Otro te ceñirá y te llevará adonde no… «imaginabas» | Obispo Munilla\nInicio > Blog > Artículos > Otro te ceñirá y te llevará…\nOtro te ceñirá y te llevará adonde no… «imaginabas»\nCon motivo del aniversario de la ordenación sacerdotal de Mons. José Ignacio Munilla Aguirre, recuperamos este testimonio de su vocación que escribió en el Jubileo sacerdotal del 2010 para la revista Misión Joven.\nQuizás os haya podido llamar la atención el título elegido (“Otro te ceñirá, y te llevará adonde no… ‘imaginabas’ ”). Parto de un pasaje evangélico, que me resulta particularmente conmovedor… El Evangelio de San Juan nos narra cómo tras la pesca milagrosa y el encuentro con el Resucitado, Jesús le formula a Pedro, por tres veces, la misma pregunta: “¿Me amas?”. Tras escuchar sus respuestas, también por triplicado, Jesús le encomienda una tarea que comprometerá toda su vida: “Apacienta mis ovejas”. Confieso que siempre me he estremecido al leer las palabras que siguen a esta encomienda: “En verdad, en verdad te digo: cuando eras joven, tú mismo te ceñías, e ibas adonde querías; pero cuando llegues a viejo, extenderás tus manos y otro te ceñirá y te llevará adonde tú no quieras” (Jn 21, 18).\nEchando la vista atrás, veo algunos pequeños ejemplos de cómo esto se ha ido cumpliendo en mi vida: Jamás había imaginado que el Señor me pudiese tener reservado el trabajo pastoral con los jóvenes heroinómanos. Y, sin embargo, en la que fue mi parroquia de Zumárraga, durante muchos años, aquélla fue una de las ocupaciones a la que más tiempo tuve que dedicar… Jamás había supuesto que yo tuviese capacidad de liderar la construcción de un complejo parroquial, pero llegó un día en que me sorprendí a mí mismo, viéndome metido “hasta el cuello” en esa tarea… Jamás hubiese pensado que yo tuviera algo que aportar en los medios de comunicación, y ¡quién me iba a decir a mí que terminaría con el micrófono de Radio María en una mano y tecleando en el ordenador con la otra…! Y, ¿qué diré del momento presente? ¡Jamás se me hubiera pasado por la cabeza que la Iglesia pudiera llamarme algún día al ministerio episcopal!… Siempre supuse equivocadamente que los obispos estarían sostenidos por unos talentos personales excepcionales… Y ahora comprendo que las cosas son mucho más sencillas de como las imaginamos…\nPero hay otro aspecto que es fundamental para entender esta historia en clave de continuidad y de unidad interior. Es verdad que los escenarios pastorales del ministerio sacerdotal pueden cambiar mucho a lo largo de la vida; sin embargo, hay un hilo conductor que me ha permitido vivir en cada momento la misma experiencia de identificación con Cristo, de una manera profunda. Me refiero especialmente a la celebración de la Eucaristía, a la administración del perdón de los pecados, a la predicación de la Palabra… Es algo que configura tanto el alma de un sacerdote, que estoy seguro de que me resultaría igualmente familiar la vivencia del sacerdocio en otras circunstancias totalmente distintas a las que la vida me ha conducido… En este Año Jubilar Sacerdotal quiero dar testimonio de que el sentido de nuestra vida no es otro que la plena identificación con Cristo Sacerdote, Esposo de la Iglesia y Buen Pastor del rebaño. Todo lo demás –las circunstancias, el cómo, el dónde y el cuándo- es ya secundario…\n“Beste batek heldu eta eramango zaitu…. pentsatzen ez zenuen lekura”\nHasteko onartu behar dut nire bokazioaz inoiz testurik idatzi gabe nengoela. Arrazoia zein den ez dakit, baina egia bada, gotzainok, orohar, “maixutasunezko” gogoetak idatzi ohi ditugula: fedearen irakaskuntza, Elizaren bizitzan parte hartzeko gonbidapenak, egungo gaiei buruzko hausnarketa moralak, eta abar….\nBaina Gazte Pastoraltzakoekin egindako hainbat topaketetan behin eta berriz nire esperientziaz hitzegiteko eskatu didate: “Zure bokazioaren historia gurekin partekatuko zenuke?”. Egia esan, idatziz jartzeak errespetua ematen du (eta lotsa apur bat ere bai…) baina zalantzarik ez dut merezi duenik, Jainkoak jarri gaituelako batzuek besteen bidean. Eta gure historia ez da guk uste dugun bezain “gurea”, ez da “jabego pribatua”. Horregatik, nire bokazioaren testigantza eskatu didaten honetan ez dut zalantzarik izan eta hasierako erreparoa gaindituta, ekinari eutsi diot.\nAukeratu dudan izenburua deigarria iruditu zaizue agian (“Beste batek heldu eta eramango zaitu… pentsatzen ez zenuen lekura”). Zirraragarria gertatu zitzaidan Ebanjelioko pasartea du oinarri…..San Juanen Ebanjelioak kontatzen digu, mirarizko arrantzaren ostean, Berpiztutakoa topatu eta Jesusek galdera bera hirutan egin zion Pedrori: “Maite Nauzu?”. Pedroren erantzunak hirutan entzun eta Jesusek Pedrori, bizitza osorako zeregina eman zion: “Bazkatu eta larreratu nire ardiak”.\nAitortzen dut beti hunkitu nautela agindu honen ondoren esandako beste hitz hauek: “Egitan, egiten diotsut: gazte zinenean zuk zeuk heldu eta nahi zenuen lekura eramaten zenuen zure burua; baina zahartzarora iritsita, zure eskuak luzatuko dituzu eta beste batek helduko zaitu eta nahi ez zenuenenera eramango” (Jn 21, 18).\nAzken hitza aldatzera ausartu naiz (“nahi”ren ordez “pentsatu”jarri dut), jakin badakidalako gure imajinazioak okerrera eramaten gaituela sarritan, gure iritzien eta egiteko eraren arabera dena kontrolpean izateko joera daukagulako …\nNire bokazioaren historiak, behin eta berriz Jainkoari eskertzen diodan giro aproposean du iturri: kristautasun handiko familian. Gero eta argiago daukat erregalia handia izan dudala, emozionalki oso orekatua den familia apal, langile eta sinistunean hazi eta hezitua izan naizelako.… (Gaur egun oraindik erregalia handi hau gozatzen jarraitzen dut eta are gehiago nire ama nirekin bizitzera etorri denetik).\nGaur egun dudan ikuspegitik, Jainkoak niregan izan zuen oztoporik handiena nire lotsa gainditzea izan zela uste dut. Lotsati izateak eta segurtasun ezak ez dute galarazten apaizgorako bokazioa, baina era berean Jainkoaren deiari behar bezala erantzutzeko ezinbestekoa da “lotura” guztiak haustea.\nGogoan dut, hamaika-hamabi urteko mutil koxkorra nintzenean, telefonoz norbaitek etxera deitzen zuenean, beste gelaren batera egiten nuez ihes ezezagunekin hitzegitea oso gogorra zitzaidalako. Gogoan daukat ere bai, nire amak pazientziaz beteta, aserré, zera esaten zidala: “Baina, zer egingo duzu etorkizunean? Bizitzari aurre egin behar diozu!” (Gaur bizi bizi ditut une haiek, “aurre egiteko” beharra oso sarritan sortzen bait da, eta zer esanik ez komunikabideetan!).\nGauza zera da, Jainkoak bere egiteko modu berezia dauka eta niri hazten laguntzeko tresna eraginkorra erabili zuen: Elizaren bizitza pastorala. Nire ikasketak egin nituen ikastetxe erlijiosoan, Bihotz Sakratuko apaizek zuzentzen zuten hartan, larunbatero biltzea eskeini ziguten, igandeko liturgian sakontzeko asmoz eta urtean behineko ariketa espiritualetan parte artesa ere bai. Horrez gain, Pauleko San Vicenteren Batzarretan, behartsuenen artean apostoladutza egiten genuen. Nire bizitzan aurrerapauso handia izan zen esate baterako, astean behin Martuteneko presondegira egiten genituen bisitaldiak eta presoekin izan ohi genituen zine emanaldiak eta hizketaldiak.\nUrte gogorrak ziren (1975-78), eta ez zen lan erraza ikaskideen aurrean definitzea. Halere, eskolako kapellauak, Ariketa Espiritualetan parte hartzen genuenei, gelaz gela gure esperientziaz hitzegitera gonbidatu gintuen (oso gutxi ginen, beste guztien aurrean) … Eta ez dakit nola lortu nuen baina,… egin nuen!!\nAzken urtea iritsi zen (gaur egungo Batxillergoko 2.a). Etorkizunari begira aukera egiteko garaia. Nik unibertsitateko ikasketak egingo nituela argi nuen. Inoiz pentsatu gabe nengoen ordea apaizgoa bizibide izan zitekeenik. Ez zegoen nire aukeren artean, era kontziente batean, behinik behin.\nIkastetxeak antolatutako Ariketa Espiritualetara joan nintzen azken urte hartan eta gozatu nituen bai, baina ez nuen aintzat hartu predikatzaileak zuzendutako bokaziorako deia. Amaieran, apaizak Eukaristia ospatu zuen eta bertan Ariketetan hartutako konpromezuak idaztzi eta aldarearen alboan ezarritako suan erretzeko gonbitea egin zigun. Eskaintzaren unean, papera eta bolaluma banatu zituzten; eta gaur izango balitz bezalaxa dut gogoan, besteei begira gelditu nintzela, zer idatzi ez nekiela. Papera emateko garaia iritsi zenean, zuriz sinatzea otu zitzaidan eta Jaunari berak betetzea eskatu nion. Hura izan zen Eukaristian egin nuen eskaintza!\nBa arazoak arazo, antza denez suak berehala jan zuen nire papera eta kea azkar batean iritsi omen zen zerura…. Izan ere, gau hartan bertan, lehen aldiz zera pentsatu nuen: “Jainkoak nire ordurarteko planak alde batera utzi eta hari jarraitzeko deia egiten ari zitzaidala”…. Nire urtebetetze egunaren bezpera zen. Eta Jainkoari eskerrak ematen dizkiot, egun hartan bete nituen hamazazpi urte haietatik gaur egunerarte inoiz ez dudalako Haren deiaren gainean inolako duda izpirik izan.\nEsperientzia eza dela eta, norberaren bokazioa aurkitzen dugunean Jainkoak gure bizitzaregandik nahi duena badakigula pentsatzen dugu. Erabakiak hartzeko garaia amaitu dela sinisten dugu, baina egitan hasi besterik ez da egin…\nSeminarioa oso aberasgarria izan zitzaidan…. Ezusteko handia eta atsegina izan zen oso. Egiaz, haiek nire bizitzako “urrezko garaiak” izan ziren. Seminaristen arteko harremana benetan aberasgarria eta suspergarria zen. Era berean, apaiz eredu handiak izan nituen alboan eta hori guztiaren ondorioz, Elizak nire eskuetan jarriko zuen ministeritza zer nolakoa izango zen jakiten joan nintzen … Inguruan izan dituzun apaizetan oinarrituta hasten zara ikusten zure apaizgoak nolakoa behar duen izan, baina gero…. dena oso ezberdina da!! Honako honen edo beste haren antzekoak izan nahi dugu baina Jainkoak Hari bakarrik begiratzea nahi du eta horrela joango gara topatzen Hark guk egitea nahi duen bidea. Gure inguruan ditugun ereduak oso garrantzitsuak dira, baina behin betikoa den bakarra, Jainkoaren nahia da, gutxinaka gutxinaka, une jakin batean erakusten zaiguna …\nAtzera begiratuta, esandakoa nire bizitzan nola bete den ikus dezaket: inoiz pentsatu gabe nengoen Jainkoak drogomenpekotasunean eroritako gazteekin pastoraltza lanean jarriko nintuenik. Eta aitzitik, Zumarragan nire parrokia izan zen hartan denborarik gehien haiekin eman nuen… Inoiz pentsatu gabe nengoen parrokia eraikinaren lanak gidatu beharko nituenik, baina buru belarri sartu nintzen lan horretan…. Inoiz pentsatu gabe nengoen komunikabideei zerbait esateko nuenik eta nork esango lidake Radio Mariako mikrofonoaren aurrean hitzegingo eta ordenagailuaren aurrean komunikabideetarako idatziko nuenik! Eta zer esan dezaket gaur egun bizi dudan uneari buruz? Pentsatu ere ez, Elizak Gotzaitegia eramateko deia egingo dizanik!… Beti uste izan nuen, oker uste ere, gotzainak talento aparteko gizonak direla…. baina gauzak uste baino askoz ere errazagoak eta sinpleagoak dira.\nDena dela, bada oinarrizko beste alderdi bat, honako historia barne jarraipen eta batasun klabean ulertzeko. Egia da apaizgoaren ministerioaren inguruko eskenatokiak oso aldakorrak izan daitezkeela bizitzan zehar; baina uneoro Kristorekin erabateko batasunaren esperientzia bizi ahal izatea ahalbidetu didan elementua bada: Eukaristiaren ospakizunaz ari naiz, pekatuen barkamenaz, Hitza predikatzeaz,…. Honek guztiak apaizaren arima osatzen du, eta ziur nago egoera oso ezberdinetan ere apaizgoaren esperientzia oso beretsua izango litzatekeela niretzat. … Apaizgoaren Jubileoaren urte honetan azpimarratu nahi nuke gure bizitzaren zentzua Cristo Apaizarekin, Elizaren Senarrarekin eta artaldearen Artzain Onarekin bat egitean datzala. Beste guztia- egoera ezberdinak, nola, non eta noiz- bigarren mailan gelditzen da…\nBeste guztiaren gainetik uste dut bokazio ororen gakoa, bakoitzak Jainkoarenkin sinatu behar duen “txeke zuria” dela. Guk txekea gorabeherez bete nahi izaten dugu eta gero Jainkoari eman, hark sinatu dezan. Kantitatea, data, lekua,…. idazten ditugu eta gero Jainkoari gure planak onartu eta zijilua jartzeko eskatzen diogu. Baina gauzak alderantziz gertatzen dira: Jainkoak zehazten ditu zenbatekoa, datak eta lekuak; eta guri aldez aurretik eta baldintzarik gabe sinatzeko eskatzen digu.…\nGure bizitzaren historia guk “nahi eta espero duguna” Jainkoak “erabaki eta zehaztu” duenarekin bateratzean datza. Eta bide horretan egin ohi dugun okerrik nagusienetarikoa, Eliza Amarenganako mesfidantza da. Urteen joan etorrian zera ulertu dut: bokazioa Jainkoarengandik jaiotzen bada ere, Elizaren deiei eta oharrei esker ezagutu eta ulertuko dugula. Bestela inoiz ez gara gai izango Jainkoaren nahia eta gure burutazioak bereizteko.\nAurreko lerroak irakurri eta nire buruari gogoratzen diot ezin dudala berriz ere nire bokazioaren historia amaitu dela pentsatu, oker handia litzatekeelako. Jainkoak behin eta berriz esaten dit, “Beste batek helduko zaitu eta nahi ez duzun lekura eramango….”\nEta nik berriro Jainkoari, ez dakidala nigandik etorkizunean zer nahiko ote duen, baina nik Hark nahi duena besterik ez dudala nahi.… Eta Amabirjinari eskaera: azken esaldi hau ez dadila izan honako artikulua amaitzeko era eder bat soilik.\nEtiquetado como Vocación\nPresentación de la Web…


Udala eta Osasuna Klub Atletikoa elkarlanean arituko dira, besteak beste, arlo hauetan: mugikortasun jasangarria, hondakinen kudeaketa, elkartasuna ze\nBi entitateek lankidetza-hitzarmena sinatu dute, gizarte-plana elkarlanean garatzeko xedez\nUdalak eta Osasuna Klub Atletikoak goizean sinatutako lankidetza hitzarmenean honako alderdiak jasotzen dira, besteak beste: mugikortasun jasangarriaren zein hondakinen kudeaketaren proiektuak, edalontzi berrerabilgarrien erabilera, Sadarren inguruneko garbiketa indartzea, hirian zailtasun ekonomikoak dituztenekiko bazkideen elkartasuna eta adin guztietan sentimendu gorritxoa bultzatzea. Arlo horietan elkarlanean aritzeko konpromiso eta ekimenak dira, eta Osasuna klubeko Gizarte Planean txertatuko dira, hiriaren eta hiritar guztien onurarako.\nIruñeko Alkate Joseba Asironek eta Osasunako lehendakari Luis Salbaza Iriartek hitzarmena sinatu dute, eta horren helburua da Osasuna Iruñeko egoera sozialera hurbiltzea eta bion arteko koordinazioaz aktibatzea bazkideen konpromisoa bertako egoera sozialarekin, eta beharren araberako ekarpen ekonomikoa bilatu eta egitea. Osasuna Klub Atletikoak badu Gizarte Plan bat, zeina marketinaren zuzendari Xabier Larrayak aurkeztu baitu, horren bidez urteko etekinen parte bat bazkideen onura bilatzen duten jarduketetan erabiltzeko, bai eta Iruñeko Udalak garatzen dituen edo garatu ditzakeenetan ere erabiltzeko. Hitzarmenak denbora-mugarik gabe iraunen du, eta luzatutzat joko da, ezein parte ez bada kontra agertzen\nLankidetza hitzarmenetan zehaztutako sei konpromisoetan dago artikulatuta: Denboraren bankua, Oroitzapen gorritxoak eta Iruñeko bitxikeriak, Elkartasun gorritxoa, Konpromiso berdea, Ke gutxiago eta Osasuna irisgarria, sei programa, boluntariotza, emozio-sentimendu, elkartasun, hondakinen kudeaketa eta ingurumen, mugikortasun jasangarri eta unibertsaltasunari lotuta, hurrenez hurren. Osasunak konpromisoa hartzen du jarduera horiek guztiak finantzatzeko bere Gizarte Planaren barruan, eta Jarraipen-batzorde bat eratzeko, Klubeko eta Udaleko langileek osatua, jardueren garapena kontrolatzeko, haien aplikazioa ebaluatzeko eta balorazioa egiteko jardueren jarraipenaren, aldaketaren edo beste klausula batzuen gehitzearen gainean.\nUdala eta Osasuna Klub Atletikoa elkarlanean arituko dira, besteak beste, arlo hauetan: mugikortasun jasangarria, hondakinen kudeaketa, elkartasuna ze (70 Kb)\nUdala eta Osasuna Klub Atletikoa elkarlanean arituko dira, besteak beste, arlo hauetan: mugikortasun jasangarria, hondakinen kudeaketa, elkartasuna ze (100.78 Kb)


Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaile eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak agerraldia egin du Gobernu Kontseiluaren osteko ohiko prentsaurrekoan\nBingen Zupiria sailburuak Gobernu Zentralak Madrilgo Erkidegoarentzat Alarmaren Estatua deklaratzeko joan den astean hartutako erabakiak ekar ditzakeen ondorioei buruz lehendakariak eskatutako txosten juridikoaren alderdi batzuen berri eman du.\nZupiria bozeramaileak azaldu duenez, lehenengo ondorio argia da hartzen diren osasun-neurriek, ezinbesteko berme sanitario eta zientifikoaz gain, beti izan behar dutela berrespen juridikoa. Horrela, Sailburuak azpimarratu du txostenak bermatu egiten dituela Euskadin erabakiak hartzeko erabili diren irizpideak, osasun-prebentzioko irizpideekin, osasun-larrialdiko egoera deklaratuta eta LABI aktibatuta, kontsulta- eta koordinazio-organo gisa, eta Espainiako Gobernuarekin etengabeko komunikazioan.\nEusko Jaurlaritzako bozeramaile Bingen Zupiriak jakitera eman du Gaurko Gobernu Kontseiluan Lehendakariak berak 2020-2024 Legealdirako Gobernu-Programa aurkeztu duela, gaur bertan Legebiltzarrera bidaliko den dokumentua. Zupiriak azaldu duenez, Gobernu-Programak hiru ardatz eta lehentasun nagusi finkatzen ditu: guztion osasuna bermatzea, ekonomia eta enplegua biziberritzea eta berpizkunde horretan inor atzean ez uztea, eta lehentasun horiek ardatz hartuta, hamar helburu zehazten ditu Legealdi berri honetarako:\nGainera, Zupiria sailburuak nabarmendu du dokumentua lau ardatz nagusitan dagoela egituratua: ABERASTASUNA, ekonomia eta enplegua berpizteko helburuarekin; PERTSONAK, osasuna, heziketa, zerbitzu sozialak, berdintasuna, bizikidetza, kultura eta giza-eskubideak bermatuz; PLANETA, energia- eta klima-trantsizio justua eta iraunkorra lortzeko eta AUTOGOBERNUA, burujabetza zabalagoa eta hobea lortzeko.\nBestalde, Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak jakinarazi du gaurko Gobernu Kontseiluak ontzat eman duela Eusko Legebiltzarrari proposatzea, Andoni Aldekoa de la Torre izenda dezala EiTBko zuzendari nagusi izateko.\nHezkuntza sailari dagokionez, Bozeramaileak aditzera eman du Gobernu Kontseiluak onartu egin duela 27,6 milioi euro bideratzea laguntza-ildo ezbedinetara: 26,6 milioi haur eskolako zerbitzuak eskaintzen dituzten zentru pribatuetarako; 200.000 euro materiale zientifikoa erosteko; eta 800.000 euro Lanbide heziketako ikasleek enpresetan egingo dituzten egonaldiak laguntzeko.


Besteen Beharra Dugu - (= Al@iN =)\nGure gizartea antolaketa hortik kampo ezin da bizi zergatik bizitzan behin gutxienez beti dago norbait nahi dizula jo edo zerbait egin nahi dizula. Besteak beti behar ditugu norbait jo nahi badizu eta animoak emateko, gauzetan apollatzeko, ez aspertzea, ez bakarrik egoteko eta zerbait egiteko gelditzea.\nMunduan ni bakarrik banintza aspertuko nintzake, ez nekien zer egin, lagunik ez, ez zegoen ezer egin beharrik, janaririk ez roparik gabe, etxerik gabe, kalean biziko ginateke eta oso azkar hilko ginateke.\nBesteak nire laguntza behar baldin badute ni ere lagunduko dut, baina ni eskatzen badiot laguntza lagun bati eta ez badit laguntzen ni beste egoera batean ez diot lagunduko berari.\nZergatik bizi behar dugu gizartean ?\nGizartean bizi behar gara gauzak aurreratzeko, gauzak berriak asmatzeko, alde batetik bestera joateko bideak etab. egiteko.\nZergatik da ia ezinezkoa bakarrik bizitzea ?\nBakarrik bizitzea da oso zaila zergatik ezin duzu jan janari normala bakarrik al duzu jan belarra eta antzeko gauzak.\nGizartean gertatzen diren portaera bidegabeak zerrendatu.\nInjustua da banda bat mutil bakar bati bullin egitea.\nEskolako plaza okupaketzo ordaintzen dute zergak, plaza hori okupatzeko eskubidea dugu emengoak garena edo emengoak garenak baina bizitzen gera hendaian edo antzeko beste leku batean. Eskolan sartzeko izan behar ditugu 16 urte baino gutxiago.


Ezer ere ez! Gehienez jota, adituentzako altxorra, desagertutako bitxikeria. Zertarako egin, hortaz, erabiliko ez dugun zerbait ikasteko ahalegina? Hizkuntza bat, euskara bera, erabiltzeko ikasten da. Eta erabiltzeko zein erabiliz ikasten da. Horren kontzientzia aspalditik du AEK-k, antzinatik ari da erabileran oinarritutako irakaskuntza eskaintzen. Hala ere, duela urte batzuk beste urrats bat eman zuen norabide horretan, Praktika Jarduerak izeneko saila sortuta. Horren baitan, hainbat eta hainbat egitasmo biltzen dira, eta ezaugarri ezberdinak badituzte ere, guztiek dute helburu euskara baliatzea. Horietako hiru ekarri ditugu orrialde hauetara: Hernaniko Zilegi eskola, Bilboko Darabilbo egitasmoa eta Aguraingo Berbalaguna. Parte hartzeko eta hizkuntza praktikatzeko modu diferenteak, baina mingaina euskaraz dantzatzeko aukera apartak guztiak. Informazio gehiago, www.praktikatu.org webgunean. Eñaut Mitxelena, Ivan Santamaria, M. Egimendi.\nEuskalduntze prozesua modu naturalean lantzea du helburu Hernanialdeko AEK-k duela 13 urte abian ipinitako Zilegi eskolak. Horretarako, nork bere gustuko gaiak lantzeko gunea eskaintzen die euskalduntzen ari direnei eta euskaraz bizi nahi duten herritarrei, saio parte-hartzaile eta dinamikoei esker. Maite Villasante eta Amagoia Etxeberria Hernaniko AEK-ko irakasle eta Zilegi-eskolaren arduradunek aletu dizkigute Zilegiren nondik norakoak.\n“Euskaraz bizi nahi duenarentzat da Zilegi eskola. Ikasle eta herritarrak parte-hartzaile izanda, erabileran eragin nahi dugu” azaldu du Villasantek. Erabilera sustatzeko, ordea, ez dute ohiko Mintzapraktika jardunen dinamika bera jarraitzen. “Euskara modu naturalean lantzeko beste modu bat da: euskaraz bizi nahi duenari mota askotako saioak eskaintzen dizkiogu” gehitu du. Hala, ikasle eta herritarren interesetatik abiatuta, denetariko gaiak lantzen dituzte ikasturtean, hilero bizpahiru saio edo ikastaro antolatuta: argazkilaritza, mendi-orientazioa, makrobiotika, sexualitatea, historia... Etxeberriak dioen moduan, “euskara ez da helburua, tresna baizik: gustuko gauzak, interesgarriak iruditzen zaizkigun ikastaroak, egiteko bidea”.\nOrotariko gaiak ororentzat, izan euskara ikasle edo euskaldun oso. “Ez dugu bereizketarik egiten”. Ildo horretan, Zilegi eskolako saioak euskaltegitik kanpo egiten saiatzen dira. “Kultur etxeak, elkarteak... erabiltzen ditugu saioetan. Euskaltegiaren babesetik kanpora irteten saiatzen gara. Batetik, ikasleek errealitatea zein den ikus dezaten eta herritarrekin euskaraz harremanetan jar daitezen. Bestetik, herritarrei saioak arrotz ez gertatzeko” dio Villasantek.\nHernaniko AEKn sorturiko hainbat kezka izan ziren eskolaren jarduna piztu zuten txinparta. Etxeberriak dioenez, “uste zuten euskaltegiak, hizkuntzaren transmisore soila izatetik harago, herrian dinamizatzaile izan behar zuela. Era berean, herritarrak euskaltegira gerturatzeko moduak aztertu zituzten, zeren jende askok pentsa baitezake euskaltegia ikasleen eremua baino ez dela”. Herriko hainbat elkarte eta eragilerekin hitz egin ostean, Zilegi sortu zuten.\nIkasle zein euskaldun oso, denak herritar, denak hartu-emanean. Eskolaren leloak berak argi erakusten du hori: Hartu eta eman. Zilegi eskola izenak bezala, ez baita kasualitatez aukeratutako leloa. Urumea bailarako zenbait mendiri deitzen zaie Zilegi mendiak. Garai batean, inguruko herritarrek askatasun osoz ustia zitzaketen mendi horiek, mugarriz zedarritutako sarobe izeneko lur-eremu pribatu batzuk izan ezik. Mendi horietan, herritarrek nahi zutena hartzeko askatasuna zuten, zilegi zen haientzat, eta hortik datorkie izena mendiei. “Zilegi esparru hori izango litzateke eskola hau ere”. Parte-hartze librekoa eta, hartzaile pasibo hutsak izan gabe, herritarrei hartu eta emanez jarduteko aukera eskaintzen diena.\nSaioetan denetarik lantzen dute. “Gai batzuk gaurkotasunak markaturikoak izaten dira; beste batzuk, aldiz, ikasle eta herritarrek proposatzen dituzte; eta guk, irakasle garen heinean, ikasleei zer komeni zaien ere aztertzen dugu, ikasleen maila ere kontuan hartu behar delako”. Hartu-eman horretan, hartzailea ere bilaka daiteke gai-emaile: “Ikasleak gairen batean jantzita egonez gero, Zilegin sartzen saiatzen gara. Erakuts dezatela dakiten hori, izan daitezela parte: hartu eta eman”.\nNolanahi ere, Etxeberriak azaldu duenez, “saio guztietan izaten da dinamizatzaile bat, zubi-lana egiteko, eta maila baxuenetako ikasleei zertxobait laguntzeko”. Gainera, ikasleekin aldez aurretik prestatzen dituzte saioak eskoletan: lexikoa, gaia... Izan ere, Zilegiko saioak euskaltegiko euskara eskolen zati dira. “Normalean, saioak eta eskola orduak aldi berean izaten dira. Ez dira derrigorrezkoak, hortaz, saioren batera joan nahi ez dutenek beste talde batean ematen dute ohiko eskola egun horretan” dio Etxeberriak. “Zilegi eskolako saio batera joatea ez da eskola bat galtzea. Ez horixe, beste eskola bat irabazten dutelako” nabarmendu du Villasantek. Azarotik ekainera, hilero bizpahiru saio antolatzen dituzte, bai Hernanin, bai Astigarragan, maila eta ordutegi tarte guztientzat, euskaltegietako talde guztiek parte har dezaten. Gutxi gorabehera, ikasturtean hamabost bat saio izan ohi dira.\nUrteotako jardunaren balorazio ona egiten dute Zilegiren arduradunek: “Argi dugu euskara ikasteko beste modu bat dela, eta hori gabe ez dugu euskaltegia bera ere ulertzen. Gainera, AEKren filosofian ere oso ondo barneratzen da. Ez da gramatika ikastea, taulak eta halakoak, baizik eta euskara naturaltasun osoz, inkontzienteki, ikasteko era”. Ikasleek ere “ondo baloratzen dute”. Horren adibide dira datuak: “Aurreko ikasturtean, 300 bat lagunek hartu zuten parte. Eta ikusten da urtetik urtera herritarrak gero eta gehiago etortzen direla”. Finean, erabileran, motibazioan, jakintzan eta herritarren arteko komunikazioan eragiteko ez ezik, hainbat aurreiritzi gainditzeko ere balio baitu: “Euskarak zertarako balio duen eta, aurreiritzi asko izaten dira. Bada, Zilegirekin erakusten dugu euskaraz edozer gauza egin daitekeela”.\nArabako Lautadan euskararen erabilera indartzeko ahaleginen parte da Berbalagun programa. Gaur egun, hamar talde daude osatuta: erdiak Agurainen biltzen dira; badira beste hiru talde Araian, eta bi Dulantzin. Talde horietako kide bik, Emiliok eta Ainhoak, eman digute euren esperientziaren berri.\nEmiliok 51 urte ditu, eta orain dela hiru urte hasi zen programan parte hartzen. Zera dio: “Hirugarren aldiz hasi naiz AEKn ikasten. Hasi, utzi, berriro hasi... urte ugari eman ditut horrela. Aditzekin nahasten naiz”. Hirugarren urtea da Berbalagunarekin hasi zenetik; astean behin elkartu eta euskaraz aritzeko aukera ematen die. “Geratzen gara kafe bat hartzeko, eta bost/zortzi lagun artean egon ohi gara”.\nSaio horietan pertsona bat izaten da euskara trebatu nahi dutenei hizkuntzarekin laguntzeko. Ainhoak 40 urte ditu, eta lehen urtea du eginbehar horretan. Ikastolan ikasi zuen euskaraz, eta beti izan du loturarik euskararen mugimenduarekin: “Berbalagunean sartu nintzen ideia gustatzen zitzaidalako, eta, parte-hartzaile bezala, ikusten dut hortik kanpo ere etekina atera ahal zaiola. Jendea ezagutzeko eta harremanak euskaraz egiteko balio du”.\nIkasgelatik kanpo ere, euskaraz hitz egiteko espazioak sortu nahi ditu programak. “Aukera ematen digu euskaraz aritzeko, baita jakiteko ere nork nahi duen euskaraz aritu” zehaztu du Emiliok. Kalean euskaraz egiteko ohitura falta nabarmendu du. “Zaila da, badakigu zer gertatzen den: koadrilan hiru euskaldun badira eta bat ez, beti amaitzen dugu gaztelaniaz”. Badira euskaltegira joateko denbora falta dutenak ere, baina horiek asteroko saioak baliatzen dituzte erabilera herdoiltzen ez uzteko. Hori bai, Emilioren iritzia da eskolak hartzea ezinbestekoa dela hizkuntza benetan menperatzeko.\nOstiralero biltzen da Ainhoa bere Berbalagun taldearekin. Lagun taldea da: kafea ordubetez luzatu, eta elkarrekin joaten dira haurren bila eskolara. Ez dira aurrez prestatutako saioak. “Taldea bazegoen ni iritsi baino lehen; hurbildu, eta integratu naiz. Edozein konturi buruz aritzen gara: lana, herria, euskara, umeak... edozer izan daiteke”. Pozik dago hilabete hauetan izandako esperientziarekin: “Jendea oso animatuta ikusten dut. Hitz egiteko eta saiatzeko gogo handia du, eta oso pozik joaten gara”.\nAguraingo AEK euskaltegian 60 ikasle daude. Nabaritzen da herrian bertan hizkuntzak izan duen garapena. Jaiotzez Olaztikoa bada ere, ia bi hamarkada daramatza Emiliok herrian. “Herrian gora doa euskal giroa. Betiko aitzakia zen euskaraz ezin zela hitz egin; baina, gaur egun, euskaraz egin nahi baduzu, posible da”. Bilbotik Gasteizera eta Gasteiztik Agurainera joandakoa da Ainhoa. Ikuspuntu horretatik, badu iritzia egoeraz. “Gainontzeko tokiak bezala dago Agurain: euskaldun asko daude, baina ez dago ohitura handirik euskaraz hitz egiteko. Poliki badoa hori aldatzen. Jarrera oso ona da, hori egia da”. Euskal hiztun berri eta zaharren sare hori indartzeko balio behar du Berbalagunak, haren ustez: “Kafe horren inguruan, astero, ordubetez aritzeaz gain, lagungarria da hortik kanpo ere topo egiten dugunean (supermerkatuan, kalean edo tabernan) euskaraz aritzeko eta ohiturak aldatzeko”.\nBilboko euskaltegi sareak eta Udalak antolatu dute elkarlanean Darabilbo egitasmoa, Bizkaiko hiriburuan euskararen erabilera sustatzeko. Amaitu berria da aurreneko edizioa, 13-14 ikasturtearen lehen hiruhilekoan gauzatu baitzen. Aitor Argote (Bilbo, 1968) eta Koldo Agirregomezkorta (Mutriku, 1972) AEK-ko kideak ibili ziren koordinatzaile lanetan, eta eurekin egin dugu lehen balorazioa.\nTrikota, dantza, grabatu eta dastaketa tailerrak, eusLider egitasmoa, bisitaldiak zortzi museotara, Bilbon zeharreko ibilaldi gidatuak oinez eta bizikletaz, Euskolgetan jaiak, Athletic Fundazioarekin ekitaldiak Ibaiganen eta Lezaman, bertso gosari eta askariak... Denak euskaraz, dohainik eta Bilboko zortzi barrutietan sakabanatuta. Bilboko euskaltegi guztietako ikasleentzat eta berbalagunentzat, baina baita euskaldun ororentzat ere. Hori izan da Darabilbo.\nUrria eta abendua bitartean, 42 jardueratan hartu zuten parte 650 lagunek (%50, ikasleak; %25, berbalagunak; %25, bestelako euskaldunak). Helburua:Bilbo osoan euskararen erabilera sustatzea, dohainik eta ekintza parte-hartzaileen bidez, komunikazioa bultzatzeko. Halere, barruti bakoitzean auzo bat baino gehiago dagoenez, koordinatzaileei arantzatxoa geratu zaie “barruti guztietara bai, baina auzo guztietara heldu ez garelako”. Hori dute hurrengo erronka, “baldin eta hurrengo ediziorik badago”. Haatik, Agirregomezkortak argi du egitasmoak jarraitu egin behar duela: “Guk ereindako haziak indarra hartu behar du orain”.\nArgotek eta Agirregomezkortak ia hiru hilabete behar izan zituzten programa benetan oparoa prestatzeko. Urrian eta azaroan ia egunero egon zen ekitaldiren bat, eta abendurako, Txapelketa Nagusiko finalaren atarirako, utzi ziren bertso gosari eta askariak. Bi baldintza zituen Bilboko Udalak emandako diru-laguntzak: euskararen erabilera sustatzea eta ekitaldiak barruti guztietara zabaltzea. Horretarako, udaltegietako lokalak laga zituen hainbat ekitalditarako. Ikasguek, berriz, ekintza zehatz batzuen ardura hartzeaz gain, akuilu lana egin zuten jendeak parte har zezan. Hala, ekitaldi gehienetan ez zen betetzeko arazorik egon; alderantziz, parte-hartzaile batzuek ia guztietan eman zuten izena, eta tailerrak errepikatu zituztenak ere izan ziren. Koordinatzaileek diotenez, “partaideak oso pozik ibili ziren oro har”, eta askori “labur” ere egin omen zitzaion ekimena.\nIzena eman zutenek ez ezik, tailerretan irakasle edota gidari lanetan ibili zirenak ere gustura agertu ei ziren. Koordinatzaileak pozik daude horrelako ekimenetan laguntzeko prest agertu den jende askorekin egin dutelako topo. Guztiek izan zuten aukera egiaztatzeko euskaraz primeran ibil daitekeela euskaltegitik kanpoko leku interesgarri askotan. Esaterako, “gida euskaldunekin egindako museoetako bisitaldiek arrakasta handia izan zuten”.\nEtorkizunari begira, bi alde hartu behar omen dira kontuan: “Batetik, Udala eta finantziazioa; bestetik, euskaltegi sarea eta euren inplikazioa. Bakoitzak bere aldetik hartu behar ditu hainbat erabaki, baina elkarrekin ere bai. Momentuz, ez dakigu zer gertatuko den” dio Argotek. Halere, argi dute Darabilboren lehen edizioak izan duen arrakasta ikusita, errepikatu beharreko ekimena dela: “Modu batean edo bestean, honek jarraipena izango du”, Argoteren esanetan. Oso jende jatorra aurkitu dute auzoetan erabileraren inguruko lana egiteko gogoz, “eta hori ezin dugu galdu”. Euren aldetik, prest daude jarduera mota gehiago antolatzeko, “zoramena izan zen arren”. Agirregomezkortak dioenez, “saiatu ginen zaletasun ezberdinak dituen jendearengana heltzen, horregatik antolatu genituen artearekin, kirolarekin, kulturarekin... lotutako ekitaldiak, baina beti dago hobetzeko aukera”. Laguntzaileak ere izango lituzkete, izan ere, “behin ekimena ezagututa, jendea etorri zaigu beste jardun mota batzuk egiteko aukera eskaintzen”. Ea Darabilbo ez den edizio bakar batera mugatzen!


Iturriak lantzen zituen kazetaria — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Iturriak lantzen zituen kazetaria\nIturriak lantzen zituen kazetaria\nAmatiño 2014/07/30 12:30\nMaria Antonia Iglesias hil da, trantsizio demokratikoarekin batera agertarazi zen kazetari-andana berriaren lekukorik nabarmenenetakoa. Kazetari peto-petoa, bere buruaren jabe zena, hierarkia onesteko prest bai, baina inoren menpekotasunik onartzeko gertu ez zegoena.\nNik ezagutu izan ditudan kazetaririk onenen artean bi estilo kontrajarritakoak sumatu izan ditut, zein baino zein hobeak.\nBatetik, beti ere gaien sakonera jo bai, baina iturriekin berriketa handirik gabe aritutakoak, objektibotasuna kinkan jarri dezaketen enpatia-arriskuetatik ahalik eta urrutien.\nBestetik, behin eta berriz iturrietara ahalik eta gehien hurreratzen direnak, harreman pertsonal estuak ere landu ohi dituztenak, nahiz gero, informatzerako orduan, adiskidetasuna etxean utzi.\nLehen kazetari-motakotzat joko nuke Mariano Ferrer, eta bigarren moldekotzat, ostera, Maria Antonia Iglesias.\nBesteak beste, Maria Antonia Iglesias izan zen, behar bada, TVEren historian zehar oposizioaren aldetik presiorik gehien jasotako Informazio Zuzendaria. Gogoan izan 1991an PSOE eta PPren arteko iskanbilak TVEren informatzeko jokabideez: 10 formas de manipular que serían impensables en una televisión pública de un país democrático.\nAzken bider hitzegin nuen Maria Antoniarekin, beheko argazki hori dela-eta telefonoz deitu nionean. Jakin nahi nuen Felipe Gonzalezen atzekaldean dagoen emakume hori María Antonia bera ote zen (1976an 31 urte zituen, genituen): “No me acuerdo, mándamela por correo” esan zidan. Bidali nion eta… gaur arte. Beste norbaitek argitu beharko digu zalantza.\nFelipe Gonzalez estreinako etorri (1976) eta, Bilbon mitina eman ezinean, bulego meharrean eskaini behar izan zuen prentsaurrekoa. Ezkerretik eskuinera, Jose Maria Garmendia (1952-2007), David Barbero kazetaria, Nico Redondo, Felipe Gonzalez, Maria Antonia Iglesias (?) eta Alfonso Guerra.


Bailoo! - Business, Economics, Employment, Lawyer, Real Estate RSS feeds\nAlbert Gurevich, Esq., Long Island Estate Planning Attorneys, lawyers that assist with estate administration and probate, estate litigation, and estate planning in Long Island and across the metro area.\nPersonal finance - How to grow your wealth and spend less money - Telegraph


Golak jasotzen hasi dira Bekoerrotako ateak : Oarsoaldeko Hitza\nGolak jasotzen hasi dira Bekoerrotako ateak\nMunttarpe Eskubaloi Klubak emakumeen hiru talderekin berrekin dio sasoiari. Gizonen taldea ezin izan dute martxan jarri. COVID-19ak taldean eragina izan duela adierazi du Nagore Tolosa presidenteak.\nMunttarpe Eskubaloi Klubak berriz ere lehiaketei ekin die, COVID-19ak eragindako geldialdiak eta gero. Berri baikorrak eta eskasagoak dituzte, ordea. Onak dira emakumeen kategorian bi talde gehiago dituztela. Txarra da gizonena desagertu egin dela hainbat arrazoi medio; azken hori hurrengo sasoian berriz ere martxan izan dadin lanean ari da zuzendaritza batzordea.\nEmakumeetan, azken urteetan bezala, emakumeen Senior taldea Gipuzkoako Lehen Mailan lehian hasi da. Eta bi talde berri erantsi dizkiote horri, harrobikoak: Gazte eta Kadete mailetakoak. «Errenteria-Oreretako Ereintza taldearekin akordioa egin dugu. Utzitako jokalariei esker osatu ditugu harrobiko bi talde horiek. Gure intentzioa da eskualdean eskubaloia zabaltzea. Lezon pista ona dugu, baliabideak ditugu, eta haien jokalariei irtenbide bat emateko aukera ona izan da. Azken batean, Lezo Errenteria ondoan dago», zehaztu du Nagore Tolosa Munttarpeko presidenteak. Hurrengo urtean taldeen kopurua handitzeko nahia adierazi du.\nIzan ere, emakumeen kategorietan gehienbat, Senior Mailara jauzia egiteko garaian jokalari askok atzera egiten dute, «unibertsitateko ikasketengatik, edo auskalo zergatik, neska jokalari askok jarduna eteten dute Gazte Maila bukatzean». Hori iraultzeko bidea izan daiteke hasi berri dutena.\nCOVID-19ak Munttarperen jardunean ere eragina izan duela ziurtatu du Tolosak. Sasoi hasieran (irailean) zituzten hainbat jokalarik taldea utzi dute (gizonen kategoriakoak batik bat), entrenamenduetan ez dute jarraipenik izan, eta entrenatzeko aukera izan denean, talde txikietan ibili dira. Txantxetan esan du presidenteak lau aurredenboraldiko sasoia dela abian dena, birusagatik hainbat geldialdi egin behar izan dituztelako. «Horrek desmotibazioa ekarri du. Horri lana edo ikasketak gehitzen bazaizkio, zaila izan da egoera».\nMunttarpek prest dituen hiru taldeak martxan dira jada. Joan den asteburuan izan ziren lehenegoz denak kantxan. Baina estu dator egutegia: Senior taldeak, adibidez, apirilaren 28a baino lehen hamar partida jokatu behar ditu. 5


ORAIN KALERA.ARNALDO OTEGI,Logroñoko espetxetik:"Aldebakarreko ekimenekin prozesuaren erritmo eta edukiak kontrola daitezke" |\nORAIN KALERA.ARNALDO OTEGI,Logroñoko espetxetik:"Aldebakarreko ekimenekin prozesuaren erritmo eta edukiak kontrola daitezke"\nFERMÍN MUNARRIZ (Garako kazetaria)\nNire ikuspuntutik, ezker abertzaleak modu antolatuan osatu du estrategia aldaketa, eta esango nuke bikain egin duela. Are gehiago, kontuan hartzen baditugu gainditu behar izan ditugun oztopo guztiak. Hala ere, ez dugu izan behar inongo autokonplazentzia jarrerarik.Azken urte hauetako aurrerapausoak oso azpimarragarriak dira: indar batuketa (hauteskunde mailakoa eta herritarrena), akordio estrategikoak, nazioartean lortutako konplizitate maila, Sorturen legeztatzea, «Parot doktrinaren» gainean Estrasburgoko Auzitegiak emandako azken epaia, ezkerreko independentismoa herri honetako nagusitasun politikoa lortzeko lehian jarri izana... hor dira. Dena den, oraindik ez gara gauza izan, adibidez, estatuekin konfrontazio demokratiko eta desobedientea garatu ahal izateko eskaintza bat osatzeko; horrek jauzi kualitatibo handia ematea ekarriko liguke. Hori gabe, oso zaila egingo zaigu bakearen etsaiek praktikan jartzen duten sabotaje eta blokeo estrategia aldatzea.\nAldebakartasuna da gure estrategia berriaren giltzarria. Fase politiko berri honetako egiturazko faktorea izan zen, horrela da oraindik ere, eta izaten segitu behar du.Gutxienez, bi arrazoi dauzkagu horrela izan dadin: batetik, aldebakartasunaren aldeko gure apustua ez delako izan konponbide demokratikoak oinarri izango dituen prozesuari Estatuak emandako ezezkoaren ondorio, baizik eta erabateko uste batera heldu ginelako: Estatuak ez zuela eta ez duela inongo interesik konponbiderako prozesu bati aurre egiteko.\nEta bigarrenik, aldebakarreko ekimenek prozesuaren erritmo eta edukiak kontrolatzea ahalbidetzen dutelakoeta modu horretan euskal gizartean eta nazioartekoan baldintza zehatz batzuk sor daitezke, bakearen etsaien sabotaje jarrerak gero eta eutsiezinago bihurtuko dituzten baldintzak.\nGuztiz ezinbestekoa iruditzen zait ezker abertzaleak eta ezkerreko mugimendu independentista osoak aldebakarreko izaera hori duen edozein ekimen aurrera eramatea, Euskal Herriaren baitan eta nazioarteko komunitatean geure jarrerak indartzeko eta Estatuarenak ahultzeko balio duten neurrian.Maila estrategikoago batean, behar-beharrezkoa da ezker abertzaleak eztabaida eta elkarrizketa eremu ezberdinei espiritu eraikitzailearekin ekitea, beharrezkoak izango baitira datozkigun erronkei aurre egiteko.Lehenengo kasuan, eztabaida eremu ireki, lasai, sakon eta parte-hartzaile bati buruz ari naiz, Euskal Herriarentzako alternatiba independentista eta klasekoa defenditzen dugunontzako tresna politiko, organizatibo eta ideologikoak (Sortu) sortzea helburu izango duena. Bigarrengoa, elkarrizketa eremu zintzo, ireki eta konplexurik gabea da, burujabetzaren aldeko sektore aurrerakoi guztiekin jorratu beharrekoa Euskal Herria Bildu izaera nazional eta antioligarkikodun «Fronte Zabal» handi gisa indartzearren. Hirugarren eremua, gatazkari irtenbidea bilatzeko interesa duten sektoreekin osatu beharrekoa da, bazterketarik gabe.Azkenik, eskoziarrek egin duten tankerako «Elkarrizketa Prozesu Nazional» handi bati aurre egin behar diogu gure etorkizun ekonomiko, politiko, kulturalaren... gainean, geure herriko eragile esanguratsu guztiekin (sindikatuak, enpresariak, alderdi politikoak, Eliza, herri mugimenduak...). Eta hor, dauzkagun arazo sozial eta nazionalei irtenbidea aurkitzeko benetako alternatiba bakarra erabateko burujabetza dela jarriko dugu mahai gainean.Gainera, arrazoizko epe batean, ezinbestekoa deritzot beste elkarrizketa eremu bat irekitzeari, nazioarte mailakoa bera, burujabetzaren eta sozialismoaren alde borrokan ari diren sektoreekin, Herrien eta Langileen Internazional berri eta berrituaren (Bosgarrena) eraikuntza abiatzearren.\nGeure berbideratze estrategikoak erabateko lurrikara politikoa eragin du Euskal Herrian eta bi estatuetan. Gaur egungo agertoki hau berbideratze horrek baino ez du posible egin.Normalizazio demokratikoari egin diogun ekarpenari dagokionez, argi, zehatz eta irmo hitz egingo dut: ETAren borroka armatua euskal ekuazio politikotik desagertu bada, soil-soilik bide baketsuak erabiltzeko hartu genuen erabakiagatik izan da, eta ETA konbentzitzeko gai izan ginelako bide desiragarri bakarra hori zela. Hartu genuen erabaki hori gabe eta konbentzimendu lan hori gabe, borroka armatuak euskal agertoki politikoaren parte izaten jarraituko luke gaur.\nEdozein ondorio politikoren aurretik, aro politiko berri honekiko Iosu Uribetxebarriak, mutur-muturreko egoeran egon arren, erakutsi duen ardura eta konpromiso maila nabarmendu nahiko nuke: bere patua eta ezker abertzalea iraganeko estrategietara eraman zezakeen edozein ekintza (berak erokeriatzat definitu zituen) banandu zituen. Jarrera horrek are nabarmenago uzten du herra, gorrotoa eta mendekua bandera politiko bakartzat duten ordezkari politikoen (izan euskal herritarrak edo izan espainolak) doilorkeria.Atera litezkeen ondorio politikoei dagokienez, berretsita geratu da Estatuaren apustua zein den: arazoak (presoak...) konpontzeko bere parte-hartzea beharrezkoa den eremuan, prozesua saboteatzeko ahalegina egingo du. Bere baitan kontraesanak eragin dituen jarrera hori konponbide ezaren aldeko apustuaren parte da, eta erakusten du Estatuan badirela sektore garrantzitsuak Iosuren egoera agertokirik txarrenera eramateko prest zirenak.Adierazgarria iruditu zait, aldi berean, EAJ eta, bereziki, EAEko eta Nafarroako Elizaren hierarkia berritua beren burua auzi honetatik kanpo kokatu direla, erabat. Adierazgarria diot, aldarrikapen hori ez baitzen soilik politikoa, giza mailakoa baizik.\nAurrekoan aipatzen nuenaren aurka, giza mailako aldarrikapen honen inguruan sortu den herri aktibazioak gure estrategia berriaren oinarrizko elementu guztiak era pedagogikoan bildu ditu. Lehenik eta behin, aipatuko nuke bai kartzeletan bai kalean era boluntarioan eta tamaina ezberdinetan ageri den borrokarako gogoa, desobedientzia zibilaren bitartez: gose grebak direla, enkarteladak direla, manifestazioak, kateatzeak... Horiek guztiek gauza bat adierazten dute, alegia, konfrontazio zibilerako eta demokratikorako guneak sortzeko beharra, askotan planteatu duguna, euskal gizartean errealitate izaten hasi dela. Paulo Agirrebalzategiren irudiak [Iosu Uribetxebarriaren aulkia besoetan zeramala] milaka hitzek baino gehiago balio du, hori da bidea!Honekin batera, eurek euren legeak errespetatzeko beharraren aldarrikapena txertatu dugu, eta honek beren maniobratzeko tartea txikitzeaz gain, euskal herritarren aurrean eta nazioarteko komunitatearen aurrean beren benetako aurpegia agerian uzten du. Esparru juridiko eta legalak ere, konfrontaziorako eta konponbiderako tarte horren parte izan behar du.Azkenik, nazioarteko komunitatean konplizitate batzuk gehitu zaizkigu eta mundu mailan oihartzuna izan du. Orain eta etorkizunean kontuan hartu beharko ditugu ondorio hauek, gure aldarrikapen eta ekimenak planteatzeko orduan. Irakaspen hauek guztiak baliatu behar ditugu, etorkizunari begira gure estrategia eraginkorragoa izan dadin.Ez dut erantzun hau bukatutzat eman nahi Iosuri eta bere familiari besarkada handi bat eman gabe, bai eta bera askatzeko borrokan parte hartu duten guztiei ere. Seguru nago bakearen etsaiek ez dutela Euskal Herrian beren helburu bakar bat ere lortuko. Sufriaraziko digute, baina etsiarazi, inoiz ez!\n23/09/2012 10:03. ORAIN-Euskal Aldizkaria Katalunian #. sin tema


Babes zaitez hotzaren aurka Ternua etxeak emakumeentzat egindako KAYLIN jakarekin. Egokia da trekkingean eta mendi-ibilietan nahiz denbora libreko beste jarduera batzuetan erabiltzeko. Hibridoa, epela, haize-kontrakoa, arina eta transpiragarria den jaka honek Warmshell ehuna eta Microshell Eco + Thermashell Eco 80 ehuna uztartzen ditu, haizearen aurka babesa emateaz gain epeltasun gehigarria emanez.\nEguneroko jaka hibrido beroa eta "kasual", janzki honek polar ehunaren gaitasun teknikoa eta isolamendua eskeintzen du. Warmshell ehunaz eginda mahuketan, alboetan eta bizkarrean, transpiragarria eta oso erosoa da eta berehala lehortzen da. Microshell Eco eta Thermashell Eco 80g ehunez eginda aurrealdean, haize-babesgarria da eta aparteko berotasuna eskeintzen du; eguneroko eta klima hotzean egindako aire zabaleko jarduera batzuetarako aproposa. - Hiru patrika (bi eskuetarako eta bat bularraldean)


EUSKADIKO GAZTEEK PIRINIOEZ HARAINDIKO GAZTEEN I. FOROAN PARTE HARTU DUTE, NOUVELLE AQUITANIE, OCCITANIE, ARAGOI, ANDORRA, NAFARROA ETA KATALUNIAKO ORDEZKARIEKIN BATERA - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nEUSKADIKO GAZTEEK PIRINIOEZ HARAINDIKO GAZTEEN I. FOROAN PARTE HARTU DUTE, NOUVELLE AQUITANIE, OCCITANIE, ARAGOI, ANDORRA, NAFARROA ETA KATALUNIAKO ORDEZKARIEKIN BATERA\nForoak lan-mailan eta kirol- edo kultura-mailan gazteen arteko trukeak sustatzea proposatu du, bai eta Pirinioetako mugaz haraindiko parke bat sortzea ere\nAgurtzane Llano Eusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariak, Foroan, hizkuntzek “herri baten bizimodua” ulertzeko duten balioa nabarmendu du\nEuskadi, datorren abendutik aurrera, Foroaren sustatzaile den Pirinioetako Lan Elkartearen presidente izango da\nEuskadiko gazteek, oraingo asteburuan, Pirinioez Haraindiko Gazteen lehen Topaketan parte hartu dute. 19 eta 29 urte bitarteko lau neska eta sei mutil –Irun, Mungia, Trokoniz, Bilbo, Barakaldo, Erandio, Vitoria-Gasteiz eta Algortakoak– Huescako Biescas herrira joan dira, Agurtzane Llano Eusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariarekin batera.\nBileran, guztira, mugakide diren zazpi lurraldeetako 60 gaztek baino gehiagok eta dozena bat kargu publikok eta ordezkari politikok parte hartu dute, honako hauetakoek, hain zuzen ere: Nouvelle-Aquitaine, Occitanie, Euskadi, Nafarroa, Aragoi, Katalunia eta Andorra. Eztabaidetan, beren arazo eta beharrizan nagusiak partekatu dituzte.\nPirinioz Haraindiko Gazteen I. Foroa Europar Batasunaren Erasmus+ proiektu bat da, eta Pirinioetako Lan Elkartea da proiektuaren buru. Eusko Jaurlaritzak hartuko du, datorren abendutik aurrera, Pirinioetako Lan Elkartearen presidentetza.\nForoan, parte-hartzaileek zenbait arlo tematikoren inguruan hausnartu dute, batzordeen bidez. Lan eta emantzipazio Batzordeak oinarrizko arazo bat dagoela adierazi du, enpleguaren eta etxebizitzaren eskaintzan zuzenean eragiten duen ekonomia zentralizatua planteatzean, eta klase politikoari neurri berriak ezartzeko eskatu dio, besteak beste laneko trukeak.\nBestalde, Feminismo, arrazismo eta LGTBIQ eskubideen eta beste kontu sozial batzuen Batzordeak mahai gainean zenbait kontu jarri ditu: arrazismo instituzionala dagoela, emakumezko-gizonezko sistema binarioarekin dagoen gatazka, hizkera inklusiboa eta goi-karguetako desberdinkeria; kristalezko sabaiak aipatu ditu.\nKultura, hizkuntza eta identitatearen Batzordean eta Turismo eta mugikortasunaren Batzordean komunikazio-arazoa dagoela azaldu da, eta informazio eza lurraldeen kultura-eskaintzaren inguruan. Era berean, batzordeak berezko hizkuntzen aldeko apustua ere egin du, konektatzeko eragile eta tresna gisa. Agurtzane Llano Eusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariak esan duenez, “oso garrantzitsua da gure hizkuntzak balioestea; izan ere, herri batek bizitzeko duen modua ulertzeko aukera ematen dute. Funtsezkoa da hizkuntzak eztabaida politikotik areatzea”.\nAzkenik, jasangarritasuna dela eta, gazteek politika energetikoak aurrera eramateko orduan mendiko lurraldeak kontuan izateko beharra nabarmendu dute. Gainera, baso-lursailen eta espezie autoktonoen kudeaketa egokia eskatu dute.\nEuropako “Pyrenean Youth” lankidetza-proiektuaren barruan –Pirinioetako Lan Elkartea da buru eta Erasmus+ programak zati batean finantzatzen du–, Pirinioz Haraindiko Gazteen I. Foroaren helburua Pirinioetako gazteen eta haien erakunde publikoen ordezkari direnen artean elkarrizketa egituratua sustatzea izan da, mugaz haraindiko agenda publikoaren barruan gazteen ahotsari dagokion lekua emateko.\nZenbait ondorio atera dira, besteak beste lan-, kirol- edo kultura-mailako gazteen arteko trukeak sartzea, Pirinioetako mugaz haraindiko parke bat sortzea edo ekoturismoaren aldeko behin betiko apustua egitea.\nParte hartu duen Euskadiko gazte-taldearen iritziz, “Foroak potentziala du; izan ere, hainbat lurraldetako gazte asko batzen ditu, gazteriarekin zerikusia duten gaien gaineko interesa dutenak eta, beraz, ikuspuntu eta iritzi desberdinak dituztenak”. “Oso ongi" egon zela nabarmendu dute, eta, beren iritziz, “eztabaidatzeko eta adosteko” denbora gehiago emanez gero, emaitza hobea izango litzateke.\nBestalde, Agurtzane Llanok honako hau esan du: “Pirinioz Haraindiko Gazteen I. Foroa Pirinioetako Lan Elkarteko lurraldeen proiektu bat lortzeko abiapuntuko bidea da; bertan, gazteak politika publikoen erdigunean daude, eztabaida eta proposamenetan egiten duten partaidetzaren bidez”. Gazteriako zuzendariak, amaitzeko, honako hau esan du: “oso balorazio positiboa egin dezakegu, eta urtero egiten jarraituko dugu”.


:: Lege oharra | SUSPERREGI ::\nZure pribazitateak zuretzat zenbateko balioa duen, SUSPERREGI, S.L. jakinaren gainean gaude. Zurekin harremanetan jartzeko, zerbitzuak edo produktuak, edo eskatutako informazioa bidaltzeko datu pertsonalen bat eskatzen dizugu, zure izena edo zure e-mail-a adibidez. Kasu horretan eta zuk bidali baino lehen, datuak gordeko ditugula eta zertarako erabiliko ditugun jakinaraziko dizugu.\nEz dizkiguzu datu guztiak eman beharrik: zurekin kontaktuan jartzeko edo behar duzun informazioa bidaltzeko beharrezkoak direnak soilik. Horrek ez du esan nahi, beharrezkoak ez diren datuak ematen ez badira, kalitate gutxiko zerbitzurik jasoko duzunik.\nEmandako datuak fitxero batean edo gehiagotan gordeko dira. Honek, hauen tratamendu automatikoa ahalbideratzen du, eta honela bizkorragoak izango gara zerbitzuak emateko garaian. Fitxeroak, dituzten datuen arabera, dagokien babes mailan Datu Babes Agentzian erregistratuak daude. e-mail baten bitartez edo honako helbidera,eskutitz baten bitartez, SUSPERREGI, S.L. Bidebitarte Lantegialdea – Donostialdea Ibilbidea 116 –Lokala, 11 20115 Astigarraga (Gipuzkoa),\nDatu Babes Legeak esaten duen bezala, kontrakotasun, sarbide, zuzenketa eta ezeztapen eskubideak erabiltzeko aukera izango duzu.\nZuk guri eskatutako informazioa, produktuak edo zerbitzuak bidaltzeko beste enpresa batengana (postetxera edo mezularitza edo garraiaketa enpresak, adibidez) jo beharko bagenu, beraien lana egiteko beharrezkoa duten datuak bakarrik emango zaizkie eta beste zerbaitetarako erabiltzea debekatua izango dute.\nPosible da momentuko legeetara egokitzeko, gure Pribazitate Politikan aldaketa batzuk egitea. Honengatik SUSPERREGI, S.L. web gunera sartzen zaren bakoitzean, orri honetara eta Erabil-baldintzak sartzea gomendatzen dizugu.


Jose Maria Usandizagaren 'Mendi-Mendiyan' obra antzezlan bihurtu dute | 11Gaur | HAMAIKA\nJose Maria Usandizagaren 'Mendi-Mendiyan' obra antzezlan bihurtu dute\nCalixto Bieito Bilboko Arriaga antzokiko zuzendari artistikoak antzezlan bihurtu du Jose Maria Usandizagaren Mendi-Mendiyan obra; Ausrine Stundyte soprano lituaniarra euskaraz arituko da, besteak beste. Mendi-Mendiyan Usandizagaren lehen lan lirikoa izan zen, eta XX. mende hasieran egin zuen. Bilboko Koral Elkarteak 1909an enkargatu zuen, eta urtebete geroago, Campos Eliseos Antzokian estreinatu zuten operan. Kontzertu formatuan eskaini zuten ondoren, eta baita balet dantzariez osatutako emanaldi formatuan ere. Orain, Arriagako 2018-2019 denboraldiari amaiera emateko, Calixto Bieitok antzerki izaera emango dio, eta 1909an lana enkargatu zuen Alfredo Etxaberen birbiloba arituko da kantuan. Ekainaren 20an eta 22an, Mendi-Mendiyan obrari eta Usandizaga egileari buruzko hitzaldia eskainiko dute. Era berean, emanaldia ere zuzenean eskainiko dute kalean, larunbatean.


Txakur-teniaren larbak gizakiaren edo beste hainbat ugaztunen ehunetan, bereziki gibel eta biriketan, eragindako kistea\nTxakurrak eta beste ugaztun haragijaleak (otsoa, azeria...) bizkarroiaren behin-betiko ostalariak dira, eta animalia belarjale batzuk (ardiak, behiak, ahuntzak...) eta gizakia behin-behineko ostalariak. Bizkarroairen behin-betiko animalia ostalarien gorotzek funtsezko zeregina burutzen dute behin-behineko animalia ostalariak infektatzerakoan. Era berean, txakurrak edo otsoak ere infektatzen dira harraren behin-behineko ostalarien haragia jaterakoan.\nHar bizkarroiaren arrautzak irensterakoan, arrautzak hesteetara iristen dira eta bertan eklosioa egiten dute, larba txikiak agertuz. Larbek hesteetako paretak zeharkatzen dituzte eta, odolaren bidez, organo desberdinetara heltzen dira (gibelean, giltzurrunetan, biriketan edo garunean, besteak beste, kokatuz). Organo horietan larbek kisteak eratzen dituzte, barnean larba ugari dutenak. Kiste hidatidiko deritzonak dira.


Kafe-eskola | Kafe-adituak | Cafés Baqué\nHasiera > Kafean adituak > Kafe-eskola\nCafés Baqué-k kafearen kultura bultzatzeko egin duen apustuaren emaitza da kafe-eskola.\nOstalaritzako profesionalen eta baristen arteko topagunea da, eta kafearen munduari eta kalitatezko kikara bat lortzeko behar diren oinarrizko aspektuei buruzko trebakuntza osoa eskaintzen da, bertan jakingo dute gaztelaniazko 4 “emeak” bezala ezagutzen direla: materia prima (lehengaia), molienda (ehoketa), máquina (makina) eta mano (eskua).\nHorrela, produktuari gehieneko etenkina aterako dion ostalaria trebatzen dugu, kalitatezko kafeak aterako baititu benetako barista bihurtu arte.\nGainera, Kafe-eskola hainbat ostalaritza-eskoletara eramaten dugu, etorkizuneko ostalariak trebatzeko, eta kafearen munduari buruzko ezagutzak zabaldu nahi dituzten gizarteko talde desberdinei ere irekitzen dizkiegu ateak.\nKafea eta barista\nIraupena: 8 ordu (2 egun)\nTxigorketa, nahasketa eta ontziratzeak\nSailkapena eta kalitatea\nBrasilgo dastaketaren protokoloa\nOinarrizko zaporeak eta lurrinak\nDastaketaren amaierako ebaluazioa\nLatte art eta konbinatuak\nEskatu barista onenak prestatzeko eskaintzen ditugun ikastaroei buruzko informazio gehiago.\nCafés Baqué-ren bezeroa zara? Bai Ez\nKafea Etiopiakoa da, garai bateko Abisiniakoa, eta zehatzago izateko, Kaffa eskualdekoa; horregatik deituko zaio, ziurrenik, kafea. Kondairak dioenez, VII. mende aldera, Kaldi izeneko artzain batek erreakzio arraro bat somatu zuen bere ahuntz-taldean, ordura arte ezagutzen ez zuen landare baten fruituak eta hostoak jan ostean. Animaliak egonezin, urduri eta askoz ere aktiboago ikusten zituen.\nErreakzio hori ikustean, landarearen fruituak eta hostoak biltzea erabaki zuen infusio bat prestatzeko. Zaporea ez zitzaion bat ere gustatu eta gainerako fruituak sutara jaurtitzea erabaki zuen. Asko harritu zen atera zen lurrin erakargarri harekin eta beste infusio bat prestatu zuen, baina oraingo honetan txigortutako fruituekin. Infusioa edan ostean, Kaldi artzainak halako euforia arraroa eta ezezaguna sentitu zuen, eta Cheodeteko Monasterioko prioreari kontatu zion gertatutakoa.\nHan, aurkitu zuen prioreak landarearen haziekin hainbat proba egin ostean, txigortu eta xehatu ostean, bijilia-gau luzeetan laguntzen zion edari atsegin bat lortzen zela. Edari berria oso ezaguna egin zen eta monasterio guztietara zabalduz joan zen. Geroago, KAFEONDOA (hala deitzen zaioa kafea sortzen den zuhaitzari) Arabiara eraman zen, eta edari ezagunenetako bat bihurtu zen Mekara zihoazen erromesen artean. Afrikako kontinentetik KAFEONDOA Ertamerikara eta Hego Amerikara hedatu zen.\nKafeondoa COFFEA generoko RUBIACEAS familiako zuhaixka tropikal bat da.\n10 espezie daude: Arabica, Benghalensis, Canephora, Congensis, Excelsa, Gallienii, Bonnieri, Mogeneti, Liberica eta Stenophylla. Horietatik garrantzitsuenak ARABICA eta bere azpiespezieak (CATUAI, CATURRA,TIPICA, BOURBON, TIMOR, CATIMOR, MOCKA… gaur egun, 700 mota baino gehiago dira) eta CANEPHORA dira, azken horren barietate nagusia ROBUSTA delarik.\nMunduan, gutxi gorabehera, 140 bat milioi kafe-zaku ekoizten dira, eta zaku bakoitzak 60-70 kg pisatzen ditu. Ekoizpenaren % 65 ARABICA klasekoa da, eta gainerako % 35a ROBUSTA da.\nARABICAK lore-, fruta-, txokolate- eta zitrikoen zaporeak dira eta ROBUSTAK, aldiz, egur-gustua dute eta mingotsak dira.\nARABICA landarea hauskorragoa da, ROBUSTA, ordea, gogorragoa.\nARABICAK 600-2.000 m-ko altueran ekoizten dira (zenbat eta altuago, ordun eta azidoagoa izango da), eta ROBUSTAK itsas mailatik 600 m-ra arteko altueran ekoizten dira.\nAltuerarekin batera tenperatura ere garrantzitsua da, mendian gora goazen heinean tenperatura gutxituz joaten da, eta beraz, Arabicak, oro har, 22 ºC-z azpiko tenperaturatan hazten da.\nARABICAREN alea luzexka da eta ROBUSTARENA borobil-formakoa da, genetikak zehaztutakoa.\nOro har, ARABICAren izaera hezea da oso ongi ikusten da alearen zimurra, ROBUSTAN, ordea, ia ez da nabaritzen edo gutxiago nabaritzen da, azken hori ez baita garbitzen.\nARABICA ale onena berde-urdinxka edo oliba-berdea da, ROBUSTARENA, berriz, horia edo marroia da, eta hori ere lehorrean tratatzen delako da.\nARABICAREN kafeina-kontzentrazioa % 0,8-1,5 da, eta ROSBUSTARENA handiagoa da, % 2-4 alean, ia bikoitza.\nEspresso-kikara bakoitzean 70-100 mg kafeina du ARABICAK eta 180-250 mg ROBUSTAK.\nKAFEONDOA loratu eta fruitua aldi berean ematen duen landare bakanetako bat da. Zuhaitzak forma konikoa du, adarrak oso malguak dira, berde biziko hostoak ditu eta jasmin-lurrina duen lore zuri atsegina ematen du.\nKAFEONDOAREN FRUITUA deritzon baia, gerezia edo drupa, kolore gorri bizi bat lortzen duenean biltzen da eta zati hauek ditu: MAMIA, MUZILAGOA, LARRUKIA ETA ALEA.\nKafeondo-landare guztiak ez dira berdinak. Landareak dituen berezitasunen arabera, fruitu desberdina ematen du. Horrela, arabica kafeek (Ertamerika, Hego Amerika, Asia eta Ekialdeko Afrika) eta robusta kafeek (batez ere, Afrika, baina baita Brasil eta Asia ere) munduko ekoizpenaren % 98 osatzen dute.\nArabica kafea Etiopiatik dator eta mota asko ditu, eta zoru desberdinetan, altuera desberdinetan edo klima desberdinetan hazten direlako edo eragin desberdinen mende daudelako soilik bereizten dira. Hauek dira horietako batzuk: typica, bourbon, java, criollo…\nOro har, Arabica kafearen zuhaixka 800 eta 2000 metro artean hazten da eta sailetan landatzen da. Landare horietatik lortutako Arabica kafeak % 1 eta % 1,5 kafeina edo gutxiago du; beraz, alde handia dago robusta kafearekin alderatuz gero, azken horrek % 3ko kafeina-maila baitu.\nRobusta kafea Canephora espezieko mota bat besterik ez da, baina mundu osoan duen garrantziak izena ematen dio espezieari, eta horrela, Canephora espeziea Robusta gisa ezagutzen da. Besteak beste, Comilon, Kouilloi, Niaouli, Uganda motak dira aipagarrienak, munduko ekoizpenaren % 30 izanik.\nArabica kafeei erasaten dien Hemiliea Vastatrix onddoen izurriek eraginik ez zuela behatzean aurkitu zen espeziea, eta hortik datorkio izena. Zairetik dator, landaketa nagusiak Afrikako, Indotxinako eta Brasilgo gune baxu eta lehorretan daude. Kafeina gehiago duten kafeak dira, % 2-4 bitarte. Alea horixka da eta lasto lehorraren usaina du. Txigorketa arrunta da eta kafe sendoa lortzen da, gorputz handikoa, kolore ilunekoa eta zapore bizikoa, aho-sabaian itsasten den ukitu mingotsarekin.\nGorputz estandar batean kafeina metabolizatzeko erritmoa 2 orduko 100 mg da. Arabica espresso baten kafeina erabat ezaba daiteke denbora horretan, baina Robustarena ezabatzeko, denbora bikoitza beharko da.\nNerbio-sistema eta odol-fluxua estimulatzen duen alkaloide bat da kafeina. Hesteetako motrizitatea areagotzen du eta eragin diuretikoa du.\nKikara bateko kafeina-edukia desberdina izango da, kafea prestatzeko erabilitako metodoaren edo kafe-motaren arabera.\nGorputz osoan zehar banatzen da kafeina, eta beraz, efektuak aldi baterakoak dira. Kafea hartu eta 15-20 minutura hasten dira lehenengo eraginak.\nKafeina-dosi moderatuek (1-3 kikara/eguna) gogoa altxatzen dute eta errendimendu intelektuala eta psikomotorra hobetzen dituzte.\nTXIGORKETA ETA NAHASKETA\nKafearen txigorketa mota Europan egiten den eskualdearen araberakoa izango da. Horrela, tokiko kontsumitzailearen gustuaren araberako kafea egiten da. CAFÉS BAQUÉ-k “Kaputxinoen txigorketa” deritzona egiten du. Jatorri desberdinak bereizita txigortzeko ohitura ere badu, kalitate aparteko txigorketa lortuz.\nKafe-aleak berotan jartzean, hau da, txigortzean, alea osatzen duten zelulen barnealdean dauden substantzia desberdin asko askatzen dira: koipeak, azukreak, proteinak, lipidoak… Txigortzean, substantzia horiek kanporatu egiten dira eta lurrin eta zapore desberdin bihurtzen dira.\nTxigorketak 3 fase ditu:\nLehorketa: Hezetasuna galtzea, % 13 eta % 1 artean.\nZabalketa:: Gasak sortzen dira, gelaxketako presioa areagotzen da (20-25 atm). Azala askatzen da. Handitu egiten da.\nErreakzio kimikoak: Maillard-en erreakzioa gertatzen da. Lurrina eta zaporea garatzen dira. Koipeak areagotzen dira.\nZenbat eta denbora gehiagoan txigortu edo zenbat eta txigorketa indartsuagoa izan, kafea mingotsagoa eta ilunagoa izango da eta balizko efektuak ezkutatuko dira. Txigorketa, aldiz, denbora gutxian egiten bada edo arina bada, kafea azidoagoa izango da (gama altuko kafeetan indartu ohi den ezaugarria), freskura eta ezaugarri organoleptikoak mantenduko dira, hau da fruta-usaina eta banilla- eta txokolate-zaporeak.\nNahasketa-prozesua etapa garrantzitsuenetako bat da merkatuak eskatzen duen azidotasun-maila, gustua, lurrina eta gorputza izango dituen azken kikararen zaporea lortzeko.\nNahasketa-prozesua etapa garrantzitsuenetako bat da merkatuak eskatzen duen azidotasun-maila, gustua, lurrina eta gorputza izango dituen azken kikararen zaporea lortzeko. Jatorri bakarreko kafeak probatzen ditugunean, aurrez aipatu ezaugarriak gehiago ala gutxiago nabari direla somatuko dugu, baina zaila da ezaugarri horiek guztiak osorik edo ezagutzeko moduan adieraztea; hori dela-eta hainbat jatorri nahasten dira kafe-erreferentzia jakin bat lortzeko bilatzen den emaitza lortzeko, hau da, oreka lortzeko.\nNahasketan azidotasuna gehitu nahi badugu, alturan landatutako Kolonbiako, Kenyako, Guatemalako eta abarretako Arabica garbituak erabil daitezke, azidotasunaz gain, lurrin atsegina eta leuntasuna emanez azken kikarari. Brasilgoak bezalako Arabica kafe naturalek gustu, lurrin eta gorputz handiagoa eta azidotasun neutroagoa ematen diote nahasketari, ekarpen handia eginez kafe-kikararen azken emaitzari. Nahasketari gorputza emateko, Robusta kafe bat erabil dezakegu, ahal bada ahalik eta neutro eta garbiena, hau da, zapore arrarorik eta laztasunik gabekoa. Nahasketa batean Robusta ehuneko handi bat erabiliko bagenu, nahasketa osatzen duten gainerako jatorrien bertuteak deuseztatuko genituzke.\nAukerak mugagabeak dira, emaitzak ere bai. Dastatzaile adituen presentziak eta jatorri asko eskura izatea ezinbestekoak dira kontsumitzaileen gustu desberdinetarako eta kafe-kikara prestatzeko modu desberdinetarako egokiak diren nahasketak lortzeko.\nKAFEAREN KONTSERBAZIOA ETA KAFE-ONTZIAK\nKafeak, biltzen denetik kafe berdearen arteko etapa desberdinetan, kalitaterik galdu gabe jasaten du asteen igaroa. Horretarako hartu beharreko neurri bakarrak gehiegizko hezetasuna ekidin edo gehiegi ez birberotzea dira soilik.\nKafe berdearen aleak ia ez ditu galtzen balizko lurrin guztiak denbora-epe luzean (ia 2 urte). Baina txigortu ostean, degradazio-prozesuak hasten dira denbora-epe laburrean (txigortu eta 35 egunera alearen inguruan dauden koipeak oxidatu egiten dira eta, ondorioz, kafea mindu egiten da).\nFuntsezko hiru faktore daude:\nLurrina galtzea: txigorketa-prozesuan kafe-alean eratutako lurrun-molekulak gainazalera atera ohi dira eta handik kanpora ihes egiten dute. Alea txigortzen denetik kontsumitu arte igarotzen den denbora ahalik eta gutxiena izan behar da; izan ere, zenbat eta denbora gehiago pasa, orduan eta lurrin gehiago galduko da. Bestalde, kafea gorputz labil bat da, ontzi egokirik ez badu, inguruan dituen lurrun eta usain guztiak xurgatzen ditu.\nHezetasuna:: kafe txigortu berriak % 1-3ko hezetasuna du, baina oso higroskopikoa da, hau da, giroko hezetasuna hartu ohi du eta prozesu horrek kaliteari eragiten dio.\nOxidatzea: kafe txigortuak % 15 olio eta koipe du. Aireko oxigenoak oxidatze kimikoa edo elementu horiek mintzea eragiten du, baita beste konposatu asko degradatzea ere. Hezetasunak, tenperatura altuek eta argiak prozesu hori areagotzen dute.\nEndekatze-prozesu hori kafea xehatzean nabarmentzen da, airearekin harremanetan dagoen kafearen gainazala handitzen baitugu. Kafe-alea kontsumitzeko epe optimoa txigortu eta 35 egunekoa bada (ontzia ireki ostean), kafe birrinduarena 6-8 ordukoa da, eta epe horretatik aurrera propietate aromatikoen eta zaporearen % 70 baino gehiago galduko du. Kafea kontserbatzeko sistema on batek lurrinak galtzea geroratuko du eta kafearen hezetasuna, airea, beroa eta argia kontserbatuko ditu. Ondorioz, garrantzitsua da ontziaren materialek eta erabilitako teknologiak kontserbazio-maila optimoak ziurtatzea: hutsean ontziratutako paketeak, lurrin-balbula, material opakuak eta isolatzaileak, gas geldoen injekzioa (nitrogenoa edo CO2)…\nKAFEA PRESTATZEKO MODU DESBERDINAK\nKafea ulertzeko modu desberdinak ikus ditzakegu prestatzeko moduetan arreta jartzen baduzu.\nMOKA, HARIDUN EDO SUTAKO KAFE-MAKINA\n1930. urtean asmatu zuen Alfredo Bialetti italiarrak, eta gaur egun, metodo erabilienetako bat Espainiako etxeetan, ia % 60ak erabiltzen du. Uste da espresso kafe-makina batekin lortzen den kafearen antzekoena delako dela arrakastatsua sistema hori, huraxe baita Espainiako, Italiako eta Portugalgo erreferentziazko kafea.\nErabili ur minerala.\nBete beti ura segurtasun-balbula azpiko ertzeraino.\nEz zapaldu kafea gehiegi, uraren igarobidea ez buxatzeko.\nKafea atera aurretik, nahastu koilara batekin produktua homogeneizatzeko.\nGarbitu kafe-makina xaboirik gabe eta lehortu egoki onddoak atera ez daitezen.\nEspresso kafe-makinan erabilitako ehotzea baino apur bat lodiagoa izan beharko da.\nIRAGAZKIZKO EDO TANTAZKO KAFE-MAKINA EDO KAFE-MAKINA ELEKTRIKOA\n1907an asmatu zuen Melitta Benzek. Espainian etxeen % 25etan baino gutxiagotan erabiltzen bada ere, munduan gehien erabiltzen den sistema da, batez ere AEBetan eta Europa iparraldean.\nUmeldu paperezko iragazkia jarri baino lehen, zelulosaren zapore posibleak saihesteko.\nEz bete gehiegi paperezko iragazkia, urak gainezka egin ez dezan.\nGarbitu kafe-makina xaboirik gabe.\nEspresso makinan erabilitakoa baino askoz ere eho lodiagoa behar da, jarduten duen presio bakarra atmosferakoa delako.\nGure etxeetan gutxi erabiltzen den sistema da, baina prestatzeko metodo errezetako bat da. Ezin hobea barietate bakarreko gama altuko kafeak kontsumitzeko.\nMoldatu kafe kantitatea gustuen arabera (adibidez, 1 zopa-koilara/kikara bakoitzeko, gutxi gorabehera).\nIsuri ura irakin eta segundo batzuetara.\nPrentsatu baino lehen, utzi atseden hartzen 3 minutuz.\nEspresso edo Moka kafe-makinetan erabilitako ehotzea baino apur bat lodiagoa izan beharko da.\nHutsezko kafegailuak itxura erakargarria du eta kafea mahaian egiteko pentsatuta dago. Kristalezko bi ontziz eta erdiko tutu batez osatuta dago, alkoholezko su txiki batekin osatzen da eta tripode bat ere badu. Kafea eho finekoa izan behar da eta prestatu nahi diren kafe-kikara kopururako egokia. Kafe hori goiko ontzian jartzen da eta, behekoan, dagokion ur hotza jarriko da.\nBi ontziak hariz lotuko dira kafegailua ixteko eta horrela hutsa sortuko dugu. Kafegailu hori piztutako alkoholezko su txikiaren gainean jarriko da, ura berotuko da eta, irakiten hastean, goiko ontzira igoko da. Orduan, kafea infusioan utzi behar da hiruzpalau minutuz. Kafegailua sutatik kentzean, hutsa sortuko da beheko ontzian eta kafe-infusioa berriz ere oinarrira jaitsiko da, hutsaren indarrak xurgatuta. Kafegailu honetan konbinatzen diren presioaren, infusioaren eta tenperaturaren baturari esker, kafe mingotsa baina suabea, zaporez betea eta lurrin aberatsekoa lortuko dugu.\nMediterraneoko herrialdeetan gehien zabaldutako sistema da, batez ere, Espainian, Portugalen eta Italian.\nAzken herrialde horretan sortu zen lehen makina 1901ean Luiggi Becerra eta Desiderio Pavónen eskutik, eta garatzen joan da kafe naturala erauztea lortzen dugun gama altuko kafe-makina elektronikoak ekoitzi arte.\nEspresso kafe-makinarekin (prestaketa azkarrari egiten dio erreferentzia izenak) kafe-kikarak etengabe egin ditzakegu. Gainera, infusioak egiteko ur beroa eta esnea berotzeko lurrina ere baditu.\nEspressoaren definizio zientifikoa hau da:\nKafe txigortu ehoarekin eta urarekin prestatutako edari polifasikoa. 3-4 mm-ko krema-geruza bat du, eta geruza hori gas-burbuila txikiz osatuta dago, olio-emultsio baten gainean azukrez, azidoz, proteina-materialez, kafeinaz eta esekitako solidoz (hondarrak) osatutako soluzio batean.\nEspresso kafe-makinaren elementu nagusiak dira:\nUr- eta lurrin-txorrotak.\nEspresso perfektuaren parametroak:\nUr kantitatea: 30 ml (+-5).\nKikarako uraren tenperatura: 68-74 gradu.\nKremaren kolorea: hur-gorrixka, baliteke”tigratura” deritzen ildaska marroiak ere izatea.\nKremaren lodiera: 3-4 mm. Baina iraunkorra izan behar da.\nKafe-kikararen % 98 inguru ura da; beraz, ezinbestekoa da elementu hori zaintzea. Parametro jakin batzuk baldintza ezin hobeetan mantenduz gero, gehienezko lurrina eta gorputza emango dizkiogu kafe-kikara bati. Halako eragina du, zeren eta ur mota aldatuta soilik, kikara bikain bat edo kikara guztiz zapore gabea lor dezakezu, kremaren koloreari eta testurari ere guztiz eragin dakieke.\nJarraian, kontuan izan beharreko uraren parametroak beha ditzake eta aurkitu beharreko balioak kafe bakoitzaren onena lortzeko.\n1. Eroankortasunaren neurketa mikrosiemensetan (µS)\nOnargarria 200-800 µS artean.\nBere presentziak gatz mineralen maila adierazten du, hau da, karga elektrolitikoko elementuak (ioiak, karga positiboarekin, katioiak, edo karga negatiboarekin, anioiak).\nOhiko irakurketak 600-1.500 µS artean.\nUr problematikoak 1.500 µS baino gehiagorekin.\n2. Guztizko gogortasunaren neurketa, gradu alemanetan (dGH) edo frantsesetan (fTH)\nBere baloreak uretan disolbatutako gatzen (karbonatoak, sulfatoak, nitratoak…) bolumena adierazten digu; eskalen arteko proportzioa hau da:\nGogortasun “normala” 8º dGH-15º dGH artekoa izango litzateke\nGuztizko gogortasun eza uraren azidotasunaren sintoma da.\n3. Karbonatoen gogortasunaren neurketa, ºKH, uraren guztizko gogortasunaren osagaia da, eta karbonatoen gogortasun konposatua adierazten digu (kaltzioarena edo magnesioaren). Aldi baterako gogortasun gisa ere ezagutzen den gogortasun hori da kare-prezipitazioen arduraduna, uraren tenperatura areagotzean.\nUreko presentzia egokia 4 ºKH izango litzateke. Gutxiago izanez gero, eragin negatiboa izango luke kafe-kikararen kalitatean, eta gehiagok kaltzifikazioak sortuko lituzke makinetan.\n4. pHaren neurketak, uraren azidotasun-maila adierazten digu. Maila egokiena 6,5 ingurukoa izango litzateke. Zenbat eta pH gutxiago izan, azidotasuna handiagoa izango da, eta zenbat eta pH handiagoa izan, alkalinotasun-maila handiagoa izango da.\n5. Azkenik, kontuan izan beharreko beste elementu batzuk; Anioi-mailak: kloruroak (zenbat eta gehiago izan, orduan eta korrosio-arazo gehiago izango dira makinetan), nitratoak, sulfatoak, fosfatoak, nitritoak eta abar dira.\nKatioi-mailak: sodioa (gehiegi izanez gero, korrosioa eragiten du), potasioa, kaltzioa, magnesioa eta abar dira.\nBrasil munduko lehen kafe-ekoizlea da, eta 55-60 milioi zaku inguru (60 kg zaku bakoitzeko) ekoizten ditu sasoiko, hau da, munduko ekoizpenaren heren bat baino gehiago. Kafeak bakarrik Brasilgo esportazioen % 3 suposatzen du. Herrialde honetan, 8 milioi pertsona bizi dira, zuzenean edo zeharka, kafetik. Brasilen landatutako azalera, guztira, 2,1 milioi hektarea baino apur bat gehiago dela estimatzen da, 300.000 sailetan banatuta. Bi herenak ekoizle txikienak dira.\nBrasilgo kafeak nahiko desberdinak dira, eta gehienak modu lehorrean tratatzen dira. Santosko kaian ontziratutakoak, batez ere strictly soft guztiak, suabeenak bezala hartu izan dira tradizionalki. Sul de Minasko kafeak izen handikoak dira kafeen munduko merkatuan, gorputz handiagoa eta lurrin indartsuagoa dutelako. Ríoko kafeak oso bereziak dira, iodo-zaporea dute eta “gusto de Rio” edo “riado” izena hartzen dute eta gorputz markatua dute.\nBrasil zaporeen mosaiko bat da: Paraná, Sao Paulo, Bahía, Espíritu Santo (historikoki Aita Santuen kafea)… Hori guztia dela-eta, zaila da Brasilgo kafeak patroi bakar baten arabera sailkatzea. Brasil barruan, batez ere Rondoniako eskualdeetan ekoizten den Conilón izeneko Robustaren ekoizpena nabarmendu behar da.\nBrasilen, kafea batez ere iragazita kontsumitzen da, eta batez ere etxean hartzen da.\nKafe-soroak dauden eskualdeetako mikroklimek markatzen dute usainaren, lurrinaren, azidotasunaren, gorputzaren, zaporearen eta zapore-ondokoaren desberdintasuna markatzen dute.Behealdeko guneetan, itsas-mailatik 760-1.070 metroen artean, azkarrago hazten da eta, ondorioz, ez dira oso azidoak eta gorputz gutxi dute, suabetzat eta atsegintzat jotzen dira eta Prime eta Extra Prime gisa ezagutzen dira. Tarteko guneetan, 1.070-1.200 msnm artean, kalitateak areagotu egiten dira. Erdigogor edo Gogor gisa ezagutzen da. Gune altuetan, 1.300 msnm-tik gora, kafe Hertsiki gogorra (SHB Strictly Hard Bean) landatzen da, munduan oso kotizatua dena bere azidotasun bereziagatik, gorputz sendoagatik, zapore definituagatik eta lurrin sendoagatik.\n3,5 milioi zaku ekoizten dituzte, eskuz biltzen da eta ohiko prozesua probetxu hezekoa izan ohi da.\nZapore oso mingotseko Robusta kafearen ekoizle handia (% 85) da. Arriskutsua da ale hartzituak aurki daitezkeelako. Arabica ekoizpenaren baitan, kalitate markatuko zenbait kafe nabarmen litezke.\nGuztira, 11,5 milioi zaku inguru ekoizten ditu urtean.\nArabica garbituaren munduko ekoizle nagusia da.Ia 600.000 familia bizi dira Kolonbian kafearen hazkuntzatik, industriatik eta merkataritzatik. Kolonbiako kafeaz hitz egitean, Federación Nacional de Cafeteros de Colombia gremio-elkarteaz hitz egitea da, kafe-biltzaileen bizi- eta lan-baldintzak hobetzeko etengabe borrokan ari den elkarteaz , alegia. Suabe garbituen 14,3 milioi zaku ekoizten ditu.\nKafe azidoa, suabea, gorputz apur batekoa da, baina lurrin atsegin bat du. Kolonbiako kafe azidoenak Europa iparraldeko eta erdialdeko herrialdeetara bidaltzen dira, azidotasuna gehien atsegin duten tokietara. Kafe ez horren azidoak herrialde latinoetara bidaltzen dira.\nKafearen sorlekua, edo gutxienez, kafe-biltzaile zaharrenen arkeologia-aztarnak aurkitu diren tokia da.\nArabica moten ekoizlea da, garbituak nahiz naturalak. Kafeina gutxiko kafeak dira. Zenbait oso azidoak dira, 2.000 metrora baino gehiagora laboratutako produktua delako. Beste batzuk, berriz, oso basatiak dira, adibidez, Djimah. Gainera, badira gozotasunagatik, lurrinagatik eta leuntasunagatik bikainak direnak, Harrar esaterako. Eta hizketan jarrai dezakegu Sidamo, Limu, Guji, Kaffa eta abarrez.\nGuztira, 6,6 milioi zaku inguru ekoizten ditu urtean.\nUrtean 3,8 milioi zaku ekoitzita, Robusta kafearen jatorri gisa ezagutzen da Uganda nazioartean, nahiz eta herrialde honetan Arabica kafeak ere ekoizten diren, eta gehienak kalitate handikoak izanik gainera.Uganda Coffee Federation edo Uganda Coffe Development Authority gisako erakundeek bultzatutako kafea sustatzeko programei esker, herrialdea Arabica kafeen jatorrien mapan kokatzen lortzen ari dira.\nHamarkada gutxitan, munduko Robusta kafe-ekoizle handiena bihurtu da Vietnam, eta gainera, produktu horren merkaturatzea herrialdeko hirugarren dibisa-ekarpen garrantzitsuena da. Gaur egun, 25-27 milioi zaku ekoizten ditu.\nCosta Ricako kafea Arabica espeziekoa da, eta Caturra eta Catuaí dira herrialdean zabalduenak. Lehena Minas Geraisetik (Brasil) dator eta bere izena guaranitik dator. Hizkuntza horretan Caturra hitzak “ale txikia” esan nahi du. Kafe hori 1952an hasi zen landatzen eta, gaur egun, ekoizpenaren % 65 da, gainerako Catuaí barietatekoa da, Caturra eta Mundo Novo (Bourbon motaren azpimota) barietateen nahasketa.\nLaborantza-teknika modernoenak kontinenteko lur aberatsenei aplikatuta (jatorri bolkanikoa duelako), Costa Ricak hektareako errendimendu handienetakoa du munduan. Costa Ricako sailak 200 eta 1.700 metroren artean aurkitzen dira. Logikoki, 700 metroz azpiko sailek kalitate txikiagoa eta azidotasun txikia duten kafea ematen dute.\n900 metrotik hazten diren kafeak dira kalitate-maila handiagoa lortzen dutenak, batez ere, Strictly Hard Bean (SHB) motakoak, 1.200 metrotik gora hazten direnak. Tarrazú, Heredia edo Volcán Poas eskualdeko SHB horiek nahikoa kafe osoak dira gorputz ertainekoak, azidotasun handikoak eta lurrun apartekoak.\nBeste handietako bat kalitatearen ikuspuntutik. Kafe gehienak 1.500 metrotik gora landatzen dira, eta horietako batzuk baita 2.000 metrotik gora ere.Kenya-k bere garaian kafea zaintzeko erakunde bat sortu zuen: Coffee Board of Kenya. Kafeak oso azidoak dira, eta kalitate eta prezio handia dute.\nIzaerari dagokionez, Tanzaniako kafea Afrika erdialdeko eta ekialdeko kafeen familiakoa da, gehienak garbituak, distiratsuak, azidotasun apur batekoa eta kikaran orekatuak dira.Azken urte hauetan, iparramerikarren jatorri gogokoenetako bat bihurtu da, eta ondorioz, kafe-saltzaileen sari garrantzitsuetan agertu dira afrikar herrialde honetako aleak.\nPotentzial handia izanagatik, sarritan manipulazio txar batek eta, batez ere, biltegiratze eta garraio txarrek Tanzaniako kikara hondatzen amaitzen dute.


Bidali zure hiri-ibilbiderik gogokoena eta lortu bizikletan ibiltzeko LABORAL Kutxaren ekipamendu bikaina - Ba da beste modu bat | Laboral Kutxa Blog\nHiri-ibilbideak, pedalei eragiteko beste modu bat\nGure hileko zozketari esker, gure ibilbide-zerrenda gero eta handiagoa da. Orain arte hasteko ibilbideak, familian egiteko ibilbideak, paseatzeko ibilbideak eta hankak jipoitzekoak eskatu dizkizuegu; oraingoan, berriz, hiri-ibilbideen txanda izango da. Nolakoak dira horiek? Herri edo hiri bat edo batzuk zeharkatzen dituzten ibilbideak dira, herriak edo hiriak lotzen dituztenak eta leku interesgarriak ezagutzeko aukera ematen dutenak. Eta nonbait zerbait hartzeko gelditzerik badugu, askoz hobeto.\nKontuan izan segurtasuna lehentasuna dela beti. Horregatik, eskertuko genizueke inolako arriskurik gabe egiteko moduko ibilbideak bidaltzea. Adibidez, hiri-bideak zeharkatzen dituzten bide berdeak edo bidegorriak.\nOrain arte bezala, garaile bakarra aukeratuko dugu; baina, eskatzen ditugun baldintzak betetzen dituzten ibilbide guztiak gure Wikiloceko kontuan esekiko ditugu, hiri-ibilbideen zerrendan. Oraintxe bertan, 90 ibilbide baino gehiago ditugu gure profilean; beraz, aurkituko duzue egin nahi duzuenen bat. Egin nahi duzue bat gure txirrindularitzazaleen taldearekin?\nNola har dezakezun parte gure txirrindularitza-lehiaketan?\nHartu nahi duzu parte 2020ko lehen zozketan? Oso erraza da. Gauza bakarra da egin behar duzu: deskribatu ditugun ezaugarriak dituen ibilbiderik gogokoena aukeratu eta bidali, .gpx artxibo batean. Bidaltzeko, bi bide hauetako bat erabil dezakezu urtarrilaren 16aren baino lehen: posta elektronikoa (laboralkutxa@gmail.com) edo WhatsAppa (677 662 867).\nGogoan izan: oraingoan hiri-ibilbideak jaso nahi ditugu. Zorte on, eta 2020an jarraitu pedalei tinko eragiten. Urte berri on!\nTags: sariak txirrindularitza zozketa


Eskolan jatea: hestebete-ahotik haratago dago bizitza | Consumer\nEskolan jatea: hestebete-ahotik haratago dago bizitza\nAisiarako ogitartekoa hobetu daiteke. Hona hemen ideia praktiko batzuk, haurrek elikagai osasungarriak, aberatsak eta batere aspergarriak eraman ditzaten eskolara.\nEgilea: Carlos Casabona Monterde 2019-ko irailak 23\nGaraiak aldatzen ari dira: opilak edo jolaserako zukuak daramatzaten motxila eramaileekin eskolara joaten diren haurren kopurua jaitsi egin da, biztanleriari ematen zaion ohitura osasungarriei buruzko informazioari esker, adin txikikoei zuzendutako publizitatea egon arren. Haurren gehiegizko pisuak eta gizentasunak ere ez dute erakusten azken 20 urteetako goranzko joera. Geldialdi hori maila globalean gertatzen da, baina ez maila berean: gizarte-maila ahuletan gora egiten jarraitu du, Aladino 2015 azterketak frogatu zuenez. Eta, gainera, balioek maila onartezinetan jarraitzen dute: Azterketa berri honetan ikus daitekeenez, Espainiak leku nabarmena du Europan haurren obesitateari dagokionez. Arazo horri aurre egiteko modu praktiko bat gure haurrak eskolara eramaten dituzten mokaduak hobetzea da. Ondoren, nola egin azalduko dugu.\nHestebetea edo fianbrea duen ogi zuriaren ogitartekoak “totem” proteinikoa izaten jarraitzen du, teorikoki ezin hobea, eta opil txokolateduna edo zukua baino askoz elikadura-maila altuagoan. Baina benetan haurren elikadura hobetu nahi badugu, táperra eta osoko ogia barazkiekin egindako ogitartekoa aliatu onak dira gure seme-alabek elikagai osasuntsuagoak eskura izan ditzaten.\nHala ere, komeni da gure seme-alabekin aldez aurretik adostea zer eduki izango duen táperrak. Ez da komeni gauza berriren batekin edo guztiz gustatu ez zaigun zerbaitekin harritzea, eskolako zaborretara eraman gaitzake eta. Horregatik, ideia ona da aurreko gauean zer jarriko dugun táper-ean erabakitzea eta haurrei eskatzea asteko plan bat egiten laguntzeko. Horrela ez da ustekaberik izango eta goizeko presak saihestuko ditugu.\nGoizeko mokoaren ahaztuta dagoen fruta da, eta hori erraz egiaztatzen da hainbat azterketa eta inkestatan; horregatik, pieza oso bat jarri behar dugu, hala nola nektarina, banana, sagarra, udarea, bi mandarina edo bi aranak. Fruta hauek ez dute taparik edo prestaketarik behar.\nHaur txikienentzat, praktikoagoa da -eta garbia- aukeratutako fruta zatitxotan ebakitzea, tauper batean jartzeko. Horrela, gainera, aukera zabala izango dugu: laranja, udarea, meloia, sagarra, sandia, kiwia, marrubiak eta mugurdiak, melokotoia, mahatsak (zurituak, erdietan eta pipitarik gabe, ezustekoak saihesteko), anana, mangoa, ahabiak eta abar. Oso komenigarria da punta zorrotzik gabeko sardexka txiki bat jartzea, haurren eskuak zikin gera ez daitezen.\nKontuan hartu behar da ebakitako frutak kontuz manipulatu behar direla, eta giro-tenperaturan denbora gehiegi egon ez dadin. Hori dela eta, hozkailutik hotza ateratzea komeni da, hozkailuan sartu baino lehentxeago moztu eta ontzi hori hozkailu txiki batean edo poltsa isotermiko batean jarri, motxilan jartzeko. Estatu Batuetako Gaixotasunak Prebenitzeko eta Kontrolatzeko Zentroek (CDC) aholku gehiago ematen dizkigute listeria bakterioak elikagai asko kutsa ez ditzan, uda honetan gertatu den bezala, eta horrek elikadura-krisia eragin dezake.\nFrutatik atera gabe, beste aukera bat, erosoa eta bizkar-zorroan pisu gutxiagokoa, fruta lehortua jartzea da: aranak, mahaspasak, pikuak, orejoiak, etab. Kontuan hartu behar da deshidratatutako edo lehortutako frutak ia ur guztia galdu duela, baina bere propietate elikagarriak mantentzen ditu, eta haurrek oso ondo onartzen dituzte, zapore gozoagoa dute eta, beraz, ez da komeni gehiegi erabiltzea.\nKolore guztien aukera osasungarriak\nFrutaz gain, irudimentsuak izan behar dugu, eta beste elikagai osasungarri batzuk ere hartu behar ditugu kontuan, hala nola cherrys motako tomateak (mahatsak, moztuta, haurra txikia bada), azenarioak, kolore deigarriko piper txiki eta kurruskariak, pepinoa xerratan, azalorea, ilarrak, txanpinoiak, arrautza gogorra (bost urtez azpiko bidean).\nOgitartekoa prestatzen badugu, ogi integralarekin egiteaz gain, hauek izan daitezke aukera osasungarri eta ikusgarriak:\nKrema osasungarriak igurtzi. Adibidez? Hummusa, guakamolea, erremolatxa-patea (haurrak axolagabe utziko ez dituen kolore erakargarriarekin), berenjena-patea (baba ganoush), eskalibada-patea (kipula, piperra eta berenjena kozinatuta), piper- eta intxaur-patea (hammara), tomate lehorren patea edo tipiko-patea (tapenpikoa).\nKremak edo fruitu lehorren pasta, hazidunak edo hazirik gabeak, baina beti azukrerik gabeak: kakahuetezkoak, almendrazkoak, hurrak, intxaurrak, pistatxoak, anakardoak… Etxean egitea komeni da, sukaldeko robot indartsu batekin eta kantitate handi samarrean, ondo kontserbatzen baitira. Interneten era guztietako errezetak aurki daitezke horrelako prestakinetan arrakasta izateko.\nJarri piper gorria zerrendatan, letxuga, tomate-xerra batzuk eta ahabiak, intxaurrak edo almendrak.\nAnimalia-jatorriko elikagaiak: sardinak, izokina edo berdela zatitxotan, tortilla, gutxi ondutako eta gatz gutxiko gazta, oilasko edo indioilar bularkiaren xerra mehea, etab. Elikagai horiek erabiltzean, ogia tomatearekin igurtzi eta letxuga- edo kanonigo-orri batzuk gehitzea komeni da, eguneko otordu guztietan landare-elementuak egon daitezen.\nEta egun batean zerbait berezia egin nahi badugu, beti sar daitezke motxilan etxeko oilo edo madalenak, platanoarekin. Rebeca Pastor dietista-nutrizionistak azalduko digu errezeta hori.\nEgilea: Miguel Ángel Bargueño


Argantzongo Udalak osasuna lehenestea eta COVIDaren hedapena geldiarazteko estrategia bakarra aplikatzea eskatu du\nAzpimarratu du egoera horrek berriro ere agerian utzi duela, bere gordintasun osoz, enklabeak irauteak dakarren zentzugabekeria eta irrazionaltasuna.\n| 2021-02-12 17:15:00\nTrebiñuko Udalak joan den asteartean egin zuen bezala, Argantzonek argi berdea eman dio mozio bati osoko bilkuran erakunde guztiei eskatuz “osasuna lehenestea” eta estrategia bakarra aplikatzea COVIDen hedatzea geldiarazteko. Alde horretatik, testuak dio “norabide zuzeneko urrats bat” izan zela azaroan onartutako alarma-dekretuaren arabera, pandemia ez zabaltzeko, Euskal Autonomia Erkidegoan hartzen diren neurri berak aplikatu behar direla ezartzea.\nHala ere, EH Bilduren eta EAJ taldeek babestu duten testuak dioenez, “bide horretan sakondu behar da”, eta, aldi berean, “estrategia bakarra” eskatzen du. Hori dela eta, bi udalek premiazko bilera bat egiteko eskatu dute Eusko Jaurlaritzarekin eta Gaztela eta Leongo Juntarekin, “enklabeko biztanleen osasuna bermatzeko beharrezko neurriak hartzeko”.\nAzkenik, testuak azpimarratzen du egoera horrek “agerian utzi duela, beste behin ere, bere gordintasun osoarekin, Trebiñuko enklabearen existentzia eta bere iraunkortasunak dakarren irrazionaltasuna”. Hori dela eta, beste dei bat egin zaie eragindako erakunde guztiei, “auzi honetan sen ona aplikatzeko eta Trebiñu eta Argantzon udalerrien integrazio eraginkorrerantz ahalik eta azkarren aurrera egiteko beharrezkoak diren adostasunak sortzeko”.\n(mozioa atxikituta doa)


Zambrano AK[au] - PubMed - NCBI\nSearch: Zambrano AK[au]\nSelect item 30763667 6.\nSelect item 30228363 7.\nSelect item 29197245 8.\nToscanini U, Gaviria A, Pardo-Seco J, Gómez-Carballa A, Moscoso F, Vela M, Cobos S, Lupero A, Zambrano AK, Martinón-Torres F, Carabajo-Marcillo A, Yunga-León R, Ugalde-Noritz N, Ordoñez-Ugalde A, Salas A.\nSelect item 28685147 9.


Eibarrek 2-0 irabazio dio Logroñori Unben - Noticias de Gipuzkoa\nEibarrek 2-0 irabazio dio Logroñori Unben\niberdrola liga Kuki eta Arolaren golek makurrarazi dute talde errioxarra\n– m.t. 07.01.2021 | 00:45\neibar – Eibarko neskek EDF Logroño mendean hartu zuten eta errioxarrak baino gehiago izan ziren partida osoan zehar (2-0). Modu honetan, Iker Dorronsororen taldeak hasiera polita eman zion 2021. urteari, Unben bigarren garaipena jarraian lortuz.\nKukik gol aukera pare bat izan zituen goizeko lehenengoa sartu aurretik. Golegileak Thembiren atzeranzko pase bat aprobetxatu zuen bisitarien atezaina gaindi-tzeko, hegoafrikarraren alboko jokaldi batean. Thembik berak izan zuen bigarrena sartzeko aukera, baina gol erabakigarria ez zen bigarren zatiko lehen minutuetara arte iritsiko; 2-0ekoa Arolak egin zuen, baloia Errioxako atezainaren gainetik jaurtikita. Thembik golaren bila jarraitu zuen, baina alferrik; inolaz ere, eta iritsi ez arren, Eibarrek hurbil izan zuen partidan zehar 3-0ekoa.\nGaraipen honi esker eibartarrek 17 puntu batu dituzte, eta sailkapenaren gune lasaian kokatuta daude. Gorri-urdinen entrenatzaile Iker Dorronsoro pozik agertu zen "dinamika onean zetorren aurkari baten aurka" irabazi izanagatik, eta "partida osoan arriskurik sortu ez digutelako. Gure taldeak lan bikaina egin baitu defentsan ". Eta gaineratu zuen, "markagailua motz samar geratu da, nire ustez gol gehiago sartzeko aukera onak izan ditugulako".\nDorronsorok azpimarratu egin nahi izan zuen "Unben bigarren garaipena jarraian" lortzearen garrantzia. "Etxean sendo ibili behar dugu, eta bide honetan jarraitu". Armaginen entrenatzailearen ustez, igandean Athleticen aurka Lezaman jokatuko duten derbia "oso partida berezia izango da. Gu bolada onean iritsiko gara, eta haiek berriz, nahiko txarrean; horregatik nahiko dute nola-hala garaipena lortu".\nEIBAR Noelia, Sheila Elorza (Mar Torrás, 84.min), Puyi, Napo, Noko Matlou, Arola Aparicio (Charity Adule, 78. min), Llompart (Arene, 67. min), Thembi Kgatlana (Aída Esteve, 84. min), Sara Navarro, Kuki (Carla Morera, 68. min) eta Ruth Alvarez.\nEDF LOGROÑO Isabel Langa, Cazalla, Valderas (Daniela Caracas, 66. min), Leti (Valeria Pascuet, 71. min), Ines, Ana V. (Carol, 46. Min), Ida Guehai (Judith, 46. min), Chini, Julie Tavlo-Petersson, Rebecca Elloh (Vilakazi, 85. min) eta Jade.\nGolak 1-0, 33. min: Kuki. 2-0, 47. min: Arola Aparicio.\nEpailea Cebollada López. Txartel horia bisitarien taldeko Jaderi.\nJazoerak Iberdrola Ligako partida Unben, ateak itxita.\nEuskaltzaindiaren 600 forma berriak.\nEAJk eta PSEk Lezertua proposatu dute Ararteko gisa.\nArratsaldean ere berehala agortu dira Donostiako banderak .


Olano: “Partaidetza eta kontziliazioan esperientzia arrakastatsuak izatea funtsezkoa da Gipuzkoaren etorkizuna eraikitzeko” - Artikulua - ORAIN Gipuzkoa\nOlano: “Partaidetza eta kontziliazioan esperientzia arrakastatsuak izatea funtsezkoa da Gipuzkoaren etorkizuna eraikitzeko”\nEtorkizuna Eraikiz programaren baitan, langileen partaidetza eta kontziliazioa bultzatzeko esperientzia pilotuetan parte hartzen ari diren 20 enpresak elkartu ditu Aldundiak\nEtorkizuna Eraikiz programaren baitan, lurraldeko 20 enpresa ari dira langileen partaidetza eta kontziliazioa bultzatzeko esperientzia pilotuetan parte hartzen. Gipuzkoako Foru Aldundian izan dira gaur goizean eragile hauek, foru erakundeak antolatutako lan topaketan. Egitasmoaren baitan, parte hartzaileek esperientziak trukatu eta lankidetza estrategiak indartu dituzte, esperientzia arrakastasu hauek hobetzen jarraitzea jomuga. Diputatu nagusiak, Markel Olanok, enpresa hauek jorratzen ari diren bidea nabarmendu du. Bere ustetan, gaur partekatu diren esperientziek pertsonen garapen pertsonal eta profesional osoa lortzea ahalbidetuko dute, Gipuzkoaren etorkizunaren eraikuntzan isla izango duena.\nOlanok eskertu egin die enpresei Etorkizuna Eraikiz ekimenean parte hartzea, eta azpimarratu du bi esparru horietan bultzatzen ari den saio esperimentalekin ekarpen nabarmena egiten ari direla Gipuzkoa lurralde modernoagoa, irekiagoa, kolaboratiboagoa, partehartzaileagoa eta ezberdintasun ekonomiko eta sozial gutxiagokoa izateko. Era berean, nabarmendu du beharrezkoa dela pertsonak izatea edozein eraldaketaren ardatz, "izan ere, pertsonak dira gizabanakoen, enpresen eta lurraldearen oinarria", erantsi du. Diputatu nagusiaren ustetan, langileen partaidetza eta bizitza pertsonal eta profesionalaren arteko kontziliazioa ezinbestekoak dira ekonomia sustapena sendotzeko, Aldundiaren helburu estrategikoa azken hau.\nIsabel Busto i68 enpresako zuzendariak, bere aldetik, adierazi du 4.0 industriak ekoizpen prozesuak irauli dituen bezala, beharrezkoa dela langileen partaidetza eta bizitza pertsonal eta profesionalaren arteko kontziliazioa oinarri izango dituen transformazioa gauzatzea, “horrela gure enpresek lehiakortasunaren arloan sakontzen jarrai dezaten”. Jon Altuna Mondragon Unibertsitateko errektoreordeak, bere aldetik, azpimarratu du mundu akademikoa prozesu honetan inplikatzearen garrantzia, “unibertsitateak ekarpen handiak egingo baitizkio prozesuari ikerketa praktikoak erabiliz”.\nEtorkizuna Eraikiz programaren esperimentazio proiektuetan parte hartzeen ari diren 20 enpresek 3.500 langile dituzte, eta Gipuzkoako etorkizuneko erronkei erantzuna emateko irtenbide zehatz, erreal eta transformatzaileak identifikatu eta aplikatzea dute jomuga. Gipuzkoako Foru Aldundiak Etorkizuna Eraikiz xede berarekin jarri zuen martxan: gizartearekin elkarlanean, lurraldearen etorkizuna hobetuko duten konponbide transformatzaileak aurkitzea. Hainbat esperientzia pilotu jarri dira jada martxan lan esparru estrategikoetan, gaurko bileran parte hartu duten bi lan ildoak kasu.\nPate hartzaile hauek gure lurraldean dauden enpresa tipologia desberdinen isla dira, antzinatasunez, jarduera esparruz (industrialak edo zerbitzuetakoak), tamainaz eta partaidetzaren gaian duten ibilbideaz (partaidetzaren gaian hasi berriak diren enpresak nahiz arlo horretan erreferenteak diren eta beren ibilbidea sendotu nahi duten enpresak). Partaidetza proiektuan ari diren hamar enpresak hauek dira: Berritek, Bidegi, Biele Group, Calderería Zue, Ulma Taldea, Informática 68, Iseq Azpeitia, Landeta Burdin Lanak, Mendi Metal Innovation Group, eta Zorrotz Legazpi.\nGaurko topaketan, enpresek azaldu dute zer errazoi izan dituzten enpresan langileen parte hartzea indartzeko (partaidetza eredu integrala sendotzea, proiektu partekatua sortzea, autonomia handiagoa sustatzea, lan giroa hobetzea, talentua enpresan atxikitzea eta jabetzaren erreleboa egitea, besteak beste), eta enpresa bakoitzean definitu dituzten lan ildo nagusiak partekatu dituzte gainerakoekin. Horien artean izan dira, adibidez, parte hartzearen baloreetan eta printzipioetan sentsibilizatzea, langileak partaidetzarako trebatzea edo komunikazioa eta informazio trukea hobetzeko baliabideak sortzea.\nHorrez gain, Ekonomia Sustapeneko, Landa Inguruneko eta Lurralde Orekako diputatuarekin, aukera izan dute hausnarketa bat egiteko enpresen kudeaketan edo jabetzan langileen parte hartzea sustatzen jarraitzearren Gipuzkoako Foru Aldundiak bultza litzakeen jarduera berrien inguruan.\nBerdintasun eta kontziliazio proiektuari dagokionez, hamar enpresa hauek dira arlo honetan arituko direnak: Angulas Aguinaga, Bera Bera Kirol Kluba, Ikusi (Velatia Taldea), Ikor, Alcad, Erreka (Mondragon Taldea), Askora, Alcorta Forging Group, Uliazpi entitate publikoa eta Gipuzkoako Foru Aldundia. Enpresa horiek hainbat jarduera ildo gauzatuko dituzte, besteak beste, ondorengo hauek ahalbidetzeko: askotariko talentuaren kudeaketa, jendea erakarteko teknika berriak, lanpostuaren birtualizazioa, aukera berdintasuna sustatuko duten kudeaketa sistema berriak, berdintasunaren eta kontziliazioaren nahiz berdintasunaren eta kirolaren alorreko jardunbide egokiei buruzko komunikazioko eta zabalkundeko teknika berriak, giza baliabideen kudeaketaren eraldaketa, edo zerbitzuen bereizketa genero ikuspegia eta erantzunkidetasuna ezarriz.