Tepora, dua na Parofita yalewa, Basika Meu Tinadra na Isireli | Vakatotomuria Nodra Vakabauta\nNa Vale ni Vakatawa | Okosita 2015\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hmong (White) Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kamba Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Mambwe-Lungu Marshallese Maya Myanmar Ndebele Ndonga Ngabere Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tatar Thai Tigrinya Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nVAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA | TEPORA\n“Niu Basika Meu Tinadra na Isireli”\nE VAKARAICI ira na sotia era tuvani yani e Ulu i Tepori o Tepora. Sa bau veivakauqeti sara ga vua. Ena mataka oya a vakasamataka tiko nodra yaloqaqa kei na dei ni nona vakabauta na nodra iliuliu o Peraki. Era le 10,000 ga, ia ena vakatovolei nodra vakabauta kei na nodra yaloqaqa ena siga qori. E lailai sara na kedra iwiliwili, ra sega tale ga ni vakaiyaragi vinaka. Ena nona veivakauqeti ga na marama qo era sa mai tuva kina mera vala kei na dua na meca vakadomobula.\nRaitayaloyalotaka mada ni liwava tu na isulu i Tepora na cagi ni rau rai tu yani vakayawa kei Peraki ena dua na delana. E cecere na Ulu i Tepori qai rabaraba na delana. Rawa ni raici sobu tu mai na vanua rabaraba qori na Buca o Esadraloni, e rauta na 400 na mita ena cevaira. E davo na Uciwai o Kisoni ena kena veico me kui yani ina Wasa Levu ni vakamuria na Ulu i Kameli. De dua a mamaca tu na uciwai ena mataka ni siga oya, ia e dua na ka e taliva tiko mai ena buca rabailevu qori. Era toso tiko yani na mataivalu i Sisera, tatibi tale ga tiko ga na kena kaukamea. Qo na mataivalu nuitaki duadua i Sisera—e rauta ni 900 na qiqinivalu e vakaisele takelo. E nona inaki o Sisera me tamusuki ira na Isireli me vaka ga na kena tamusuki na varile!\nE kila o Tepora ni waraka tiko o Peraki kei ira na nona sotia me tukuna e dua na ka se sikinala. Vakacava o Tepora duadua ga na yalewa a tiko e kea? Cava nona rai me baleta na itavi levu e vakacolati kina ena gauna oya? Bau vaqaqa o Tepora na cava e cakava tu e kea? Sega! A tukuna vua na nona Kalou o Jiova ni na tekivuna na ivalu qo; sa tukuna oti tale ga vua ni na vakayagataka e dua na yalewa me vakaotia kina na ivalu. (Dauveilewai 4:9) Na cava eda vulica ena italanoa ni nona vakabauta o Tepora kei ira na dau vala qaqa era tokoni koya?\n“MO LAKO I ULU I TEPORI”\nNa imatai ni gauna e cavuti kina o Tepora ena iVolatabu e tukuni ni “parofita yalewa.” E duatani kina ena iVolatabu o Tepora, ia e sega ni o koya duadua ga. * E dua tale tiko nona itavi dokai o Tepora. E dau dusimaki koya o Jiova me veivakasalataki me wali kina na leqa.—Dauveilewai 4:4, 5.\nA tiko o Tepora ena veiulunivanua e Ifireimi, ena tadrua ni koro o Peceli kei Rama. E dau dabe toka ena dua na ruku ni vuniniuniu qai dusimaki koya o Jiova me qaravi ira kina na lako yani. E sega ni rawarawa nona itavi, ia e sega ni vakalaiva qori me rere se taqaya kina. A vinakati sara ga vakalevu nona veiqaravi. A bau vakaitavi tale ga ena kena buli e dua na sere uqeti vakalou, e okati kina na ivakamacala me baleti ira na sega ni yalodina: “Era digia na kalou vou, e qai tubu na ivalu ena matamata.” (Dauveilewai 5:8) Era biuti Jiova na Isireli mera qarava eso tale na kalou, e qai vakalaiva o Jiova mera valuti. E valuti ira gona na tui Kenani o Japini ni vakayagataka e dua na jenerali kaukaua o Sisera.\nNa yaca mada ga Sisera e vakavu rere kei na taqaya e Isireli! E vakarerevaki sara nodra ivakarau ni bula kei na sokalou na kai Kenani nira dau cabori kina na gone, ra tiko tale ga na saqamua ni valenisoro. Cava e yacovi ira na lewenivanua ni vosa yaco tiko e kea e dua na jenerali ni Kenani kei na nona mataivalu? E laurai ena sere i Tepora ni dredre vei ira na Isireli na veitosoyaki, lala tale ga na koro. (Dauveilewai 5:6, 7) Eda rawa ni raitayaloyalotaka nodra lai tu lo e veikau kei na veidelana, ra rere na teitei se mera tiko ena koro sega ni vakabai, ra taqaya na taubale e gaunisala de ra moku, ra qai kau vakaukaua na luvedra, ra kucuvi tale ga na nodra yalewa. *\nE 20 na yabaki na nodra vakalolomataki tiko me yacova ni sa raica o Jiova na ivakadinadina nira sa via veisau na nona tamata viavialevu se me vaka e tukuni ena nodrau sere uqeti vakalou o Tepora kei Peraki, “Me yacova niu basika o yau, o Tepora, me yacova niu basika meu tinadra na Isireli.” Eda sega ni kila se a dua dina na tina se sega o Tepora na wati Lapitoci, ia e ivakatakarakara ga na veika e cavuti qori. A lesi Tepora ga o Jiova me taqomaka na matanitu qo me vaka e dua na tina. E tukuna vua me lesia e dua na turaga qaqa e dau vakabauta, na Dauveilewai o Peraki, qai dusimaki koya me valuti Sisera.—Dauveilewai 4:3, 6, 7; 5:7.\nO Tepora e uqeti Peraki me yaloqaqa me vakabulai ira na tamata ni Kalou\nE vakarota o Jiova ena vuku i Tepora: “Mo lako i Ulu i Tepori.” Me soqoni ira vata na 10,000 na tagane o Peraki mai na rua na yavusa e Isireli. E vakasavuya o Tepora na yalayala ni Kalou nira na ravuta na turaga qaqa o Sisera kei na nona 900 na qiqinivalu! E sega ni vakabauta qori o Peraki. E sega tu na mataivalu ni Isireli, sega tale ga nodra iyaragi vinaka. Ia e vakadonuya ga o Peraki me lai valu ke tomani koya o Tepora e Ulu i Tepori.—Dauveilewai 4:6-8; 5:6-8.\nE tukuni kina ni lailai nona vakabauta o Peraki ena vuku ni ka e tukuna qori, ia e sega. A sega ni kerea me vakalevutaka na Kalou na iyaragi. E dei nona vakabauta, e kila ni bibi sara me tiko e dua e dau matataki Jiova me vakaukauataki koya kei ira nona sotia. (Iperiu 11:32, 33) E sauma o Jiova na ka e kerea. E vakatarai Tepora me lako. Ia e vakasalataki koya o Jiova me parofisaitaka ni na sega ni vakalagilagi e dua na tagane ni sa cava na ivalu. (Dauveilewai 4:9) E vakatulewataka na Kalou ni na vakamatea na turaga ca o Sisera e dua na yalewa!\nDua na ka na levu ni veivakalolomataki, itovo voravora kei na lewa ca sa vakayacori tu nikua e vuravura vei ira na yalewa. Tu tu yadua mera qai dokai ena kena ivakarau e vinakata na Kalou. Ia ena rai ni Kalou, era talei kece na yalewa kei na tagane, e vakadonui ira tale ga. (Roma 2:11; Kalatia 3:28) Eda vulica ena ivakaraitaki qo i Tepora ni dau vakalougatataki ira na yalewa na Kalou. E lesi ira kina ena so na itavi dokai, se vakatakila vei ira na ivakatakilakila ena vuku ni so na ka bibi e dau tokona. E bibi me kua ni tiko vei keda na ivakarau ni rai sa takalevu tu nikua e vuravura me baleta nodra vakaduiduitaki na yalewa.\n“E YAVAVALA NA VURAVURA, E TASOVA MAI NA LOMALAGI”\nE soqoni ira mai nona mataivalu o Peraki. Era le 10,000 na tagane yaloqaqa mera lai valuta na mataivalu kaukaua i Sisera. Ni liutaki ira yani o Peraki ina Ulu i Tepori, e marau ni tiko e dua me vakayaloqaqataki ira. Eda wilika: “E tomani koya cake tale ga o Tepora.” (Dauveilewai 4:10) Vakasamataka mada kena uqeti ira na sotia nira sa cabeta na Ulu i Tepori qai bolemate me tiko e yasadra na marama yaloqaqa qo ni vakabauta dei na Kalou o Jiova.\nE yavala totolo sara o Sisera nona kila nira sa bolebole tiko yani na Isireli. E vica tale ga na tui Kenani era mai tovata kei Japini ni rairai kaukaua duadua vei ira. E yavala na qele nira lako yani na qiqinivalu kaukaua i Sisera mera tuva ena buca. Era vakadeitaka nira na ravuta na mataivalu malumalumu ni Isireli.—Dauveilewai 4:12, 13; 5:19.\nNa cava rau na cakava o Peraki kei Tepora nira sa voleka yani na meca? Ke ra tiko ga ena baba e Ulu i Tepori era na taqomaki, ena dredre vei ira na vodo tiko ena qiqinivalu ni Kenani mera cabeta yani na vanua qori. Ia o Peraki ena qai vala ga ni dusimaki koya kina o Jiova, mani waraka na ka e tukuna o Tepora. Sa qai yaco na gauna qori ni tukuna vua o Tepora: “Tucake, qo na siga ena soli Sisera kina i ligamu o Jiova. Vakacava, e sega ni liutaki iko o Jiova?” Eda wilika tarava: “E siro sara o Peraki mai Ulu i Tepori kei na 10, 000 na tagane era muri koya.”—Dauveilewai 4:14. *\nEra siro mai na ulunivanua na mataivalu ni Isireli ra qai cicivi ira yani vakadodonu na mataivalu vakadomobula ni meca era tiko ena vanua rabaraba. Vakacava e tokoni ira o Jiova me vaka a yalataka o Tepora? Eda wilika ena kena isau: “E yavavala na vuravura, e tasova na lomalagi.” E veilecayaki na mataivalu dokadoka i Sisera ni sa bisa mai na uca, dada totolo kina na qele. Sega ni dede sa sega ni yaga na nodra qiqinivalu kaukamea. Era lobo ena soso ra qai tao tu kina.—Dauveilewai 4:14, 15; 5:4.\nE sega ni bau vakaleqa na mataivalu i Peraki na draki ca qori. Era kila vinaka o cei e vakavuna. Era vakadodonutaki ira sara ga yani na mataivalu ni Kenani. Nira matataka tiko na Kalou ena veivakarusai qori, era sega ni vakabula e dua na lewe ni mataivalu i Sisera. E luvu na Uciwai na Kisoni ra qai kuitaki sobu na yago mate ina Wasa Levu.—Dauveilewai 4:16; 5:21.\nMe vaka ga e parofisaitaka o Tepora, e vala ena vukudra nona tamata o Jiova, me valuta na mataivalu i Sisera\nNikua sa sega ni talai ira tiko nona dauveiqaravi o Jiova mera lai valu. E uqeti ira ga mera vakaitavi ena vala vakayalo. (Maciu 26:52; 2 Korinica 10:4) Ke da muria na Kalou nikua, eda sa vakaitavi sara tiko ga ena ivalu qori. Meda yaloqaqa, nida na rawa ni tusaqati vakaukaua nikua ke da to kei na Kalou. Ia e sega ni veisau o Jiova. E taqomaki ira na vakataki Tepora, Peraki kei ira na sotia yaloqaqa ni Isireli makawa, nira vakabauti koya ra qai nuitaki koya.\n“KALOUGATA VAKALEVU VEI IRA NA MARAMA”\nE dro bula e dua vei ira na kai Kenani—o koya sara ga e ca duadua! Qo o Sisera, e dau tusaqati ira vakalevu na dauveiqaravi ni Kalou. E biuti ira tu mai na nona tamata mera mate ena lolobo, e siviti ira na sotia ni Isireli me dro vei ira na nona ito ena vanua e nanuma ni rawa ni bula kina. E cici totolo sara ena domobula de ra kunei koya na sotia ni Isireli, mani gole ina valelaca i Eperi, na Kenaiti. O Eperi e dau maliwai ira na veitokiyaki era vakaitikotiko ena ceva, ia qo se qai tawase ga mai vei ira, rau veimaliwai vinaka tale tu ga kei Tui Japini.—Dauveilewai 4:11, 17.\nDua na ka na oca i Sisera ni yaco yani ena itikotiko i Eperi. A sega ni tiko e vale o Eperi, na watina ga o Jaili. E nanuma sara ga o Sisera ni na doka o Jaili nodrau veimaliwai vinaka tu na watina o Eperi kei Tui Japini. E nanuma ga o koya ni rau na duavata ena ka kece na veiwatini. Ia e sega ni kilai Jaili tiko o Sisera! A raica vinaka tu o Jaili na nodra veivakararawataki na kai Kenani, de rawa ni cakava kina e dua na ka. Ena rawa ni vukea na turaga ca qo, se tovata kei Jiova qai vakamatei koya ni kedra meca na dauveiqaravi ni Kalou. Na cava mada e rawa ni cakava? E rawa vakacava ni vakamatea e dua na iliuliu qaqa e dauvala?\nE vinakati me vuki totolo. E sureti Sisera sara me lai vakacegu ena dua na vanua sa vakarautaka tu. E vakarota o Sisera me kua ni tukuna na vanua e tiko kina. E tutuvitaki koya ga o Jaili, mai davo sara toka yani. Ni via gunu wai, e solia vua na uro ni sucu. Sega ni dede sa moce lutu. E mani taura sara o Jaili e dua na pini ni valelaca kei na ituki, qo e rua na iyaya era dau vakayagataka wasoma na yalewa, ra kenadau tale ga kina. E lako lo yani ena ulu i Sisera, me na vakayacora e dua na itavi levu ena nona matataki Jiova me vakamatei koya. Ke lomalomarua se vakaberabera e rawa ni tini ca tale. Vakacava, a vakasamataki ira tiko na tamata ni Kalou kei na nona veivakalolomataki o Sisera me vica vata na yabaki? Se nanuma tiko na itavi dokai me to ena yasa i Jiova? E sega ni volaitukutukutaki qori, ia na ka ga eda kila ni sa vakayacori na ka a vinakati, me mate o Sisera!—Dauveilewai 4:18-21; 5:24-27.\nOti qori e vaqarai koya yani o Peraki. Ni qai vakaraitaka na yagona mate o Jaili ni sa coba tu ena nona kanavalavala na pini, e kila sara o Peraki ni sa vakayacori na parofisai i Tepora. E vakamatea na dauvala qaqa o Sisera e dua na yalewa! E levu na yaca veibeci era vakatokai Jaili kina na dau vakalelewa kei ira na dau veivakadiloi nikua, ia o Peraki ga kei Tepora erau kila vinaka na veika e yaco. Ena nodrau sere, rau uqeti vakalou me rau vakacaucautaki Jaili ni “kalougata vakalevu vei ira na marama” ena vuku ni nona yaloqaqa. (Dauveilewai 4:22; 5:24) E yalomalumalumu o Tepora ni sega ni vuvutaka nona vakacaucautaki o Jaili, e kauaitaka ga me yaco dina na vosa i Jiova.\nE malumu sara ga na kaukaua i Tui Japini ni sa mate o Sisera. Sa qai oti na nodra veivakararawataki tiko na kai Kenani. Era bula vakacegu me 40 na yabaki na Isireli. (Dauveilewai 4:24; 5:31) Ratou kalougata o Tepora, Peraki, kei Jaili ni ratou vakabauta na Kalou o Jiova! Ke da vakatotomuria nona vakabauta o Tepora, meda yalodina ni to vei Jiova kei na noda uqeti ira kina eso tale, ena vakalougatataki keda vakalevu o Jiova, eda na bula vakacegu tale ga me tawamudu.\n^ para. 7 Era tiko eso tale na parofita yalewa me vakataki Miriama, Ulita kei na wati Aisea.—Lako Yani 15:20; 2 Tui 22:14; Aisea 8:3.\n^ para. 9 E kilai mai na sere i Tepora ni gauna e lesu kina na mataivalu i Sisera ena nona ravuravu era dau kau itokinivalu, ra okati tiko kina na goneyalewa, so na gauna e vesu e vica vata me nona e dua ga na sotia. (Dauveilewai 5:30) Na vosa e vakayagataki me “goneyalewa” e kena ibalebale na “katonigone.” Eda kila kina nira vinakati ga na yalewa qori ena vuku ni nodra gacagaca ni vakatubukawa. E rairai levu kina na kucu.\n^ para. 17 Na ivalu e qai cabolo qori e vakamacalataki vakarua ena iVolatabu—ena itukutuku makawa ni ivola na Dauveilewai wase 4 kei na sere i Tepora kei Peraki ena wase 5. E duidui na itukutuku e volai kina, ia era veisemati.\n‘Ena Vakaicovitaki Ira Era Vakasaqarai Koya ena Yalogu’\nNa vakabauta vakacava ena vakamarautaki Jiova? E vakaicovitaki ira vakacava era qaravi koya ena yalodina?\nVAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA\nMiriama—“Sere Vei Jiova”!\nE uqeti vakalou o Miriama na parofita yalewa me liutaki ira na marama ena sere ni qaqa ena Wasa Damudamu. Eda vulica vua na yaloqaqa, vakabauta kei na yalomalumalumu.\niMeli iMeli “Niu Basika Meu Tinadra na Isireli”\nULUTAGA LEVU Na Cava e Yaco Nida sa Mate?\nULUTAGA LEVU E Tiko Nodra iNuinui na Mate?\nULUTAGA LEVU Nodra iNuinui na Mate—O na Vakadeitaka Vakacava?\nITALANOA NI NONA BULA Vakalougatataki Au Vakalevu na Kalou\nVAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA “Niu Basika Meu Tinadra na Isireli”\nRerevaka na Mate—O na Vorata Vakacava?\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA Okosita 2015\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA Okosita 2015\nNA VALE NI VAKATAWA Okosita 2015


E vuqa na maqe, na maqosa e levu cake mai na 3500 matasa gone. E kena ivakarau me levu sara na mataivalu ena kunei ena loga e kaukauwa cake me vaka na kena ituvaki. Sa yaco me kilai levu sara na veisau ni moka ena taga ni vulaitubutubu me tekivu mai na kena buli na icoqa ni loga ni vulaitubutubu ena taga. A kunei ni mavoa oqo, solia na vakacegu veivakurabuitaki ena sala ni mata ni mataqali matasavotu yadua. Me vaka ni vakamuria na ituvaki ni yagoda, e laki kena itoqa ni dua na veivuke vakadede. Me baleta na moce rorogo, e bibi sara me digitaki e dua na mavoa ka rawa ni sala vata kei na ituvaki ni yagomu. Na imoiyalo ni vulaitubutubu ena taga sa tubucake tikoga na kena ciqomi ena gauna oqo baleta na ivakatagedegede ni vakacegu sa rawa kina vua e dua me kila ni oti na kena vakayagataki. Era solia e vuqa na kena isosovu kevaka e veidutaitaki kei na imoiyau tudei, vakadonui ni ivakayaloyalo, o rau ruarua. Raica e dua na tiki ni waqa ni vulaitubutubu ni taga vinaka kei na vakatabui ni vulaitubutubu.\n1. Toso Yadudua tiko ena Matasa ni Matasa(Springs)\nNa vulaitubutubu ena taga e udolu vakaudolu na matasu ka ra dau tawani tu ena taga ni ibulibuli vakamatau yadua e rukuna na isulu maqe. Na mataqali mavoa vakaoqo e kilai levu sara ena vuku ni kena dau cakacaka wale tu ga na matasawa ena veivakasaurarataki donu. Veitalia ke rau wasea e rua e dua na idavodavo vata ga, na iyaya ni moce oqo ena vaqaqacotaki ira vakayadua sara, soli vei ira na veivuke. Tekivu mai na ulu ki na yavadra, o na sotava e dua na veivuke bibi ena nomu savu ni moce ena taga vulaitubutubu. E dua tale na itutu e vinakati sai koya ni na lutu sobu vata na iwiliwili me vaka ga na kena toso laivi na revurevu ni moisi. O ira na tamata yadua e levu cake na kena duidui e rawa ni ra vakacegui ena mavoa oqo me vaka e rawa ni veisau oqo me vaka e vakaraitaki ena ituvaki ni yagomu, ena iyatuvosa oqo ena vukei iko sara vakalevu. Sa ka bibi sara me dua na nomu icoqa ni moce kei na idabedabe vinaka. Na idabedabe karakarawa ena tutu ni mataivalu e dua vei ira na neimami idabedabe kilai levu duadua.\n2. Digitaki Vakadaroi ni lomataqaya\nE levu tu na mataqali ile e dau vakayagataki ena mata ni matasauvou. Eso vei ira e oka kina na vakamareqeti, veikauwa, ka tudei. E rawa ni o digitaka na mataqali leqa o gadreva ena vakatau ki na ivakarau ena cakava kina na yagomu. Sega tale ni taqayataki na mosi ni qasika ni ko sa rawa ni vakacegu vakamalua ena dua na imocemoce ni vulaitubutubu ena taga. Me baleta na nodra kauti ira, e rawa ni o maravu ka kakua ni vakabibitaka na vakayagataki ilavo. Na sede ni moce ena taga ni vulaitubutubu e vosota tiko, dredre, kei na ka kece e kila ka vakailavo. Na kena kaukauwa e vakasavasavataka na sala me baleta na kena kaukauwa; ena iyatuvosa oqo, e rawa ni o vakayagataka ena dua na gauna balavu.\n3. Nanuma Talei\nNa mata ni mata ni taga e vakamatavulotaki tu ena veiulunivola ka okati kina na loso isausulu., vakavaletaki tu ena taga ni kena ibulibuli vakatikitiki tu vakatikina. Na mavoa oqo e maqe vakamareqeti, dau veitauri tu ga ena veiyaya dausaqasaqa, ena kena iwalewale oqo me vakacaucautaka kina e dua na irairai ravouvou. Na kena revurevu ni iyaya ni moce ena solia e dua na ivakatagedegede cecere ni vakacegu ka na rawa kina vei iko mo vakayaco-ka. Ena gauna oqo sa rawa mo ni vakacegu ka yadra mai ena mataka ni mataka ka tarava sa mamaca mai. E vuqa sara na isoqosoqo era vakavurea na savu ni moce ena vulaitubutubu ena levu ni iwiliwili vakasigalevu me vaka ni sa mai taukena e dua na vakatulewa totoka ena kedra maliwa e dua na iwase levu ni tamata yadua.\n1. Dara Vakatotolo\nIvakacagaca ni vulaitubutubu ena taga, vakararaba, e dau vakatauvatani na icoqa ni caqe ni sa yali na kena veitokoni na matasa ni matasele. Ena veigauna kece e dau veivakasaurarataki ki na vulaitubutubu, na iyaya ni iyaya ni moce ena vakalailaitaki, ka qai yali yani vakamalua na vulaitubutubu\n2. Sega ni dodonu baleti ira na gone kei na italatala qase\nVakararaba, na imoe ni vulaitubutubu ena taga sa rui malumu se sa rui kaukauwa, ka sega ni bulabula me baleti ira na gone me vaka ni ra sotava tiko na tavata ni yabaki tinivakacaca. Na ituvaki ni mavoa ena laki tara sara ga na tubu ni iqaqaco ni gone. Me kena ikuri, na icoqa ni vulaitubutubu e rawarawa me lutu dromu ia e dredre me da duri cake, ia sa vakacacani sara vei ira na italatala qase ena sui galala. Keitou vakatura ni vinaka cake me ra digitaka e dua na mavoa e levu cake na kena dredre.\n3. iYau ni Kuvu\nNa ivakatauvata bibi ni imocemoce a rawa ni caka mai na vutika ni vutika kei na vutini, ka sa vakarautaki kina e dua na draki vinaka vei ira na viavialevu me vaka na taga qele me tubu ka vuavuai vinaka. Me kena ikuri, me rawa ni vakavinakataki na isogo e loma ni isogo veitarataravi, e levu sara na drega e vakayagataki. Na serau me tolu na kena ikuri, vakakina, sega walega ni maroroi kuvu ia e sega ni rawarawa na vakasavasavataki. Oqo talega na vuna sa rui bibi kina vakalevu na samaki ni wainimate ni vulaitubutubu.\nGauna ni posi: 2020-06-24


Na Sala me Veirawai Kina Noda Vosa — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nNa Sala me Veirawai Kina Noda Vosa\nVukei Ira na Rogoci Iko Mera Vakabauta na iTukutuku ni Matanitu\nNa Vale ni Vakatawa Kacivaka na Matanitu i Jiova—2003\nMe Veiuqeti Noda Veivakavulici\nNa Cava Meda “Tukuna Vua na Tamata Yadua”?\nNa Vale ni Vakatawa Kacivaka na Matanitu i Jiova—2014\n1 E kilai na yapositolo o Paula ni dua na italatala dau veirawai nona vosa. (Caka. 19:26) O Tui Akaripa sara mada ga a tukuna vua: “Sa vo e lailai mo rawai au me’u lotu va-Karisito.” (Caka. 26:28) E veirawai vakacava na cakacaka vakaitalatala i Paula? E dau vakayagataka na iVolatabu me vakadinadinataka kina na ka dina, qai dau moica na nona ivakamacala me ganiti ira na vakarorogo.—Caka. 28:23.\n2 Nida vakatotomuri Paula, e gadrevi tale ga vei keda me veirawai na noda cakacaka vakaitalatala. Ena sala cava? Ena noda yalomatuataka na noda veivosaki kei na noda vakarogoci ira na tani. (Vkai. 16:23) Oqo e tolu na ikalawa bibi meda na vakayacora vinaka kina.\n3 Vakarorogo Vinaka: Ni vosa tiko o itaukeinivale, rogoca vinaka na ka e tukuna mo yavutaka kina na nomudrau veivosaki. Ke sega ni duavata o koya kei na nomu ivakamacala, saga mo kila se cava na vuna e sega ni duavata kina kei iko. Ena yaga sara vakalevu ke o kila na ka e vakabauta, na cava e vakabauta kina, kei na cava e uqeti koya me vakabauta kina. (Vkai. 18:13) Mo qaseqasetaka na nomu saga mo kila na veika oya.\n4 Taro: Ke dua e tukuna ni vakabauta na Letoluvakalou, tarogi koya: “Sa dede nomuni vakabauta na Letoluvakalou?” Tomana: “Oni sa bau vulica mada se cava e kaya na iVolatabu me baleta na Letoluvakalou?” De o na via taroga tale: “Ke tiki ni Letoluvakalou na Kalou, eda na raica sara ga ena iVolatabu ni vakamacalataki tu kina vakamatata, se vakaevei?” O na rawa ni vakamacalataka na ka e tukuna na iVolatabu mai na nona isaunitaro.\n5 Me Laulau Nomu iVakamacala: E dua na iVakadinadina a taroga e dua na marama e vakabauta ni rau tautauvata na Kalou kei Jisu: ‘Ke oni via tukuna vei au ni rau tautauvata e le rua, na veiwekani cava oni rawa ni vakamacalataki rau kina?’ E sauma na marama oya: “Au na kaya ni rau veitacini.” E tomana na iVakadinadina: “Se oni na kaya ni rau vaka sara ga na drua. Ia ni vakavulici keda o Jisu meda raica ni Kalou e Tama, o koya e Luvena, na iyaloyalo cava e via vakaraitaka o koya?” E taura rawa sara na marama oya ni dua e qase vei rau qai lewa e levu na ka. (Maciu 20:23; Joni 14:28; 20:17) E tara sara ga na nona vakasama kei na lomana na marama oqo na iwalewale ni veivosaki e rawai kina oya.\n6 E dina ni sega ni tamata kece ena taleitaka na ka dina, se mani vakacava sara na maqosa kei na dina ni nomu ivakamacala. Ia me vakataki Paula ga, meda gumatua tiko mada ga ni vaqarai ira na lomadina ena noda yalava, da qai saga meda rawai ira mera ciqoma na itukutuku ni Matanitu ni Kalou.—Caka. 19:8.


‘E Tataunaki Vei Ira na Cakacaka’—iVolatukutuku Makawa ni mekesini na Golden Age\nWILIKA ENA VOSA Albanian Amharic Angolan Sign Language Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kamba Kannada Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Latvian Lithuanian Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mongolian Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sena Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshwa Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus) vakaViti\n‘E Tataunaki Vei Ira na Cakacaka’\nNI OTI e vica na siga na tau ni uca kei na liwa ni cagi, e qai lai vinaka na draki ena siga Moniti, na imatai ni Seviteba, 1919. Ena kena yakavi, a tekivu na soqo ni tikina e Cedar Point, Ohio, e Merika. E 2,500 na idabedabe ena vanua ni sarasara e kea, ia era gole ga yani e voleka ni 1,000. Ni sa lai yakavi sara, era qai gole yani e sivia e 2,000 era soko ena waqa, vodo yani ena motoka kei na sitimanivanua. Na levu ni tamata era gole yani ena Tusiti, sa lai caka kina ena veikau lelevu e tautuba na vo ni porokaramu ni soqo ni tikina.\nE cila basikata na draunikau na siga, e lai vaka kina na irairai ni sulu talitali na nodra kote na turaga. Na mudre ni cagi mai na drano na Lake Erie e yavalata toka na vutinimanumanu e toka ena nodra isala na marama. E nanuma lesu kina e dua na tacida tagane: “E totoka dina na vanua keimami mai tu kina, yawa mai na kosakosa ni vuravura, e parataisi dina.”\nE sega ni totoka sara na vanua qo ni vakatauvatani ena nodra mata mamarau na vakarorogo. E tabaki ena dua na niusiveva e kea: “E vaka mera guta kece na lotu, ia era sa bau mamarau dina.” Dua na ka nodra marautaka na Gonevuli ni iVolatabu na nodra mai soqo vata va qo, vakabibi ni kaukaua toka na veivakatovolei ena vica na yabaki sa oti: veitusaqati ena gauna ni ivalu; duidui vakalevu na rai ena ivavakoso; na sogo ni Peceli mai Brooklyn; nodra bala i valeniveivesu e levu ena vuku ni Matanitu ni Kalou, era wili kina e walu na tacida tagane era cicivaka tiko na isoqosoqo, e via 20 na yabaki na balavu ni nodra vesu. *\nEra sega ni via vunau eso na Gonevuli ni iVolatabu nira veilecayaki qai vakayalolailaitaki ira na gauna dredre qori. Ia e levu era solia nodra vinaka mera vosota na vakatatabu vakamatanitu. Kena ivakaraitaki, e dua na dauveivaqaqai e sa vakasalataka vakaukaua eso na Gonevuli ni iVolatabu, ia era vakadeitaka nira na “vunautaka tiko ga na vosa ni Kalou me yacova na icavacava.”\nEna gauna dredre qori, era “raica tiko ga” na Gonevuli ni iVolatabu yalodina na nona “veiliutaki na Turaga” ra qai “masuta e veigauna nona veidusimaki na Tamada.” Ia qo era marautaka vata nodra soqo ni tikina e Cedar Point. E kaya kina e dua na tacida na ka era nanuma eso tale, oya se ra na vakalevutaka vakacava nodra cakacaka kei na vunau ena ituvatuva veiganiti. Era sega tale ni via wawa.\nMATANIVOLA “GA”—IVOLA VOU!\nEna loma ni macawa ya, era lomatarotarotaka na gole yani ena soqo ni tikina na matanivola e tabaki tiko ena porokaramu ni soqo, na ivola ni veikidavaki, kei na vakatakilakila e biu wavoki ena vanua ni soqo, oya na matanivola “GA.” Ia ena siga Vakaraubuka, e vakatokai me “Co-Laborers’ Day,” e qai mai tukuna kina o Joseph F. Rutherford vei ira na le 6,000 na vakarorogo tiko na ibalebale ni matanivola, oya e dusia na Golden Age—mekesini vou me vakayagataki ena cakacaka vakaitalatala. *\nE vakamacalataki ira nona itokani lumuti o Brother Rutherford ena nona kaya: “E tu vei ira na vakabauta ena gauna dredre, era raica na iTabagauna Uasivi (Golden Age) ni nona veiliutaki lagilagi na Mesaia. . . . Era raica me ka dokai, e nodra itavi bibi tale ga mera vunautaka e veiyasa i vuravura na kena sa voleka mai na iTabagauna Uasivi. E okati tiko ena nodra ilesilesi soli vakalou.”\nQo e tabaki tu ena waqa ni mekesini The Golden Age, “Mekesini ni Dina, iNuinui, kei na Vakabauta (Journal of Fact, Hope, and Conviction).” E dau vakayagataki na mekesini qo me tekivu kina e dua na iwalewale vou ni kena vunautaki na ka dina—me soli kina na ikere ni mekesini qo ena veivalevale. Ni tarogi se vica era na vinakata mera vakaitavi ena cakacaka qori, era duri kece ena marau na vakarorogo. E laurai vei ira na “marau kei na yalogu e kilai ga vei ira na muria na weniyava i Karisito” ra qai lagata: “Kemuni na Turaga, ni vakacilava mai na rarama kei na dina.” Na kena rogo levu e nanuma lesu kina o J. M. Norris “Au nanuma vinaka tu ga ni vaka me kurei vakalailai na vunikau.”\nNi oti qori, era laini tu me vica na aua na gole yani ena soqo ni tikina mera taura na imatai ni nodra ikere ni mekesini qo. E levu era duavata kina kei Mabel Philbrick ena nona kaya: “Keimami marautaka dina ni sa tu tale na cakacaka me qaravi!”\nEra vakavakarau sara e rauta ni le 7,000 na Gonevuli ni iVolatabu. E vakamacalataka vakamatailalai na itavi na tikidua na Organization Method kei na ivola lailai To Whom the Work Is Entrusted: Sa na veidusimaki ena itavi me qaravi na Tabana e Qarava na Cakacaka. Ena dua na Komiti ni Cakacaka ena ivavakoso, ena lesi tale ga e dua na dairekita me vakasavuya na ka e vinakati me caka. Me wasewasei na yalava mai na 150 na vale ina 200. Ena caka ena yakavi ni Lotulevu na Soqoni ni Cakacaka mera tukuna kina na mataveitacini eso na irogo, mera solia tale ga kina nodra ripote ni cakacaka.\nE tukuna o Herman Philbrick: “Ni keimami lesu i vale, keimami ogaoga sara ena soli ni ikere.” Era vakarorogo kece o ira era sotava. E kaya o Beulah Covey: “Ni oti na ivalu kei na levu ni rarawa e vakilai, vaka mera duavata na tamata ena vakasama me baleta e dua na itabagauna uasivi.” E vola o Arthur Claus: “Era kidroa sara ga na ivavakoso kece ena iwiliwili levu ni ikere.” E voleka ni veimama na milioni na sabolo ni imatai ni itabataba ni Golden Age e veisoliyaki ena loma ga ni rua na vula, era vinakata tale ga e le 50,000 na ikere ni mekesini qo.\nE tukuna o A. H. Macmillan me baleta na ulutaga “Gospel of the Kingdom” (Kosipeli ni Matanitu), ena Vale ni Vakatawa ni 1 Julai, 1920 ni qo na imatai ni gauna e uqeti ira kina na mataveitacini kece e veiyasa i vuravura na isoqosoqo mera vunautaka na Matanitu ni Kalou. E uqeti ira kece na lotu vaKarisito lumuti na ulutaga qori “mera vakadinadinataka e veiyasa i vuravura ni sa voleka na matanitu vakalomalagi.” Nikua, “e tataunaki na cakacaka” vei ira na taci Karisito, ia nira waraka tiko na itabagauna uasivi ni Mesaia, era tomani ira e vica vata na milioni na dau guta mera vunautaka na vosa ni Kalou.\n^ para. 5 Raica na ivola Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, wase 6, ena ulutaga “A Time of Testing (1914-1918).”\n^ para. 9 Ena 1937 a qai vakatokai na Golden Age me Consolation, e veisau tale ena 1946 me Awake!\niMeli iMeli ‘E Tataunaki Vei Ira na Cakacaka’


Na iVoli—Cava o na Cakava ena iLoloma Uasivi Duadua ni Kalou?\nCava o na Cakava ena iLoloma Uasivi Duadua ni Kalou?\n“Ni uqeti keitou na loloma i Karisito . . . e mate ena vukuda kece mera kua kina ni bula ena vukudra ga, o ira era bula tiko, mera bula ga ena vuku i koya e mate ena vukudra.”—2 Korinica 5:14, 15.\nNI SOLI vei keda e dua na iloloma totoka, e dodonu meda vakavinavinakataka. Qori na ka e vakabibitaka o Jisu ni vakabulai ratou oti na tini na vukavuka. E “lesu tale e dua vei ratou . . . , e vakacaucautaka na Kalou ena domolevu.” Ia e taroga o Jisu: “A sega beka ni vakabulai e le tini? I vei ga o ratou na le ciwa?” (Luke 17:12-17) Eda vulica e keri ni rawa nida guilecava totolo na veika vinaka era cakava vei keda eso tale!\nE duatani duadua na isoro i Jisu, e iloloma uasivi duadua me bau vakarautaki. O na vakaraitaka vakacava ni o vakavinavinakataka na iloloma qori ni Kalou?\nSaga mo kilai koya e solia na iloloma. E vinakati eso tale na ka me lakovata kei na isoro me qai rawa na bula tawamudu. E kaya o Jisu ena nona masu: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” (Joni 17:3) Ke o kila ni a vakabulai iko e dua na turaga ni o se gone, e macala ga ni o na via vulica e levu tale na ka me baleta na turaga qori kei na vuna e vakabulai iko kina. E vakarautaka na ivoli na Kalou ni vinakata meda kilai koya qai veiwekani voleka kei koya. E uqeti keda na iVolatabu: “Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”—Jemesa 4:8.\nVakabauta na isoro. “Ena bula tawamudu o koya e vakaraitaka ni vakabauta na Luvena.” (Joni 3:36) Ni tukuni me vakaraitaki na vakabauta, kena ibalebale e tiko na ka mo cakava. E vinakati mo cakacakataka nomu vakabauta na isoro se me laurai ena ka o cakava. (Jemesa 2:17) Ni soli vei iko e dua na iloloma, ena qai nomu ga ke o dodoka na ligamu mo taura. E va tale ga qori na ivoli e vakarautaka o Jiova, ena qai yaga ga vei iko ke o ciqoma. O na ciqoma vakacava na ivoli? Vulica na ivakarau ni bula e vinakata na Kalou qai muria sara. * Kerea nona veivosoti na Kalou me savasava kina nomu lewaeloma. Vakadeitaka ni yaga dina na isoro, nira na marautaka kina na bula sautu kei na vakacegu o ira kece era vakaraitaka nodra vakabauta na isoro!—Iperiu 11:1.\nTiko ena iVakananumi ni mate i Jisu. E tauyavutaka o Jisu e dua na soqo meda dau vakananuma kina e veiyabaki na kena vakarautaki na ivoli. E kaya o Jisu me baleta na soqo qo: “Dou dau cakava qo mo dou vakananumi au kina.” (Luke 22:19) Era na vakananuma tiko na iVakadinadina i Jiova na mate i Jisu ni dromu na siga ena Tusiti, na ika11 ni Epereli, 2017. Ena rogoci e dua na ivunau e dua na aua na kena dede, ena vakamacalataki kina na yaga ni mate i Jisu ena gauna qo kei na gauna se bera mai. Era tiko ena iVakananumi ena yabaki sa oti e rauta ni le 20 na milioni e veiyasa i vuravura. Keimami veisureti tale tu moni mai tomani keimami meda vakavinavinakataka na iloloma uasivi ni Kalou.\n^ para. 7 Na sala vinaka duadua eda na kila kina na Kalou qai toro voleka vua, oya meda vulica nona Vosa na iVolatabu. Veitaratara kei ira na iVakadinadina i Jiova se rai ena neimami website na www.jw.org ke o via kila na sala mo vulica kina na iVolatabu.\nNa cava na keda ivoli? Ena yaga vakacava vei iko?\niMeli iMeli Cava o na Cakava ena iLoloma Uasivi Duadua ni Kalou?


Crypto na lawa kacivaki e Thailand\nNa ivakadei vakaivola Thai kei na ilesilesi ni veisau kacivaka na veika matailalai ni lawa e na vanua cryptocurrency. Na ivakarau era a vakadonui mai na regulator ni June 7 na soqoni, ka sa namaki tiko me ra lako yani ki na kena revurevu e muri ni vula oqo.\nMe vaka ni Sekeriteri itutu vakaivukevuke secretary-general Thavaramara ni Tipsuda, ena vakatara na Sekeriteri na Bitcoin kei na Litecoin ni veivoli me vaka e dua na pea trading, vei ira tale eso.\n"Eso na bibi ni vakayagataki mai na Sekeriteri me dikevi kina na cryptocurrency na pea nona vucesa" era na "cakacaka tawaveiganiti kei na cryptocurrency liquidity."\nVakatovotovotaka na bati ni cake ni nei Silicon Valley tekivu ciqomi kina Dentacoin, na bati ni Cryptocurrency\nRarama ni – vakatovotovotaka sara e cake ni bati ni nei Silicon Valley, yavutaki ena Fremont, Sa tekivu na California – kena vakayagataki Dentacoin, na tiki ni siliva livaliva ni dentistry, me vaka e dua na sala ni sausaumi.\nNi cila ni iliuliu Dr. E a kilai tani kina vata kei na dua na icocovi wale tikoga oqo me baleta na vinaka duadua ni dauveicavubati kei na veiyasana e Raveendranath ni Swapna, veisisivi oqo na "vinaka duadua ni digidigi nei Fremont Reader" ena 2016. Ena nona saga vou me cakacakataka na cryptocurrencies ena nona vakatovotovo, Dr. Vakanamata me tomana na nona ilakolako ki "qaravi ena vosota ena itikotiko" ka vakarautaka vei ira na ivakatagedegede sara e cake na Raveendranath, qaravi bati ni sau ka rawa ni yacovi rawarawa. Na vale ni bula e rai ki liu ki na vakarabailevutaka na kena na veitokani vata kei na Dentacoin ka vakayagataka na kena na rawa ni rawata taucoko.\nDr. Sega ni cava ga e tiko dina na Swapna, me vaka ni o koya talega ni vakaitavi ena yalololoma, na parokaramu ni icocovi ni Scholar, e na nona vakasama wale tikoga oqo. E solia na qaravi ni bati ni bula na taucoko ni galala ni ni saumi vei ira na gonevuli, veisemati vakavuli, ia ka sega ni rawa ni sign-up me baleta na inisua bati, ena vuku ni veika vakailavo na vuna.\nNa taleitaki ni KNK livaliva e sa liutaki tu e vuqa na veiqaravi ni qaravi ni bati mera susu vou sa kena ibalebale oqo ni sausaumi. Sa ripotetaki na bati na valenibula ka sa vakubeci na sausaumi ni cryptocurrency kena ciqomi na veikacivi mai na veiyasai Amerika. Ena oqo ki na vakasama kei na ilala tamata vakacakacaka-savvy na buca, Ni cila rawa vakarawarawa ni yaco na qasenivuli taumada ni vanua me baleta na qaravi ni bati ni caters vakatabakidua vei ira na ivavakoso vakabibi oqo.\nRarama na bati joins Dentacoin na veilawa ni veitaratara vata kei na rua ni ruasagavulu eso tale na ivakarau bati e vuravura raraba, ka toka e Amerika, Ositerelia, BOLATAGANE, Itali, Netherlands, Hungary, Bulagaria, Serbia, Malaysia, Taiwan, Pakisitani, Viti, Idia.\nKraken ena veisiga makete ripote me baleta na 09.06.2018\n% NI ↓0.14\n% NI ↑0.47\n% NI ↑2.70\n% NI ↓0.74\n% NI ↓2.00\n% NI ↓0.53\n% NI ↓3.65\n$916,714 KEI NA SO TALE\n% NI ↓2.76\n% NI ↓2.30\n% NI ↓1.64\n% NI ↓1.85\n% NI ↓2.09\n$52.6M e duatani tale kosova mauwe kece nikua\nWale tikoga oqo, Japani a vakayacori ena teveli wavoki e dua blockchain na bati ni loma kei na regulators\nTC vakailavo ni Japani....\nFord na faili ni cryptocurrency patent\nNa tabana na tuwawa tu....\nSa tara cake na Coinbase....\nSa oti na duru:Blockchain News 09.06.2018\nTarava na duru:Na ikatolu ni Jamani e vakasamataka na cryptocurrencies ni iyau maroroi\nJune 20, 2018 ena 3:26 MISSION\nJune 23, 2018 ena 10:51 MISSION


Sa Wiliwili tu ga o Watiqu! | Marina Kopaliani\nKENA ITUKUTUKU Erau dautukutuku gugumatua o Marina kei na watina o Badri, qai rua na luvedrau tagane. A lesi e muri o Badri me lewe ni Komiti ni Vanua, a yalodina tiko ga me yacova nona mate ena 2010.\nENA 1989, keirau sotavi ira na iVakadinadina ena nona vale e dua na turaga e tiko tikivi keitou. E dau vuli iVolatabu na turaga qori kei Brother Givi Barnadze. Ia e sega na nona iVolatabu o Brother Givi Barnadze ni kunekunei dredre e Georgia ena gauna ya na iVolatabu.\nKeirau marautaka na veika keirau vulica, keirau vinakata sara ga me dua na neirau iVolatabu. Dua na gauna ni sotavi tacina o watiqu, e tukuna vua ni vaqara iVolatabu tiko. E kurabui ni tukuna o tacina ni se qai volia ga e dua na iVolatabu vakaGeorgia, ena solia vakailoloma vua.\nNi lesu mai vale o Badri, e wilika sara na iVolatabu me yacova na bogi. Ena siga tarava e tomana tale nona wiliwili. Niu suka mai na cakacaka, au raici koya ni se wiliwili ga. Sa wiliwili tu ga! Au mani vakatututaka me cegu mai na cakacaka me vica na siga me vakaotia kina nona wiliwili. A qai wilika taucoko na iVolatabu.\nKeirau marau ni sa dua ga na neirau iVolatabu ena gauna keirau vulica kina kei Brother Barnadze na ivola Na ka Dina Sa Basika ki na Bula Tawamudu. Keitou veilomanitaka na ivola kei na iVolatabu ni sega neirau ivola ni vuli qai sega nona iVolatabu neirau qasenivuli. Ni oti ga e dua na yabaki keirau papitaiso sara vakaveiwatini.\niMeli iMeli Sa Wiliwili tu ga o Watiqu!


NAI VAKATEKIVU 30 FOV - Ia ni sa kunea ko Rejeli ni sa - Bible Search\nNAI VAKATEKIVU 29 NAI VAKATEKIVU 31\nNAI VAKATEKIVU 30\nSa vuvutaki tuakana ko Rejeli, ka solia na nona vada vei Jekope, 1-8. Sa qai solia na nona vada ko Lia, 9-13. Sa garova ko Rejeli na ka e kunea ko Rupeni, 14-16. Sa vakasucu tale ko Lia, 17-21. Sa vakasucu ko Rejeli, 22-24. Sa gu ki nona vanua ko Jekope: ia sa masuta ko Lepani me tiko ga, a sa yalataka na kenai voli, 25-36. A ka sa cakava ko Jekope me levu kina na nona manumanu 37-43.\n1Ia ni sa kunea ko Rejeli ni sa sega ni vakasucu vei Jekope, sa qai vuvutaki tuakana ko Rejeli; a sa kaya vei Jekope, Solia mada vei au na gone, de'u mate. 2A sa cudru sara vei Rejeli ko Jekope: a sa kaya, Koi au beka nai sosomi kei na Kalou, ko koya sa lewa mo kakua ni luvea? 3A sa kaya ko koya, Raica, na noqu vada ko Pila, mo curu vua; ka me vakasucu gone ni'u tenea, ka me'u vakaivakawa talega vua. 4A sa soli Pila na nona vada me watina: a sa mocera ko Jekope. 5A sa kunekune ko Pila, ka vakasucuma na gonetagane na luve i Jekope. 6A sa kaya ko Rejeli, Sa lewa e na vukuqu na Kalou, ka sa rogoca na noqu vosa, a sa solia vei au e dua na gonetagane: a sa vakayacani koya kina ko Tani. 7A sa kunekune tale ko Pila na vada i Rejeli, a sa vakasucuma nai karua ni luvedrau kei Jekope. 8A sa kaya ko Rejeli, Au sa veiqati sara kei tuakaqu, ia ka'u sa gumatua: a sa vakayacana ko Nafitalai.\n9Ia ni sa kunea ko Lia ni sa cegu ni vakasucu, sa kauti Silipa na nona vada, a sa solia vei Jekope me watina. 10A sa vakasucuma e dua na luvedrau tagane kei Jekope, ko Silipa na vada i Lia. 11A sa kaya ko Lia, Sa lako mai na vinaka. A sa vakayacani koya ko Kata. 12A sa vakasucuma nai karua ni luve i Jekope ko Silipa na vada i Lia. 13A sa kaya ko Lia, Au sa kalougata, ni ra na vosavakalougatataki au na goneyalewa: a sa vakayacani koya ko Aseri.\n14A sa lako voli yani ko Rupeni e nai tabayabaki sa tamusuki kina na witi, a sa kunea eso na tuta mai na veico, a sa kauta mai kivei Lia na tinana. A sa kaya vei Lia ko Rejeli, Mo solia mada vei au eso na nona tuta na luvemu. 15A sa kaya vua ko koya, E ka lailai beka ni ko sa kauta tani na watiqu? ia ko sa via kauta talega na nona tuta na luvequ, oi? A sa kaya ko Rejeli, Ia drau na moce vata kaya e na bogi oqo ka me qau na nona tuta na luvemu. 16A sa tale mai na veico ko Jekope e na yakavi, a sa la'ki tavaki koya ko Lia, ka kaya, Ko na mai moceri au; ni'u sa voli iko dina ga e na nona tuta na luvequ. A sa moce kaya ko koya e na bogi ko ya.\n17A sa rogoci Lia na Kalou, a sa kunekune ko koya, a sa vakasucuma na kenai kalima ni luvedrau tagane kei Jekope. 18A sa kaya ko Lia, Sa solia vei au na Kalou na ka ka'u a volia, ni'u a solia na noqu vada vua na watiqu: a sa vakayacani koya ko Isakari. 19A sa kunekune tale ko Lia, a sa vakasucuma na kenai kaono ni luvedrau tagane kei Jekope. 20A sa kaya ko Lia, Sa solia vei au na Kalou nai loloma vinaka; sa na qai via tiko vata kei au na watiqu, ka ni'u sa vakasucuma e le ono na luvena tagane: a sa vakayacani koya ko Sepuloni. 21Ia emuri, sa vakasucuma e dua na luvena yalewa, a sa vakayacani koya ko Taina.\n22A sa nanumi Rejeli na Kalou, a sa rogoci koya na Kalou, ka vakarawarawataka vua me vakasucu. 23A sa kunekune ko koya, ka vakasucuma e dua na luvena tagane; a sa kaya, Sa kauta tani na noqu madua na Kalou: 24a sa vakayacani koya ko Josefa; a sa kaya, Me kuria tale vei au e dua na luvequ tagane ko Jiova.\n25Ia ni sa vakasucumi Josefa ko Rejeli, sa qai kaya vei Lepani ko Jekope, Mo laivi au me'u lako ki na noqu yasana, kei na noqu vanua: 26Mo solia na watiqu kei na luvequ, ko iratou ka'u sa qaravi iko kina, ka me'u lako: ni ko sa kila na noqu cakacaka ka'u sa cakava vei iko.\n27A sa kaya vua ko Lepani, Kevaka ko sa lomani au, mo tiko ga: ni'u sa kila vinaka sa vakalougatataki au ko Jiova e na vukumu. 28Sa kaya talega ko koya, Tukuna vei au na kemui sau, ka'u na solia.\n29A sa kaya ko koya, ko sa kila na noqu i valavala ni'u sa qaravi iko, kei na kena tiko vinaka na nomu manumanu vei au: 30ni sa lailai na nomu ka ni'u a bera ni lako mai, a sa qai tubu me ka levu; ka sa vakalougatataki iko ko Jiova ni ka'u sa tiko eke: ia oqo, ka'u na vakarautaka ninaica na nodra ka na noqu lewe ni vale talega?\n31A sa kaya ko koya, A cava me'u solia vei iko? A sa kaya ko Jekope, E sega na ka mo solia vei au: kevaka ko na cakava vei au na ka oqo, ka'u na vakania ka vakatawa tale na nomu qele ni manumanu: 32au na lako e loma ni nomu qele ni manumanu kecega e na siga edaidai, ka kauta tani maikina na manumanu kecega sa tavukadikadiri se sa tavutonotono, kei na sipi yadua sa loaloa, kei na me sa tavutonotono se sa tavukadikadiri; ia ko ira sa vakaoqo emuri ena kenai sau vei au. 33Ia ena qai rairai vei iko e na gauna maimuri na noqu i valavala dodonu, ni ko sa la'ki raica na qau i sau: na me kecega sa na kune vei au, sa sega ni tavu kadikadiri se tavutonotono, se na sipi sa sega ni loaloa se damudamu sa macala sa butakoci.\n35A sa kauta tani ko koya e na siga ko ya na me tagane sa vola koso ka tavutonotono, kei na me yalewa sa tavukadikadiri se tavutonotono, oqori kecega sa vulavula vakatikina, kei na sipi loaloa kecega, ka sa solia kivei iratou na luvena. 36A sa lewa me rau veiyawaki kei Jekope na kena yawa e lakovi rawa e na siga e tolu: a sa vakania ko Jekope na kena vo ni qele ni manumanu i Lepani.\n37A sa taura ko Jekope na taba ni popila, kei na taba ni amodi kei na ivi ni papalagi; a sa karia na kulina vakatikina me rairai na vulavula e na taba ni kau: 38ia na taba ni kau sa karia oti, sa viritura e na mata ni qele ni manumanu e nai gunugunu, e na tikina ka lako mai kina na qele ni manumanu me gunu; ni ra daukunekune ni ra lako mai me gunu. 39A sa kunekune na qele ni manumanu e na mata ni taba ni kau, a sa vakasucuma na manumanu e vola koso, ka tavukadikadiri, ka tavutonotono. 40A sa wasea tani ko Jekope na lami, a sa vaqara na mata ni sipi vaka ki na vola koso, kei na sipi loaloa kecega e na qele ni manumanu nei Lepani: a sa kauta na nona qele ni manumanu me tiko vakai ira, ka sega ni kauta me tiko kei na manumanu i Lepani. 41A sa yaco ni sa kunekune na manumanu kaukauwa, sa qai viritura na taba ni kau ko Jekope e na mata ni manumanu e nai gunugunu ka me ra kunekune e na maliwa ni taba ni kau. 42Ia ni sa malumalumu na manumanu, sa sega ni viritura kina: a sa yaco me nei Lepani na ka malumalumu, ka nei Jekope na ka kaukauwa. 43A sa vutuniyau vakalevu sara na tamata ko ya, a sa ka levu na nona manumanu, kei na nona vada, kei na tamata, kei na kameli, kei na asa.


Qase ni iVavakoso—Veivakavulici na iVakatawa Dauloloma\nJoni Shalamberidze kei Tamazi Biblaia ena veiyabaki ni 1990\nEna veiyabaki ni 1990, levu na ivavakoso e Georgia e dua ga na kena qase se dauveiqaravi. Era dau soqoni vakaiwasewase lalai na ivavakoso baleta era veituyaki na dautukutuku ena veitauni kei na veikorokoro.\nErau sa veiqaravi oti ena yalava tuyawa o Joni Shalamberidze kei Pavle Abdushelishvili. Erau mani lesi me rau lai veivuke i Telavi, dua na korolevu ena yasayasa o Kakheti. E 300 na dautukutuku ena ivavakoso o Telavi, ia e sega na qase ni ivavakoso. E 13 na iwasewase lalai, qai duidui na vanua era soqoni kina.\nNi rau yaco i Telavi o Joni kei Pavle, rau raica e dua na leqa e vakavuna tiko nodra sega ni toso vakayalo na mataveitacini tagane. E vakamacalataka o Joni: “Levu era vakaiteitei lelevu kei na loganivaini. Ni kena ivakarau ena veikorokoro mera veivuketaka na cakacaka ena nodra iteitei, era veimaliwai kina vakalevu na mataveitacini tagane kei ira era sega ni vakabauta.”—1 Kor. 15:33.\nErau mani vakatututaka o Joni kei Pavle mera veivukei ga vakamataveitacini ena nodra iteitei. Ena vinaka vei ira na nodra veimaliwai ga vakamataveitacini. (Dauv. 4:9, 10) E kaya o Joni: “Sa qai kaukaua ga na nodra veilomani vakamataveitacini ena ivavakoso.” Ni rau biubiu mai Kakheti o Joni kei Pavle ni oti e tolu na yabaki, sa 5 na qase ni ivavakoso qai 12 na dauveiqaravi.\nA vakatabui tu na neimami cakacaka me yacova na veiyabaki ni 1990. Qori e vakavuna me keimami soqoni vakaiwasewase lalai, qai caka ga na Vulivola ni iVavakoso kei na vuli Vale ni Vakatawa. E veiuqeti na soqoni va qori, ia e sega ni vukei keimami ena cakacaka vakavunau.\nE veisau na ituvaki ni cava na veiliutaki vaKominisi. Ena veidusimaki ni isoqosoqo i Jiova, sa caka tale ga e veimacawa na Koronivuli ni Vuli Vunau kei na Soqoni ni Cakacaka.\nE levu na ka totoka rau se nanuma vinaka tu na veitacini o Naili Khutsishvili kei Lali Alekperova me baleta na soqoni ena gauna ya. E kaya o Lali: “E gauna marautaki dina. Dua na ka na neimami marau nira sa rawa tale ga ni vakaitavi na yalewa ena soqoni.”\nE kaya o Naili: “Ena dua na vakatasuasua a caka, a wili niusiveva toka na itaukeinivale ena buturara. Erau tukituki sara mai katuba e rua na tacida yalewa. Ni kacivi rau yani i loma o itaukeinivale, rau lai curu sara ga mai na katuba levu rau qai gole ena buturara!” E tomana o Lali: “Ena rairai lasa eso na ka e caka ena soqoni va ya, ia keimami vakavinakataka kina na neimami iwalewale ni vunau.”\nVinakati Vakalevu na Kakana Vakayalo\nDua na gauna balavu era tabaka tiko kina ena nodra vale na mataveitacini na ivola vakaivolatabu. Ni vinakati vakalevu na ivola, era vaqara kina na mataveitacini na kabani ni tabaivola isau rawarawa me tabaka na mekesini.\nNi vakarautaki na imatai ni itabataba ni mekesini vakaGeorgia, era kotiva na mataveitacini eso na matanivola rokataki mai na niusiveva me kabi ena waqa ni mekesini\nEra vakarautaka vinaka na mataveitacini na imatai ni itabataba ni mekesini vakaGeorgia me tabaki. E taipataki vakamaqosa na ka e vakadewataki me lakovata kei na mekesini vakavalagi. Era kotiva mai na itaba ena mekesini vakavalagi qai vakabira ena ulutaga sa taipataki oti. Era kotiva tale ga eso na matanivola rokataki mai na niusiveva me kabi ena waqa ni mekesini. Oti e tabaki sara na mekesini!\nMekesini e tabaki e Georgia\nEna gauna e tekivu vakayagataki kina na kompiuta, rau lai vuli kompiuta sara e rua na tacida cauravou o Levani Kopaliani kei Leri Mirzashvili. E kaya o Leri: “E sega ni levu sara na ka keimami kila, e yaco tale ga na leqa ena so na gauna. Ia ena veivuke i Jiova, keimami vakarautaka rawa kina na mekesini.”\nA sega ni rawarawa na neimami sasaga, ia se tabaki rawa ga e Georgia na mekesini e rokataki vinaka. E vinakati e levu tale na ivola ni toso na gauna, mani vukei ira vakayalololoma na mataveitacini e Georgia na isoqosoqo i Jiova.\nYaco na Veisau\nA vakayacori e St. Petersburg, Rusia, ena 1992 e dua na soqo ni veimatanitu. Era sota e keri na mataveitacini mai Georgia kei ratou na mata mai na valenivolavola ni tabana e Jamani. E kaya o Genadi Gudadze: “Eratou vakamacalataka na veika e dau caka ena vakadewa. Ratou tukuna tale ga ni na veisiko yani e dua me lai vukei keimami ena cakacaka ni vakadewa.”\nE sega ni rawarawa na kena tabaki na ivola vakaivolatabu ena vosa vakaGeorgia. Ni duatani sara na vosa vakaGeorgia, e sega kina ni se vakacurumi na kena matanivola ena porokaramu ni kompiuta e bulia na isoqosoqo e vakatokai na MEPS (Multilanguage Electronic Publishing System). A mani buli na matanivola vou me veivuke ena kena vakarautaki na ivola me tabaki.\nEna veiyabaki ni 1970, ratou toki i Merika na vuvale na Datikashvili. E lai vulica e kea na ka dina e dua vei ratou na gone o Marina. A qai vukei ira na mataveitacini ena Peceli e Brooklyn o Marina, ena kena vakacurumi na matanivola vakaGeorgia ena porokaramu ni kompiuta e vakayagataka na isoqosoqo. Sega ni dede sa tabaki tale ga mai Jamani eso na tikidua kei na brochure “Raica! Au sa Vakavouya na ka Kece Ga.”\nTuvanaki na Cakacaka ni Vakadewa\nE talai rau na veiwatini o Michael kei Silvia Fleckenstein na valenivolavola ni tabana e Jamani ena 1993, me rau lai vakarautaka e dua na valenivolavola ni vakadewa e Tbilisi. E kaya o Michael: “Au se nanuma vinaka tu na veitalanoa a caka mai St. Petersburg. Ni keirau yaco yani i Tbilisi oti e dua veimama na yabaki, keirau kurabui ni sa toka rawa kina e dua na timi ni vakadewa gugumatua!”\nLeri Mirzashvili, Paata Morbedadze, kei Levani Kopaliani ena valenivolavola ni vakadewa ena 1993\nNi oti ga e vica na vula, sa ra tekivu cakacaka sara e le 11 na daunivakadewa ena dua na ofisi. Dua na ka na neimami marau ena veivakavulici e vakarautaka na isoqosoqo i Jiova, keimami vakani vinaka kina vakayalo na ivavakoso kece e Georgia.\nVakarautaki ni Kakana Vakayalo\nNi oti na veiliutaki ni matanitu makawa na Soviet Union, a yaco na tiko yavavala kei na veileti vakamatatamata e Georgia kei na veivanua era dau qali tu ina matanitu makawa. E ririkotaki kina na veitosoyaki mai na dua na vanua ina dua tale.\nErau dau kau ivola o Brother Zaza Jikurashvili kei Aleko Gvritishvili (taba toka kei na dui watidrau) ena gauna ni tiko yavavala\nDua na siga ena Noveba 1994 era tarovi ratou o Aleko Gvritishvili kei na rua tale na tacida e dua na ilala era tauri dakai tu, qai tukuni me ratou sobu mai na motoka. E kaya o Aleko: “Dua na ka nodra cudru nira raica na ivola vakaivolatabu. Keitou nanuma ni keitou na vakamatei ni tukuni me keitou yatuni e matadra. Keitou mani masu vei Jiova. Oti e rua na aua, e kaya e dua vei ira na ilala, ‘Taura nomudou ivola dou lako, ke dou lesu mai ke, ena vakamai na nomudou motoka dou na qai vakamatei.’”\nEra sega ni kauaitaka na mataveitacini na veivakarerei ya, era kauta wavoki tiko ga na ivola vakaivolatabu. Dua e veivuke vakalevu ena kau ni ivola vakaivolatabu i Georgia o Brother Zaza Jikurashvili, e kaya: “Keimami kila nira vinakata na mataveitacini na kakana vakayalo. Era veitokoni vinaka tale ga na wati keimami.”\nE kaya o Aleko: “Era vakavuvale e levu na mataveitacini tagane era veivuke ena kau ni ivola.” Na cava e uqeti ira mera cakava qori nira sotava kina na ituvaki leqataki? E tomana o Aleko: “Keimami via vakaraitaka vei Jiova na neimami vakavinavinaka kei na neimami lomani koya. Keimami via vakatotomuria tale ga nona dau karoni ira na mataveitacini o Jiova.”\nDua na ka neimami vakavinavinaka ena nodra vakuai ira na mataveitacini, e sega ni leqa kina na keimami kakana vakayalo ena gauna ni tiko yavavala. Era raica ena dua na gauna e muri na mataveitacini eso tale na sala me kau mai kina na ivola e Jamani i Georgia, qai sega ni sotavi kina e levu na ituvaki leqataki.\nVeivakayaloqaqataki ena Kena Gauna Donu\nNi malumu na ituvaki vakapolitiki e Georgia ena 1995, era tuvanaka sara na iVakadinadina me caka na imatai ni soqo ni tikina. E mani vakayacori na soqo ni tikina qori ena 1996, era tiko kina e 6,000 vakacaca e Georgia taucoko. E vakayacori na soqo qori ena tolu na vanua, Gori, Marneuli, kei Tsnori.\nO ira na tiko ena soqo ni tikina e Gori ena 1996\nE guiguilecavi dredre na soqo ni tikina a caka mai Gori. Ena vica na yabaki yani e liu, era nanuma na mataveitacini ni na sega ni redetaki rawa e dua na vale ni soqo ena iVakananumi nira le lailai ga. Ia qo era namaka mera na tiko ena soqo ni tikina e rua na udolu vakacaca. Era sega ni kunea rawa e dua na vanua ni soqo me rauta na iwiliwili qori. A mani caka na soqo ena dua na vanua ni keba e sega ni yawa mai na korolevu.\nE kaya o Brother Kako Lomidze a lewena na Komiti ni Soqo: “Ni oti na porokaramu, era veitalanoa na mataveitacini, ra lagasere, era marautaka nodra veimaliwai. E laurai votu sara ga na nodra duavata kei na nodra veilomani na tamata ni Kalou.”—Joni 13:35.\nMe tekivu mai na 1996, e tuvanaki mera veisiko na ivakatawa dauveilakoyaki ena ivavakoso kece me dua na macawa. Era mani lesi eso tale mera tokoni ira na sa veiqaravi rawa toka vakaivakatawa dauveilakoyaki.\nDua na ka nodra yalodina na ivakatawa dauveilakoyaki qai ‘yavutaki ena loloma nodra sasaga kece.’ Qori e veivuke vakalevu ena tubu e rawati ena ivavakoso kei na kena muri vinaka na veidusimaki vakalou. (1 Ces. 1:3) E vakasakiti dina na tubu e rawati ena 1990 ina 1997. Mai na 904 na dautukutuku ena 1990, sa lai 11,082 sara ni oti ga e vitu na yabaki!\nNa tubu a se tekivu sara ena vicasagavulu na yabaki yani e liu sa laurai vinaka sara qo e Georgia taucoko. Ia e levu tale na veivakalougatataki era na qai marautaka na tamata i Jiova e Georgia.\niMeli iMeli Veivakavulici na iVakatawa


Niu se yabaki 17, ka vakarau qeretueti tiko mai koronivuli torocake kau dua na gonevuli kila vakarauta ka so tiko na noqu malumalumu, ena noqu nanuma, a tavuki vei keimami na ka kecega ena dua na mataka ni Siga Tabu. Ena siga tarava keimami sa kacivi yani ki na olo ni koronivuli. Sa biu toka ena kena vatavata e dua na idabedabe kei na dua na retio lailai. Sa dolava sara o qasenivuli liu na retio. Keimami rogoca sara ni sa vosa mai o Peresitedi Franklin Delano Roosevelt ka kaburaka mai ni


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Armenian Azerbaijani Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Ewe Finnish French Georgian German Hebrew Hungarian Iban Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lingala Lithuanian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian vakaViti\nLuvu na motoka ena yasa ni nodratou vale na tacida e Harlingen, e Texas\nEna ika24 ni June, 2019, dua na ka na vakacaca ni cagi kaukaua kei na bisa ni uca ena ceva kei Texas. E ripotetaka na tabana ni itukutuku ni luvu e drau vakacaca na vale, ra tokitaki tale ga e sivia na le 100 na lewenivanua.\nE sega ni dua na tacida e mavoa, e le 47 ga era tokitaki. E vakacacani tale ga e 65 nodra vale na tacida, kei na dua na vale e yasa ni Vale ni Soqoni.\nEra sa veivakatawani tiko na ivakatawa ni tabacakacaka kei na qase ni vavakoso vei ira na vakaleqai. E veivuke tale ga na Komiti ni Vakacoko ena veika me baleta na vale, wasei na kakana, wai kei na isulu. Era sa veivuke tiko na tacida ena ripea kei na samaki ni vale kece e vakacacani, kei na vale e yasa ni Vale ni Soqoni.\nEda na tokoni ira tiko ga na tacida ena ceva kei Texas, nira nuitaki Jiova qai vosota na vakacaca ni draki ca.—Aisea 26:3, 4.


Raica talega na Melikiseteki; Matabete; iTalatala Qase\nNa Matabete i Melikiseteki e matabete cecere se matabete levu cake; na Matabete i Eroni e matabete lailai. Na Matabete i Melikiseteki e okati kina na idola ni veivakalougatataki vakayalo ena Lotu. Ena cakacaka tabu vakalotu ni matabete cecere sa vakatakilai kina vua na tamata na kaukauwa vakalou (V&V 84:18–25; 107:18–21).\nSa vakatakila taumada na Kalou na matabete cecere oqo vei Atama. Sa tu vei ira na peteriaki kei na parofita ni veitabagauna kecega na dodonu oqo (V&V 84:6–17). A vakatokai taumada me Matabete Tabu, ena kena iVakarau vua na Luve ni Kalou. Sa qai kilai e muri me Matabete i Melikiseteki (V&V 107:2–4).\nNi sa sega ni rawa vei ira na luvei Isireli me ra bula muria na galala kei na veiyalayalati ni Matabete i Melikiseteki, sa kauta tani kina na Turaga na lawa cecere ka solia vei ira e dua na matabete kei na lawa e lailai sobu (V&V 84:23–26). Erau a vakatokai me Matabete i Eroni kei na lawa i Mosese. Ni lako mai ki vuravura ko Jisu, a vakalesuya mai na Matabete i Melikiseteki vei ira na Jiu ka tekivu me tara cake na Lotu ena kedra maliwa. Ia, a mani yali tale na Lotu kei na matabete ena vuku ni vukitani. A qai vakalesui tale mai vei Josefa Simici Lailai (V&V 27:12–13; 128:20; JS—AT 1:73).\nEna Matabete i Melikiseteki sa koto kina na itutu ni italatala qase, bete levu, peteriaki, Vitusagavulu kei na iApositolo (V&V 107). Na Matabete i Melikiseteki ena dau tiki tiko ga ni matanitu ni Kalou e vuravura.\nNa Peresitedi ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai sai koya na peresitedi ni Matabete i Melikiseteki se matabete cecere, ka taura tu o koya na idola kece sara e baleta na matanitu ni Kalou e vuravura. Na ilesilesi vaka- Peresitedi ena dau taura tu ga e dua na tamata ena veigauna, ka sai koya duadua ga na tamata e vuravura ka tu vua na dodonu me vakayagataka na idola kece sara vakabete (V&V 107:64–67; 132:7).\nEna bete tawamudu me vaka na ilesilesi i Melikiseteki ko Karisito, Same 110:4 (Ipe. 5:6, 10; 7:11).\nNa Matabete i Melikiseteki e qarava na kosipeli, Ipe. 7 (V&V 84:18–25).\nIa sa gumatua sara ena vakabauta ko Melikiseteki, ka sa taura kina na itutu ni matabete levu, Alama 13:18.\nA soli na Matabete i Melikiseteki vei rau ko Josefa Simici kei Oliva Kaudari, V&V 27:12–13 (JS—AT 1:72).\nNa matabete oqo e ciqomi ena bubului kei na veiyalayalati, V&V 84:33–42.\nSa rua na iwasewase se iwasewase lelevu—e dua na Matabete i Melikiseteki, kei na kena ikarua na Eroni, V&V 107:6.\nNa Matabete i Melikiseteki e koto kina na dodonu ni kena qaravi na veivakalougatataki kece sara vakayalo, V&V 107:8–18.\nEratou a mai solia na idola vakabete vei rau ko Josefa Simici kei Oliva Kaudari ko Mosese, Ilaisa, kei Ilaija, V&V 110:11–16.\nAu sa vakaraitaka oqo vei kemudou na veitutu ena noqu Matabete, mo dou taura na kena idola, V&V 124:123.


1914—Yabaki Vakairogorogo ena Parofisai ni iVolatabu (Taniela 4) | Kaya na iVolatabu\n1914—Yabaki Vakairogorogo ena Parofisai ni iVolatabu\nNI SE vo tu e vicasagavulu na yabaki ni bera na 1914, era sa kaya voli mai o ira na Gonevuli ni iVolatabu ni na yaco eso na ka lelevu ena yabaki ya. Na ka lelevu cava ya? Na cava eso na ivakadinadina e dusia ni na yabaki bibi na 1914?\nA kaya o Jisu me vaka e volai ena Luke 21:24: “Era na qai butuki Jerusalemi na veimatanitu, me yacova ni sa oti nodra gauna lokuci na veimatanitu.” A koroturaga voli ni nodra matanitu na Jiu o Jerusalemi—na vanua era veiliutaki tiko kina na tui ena iyatukawa i Tui Tevita. (Same 48:1, 2) Ia o ira na tui qo era duatani sara ni vakatauvatani kei ira na iliuliu ni veimatanitu tale eso ena gauna ya. Ena vuku ni cava? Era dabe sara tiko ga “ena idabedabe vakaturaga i Jiova” ena nodra matataki koya. (1 Veigauna 29:23) O koya gona, o Jerusalemi a vakatakarakarataka na veiliutaki i Jiova.\nIa ena sala cava kei na gauna cava era tekivu “butuki Jerusalemi [kina] na veimatanitu”? A yaco qo ena 607 B.G.V. ena nodra vakavuai Jerusalemi na kai Papiloni. Sa mani lala na “idabedabe vakaturaga i Jiova,” mai mudu kina nodra veiliutaki na kawa vakatui era cavutu mai vei Tevita. (2 Tui 25:1-26) Vakacava ena tawamudu tiko ga na kena “butuki” o Jerusalemi? Sega, ni a kaya na parofisai i Isikeli me baleti koya na iotioti ni tui kei Jerusalemi o Setekaia: “Mo kauta tani na ivauniulu, mo luvata na isalanitui . . . Ena sega ni dua tale e nona, me lako mada mai o koya e dodonu me nona, au na solia vua.” (Isikeli 21:26, 27) O Jisu Karisito sara ga e vakaibalebaletaki vei “koya e dodonu me nona” na isala vakatui i Tevita. (Luke 1:32, 33) O koya gona, ena qai oti na “butuki” tiko kei Jerusalemi ni sa Tui o Jisu.\nEna yaco ni naica na ka vakasakiti qo? A vakaraitaka o Jisu nira na veiliutaki voli na Kai Veimatanitu ena loma ni dua na gauna lokuci. Eda na kila na balavu ni gauna qo nida dikeva na itukutuku e volai ena Taniela wase 4. E tukuni ena wase ni iVolatabu qo na veika e tadra na Tui kei Papiloni o Nepukanesa. Na tadra qo a yaco me bibi sara na kena ibalebale. A raica e dua na vunikau vakaitamera e lauta sobu. Sa qai vauraki na tolona ena kopa kei na aironi me kua ni tubu tale. Sa qai kaya e dua na agilosi: “Me oti mada vua e vitu na gauna.”—Taniela 4:10-16.\nNa iVolatabu e dau cavuta ena so na gauna na vunikau me vakaibalebaletaka na veiliutaki. (Isikeli 17:22-24; 31:2-5) O koya gona, na lauta sobu ni vunikau vakaitamera ya e vakatakarakarataka na tagutuvi ni veiliutaki ni Kalou, era kena mata tiko na tui era veiliutaki e Jerusalemi. Ia e macala mai na raivotu ni na “butuki” tiko o Jerusalemi ena loma ga ni dua na gauna yalataki—e “vitu na gauna.” E vakacava na dede ni “vitu na gauna” qo?\nE vakaraitaka na Vakatakila 12:6, 14 ni tolu veimama na gauna e tautauvata kei na “1,260 na siga.” Ena vakaruataki na iwiliwili qo me qai tautauvata kei na “vitu na gauna,” kena ibalebale ena 2,520 na siga. Ia a sega ni cava na nodra “butuki” Jerusalemi voli na veimatanitu ni oti e 2,520 na siga ni sa bale oti o Jerusalemi. E macala gona vakasigalevu ni parofisai qo e balavu cake na gauna e kovuta. Nida qai dikeva na Tiko Voli Mai na Lekutu 14:34 kei na Isikeli 4:6 e cavuti kina na “dua na siga me dua na yabaki,” eda na qai raica ni “vitu na gauna” e vakaibalebaletaka e 2,520 na yabaki.\nE tekivu na 2,520 na yabaki qo ena Okotova 607 B.G.V., ena gauna e bale kina o Jerusalemi vei ira na kai Papiloni, qai kaliraki laivi na veiliutaki vakatui mai na vuvale i Tevita. E cava na gauna ya ena Okotova 1914. E mai cava tale ga kina na “nodra gauna lokuci na veimatanitu,” vakatikori tale ga mai lomalagi o Jisu me Tui ni Matanitu ni Kalou. *—Same 2:1-6; Taniela 7:13, 14.\nMe vaka ga e parofisaitaka o Jisu, na nona “tiko” me veiliutaki vakatui ena Matanitu vakalomalagi e vakatakilakilataki ena yaco ni veika lelevu e vuravura—na ivalu, leqa ni kakana, uneune, kei na matedewa. (Maciu 24:3-8; Luke 21:11) Na veika lelevu va qo e vakaraitaka ni sucu na Matanitu ni Kalou mai lomalagi ena 1914, tekivu tale ga ena yabaki ya na “iotioti ni veisiga” ni ituvaki ca qo kei vuravura.—2 Timoci 3:1-5.\n^ para. 4 E tiko e 606 na yabaki mai na Okotova 607 B.G.V. me yaco ina Okotova 1 B.G.V. Me vaka ni sega ni dua na yabaki na saiva, e tiko e 1,914 na yabaki mai na Okotova 1 B.G.V. ina Okotova 1914 G.V. Nida soqona na 606 na yabaki kei na 1,914 na yabaki, eda na yacova e 2,520 na yabaki. Raica na ulutaga na “Chronology” ena ivola na Insight on the Scriptures, tabaka na iVakadinadina i Jiova ena ikuri ni ivakamacala me baleta na bale nei Jerusalemi ena 607 B.G.V.\niMeli iMeli 1914—Yabaki Vakairogorogo ena Parofisai ni iVolatabu


Josefa kei Ratou na Tuakana | iTalanoa Vakaivolatabu\nRAICA mada na rarawa kei na nona rairai vakaloloma o Josefa. Eratou se qai volitaki koya ga na tuakana vei ira na turaga oqo era lako tiko i Ijipita. Ena lai vakabobulataki e kea. Na cava eratou cakava kina na ka ca oqo na tuakana?\nBaleta ni ratou vuvutaki Josefa, ni dau taleitaki koya vakalevu o Jekope na tamadratou. Dua na siga a lolomataka o Jekope vua na nona gonenitoko e dua na kote balavu rairai vinaka. Tekivu sara ga e kea nodratou vuvutaki Josefa na tuakana kei na nodratou cati koya. Ia, e tiko tale e dua na vuna eratou cati koya kina.\nA rua na tadra i Josefa. Ratou cuva tiko vua na tuakana e lewe 10 ena nona tadra ruarua oqori. Ni talanoataka vei iratou sa qai kuria ga na nodratou sega ni taleitaki koya.\nDua gona na siga ni ratou lai vakana sipi na tuakana, a kaya vei Josefa o Jekope me lai raici iratou mada. Ni ratou se qai raici koya ga, sa ratou kaya cake mai e so: ‘Me datou vakamatei koya.’ Sa qai kaya o Rupeni, o koya e qase duadua vei iratou: ‘Sega, dou kua ni cakava oqori!’ Ratou muria na vosa i tuakadratou, ratou qai viritaki Josefa ga ina dua na ikeliwai qai bosei na ka me caka vua.\nEna gauna vata oqori era lako tiko yani kina e so na luve i Isimeli. Mani kaya sara o Juta: ‘Tou volitaki koya vei ira na luve i Isimeli.’ Ratou qai volitaki Josefa sara ena 20 na tiki ni siliva. Sa dua dina na ka vakaloloma!\nNa cava eratou na lai tukuna vei tamadratou? Ratou vakamatea e dua na me qai toni ena kena dra na kote rairai vinaka i Josefa me kau vei tamadratou. Eratou lai kaya: ‘Keitou kunea oqo, e kote beka i Josefa?’\nNi raica ga o Jekope sa tagicaka: ‘Sa kani koya beka e dua na manumanu.’ Oqori sara ga na ka eratou vinakata me vakabauta. E rarawataka dina o Jekope. A tagi tiko me vica vata na siga, ia e sega ni mate o Josefa. Meda raica mada se cava a qai yacovi koya.\nVolitaki o Josefa me Bobula\nMe download na droini qo, qai vaqara e rua na ka e sega ni dodonu me tiko ena italanoa vakaivolatabu qo.\nO Josefa ena Vanua o Ijipita\nO na vakamarautaka vakacava na Kalou ke sega mada ga ni dua e raici iko? Wilika na italanoa vakaivolatabu, qai vuli ena ivakaraitaki i Josefa.\niMeli iMeli Era Cati Josefa na Tuakana


Na i cula ni tataqomaki kei na nomu cakacaka | Vaccination and your job | Unite against COVID-19\nNa i cula ni tataqomaki kei na nomu cakacaka | Vaccination and your job\nE levu na cakacaka e Niu Siladi, era rawa ni vakaotia ko ira na tamata cakacaka era se bera ni cula.\nVakaqaqa mo kila, kevaka e dodonu me cakava na nomu cakacaka, e dua sa cula oti e na i cula ni COVID-19.\nE dodonu vua na i taukei ni nomu cakacaka, me taqomaka na veika me baleti iko\nE sega ni dodonu vua na i taukei ni nomu cakacaka, me vakatakila vua e dua tale, na kemu i tukutuku me baleta na veicula, vakavo ga kevaka ko sa vakadonuya me cakava vakakina, se kevaka e vakatarai oqori e na Lawa ni i Tukutuku Maroroi.\nE sega ni gadrevi mo tukuna vua na i taukei ni nomu cakacaka kevaka ko sa cula oti. Kevaka ko sega ni vinakata mo cula, e sega ni gadrevi mo tukuna na vuna.\nKevaka ko qarava tiko e dua na cakacaka e dodonu me cakava e dua sa cula oti, ia ko sega ni via vakaraitaka e dua na ka me baleta na nomu cula, e na rawa ni nanuma na i taukei ni nomu cakacaka ni ko se bera ni cula. Ia me tukuna vei iko na veika e na cakava.\nKevaka e gadrevi me cakava na nomu cakacaka e dua sa cula oti\nKevaka e nanuma na i taukei ni cakacaka ni dodonu me cakava na nomu cakacaka e dua sa cula oti, e na vuku ni kena gadrevi me taqomaki na bula, e dodonu me caka taumada e dua na vakadidike me laurai na ka e rawa ni yaco vua e dua e veitaratara kei na dua e tauva tiko na mate na COVID-19. Me ra veitauriligataka vata na vakadidike oqo ko ira na tamata cakacaka, i soqosoqo vakacakacaka, kei ira e so tale na mata.\nE vinakati me vakasamataki e na vakadidike oqo:\nna kena rawa ni dewa vua e dua na tamata cakacaka na COVID-19 e na gauna ni cakacaka\nna veika tale e so e rawa ni yaco e na i tuvatuva oqori — me vaka na kena rawa ni dewa e na kedra maliwa na lewe ni vanua.\nE vakarautaka na WorkSafe e so tale na i tukutuku matailalai me baleta na vakadidike me caka.\nNa kena dikevi me laurai ke gadrevi me qarava e dua na mataqali cakacaka e dua sa cula oti (external link)\nE na muri tiko ga na veika vakalawa e vauca na cakacaka. E okati kina na veika oqo:\nveivakadonui me vakayacori na veisau e vauca na veidinadinati vakacakacaka\nkena caka na veivosaki e na dela ni veivakabauti\nna kena vakatabui vakalawa me caka na veivakaduiduitaki e na vuku ni nodra vakatulewa me baleta na nodra cula\nna nodra vakawaleni na tamata cakacaka e na vuku ni nodra vakatulewa me baleta na nodra cula.\nNa cakacaka e na veivanua e ririkotaki vakalevu se i Tikotiko Vakawawa ni Veiqaravi kei na Korotini (Managed Isolation and Quarantine - MIQ)\nE matata ni sega ni vakasaurarataki vua e dua me cula e na i cula ni COVID-19, se vakaroti vakalawa me vakayacori vakakina. Ia ko ira taucoko era cakacaka e na i Tikotiko Vakawawa ni Veiqaravi kei na Korotini (MIQ), se veivanua ni cakacaka e ririkotaki me vaka na tabana ni curu vanua, e dodonu me ra sa cula oti e na i cula ni COVID-19. Era okati tale ga kina ko ira era cakacaka vakamatanitu e na rara ni waqavuka, wavu se waqavuka.\nE tiko e so na vanua e sega ni gadrevi kina, me vaka oqo. E na vkatarai vua e dua e se bera ni cula, me curuma e dua na vanua me la‘ki qarava na i tavi bibi e dodoni me qaravi; me vaka na taqomaki ni nona bula e dua, veitaqomaki se veivuke ni yaco e dua na leqa tubu koso; e vakadonui ka gadrevi vakalawa me cakava oqo.\nNa kena gadrevi me ra cula ko ira era cakacaka e na veivanua e ririkotaki vakalevu\nNa sala me wali kina na duidui se veileti\nKevaka ko drau sega ni duavata kei na i taukei ni nomu cakacaka, me baleta na mataqali cakacaka e gadrevi me cakava ga e dua e sa cula oti, ko rawa ni goleva na Early Resolution Service (Veiqaravi ni Wali Totolo ni Duidui). E vakarautaki kina e so na vakatutu ni veika me caka, me wali kina na duidui. E sega ni saumi na veiqaravi qori.\nVeiqaravi Totolo ni Veivakameautaki (external link)\nNa Cula e na i cula ni COVID-19 kei na Cakacaka — Tabana ni Veivakacakacakataki e Niu Siladi (external link)


NA LAKO YANI 26 FOV - Ia mo cakava na noqu vale e nai - Bible Search\nNA LAKO YANI 25 NA LAKO YANI 27\nNA LAKO YANI 26\nSa tukuni tiko nai valavala ni vale ni kalou.\n1Ia mo cakava na noqu vale e nai sulu lineni e tini sa caka e na lineni matailalai ni wa muloci, kei na ka pelu, ka lokaloka, ka kulakula: mo cakava kina eso na jerupi, na cakacaka ni dua na matai vuku. 2A kena balavu nai sulu yadua me ruasagavulu ka walu na kiupiti, kei na kena raraba nai sulu yadua me va na kiupiti: me tauvata na kedrai vakarau nai sulu kecega. 3Me cula vata nai sulu e lima, e dua ki na dua; ka cula vata nai sulu e lima, e dua ki na dua. 4Ia mo cakava eso nai vakamatavili e na ka pelu e na tutu ni sulu e dua, mai na tutuna sa cula; mo cakava vaka talega kina e na tutu ni sulu e saukana, e nai karua ni ka sa cula. 5E limasagavulu nai vakamatavili mo cakava e nai sulu e dua, ka limasagavulu nai vakamatavili mo cakava e na bele ni sulu e nai karua ni ka sa cula, me veitauri kina nai vakamatavili. 6Ia mo cakava e limasagavulu nai qila koula, ka veiqilaititaka nai sulu e nai qila; ka me dua bauga na vale ni kalou.\n7Ia mo cakava eso nai sulu e na vutika ni me, mei ubi ni vale ni kalou: mo cakava me tinikadua nai sulu. 8A kena balavu nai sulu e dua me tolusagavulu na kiupiti, kei na kena raraba e dua nai sulu me va na kiupiti: me dua ga na kedrai vakarau nai sulu e tinikadua. 9Ia mo cula vata e lima nai sulu me dua, ka ono nai sulu me dua, ka lobia na kenai kaono ni sulu e na mata ni vale tabu. 10Ia mo cakava e limasagavulu nai vakamatavili e na tutu ni sulu e dua, e saukana e na ka sa cula, ka limasagavulu nai vakamatavili e na tutu ni sulu e nai karua ni ka sa cula. 11Ia mo cakava e limasagavulu nai qila parasa, ka veiqilaititaka ki nai vakamatavili, ka veiqilaititaka vata na vale tabu, me dua ga. 12Ia na kena vo ni sulu ni vale tabu, na tiki ni sulu sa vo, ena savu yani mai daku ni vale ni kalou. 13Ka dua na kiupiti e na yasana vaka, ka dua na kiupiti e na yasana vaka, na kena vo ni balavu ni sulu ni vale tabu, me savu yani e na yasa ni vale ni kalou ruarua ka me ubi kina.\n14Ia mo cakava e dua nai ubi ni vale tabu e na kuli ni sipi tagane sa somoti damudamu; ka dua nai ubi e cake e na kuli ni babale.\n15Ia mo cakava na veipapa ni vale tabu e na kau sitimi, me duri tu. 16A kena balavu e dua na papa me tini na kiupiti, ia na kena raraba na papa yadua me dua na kiupiti kei na afa kiupiti. 17Ia na mua ni papa yadua ki ra me basoga rua, ka me yatuni me veitaravi: mo cakava vakakina na papa kecega ni vale ni kalou. 18Ia me ruasagavulu na papa ki na yasa ni vale ni kalou sa donuya na ceva; 19ia mo cakava e vasagavulu na qara siliva e ruku ni papa e ruasagavulu; e rua na qara e ruku ni papa e dua, me dara kina na kena basoga ruarua; ka rua na qara e ruku ni papa e dua, me rau dara kina na kena basoga ruarua. 20Ia ki nai karua ni yasa ni vale ni kalou, ko ya sa donuya na tokalau, me ruasagavulu na papa; 21kei na kedra qara siliva e vasagavulu; e rua na qara e ruku ni papa e dua, ka rua na qara e ruku ni papa e dua. 22Ia ki na yasa ni vale ni kalou sa donuya na ra, mo cakava e ono na papa. 23Ka rua na papa mo cakava ki na tutu ni vale ni kalou e na yasana ruarua. 24Ia erau na vauci vata era, ka vauci vata e cake, ki na dua na mama: me rau vakakina ruarua; me rau tutuna ruarua. 25Ia ena walu na papa, kei na kedra veiqara siliva, e tinikaono na qara: e rua na qara e ruku ni papa e dua, ka rua na qara e ruku ni papa e dua.\n26Mo cakava talega eso nai kolokolo e na kau sitimi; e lima ki na veipapa e na yasa e dua ni vale ni kalou; 27ka lima nai kolokolo ki na veipapa e nai karua ni yasa ni vale ni kalou, ka lima nai kolokolo ki na veipapa e na yasa ni vale ni kalou, ki na yasana sa donuya na ra. 28Ia nai kolokolo eloma, e na gau ni veipapa, mai na kubu e dua ki na kubu kadua. 29Ia mo botana na veipapa e na koula, ka cakava e na koula na kedra veimama mei daradara ni veikolokolo: mo botana talega na veikolokolo e na koula.\n30Mo qai vakaduria cake na vale ni kalou me vaka na kenai vakatakarakara ka vakatakilai vei iko e na ulu-ni-vanua.\n31Ia mo cakava e dua nai lati e na ka pelu, ka lokaloka, ka kulakula, kei na lineni matailalai ni wa muloci: me caka kina eso na jerupi, na cakacaka ni dua na matai vuku: 32ia mo vakarubeca e na duru sitimi e va sa botani e na koula: me koula ga na kedratou i ruberube, e na qara siliva e va. 33Ia mo vakarubeca nai lati e ruku ni veiqila, mo qai vakacuruma kina ki loma ni lati na kato ni vunau: ia nai lati ena wasea vei kemudou na tikina tabu mai na tikina tabu sara. 34Ia nai cabocabo-ni-bulubulu mo vakataqara ki dela ni kato ni vunau e na tikina tabu sara. 35Ia na tepeli me tu e taudaku ni lati, kei nai tutu-ni-cina me qarava na tepeli e na yasa ni vale ni kalou sa donuya na ceva: ia me tu na tepeli e na yasa sa donuya na tokalau.\n36Ia mo cakava e dua nai sogo ni Vale tabu, e na ka pelu, ka lokaloka, ka kulakula, kei na lineni matailalai ni wa muloci, sa caka e na talitali sulu. 37Ia mo cakava e lima na duru sitimi ki nai sogo ko ya, ka botana e na koula, me koula talega na kedratou i ruberube: ia mo vakawaicalataka na parasa ka cakava kina e lima na kedra qara.


Ai tukutuku ni kena tauyavutaki na imatai ni Matabose e Cake ni Lotu, e Katiladi, Oaio, ena 17 ni Feperueri 1834. Erau a vola taumada na itukutuku ni bose ko ya ko irau na italatala qase Oliva Kaudari kei Osoni Aidi. A railesuva na itukutuku ena siga ka tarava na Parofita, ia ena siga ka tarava era a ciqoma taucoko na lewe ni matabose e cake na itukutuku sa vakadodonutaki me “dua na fomu ka yavu ni vakavulewa ni matabose e cake” ni Lotu. Na tikina e 30 ki na 32, sa baleta na Matabose ni iApositolo Le Tinikarua; a qai vakacurumi yani ena 1835 ena veidusimaki nei Josefa Simici ni vakarautaki tiko na kena tabaki ena Vunau kei na Veiyalayalati na wase oqo.\n1–8, Sa lesi e dua na matabose e cake me vakataulewa ena veileqa bibi eso ka tubu ena Lotu; 9–18, Sa virikotori na ivakarau ni kena rogoci na cala; 19–23, Sa na vakatauca na lewa na peresitedi ni matabose; 24–34, Na sala me muri kevaka e sega ni vakadonui na lewa ni matabose.\n1 Ena siga oqo eratou a soqoni vata kina ena vale nei Josefa Simici Lailai e lewe ruasagavulukava na bete levu ena dua na matabose raraba, me vaka na ivakatakila, e ratou a tauyavutaka kina na amatabose e cake ni lotu i Karisito, me ratou na lewena e lewe tinikarua na bete levu, ia me na dua se tolu na peresitedi, me vaka e ganita.\n2 Sa lesi na matabose e cake ena ivakatakila me baleta na kena qaravi na veika dredre ena tubu mai ena lotu, na kena ena sega ni rawa me walia na lotu se na matabose nei abisopi me ra vakacegui o ira kece era okati kina.\n3 Era sa domovata na lewe ni bose ka digitaki ko Josefa Simici Lailai, Sidini Rikitoni kei Veretariki G. Viliame me ratou peresitedi; ia eratou sa digitaki tale ga ko Josefa Simici Levu, Joni Simici, Josefa Kou, Joni Jonesoni, Matini Erisi, Joni S. Kata, Jereti Kata, Oliva Kaudari, Samuela H. Simici, Osoni Aidi, Silivesita Simici kei Luke Jonesoni, o ira na bete levu, me ratou lewe ni matabose tudei ni lotu, io era sa domovata kece kina na lewe ni bose.\n4 Eratou a qai tarogi na lewe ni bose sa cavuti oqori na yacadratou, se ratou sa ciqoma na ilesilesi ko ya, ka ratou na vakayacora na kena ilesilesi me vaka na lawa ni lomalagi, eratou a sauma ka kaya ni ratou sa ciqoma kece na ilesilesi, ka ratou na vakayacora na nodratou itavi me vaka na loloma soli wale sa solia na Kalou vei iratou.\n5 Na kedra iwiliwili na matabose, era a laveliga ena vuku kei na yaca ni lotu ena nodratou lesi na lewe ni matabose sa cavuti e cake na yacadratou e vasagavulu katolu, me vakaoqo: e ciwa na bete levu, tinikavitu na italatala qase, era lewe va na bete, ka lewe tinikatolu na lewe ni lotu.\n6 Era sa duavata ni: na sega na kaukauwa ki na matabose e cake me cakacaka kevaka eratou sega ni tiko rawa e lewe vitu na lewe ni bose sa cavuti e cake na yacadratou, se eratou sega ni tiko na kedratou isosomi ka ra dau kacivi ena veigauna eso.\n7 Ena tu vei iratou na lewe vitu oqori na kaukauwa me ratou lesia eso tale na bete levu kilikili me ra veisosomitaki vei ira na lewe ni bose era sega ni tiko.\n8 Era sa duavata ni: kevaka sa na vakalalai e dua na itutu ena vuku ni mate, sivo ena talaidredre, se sa toki ki na dua tale na vanua, e dua vei ira na lewe ni matabose sa cavuti e cake, me na qai vakatawani tale ena nona digidigi na peresitedi se o iratou na peresitedi, ka me ra qai domovata na matabose raraba ni bete levu, ka kacivi vakatabakidua ena vuku ni inaki ko ya, me ra vakaitavi ena yaca ni lotu.\n9 Na peresitedi ni lotu, ka peresitedi tale ga ni matabose oya, e lesi ena aivakatakila, ka btokoni ena nona veiqaravi mai na nodra domovata na lewe ni lotu.\n10 Raica sa kilikili sara kei na nona ilesilesi dokai oqori, me liutaka na matabose levu ni lotu; ka sa nona galala me rau vukei koya e rua tale na peresitedi ka rau digitaki ena ivakarau vata ga e digitaki kina ko koya.\n11 Ia kevaka e yali e dua se o rau ruarua ka rau sa lesi me rau nona ivukevuke, sa tu na kaukauwa vua na peresitedi me liutaka ga na matabose ka sega e vukei koya kina; ia ke mani yali ko koya, sa tu na kaukauwa vei rau na rua na peresitedi oya me dua vei rau e liutaka na bose, se koi rau ruarua.\n12 Ena veigauna kece e dabe kina na matabose e cake ni lotu i Karisito ena kena ivakarau sa tuvai koto e cake, sa nodra itavi na lewe ni matabose e le tinikarua me ratou tara naba me macala kina na veitarataravi ni nodratou vosa, ena vosa e liu ko koya e tara na naba dua qai veitarataravi tiko me la’ki tinia ko koya ka tara na naba tinikarua.\n13 Ia ni sa kacivi na matabose me veivosakitaka e dua na ka, me ratou qai vakatulewataka na lewe ni bose e le tinikarua se ka bibi se sega; kevaka e sega soti ni ka bibi, me rau vosa wale ga kina e lewe rua, ia me muri na kena ivakarau e tukuni e cake.\n14 Ia kevaka e nanumi ni ka bibi, me ratou lesi e lewe va; kevaka e bibi sara toka, me ratou lewe ono; ia ena sega ni dua na kisi me sivia na lewe ono e lesi me ratou vosa kina.\n15 Sa nona dodonu na tamata beitaki ena veikisi kece, me ratou vosa ena vukuna e dua na veimama ni lewe ni matabose, me ratou raica me kakua na veivakacacani kei na vosa sega ni dodonu.\n16 Me ratou na vakaraitaka na kisi na lewe ni matabose eratou sa lesi me ratou vosa, ni sa vakadikevi oti na ivakadinadina, ka kilai na kena dodonu ena matabose; me ratou sa na qai vosa na lewe ni matabose, io me vosa na tamata yadua ena adodonu kei na savasava.\n17 Ia ko iratou na lewe ni matabose ka ratou tara na fika imatau, ko ya na 2, 4, 6, 8, 10 kei na 12, me ratou vosa ena vukuna na tamata beitaki, io me ratou raica me kakua na veivakacacani kei na vosa sega ni dodonu.\n18 Ena veikisi kece sara sa dodonu me soli na galala vei koya e veibeitaki, kei koya ka beitaki me rau vakamacala ki na matabose, ni sa rogoci na ivakadinadina ka ratou sa vosa oti na lewe ni matabose eratou lesi me ratou vosa ena kisi.\n19 Ni sa rogoci oti na ivakadinadina, ka ra sa vosa oti na lewe ni matabose, ko koya e veibeitaki kei koya e beitaki, sa na qai vakatauca na nona lewa na peresitedi, me vaka na ka e rogoca ka kila ena kisi ko ya, ka kerei iratou na lewe ni matabose e tinikarua me ratou tokona na lewa oqori ena nodratou laveta na ligadratou.\n20 Ia kevaka e dua vei ira na lewe ni matabose, ka se bera ni vosa, se dua ga vei ira, ni oti na nona rogoca na ivakadinadina kei na vakatakekere, ka se bera ni lewa rawa na vanua me tu kina, qai raica e dua na cala ena nona vakatulewa na peresitedi, e rawa ni vakaraitaka, ka na rogoci tale na kisi.\n21 Ia kevaka, ni sa oti na kena rogoci tale vakavinaka ka qai vakacilavi mai eso tale na ikuri ni rarama ena vuku ni kisi, me qai veisautaki na lewa me veiganiti kaya.\n22 Ia kevaka e sega ni vakacilavi mai e dua na ikuri ni rarama, sa na dei tiko ga na lewa sa tau oti, sa na tu na kaukauwa vei iratou na iwase levu ni matabose me ratou vakatauca na lewa oqori.\n23 Ia kevaka e basika na dredre ena vuku ni aivunau kei na ivakavuvuli, kevaka e sega ni veirauti na veika e volai me vakacegui kina na yalodra na lewe ni matabose, me qai kerea ka rogoca o peresitedi, na loma ni Turaga ena bivakatakila.\n24 Ia kevaka era tu tani na bete levu, sa soli vei ira na kaukauwa me ra kaciva ka tauyavutaka e dua na matabose me vaka na kena ivakarau sa tukuni oti, io me ra walia na veika e leqa tu, kevaka e kerei mai na yasana ruarua, se dua ga vei rau e kerea mai.\n25 Ia sa tiko ena matabose ni bete levu ko ya na kaukauwa me lesia e dua ga vei ira me liutaka na mataqali matabose vakaoqori ena gauna ko ya.\n26 Sa itavi ni matabose ko ya me vakauta kusarawa yani e dua na ilavelave ni itukutuku ni veika e vakayacori, vata kei na dua na itukutuku taucoko ni ivakadinadina ka tokona na lewa sa tau, ki na matabose e cake ena nodratou idabedabe na Mataveiliutaki Taumada ni Lotu.\n27 Ia kevaka e rau sega ni duavata na ilawalawa ruarua se dua vei rau ena lewa sa tauca na matabose oqo, sa rawa me ratou vakarogoya cake na nodratou ile ki na matabose e cake ni Mataveiliutaki Taumada ni Lotu, ka na rogoci tale e kea, me vaka na kena ivakarau sa tukuni toka e cake, io me vaka ga ni se sega mada ni rogoci oti e liu.\n28 Raica ena qai kacivi walega na matabose ni bete levu e veivanua tani ena veikisi adredre ni veika vakalotu; ka na sega ni kacivi na mataqali matabose vakaoqo ena veika lalai ka sega soti ni bibi.\n29 Sa tu tale ga na kaukauwa vei ira na bete levu era veilakoyaki tiko e veivanua se o ira era tu e veivanua tani ena nodra ilesilesi, me ra lewa se ganita me kacivi e dua na matabose vakaoqo se sega.\n30 E koto na kedrau duidui na matabose e cake se o ira na bete levu dau veisiko ki vanua tani, kei na amatabose e cake dau veilakoyaki ka ratou lewena na biapositolo le tinikarua.\n31 Na nodratou lewa na kena imatai e rawa ni kerei me rogoci tale; ia na nodratou lewa na kena ikarua e sega ni rawa.\n32 Na kena ikarua ena rawa walega ni tarogi mai vei ira na vakaitutu raraba ni lotu kevaka e baleta na talaidredre.\n33 Sa vakadonui me: Soli na kaukauwa vua na peresitedi se ko iratou na peresitedi ena idabedabe ni Mataveiliutaki Taumada me ratou vakatulewa kevaka e ganita me rogoci tale e dua na kisi e kerei mai me dikevi tale, ni oti na nodratou dikeva na kerekere, na ivakadinadina, kei na itukutuku e sala vata kaya mai.\n34 Ia eratou a qai tatara naba na lewe ni matabose e le tinikarua me macala kina na veitarataravi ni nodratou vosa; a qai vakaoqo na naba eratou dui tara: 1, Oliva Kaudari; 2, Josefa Kou; 3, Samuela H. Simici; 4, Luke Jonesoni; 5, Joni S. Kata; 6, Silivesita Simici; 7, Joni Jonesoni; 8, Osoni Aidi; 9, Jereti Kata; 10, Josefa Simici Levu; 11, Joni Simici; 12, Matini Erisi.Ia ni sa oti na masu sa qai rube na bose.\nDV Tokoni na iLiuliu ni Lotu.\nV&V 107:23–24, 35–38.