E vuqa na ivakatakila ena itukutuku vakasokumuni oqo e a ciqomi mai vei Josefa Simici Lailai, na imatai ni parofita ka peresitedi ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. E so tale a qai soli mai vei ira e so na kena isosomi ena Mataveiliutaki (raica na ikau ni V&V 135, 136 kei na 138, kei na iVakaro Raraba 1 kei na 2).\nNa ivola ni Vunau kei na Veiyalayalati e dua vei ira na ivolayavu ni Lotu me ikuri ni iVolatabu, na iVola i Momani, kei na Mataniciva Talei. Ia, na Vunau kei na Veiyalayalati e rui talei duadua baleta ni sega ni vakadewa ni dua na itukutuku makawa, ia e vu mai ena gauna oqo ka solia mai na Kalou vei ira na Nona parofita digitaki ena vakalesui mai ni Nona cakacaka tabu kei na tauyavutaki ni matanitu ni Kalou e vuravura ena gauna oqo. Ena ivakatakila, ena rogoca e dua, na domona malumu ka rui laulau na Turaga ko Jisu Karisito, ni sa vosa tale tiko mai ena itabagauna ni taucoko ni gauna; kei na cakacaka sa tekivutaki oqo e sa vakarautaki kina na iKarua ni Nona Lako Mai, me vakayacori kina ka veidonui kei na nodra vosa kece na parofita tabu mai na itekivu kei vuravura.\nO Josefa Simici Lailai a sucu ena i ka 23 ni Tiseba 1805, mai Saroni, Yasayasa vaka-Winisa, e Vemoni. Ena nona gauna ni gone, e a toki vata kei iratou na nona matavuvale ki Menijesita ni gauna oqo, ena ra kei Niu Ioka. Ena gauna ko ya ni vakaitikotiko voli e kea ena vulaitubutubu ni 1820, ni sa yabaki tinikava, a raica kina na imatai ni nona raivotu, ka rau a veisiko vakatamata mai kina na Kalou, na Tamada Tawamudu, kei na Luvena ko Jisu Karisito. A tukuni vua ena raivotu oqo, ni Lotu dina i Jisu Karisito ka a tauyavutaki ena gauna ni Veiyalayalati Vou, ka qaravi kina na taucoko ni kosipeli, sa sega ni tiko e vuravura. Na ivakaraitaki vakalou tale e so a qai muri mai ka a vakavulici kina mai vei ira e vuqa na agilosi; ka vakaraitaki vua ni sa tiko vua na Kalou e dua na itavi bibi me vakayacora e vuravura ka sai koya ga ena qai vakalesuya tale mai ki vuravura na Lotu i Jisu Karisito.\nNi sa toso tiko na gauna, sa vukei o Josefa Simici mai na veivuke vakalou me vakadewataka ka tabaka na iVola i Momani. Ena gauna vata ga oqo erau a tabaki kina kei Oliva Kaudari ki na Matabete i Eroni mai vei Joni na Dauveipapitaisotaki ena Me ni 1829 (raica V&V 13), ka oti ga ko ya e rau sa mai tabaki talega ki na Matabete i Melikiseteki mai vei iratou na iApositolo ni gauna e liu ko Pita, Jemesa, kei Joni (raica V&V 27:12). E ra a qai muri mai na veitabaki tale eso ka mai soli kina na idola ni matabete mai vei iratou ko Mosese, Ilaija, Ilaisa, kei na vuqa na parofita ni gauna e liu (raica V&V 110; 128:18, 21). Na veitabaki oqo, era sa vakadeitaka ni sa vakalesui mai na kaukauwa vakalou vua na tamata e vuravura. Ena 6 ni Epereli 1830, ena veidusimaki vakalomalagi, a tauyavutaka kina na Lotu na parofita o Josefa Simici, o ya na Lotu dina i Jisu Karisito ka sa tiko tale ena kedra maliwa na tamata, na kaukauwa me ra vunautaka na kosipeli kei na qaravi ni cakacaka vakalotu ni veivakabulai. (Raica na V&V 20 kei na Mataniciva Talei, Josefa Simici—Ai Tukutuku 1.)\nNa ivakatakila tabu oqo era a ciqomi me isau ni masu, ena veigauna e gadrevi kina, ka basika mai na veika era sotava sara tikoga ena bula oqo ka vakaitavi kina na tamata. Era vakasaqara na veidusimaki vakayalo na Parofita kei na nona itokani, ka ra sa vakaraitaka na ivakatakila oqo ni ra sa ciqoma. Ena ivakatakila, ena raica kina e dua na vakalesui mai kei na tasereki ni kosipeli nei Jisu Karisito kei na dolavi mai ni itabagauna ni taucoko ni gauna. Na toso ki na yasayasa vaka ra ni Lotu mai Niu Ioka kei Penisilivenia ki Oaio, ki Misuri, ki Ilinoi, kei na kena itinitini ki na Buca Levu ena ra kei Amerika kei na nodra sasaga vakaukauwa na Lewenilotu ena kena sagai me tara ko Saioni e vuravura ena gauna oqo e mai vakaraitaki talega ena veivakatakila oqo.\nE vuqa na iwase ena kena itekivu e baleta tiko na vakadewataki kei na tabaki ni iVola i Momani (raica na wase 3, 5, 10, 17 kei na 19). E so na wase ki muri e vakaraitaka na cakacaka nei Josefa Simici na Parofita ena nona cakava na ivakadewa veiuqeti ni iVolatabu, na gauna a ciqomi kina e vuqa na iwase ni vunau bibi (raica, me kena ivakaraitaki na wase 37, 45, 73, 76, 77, 86, 91, kei na 132, o ira yadudua ka tiko na kena isema ki na vakadewa ni iVolatabu).\nEna ivakatakila, sa tukuni na ivunau ni kosipeli ena kedra ivakamacala na yavu ni itukutuku vinaka me baleta na Lewetolu Vakalou, na vanua e vu mai kina na tamata, na bula dina nei Setani, na inaki ni bula vakayago, na yaga ni talairawarawa, na gadrevi ni veivutuni, na cakacaka ni Yalo Tabu, na veicakacaka vakalotu kei na vakayacori ni veika me rawati kina na bula, na inaki ni vuravura, na ituvaki ni tamata ni sa oti na Tucake Tale kei na Veilewai, na tawamudu ni veiwekani ni bula vakawati, kei na gauna tawamudu ni matavuvale. E vakatalega kina, na tasereki vakamalua ni ituvatuva ni veiliutaki ena Lotu ka vakaraitaki ena veikacivi vakabisopi, na Mataveiliutaki Taumada, na Matabose ni Le Tinikarua, kei na Vitusagavulu kei na nodra yavutaki na itutu ni vakatulewa e so kei na kuoramu. Kena iotioti, na ivakadinadina sa soli nei Jisu Karisito—na Nona vakalou, na Nona tui, na Nona taucoko, na Nona dauloloma, kei na Nona kaukauwa ni veivakabulai—sa biuta na ivola talei oqo ki na veimatavuvale io “sa uasivi cake mai na iyau ni vuravura taucoko” (raica na ulutaga ni V&V 70).\nNa ivakatakila eso oqo era a vola taumada na vunivola nei Josefa Simici, ka ra veiwaseitaka na lewe ni Lotu na kena ilavelave volaieliga, me tauyavutaki e dua na ivolatukutuku tudei vinaka, era qai lavetaka na vunivola na ivakatakila oqo ki na ivola ni itukutuku volai, ka ra a vakayagataka na iliuliu ni Lotu ena kena vakarautaki na tabaki ni ivakatakila. A raica ko Josefa kei ira na Yalododonu taumada na ivakatakila me vaka na nodra raica na Lotu: ni bula, vakasakiti, ka na yaco me vakasavasavataki ena ikuri ni ivakatakila. Era kila talega ni rairai a yaco beka eso na cala sega ni nakiti ena gauna e lavetaki tiko kina na ivakatakila ka vakarautaki me tabaki. Oqori na vuna a kerei kina o Josefa Simici ena dua na koniferedi raraba ena 1831 me “vakadodonutaka na cala eso oqori ka na rawa ni kunei ena cakacaka ni Yalo Tabu.”\nNi sa railesuvi oti ka vakadodonutaki na ivakatakila, sa tekivu me ra tabaka na lewe ni Lotu mai Misuri e dua na ivola ka yacana na A Book of Commandments for the Government of the Church of Christ [E Dua na iVola ni iVakaro me baleta na kena Liutaki na Lotu i Karisito], ka tu kina e vuqa na nona ivakatakila taumada na Parofita. Na imatai ni sasaga oqo me tabaki na ivakatakila a mai tini ena nodra sa vakarusa na dauvakacaca na valenitabaivola ni Yalododonu ena Yasayasa vaka-Jekesoni ena 20 ni Julai, 1833.\nNi ra sa rogoca ni sa vakarusai na valenivolavola ni tabaivola mai Misuri, era sa vakavakarau o Josefa Simici kei ira eso tale na iliuliu ni Lotu me laki tabaki na ivakatakila e Katiladi mai Oaio. Me baci vakadodonutaki tale na cala, vakamatatataki na vosa, ka kilai na kena vakatorocaketaki na ivunau kei na tauyavutaki ni Lotu, a raica o Josefa Simici na kena vakadodonutaki na itukutuku lewe ni so na ivakatakila me ra vakarautaki kina ena kena na tabaki ena 1835 me Doctrine and Covenants of the Church of the Latter Day Saints [Vunau kei na Veiyalayalati ni Lotu ni Yalododonu Edaidai]. A vakadonuya o Josefa Simici e dua tale na itabataba ni Vunau kei na Veiyalayalati, ka a tabaki ena vica ga na vula ni oti na nona solia nona bula ena vuku ni nona vakabauta na Parofita ena 1844.\nEra dau raica sara vakabibi na Yalododonu Edaidai taumada na ivakatakila ka wilika me itukutuku mai vua na Kalou. Ena dua na gauna ena mua ni 1831, era a wasea kina e vica na italatala qase ni Lotu na nodra ivakadinadina bibi ni sa vakadinadinataka ki yalodra na Turaga na dina ni ivakatakila eso oqori. A qai tabaki na ivakadinadina eso oqori ena itabataba ni Vunau kei na Veiyalayalati ena 1835 me vaka ni nodra ivakadinadina volai na iApositolo Le Tinikarua:\nTinikarua na iApositolo ki na Dina ni\nVola ni Vunau kei na Veiyalayalati\nNa nodra iVakadinadina na iVakadinadina ki na iVola ni iVakaro ni Turaga, na ivakaro ka solia o Koya ki na Nona Lotu vei Josefa Simici Lailai, o koya sa lesi mai na domo ni Lotu ena inaki oqo:\nEna vuku ni ka oqo, keitou sa yalorawarawa kina me vakadinadinataka ki na vuravura taucoko ni kawatamata, ki na veika bula kecega e delai vuravura, ni sa vakatakila na Turaga ki yaloi keitou, ena kaukauwa ni Yalo Tabu sa soli mai vei keitou, ni ivakaro kece oqo e a soli ena veivakauqeti ni Kalou, ka sa yaga vakalevu ki na tamata kece ka sa dina sara.\nKeitou solia na ivakadinadina oqo ki vuravura, a vukei keitou kina na Turaga; ia ena loloma soli wale ni Kalou na Tamada, kei na Luvena, ko Jisu Karisito, keitou sa vakatarai kina ena itavi dokai oqo ena kena wasei na ivakadinadina oqo ki vuravura, ka keitou sa marau vakaidina sara kina, ka masulaka vua na Turaga e veigauna me na yaga vakalevu vei ira na luve ni tamata.\nNa yacadra na Le Tinikarua o:\nTomasi B. Masi\nTevita W. Peteni\nIba C. Kimiboli\nViliame E Makilelini\nPali P. Pereta\nLuke S. Jonesoni\nJoni F. Bonitoni\nLaimeni E. Jonesoni\nNa kena tabaki tale e muri na Vunau kei na Veiyalayalati, era sa vakacurumi kina na ikuri ni ivakatakila se na itukutuku bibi tale e so, me vaka sa tauri ka ciqomi mai na bose ivakarau se koniferedi ni Lotu. Na itabataba ena 1876, ka vakarautaka o Elder Osoni Pereta ena veidusimaki nei Biriqemu Yaga, a tuvalaki na ivakatakila ena kena veitaravi vagauna ka biu kina na ulutaga vovou kei na ivakamacala taumada ni kena itukutuku makawa.\nMe tekivu mai na kena tabaki ena 1835, e vitu na lesoni bibi vakayalo veitaravi era a vakuri talega kina; ka kedra ulutaga na Lectures on Faith (Vakatavulici ni Vakabauta). Era vakarautaki oqo me vakayagataki ena nodra Koronivuli na Parofita mai Katiladi, Oaio mai na 1834 ki na 1835. E dina ga ni a yaga sara ki na ivunau kei na idusidusi, era sa biu tani mai na Vunau kei na Veiyalayalati na veika ni vuli oqo me tekivu mai na kena tabaki ena 1921 baleta ni ra a sega ni soli mai se vakatakilai me raivotu ki na Lotu raraba.\nEna itabataba vakavalagi ni Vunau kei na Veiyalayalati ena 1981, a okati kina ena imatai ni gauna e tolu na itukutuku. Oqori na wase 137 kei na 138, ka virikotori kina na veika bibi ni nodra vakabulai na mate; kei na iVakaro Raraba 2, ka tukuni kina ni sa rawa me ra tabaki ki na matabete na lewe ni Lotu tagane bula kilikili kece sara veitalia na matatamata se roka.\nNa itabataba vou yadua ni Vunau kei na Veiyalayalati sa vakadodonutaki kina na veicala e liu ka vakuri yani kina eso na itukutuku vovou, vakauasivi ena iwasewase ni itukutuku makawa ni ulutaga ni wase. Na kena itabataba oqo sa vakadodonutaki kina na tikinisiga kei na yaca ni vanua eso vakakina na cala tale eso. Sa caka na veisau eso oqo me vakaduavatataki kina na ivola oqo ki na itukutuku makawa e dodonu vakavinaka duadua. Eso tale na ka me baleta na itabataba oqo e okati kina na mape sa vakadodonutaki ka vakaraitaka na vanua taucoko a ciqomi kina na ivakatakila, vakakina na itaba eso ni veivanua ena itukutuku makawa ni Lotu sa vakavinakataki cake, idusidusi, ulutaga ni iwase, kei na ivakaleka eso ni ulutaga, na veika kece oqori e kedra inaki me vukei ira na dauwiliwili me ra kila ka rekitaka na itukutuku ni Turaga me vaka e tukuni ena Vunau kei na Veiyalayalati. Na itukutuku me baleta na ulutaga ni wase e tauri mai na iTukutuku Makawa Volaieliga ni Lotu kei na History of the Church [iTukutuku Makawa ni Lotu] tabaki (ka rau dau vakatokai vata ena ulutaga me itukutuku makawa nei Josefa Simici) kei na Joseph Smith Papers [Pepa nei Josefa Simici].


NA TIKO MAI NA LEKUTU 35 FOV - A sa vosa vei Mosese ko - Bible Search\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 34 NA TIKO MAI NA LEKUTU 36\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 35\nA nodra veikoro na Livai, 1-8. Na veikoro ni drodro, kei na kedra vanua, 9-29. Me kakua ni bula na tamata sa laba, 30-34.\n1A sa vosa vei Mosese ko Jiova mai na vanua cecelevu ni Moapi, sa voleka ki na Joritani, ka donui Jeriko, ka kaya, 2Mo vakaroti ira na Isireli, me ra solia, mai na nodra i votavota, eso na koro vei ira na Livai me ra tiko kina; ia dou solia talega vei ira na Livai na vanua sa volita na veikoro. 3Ia na veikoro ena nodra me ra tiko kina; ia na vanua veico sa vakavolivolita ena vanua ni nodra pulumokau, kei na nodra i yau, kei na nodra manumanu kecega e yavai va. 4Ia na vanua sa vakavolivolita na veikoro, dou sa solia vei ira na Livai, me vakatekivu mai na bai ni koro ka lako yani, me katu rua na drau ka limasagavulu e na veiyasana. 5Ia dou na vakarautaka mai nai bili ni koro me katu lima na drau mai na yasana vaka ki na tu-i-cake, ka katu lima na drau na yasana ki na ceva, ka katu lima na drau mai na yasana ki ra, ka katu lima na drau mai na yasana vaka ki na tokalau; ia me tiko eloma na koro. Sa na vakaoqo na nodra vanua sa vakavolivolita na veikoro. 6Ia e na veikoro dou na solia vei ira na Livai dou lesia e ono me koro ni drodro, me dro kina ko koya sa vakamatea e dua: ia dou solia talega vei ira e vasagavulu ka rua na koro. 7A koro kecega dou na solia vei ira na Livai ena vasagavulu ka walu na koro, kei na vanua veico talega sa vakavolivolita. 8Ia na veikoro dou na solia mai na nodra i votavota na Isireli, me vakaoqo maivei ira sa vuqa na nodra, me vuqa; ia maivei ira sa lailai na nodra, me lailai: me solia ko ira yadua eso na nona koro vei ira na Livai, me vaka na nonai votavota sa taukena ko koya.\n9A sa vosa vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 10Mo kaya vei ira na Isireli, Ni dou sa yaco ki tai kadua ni Joritani, ki na vanua ko Kenani; 11dou qai lesia eso na koro me koro mo dou dro kina; me dro kina ko koya sa vakamatea e dua, ni sa sega ni nakita. 12Ia na koro oqo mo dou dro kina mai vua sa nonai tavi me sauma na mate: me kakua kina ni mate ko koya sa vakamatea e dua, ka me tu mada e matadra nai soqosoqo me lewai. 13Ia mo dou solia e ono na koro me nomudou koro ni drodro, mai na veikoro dou sa solia. 14E tolu na koro mo dou solia e na tai ni Joritani oqo, ka tolu na koro mo dou solia mai na vanua ko Kenani, me koro ni drodro. 15Sa kenai drodro na koro onoono oqo, vei ira na Isireli, vei ira na kai tani, vei koya talega sa tiko vulagi kei ira: me dro kina na tamata kecega sa vakamatea e dua ni sa sega ni nakita.\n16Ia kevaka sa mokuti koya e na dua na ka kaukamea, a sa mate kina, sa laba ko koya: ena vakamatei vakaidina ko koya sa laba. 17Ia kevaka sa viriki koya e na vatu, e mate rawa kina, a sa mate kina, sa laba ko koya: ena vakamatei vakaidina ko koya sa laba. 18Se sa mokuti koya e nai wau, e mate rawa kina, a sa mate kina, sa laba ko koya: ena vakamatei vakaidina ko koya sa laba. 19Me vakamatei koya sa laba ko koya sa nonai tavi me sauma na dra: me vakamatei koya ni sa kunei koya. 20Ia kevaka sa tetebaraki koya ni sa cata, se virika ni sa lawakitaka a sa mate kina; 21se sa vaculaki koya e na ligana ni sa yalo ca vua, a sa mate kina: ena vakamatei vakaidina ko koya ka vaculaka; sa laba ko koya: me vakamatei koya sa laba ko koya sa nonai tavi me sauma na dra ni sa kunei koya.\n22Ia kevaka sa tetebaraki koya vakasauri ni sa sega ni yalo ca vua, se sa viriki koya ni sa sega ni lawakitaka, 23se dua na vatu, e mate rawa kina, ka sa sega ni raica, ka sa biuta me lutuki koya, a sa mate kina, ia ka sa sega ni veimecaki kaya, ka sa sega ni nakita me ca kina ko koya: 24me ra qai lewa nai soqosoqo vei koya sa vakamatea kei koya sa nonai tavi me sauma na dra, me vaka na lewa oqo: 25ia ko ira nai soqosoqo, me ra vakabulai koya sa vakamatea na tamata mai vei koya sa nonai tavi me sauma na dra, ka vakasukai koya ko ira nai soqosoqo ki na koro sa nonai drodro ka dro kina ko koya: ia me tiko kina ko koya me yaco mada na nona mate na bete levu, o koya sa lumuti e na waiwai tabu.\n26Ia kevaka sa lako ko koya sa vakamatea na tamata, ka yawasivita nai bili ni koro sa nonai drodro ka dro kina ko koya, 27a sa kunei koya ko koya sa nonai tavi me sauma na dra ni sa yawasivita nai bili ni koro sa nonai drodro, a sa vakamatei koya sa ia na veivakamatei ko koya sa nonai tavi me sauma na dra: ena sega ni cala kina ko koya: 28ni sa dodonu me tiko ga e na koro sa nonai drodro me yaco mada na nona mate na bete levu: ia ni sa mate na bete levu, me qai lesu ko koya sa ia na veivakamatei ki na vanua sai taukei kina.\n29Ia na ka oqo ena kenai lesilesi vei kemudou mo dou lewa vakakina e na nomudou veitabatamata e na nomudou i tikotiko kecega.\n30O koya yadua sa vakamatea na tamata, me vakamatei ko koya sa laba ni sa tukuni koya ko iratou sa raica: ia me kakua ga ni mate e dua na tamata, ni sa tukuni koya e le dua ga sa raica. 31Ia dou kakua ni vakadonuya e dua nai bulubulu me bula kina ko koya sa laba, ni sa dodonu me mate: ia ena vakamatei vakaidina ga. 32Ia dou kakua ni vakadonuya e dua nai bulubulu e na vukuna sa dro ki na koro sa nonai drodro, me lako tale ko koya me tiko e na vanua, ka me mate mada ga na bete. 33Ia mo dou kakua ni vakadukadukalitaka na vanua dou sa tiko kina: ni sa vakadukadukalitaka na vanua na laba: a sa sega ni sorovaki rawa na vanua e na vuku ni dra sa dave kina, sa sorovaki rawa ga e na nona dra ka vakadavea. 34Ia mo dou kakua ni vakadukadukalitaka na vanua dou sa tiko kina, ka'u sa tiko kina koi au: ni'u sa tiko koi au ko Jiova e na kedra maliwa na Isireli.


The Fiji Times » Vatu ni yavutu e na tutu ni vale\nVatu ni yavutu e na tutu ni vale\nSA i koya tale oqo na i kuri ni cau e dau vakarautaki tiko yani e na a e na veimacawa mai na Lomaicolo, Vunaqumu.\nNa Sala Veilatai kina Mataka Vou nei Viti-nai-Matai\nNi bera walega ni da tomana tale yani na noda vakadigova ka tatasereka vakamatata na sala veilatai damudamu ena lomanibai bolataki-va ni noda drotini se ?Coat of Arms? meda na bau taleva tale mada na nodrau a mai cokovata ka ramaseserau voli ena muaira ni noda vunilagi e Viti ko ?Jupiter kei Venus? me vaka na i rairai ni kalokalo vakabuina mai Peceliema, o koya ka ratou a vakamuria voli na tamata vuku mai natuicake ena gauna a sucu kina ko Jisu.\nE ka veivakurabuitaki dina ni yacova sara tu ga mai na mua-ni-macawa me yabaki duanadrau ka vitu (107) kina na noda drotini se ?Coat of Arms? ena i ka 4 ni Jiulai 2015, e rau qai basika veitaudonui mai lomalagi ko i rau na vuravura ni maliwalala se ?planet? oqo ko ?Jupiter?, kei ?Venus?. E kilai tani ko ?Jupiter? ena yaca na ?King Planet? me vaka ni vuravura levu duadua veiratou na ciwa na ?planets? ena noda wasewase ni maliwalala se noda ?solar system?.\nE rauta ni vakatinikaduataki (11) na noda vuravura, ?planet Earth? me qai tautavaka kei ?Jupiter?.\nIa, ko ?Venus? edau kilai tu me ?Morning Star? se kalokalo-i-volasiga ni dau cadra mai ena matakalailai sara ni se bera ni cabe mai ko Ra-Siga.\nEna so na gauna e rawa ni kunei talega o ?Venus? ni ramaseserau toka ena muaira ni se qai yakavi sobu ga na vanua, ka se toka donu ga na yacana me kalokalo-i-volasiga ni vakaraitaka nai Vola Tabu ni i tekitekivu ni dua na siga vou oya na dromu ni siga ena dua na yakavi.\nIa, ni rau sa mai cokovata oqo ka ramaseserau ruarua tu ena mata ni ?Laione ni Lomalagi? ka kilai ena yaca na ?Leo Constellation? e vaka me rau kacivaka tiko mai ena nodrau mai cokovata oqo ni rau sa ?Kalokalo-i-Volasiga ni Tui?.\nE kena i rairai beka oya ni vaka me rau sa tekivu usumaka mai na mataka vou nei Ra-Laione, ?Laione ni Juta se Laione ni Viti?, o koya erau sa mai kena matanivitiviti toka ena noda maliwalala e cake oqo ena macawa rua sa oti.\nMe vaka ni sa mai tu tale vakawawa oqo, ka me vula-ono, na sasaga ni matanitu ena vuku ni kena vakadikevi vinaka tale se bera ni vakadeitaki edua na drotini vou, de rairai sa i tukutuku matanidavui sara ga kivei Viti sa vakadinadinataki mai oqori e lomalagi; oya ni sa qai cabe mai oqo na mata ni siga vou ni ?Laione ni Viti? ka toka ena noda drotini.\nIa, sa na dua dina na ka uasivi kevaka me na raici vakayalomatua sara na tikina oya ni ?sa tukuna na lagilagi ni Kalou ko lomalagi; ka sa vakatakila na cakacaka ni ligana na maliwa levu. Sa dau tukuna na vosa na veisiga sa veitarataravi, ka sa vakaraitaka na vuku na veibogi sa veitarataravi?i, me vaka e vakaraitaka na Dau-ni-Same.\nSa veivakananumi talega na i serau mai lomalagi ena macawa rua sa oti ena i tukutuku me vaka e vakaraitaka na Parofita ko Aisea ni a kaya, ?Mo tu cake, mo rarama mai; ni sa yaco mai na nomu rarama, ia na serau i Jiova sa cadra mai vei iko. Io, raica, na butobuto, ena ubi vuravura; kei na butobuto loaloa, na veimatanitu; ia ena cadra mai vei iko ko Jiova; kei na nona serau, ena raici ni sa cilavi iko: ia na veimatanitu tani era na lako voli e na nomu rarama; kei ira na tui, e na serau ni kemui cadracadra.?\nE dina sara ni cabe donu mai na rarama oqo ena gauna eda sa mai vakadigoca no kina na sala veilatai ni veiveisau eda a lako curuma voli mai.\nEda a sa bula voli mai vakaVanua ni se bera na cabe ni Lotu ena loma ni i tabayabaki 1830 kina 1840.\nE dina ni da a tawalotu ka butobuto beka tu ena gauna e liu, ia, e veivakurabuitaki sara ni ratou a kunea na Daunikaulotu taumada mai eso na i tovo dina vaKalou ena noda bula vakavanua me vaka na veivakaturagataki, veirokorokovi kei na vakatatabu eso.\nNi mai oti e rauta ni vasagavulu (40) na yabaki ena noda sa Lotu voli mai e sa qai mani tauyavutaki na noda bula vakaMatanitu ena delanigauna vaka-1870 ki na 1880 ena nodra toso yani vakayauyau ki Levuka na vavalagi mera la?ki tauyavutaki bisinisi ka mera tara cake talega vakakina na noda vanua lomani ko Viti.\nIa, e sa qai mai vakataudeitaki taucoko sara na tolu na yavu ni noda bula vakaitaukei: na bula vaka-Vanua, Lotu kei na Matanitu, ni oti na kena a mai dregati na noda drotini ni vanua lomani ko Viti ena i ka 4 ni Jiulai, 1908.\nEna gauna vata talega oqori e se qai vakatekivu me yavala mai kina na liga ni kaloko ni ?Mataka Vou kei Viti? ka rau yadrava tu mai na kena i Vakatawa ena nodrau butu dei toka ena ?ki se i dola ni gauna?, o koya na noda i bole ni vanua: ?Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui.?\nE a vakatekivu me cadra cake mai ena yabaki 1908 oya na rarama ni ?Mataka Vou kei Viti? ni mai oti vakavinaka sara tu ga e rauta ni ono na deketi (decade) se onosagavulu (60) taucoko na yabaki ni noda sa Lotu ka vakararamataki voli mai ena Vosa ni Kalou.\nMe vaka ga nai valvala ni Nona a veibuli taumada na Kalou mai na i vakatekivu, e veivakurabuitaki vakaidina ni da raica matanavotu sara tu ga na we ni ligana ena noda a buli vou tale mai na luvei Viti lomani ena loma ni 6 na deketi ni oti na noda vakararamataki ena Nona Vosa Bula.\nIa, ni da a tadolova mai na i kavitu ni deketi (7th decade) ena delanigauna vaka-1900 kina 1910 e a vakaotia na Nona cakacaka ni veivakacokotaki taumada kivei Viti na Kalou ena noda a sa vakacurumi kina Nona i vakavakacegu, me vakatabui Viti vakatabakidua kina dua nai lesilesi cecere vaKalou, ka mani mai vosa vakalougatataki Viti sara yani ena Nona a dregata na noda drotini kei na noda ibole ni vanua ena 1908.\nNa dregati ni drotini oya ai vakadei bula sara ga ni Nona veidigitaki na Kalou kivei Viti me da mai Nona matanivitiviti, se me da Nona ?Colour Bearer? ni da vakarewataka tu na noda drotini yavutaki va-Kalou me ivakadinadina ki vuravura taucoko ena delanigauna vaKalou okoya eda lako curuma tu edai.\nVakadinadinataki na vosa kecega mai na lewe rua, se tolu na i vakadinadinaki\nAi matai ni vakadinadina ni veidregati vaKalou ka a vakayacori kivei Viti ena yabaki 1908 sai koya na Laione i Jiuta e kasirokoroko toka mai ena ulu ni gaunisala veilatai nei Viti-nai-Matai ni sa vakarewa tu mai na i cadracadra ni siga e natuicake me vaka na Nona vosa na Kalou.\nE rawa ni kunei na kena i vakamacala ena dua na i lavelave ni Nai Lalakai ena vula ko Jiune sa qai dromu.\nAi karua ni vakadinadina sa i koya na laca bati-vitu ni drua, se waqa vakaViti ni rarama ni Lotu ka dabe koto oya ena ulu, se ?crest ni noda ?Coat of Arms?.\nSa i koya sara ga na laca bati-vitu oya na matanikabasi ka i dusidusi voli mai ni noda cavuikalawa me vakatekivu mai ena noda a buli vou ka dregati mai vua na Kalou ena 1908, oya ni oti walega e vitusagavulu (70) na yabaki se vitu na deketi (7 decades) ni noda sa Lotu, ka me yacova sara mai na noda delanigauna nai ka va ni tabatamata eda sa kauta vata voli mai kei keda na Rarama oqo edaidai.\nNa Rarama ni Vosa ni Kalou eda kauta voli tiko mai oqo sai koya sara ga ka toqai toka ena noda i bole ni vanua: ?Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui? ka a veidregati kina na Kalou vei keda na luvei Viti lomani meda kena matanivitiviti (Viti-nai-Matai) ki vuravura taucoko ena kena i tabagauna vaKalou oqo, ka eda sa kena i tabatamata digitaki ko i keda.\nNa drua se waqa vaka-Viti ni rarama oqori e gole toka mai natuicake ka vakanaulu sobu yani kina muaira kei vuravura se ?post-modern Westernised New World?.\nOya me vaka ga ni da sa kauta lesu tale tiko yani kivei ira na wekada vavalagi era a mai vakalotutaki keda taumada ena drau-vakacaca na yabaki sa oti edua na kamunaga talei ena kena delanigauna vaKalou eda sa bula donuya tu oqo edaidai. Ia, eda sa na qai yaco sara me vakataki iratou na tamata vuku mai natuicake ena gauna e a lako taumada mai kina na Mesaia, na goneturaga ko Jisu Karisito.\nA i katolu ni vakadinadina sa i ratou na lomanibai bolataki-va ni veitabagauna kei Viti me vakatekivu mai ena 1908 ena lomanibai ni kau jiaina ka i vakatakilakila ni noda yavu ni bula vakaVanua.\nAi yaubula ni lomanivanua na jiaina, vudi, kau vuata kei na veimataqali kakana kecega ka ra dau vakacabori me i sevu ki vua na Bete ena burekalou, se ki Valelevu ena vuala i sevu ka me na sobuta tikoga mai na vanua na veivakalougatataki ni bula sautu.\nNa lomanibai ni vuniniu tabai-vitu e vakatakilakilataka na noda bula vakaLotu se bula vakayalo me vaka ni o koya na Yalo Tabu e vakatakilakilataki talega vakaiVolaTabu ena waiwai ka vakacaudreva tu na tutu ni cina e vitu ena loma ni valetabu vakalomalagi ka vaka talega kina na valetabu nei Isireli mai na loma ni lekutu.\nNa lomanibai ni vu ni dovu e tolu ka drau-i-ya-va e vakatakilakilataka na bula ni veiliutaki vakaMatanitu me vaka na nodra liutaki na mataqali e tinikarua ni Isireli mai vei iratou na qase e lewe vitusagavulu (70) se Mata Boseyaco, ka ra sa qai tiko nai liuliu ni veiudolu, veiyadrau keina veiyalimasagavulu.\nOya me i vakaraitaki ni wasewase levu ni veiliutaki e tolu se ena kena vakadewa vakaPeritania: ?three branches of government; Executive, Judicial, Legislative.\nIa, oqo e sa cabe mai na ?Kalokalo-i-Volasiga? ni nodratou sa mai vakacokovatataki na tolu na basoga ni sala ni noda bula vakaVanua, VakaLotu keina bula vakaMatanitu, ni da sa tadolova tiko yani na i ka va ni basoga ni sala ka uluna toka mai na ?Laione i Juta? sai koya na gaunisala e dusia koto na lomanibai ni Ruve-vula.\nOqori na lomanibai ni Nona gauna na Kalou Bula kivei Viti.\n(Ena qai kuri tale yani)\nNa veika e cauraki e ke e sega ni oka kina na Nai Lalakai.\nVurevure ni i Tukutuku\ni Same 19 : 1, 2\nii Aisea 60 : 1 – 3\niii 2Korinica 13:1 ?Ena vakadinadinataki na vosa kecega e na gusu ni vakadinadina e lewe rua, se lewe tolu.?\niv Tiko Voli mai na Lekutu 2:3; Vakatekivu 49:9, 10\nv Vakaibalebale 9:1 ?Sa tara oti na nona vale ko vuku, sa taya na kena duru e vitu:?


iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova| iVolaniyabaki 2016\nE yalomalumalumu ni vakadinata na parofita o Aisea ni rawaka ga na matanitu o Juta, qai tiko vinaka ena vuku ni veivakalougatataki i Jiova. E kaya ena Aisea 26:12: “Kemuni Jiova, . . . [na] ka kece keimami vakayacora oni cakava vei keimami.” Eda na duavata kei na vosa qori nida vakasamataka na veika e rawati ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti. E cakava dina tiko o Jiova “na ka veivakurabuitaki e se sega vakadua ni caka.” (Lako 34:10) Vakasamataka mada eso na ka sa vakalougatataki keda kina o Jiova.\nNa noda website vakadonui na jw.org, e sa vakayagataki sara tiko vakavinaka. E vakarautaki ena gauna qo ena sivia na 600 na vosa, qai rawa ni wiliki se download na ivola ena sivia e 750 na vosa. E vukei ira vakacava na yalomalumalumu na noda website mera mai kila na ka dina? Rogoca mada qo: Erau rarawa vakalevu e dua na veiwatini ena vuku ni veivakaisini rau raica ena lotu. Ni rau qara voli na veidusimaki vakayalo, rau kunea sara noda website. Rau rai wasoma kina me rau wilika noda ivola qai sarava na vidio. Erau kopitaka na ivola Dikeva na iVolatabu e Veisiga, rau qai wilika kei na rua na luvedrau itabagone. Qori sara ga na ka eratou cakava tiko nira cakacaka vakavunau yani na iVakadinadina i Jiova ena dua na mataka. Sa qai kilai e keri ni ratou sa cakava e levu na veiveisau ena vuku ni ka eratou vulica ena noda website. Sa kau laivi na tatu, biu tani na sau dau cobacoba tu ena yago, vakarusai na ivakatakarakara, muduka nodratou solevutaka na olodei vakavuravura, kei na saravi ni iyaloyalo tawakilikili. E vakayacori na veiveisau kece qori ni bera mada ga nira yaco yani na tacida! Gauna e vakarautaki kina na ivola qo, erau sa dautukutuku na itubutubu kei na dua na luvedrau. Erau sa lalawataka tale ga na veiwatini me rau na papitaiso ena dua ga na gauna lekaleka qo.\nEra sa vakaraitaka tale ga e levu nodra vakavinavinakataka e dua tale na isolisoli totoka, na JW Broadcasting. Sa rawa ni saravi e veivula na porokaramu qo ena sivia e 70 na vosa, ena vakarautaki ena levu tale na vosa ni toso na gauna. Era dau sarava e levu na vuvale na porokaramu qori ena nodra gauna ni Sokalou Vakavuvale. E kaya e dua na tacida tagane: “E vakasakiti na tubu e rawati tiko ena isoqosoqo i Jiova, sa totolo tale ga noda kila na itukutuku mai na veiyasa i vuravura!”\nE gauna marautaki tale ga vei keda na tamata i Jiova na soqo ni veiwasewase, qai vakadinadinataki qori ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo ena 2015. E vakaraitaki ena noda soqo e 42 na vidio, na droini kei na itaba, e vakarautaki tale ga e ono na ivakatagi totoka me rogoci ni tekivu e dua na wase ni porokaramu. E kaya e dua na tacida sa dede ena dina: “E vaka me sega ni dua e via biuta nona idabedabe ni vakacagau tiko na porokaramu, era sega ni via calata e dua na ka.” E kaya e dua na tacida daukaulotu: “Sa qai dei ga noqu vakabauta na ka dina kei na noqu nuitaka na Matanitu ni Kalou niu sarava na vidio e vakarautaki.”\nE vakalougatataki keda tale ga o Jiova ena kena vakarautaki e vica noda sere vou. Erau vola e dua na veiwatini: “E vaka ga e mokoti keirau o Jiova ni keirau rogoca na sere vovou qo. E veivakacegui dina ni sotavi na ituvaki dredre.” Eda lai vakasamataka kina na cakacaka levu e vakayacori ena kena vakarautaki na sere kei na ivakatagi, e kena inaki ga me vakalagilagi kina o Jiova!\nKeitou uqeti kemuni moni vakatotomuri Jiova ena nomuni ciqomi ira vakayalololoma na lesu yani ina ivavakoso\nVakacava, e vakayagataka vinaka tiko nomu ivavakoso na qiqi ni vunau e matanalevu? Sa vakilai e levu na veivakalougatataki ena iwalewale ni vunau qo! Sa ra rogoca kina na ka dina e levu era tu ena vale dau loka tu ga na kena matamata se vakatabui meda veisiko kina, sa yaga tale ga vei ira na tacida era malumalumu vakayalo. Ena Janueri 2015, e gole yani e dua na turaga ina qiqi ni vunau e Sauca Korea. E kaya ni wale tiko ga qo e vakasamataka sara tiko vakabibi na veika vakayalo, mani tauyavu kina na vuli iVolatabu. Ena vula o Feperueri, e gole ena imatai ni gauna ina soqoni, qai biuta na vakatavako ena vula o Maji. E veisiko ina valenivolavola ni tabana e Sauca Korea ena Epereli, qai toso vinaka tiko ga vakayalo. Qori e dua ga vei ira na irogo keitou ciqoma ena itikotiko liu.\nE neitou masu ni veika e vakarautaki ena soqo ni veiwasewase ena uqeti ira na qaravi Jiova tu ena dua na gauna mera lesu vua ni se soli tiko na gauna! Keitou uqeti kemuni moni vakatotomuri Jiova ena nomuni ciqomi ira vakayalololoma qori nira lesu yani ina ivavakoso.—Isik. 34:16.\nSa vakalougatataki ira dina nona tamata o Jiova ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti. Vakacava e tiko eso tale na ka meda nanamaki kina? Qori ena qai tukuna ga o gauna. Ia ena gauna mada ga qo, keitou vinakata na iLawalawa Dauvakatulewa moni kila ni keitou lomani kemuni kece, keitou dau masulaki kemuni tale ga.\niLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova\niMeli iMeli iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa\nNa Cava na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova?


‘Ena Bula na ka Kece ena Vanua Kece e Drodrova na Uciwai—Isikeli 47:9\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Basque Batak (Karo) Batak (Toba) Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Esan Estonian Ewe Faroese Finnish French Ga Galician Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Iloko Indonesian Isoko Italian Itsekiri Japanese Javanese Kabuverdianu Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kikuyu Kiluba Kirghiz Kiribati Kongo Korean Lithuanian Luganda Luvale Luxembourgish Malay Malayalam Maya Myanmar Nepali Nias Norwegian Nzema Oromo Otetela Pangasinan Pidgin (West Africa) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quichua (Chimborazo) Quichua (Tena) Romanian Romany (Romania) Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Shuar Silozi Slovak Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tamil Tamil (Roman) Tatar Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkmen Twi Tzotzil Ukrainian Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\n‘Ena Bula na ka Kece ena Vanua Kece e Drodrova na Uciwai’\nTIKINA BIBI: Na kena vakayacori ena gauna makawa, ena gauna qo kei na gauna se bera mai na raivotu me baleta na uciwai e drodro mai na valenisoro\n1, 2. Ena Isikeli 47:1-12, na cava e raica o Isikeli? Na cava tale ga e vulica kina? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nE DUA tale na ka vakatubuqoroqoro e raica o Isikeli ena raivotu ni valenisoro: E drodro tiko mai na itikotiko tabu e dua na mataniwai! Raitayaloyalotaki Isikeli mada ni muria tiko na vanua e drodro kina na wai savasava qo. (Wilika Isikeli 47:1-12.) Na wai qori e drodro vakalalai mai na ilago ni itikotiko tabu qai lai basika volekata na matamata ena tokalau ni valenisoro. E liu tiko vei Isikeli na agilosi ni rau sa biuta mai na valenisoro, e vakarautaka tiko na balavu ni vanua rau muria. E raica na agilosi me lako vakavica i wai o Isikeli, e qai vakila na parofita ni totolo sara na kena titobu, sa lai vaka e dua na uciwai levu e rawa ga ni qalovi!\n2 E vulica o Isikeli ni uciwai qori e drodro sara ina Waitui Mate qai vakaotia na kena tuituina ena vanua ga e drodrova, e vakavuna mera bula kina e levu na ika. E raica tale ga ena batiniuciwai nira tubu tu kina e levu na veimataqali vunikau. E veivula e tubu e dua na itei vou e bulabula na kena vuata, qai veivakabulai na drauna. Sa na bau veivakacegui dina vei Isikeli na ka e raica, qai vakadeitaka nona inuinui. Ia cava na ibalebale ni raivotu qo vei koya kei ira na kau vakavesu? Na cava na kena ibalebale vei keda nikua?\niBalebale ni Raivotu i Isikeli Vei ira na Kau Vakavesu\n3. Na cava era sega ni raica kina na Jiu ena gauna makawa me tiko dina na uciwai e raivotutaka o Isikeli?\n3 O ira na Jiu ena gauna makawa era sega ni raica me tiko dina na uciwai e raivotutaki. Ia na tikinivolatabu qo era rairai nanuma kina e dua tale na parofisai uqeti vakalou. Qo me baleta na vakalesui mai ni ka kece, e rairai volatukutukutaka na parofita o Joeli ena rua na senitiuri vakacaca e liu. (Wilika Joeli 3:18.) Nira wilika na Jiu kau vakavesu na vosa uqeti vakalou i Joeli, era sega ni namaka me “tiri” dina mai na veiulunivanua “na waini kamica” se “drodro” mai na veidelana “na sucu”; era sega tale ga ni namaka me drodro mai e dua na mataniwai “ena vale i Jiova.” Qori tale ga na ka era kila na Jiu me baleta na itukutuku ni raivotu i Isikeli, e sega ni dusia e dua na uciwai dina. * Na cava gona e via vakaraitaka tiko o Jiova? Ena vukei keda kina na iVolatabu. Eda na dikeva ena parofisai qo e tolu na ka e veivakadeitaki, e matata qai laurai kina na loloma.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 19A: Uciwai ni Veivakalougatataki i Jiova\n4. (a) Ena uciwai e raivotutaka o Isikeli, na veivakalougatataki cava i Jiova era na namaka na Jiu? (b) Ni vakayagataki ena iVolatabu na vosa “uciwai” kei na “wai,” eda vakadeitaka vakacava ni na vakalougatataki ira na nona tamata o Jiova? (Raica na kato “Uciwai ni Veivakalougatataki i Jiova.”)\n4 Uciwai ni veivakalougatataki. E dau vakayagataki vakalevu ena iVolatabu na uciwai kei na wai me vakatayaloyalotaka na drodro ni veivakalougatataki i Jiova, me veivakabulai. E raica o Isikeli na uciwai va qori me drodro mai na valenisoro. Era namaka gona na dauveiqaravi ni Kalou me drodrovi ira na veivakalougatataki vakayalo i Jiova kei na nona veivakabulai, ke ra muria na sokalou savasava. Na veivakalougatataki cava? O ira na bete era na vakavulici ira tale vakayalo. Na kena cabori tale ga na isoro ena valenisoro, era na rawa tale ni nuidei ni na caka na veisorovaki me baleta nodra ivalavala ca. (Isik. 44:15, 23; 45:17) Era na savasava tale, vaka mera sili ena wai savasava e drodro mai na valenisoro.\n5. Vakacava ena veirauti vinaka na veivakalougatataki ni uciwai e raivotutaki me kauta laivi na lomaleqa? Vakamacalataka.\n5 Vakacava ena veirauti vinaka na veivakalougatataki vei ira kece na Jiu? E kauta laivi na lomaleqa va qori na raivotu ni vakaraitaka na tubu vakacakamana ni wai, oya ena dua vakacaca ga na maile e sa lai yaco na wai lailai qori me dua na uciwai levu! (Isik. 47:3-5) De rairai toso cake na kedra iwiliwili na Jiu era lesu ena nodra vanua; ia ena vakalougatataki ira vakalevu o Jiova me vakaceguya na veika era gadreva. E vakatayaloyalotaka na uciwai na veika e levu, e sega ni caka rawa na kena iwiliwili!\n6. (a) Na yalayala veivakadeitaki cava e laurai ena parofisai? (b) Na cava me nanumi tiko me baleta na raivotu? (Raica na ivakamacala e ra.)\n6 Wai ni bula. Ena raivotu i Isikeli, e drodro na uciwai ina Waitui Mate, e vakaotia na kena tuituina, qai yaco me waitui bula. Na qele ni ika kei na kena veimataqali era bula kina e lai vakatauvatani tale kei na kena era kune ena Wasa Levu, se na Wasa na Mediterranean. E tiko ena baravi ni Waitui Mate ena tadrua ni rua na tauni e dua na bisinisi ni qoli, e cici vinaka tiko. E kaya na agilosi: ‘Ena bula na ka kece ena vanua kece e drodrova na uciwai.’ Kena ibalebale qori ni wai e drodro mai na vale i Jiova e yacova na Waitui Mate kece? Sega. E vakamacalataka na agilosi ni so na vanua dabibi e sega ni yacova na wai ni bula. Na vanua va qori era “biu tu me masima.” * (Isik. 47:8-11) E laurai gona ena parofisai e dua na yalayala e veivakadeitaki, oya ni na vakabulai ira na Jiu na sokalou savasava, era na vuavuaivinaka. Ia me nanumi tiko e dua na tikina bibi: Sega ni tamata kece era na ciqoma na veivakalougatataki i Jiova; se me vakabulai ira kece.\n7. Na cava era vakadeitaka na Jiu era tu vakavesu ena veivunikau e raivotutaki ena batiniuciwai?\n7 Na veivunikau me kakana qai veivakabulai. Vakacava o ira na veivunikau ena batiniwai? Era vakarairaivinakataka na vanua ya? E tiko tale ga na kedra ibalebale. Vakasamataka mada nona marautaka o Isikeli kei ira na kainona na vuata vakatitiweli e rawati mai na veivunikau ya, me dua na itei vou e veivula! Qori e vakadeitaka vei ira ni na vakani ira vakayalo o Jiova. Cava eda vulica kina? “Ena veivakabulai” na drauna. (Isik. 47:12) E kila o Jiova ni ka bibi duadua era na vinakata na vakalesui oya na veivakabulai vakayalo, e yalataka gona ni na vakayacora qori. Na nona cakava qori e vakamacalataki ena so tale na parofisai ni kena vakalesui mai na ka kece, eda sa dikeva qori ena Wase 9 ni ivola qo.\n8. Na cava e dusia ni na vakayacori na raivotu i Isikeli ena ivakatagedegede levu sara?\n8 Eda dikeva ena Wase 9, ni vakaiyalayala ga na vakayacori ni parofisai va qori vei ira na vakalesui. Era vakavuna sara ga qori o ira na Jiu. Ena vakalougatataki ira vakacava o Jiova ke levu era dau lesuva tale na nodra itovo makawa, talaidredre, ra qai vakawaletaka na sokalou savasava? Qori e mositi ira sara ga na yalodina, ra sega tale ga ni marautaka. Ia era kila ni na dei o Jiova ena ka e yalataka, e dau yaco dina. (Wilika Josua 23:14.) Ena vakayacori gona ena dua na gauna na raivotu i Isikeli ena ivakatagedegede levu sara. Ia ena gauna cava?\nE Drodro Nikua na Uciwai!\n9. Ena gauna cava e vakayacori kina ena ivakatagedegede levu sara na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro?\n9 Eda sa dikeva ena Wase 14 ni ivola qo, ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro ena vakayacori ena kena ivakatagedegede levu sara “ena iotioti ni veisiga,” qori na gauna ena vakacerecerei kina vakalevu na sokalou savasava. (Aisea 2:2; vmr.) E vakayacori vakacava na raivotu qori ena gauna sara ga qo?\n10, 11. (a) Na veivakalougatataki cava e drodro mai me vaka na uciwai nikua? (b) E tubu vakacava na drodro ni veivakalougatataki i Jiova me salavata kei na veika e vinakati ena iotioti ni veisiga?\n10 Uciwai ni veivakalougatataki. Na veivakalougatataki cava eda nanuma me baleta na wai e drodro mai na vale i Jiova? Oya na ka kece e vakabulabulataki keda vakayalo kei na levu na ka e vakarautaka o Jiova me yaga vei keda. Koya e bibi sara na kaukaua ni veivakasavasavataki ni isoro ni veivoli i Karisito, e vosoti kina noda ivalavala ca. Na makaresese ni ka dina ena Vosa ni Kalou e vaka na wai ni bula e veivakasavasavataki. (Efeso 5:25-27) E drodro vakacava na veivakalougatataki va qori ena noda gauna?\n11 Ena 1919 era le vica ga na udolu na dauveiqaravi i Jiova, era marautaka tale ga na kakana vakayalo e vakarautaki mai. E tubu tiko ga na kedra iwiliwili ni toso na yabaki. Nikua sa sivia na walu na milioni na dauveiqaravi ni Kalou. Vakacava e drodro totolo tiko na wai savasava ni ka dina? Io! E sega ni tukuni rawa na levu ni ka dina eda sa mai kila. E bilioni vakacaca na iVolatabu, ivola, mekesini, brochure, kei na tikidua sa drodrovi ira na dauveiqaravi ni Kalou ena senitiuri sa oti. Me vaka na uciwai e raivotutaka o Isikeli, e tubu totolo tiko ga na drodro ni ka dina e savasava me vakacegui ira na karamaca tu vakayalo e veiyasa i vuravura. Sa dede na kena tabaki tiko na ivola vakaivolatabu. Nikua era sa tu tale ga ena jw.org ena sivia na 900 na vosa! E uqeti ira vakacava na yalomalumalumu na wai ni ka dina va qori?\n12. (a) Sala cava e veivakabulabulataki kina vakayalo, vakayago na ka dina? (b) Na ivakasala veiganiti cava nikua e laurai ena raivotu? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)\n12 Wai ni bula. E tukuni vei Isikeli: ‘Ena bula na ka kece ena vanua kece e drodrova na uciwai.’ Vakasamataka na kena drodro na itukutuku ni ka dina vei ira kece na gole mai ena noda vanua vakayalo. Na ka dina ena iVolatabu e sa uqeta e milioni vakacaca na yalomalumalumu, ra qai bulabula vinaka tale ga vakayalo. Ia e veiganiti tale ga na ivakasala e tiko ena raivotu: Sega ni tamata kece era na dei ena ka dina. Me vaka ga na vanua lolobo qai dabibi ena raivotu i Isikeli me baleta na Waitui Mate, era tiko eso era sega ni kauai, era sega ni via ciqoma qai muria na ka dina. * Meda kua mada ga ni vakataki ira qori!—Wilika Vakarua 10:16-18.\n13. Na cava eda rawa ni vulica nikua me baleta na veivunikau ena raivotu?\n13 Na veivunikau me kakana qai veivakabulai. Vakacava e veivakauqeti nikua na ka eda vulica ena veivunikau ena batiniuciwai? Io! Nanuma tiko, ni veivunikau ya era vuataka e veivula na itei vou e tubu mai kina na vuata vakatitiweli, e veivakabulai tale ga na drauna. (Isik. 47:12) Eda lai nanuma kina na nona daulomasoli na Kalou eda qarava, e vakani keda qai vakabulai keda vakayalo. Nikua e tauvimate qai walokai tu vakayalo na vuravura. Ia vakasamataka mada na ka sa vakarautaka o Jiova. Ni o wilika oti e dua na ulutaga ena noda ivola, lagata na iotioti ni sere ena dua na noda soqo, se ni o sarava oti e dua na vidio se broadcasting, o raica me ka ni veivakalougatataki na kakana vakayalo va qori? Eda vakani vinaka dina. (Aisea 65:13, 14) Vakacava e vakabulabulataki keda na kakana vakayalo? Na ivakasala vinaka eda rogoca e yavutaki sara ga ena Vosa ni Kalou, era vukei keda meda vorati ira na keda meca era rawa ni vakaleqai keda vakayalo me vaka na itovo dukadukali, kocokoco, kei na lailai ni vakabauta. E tuvanaka tale ga o Jiova na sala mera vukei kina na lotu vaKarisito era tauvimate vakayalo. (Wilika Jemesa 5:14.) Eda sa kalougata dina, me vaka e laurai ena raivotu i Isikeli ni veivunikau.\n14, 15. (a) Na cava eda vulica me baleta na vanua dabibi e sega ni vakabulai ena raivotu i Isikeli? (b) E yaga vakacava vei keda nikua na raivotu i Isikeli me baleta na uciwai?\n14 Ena gauna vata qori eda rawa ni vuli ena vanua dabibi a sega ni vakabula na wai. Macala ga nida na vinakata me vakalougatataki keda o Jiova. Ena ka vakaloloma dina ke da sega ni via vakabulai, me vakataki ira na levu era lecaika tu vakayalo ena vuravura qo. (Maciu 13:15) Eda marautaka ga ni yaga tiko vei keda na uciwai ni veivakalougatataki. Nida gumatua na gunuva na wai savasava ni ka dina ena Vosa ni Kalou, nida vunautaka na ka dina, muria nodra veidusimaki vakayalololoma na qase, era veivakacegui nira vakavulici vua na dauveiqaravi yalodina, eda na rairai vakasamataka kina na uciwai e raivotutaka o Isikeli. Na uciwai qori e veivakabulai qai bulabula vinaka na vanua kece e drodrova!\n15 Ena vakayacori vakacava na raivotu ni uciwai qo ena dua na gauna se bera mai? Eda na raica na rabailevu ni kena vakayacori na parofisai qo ena Parataisi sa voleka qo.\niBalebale ni Raivotu ena Parataisi\n16, 17. (a) Sala cava ena rabailevu kina na wai ni bula e Parataisi? (b) Ena yaga vakacava vei keda na uciwai ni veivakalougatataki ena Parataisi?\n16 O dau raitayaloyalotaka ni o tu e Parataisi kei ira nomu itokani, vuvale, o qai marautaka tu na bula? Ni o vulica na raivotu i Isikeli me baleta na uciwai, ena vukei iko mo kila vinaka na parofisai. Ena sala cava? Dikeva tale mada na tolu na tikina ena raivotu.\n17 Uciwai ni veivakalougatataki. Ena rabailevu sara e Parataisi na uciwai vakaivakatakarakara, oya ni na yaga vakayalo, vakayago tale ga. Ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki Vakatui i Jisu, ena vukei ira na yalodina na Matanitu ni Kalou me yaga vei ira na ivoli ena ivakatagedegede levu sara. Era na vukei tiko vakamalua mera uasivi! Sa na sega tale na tauvimate, vuniwai, nasi, valenibula, kei na inisua ni bula! Na wai ni bula qori ena drodrovi ira na milioni vakacaca era bula mai ena Amaketoni, qo “e dua na isoqosoqo levu” ena bula sivia “na veivakararawataki levu.” (Vkta. 7:9, 14) Ena veivakurabuitaki ni tekivu drodro na uciwai ni veivakalougatataki, ia ena drodro ga vakalailai ni vakatauvatani ena ka ena qai yaco malua. Me vaka na raivotu i Isikeli, ena tubu na uciwai me vakaceguya e levu.\nEna Parataisi, na uciwai ni veivakalougatataki ena vakabulabulataki ira kece na bula kina ra qai gone tale (Raica na parakaravu e 17)\n18. Ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, ena titobu vakacava na “uciwai ni wai ni bula”?\n18 Wai ni bula. Ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, ena yaco me lai titobu sara na “uciwai ni wai ni bula.” (Vkta. 22:1) E milioni vakamilioni se bilioni era na vakaturi mai na mate qai soli vei ira na galala mera bula tawamudu e Parataisi! Na veivakalougatataki i Jiova ena Matanitu ni Kalou ena okati kina na nodra vakabulai mai e levu era sa mate, sa dede nodra davo tu, ra kuvuniqele e vuravura. (Aisea 26:19) Ia vakacava era na bula tawamudu tiko ga o ira na vakaturi qori?\n19. (a) Na cava ena dusia ni wai vou ni ka dina ena tu e Parataisi? (b) Ena sala cava era na “biu tu me masima” eso ena gauna se bera mai?\n19 E nodra sara ga na digidigi. Ena dola ena gauna ya na ivolavivigi vou. Na wai veivakabulabulataki i Jiova ena okati kina eso na ka dina vovou, na ivakaro vou vakayalo. Sa bau marautaki dina nida vakasamataka na inuinui va qori, se vakacava? Ia eso era na sega ni via muria na ivakaro vou, era na digia mera talaidredre vei Jiova. Era na rairai veivorati eso ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, ia era na sega ni vakatarai mera vakacacana na Parataisi. (Aisea 65:20) Eda na rairai nanuma na raivotu i Isikeli kei na vanua dabibi era sega ni bulabula, era “biu tu me masima.” Sa na bau lialia dina o ira na yalokaukaua era sega ni via gunuva na wai ni bula! Ni oti na Duanaudolu na Yabaki, era na to vei Setani e dua na ilala dauveivorati. Ena tautauvata ga na ka era sotava o ira kece na cata na dodonu ni veiliutaki i Jiova: era na rusa tawamudu.—Vkta. 20:7-12.\n20. Na ituvatuva cava ena yaga vei keda ena loma ni Duanaudolu na Yabaki e veisemati kei na veivunikau e raica o Isikeli?\n20 Na veivunikau me kakana qai veivakabulai. E vinakata o Jiova meda bula tawamudu kece. Meda rawata na ka e vakarautaka mai, e vakadeitaka me dua tale na ituvatuva me vakataki ira na vunikau e raica o Isikeli. Ia ena Parataisi, o Jiova ena vakarautaka na veivakalougatataki vakayago, vakayalo tale ga. E lomalagi, o Jisu Karisito kei ira na 144,000 era na veiliutaki vakatui kei koya me Duanaudolu na Yabaki. Nira ilawalawa bete, era na raica na 144,000 me yaga na isoro i Karisito, mera vukei kina na tamata yalodina mera uasivi. (Vkta. 20:6) Na ituvatuva ni veivakabulai vakayago, vakayalo qori eda lai nanumi ira kina na veivunikau e raica o Isikeli ena batiniuciwai, era vuataka na vuata bulabula qai veivakabulai na drauna. Na raivotu i Isikeli e veidonui kei na dua tale na parofisai totoka e vola na yapositolo o Joni. (Wilika Vakatakila 22:1, 2.) Na draunikau ni veivunikau e raica o Joni “era vakabulai kina na veimatanitu.” Ena yaga vei ira na milioni vakamilioni na yalodina na nodra veiqaravi vakabete na 144,000.\nKATO NI VEIVAKAVULICI 19B: Yaco na Wai Lailai me Uciwai Levu!\n21. E yaga vakacava nomu vakasamataka na raivotu i Isikeli me baleta na uciwai? Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava? (Raica na kato “Yaco na Wai Lailai me Uciwai Levu!”)\n21 Ni o vakasamataka vakatitobu na raivotu i Isikeli me baleta na uciwai, macala ga ni o na vakila na vakacegu qai vakadeitaka nomu inuinui. Sa na dua dina na gauna totoka meda vakanamata kina! Vakasamataka mada nona vakarautaka o Jiova na parofisai ena udolu vakacaca na yabaki sa oti, me rawa nida raitayaloyalotaka na bula e Parataisi. E yalovosovoso ni sureti keda meda tu e kea, meda raica na kena vakayacori ena ivakatagedegede levu, na ka dina e yalataki ena parofisai. Vakacava o na tiko e kea? O na rairai vaqaqa ke o rawa ni tiko dina e Parataisi. Eda na qai dikeva na sala e veivakadeitaki kina na iotioti ni parofisai i Isikeli.\n^ para. 3 Kena ikuri, o ira na Jiu era nanuma vinaka tu na nodra vanua, era rairai kila ni na sega ni drodro rawa na uciwai mai Jerusalemi ina Waitui Mate. Ke yaco qori ena vinakati me drodro cake ena ulunivanua.\n^ para. 6 Era raica na matavosa qori eso na daunitukutuku me ka vinaka, oya ni dua na bisinisi vinaka ena yasayasa ni Waitui Mate na kumuni ni masima me dau maroroya vakadede na ka. Ia nanuma tiko ni tukuni ena parofisai ni na “sega ni bula” na vanua dabibi ya. Ena va tu ga qori ni sega ni drodrova na wai ni bula mai na vale i Jiova. Kena irairai ni tuituina ena vanua dabibi qori e vakaibalebaletaka na ca.—Same 107:33, 34; Jere. 17:6.\n^ para. 12 Vakasamataka tale ga na vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na lawa. Era coko kina e levu na ika, ia era qai yaco eso mera sega ni “vinaka.” E vinakati mera viritaki laivi na ka ca. E veivakasalataki kina o Jisu ni dua na iwiliwili vinaka era na gole mai ena isoqosoqo i Jiova, toso na gauna era na rairai sega ni yalodina.—Maciu 13:47-50; 2 Tim. 2:20, 21.\nE vakayacori vakacava ena gauna makawa na raivotu i Isikeli me baleta na uciwai?\nSala cava eda raica kina nikua na vakayacori ni raivotu qori?\nEna drodro vakacava na uciwai ena raivotu i Isikeli ena ivakatagedegede levu sara ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Karisito?\niMeli iMeli ‘Ena Bula na ka Kece ena Vanua Kece e Drodrova na Uciwai’\nrr wase 19 t. 202-210


iWasewase Lalai ni Dra kei na Veisele | Loloma ni Kalou\niWasewase Lalai ni Dra kei na Veisele\niWasewase lalai ni dra. Qo e wasei mai na va na iwasewase lelevu ni dra, na red cell, white cell, platelet kei na plasma. Kena ivakaraitaki, e tiko ena red cell na protein hemoglobin. Eso na ka e kau mai na noda hemoglobin kei na nodra na manumanu e dau vakayagataki vei ira e lailai nodra dra se sivia na dra e lako tani mai yagodra.\nE dua na iwase levu se rauta ni 90 na pasede ni plasma e wai qai levu kina na hormone, eso na mataqali masima, enzyme, na nutrient, wili kina na mineral kei na suka. E tiko tale ga ena plasma na ka e vakavuna me cevata na dra (clotting factor) kei na ka e valuta na manumanu ni mate kei na protein me vaka na albumin. Ke dua e donuya na ituvaki ena rawa ni tauvi koya kina e dua na mate, era na rairai vakatura na vuniwai me cula ena gamma globulin e kau mai na plasma ni nodra dra o ira e sega ni tauvi ira rawa na mate ya. Na white blood cell e tiko kina e dua na mataqali wai e vakatokai na interferon kei na interleukin e rawa ni vakayagataki me valuti kina na manumanu lalai e dau vakadewa na kenisa kei na mate tale eso.\nMe vakadonuya beka na lotu vaKarisito me vakayagataki na iwasewase lalai ni dra ena veiqaravi vakavuniwai e caka vua? Sega ni tukuna na iVolatabu na ka me caka, e dodonu gona me vakatulewa sara ga na lotu vaKarisito yadua ni vakayagataka nona lewaeloma. Nira vakasamataka nodra vakaroti na Isireli ena Lawa mera “livia ga ena qele” na dra ni manumanu, era na sega kina ni vinakata eso na lotu vaKarisito me vakayagataki vei ira na iwasewase lalai kece ni dra. (Vakarua 12:22-24) So tale era sega ni via tauri dra se na kena iwasewase lelevu, ia era vakadonuya na veiqaravi e vakayagataki kina e dua vei ira na iwasewase lalai. De ra nanuma ni iwasewase lalai ni dra sa sega ni vakatakarakarataka na nona bula o itaukei ni dra baleta sa wasei tani mai na dra taucoko.\nNi vinakati mo vakatulewa me baleta na iwasewase lalai ni dra, ena vinaka mo taroga: Noqu sega ni vinakata na iwasewase lalai kece ni dra, au kila beka ni okati kina na wainimate e caka mai na dra me valuta na mate se me vakacevatataka na dra me tarovi kina na kena drodro vakayauyau? Au rawa ni vakamacalataka vei vuniwai na vuna au vakadonuya kina se sega na iwasewase lalai ni dra?\niWalewale ni Veisele. E okati eke na hemodilution kei na cell salvage. Ena hemodilution, e vakadrodroi tani mai na yago na dra, sosomitaki toka vakawawa ena wainimate me vakalevutaka na dra, oti sa qai vakadrodroi lesu na dra ina yago. Ena cell salvage, na dra e drodro tani ena gauna ni veisele e kumuni qai tauvuloni. Na dra tale ga mai na mavoa e rawa ni vakasavasavataki qai vakasukai vua e mavoa. Ia me vaqaqa vinaka na lotu vaKarisito na ka e via cakava o vuniwai ni sega ni tautauvata na iwalewale e taurivaka na vuniwai yadua.\nNi o bera ni vakatulewa, ena vinaka mo taroga: ‘Ke vakadrodroi tani mai yagoqu eso na dra qai mudu tu vakalailai na kena drodro, ena vakatulewataka beka noqu lewaeloma ni se noqu dra tiko ga oya qai sega ni dodonu me ‘livi ina qele’? (Vakarua 12:23, 24) Ena vakaleqai beka noqu lewaeloma vakavulici vakaivolatabu ke vakadrodroi tani mai yagoqu eso na dra ena gauna ni veisele, waki vata kei na so na wainimate qai vakadrodroi lesu i yagoqu? Keu sega ni vakadonuya na veiqaravi vakavuniwai e vakayagataki ga kina noqu dra, au kila niu na sega tale ga ni vakadonuya me dikevi na noqu dra, me vakayacori vei au na hemodialysis, se vakayagataki vei au ena gauna ni veisele na misini e pamutaka na dra ina uto kei na yatevuso?’\nNa lotu vaKarisito yadua ena vakatulewataka na ka me caka ena nona dra ena gauna ni veisele. Qori e okati kina na vakadidike se veiqaravi vakavuniwai e caka me baleta na nomu dra me vaka na kena vakadrodroi tani mai yagomu, vakasavasavataki qai vakadrodroi lesu.\nTARO E VAKATURI ME TAROGI VEI VUNIWAI\nMe vakaleweni rawa na nomu Medical Directive Card qai volai kina na itukutuku veiganiti kece me kua kina ni soli vei iko na dra ena gauna o sele kina. Kena ikuri, tarogi vuniwai tale ga ena so na taro qo:\nNiu iVakadinadina i Jiova, era kila kece o ira na qaravi au ni veitalia se cava e yaco, au sa vakatulewataka me kua ni soli vei au na dra (dra taucoko, red cell, white cell, platelet, se blood plasma)?\nKe vakaturi na iwasewase lalai ni dra me wainimate, na cava e tiko ena iwasewase ni dra ya? Ena vakacava na levu ni wainimate ena soli vei au, ena soli vakacava?\nKe vakadonuya noqu lewaeloma me soli vei au na wainimate e tiko kina na iwasewase lalai ni dra, na leqa cava e rawa ni yaco? Na veiqaravi cava tale e rawa ni caka?\nNi bera ni o vakatulewa, talaucaka na lomamu vei Jiova. E yalataka ni na solia na vuku vei ira kece era “kerekere tiko ga” ena vakabauta.—Jemesa 1:5, 6.\niMeli iMeli iWasewase Lalai ni Dra kei na Veisele


Maciu 14 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Austrian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chol Chuabo Cibemba Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Dangme Danish Drehu Dutch Dutch Sign Language Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Ghanaian Sign Language Gitonga Greek Greek Sign Language Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Jamaican Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kabiye Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kenyan Sign Language Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kwangali Kwanyama Laotian Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Madagascar Sign Language Malagasy Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mexican Sign Language Moore Mozambican Sign Language Myanmar Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali New Zealand Sign Language Nias Nicaraguan Sign Language Nigerian Sign Language Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Ronga Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sateré-Mawé Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Slovenian Sign Language Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Swiss German Sign Language Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uruguayan Sign Language Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Xavante Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nVola o Maciu 14:1-36\nTamusuki na ulu i Joni na Dauveipapitaisotaki (1-12)\nVakania o Jisu na le 5,000 (13-21)\nTaubale o Jisu ena delaniwai (22-33)\nVeivakabulai mai Kenisareti (34-36)\n14 E rogoca ena gauna ya o Eroti na iliuliu ni yasana,* na itukutuku kei Jisu+ 2 mani kaya vei ira nona dauveiqaravi: “Qo o Joni na Dauveipapitaisotaki. Sa vakaturi mai na mate, sa rauta me veivakurabuitaki na ka e cakava.”+ 3 E tauri Joni o Eroti, vesuka qai balati koya i valeniveivesu ena vuku i Erotiasa na wati Filipi na tacina.+ 4 Ni dau kaya vua o Joni: “E sega ni dodonu mo tauri koya me watimu.”+ 5 E via vakamatei Joni o Eroti, e leqataki ira ga na lewenivanua nira sa okati Joni tu me parofita.+ 6 Ia ena gauna e marautaki tiko kina na siganisucu i Eroti,+ e qai meke na luvei Erotiasa. Dua na ka na marau nei Eroti+ 7 mani yalataka ni na solia vua na ka ga e kerea. 8 E kaya o goneyalewa ena veiuqeti i tinana: “Solia mai vei au ena dua na veleti na ulu i Joni na Dauveipapitaisotaki.”+ 9 E rarawa na tui, ia e vakayacora ga ena vuku ni nona yalayala, ena vukudra tale ga na kana tiko* kei koya. 10 E mani talatala me lai tamusuki na ulu i Joni e valeniveivesu. 11 E kau mai na uluna ena dua na veleti, soli vua na goneyalewa, qai kauta sara vei tinana. 12 E muri, eratou sa qai kauta na yagona na nona tisaipeli me ratou lai buluta, oti eratou lai tukutuku vei Jisu. 13 Ni rogoca na itukutuku ya o Jisu e vodo sara i waqa me gole ina dua na vanua lala me tiko duadua kina. Ia nira rogoca qo na lewenivanua, era taubale mai na veikoro mera muri koya.+ 14 Ni toso yani i liu, e raica e dua na ilala levu, dua na ka nona lomani ira,+ e qai vakabulai ira na tauvimate.+ 15 Ni sa yakavi mai, eratou lako vua na nona tisaipeli, ratou kaya: “E vanua lala qo, sa kala tale ga na matanisiga, ni tukuna mada vei ira na ilala levu qo mera lako ina veikoro mera lai volia na kedra.”+ 16 Ia e qai kaya vei ratou o Jisu: “E sega ni yaga mera lako, dou vakani ira.” 17 Eratou kaya vua: “E tu ga vei keitou e lima na madrai kei na rua na ika.” 18 E tukuna vei ratou: “Dou kauta mai vei au.” 19 Sa qai tukuna vei ira na ilala levu mera dabe ena veico. E taura na lima na madrai kei na rua na ika, tacake i lomalagi me vakavinavinaka.+ Oti, e qai tikitikica na madrai, solia sara vei ratou nona tisaipeli me ratou veisoliyaka vei ira na ilala levu ya. 20 Era kana kece, era mamau, qai sinai tale e 12 na basikete ena kena vo.+ 21 O ira na kana e rauta nira le 5,000 na tagane, sega ni wili kina na yalewa kei na gone.+ 22 Oti ya, sa tukuna sara vei ratou nona tisaipeli me ratou vodo i waqa, me ratou liu i tai, me se talaci ira mada na ilala levu ya.+ 23 Ni talaci ira oti, e qai cabe duadua ina ulunivanua me lai masu.+ Ni sa yakavi mai, e se tiko taudua voli ga e kea. 24 Ena gauna qo, sa vica na drau na mita* na yawa ni waqa mai vanua, ia e dredre na soko ni rui voravora na wasawasa, e bula tale ga na cagi. 25 Ni voleka ni kida na mataka,* sa qai lako vei ratou o Jisu, e taubale yani e delaniwai. 26 Ni ratou raici koya ni taubale tiko yani e delaniwai, dua na ka nodratou taqaya, eratou kaya: “Kemudou! Na cava qo!” Eratou qolou ena levu ni nodratou rere. 27 E kaya sara yani vei ratou o Jisu: “Dou vakacegu! O yau ga qo, dou kua ni rere.”+ 28 E tukuna vua o Pita: “Turaga, ke o kemuni dina, ni vakarota meu lako yani vei kemuni e delaniwai.” 29 E kaya o Jisu: “Lako mai!” E sobu sara mai waqa o Pita qai taubale yani vei Jisu e delaniwai. 30 E rere ni raica na bula ni cagi. Ni tekivu dromu vakamalua, e kacivaka yani: “Turaga, vakabulai au!” 31 E dodoka sara na ligana o Jisu me tauri koya qai kaya vua: “Sa rui lailai na nomu vakabauta, na cava o vakatitiqa kina?”+ 32 Ni rau vodo i waqa, sa qai ruru na cagi. 33 Eratou cuva vua na tiko e waqa, eratou qai kaya: “O kemuni dina na Luve ni Kalou.” 34 Eratou takoso i tai qai cabe sara yani i Kenisareti.+ 35 Nira sa qai taura rawa na lewenivanua ni ya o Jisu, era veitukuniyaka na kena itukutuku, ra mani kauta kece vua na tauvimate. 36 Era vakamasuti koya mera bau tara mada ga na tutu ni nona isulu esau,+ era vakabulai kece o ira na tara.\n^ Kir., “na tetrarch.” Na kovana ni ikava ni iwase ni yasana.\n^ Se “na dabe ena teveli.”\n^ Kir., “levu na sitadia.” Dua na sitadia e tautauvata kei na 185 na mita (606.95 na fiti).\n^ Raica na vmr ni Mar 13:35.


Vakacaca na Cagilaba Kaukaua o Yutu ena Veiyanuyanu e Northern Mariana | iRogo ena JW.ORG\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Armenian Azerbaijani Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Iban Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Zulu vakaViti\n2 NOVEBA, 2018\nVakacaca na Cagilaba Kaukaua o Yutu ena Veiyanuyanu e Northern Mariana\nEna ika24 ni Okotova, 2018 e vakacaca na cagilaba kaukaua o Yutu ena veiyanuyanu e Northern Mariana. E vakacacani vakalevu na yanuyanu levu o Saipan, kei Tinian. Na tataba ni cagi e rauta ni 280 na kilomita ena dua na aua, e vakacacana na veivale qai boko nodra livaliva e vica vata na udolu na lewenivanua.\nE ripotetaka na valenivolavola ni tabana e Micronesia e qarava na cakacaka ena vanua qori, ni sega ni dua na tacida e mate se mavoa. Ia e vakacacani vakadua e 15 nodra vale na tacida, e vakacacani tale ga e 40 na vale. E vakacacani ga vakalailai na vale ni daukaulotu e Saipan, kei na Vale ni Soqoni e tiko e Saipan kei Tinian.\nSa tuvanaka na Komiti ni Vakacoko na iyaya me vakarautaki vei ira na vakaleqai. Era sa veivuke tale ga na tacida ena vanua qori vei ira na dautukutuku era tokitaki. Ena sikova tiko na vanua e vakacacani e dua na lewe ni Komiti ni Tabana me vakayaloqaqataki ira vakayalo.\nMeda nanumi ira mada ga na tacida ena masu nira vosota tiko na leqa tubukoso. Eda lomavakacegu nida kila ni “voleka o Jiova vei ira kece na kacivi koya,” e ‘rogoca tale ga nodra tagi ni kere veivuke.’—Same 145:18, 19.\niMeli iMeli Vakacaca na Cagilaba Kaukaua o Yutu ena Veiyanuyanu e Northern Mariana\nVakacaca Vakalevu e Merika na Cagilaba o Michael\nOti na Cagilaba o Mangkhut


Nodra icavacava 2 Generator na bibi ni Serial ni CD - Hack donu\nNodra icavacava 2 Generator na bibi ni Serial ni CD\nOkosita 13, 2018\tMuduki tani\tMai vei exacthacks\nNodra icavacava 2 Generator na bibi ni Serial ni CD (Xbox e dua, Playstation 4, PC) Sega ni dua na vakadidike:\nWe are back with new program about Nodra icavacava 2 voroka na qito. As we know this game is expensive but demanding so we decided to give your free Nodra icavacava 2 Generator na bibi ni Serial ni CD. Sa na qai rawa mo vakabula na vakayagataki oqo na generator ni vosavuni ni veivakabulabulataki. Eda sa wasea eso na veika matailalai ni qito sai koya talega na veivuke sara vakalevu vei iko.\nAbout Destiny 2 Voroka na qito:\nNodra icavacava 2 sa ikoya e dua na qito ni multiplayer, imatai ni tamata vakacuru polo ni qito ni rawa walega ni qito ena initaneti. Internet is necessary for Destiny 2 na qito qai o na rawa ni vakatagitaka kina ena nomu ivakarau tu ni tokoni me vaka:\nNodra icavacava 2 rawa ga ni a qito vata kei na so tale na dauqito ena initaneti ena ilawalawa vakacakacaka. Sa ikoya e dua commercially na sotava na veivakacacani ia na qito e dau taleitaki ena vuku ni sa ’ ira na veivakatorocaketaki ni s lewa ’ s vinakataka. E tiko e vuqa na veika ni bula ena oqo na qito. Kevaka eda sa veivosakitaka na vere ni italanoa ena qito e revolve wavoki na itinitini ni italanoa buli ni dauveisusu se na taqomaka na vuravura. It seams that character is guardian or protector of earth.\nSa tu vua me taqomaki na vuravura mai seyavu kina era sega ni tokona na bula ni tamata. E sa vakatakilai mai vua ena na qito ni oti ga e biubiu mai na koro levu e vuravura, ia na lewa ni mataivalu. Na misini ni sa me ra vala me taura lesu tale na koro levu. E kea e rua na mataqali me qito oqo:\nPVE (Na misini ni ki na draki ni bula)\nPVP (Na misini ni ki na misini ni)\nNa itovo ni bula e rawa ni veimaliwai vata kei na sega ni saravi na matanivola ni qito. Sa na vinaka cake na mape kei na idusidusi ni qito kei na vakaukauwa droini e dua. Shooting accuracy of Destiny 2 sa rui vinaka. Sa ikoya na vakacuru polo vinaka duadua kei na italanoa buli na qito ena vidio na qito. Eda sa Tabaivola keygen ena keba ni mataivalu ena veisiga me rawa ni o volia neitou mataveilawa me baleta na iyaya ni cakacaka tarava me.\nAbout Destiny 2 Generator na bibi ni Serial ni CD:\nO sa vakarau tu me ra dau oqo vakasasa sega ni vakayagataka na nomu kadi ni dinau? Eda sa na parokaramu vinaka duadua ka rawa ni solia tawayalani cecere kei na vanua eda vu mai CD laiseni idola ena dua na miniti. We designed this Nodra icavacava 2 Generator na bibi ni Serial ni CD ka duatani. Sa dau oqo ivoli me vakadeitaka ni sa jeke ni Dauniparokaramu vakaitukutuku ni noda ’ rawa ni cakacaka ena % s.\nIf you really need to play this game for free then you should take a chance because you will nothing loose to get this Nodra icavacava 2 CD laiseni ni Keygen. Sara mada ga o tu kina e dua na ilavelave ka vakayagataka oqo keygen sa rawa me na tarai vata kei keda mai na nona vosa baleta ena Facebook se vakau itukutuku buta katakata. Lewe ni timi ni noda na isau ni taro ena 24 me 48 na auwa. We are really happy to publish this Nodra icavacava 2 Generator ni bibi ni CD baleta ni da lomana me vukei ira na tamata. Me vaka ni o ni na raica ni da sa sega ni saumi mai na noda veiqaravi kei na vakarautaki ni galala mai na kena isau.\nO na raica ni sa cakacaka tiko me vaka na ilavelave taumada na oqo era vakayagataka na nabavuni veivakabulabulataki ka e na sega ni dua na leqa me qito oqo. Eda sa na levu na iwiliwili ni vosavuni ena noda parokaramu me rawa ni o na sega vakadua ni rawata boko se vakayagataka na nabavuni. Ni oti na kena vakayagataki na parokaramu oqo ena sega ni gadrevi mo volia tale oqo na qito, Vakadeitaki.\nIwalewale ni kena vakayagataki na icavacava 2 CD Activation Key Generator?\nThere is no hard to use this Destiny 2 CD Serial idola ni Generator ena vuku ni sa ’ inaki ni rawarawa ni % s. E gadrevi mo lavetaka oqo keygen ena nomu na vatavata pc se na mac. O na kunea na tolu na digidigi ni ivakarau ka sa na gadrevi mo digitaka e dua vei ira o na vinakata kina mo vakatagitaka qito.\nKiliki ga ena na “Ena vakavurea na idola” bulukau ka na kauta tani na nomu mouse vei e dua na gauna. Na gauna e dau vakacavara ga kina na keygen ’ cakacaka ni s lavetaka na nabavuni ni kei na nomu qito. Even you have any problem using Destiny 2 Generator na bibi ni Serial ni CD, sa rawa mo kiliki ena ibulukau ni veivuke ka wilika tale na ivakasala.\nIWasewaseCD idola PC-Xbox ni PS Qito\nIvakatakilakilaNodra icavacava 2 Nodra vakabulabulataki na nabavuni ni Generator Nodra icavacava 2 Generator ni bibi ni CD Nodra icavacava 2 Keygen Nodra icavacava 2 Laiseni ni Keygen\nDelana kabata tatuki v 3.35.0 Apk Mod tawayalani ilavo\nOtto e kaya o:\nOkotova 11, 2018 ena 1:31 Au na\nHarry e kaya o:\nMaji 11, 2019 ena 11:53 ni PM


Vakatekivu, chapter 1 of the Fijian Bible - with audio narration\nNa Kalou, e nai tekitekivu ni ka kecega, sa vakavuna na veilomalagi kei na vuravura.\n2 Na vuravura sa sega ni vakavotukana tu, qai lala talega; na kena butobuto sa titobu sara. Na Yalo ni Kalou sa vakaraica sobu tu mai na dela ni wai.\n3 Na Kalou sa tukuna, "Me sa rarama mai," sa qai dua sara na rarama.\n4 Na Kalou sa raica na rarama, ka sa vinaka. Na Kalou sa wasea na rarama mai na butobuto.\n5 Na Kalou sa tukuna, na rarama me Siga, kei na butobuto me Bogi. Na karobo ni yakavi ki na kida ni mataka, sai matai ni siga.\n6 Na Kalou sa tukuna, "Me dua mada na kabukabu, me wasea na veiwai mai na veiwai."\n7 Na Kalou sa qai cakava na kabukabu, ka sa wasea na wai sa tiko ena ruku ni kabukabu kei na wai ena dela ni kabukabu, sa yaco me vakakina.\n8 Na Kalou sa vakayacana na kabukabu ni maliwa lala, na Lomalagi, sa karobo na yakavi ka sa mataka tale, sai karua ni siga.\n9 Na Kalou sa tukuna, "Na wai kece ena ruku i lomalagi, me vakasoqoni kece ena dua na vanua, ka me basika mai na vanua mamaca;" sa yaco me vakakina.\n10 Na Kalou sa vakayacana na vanua mamaca me Vuravura, kei na wai sa vakasoqoni vata tu, me, Wasawasa. Na Kalou sa raica oqo ni sa vinaka.\n11 Na Kalou sa qai tukuna, "Na vanua me vakatubura mai na veico, na veisenikau kei na botebotekoro sa vakasorena, na veivunikau sa vakavuana ena kena veimataqali sa tiko e loma na sorena," sa yaco me vakakina.\n12 Sa tubu mai na veico, na veisenikau, na botebotekoro vakasorena na kena veimataqali, na veivunikau vakavuana sa tiko e loma na sorena ena kena veimataqali. Na Kalou sa raica ni sa vinaka.\n13 Sa karobo, ka sa mataka tale na i katolu ni siga.\n14 Na Kalou sa tukuna tale, "Me dua na rarama me tiko mai lomalagi, me wasea na siga mai na bogi, me vakatakilakila ni veiveisau ni veitabadraki kei na veitaba-gauna, vakasiga ka vakayabaki talega;\n15 "Me rarama kina na veilomalagi ka me solia mai na rarama e vuravura." Sa yaco me vakakina.\n16 Na Kalou sa cakava e rua na rarama levu, na rarama levu me lewa na siga kei na rarama me lewa na bogi. Sa bulia talega na veikalokalo.\n17 Na Kalou sa vakatikori ira na veirarama oqo ena veiyasana vakalomalagi, me ra solia mai na rarama ki vuravura,\n18 ka me ra lewa talega na siga kei na bogi, me ra wasea na rarama mai na butobuto. Na Kalou, ni sa raica oqo, sa vinaka vua.\n19 Oqo na karobo ni yakavi kei na mataka, sa i ka va ni siga.\n20 Na Kalou sa qai tukuna, "Me sa levu mai na wai, ka me levu talega mai na vei manumanu bula, me ra sa vuka mai na manumanu vuka e delai vuravura ka vukaca yani na veiyasana vakalomalagi."\n21 Na Kalou sa qai bulia na veimanumanu levu ni waitui kei na veika bula kecega era sinai tu mai na wailevu ena kena veimataqali, na vei manumanu kece vakatabana ena kena veimataqali. Na Kalou, ni sa raica oqo sa vinaka vua.\n22 Na Kalou sa qai vosa vakalouvinakataka na veika oqo ka tukuna, "Mo ni yagavakalevu ka vakavuqataki kemuni ka vakatawana na wai ni wasawasa kei na manumanu vuka me levu sara e vuravura."\n23 Sa qai karobo na yakavi ka mataka tale ni kalima ni siga.\n24 Na Kalou sa qai tukuna, "O vuravura me kauta mai na veika bula me vaka na kena veimataqali na manumanu yavai va, na veimanumanu kece sa qasi voli, na veimanumanu kila ni veikau, o ira kece oqo kei na kena veimataqali," sa yaco me vakakina.\n25 Na Kalou sa bulia na veimanumanu ni vuravura me vaka na kena veimataqali, na bulumakau, na veika sa qasi voli, na veimanumanu kila ni vanua, me vaka na kedra dui veimataqali. Na Kalou ni sa raica oqo, sa vinaka dina.\n26 Na Kalou sa tukuna, "Medatou bulia mada na tamata me vakataki kedatou, me rairai vakataki kedatou, me ra lewa na vei ika kecega mai wai, na veimanumanu vuka e macawa kei na manumanu kecega ni vanua kei na veika kecega sa qasi voli e delai vuravura."\n27 Na Kalou, sa qai bulia na tamata me vakataki Koya ga, e nai rairai ga e va-Kalou, na Kalou sa bulia kina na tamata, na tagane kei na yalewa sa bulia o Koya.\n28 Na Kalou sa vakalouvinakataki rau, ka sa tukuna vei rau, "Mo drau yagavakalevu ka vakalewelevutaki kemudrau, me vakatawai o vuravura ka me vakarorogo vei kemudrau; drau lewa na ika mai wai, na manumanu vuka e macawa, kei na veika kecega sa lako voli e delai vuravura."\n29 Na Kalou sa tukuna, "Raica, Au sa solia vei kemudrau na veico kei na veika sa tubu mai ena qele, ka vakasorena tiko kei na vei vunikau vakavuana sa tiko e loma na sorena, oqori me kakana.\n30 "Na vei manumanu kece ni veikau kei na manumanu vuka ni macawa kei na veika kecega sa qasi voli e vuravura ka bula tiko, Au sa solia vei ira na co kei na botebotekoro kecega sa tubu mai me kedra kakana;" sa yaco me vakakina.\n31 Na Kalou, ni sa raica na veika kece sa cakava oti, io, sa dina, sa vinaka sara. Sa qai karobo na yakavi ka mataka ni ka ono ni siga.


Qaravi cakacakaniliga - Wikipedia\nNa qaravi cakacakaniliga na cakacakaniliga me vakataka na ivakatagi, danisi, kei na drama e dau vakayacori me baleti ira na vakarorogo. Sai koya na gauna era vakayagataka kina na vakaiyaloyalo cakacakaniliga, droini se iyaya eso me buli kina na iyaya ni cakacaka ni liga vakayago se sikote. Na cakacaka ni liga e oka kina e vica na ivakarau ni bula vakaivakarau ka dau vakayacori e matadra e dua na ivavakoso bula, oka kina na vakatasuasua, ivakatagi, kei danisi.\nNa vakatasuasuataki ni vakatasuasua, ivakatagi, danisi, iyaya veivakaukauwataki, kei na veimataqali vakatasuasua tale eso era sa tu ena veimataqali itovo vakatamata taucoko. Na itukutuku ni ivakatagi kei danisi ki na veigauna makawa, ka dau vakayagataki kina na kila vakacakacaka ni veigauna makawa e Ijipita Makawa. E vuqa na cakacaka ni liga era dau qaravi vakacakacaka. E rawa ni caka na vakatasuasua ena veivale eso, me vakataka na vakatasuasua kei opera vale, ena veituvatuva cagi tavata ena soqonimarau, ena kena tavata ena valelaca me vaka ivakarau ni sakini e gaunisala.\nNa vakatasuasua bula e matadra na ivavakoso era sa ivakaraitaki ni veivakamarautaki. Na vakatorocaketaki ni katokatoni ni vakarorogo kei vidio sa vakatarai kina na kena vakayagataki vakaitaukei na qaravi cakacakaniliga.\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Qaravi_cakacakaniliga&oldid=34860"\nThis page was last edited on 3 Noveba 2021, at 03:53.


Vakacava e Parofisaitaka na 2 Timoci Wase 3 na Nodra iVakarau na Tamata ena Gauna Qo? Gauna Dredre Qai Rerevaki\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Batak (Toba) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Galician Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Javanese Kabuverdianu Kinyarwanda Korean Kyangonde Lingala Lithuanian Malagasy Malay Myanmar Nahuatl (Huasteca) Ndebele (Zimbabwe) Norwegian Oromo Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Tzotzil Ukrainian Valencian Vietnamese Yoruba vakaViti\nVakacava sa Tukuna Rawa tu na iVolatabu Nodra iVakarau ni Bula na Tamata ena Gauna Qo?\nIo, sa parofisaitaka tu na iVolatabu ni na qai torosobu ga nodra itovo, kei na ka era vakasamataka na tamata ena gauna qo. Qori e dusia ni levu era na sega ni taleitaka na itovo vinaka, era na sega tale ga ni duavata. * (2 Timoci 3:1-5) Ia e kaya tale ga na iVolatabu, eso era na sega ni vakatotomuria nodra itovo ca e levu. Ena veivuke ga ni Kalou era na vorata na veivakamuai cala, era na vulica tale ga me salavata kei na loma ni Kalou na ka era vakasamataka kei na ka era cakava.—Aisea 2:2, 3.\nCava e parofisaitaka na iVolatabu me baleta nodra ivakarau ni bula na tamata ena gauna qo?\nEna tarai vakacava eso tale na nodra nanumi ira ga e levu?\nCava sa qai torosobu ga kina na itovo ni tamata?\nCava meda cakava ni ca nodra itovo eso tale?\nVakacava ena ca na itovo ni tamata kece?\nEna lai ca sara na itovo ni tamata qai yaco tu ga na tikoyavavala?\nE vakamacalataka na iVolatabu ni levu ena ca na nodra itovo kei na nodra ivakarau. E vu kece qori ena nodra nanumi ira ga. Era na “sega ni lewa vinaka na yalodra,” era na “dau lomani ira ga,” era na “lomana ga na marau era sega ni lomana na Kalou.”—2 Timoci 3:2-4.\nE vakadinadinataki ena parofisai qori ni levu nikua era nanumi ira ga, era cakava ga na ka me yaga vei ira, na ka ga mera marautaka, kei na ka era nanuma ni na vakainaki kina nodra bula, kei na so tale na ka. Io, e levu nikua era sa qai nanumi ira ga. Qori e vakavuna mera “sega ni vinakata na ka e dodonu,” ra qai cata na itovo vinaka. Era ‘sega tale ga ni dau vakavinavinaka.’ Ya na nodra sega ni vakavinavinakataka na ka era taukena, se na ka e caka vei ira.—2 Timoci 3:2, 3.\nNa yalo ni nanumi koya ga, e uqeta eso tale na itovo ca sa parofisaitaka tu na iVolatabu ni na yaco nikua:\nKocokoco. Levu “era na lomana na ilavo.” Era nanuma ni na vinaka nodra bula ke levu nodra ilavo, kei na iyau.—2 Timoci 3:2.\nDokadoka. Levu era na “dau tukutukuni ira, era na qaciqacia,” ra qai “dokadoka.” (2 Timoci 3:2, 4) Era na dau tukutukuni ira ena ka era cakava, nodra itovo se nodra iyau.\nDau vakaucaca. Levu nikua era “dau veibeci,” qai “dau vakauvosa.” (2 Timoci 3:2, 3) Qori e rawa ni vakaibalebaletaki ira na vosa vakacacataka, se ra tukuna na veika lasu me baleta na tamata se Kalou.\nYalokaukaua. E levu era na “sega ni yalodina, era na sega ni via okati ena dua na veiyalayalati, dau veiliumuritaki,” ra qai “domoqa.” (2 Timoci 3:2-4) Ena laurai qori nira yalodredre, era na sega ni via walia na leqa, se mera cakava na ka era yalataka.\niTovo kaukaua. Levu nikua “era na voravora,” era dau cudru totolo ra lai cakava kina eso na ka vakadomobula.—2 Timoci 3:3.\niValavala tawadodonu. E tukuna o Jisu ni na “tubu na ivalavala tawadodonu” ena noda gauna. (Maciu 24:12) E kaya ni na levu tale ga na “tikoyavavala.”—Luke 21:9.\nSega na veilomani ena vuvale. O ira na “talaidredre vei ira nodra itubutubu” ra qai ‘sega ni veilomani vakaveiwekani,’ era sa sega ni kauaitaki ira na wekadra. Era cakava tale ga na itovo torosobu, kei na itovo kaukaua ena nodra vuvale.—2 Timoci 3:2, 3.\nVeivakaisini nodra lotu. Levu e “vakarairai ga na nodra qarava na Kalou.” (2 Timoci 3:5) Era sega ni via muria na ka e vinakata na Kalou, era cakava ga na ka era via rogoca vei ira na iliuliu ni lotu.—2 Timoci 4:3, 4.\nEna tarai ira vakacava eso tale na nodra nanumi ira ga e levu?\nNi levu era nanumi ira ga, era lai lomabibi kina eso tale ra qai nuiqawaqawa. (Dauvunau 7:7) Kena ivakaraitaki, eso era dau lawaki nira lomana na ilavo. Levu era sega ni dauloloma era rawa ni vakalolomataki ira na wekadra, vakavuna mera lomabibi kina ra qai via vakamatei ira. E dau dredre vei ira na vakalolomataki mera guilecava na ka ca e caka vei ira.\nE kaya na iVolatabu na vuna sa qai torosobu kina nodra itovo na tamata:\nLailai nodra lomana na Kalou, kei na wekadra. (Maciu 24:12) Levu gona era nanumi ira ga.\nE vagalalataki mai lomalagi o Setani na Tevoro, qai biu sobu mai vuravura. (Vakatakila 12:9, 12) Tekivu mai na gauna qori, sa rawai ira e levu mera dau nanumi ira ga.—1 Joni 5:19.\nE kaya na Vosa ni Kalou: “Lako tani mai vei ira e va qo na nodra ivakarau.” (2 Timoci 3:5, Easy-to-Read Version) E sega ni kena ibalebale qori meda vakayawaki keda mai vei ira eso tale. Ia meda kua ni veitokani kei ira era nanumi ira ga, ra qai sega ni vakabauta na Kalou.—Jemesa 4:4.\nSega. Ni kaya na iVolatabu eso “era rarawataka, era vutugutaka na ka vakasevaki kece e vakayacori tiko.” (Isikeli 9:4) Era sega ni nanumi ira ga, ra qai vakalaiva me dusimaki ira na ivakatagedegede ni Kalou. Ena kilai ena nodra ivosavosa, kei na nodra itovo nira duidui mai vei ira na vo ni tamata. (Malakai 3:16, 18) Kena ivakaraitaki, era na saga mera dauveiyaloni kei ira na tamata kece ga, era na sega tale ga ni vakaitavi ena ivalu kei na itovo kaukaua.—Maika 4:3.\nSega. Ena sega ni yaco tu ga na duiyaloyalo kei na itovo kaukaua. Ia na Kalou ena vakarau vakarusai ira na sega ni muria tiko nona ivakatagedegede. (Same 37:38) Ena vakarautaka na “vuravura vou,” se na ilawalawa tamata vou ena vuravura qo, ra qai bula kina me tawamudu na yalomalumalumu . (2 Pita 3:13; Same 37:11, 29) Na inuinui qo e sega ni tadra wale ga. Ena gauna mada ga qo, na iVolatabu sa vukei ira e levu mera veisautaka nodra bula, me salavata kei na ivakatagedegede dodonu ni Kalou.—Efeso 4:23, 24.\n^ para. 1 E vakaraitaka na iVolatabu, kei na ka e yaco tu e vuravura nikua nida sa donuya tu na “iotioti ni veisiga.” Ena vakilai kina e levu na ka “dredre,” kei na veika “rerevaki.” (2 Timoci 3:1; King James Version) Me ikuri ni vakamacala, raica na ulutaga “Na Cava na iVakatakilakila ni ‘iOtioti ni Veisiga’ se na ‘iVakataotioti’?”\nE dau va tu ga qo na itovo ni tamata?\nIo, eso mada ga ena gauna vakaivolatabu era dau nanumi ira ga, ra qai sega ni lomana na Kalou. (Roma 1:18, 29-31; Taito 1:12) Ia e parofisaitaka na iVolatabu ni iotioti ni veisiga qo, era na qai torosobu ga “o ira na daucaka ca, kei ira na dauveidabui.” (2 Timoci 3:13) Koya gona, me vaka e kaya na iVolatabu e levu nikua sa qai ca ga vakalevu na nodra itovo ni vakatauvatani ena veigauna sa oti. *\n^ para. 39 Sa yaco oti tale ga eso na ivakatakilakila ni iotioti ni veisiga, me vaka na ivalu, uneune, leqa ni kakana, kei na matedewa. (Luke 21:10, 11) Ia ena gauna qo, e tarai vuravura na leqa kece qori ena dua vata ga na gauna.\nE vakamacalataka na iVolatabu na veika ena yaco se na ituvaki me ivakatakilakila ni “icavacava kei vuravura.”\niMeli iMeli Vakacava sa Tukuna Rawa tu na iVolatabu Nodra iVakarau ni Bula na Tamata ena Gauna Qo?\nijwbq wase 185


Cakava na ka ena Kena Gauna\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luganda Luvale Macedonian Malagasy Maltese Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nO ira mada ga na dau yalobalavu era vakabauta ni vinaka me caka na ka ena kena gauna. E tokona tale ga na vakasama qori na iVolatabu, qai tu kina e levu na ivakasala yaga ena vukei keda.\nCava me caka kina na ka ena kena gauna?\nEra raica eso nira sega ni lomaocaoca vakalevu ke ra yaco totolo ina vanua e dodonu mera gole kina. Ena vinaka tale ga na keda irogorogo nida dau cakava na ka ena kena gauna. Kena ivakaraitaki:\nEna kilai nida dau lewa vinaka. Noda dau cakava na ka ena kena gauna e vakaraitaka nida rawa ni vakatulewataka vinaka na veika e vauca noda bula. Eda sega ni vakalaiva na ituvaki eda dau sotava me vakalatilati ena noda cakava na veika eda vinakata.\nEna kilai nida nuitaki. Era dau dokai o ira era dina ena ka era kaya, ni levu nikua era sega ni daudina ena nodra yalayala se na veidinadinati era cakava. Ke da tamata nuitaki, era na dokai keda noda itokani kei na lewe ni noda vuvale. O ira na boso ni cakacaka era taleitaki ira era dau yaco totolo yani ena vanua ni cakacaka ra qai cakava na ka ena kena gauna. E rawa ni toso cake na kedra isau na tamata cakacaka era nuitaki, qai rawa ni lesi vei ira e levu tale na itavi.\nE vakamacalataki ena iVolatabu eso na ka e vauca noda cakava na ka ena kena gauna. Kena ivakaraitaki, e kaya e dua na tikinivolatabu: “Na ka kece e caka me rakorako qai tuvanaki vakamatau.” (1 Korinica 14:40) Ke rau lokuca e le rua na gauna kei na vanua me rau sota kina, e dodonu me rau dina ena ka erau veivosakitaka. E kaya e dua tale na tikinivolatabu: “E vagauna na ka kece ga, na gauna ni ka kece e caka e ruku i lomalagi.” (Dauvunau 3:1) E laurai ena ikotokoto ni tikinivolatabu qori ni tiko “na gauna ni teitei kei na gauna me cavu kina.” (Dauvunau 3:2) Era sega ni dau berata na dauteitei na gauna ni nodra teitei nira vinakata mera tatamusuki ena kena gauna donu. Ke bera nodra teitei, ena sega ni vinaka tale ga na ka era tamusuka.\nE kaya na iVolatabu ni noda cakava na ka ena kena gauna e vakaraitaka nida dokai ira eso tale qai kauaitaka na veika me baleti ira, wili kina na nodra gauna. (Filipai 2:3, 4) Ia ke da sega ni daudina ena gauna eda lokuca meda sota kina kei na dua, sa vaka ga eda butakoca tiko na nona gauna.\n‘Kua ni kauaitaka ga na ka e baleti kemuni, ni kauaitaka tale ga na ka e baleti ira tale eso.’—Filipai 2:4.\nCava ena vukei iko mo cakava na ka ena kena gauna?\nE uqeti keda na iVolatabu meda lalawa rawa. (Vosa Vakaibalebale 21:5) Ke o raica ni o sa dau bera tu ga ina vanua e dodonu mo gole kina, ena rairai vinakati mo raica tale mada nomu ituvatuva. Biuta vakatikitiki na veika e sega soti ni yaga qai vakalusi gauna. Raica me veirauti na gauna o gole kina mai na dua na vanua ina dua tale, qai saga mo yaco totolo e kea. Ena yaga vakalevu qori ni sotavi na ituvaki tawanamaki, me vaka na oso ni gaunisala kei na draki ca.\nE veiuqeti tale ga na iVolatabu meda dau yalomalumalumu. (Vosa Vakaibalebale 11:2) Meda nanuma tiko ni vakaiyalayala ga na ka eda rawa ni cakava. Ni bera gona ni o vakadonuya e dua na ka e tukuni vei iko, vakasamataka vinaka o na cakava rawa se sega. O na vakalomaocaocataki iko ga kei ira na so tale ke o vakaiotaka e levu na ka, ia o sega ni cakava rawa!\nE kaya tale ga na iVolatabu meda vakayagataka vinaka na noda gauna. (Efeso 5:15, 16) Cakava e liu na itavi e bibi duadua. (Filipai 1:10) Kena ivakaraitaki, ni o gole tiko ina dua na vanua se o waraka tiko e dua, o rawa ni tosoya nomu wiliwili ena dua na ivola se tuvanaka eso tale na ka o via cakava ena siga ya.\n“Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga.”—Vosa Vakaibalebale 21:5.\nKa e Kaya na iVolatabu me Baleta na Veitemaki\nKa e Kaya na iVolatabu me Baleti Ira na Agilosi


Na isoso kalokalo sa ikoya e dua na ivakarau daukabita ka vauca na kalokalo, kalokalo ivovo, interstellar kasi, soso, kei butobuto vakayago. A isoso kalokalo na kena levu mai na leka kei na vica ga na drau na milioni (108) na kalokalo me tuwawa vata kei na 100 trilioni (1014) kalokalo, vakavolivolita yadua isoso kalokalo na kaulotu ni tubu.\nNa isoso kalokalo e wasewasea me vaka na kena iyaloyalo morphology vaka elliptical, buturaka, se vagauna. e vuqa na isoso kalokalo era nanuma ni levuvakaitamera na fokise loaloa ena nodra valenivolavola.\nNa vanua e tiko kina na isosokalokalo e vakasinaiti tu ena dua na tenuous kasi (intergalactic vakarauta) na kena duidui e dua na tawana ka lailai mai na dua na atom kiupiti mita. Na iwiliwili levu ni veivuravura era sa tauyavutaki daukabita ki na ilawalawa, isoso, kei levuisoso. Ena kena ivakarau levu duadua, o ira na ilawalawa oqo era sa dau biu tu ga ena pepa ka taura vakavolivolita na vakaitamera tawayaga.\nNGC 4414, e dua na buturaka isoso kalokalo ena matakalokalo koma Berenices, e rauta ni 55,000 na yabaki rarama ena kena raba ka volekata ni 60 milioni na yabaki rarama mai vuravura.\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Isoso_kalokalo&oldid=33695"\nThis page was last edited on 26 Seviteba 2020, at 02:51.