w odwiedzanych miasteczkach. Mężczyzna przykuwa uwagę dziecięcą twarzą, kontrastującą\nz masywnym ciałem ukrytym pod zbyt grubą jak na tę porę roku warstwą odzieży.\nŚwiadomi jego trudów dzielimy się skromnym prowiantem z nieznajomym, choć ten\nostrzega, że za gościnę możemy otrzymać wątpliwą zapłatę. Nie zważając na dziwną\naurę otaczającą wędrowca, wsłuchujemy się w jego opowieść, której początki sięgają\nroku tysiąc dziewięćsetnego. Wtedy to nasz rozmówca trafił pod dach starej wiedźmy\nmieszkającej w domku zagubionym gdzieś w Wisconsin. Po dłuższej chwili zaczynamy\nsię zastanawiać, czy aby nie staliśmy się obiektem żartu. Przybysz utrzymuje bowiem,\nże kobieta (której poszukuje nieprzerwanie od czterdziestu pięciu lat) przybyła z przyszłości, zamieniając jego dotychczasowe życie w piekło.\nNasz pobłażliwy uśmiech zastyga, gdy nieznajomy rozpina koszulę. Wtedy uświadamiamy sobie, że nigdy wcześniej nie widzieliśmy tak skończonego dzieła sztuki: żywa\ntkanka narracji szczelnie oplotła ciało wagabundy, pozostawiając jedynie nieliczne\nwolne miejsca czekające na zagospodarowanie. Mężczyzna zapewnia, że tego „podarunku” nie sposób usunąć – a próbował już papieru ściernego, kwasu oraz ostrza noża.\nJednocześnie Człowiek Ilustrowany (bo tak możemy go nazwać) przyznaje, że nie są to\nzwykłe malunki. Hipnotyzujące, magiczne tatuaże wywołują poczucie dyskomfortu. Nikt\nprzecież nie chce oglądać przyszłych niepowodzeń, chorób czy śmierci. Głos rozsąd-\nkupodpowiada, abyśmy jak najszybciej\nopuścili towarzystwo dziwnego mężczyzny.\nJednak inny podszept każe nam zostać,\ndopóki nie poznamy wszystkich historii\n– także tej dotyczącej nas samych.\nPierwsze wydanie „Człowieka\nIlustrowanego” ukazało się w 1951 r. Po\nlatach stało się jednym z ważniejszych\ntytułów w bogatym dorobku Bradbury’ego.\nOryginalna rama narracyjna tomu (każdy\ntatuaż jest zaczynem odrębnej opowieści) pozwoliła autorowi na przedstawienie osiemnastu historii z pogranicza SF,\nfantasy oraz horroru, układających się\nw fascynującą mozaikę. Pomimo wielu\nmrocznych fragmentów (widma totalitaryzmu, ksenofobia, antyludzkie prawa oraz\nłamanie wszelkich przejawów indywidualizmu, także na płaszczyźnie myśli), kolekcja oferuje czytelnikowi sentymentalny\npowrót do przeszłości oraz nostalgiczną\nwiarę zarówno w odnalezienie sensu istnienia na każdym z możliwych światów,\njak również w zbawienną rolę literatury\noraz wyobraźni, zdolnych powstrzymać\nnajstraszniejsze wytwory stechnicyzowanych uniwersów.\nPaleTa niePokojących snÓw\nBradbury często poruszał zagadnienie\nmrocznych ludzkich pragnień ochoczo\nspełnianych przez mechanizmy przyszłości. W „Marionetkach SA” Braling inwestuje\nw humanoidalną replikę samego siebie,\naby uciec od rutyny małżeństwa. Niestety,\nsyntetyczny sobowtór walczy o swoje\nprawo do godnego życia, co pociąga\nza sobą konieczność wyeliminowania\nkłopotliwego oryginału. Bohaterowie\n„Sawanny”, George i Lydia Hadley, wyznają prostą zasadę: nic nie jest zbyt dobre\ndla ich dzieci. Dlatego fundują swoim\npociechom pokój-symulator, projektujący\npełnowymiarowe, nad wyraz realne scenerie. Kiedy jednak zamiast baśniowych\npejzaży na oczach rodziców materializuje\nsię afrykański step nawiedzany przez\nwygłodniałe drapieżniki, przychodzi czas\nna zbyt późną refleksję, że pragnienie życia oraz gotowość do jego obrony może\nbyć także cechą sztucznej inteligencji.\nRównocześnie Bradbury zwracał uwagę\nna bezduszność oraz wyrachowanie dzieci\nHadleyów, bez mrugnięcia okiem decydujących się na eliminację dorosłych, gdy ci\nodmawiają spełniania ich kolejnych wyszukanych zachcianek. Na przykładzie pokoju\nzdolnego telepatycznie przechwytywać\nwytwory dziecięcych umysłów, tworząc\nżycie odpowiadające ich pragnieniom,\nautor „Październikowej krainy” zilustrował\nproblem alienacji zachodzącej w obrębie\nnajbliższej rodziny. Temat banalności zła\nukazuje także opowiadanie „Godzina\nZero”, w którym dziecięca zabawa w pozaziemską inwazję jest jedynie fasadą\nkryjącą przygotowywaną w tajemnicy\nzagładę wszystkich dorosłych.\nMotyw inwazji stanowi także kanwę przewrotnego opowiadania „Betoniarka”. Kiedy\nmarsjańskie wojska rozpoczynają szturm\nna naszą planetę okazuje się, że Ziemianie\nnie dość, że nie stawiają zbrojnego opo-\nru, to w dodatku inaugurują uroczystości\npowitalne na cześć zdezorientowanych\nnajeźdźców. Kosmici nie podejrzewają,\nże za szerokimi uśmiechami wiwatujących\nmas ukrywa się jedna z najpotężniejszych\nbroni – chłodno wykalkulowany marketing\n(wszak na inwazji można doskonale zarobić), będący, zgodnie z sugestią autora,\nrdzeniem konsumpcjonistycznej kultury Stanów Zjednoczonych. Satyryczny\nwydźwięk historii znajduje dopełnienie\nw bardziej posępnych opowieściach,\nprzynoszących obraz codzienności czasów wojny lub niepokojów mieszkańców\nświatów stojących na progu zagłady.\n„Lis w lesie” to kameralna przypowieść\no uciekinierach z odległej, pogrążonej\nw militarnym chaosie przyszłości, którzy\nznajdują tymczasowy azyl w Meksyku\nw 1938 roku. Marzenia o spokojnym życiu\nspełzają na niczym, kiedy za bohaterami\nruszają w pogoń nieprzekupni funkcjonariusze biura „Podróże w Czasie” udowadniający, że od pewnych rzeczy nigdy nie\nuda się uciec.\nZagłada kroczy także „Drogą”, w której\nexodus przerażonych wybuchem wojny\natomowej obywateli zastaje Meksykanina\nHernando w trakcie wykonywania przez\nniego zwykłych, codziennych czynności. Wbrew logice, mężczyzna pozostaje\nna skromnym poletku – w przestrzeni\nbezpiecznego mikrokosmosu; stworzonej\nprzez siebie enklawie, do której szaleństwo\n„zewnętrznego” świata nie ma dostępu.\nCzy zagłada jest naprawdę nieunikniona?\nOwa refleksja powraca także w postapokaliptycznym „Na wozie”,gdzie czarnoskórzy\nmieszkańcy Marsa praktycznie zapomnieli\njuż o segregacji rasowej. Jednak nienawiść\ni ksenofobia mogą się odrodzić wszędzie.\nKiedy bowiem w stronę czerwonej planety\nzmierza rakieta z amerykańskim pilotem\nna pokładzie, w sercu starego Willie’ego\nrodzi się pragnienie odwetu za koszmar\nprzeszłości. Sytuacja ulega zmianie, gdy\nprzybyszem okazuje się zmęczony życiem starzec uświadamiający bohaterowi,\nże wszystko, co składało się na „jądro\nciemności” rodzaju ludzkiego, spłonęło w oczyszczającym ogniu apokalipsy,\ndającym realną szansę na nowy, lepszy\nKoniec Czasów nie musi przybierać złowieszczego kształtu atomowego grzyba.\nW „Ostatniej nocy przed końcem świata”\nBradbury snuje melancholijną wizję archetypicznego snu, równocześnie nawiedzającego podświadomość wszystkich\nmieszkańców Ziemi. Poczucie niemożności\nprzeciwstawienia się nadciągającej zagładzie nie budzi jednak oczekiwanej paniki.\nZmierzch ludzkości nie jest rezultatem\nciężkich przewin – po prostu, „coś nam\nnie wyszło” i w rezultacie każdy, samotnie\nlub w otoczeniu najbliższych, staje w obliczu\nosobistej, małej apokalipsy.\nPogodzenie się z niemożnością wskrzeszenia przeszłości to jeden z tematów\n„Przybysza”, w którym Saul Williams musi\nnauczyć się żyć z traumą po tragicznej\nśmierci młodego telepaty tworzącego\nwizje szczęśliwej przeszłości bohatera.\nZ kolei protagoniści „Kalejdoskopu”,\ndryfujący w przestrzeni kosmicznej bez\nszans na ocalenie, w ostatnich chwilach\nrobią bilans minionego życia. Do najbardziej gorzkich wniosków dochodzi Hollis,\nzdolny rozpatrywać przeszłość jedynie\njako sumę niezrealizowanych marzeń,\na nie – jak jego towarzysze – czule pielęgnowanych wspomnień. Jego dramat\npotęguje świadomość, że nie zrekompensuje już zmarnowania najcenniejszego\ndaru jakim jest życie. Jednak kiedy ciało\nHollisa zaczyna płonąć przy finalnym wejściu w atmosferę, obserwujące wówczas\nniebo dziecko bierze je za spadającą\ngwiazdę, natychmiast wypowiadając życzenie. Bowiem nawet w śmierci można\nPróbując określić swoje miejsce\nw porządku wszechrzeczy, bohaterowie Bradbury’ego często padają ofiarami\nwłasnych idées fixes. Udręką Hitchcocka\nz „Ani wieczór, ani poranek” jest konieczność ciągłego poszukiwania dowodu\nna to, że świat naprawdę istnieje. Nie\nwidzę Ziemi, czemu zatem miałbym w nią\nwierzyć? – stawia pytanie generujące coraz silniejszą niepewność, doprowadzającą do decyzji o samobójstwie. Ojciec\n„Rakieciarza”, rozdarty jest między pragnieniem bycia z rodziną, a koniecznością\nodpowiedzi na zew kosmosu, w którym\nśmierć egzekwuje od śmiałków wysoką\ncenę za możliwość spełnienia marzeń.\nWyruszając na ostatnią wyprawę, mężczyzna ginie w oku Słońca, pozostawiając\ncierpiących bliskich w domowym zaciszu,\nszczelnie zamkniętym przed widokiem\nznienawidzonej gwiazdy. Zupełnie inaczej\npodobny wątek Bradbury przedstawił\nw „Rakiecie”, gdzie Fiorello Bodoni, który\npragnie zrealizować marzenie o kosmosie, buduje substytut trójwymiarowego\nkina, umożliwiający przeprowadzenie\nsymulacji kosmicznego lotu dla całej\nrodziny. W każdej z tych opowieści autor „Słonecznego wina” podkreślał, że\nkosmos z jednej strony urzeczywistnia\nodwieczne pragnienia ludzkości, a równocześnie przypieczętowuje człowieczą\nzawodzą logiczne wyjaśnienia, chłodny\nracjonalizm Harta upada pod ciężarem\npoczucia winy oraz odradzającego\nsię pragnienia wiary. Szukając utraconego sensu życia, Hart nie potrafi\nopanować zachłanności serca zdolnej\nuczynić z niego mordercę, przez co\nprzypada mu los wiecznego tułacza,\npozbawionego szansy na odkupienie.. W „Ognistych balonach” toczony\nna czerwonej planecie teologiczny\nspór na temat natury grzechu oraz\nistoty Boga rozwija się w nierozstrzygniętą dysputę na temat możliwości\nposiadania przez mieszkańców planety\n(przypominających sferyczne obiekty)\ninteligencji oraz nieśmiertelnej duszy.\nDlaczego bowiem Chrystus nie miałby\nwypełniać dowolnego naczynia?\nW „Człowieku Ilustrowanym” nie\nzabrakło także historii będących jednoznaczną przestrogą przed brakiem\n„Wygnańcy” to z kolei przewrotna opowieść rozgrywająca się w świecie przyszłości, gdzie nie ma miejsca dla książek,\nświąt oraz najcenniejszego daru, jaki może\nposiadać człowiek – wyobraźni. Na planetarnych rubieżach ukrywają się widma zakazanych pisarzy: Edgara Allana\nPoe, Ambrose’a Bierce’a oraz Algernona\nBlackwooda, niegdysiejszych ikon literatury\ngrozy. Jedyną szansą na przetrwanie tytułowych wygnańców jest powrót przesądów\noraz niesamowitości, dlatego z determinacją\nkolonizują ludzką podświadomość za pomocą sennych koszmarów. Czy ofensywa\nwidm jest w stanie pokonać bezduszność\nracjonalnej przyszłości, skazującej na potępienie dziedzictwo Brama Stokera czy\nH.P. Lovecrafta? Bradbury przekonywał,\nże zdolność odczuwania nadprzyrodzonej\ngrozy jest rodzajem pierwotnej wrażliwości,\nzdolnej przeciwstawić się duchowo sterylnym funkcjonariuszom totalitarnego reżimu.\nna łonie natury Willy’ego z mrukliwym\nwłóczęgą Carlem. Drugą wyznacza cykl\nwspomnień enigmatycznego przybysza\ndotyczących jego ambiwalentnych relacji\nz Felicją, zagadkową autorką jego tatuaży\n(będących owocem pracy charakteryzatora Jamesa E. Reynoldsa). Trzeci poziom\nnarracji wytycza rzeczywistość świata\nprzedstawionego wybranych opowiadań:\n„Sawanny”, „Długiego deszczu” oraz\n„Ostatniej nocy przed końcem świata”.\nCiekawym zabiegiem było złożenie\nciężaru na barkach trójki aktorów, wcielających się w różnorodne postacie będące\nzarówno bohaterami, jak i katalizatorami\nopowiadanych historii. Claire Bloom\nRod Steiger oraz Robert Drivas stworzyli\nniezwykle wiarygodne, opierające się\nna kalejdoskopowej zmienności uczuć\ntrio. Dzięki temu „Człowiek Ilustrowany”\nnabrał cech uniwersalnej paraboli, ukazującej życie człowieka jako mikrokosmos\nRay Bradbury często analizował ukryte wymiary transcendencji. W utworze\n„Człowiek” dumny kapitan Hart podejmujetrud rozwiązania tajemnicy przybysza,\nw którym pozaziemscy autochtoni dostrzegają długo oczekiwanego mesjasza. Kiedy\npokory wobec tego, co wymyka się zdroworozsądkowej interpretacji. W „Długim\ndeszczu” trójka wojskowych, zmagając\nsię z nieprzyjaznym klimatem Wenus,\nposzukuje Kopuły Słońca – schronu\nzaopatrzonego w sztuczną energię świetlną. Niestety, cel wędrówki okazuje się\nzimnym grobowcem, pochłoniętym przez\nmiejscową florę. Nieustępliwy, najprawdopodobniej posiadający świadomość\ndeszcz zmusza ich do dalszej, samobójczej wędrówki, potwierdzającej niemożność przekroczenia granicy Nieznanego.\n„Miasto” przynosi natomiast dantejski obraz przebudzenia starożytnej metropolii,\nktórej zmarli budowniczowie – zostawieni\nniegdyś przez Ziemian na pastwę zarazy\n– opętują grupę astronautów stających\nsię medium długo oczekiwanej zemsty.\nWielowątkowość oraz formalna atrakcyjność zbioru opowiadań po blisko dwudziestu latach zwróciła uwagę Fabryki Snów.\nW 1969 roku Jack Smight podjął próbę\nprzełożenia na język filmu trzech opowiadań. Chociaż film spotkał się z chłodnym\nprzyjęciem ze strony krytyków i poniósł\nfinansową porażkę, to oglądany po latach\nposiada kilka niezaprzeczalnych atutów.\nAkcja „Człowieka Ilustrowanego”, przesyconego oniryczną aurą oraz duchem\namerykańskiej kontrkultury, rozgrywa się\nna trzech przenikających się płaszczyznach czasoprzestrzennych. Pierwszą\nwytycza rama narracyjna, dotycząca\nokoliczności spotkania obozującego\njednostkowej opowieści stanowiącej trwały\nelement makrokosmosu narracji wszechświata. Czy w podobnym tonie utrzymana będzie najnowsza próba odczytania\nutworów Bradbury’ego, do której przymierza się Zack Snyder? O efekcie prac\ndopiero się przekonamy. Ray Bradbury,\npodobnie jak pogrążony we śnie Człowiek\nIlustrowany, pozostawił nas z frapującym\nwspomnieniem niejednoznacznych wizji:\nbagażem pozornie oczywistych prawd\noraz katalogiem z góry przesądzonych\nwypadków. Jednak nadal przebija z nich\nświatło ostrożnej, ciężko doświadczonej,\nchoć wiecznie żywej nadziei na lepszą\nPROGRAM - piwniczna.info


Pchli Targ - sprzedaj, kup, wymień Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Zapolicach Zapolice - NaszeMiasto.pl\nPchli Targ - sprzedaj, kup, wymień\nZapolice, ul. Główna/14, +48 43 823 19 86\n09:00 - 15:00 Sobota, 5 grudnia\nW każdym domu znajdą się nieużywane ale dobre jeszcze rzeczy i przedmioty, których szkoda wyrzuć i które przydadzą się jeszcze, a kończy się na tym, że kolejny rok leżą zbierając kurz. A przecież można je sprzedać, zamienić lub podarować komuś, kto zrobi z nich użytek. Podobnie jest z ubraniami, z których wyrosły nasze dzieci, są na nas za ciasne albo za luźne.\nA sprzedać lub wymienić można wszystko: książki, płyty, monety, znaczki, pocztówki, filmy na vhs, sprzęt sportowy, meble, ubrania, wędki i co tam jeszcze w piwnicy i szafie znajdziecie.\nZapraszamy na pierwszą edycję Pchlego Targu. Nie masz nic do sprzedania przyjdź może kupisz coś oryginalnego!


Nie czuję nad sobą żadnego bata | Gazeta Polska Codziennie\nwywiad \_ Z LUCJUSZEM NADBEREŻNYM, prezydentem Stalowej Woli, rozmawia PAWEŁ TUNIA\nNigdy wcześniej samorządy nie były w stanie tak odważnie myśleć o kolejnych projektach i inwestycjach drogowych przy tak wysokim dofinansowaniu. My też mamy ambicje, marzenia, też chcemy stworzyć naszym mieszkańcom jak najlepsze warunki.\nSprawuje Pan urząd prezydenta Stalowej Woli drugą kadencję. Co zmieniło się w funkcjonowaniu samorządów po wyborczym zwycięstwie PiS w 2015 r.?\nFunkcjonowałem w latach przełomu, m.in. wygrywając wybory w 2014 r., ale także wcześniej będąc radnym, dlatego mam porównanie z sytuacją, która nastąpiła w roku 2015 i po nim. Moim zdaniem jest radykalna zmiana, szczególnie jeśli chodzi o średnie miasta. Nowy rząd zburzył całkowicie błędną strategię rozwoju kraju opartą na 16 metropoliach. Wcześniej wielkie finansowanie kierowane było wyłącznie do dużych ośrodków miejskich, co spowodowało ich dynamiczny rozwój, i nie można mieć o to pretensji, jednak spowodowało również olbrzymie dysproporcje w rozwoju i degradację miast średnich, w tym wielką ucieczkę szczególnie młodych ludzi, którzy nie widzieli perspektyw w takich miastach jak np. Stalowa Wola. Pojawił się problem depopulacji, wyhamowania gospodarczego, kulturalnego i społecznego. Natomiast nowy rząd wdrożył inną doktrynę rozwoju kraju. Dostrzeżono średnie i małe podmioty miejskie. Widzimy dzisiaj na przykład programy, w ramach których finansuje się projekty drogowe czy infrastrukturalne. Takie miasta jak Stalowa Wola mogą bezpośrednio konkurować z Lublinem czy Rzeszowem. Kolejna sprawa to obdarzenie samorządów zaufaniem i powierzenie istotnych projektów społecznych, bo to przecież samorządy realizują program 500+, Dobry Start i współpracują z rządem w ramach programu Mieszkanie+. Kolejna zmiana to fundusz dróg samorządowych – to jest rewolucja, 5 mld zł, które dzielone są na poszczególne województwa. Nigdy wcześniej samorządy nie były w stanie tak odważnie myśleć o kolejnych projektach i inwestycjach drogowych przy tak wysokim dofinansowaniu. My też mamy ambicje, marzenia, też chcemy stworzyć naszym mieszkańcom jak najlepsze warunki.\nKilka dni temu, 4 czerwca, w Gdańsku grupa samorządowców pochodzących głównie z dużych miast i reprezentujących głównie środowisko PO sformułowała 21 tez, domagając się daleko idących zmian w funkcjonowaniu samorządu. Jak ocenia Pan te postulaty?\nTo postulaty bardzo niebezpieczne z punktu widzenia unitarności naszego państwa, sprzeczne z tradycją historyczną i niepodległościową


Tradycyjny festyn sportowo-rodzinny w Grygajciach\nBycie rodziną oznacza, że jesteś częścią czegoś pięknego, oznacza, że kochasz i będziesz kochany przez całe swoje życie.\nW podwileńskiej uroczej miejscowości Grygajcie odbył się tradycyjny festyn sportowo-rodzinny. Celem tej imprezy było umocnienie więzi rodzinnych oraz integracja mieszkańców gminy Szaterniki poprzez zajęcia sportowe.\nTo była prawdziwa uczta dla dzieci. Dzieciaki miały okazję wziąć udział w różnorodnych zawodach sportowych. Na przykład, wszyscy chętni mogli wypróbować swoje siły w sztafetach. Młodociani zawodnicy zostali podzieleni na dwie grupy wiekowe. I grupę stanowiły dzieci do 7 lat, natomiast II – powyżej 7 lat. W młodszej grupie wystąpiły dwie drużyny: „Truskaweczka” i „Malinki”. W starszej natomiast grupie między sobą rywalizowali „Zieloni” i „Czerwoni”. Zawodnicy mieli do pokonania sztafetę z przekazywaniem piłki, rzucaniem rzutkami do tarczy (młodsi musieli trafić do balonów, umieszczonych na tarczy), zjeżdżanie na zjeżdżalni, przeciąganie liny i inne konkurencje sportowe. Szczególną atrakcją dla starszych dzieci było właśnie przeciąganie liny. Zawodnicy walczyli z wielkim entuzjazmem – jak lwy. Wszystkim uczestnikom zawodów kibicowali ich rodzice i krewni, co dodawało sił młodym uczestnikom.\nZwycięzcami w młodszej grupie wiekowej została drużyna „Truskaweczki”, a w starszej zaś – „Czerwoni”. Ogółem w tych zawodach wzięło udział około 80 dzieciaków.\nPodczas rodzinnego święta sportu nie zabrakło również siatkówki plażowej. W zawodach uczestniczyło 5 drużyn. Były to takie drużyny jak: „Grygajska młodzież” (kapitan Edward Piekarski), „KOTE” (kapitan Rusłan Pociej), „Barcelona” (kapitan Patryk Iszoro), „Gėlių” (kapitan Czesław Pociej) i „Banciki” (kapitan Sławomir Kieżun). Każda drużyna składała się ze starszej młodzieży i rodziców. Gra polegała na zdobyciu 15 punktów w jednym secie i zwyciężeniu w dwóch setach. Każda drużyna zagrała 4 mecze (na zasadzie każdy z każdym). Walka między drużynami była bardzo zacięta. Zwycięzcami turnieju siatkówki plażowej została drużyna „Grygajska młodzież”. II miejsce przypadło drużynie „Barcelona”, a III – drużynie „KOTE”. Warto tu przypomnieć, że młodzież gminy Szaterniki zwyciężyła w zawodach siatkarskich podczas Zlotu Rodzinnego AWPL-ZChR, który odbył się latem tego roku w Bieliszkach.\nDorośli mieli również okazję sprawdzić, czy mają też celne oko. Wzięli oni udział w rzucaniu rzutek do tarczy. Dart, rzutki, lotki (ang. Darts) – gra, a raczej różne powiązane ze sobą gry, których celem jest trafianie niewielkimi lotkami w tarczę zawieszoną na ścianie. Zostali wyłonieni trzej zwycięzcy. III miejsce przypadło Ryszardowi Pociejowi, II miejsce zdobył Kazimierz Kirkiewicz, a na I miejscu uplasował się Aleksandr Jancewicz.\nUczestnicy zawodów sportowych zostali nagrodzeni przez organizatorów święta rodzinnego. Otrzymali oni medale, puchary, słodkie upominki. Ponieważ to była rodzinna impreza, zostały odznaczone również najbardziej aktywne rodziny. Koszyczki z darami przyrody otrzymali Zbysław i Irena Salwińscy oraz Sławomir i Teresa Kieżunowie, rodzinny sojusz Gryszkiewiczów i Paszkowskich.\nSzczególną atrakcją dla dzieci była trampolina w postaci starożytnego okrętu. A wszyscy goście tej imprezy mogli się zachwycać lotem Jerzego Grydziuszki na paraplanie, starosty Nowej Wilejki.\nOrganizatorami tak pięknej imprezy byli: Czesław Pociej, gmina Szaterniki, na czele ze starostą Wiesławem Starikowiczem i Wielofunkcyjny Ośrodek Kultury w Grygajciach, na czele z Haliną Starikowicz, którzy sponsorowali to święto rodzinne. Swego wsparcia również udzielili Henryk Ulewicz, sołtys Grygajć, Jurij Paszkowskij, sklep „Halina”, Ryszard Pociej.\nByło to zaiste rodzinne spotkanie. Słowa ks. Stanisławowi Konarskiemu „dokładajcie wszelkich starań kształcąc: serce cnotami, ciało ćwiczeniami, umysł naukami” odzwierciedlają sens tego święta. Należy złożyć gratulacje uczestnikom, a organizatorom i sponsorom – słowa podziękowania.\nAutor zdjęć: Andrzej Aszkiełowicz\nfot. Andrzej Aszkiełowicz fot. Andrzej Aszkiełowicz\nKolędnicy odwiedzili domy mieszkańców w Grygajciach Świąteczna zabawa dla najmłodszych w Grygajciach


Aukcje OZE 2021- wolumeny i wartość energii - fotowoltaika, wiatr, biogaz i instalacje hybrydowe » GLOBEnergia\n– sprzedaż 94 200 MWh energii o wartości 242 433 000 zł w przypadku projektów o mocy do 1 MW,\n– sprzedaż 1 182 600 MWh energii o wartości 703 647 000 zł w przypadku projektów o mocy powyżej 1 MW.\nd) zespół ten jest zlokalizowany na obszarze jednego powiatu albo nie więcej niż 5 gmin graniczących ze sobą.\nb) wyprowadzenie mocy z urządzeń wytwórczych wchodzących w skład tego zespołu następuje przez magazyn energii elektrycznej, przyłączony do sieci elektroenergetycznej w jednym miejscu przyłączenia,\nd) zespół ten obejmuje magazyn energii elektrycznej służący do magazynowania energii elektrycznej pochodzącej wyłącznie z urządzeń wytwórczych wchodzących w skład tego zespołu oraz do wprowadzania tej energii do sieci elektroenergetycznej.\nW rozporządzeniu przewidziano także aukcje także dla hydroelektrowni, instalacji wytwarzających energię wyłącznie z biopłynów oraz instalacji geotermalnych. Pełną treść rozporządzenia znajdą Państwo tutaj.


Moje Podróże: CHORWACJA - FAZANA\nCHORWACJA - FAZANA\nZnowu piszę z balkonu w Poreć, chyba chorwacki krajobraz zmobilizował mnie do skończenia opisu z zeszłorocznej Istrii, a muszę przyznać, że wyjątkowo dobrze mi się tu pisze.😉\nKolejnym naszym wyborem na wycieczkę była Fazana, a po włosku Fasana, typowo turystyczne, nadmorskie miasteczko, wypełnione turystami, knajpkami i sklepikami.\nMiasteczko leży klika kilometrów od Puli, więc morze być świetną bazą wypadową, a przy okazji dobrym miejscem do wypoczynku, bo wszystko co do relaksu jest potrzebne Fazana posiada.\nSporo tutaj restauracji, a z jednej z nich sami skorzystaliśmy. Zdarzył nam się nawet podczas spożywania posiłku mały incydent spowodowany wybrykiem naszego Leosia.\nPonieważ przy jedzeniu muszę mieć wolne dwie ręce, to smycz trzymam kolanami, akurat wtedy naszego psiaka wyprowadziła z równowagi spacerująca obok nas mewa. Wyrwał mi się ze smyczą goniąc ją jak opętany i całe szczęście wyhamował tuż przed samym morzem ( zdjęcie powyżej to ten kawałek gdzie o mało nie wylądował w wodzie🙈) A zdjęcie poniżej to ta knajpeczka, także jest przy samym morzu.\nFazana to miasteczko kolorowych kamieniczek z małym kościółkiem umieszczonym w centrum placu.\nOczywiście nie brakuje tutaj pięknie udekorowanych sklepów i wszędobylskiego badziewia czyli wątpliwej jakości suwenirów. Ale jak to mówią, o gustach się nie dyskutuje😊\nNie brakuje tu wąskich uliczek i uroczych zaułków, a jednak Fazana to nie moje miasto. Samo w sobie ładne, miłe do spacerów, ale nie upierałabym się, aby przyjechać tu po raz drugi.\nTakie dekoracje lubię najbardziej💗\nKolorowy wystrój Fazany niewątpliwie wprowadza turystów w dobry nastrój.\nW przerwie na lody moje fotograficzne oko przyciągnęło mnie pod mały kościółek. Zostawiłam, więc pożeraczy lodowego deseru i poszłam ku niemu gnana ciekawością.\nPo mojej sesji fotograficznej udaliśmy się na dalszy spacer uliczkami Fazany.\nWiem, że wielu osobom Fazana bardzo się podoba, a niektórzy są nią wręcz zauroczeni, także miejcie na względzie, iż są to moje subiektywne odczucia i kierujcie się własnym okiem przy wyborze miejscowości na pobyt, bądź na wycieczkę. Chociaż ta druga opcja jest jak najbardziej wskazana.\nUrszula 11 września 2021 17:48\nMnie się podoba, choć miasteczku Rovinj oczywiście nie dorównuje. Ale ma klimatyczne uliczki i leży nad morzem. I to jest najfajniejsze!