Me Vakalevutaki na Noda Loloma | Vale ni Vakatawa Vulici\nULUTAGA NI VULI 32\n“Au dau masulaka me tubu vakalevu na nomuni loloma.”—FPAI. 1:9.\nSERE 106 Bucina na Loloma\n1. A tauyavu vakacava na ivavakoso e Filipai?\nNI RATOU yaco i Filipai na vanua qali vakaRoma na yapositolo o Paula, Sailasa, Luke, kei Timoci, eratou sotava e levu era taleitaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. Eratou cakacaka vata na tagane gumatua qo me tauyavu e dua na ivavakoso. Era tekivu soqoni sara na tisaipeli kece, de dua ena vale nei Litia, na marama lomasavu e mai vakabauta tale ga.—Caka. 16:40.\n2. Na ituvaki dredre cava e qai sotava na ivavakoso?\n2 E qai sotava na ivavakoso vou qori e dua na ituvaki dredre. E uqeti ira na cata na ka dina o Setani mera saqata vakaukaua na cakacaka vakavunau i Paula kei ratou na nona itokani. Erau mani vesu o Paula kei Sailasa, rau mokulaki ena kau, rau biu e valeniveivesu. Ni rau sere mai, rau sikovi ira na tisaipeli vou me rau vakayaloqaqataki ira. Oti erau biuta na koro kei Timoci, e rairai tiko ga yani o Luke. Ia vakacava o ira na lewe ni ivavakoso vou, na cava era cakava? Ena veivuke ni yalo tabu i Jiova, era gumatua tiko ga ena nodra veiqaravi. (Fpai. 2:12) E macala ni marautaka vakalevu qori o Paula!\n3. Na cava e tukuna o Paula ena Filipai 1:9-11 ni dau masulaka?\n3 Oti e rauta ni tini na yabaki, e volavola o Paula ina ivavakoso e Filipai. Ni o wilika na nona ivola, o na kila na levu ni nona lomani ira na tacina. E vola: “[Au] diva meu raici kemuni kece me vaka ga na nona lomani kemuni o Karisito Jisu.” (Fpai. 1:8) E vola ni dau masulaki ira. E kerei Jiova mera veilomani vakalevu, mera vakadeitaka na veika e bibi sara, mera kua ni vakamelei ena dua na ka, mera kua ni vakatarabetaka e dua, mera vuataka tiko ga na vua ni yalododonu. Ena yaga tale ga vakalevu vei keda nikua na vosa veiuqeti i Paula. Meda wilika mada na ka e vola vei ira e Filipai. (Wilika Filipai 1:9-11.) Eda na qai veivosakitaka na veitikina bibi e vakamacalataka kei na sala meda muria kina.\n4. (a) Me vaka e tukuni ena 1 Joni 4:9, 10, e vakaraitaka vakacava o Jiova nona lomani keda? (b) Me vakacava na levu ni noda lomana na Kalou?\n4 E vakaraitaka o Jiova na levu ni nona lomani keda ni tala mai na Luvena i vuravura me mate ena vuku ni noda ivalavala ca. (Wilika 1 Joni 4:9, 10.) Na loloma i Jiova e uqeti keda meda lomani koya tale ga. (Roma 5:8) Ia me vakacava na levu ni noda lomani koya? E saumi na taro qori ena ka e tukuna o Jisu vua e dua na Farisi: “Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, kei na nomu vakasama taucoko.” (Maciu 22:36, 37) Eda sega ni vinakata me wase rua na noda lomani Jiova. Eda vinakata ga meda vakalevutaka noda lomani Jiova e veisiga. E tukuna o Paula vei ira e Filipai ni dodonu “me tubu vakalevu na [nodra] loloma.” Eda na vakalevutaka vakacava na noda lomana na Kalou?\n5. Eda na vakalevutaka vakacava na noda loloma?\n5 Meda lomana na Kalou, e vinakati meda kilai koya vinaka. E kaya na iVolatabu: “O koya e sega ni dau loloma e sega ni kila na Kalou, baleta ni Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) E vakaraitaka na yapositolo o Paula ni na vakalevutaki noda lomana na Kalou nida ‘kila na veika dina, kei na noda kila vinaka na loma ni Kalou.’ (Fpai. 1:9) Nida tekivu vulica na iVolatabu, eda bucina meda lomani Jiova ni se lailai mada ga na ka eda kila me baleti koya. Nida vakalevutaka tiko na noda kilaka, eda na qai lomani koya ga vakalevu. Oya na vuna e bibi kina meda vulica wasoma na iVolatabu da qai vakasamataka vakatitobu!—Fpai. 2:16.\n6. Me vaka e tukuni ena 1 Joni 4:11, 20, 21, eda na vakalevutaka vakacava noda veilomani?\n6 Nida vakasamataka na levu ni nona lomani keda na Kalou, ena uqeti keda meda lomani ira na tacida. (Wilika 1 Joni 4:11, 20, 21.) Eda na rairai nanuma ni rawarawa sara meda veilomani, nida qaravi Jiova vata da qai saga meda muria na nona itovo vinaka. Eda dau vakatotomuria tale ga na loloma levu i Jisu ni solia nona bula ena vukuda. Ia eda rawa ni vakadinata ni dredre toka ena so na gauna meda muria na ivakaro meda veilomani. Dikeva mada e dua na kena ivakaraitaki ena ivavakoso e Filipai.\n7. Na cava eda vulica ena ivakasala i Paula vei Uotia kei Sainitiki?\n7 E rua na yalewa lotu vaKarisito gugumatua o Uotia kei Sainitiki, erau dau “tokoni” Paula. Ia e rairai tawasea na nodrau veitokani na duiyaloyalo. Ni volavola o Paula ina ivavakoso rau lewena, e cavuta sara ga na yacadrau o Uotia kei Sainitiki qai vakasalataki rau me “duavata na nodrau rai.” (Fpai. 4:2, 3) E raica o Paula ni veiganiti mera vakasalataki na lewe ni ivavakoso, e kaya: “Ena gauna kece, na ka oni cakava me kua ni caka ena vosakudrukudru kei na veiba.” (Fpai. 2:14) E macala ni nona veivakasalataki vakadodonu o Paula e uqeti rau na yalewa yalodina qori kei na lewe ni ivavakoso taucoko mera vaqaqacotaka na ivau ni nodra veilomani.\nNa cava me donu tiko ga kina noda rai me baleti ira na tacida? (Raica na parakaravu 8) *\n8. Na cava ena vakadredretaka noda veilomani? Cava meda vakasamataka ke yaco qori?\n8 Me vakataki rau o Uotia kei Sainitiki, ena rairai dredre tale ga meda lomani ira vakalevu na tacida nida kauaitaka tiko ga na nodra malumalumu. Eda dau cala kece e veisiga. Ke da kauaitaka vakalevu na nodra malumalumu eso tale, ena vakadredretaka ga noda lomani ira. Kena ivakaraitaki, ni guilecava e dua na tacida me veivuke ena samaki ni Vale ni Soqoni, eda na rawa ni cudru. Ke da vakaceuta tale mai eso na nona malumalumu na tacida qori, eda na cudru ga vakalevu lai batabata kina noda lomani koya. Ke o sotava na ituvaki qori, ena vinaka mo vakasamataka qo: O Jiova e kila tu na nomu malumalumu kei na nona malumalumu na tacida qori. Ia e lomani kemudrau ruarua. E bibi gona mo vakatotomuria na loloma i Jiova qai kauaitaka ga na veika vinaka me baleti ira na tacida. Nida saga vagumatua meda lomani ira, sa na qai dei ga na noda duavata.—Fpai. 2:1, 2.\n“NA VEIKA ERA BIBI SARA”\n9. Na cava e okati ena “veika era bibi sara” e cavuta o Paula ena nona ivola vei ira e Filipai?\n9 E uqeti Paula na yalo tabu me vakasalataki ira e Filipai kei keda kece na lotu vaKarisito meda “vakadeitaka . . . na veika era bibi sara.” (Fpai. 1:10) Qori e okati kina na vakarokorokotaki ni yaca i Jiova, na vakayacori ni nona inaki, noda veiyaloni tale ga kei na duavata ena ivavakoso. (Maciu 6:9, 10; Joni 13:35) Nida raica kece qori me bibi ena noda bula, eda vakaraitaka tiko nida lomani Jiova.\n10. Na cava meda cakava meda kua kina ni vakamelei ena dua na ka?\n10 E tukuna tale ga o Paula ni bibi meda “kua ni vakamelei ena dua na ka.” Sega ni kena ibalebale qori meda uasivi. Na noda sega ni vakamelei ena dua na ka ena sega ni tautauvata sara kei Jiova. Ia eda na sega ni vakamelei vei Jiova nida vakalevutaka noda loloma, nida vakadeitaka tale ga na veika era bibi sara. Dua na sala eda vakaraitaka kina noda loloma nida qarauna meda kua ni veivakatarabetaki.\n11. Na cava meda kua ni vakatarabetaka kina e dua?\n11 Meda kua ni vakatarabetaka e dua. Qori e dua dina na ivakasala bibi. Eda na rawa ni vakatarabetaka vakacava e dua? De dua ena ka ni veivakamarautaki eda digia, noda isulusulu, se cakacaka mada ga. Ena rairai sega ni cala na ka eda cakava. Ia ke vakaleqa na nona lewaeloma e dua tale lai tarabe sara kina, ya e cala. E kaya o Jisu ni vinaka cake me vesu i domoda e dua na vatu levu meda kolotaki i wasawasa, e ca nida vakaleqa nona veiwekani kei Jiova e dua!—Maciu 18:6.\n12. Na cava eda vulica vei rau na veiwatini painia?\n12 Dikeva na sala erau muria kina e dua na veiwatini painia na ivakasala nei Jisu. E tiko ena nodrau ivavakoso e dua na veiwatini rau se qai papitaiso ga, erau susugi ruarua ena vuvale e dau vakatabui kina e levu na ka. Erau vakabauta na veiwatini qori ni sega ni dodonu vei keda na lotu vaKarisito meda gole i vale ni iyaloyalo se sarava mada ga na iyaloyalo vinaka. Erau kidroa ni rau tukuna na veiwatini painia ni rau sa sara iyaloyalo oti. Rau mani sega tale ni sara iyaloyalo na veiwatini painia me yacova ni sa vakavulici na nodrau lewaeloma na veiwatini papitaiso vou, me rau kila na ka e donu kei na ka e cala. (Iper. 5:14) Ena nodrau veinanumi na veiwatini painia qo, erau vakaraitaka ni rau lomani rau dina na veiwatini papitaiso vou ena ka erau cakava, sega ni ka ga erau tukuna.—Roma 14:19-21; 1 Joni 3:18.\n13. Eda na rawa ni temaka vakacava e dua me valavala ca?\n13 E dua tale na sala eda rawa ni vakatarabetaka kina e dua, oya nida temaki koya me valavala ca. E rawa ni yaco vakacava qori? Vakasamataka mada na ituvaki qo. Dua na gauna balavu nona sasaga e dua na vuli iVolatabu me lewa vinaka nona dau gunu. E nanuma me sa kua tale ni qai gunu. E toso sara vakayalo qai papitaiso. Dua na gauna, e sureti koya kei na so tale na mataveitacini e dua na tacida qai uqeta na tacida vou me gunu, e kaya: “O sa lotu vaKarisito, e tiko vei iko na yalo tabu i Jiova. E dua na itovo e okati ena vua ni yalo tabu na lewai keda vinaka. Ke o lewai iko vinaka, o na gunu ga vakarauta.” Ena vakaloloma dina na tacida vou ke rogoca na ivakasala ca qori me lai tini bobula tale ena gunu!\n14. E uqeti keda vakacava na soqoni vaKarisito meda muria na ivakasala ena Filipai 1:10?\n14 Na soqoni vaKarisito e uqeti keda ena vica na sala qo meda muria kina na ivakasala ena Filipai 1:10. Kena imatai, eda vulica na veika e okata o Jiova mera ka bibi. Kena ikarua, eda rogoca na sala meda muria kina na ka eda vulica, meda kua ni vakamelei ena dua na ka. Kena ikatolu, eda veivakauqeti “ena loloma kei na cakacaka vinaka.” (Iper. 10:24, 25) Na levu ga ni noda vakayaloqaqataki ena soqoni, na levu tale ga ni noda lomani Jiova kei ira na tacida. Nida lomani Jiova kei ira na tacida, eda na saga vagumatua meda kua ni vakatarabetaka e dua.\n“VAKASINAITI” TIKO GA ENA “VUA NI YALODODONU”\n15. Na cava na ibalebale ni “vakasinaiti ena vua ni yalododonu”?\n15 E dau masulaki ira e Filipai o Paula mera “vakasinaiti ena vua ni yalododonu.” (Fpai. 1:11) E macala ni okati me “vua ni yalododonu” na nodra lomani Jiova kei ira nona tamata. E okati tale ga kina nodra wasea nodra vakabauta me baleti Jisu kei na nodra inuinui totoka. E vakayagataki tale ga ena Filipai 2:15 e dua na vosa vakatautauvata, oya mera “rarama tiko yani me vaka na cina” ena “vuravura qo.” Eda nanuma kina nona vakatokai ira nona imuri o Jisu mera “rarama kei vuravura.” (Maciu 5:14-16) E vakaroti ira tale ga nona imuri mera ‘veivakatisaipelitaki,’ mera ivakadinadina ena “veivanua yawa sara kei vuravura.” (Maciu 28:18-20; Caka. 1:8) Eda vuataka gona na “vua ni yalododonu” nida vakaitavi vakalevu ena cakacaka bibi qori.\nA volavola o Paula vei ira e Filipai ena gauna e vesu tiko kina ena dua na vale e Roma. Ia qori e sega ni tarova nona vunau vei ira na yadra kei ira na sikovi koya yani. (Raica na parakaravu 16)\n16. Eda kila vakacava ena Filipai 1:12-14 ni rawa nida rarama tiko yani me vaka na cina nida sotava na ituvaki dredre? (Raica na iyaloyalo ena waqana.)\n16 Se mani vakacava na keda ituvaki, eda rawa ni rarama tiko yani me vaka na cina. Eso na ituvaki e vakadredretaka noda vunau, ia ena rairai gauna vinaka meda vunau kina. Kena ivakaraitaki o Paula, a volavola vei ira e Filipai ena gauna e vesu tiko kina ena dua na vale e Roma. Ia qori e sega ni tarova nona vunau vei ira na yadra kei ira na sikovi koya yani. Nona gumatua o Paula me vunau ena ituvaki qori e vakanuideitaki ira na mataveitacini, e vakayaloqaqataki ira tale ga mera “tukuna na vosa ni Kalou ena doudou.”—Wilika Filipai 1:12-14; 4:22.\nMeda dau qara tiko ga na sala meda vunau kina (Raica na parakaravu 17) *\n17. Era vunau tiko ga vakacava eso na tacida ni dredre na ituvaki?\n17 Levu na tacida era vakatotomuria na yaloqaqa nei Paula. Era tiko ena veivanua e sega ni rawa kina na vunau e matanalevu se veivale, era muria gona eso tale na iwalewale mera wasea kina na itukutuku vinaka. (Maciu 10:16-20) Ena dua na vanua, e vakatura e dua na ivakatawa ni tabacakacaka mera vunau ga na dautukutuku vei ira na wekadra, vei ira na tiko veitikivi, vuli vata, cakacaka vata kei na nodra veikilai, mera okata qori me nodra yalava. Ena loma ga ni rua na yabaki, e tauyavu e levu na ivavakoso vou ena tabacakacaka qori. De dua e sega ni vakadredretaki noda cakacaka ena vanua eda tiko kina. Ia eda vulica e dua na ka ena nodra qaseqase na tacida qori: Nida qara na sala meda vunau kina, ena solia vei keda o Jiova na kaukaua meda vunau tiko ga se mani vakacava na kena dredre.—Fpai. 2:13.\n18. Na cava meda vakadeitaka?\n18 Sa qai bibi ga ena gauna qo meda muria na ivakasala vei ira e Filipai. Meda vakadeitaka mada ga na veika era bibi sara, meda kua ni vakamelei ena dua na ka, kua ni veivakatarabetaki, meda vuataka tale ga na vua ni yalododonu. Nida cakava qori, ena vakalevutaki na noda loloma, ena vakarokorokotaki tale ga o Jiova.\nNa cava e okati ena “veika era bibi sara”?\nE rawa vakacava meda “kua ni vakamelei ena dua na ka”?\nEda na vuataka vakacava na “vua ni yalododonu”?\n^ para. 5 Sa qai bibi ga ena gauna qo meda vaqaqacotaka na ivau ni noda veilomani vakaveitacini. Eda na vulica ena ivola i Paula vei ira e Filipai na sala meda lomani ira kina vakalevu na tacida nida sotava mada ga na veika dredre.\n^ para. 54 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Ni samaki tiko na Vale ni Soqoni, e cegu na sasamaki o Jo me veitalanoa kei na dua na tacida kei luvena tagane. E cudru sara ga o Mika, na tacida e sasamaki tiko. E tukuna e lomana, ‘Dodonu me sasamaki o Jo, me kua ni veitalanoa tiko.’ Oti vakalailai, e raici Jo ni vukea tiko e dua na tacida itabaqase. Qori e uqeti koya me dau vakasamataka ga na veika vinaka me baleti tacina.\n^ para. 58 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Ena dua na vanua e sega ni rawa kina na vunau e matanalevu, e qaseqasetaka e dua na tacida nona wasea na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou vua e dua rau veikilai. Dua tale na gauna, e vunau tale ga vua rau cakacaka vata ena gauna ni cegu.\niMeli iMeli Me Vakalevutaki na Noda Loloma


Na cava na Yalo? Na cava na iCegunibula?—iBalebale ena iVolatabu | Kaya na iVolatabu\nE BULI vata kei na tamata e dua na yalo tawarairai e sega ni mate rawa? Era vakabauta e levu ni dua na ka tawarairai e tiko vei keda e sega ni mate rawa. Ena gauna eda mate kina, era kaya ni ka tawarairai qo e sa qai biuta na yago. Dua na ka na takalevu ni vakabauta qo, oya na vuna era kurabui kina e levu mera kila ni sega sara ga ni kaya qori na iVolatabu. Na cava eda vulica me baleta na ulutaga qo nida dikeva na vosa taumada e volai kina na iVolatabu?\nNA IVAKAVAKAYAGATAKI NI NEʹPHESH KEI NA PSY·KHEʹ ENA IVOLATABU\nO sa na rairai kila tiko ni dua na wase levu ni iVolatabu a volai taumada ena vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi. Ena so na gauna e dau vakadewataki ena iVolatabu vakaViti kei na so tale na vakadewa na vosa vakaIperiu na neʹphesh kei na vosa vaKirisi na psy·kheʹ me “yalo.” Qo e sega ni vakadewa dodonu ni rua na vosa qo. E sega ni tautauvata na kedrau ibalebale kei na “yalo.” Sa rauta me vakadewataki tale ga na vosa na neʹphesh kei na psy·kheʹ ena iVolatabu vakaViti me “tamata,” “iko,” “ka bula,” “manumanu” kei na “bula.” E rua na vosa qo na neʹphesh kei na psy·kheʹ erau kune vaka800 vakacaca ena iVolatabu, ena tikinivolatabu kei na ivakamacala e ra. Rau qai vakaibalebaletaki ga vakalevu ena (1) tamata, (2) manumanu, (3) bula ni tamata se manumanu. Meda raica mada eso na tikinivolatabu era cavuti kina na veika qo.\nTamata. “Ena siga i Noa, . . . era vakabulai kina ena waluvu e le vica ga, eratou le walu [psy·kheʹ].” (1 Pita 3:20) E vakayagataki e ke na vosa vakirisi na psy·kheʹ me vakaibalebaletaki ratou na le walu na tamata—o Noa kei na watina, tolu na luvena, kei na dui watidratou. E volai ena Lako Yani 16:16 na ka a vakaroti vei ira na Isireli me baleta na nodra kumuna na mana. A tukuni vei ira: “Me vaka na iwiliwili ni tamata [neʹphesh] e tiko ena nomuni dui valelaca.” Na levu gona ni mana e kumuni me tautauvata ga kei na iwiliwili ni lewe ni vuvale yadua. Qo eso tale na tikinivolatabu e vakadewataki kina na vosa neʹphesh kei na psy·kheʹ me vakaibalebaletaka na tamata e laurai ena Vakatekivu 46:18; Josua 11:11; Cakacaka 27:37; kei na Roma 13:1.\nManumanu. Eda wilika ena itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu: “E qai kaya na Kalou: ‘Mera bini e wai na veikabula [neʹphesh], mera vuka ena maliwalala ena dela i vuravura na manumanuvuka.’ E qai kaya na Kalou: ‘Me solia mai o vuravura na veimataqali kabula [neʹphesh], na manumanu manoa kei na manumanu dau qasi kei na veimataqali manumanu kila ni vuravura.’ Qori sara ga na ka e yaco.” (Vakatekivu 1:20, 24) Ena tikinivolatabu qo, e cavuti na vosa vakaIperiu na neʹphesh ena ka bula kece me vaka na ika, manumanu manoa, kei na manumanu kila ni vanua. Era cavuti tale ga na manumanuvuka kei na manumanu tale eso mera neʹphesh ena Vakatekivu 9:10; Vunau ni Soro 11:46; kei na Tiko Voli Mai na Lekutu 31:28.\nBula ni tamata. So na gauna, na vosa qo na neʹphesh kei na psy·kheʹ e dau vakaibalebaletaka na bula ni tamata. A tukuna vei Mosese o Jiova: “Ni o dau wili lewenivanua o qai wiliki ira na luvei Isireli, me solia na tamata yadua na ivoli ni nona bula [neʹphesh].” (Lako Yani 30:12) Vakasamataka tale ga na vosa i Jisu: “O yau na ivakatawa vinaka. Na ivakatawa vinaka e solia nona bula [psy·kheʹ] ena vukudra na sipi.” (Joni 10:11) O Jisu a solia nona psy·kheʹ, se nona bula, ena vukuda na kawatamata. E macala vakasigalevu mai na vica na tikinivolatabu qo ni vosa na neʹphesh kei na psy·kheʹ erau vakaibalebaletaka na bula ni tamata. Qo eso tale na tikinivolatabu e taurivaki kina na neʹphesh kei na psy·kheʹ: Jope 6:11; Maciu 10:39; kei na Joni 15:13; kei na Cakacaka 20:10.\nNida dikeva na iVolatabu, eda na vakadinadinataka ni sega vakadua ni dau vakayagataki na neʹphesh kei na psy·kheʹ me rau vakaibalebaletaka e dua na ka e sega ni mate rawa se dua na ka ena tawamudu. Ia na cava na yalo nida raica na kena vosa taumada?\nNA IVAKAVAKAYAGATAKI NI RUʹACH KEI NA PNEUʹMA ENA IVOLATABU\nE macala mai na vosa taumada a volai kina na iVolatabu ni vosa vakaiperiu na ruʹach kei na vosa vakirisi na pneuʹma erau vakaibalebaletaka na igunibula e tiko ena kabula kece e vuravura. Me salavata kei na tikina qo, e dau vakadewataka na iVolatabu vakaViti na ruʹach kei na pneuʹma me “yalo,” ‘icegu’ se ‘icegunibula.’ Me kena ivakaraitaki, e kaya na Jemesa 2:26: “Sa mate na yago ni sega na icegu [pneuʹma].” E kaya tale ga na Luke 8:55 ni “sa bula [pneuʹma] tale o goneyalewa, mai duri sara yani.” E kaya tale ga na Same 104:29: “O ni kauta laivi [Jiova] na nodra icegu [ruʹach], era mate qai suka ina kuvuniqele.” Eda raica ena vica na tikinivolatabu qo ni ruʹach kei na pneuʹma erau vakaibalebaletaka ruarua na ka e vakavuna na yavala tiko ni yago. Ke sega na ruʹach se na pneuʹma, sa na mate na yago. Na ‘icegu’ e vakaibalebaletaka na igunibula ni tamata se manumanu. Eda vakadinata qo ena ka e kaya na Kalou me baleta na waluvu ena siga i Noa: “Au na vakavuna me waluvu o vuravura me rusa kina na kabula kece e tiko vei ira na icegu ni bula [ruʹach] e ruku i lomalagi.” (Vakatekivu 6:17; 7:15, 22) Na cava na “yalo”? Qo na igu tawarairai e vakavuna tiko na yavala ni veika bula kece, qai dau cavuti ena so na gauna me “icegu.”\nE sega ni yaga na yago ke sega na yalo, me vaka ga na retio ni na sega ni yaga ke sega na livaliva me vakavuna na kena rogo. Me matata na tikina qo, vakasamataka mada na retio vakabatiri. Ni o vakabatiritaka e dua na retio lailai, na livaliva e maroroi koto ena batiri ena vakavuna me “bula” se rogo na retio. Ke sega na batiri, ena “mate” se sega ni rogo na retio. Ena yaco tale ga qo ena retio livaliva ke cavu laivi na kena wa mai na isucusucu ni livaliva. Na yagoda tale ga ena sega ni bula se yavala rawa ke sega na yalo, se igunibula. Na yalo tale ga [ruʹach se pneuʹma] e vaka ga na livaliva, baleta ni sega ni vakila e dua na ka, e sega ni vakasama. E sega ni ka bula. Ia ke sega na yalo ya se igunibula, eda ‘na mate da qai suka ina kuvuniqele,’ me vaka e kaya na daunisame.\nMe baleta na noda mate na tamata, e kaya na Dauvunau 12:7: “Sa qai suka ina qele na kuvuniqele [na yago] me vaka e liu, e suka na icegu [ruʹach] vua na Kalou dina o koya e solia.” Ni sa takali mai na yago na yalo, se na igunibula, sa na mate na yago qai suka tale ina vanua ga a vu mai kina—na qele. Ena yasana adua, na igunibula ena lesu ga ena vanua a vu mai kina—vua na Kalou. (Jope 34:14, 15; Same 36:9) Sega ni kena ibalebale qo ni igunibula e lesu sara i lomalagi. E kena ibalebale ga ni o koya e sa mate e sa vakatau sara tu ga vua na Kalou o Jiova na nona vakaturi mai muri se sega. E rawa nida kaya ni nona bula e sa tu sara ga ena liga ni Kalou. Na kaukaua ga ni Kalou e rawa ni soli tale kina vua e mate na yalo se igunibula, me bula tale.\nE veivakacegui dina meda kila ni qo sara ga na ka ena cakava na Kalou vei ira kece era tiko “ena ibulubulu nanumi”! (Joni 5:28, 29) Ena gauna ni veivakaturi, ena qai vakarautaka na Kalou e dua na yago vou vei koya e moce tu ena ibulubulu, qai vakabula tale ena nona solia vua na yalo se igunibula. Sa na gauna marautaki mada ga, se vakaevei?\nKe o via kila eso tale na ka me baleta na ibalebale ni vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi na neʹphesh kei na psy·kheʹ vaka kina na ruʹach kei na pneuʹma ena kedra ivakavakayagataki ena iVolatabu, ena yaga sara vei iko na brochure What Happens to Us When We Die? kei na tabana e 375-384 ni ivola na Reasoning From the Scriptures, e tabaka ruarua na iVakadinadina i Jiova.\niMeli iMeli E Bula Tale Tiko e Dua na ka e Tawarairai ni Mate na Tamata?


Oct 19, 2020\tLotu ni Veitalatala-Nasau, Koro\nEna Siga Tabu ena ika 27 ni siga ni Vula…\nOct 19, 2020\tVakaraitaki Vua ni Cakacaka-Nabasovi, Koro\nE mai dolava tale na Vunivola Tudei ni Tabacakacaka iTaukei…\nOct 19, 2020\tVakaraitaki Vua ni Cakacaka-Nasau, Koro\nEna ika 22 ni Seviteba 2020 a mai dolava na…\nVEIKIDAVAKI VEI IRA NA SAUSAUVOU NI YASANA VAKATURAGA O SERUA.\nNodra vosa na Turaga Prime Minister ena soqo ni veikidavaki vei ira na Sausauvou ni Yasana Vakaturaga o Serua\nNa Vanua Korolevu, Turaga na Vunivalu;\nNa Vanua o Burenitu, Turaga na Railevu;\nTuraga ni Veiyavusa, Vanua o Korolevu;\nTuraga na iTalatala Qase ni Wasewase o Bau;\nMarama Vukevuke ni Minisita ni Veika VakaiTaukei.\nVunivola Tudei ni Tabacakacaka iTaukei\nTuraga na iliuliu ni Veitarogivanua\nTuraga Vunilewa ni iTaukei Trust Fund Board;\nTuraga Direketa e Nadave\nTuraga Roko Tui ena Yasana e 14\nTuraga kei na Marama\nE kalougata na vanua vakaturaga o Korolevu ni mai nomuni na madigi ena vuli ni sauvaki ni vanua ka tiko ena ivakatagedegede ni sitivikiti III. Na veiliutaki e yavutaki ena loloma, ia e kena usutu na veiqaravi. Qo sa rui bibi kina na vuli – me vakararamataka na vakasama. Ia e dua na tiki ni veiliutaki na vakatulewa kei na dei ni lewa.\nOni kila niu a liutaka na mataivalu ni noda vanua, au dau vakataulewa. E tiki ni bula vakamataivalu na vakataulewa, kei na muri lewa. Na veiliutaki ena mataivalu, e vakayavutaki ena itutu, ia ena maumau na nomu itutu, kevaka era sega ni doka na nomu vakatulewa na lewe ni mataivalu. Ena beci na lewa kevaka era raica na turaga kei na marama era liutaki tiko, ni sega ni dodonu, ka sega ni dau veiqaravi na nodra iliuliu.\nEna rawa ni rogoci na lewa, ia ena sega ni dokai – na veidokai, veirokorokovi, ena vakauqeta na cakacaka vata, ka na rawati kina na veika lelevu. Na iliuliu vinaka ena dau ivakaraitaki vinaka, ka na vukei ira na lewenivanua mera cakacaka vakaukaua, ena nodra veilomanitaka na itavi.Ena levu na ka vou ni vulica, Ia na dina ena qai laurai ena kena lai cakacakataki ina koro. Eso na itavi e sega ni kilai levu, eso tale, ena sotavi kina na dredre.\nEna dokai ga na veiliutaki kevaka: eda sa walia rawa na veicacati; meda raica na veika vinaka vua e dua, kua na veiqati, me qaravi na vanua, kua na yalo kocokoco, vakadewataki na itukutuku dina, mera kila nira vakasalataki vaka dodonu, na lewenivanua, ka sega nira vunauci. E dodonu mera vukei, mera vakayagataka na veivakatorocaketaki e vakarautaka na matanitu.\nNa vuli, ena vakararamataki kemuni na sausauvou. E levu na ka e dodonu moni kila ena veiliutaki. E levu na vuku, daunibisinisi, kei na daunipolitiki e vuravura, era vulica na veiliutaki. Ia qo sa nomuni magidi, moni vulica na veika era kila na kenadau e vuravura. Ia, ena vakatautaki ena yalo ni vuli. Na nomu makutu ena vuli, ena vukea na nomu veiqaravi. Ona dokai ena itovo ni veiliutaki. Ka ona walia rawa kina na dredre o sotava. Na veiliutaki vinaka ena dau rogoca na domodra na lewenivanua.\nAu gadreva meu vakadeitaka tale na itukutuku au a vakaraitaka, ena itekivu ni noqu vosa: na veiqaravi, na itavi kei na loloma. Kevaka o yavutaki ena loloma, sa na rawa ni o veiqaravi, ni qori na nomu itavi vaka dauniveiliutaki.


Na Cava e Vakaibalebaletaka Nona Lako Mai na Karisito?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kachin Kazakh Kazakh (Arabic) Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luo Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Maya Myanmar Norwegian Nzema Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Somali Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Turkish Turkmen Ukrainian Urhobo Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE levu na tikinivolatabu e vakamacalataka nona lako mai na Karisito, qori na gauna ena mai lewai ira kina na tamata e vuravura ena gauna se bera mai. * Kena ivakaraitaki, e kaya na Maciu 25:31-33:\n“Ni lako mai na Luve ni tamata [Jisu Karisito] ena nona lagilagi kei ira kece na agilosi, ena qai dabe ena nona idabedabe vakaturaga lagilagi. Era na qai soqoni e matana na veimatanitu kece, ena qai tawasei ira na lewenivanua me vaka ga na nona dau tawasei ira na sipi mai na me na ivakatawa. Ena qai biuti ira na sipi ena ligana imatau kei na me ena ligana imawi.”\nNa gauna ni veilewai ena yaco ena “veivakararawataki levu” e se sega ni bau yaco ena ivolatukutuku ni bula ni kawatamata. Ena cava na veivakararawataki levu ena ivalu na Amaketoni. (Maciu 24:21; Vakatakila 16:16) Na me ena vosavosa vakatautauvata i Jisu e vakatakarakarataki ira na kena meca, era na “lewai mera rusa tawamudu.” (2 Cesalonaika 1:9; Vakatakila 19:11, 15) Ia era na “bula tawamudu” na nona imuri yalodina se o ira era vaka na sipi.—Maciu 25:46.\nGauna cava ena lako mai kina na Karisito?\nE kaya o Jisu: “E sega ni dua e kila na siga ya kei na kena aua.” (Maciu 24:36, 42; 25:13) Ia e vakamacalataka na “ivakatakilakila,” eso na ka e laurai ni na yaco tiko me kilai kina ni sa voleka ni lako mai.—Maciu 24:3, 7-14; Luke 21:10, 11.\nEna lako mai o Karisito ena yago vakayago se vakayalo?\nA vakaturi o Jisu ena yago vakayalo, kena ibalebale ena lako mai ena yago vakayalo sega ni yago vakayago. (1 Korinica 15:45; 1 Pita 3:18) Sa rauta me kaya o Jisu vei ratou nona yapositolo ni bera nona mate: “Sega ni dede sa na sega ni raici au tale o vuravura.”— Joni 14:19.\nRai cala me baleta nona lako mai na Karisito\nRai cala: E kaya na iVolatabu nira na raica na tamata nona “lako mai ena o.” Kena ibalebale ena laurai nona lako mai o Jisu.—Maciu 24:30.\nKa dina: Ni cavuti ena iVolatabu na o, e dau dusia e dua na ka e sega ni laurai. (Vunau ni Soro 16:2; Tiko Voli Mai na Lekutu 11:25; Vakarua 33:26) Kena ivakaraitaki, a kaya na Kalou vei Mosese: “Au na lako yani vei iko ena o loaloa.” (Lako Yani 19:9) A sega ni raica dina na Kalou o Mosese. E va tale ga qori na nona ‘lako mai ena o’ na Karisito. Ena kilai ni sa lako mai, ena sega ga ni laurai.\nRai cala: E tukuni ena Vakatakila 1:7 nira “na raici koya na mata kece.” Kena ibalebale era na raica dina na tamata nona lako mai na Karisito.\nKa dina: Na vosa vaKirisi ena iVolatabu ni “mata” kei na “raica” e vakaibalebaletaki ena so na gauna ina ka e siqemi se kilai, e sega ni raici dina. * (Maciu 13:15; Luke 19:42; Roma 15:21; Efeso 1:18) Ni vakamacalataki Jisu na iVolatabu ni sa vakaturi oti, e kaya: “O koya . . . tiko ena rarama e sega ni torovi rawa, e sega ni dua na tamata e . . . rawa ni raici koya.” (1 Timoci 6:16) Ni tukuni gona “era na raici koya na mata kece,” kena ibalebale nira na kila na tamata ni o Jisu ena vakatauca na lewa ni Kalou.—Maciu 24:30.\nRai cala: Na vosa e cavuti ena 2 Joni 7 e vakaraitaka ni o Jisu ena lako mai ena yago vakayago.\nKa dina: E kaya na tikinivolatabu qori: “Sa levu na dauveivakacalai e vuravura, o ira na sega ni vakabauta ni a mai tamata o Jisu Karisito.”\nEso era bula ena nona gauna na yapositolo o Joni, era sega ni vakabauta ni bula e vuravura o Jisu ena yago vakatamata. O ira qori era vakatokai na Gnostics. E volai na 2 Joni 7 me vakadinadinataka ni lasu na ka era kaya.\n^ para. 3 Era dau vakayagataka e levu na vosa me vaka na “lako mai vakarua” se “lesu tale mai” me vakaibalebaletaka nona lako mai na Karisito. Ia e sega ni laurai ena iVolatabu na vosa qori.\n^ para. 14 Raica na ivola The New Thayer’s Greek-English Lexicon of the New Testament (1981), tabana e 451 kei na 470.\niMeli iMeli Na Cava e Vakaibalebaletaka Nona Lako Mai na Karisito?


Igiladi: Era veitavaki tu na mataveitacini vei ira na mata ina soqo cokovata ni veimatanitu\nVULI IVOLATABU 842,091\nKilaleca, Ia e Tauyavu Kina na Vuli iVolatabu\nE gauna marautaki vei ira na mataveitacini e Igiladi kei ira na vulagi mai na so tale na vanua, na soqo cokovata ni veimatanitu e Lodoni. Erau gole ina dua na otela o Andrew kei Elizabeth me rau lai vakabula vei ira na mataveitacini mai vanuatani. E raica o Elizabeth e dua na marama e rakorako nona isulusulu, e lai mokoti koya sara ni nanuma ni dua vei ira na tacida mai vanuatani. Ia e kidacala na marama ya, mani kere veivosoti vua o Elizabeth qai kaya: “Vosoti au, au nanuma de o dua vei ira na mata!”\n“Na mata cava?” e taroga na marama e kilalecataka o Elizabeth.\nE dusia sara o Elizabeth na ivakatakilakila ena desi era kidavaki toka kina na tacida, qai kurabuitaka na nona kaya na marama ya: “Sa dua na ka totoka. Vakacava, au vaka na iVakadinadina i Jiova?”\nErau veitalanoa sara, sa qai kila o Elizabeth ni yaca ni marama ya o Vivien, e cavutu mai Nigeria rau qai toka veivolekati ga kei Elizabeth. A vakadonuya o Vivien me vulica na iVolatabu, me ratou vuli tale ga na luvena. E liu se mokoti Vivien o Elizabeth, ia qo sa mokoti rau na veiwatini o Vivien ni rau yaco yani ena nona vale. Nodrau sota vakacalaka kei Elizabeth e tarai Vivien sara ga. Erau kidacala o Andrew kei Elizabeth ni gauna erau vakaraitaka kina na ivola na Kaya na iVolatabu, e tukuna o Vivien ni sa tiko rawa vua na ivola ya, sa dau wilika tale tiko ga kei ratou na va na luvena. Ni rau tukuna vei Vivien na veiwatini ni rawa ni vulici wale ena ivola ya na iVolatabu, sega ni bera nona kaya: “Tou sa tekivu sara ga qo!”\nNona iVola e Dua na Tacida\nA tauyavu ena Noveba 2014, na imatai ni ivavakoso ena vosa vakaRomany e Slovakia. Era papitaiso ena dua na soqo ni tabacakacaka se qai caka toka ga qo e le 21 na dautukutuku era vosataka na vosa qori ra qai koro vata ga. Era le 495 na tiko ena iVakananumi. Qo na nona ivola e dua vei ira na tacida tagane a papitaiso:\nSlovakia: Erau wasea tiko e rua na tacida na itukutuku vinaka vua e dua na marama e lewe ni matatamata na Roma\n“Au lewena na matatamata na Roma, e Žehra, Slovakia. Ena nodra rai e levu na yago vulavula ena vanua au tiko kina, keimami matatamata duka qai dauveitokiyaki, keimami daulasu, daubutako tale ga. Niu via lai lotu, e vakatalai au na italatala qai kaya ni sega ni dodonu meu gole yani e kea. Na ka kece qori e vakavuna noqu raici ira vakatani na yago vulavula. Era qai sureti au na iVakadinadina i Jiova ina nodra Vale ni Soqoni. Au a nanuma ni na vaka ga na ituvaki au sa sotava oti. Ia au kidacala ni se bera mada ga niu curu ina Vale ni Soqoni, e kauaitaki au e dua na turaga yago vulavula, mai lululu sara. Au sega ni vakarorogo vinaka ena ivunau soqovi levu niu vakasamataka tiko ga, ‘E rawa vakacava nira vinaka vei au o ira kece qo?’\n“Niu lesu i vale ni oti na soqoni, au sega ni moce niu vakasamataka tiko ga na veika e yaco ena Vale ni Soqoni. Au mani nanuma meu gole tale meu raica ke sa veisau na veika vinaka e vakayacori vei au. Na ikarua ni gauna qo, e sa qai vinaka ga nodra ivakarau vei au na tiko ena Vale ni Soqoni, e vaka ga keimami sa veitokani makawa tu. Au gole tiko ga ina soqoni, au papitaiso sara ni toso na gauna. Era yalovinaka tu ga na mataveitacini niu papitaiso oti, era vakamareqeti au tu ga. Na kakana era dau solia vei au ena so na gauna e totoka sara mai na veika era kania! Au via lewena tiko ga na isoqosoqo qo, au via qarava tale ga na Kalou o Jiova me tawamudu.”\nSaumi na Nona Masu me Vunau\nA vodo basi tiko e dua na tacida yalewa o Aysel mai na tauni o Ganja me gole i Baku, e Azerbaijan. A vakaraitaka sara vei Jiova ena masu ni via veitalanoa vakaivolatabu kei na dua. Sa tiko na vanua me dabe kina o Aysel ena basi, ia e vinakata e dua na marama me lai dabe tikivi koya. Ni rau veitalanoa tiko, e vakamua sara ina iVolatabu o Aysel na veitalanoa. E kaya na marama ya ni lomani Jisu qai via kila e levu tale na ka me baleti koya. Erau dui solia na nodrau naba ni talevoni, rau qai veivosakitaka me rau sota tale. E kerei Aysel na marama ya me kauta tiko yani nona iVolatabu.\nNi lesu i Ganja o Aysel, e lai sikovi koya sara na marama tataleitaki ena nona vanua ni cakacaka. E tukuna na marama ya ni tiko na nona “ivola ni masu” e dau wilika e veisiga. E kurabuitaka o Aysel ni ivola ni masu ya na ivola Dikeva na iVolatabu e Veisiga ni 2013! A tauyavu sara na vuli iVolatabu, qai marau vakalevu o Aysel ni vakadoudoutaki koya o Jiova me vunau tawalokuci.\nNona iVola ni Vakavinavinaka e Dua na Kaivesu\nQo e dua na ivola mai Sipeni:\n“Taumada, au via vakavinavinakataka na nomuni sasaga me vunautaki vei ira na tamata kece na itukutuku ena iVolatabu.\n“Au sotavi ira na iVakadinadina i Jiova ena imatai ni gauna e Tiranë, Albania, ena 15 na yabaki sa oti. Au a lewe tu ni dua na ilala kei na le ciwa tale, au qai qoroya nona doudou e dua na iVakadinadina me gole yani vei keitou. Era dau rere na vosa vei keitou e levu, ia e mai vosa vei keitou na tacida ya qai sega ni rere ni keitou vakaiyaragi tu. Dua na ka noqu qoroya nona yaloqaqa ni vakamacalataka vei keitou na iVolatabu.\n“Niu mai tiko e Sipeni, e veisiko yani e valeniveivesu ena va na yabaki sa oti e dua na iVakadinadina qai sureti au meu vulica na iVolatabu. Au vakadonuya, au qai tekivu vakila sara ga mai na gauna ya na veisau ena noqu bula. Au sa sega ni dau voravora se yalokatakata. Sa vica qo na yabaki noqu sega ni vakavuca. Noqu mai kilai Jiova e vakainaki kina noqu bula. Au dau saga meu veimaliwai vinaka kei ira eso tale, sa dua toka vakacaca na yabaki noqu dua na dautukutuku bera ni papitaiso.\n“Sa 12 na yabaki noqu tu e valeniveivesu, ia na marau kei na vakacegu au sa vakila toka qo me 4 na yabaki au a sega ni bau vakila e liu. Qori na ka au dau vakavinavinakataka vei Jiova e veisiga.\n“Au sarava ena vica na macawa sa oti eso na vidio ena jw.org. Dua na ka noqu luluvu ena kena italanoa na tacida tagane a tu ena dua na valeniveivesu mai Merika. Au sega ni dau luluvu totolo, ia au sega ni tarova rawa na wainimataqu niu raica na veiveisau e cakava ena nona bula.\n“Me vakalougatataka mada ga o Jiova na nomuni sasaga moni vunau vei ira na tamata kece ena kena vakadewataki na itukutuku vinaka ena duidui vosa, kei na neimami dau sikovi na tu e valeniveivesu.\n“Vinaka sara vakalevu.”\n“Au sa Qai Vakila qo na Lomavakacegu”\nE kaya o Felicity, e dua na marama yabaki 68 mai Suwiteni: “A sega ni vakainaki tu noqu bula, au qai dau vakamumuri tu ga. Dua na ka noqu vinakata meu lomavakacegu, ia e dreve kece noqu sasaga.” E sega ni marautaka o Felicity na veika e vulica ena lotu Katolika, mani vakadikeva na ka era vakabauta na veimatalotu tale eso. E lai tini sara ena vakatevoro kei na cakaisausau.\nDua na ka nona yalolailai ni sega ni vakainaki tu na nona bula, e dau vakasamataka kina ena so na gauna me vakamatei koya. “Au tagi qai kaci vakadomoilevu vua na Kalou, au kerea me vakaraitaka vei au na ka e vinakata meu cakava. Oti e rua na macawa, sa tukituki tu ena noqu matanikatuba e dua na cauravou. E matadredredre qai taroga keu via rogoca na Vosa ni Kalou. Au kaya lo ga, ‘O segai, kemuni na Kalou, au a sega ni kerea qo—mera lako mai na iVakadinadina i Jiova!’”\nA via sogota na katuba o Felicity, ia e nanuma me sa vakarorogo mada ga. A qai vakadonuya me vulica na iVolatabu ena ivola Kaya na iVolatabu. E kaya o Felicity: “Levu sara ga na ka vou au mai vulica ena iVolatabu.” A papitaiso ena dua na soqo ni veiwasewase e Suwiteni ena 2014. Sa rawa ni kaya ena gauna qo: “Au vaqaqara voli ena noqu bula taucoko. Au sa qai vakila qo na lomavakacegu.”


E KAYA o Ana *: “Au dau sega ni via cakava e dua na ka niu lomabibi, na veika mada ga au taleitaka. Au moce tu ga, au nanuma niu sega ni taleitaki, e sega na kequ yaga, au ikuri ga ni icolacola vei ira eso tale.”\nE kaya o Tulia: “Au sega ni via mate, ia au nanuma meu vakamatei au niu sega ni taleitaka na kequ ituvaki. Au dau veikauaitaki, ia e yali na veikauaitaki qori ena gauna au lomabibi kina.”\nErau lomabibi o Ana kei Tulia ena gauna rau se itabagone kina, e rawa sara ga ni vakamacawa se vakavula nodrau lomabibi. Ia eso tale na itabagone e sega sara ni va qori na ka era vakila. E kaya o Ana: “E vaka ga o tu ena dua na qara butobuto, o sega ni rawa ni lako tani mai kina. O nanuma ga ni o sa lialia ni sa duatani nomu ivakarau.”\nE sega ni kurabuitaki na kedrau ituvaki o Ana kei Tulia. E laurai ni tubu tiko ga na kedra iwiliwili na itabagone era lomabibi. E kaya kina na World Health Organization (WHO) ni lomabibi “e vakavuna nodra tauvimate, kei na nodra sotava eso tale na leqa na gonetagane kei na goneyalewa yabaki 10 ina 19.”\nO ira na itabagone era lomabibi era sega ni dau moce se kana vinaka, lutu na yagodra, era nuiqawaqawa, rarawa, qai nanuma ni sega na kedra yaga. Era via tu taudua ga, era veilecayaki, guiguileca, via vakamatei ira, se laurai vei ira eso tale na ivakatakilakila era sega ni kila na vuniwai. Era dau via kila na vuniwai ni vakasama na veika e vakavuna nona lomabibi e dua kei na kena dede.\nVU NI LOMABIBI\nE kaya na WHO “ni rawa ni vakavuna na lomabibi na ivakarau ni bula, levu ni ka eda vakasamataka, kei na veiveisau ni yagoda.” Qo eso tale na ka e rawa ni vakavuna na lomabibi.\nBula vakayago. Me vakataki Tulia, na lomabibi e rawa ni mate ni kawa, lai vakaleqa sara na mona. E rawa ni vakavuna tale ga na mate ni uto, veitubuyaki ni dua na mataqali wai na hormone, kei na bobula ina wainimate gaga. Na leqa kece qori e ikuri ni lomabibi vua e dua. *\nOca. E rawa ni vakavuna na lomabibi na oca sivia ni vakasama kei na yago. Se sega tiko ga ni matata na vuna e yaco kina qori kei na so tale na ivakatakilakila sa vakamacalataki oti mai.\nNodra veisere na itubutubu, mate e dua na weka voleka, ivalavala kaukaua kei na veivaqaseni, na vakacalaka, tauvimate bibi, se nona sega ni vuli vinaka e dua na gone e rawa ni vakavuna na nuiqawaqawa. Ena nanuma kina o gone ni sega ni kauaitaki. E rawa ni vakavuna tale ga na nuiqawaqawa na nodra namaka vakasivia na ka na itubutubu ena nodra rawaka vakavuli na luvedra, na veivakasagai, leqataki ni veigauna se bera mai, se na nodra lomabibi kei na nodra itovo na itubutubu. Na cava o rawa ni cakava ke o lomabibi?\nQARAUNA NOMU BULA\nNa wainimate kei na veiqaravi vakavuniwai ena rawa ni vukei koya e lomabibi. * E kaya o Jisu Karisito: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.” (Marika 2:17) Io na tauvimate ena rawa ni vakaleqa na yagoda, wili kina noda mona! Ni rau cakacaka vata na yagoda kei na noda vakasama, ena rairai vinakati meda cakava eso na veiveisau ena noda bula.\nQarauna nomu bula ke o dau lomabibi. Kena ivakaraitaki, kania na kakana bulabula, vakacegu vinaka, qai vakaukauayago. Na vakaukauayago ena rawa ni vakacegui iko, o na bulabula qai vukei iko mo moce vinaka. Saga mo kila na vu ni leqa se na ivakatakilakila ni lomabibi, vakasamataka rawa tale ga na ka mo cakava ke o lomabibi. Talaucaka na lomamu vua e dua o nuitaka. Era na rawa ni vukei iko na wekamu kei na nomu itokani. E vinaka mo dau vola tale ga na veika o vakasamataka se vakila me vaka e dau cakava o Tulia, qai vakaliuca na veika vakayalo. E kaya o Jisu Karisito: “Era marau o ira na kauaitaka nodra bula vakayalo.”—Maciu 5:3.\nKania na kakana bulabula, vakaukauayago, qai vakacegu vinaka\nO na vakila na vakacegu ke o vakaliuca na veika vakayalo\nErau vakadinata na vosa qori i Jisu o Ana kei Tulia. E kaya o Ana: “Na veika vakayalo e vukei au meu dau kauaitaki ira eso tale, meu kua ni kauaitaka ga noqu leqa. E sega ni rawarawa, ia au marau vakalevu niu cakava qori.” E vakacegui Tulia na masu kei na wili iVolatabu. E kaya: “Au vakila na vakacegu niu talaucaka na lomaqu vua na Kalou ena masu. E vakadeitaka vei au na iVolatabu ni kauaitaki au na Kalou qai tiko na kequ yaga. E vukei au na wili iVolatabu me donu tiko ga na noqu rai me baleta na veigauna se bera mai.”\nE kila vinaka na Kalou o Jiova na noda isususu, na ka eda sotava, kei na keda ibulicaki ni a buli keda. E tu vakarau me vukei keda qai vakacegui keda. Ena vakaotia kece na tauvimate na Kalou ni kaya na Aisea 33:24: “Ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”\nE kaya na iVolatabu ni sa yalataka tu na Kalou me “qusia tani . . . na wainimata kece mai na [matada], sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.” (Vakatakila 21:4) E veivakacegui dina qori! Ke o via kila e levu tale na ka e vauca na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata kei na vuravura, rai ena jw.org. O rawa ni wilika kina na iVolatabu, kei na so tale na ulutaga wili kina na kena qo me baleta na lomabibi.\n^ para. 3 Eso na yaca sa veisau.\n^ para. 10 Na levu ni mate, wainimate, kei na wainimate gaga e vakayagataki e rawa ni vakaleqa noda bula, e bibi kina me donu na veiqaravi vakavuniwai e caka.\n^ para. 14 E sega ni vakatututaka na Yadra! e dua na mataqali veiqaravi vakavuniwai.\nKa Mera Kila na iTubutubu\nE dau dredre mera talaucaka na lomadra na itabagone era lomabibi. Eso era rairai sega ni kila vinaka na kedra ituvaki se ra sega ni kidava ni sa tiko vei ira na ivakatakilakila ni lomabibi.\nE duidui nodra lomabibi na itabagone ni vakatauvatani kei ira na uabula. Kua ni vakawalena na veiveisau o raica vei luvemu vakabibi ke sa dede na kena yaco tiko. Kena ivakaraitaki, nona ivakarau ni kana, moce, veimaliwai, kei na ivakarau ni lomana.\nKua ni wele ke o kidava ena so na ka e kaya o luvemu ni via vakamatei koya.\nKe o raica ni lomabibi (se sa balavu nona rarawa voli), e vinaka me lai laurai vakavuniwai.\nVukei luvemu me muria vinaka na veika e vakatututaka o vuniwai, lai raici vuniwai tale ke sega ni laurai e dua na veisau se lako vakaca vei luvemu na wainimate.\nDou veivosakitaka vakavuvale na veika e vauca na kakana, vakaukauayago, kei na gauna ni moce. Me biu e dua na ituvatuva dou qai dei kina.\nVeitalanoa wasoma kei luvemu, qai vukei koya ke madualaka ena so na gauna na nona lomabibi.\nNa lomabibi e rawa ni vakavuna nona galili, madua, se nanuma o luvemu ni sega ni yaga. Mo dau vakaraitaka gona vei luvemu ni o lomani koya.\nLewa Vinaka na iVakarau ni Lomamu\nLevu vei keda sa dau maroroya rawa tu ena dua na vanua na iyaya me vakayagataki ena gauna ni leqa (first-aid kit). Qori tale ga na ka mo cakava ke o lomabibi, mo vakarautaka rawa tu eso na ka ena veivuke ena nomu lewa vinaka na nomu vakasama kei na lomamu. E toka ena tabana qo na ka o rawa ni vakarautaka se cakava, o rawa tale ga ni veiveisautaka ke o raica ni veiganiti.\nNaba ni talevoni mo qirita ke o rarawa\nSere taleitaki ena vakacegui iko qai vakamarautaki iko\nMalanivosa veiuqeti kei na ulutaga veivakayaloqaqataki\nVeitikinivolatabu e veivakacegui qai veiuqeti me vaka na Same 34:18; 51:17; 94:19; Filipai 4:6, 7\niYaya mo nanumi ira kina era lomani iko\nVola na veika totoka o dau vakananuma se veika marautaki o sotava\nNodra Lomabibi na Goneyalewa\nEra lomabibi vakalevu na goneyalewa mai vei ira na cauravou. Na kena vakayacori vei ira na ivalavala kaukaua, nodra vakasagai, se so tale na ituvaki e vusolo tu kina na lomadra e rairai vakavuna vakalevu nodra lomabibi na goneyalewa. E kaya e dua na daunivakasala o Sharon Hersh: “Na leqa vakavuvale, nona leqataka e dua na goneyalewa na kena irairai kei na nona vinakata me taleitaki e rawa ni vakavuna nona lomaocaoca kei na veilecayaki.” E veivakamuai vakalevu vei ira na goneyalewa na ka e vakaraitaki ena tabana ni itukutuku me baleta na irairai. Ena rawarawa sara me lomabibi e dua na goneyalewa ke nanuma ni rairai ca se kauaitaka vakasivia nodra rai na nona icaba. *\n^ para. 44 Raica na ulutaga “Na Rai ni iVolatabu—Kemu iRairai,” ena Yadra! Nb. 4 2016.\niMeli iMeli iWali ni Lomabibi


Na Halloween sa ikoya na marautaki ni vakacagicagi e vuravura, vakalevu ga mataniti ni Iurope o Amerika, tikinisiga ena Okotova 31, se na tavi ni Ra Vakarisito kei na kana magiti ni Kece Vakatabuya Siga.\nEna gauna ni Halloween, e vuqa na gone era na qito lawakitaki se qaravi. Era dau isulu na gone mai na dua na vale ki na dua tale, ka kerea na vakidacalataka me vaka na jokeliti se so na gauna, ena taro, "lawakitaki se qaravi?" Na vosa "lawakitaki" e kena ibalebale e dua na "veivakarerei" me vakayacori kina na vosalevu ena itaukei se na nodra iyau kevaka e sega ni soli e dua na ka.\nNa tiki ni gauna vakadinamati, me vakataka na papukeni, qani sila, kei na rereganivatu, era sa tu tiko e Halloween, o Jack-o'-lantern sa ikoya e dua na ivakatakarakara kilai levu duadua me matataki kina na Halloween. Na itikotiko era dau ukutaka ena mataqali ivakatakarakara vakaoqo e Halloween.\nDua na Jack-o'-lantern, e dua na ivakatakarakara kei Halloween\nE vakaisulu tu e dua na gone me malumalumu lawakitaki se qaravi\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Halloween&oldid=33764"\nLast edited on 30 Seviteba 2020, at 15:30\nThis page was last edited on 30 Seviteba 2020, at 15:30.


Sucu Qai Vakayacani o Joni na Dauveipapitaisotaki | Bula i Jisu\nSucu o Koya me Caramaka na Sala\nSUCU QAI VAKAYACANI O JONI NA DAUVEIPAPITAISOTAKI\nPAROFISAITAKA O SAKARAIA NA ITAVI NEI JONI\nSa vakarau vakasucu o Ilisapeci. A vula tolu nona tiko kei koya na wekana o Meri. Ia qo sa na vakamoce me lesu ena ilakolako balavu ina vualiku ni veidelana kei Jutia, ina nona koro o Nasareci. Ono na vula tarava, ena vakasucuma tale ga o koya e dua na gonetagane.\nOti ga vakalailai nona biubiu o Meri, sa vakasucu sara o Ilisapeci. E marau o Ilisapeci ni vakasucu vinaka rau qai bulabula vakaveitinani! Ni vakaraitaka na luvena vei ira na wekana kei ira era yasayasa vata, era marau tale ga.\nE vakaroti ira na Isireli na Kalou me cilivi qai vakayacani na gonetagane ena ikawalu ni siga ni nona sucu. (Vunau ni Soro 12:2, 3) Era nanuma eso me rau veiyacani na gone kei tamana o Sakaraia. Ia e kaya o Ilisapeci: “Sega! Ena yacana o Joni.” (Luke 1:60) Nanuma tiko, ni a tukuna na agilosi o Keperieli me yaca ni gone o Joni.\nEra kudruvaka na weka kei ira era yasayasa vata: “Sega ni dua na wekamu e yacana o Joni.” (Luke 1:61) Era qai vosa vagalu mera tarogi Sakaraia se cava e vinakata me yaca i luvena. E kerea sara o Sakaraia e dua na tikinikau raraba, qai vola kina: “Na yacana o Joni.”—Luke 1:63.\nE veivakurabuitaki ni sa vosa rawa tale o Sakaraia. O se rairai nanuma tiko ni a sega tu ni vosa ni sega ni vakabauta na vosa ni agilosi ni na vakasucuma e dua na gonetagane o Ilisapeci. Era kurabui kece ena nodrau yasayasa ni sa vosa rawa tale o Sakaraia ra qai kaya: “Sa na wacava na gonelailai qo ni sa qase.” (Luke 1:66) Era kila ni veidusimaki na Kalou ena nona vakayacani o Joni.\nE sobuti Sakaraia na yalo tabu qai kaya: “Me vakacaucautaki o Jiova na nodra Kalou na Isireli, ni nanumi ira na nona tamata qai vakabulai ira. E vakatubura ena vuvale i Tevita na nona dauveiqaravi e dua na ileu me vakabulai keda.” (Luke 1: 68, 69) Na ‘ileu me veivakabulai’ e vakaibalebaletaki vua na Turaga o Jisu, sa vakarau sucu. Ena vuku i Jisu, e kaya o Sakaraia ni Kalou ena “solia vei keda na itavi marautaki meda doudou ena noda veiqaravi tabu, ni vakabulai keda oti mai na ligadra na meca, meda yalododonu da qai yalodina vua ena veisiga kece ni noda bula.”—Luke 1:74, 75.\nE parofisaitaka o Sakaraia me baleta na luvena tagane: “O iko na gonelailai, o na vakatokai mo parofita i koya e Cecere Duadua, o na liu mo vakarautaka na sala i Jiova, mo kacivaka vei ira na nona tamata na itukutuku ni veivakabulai e yavutaki ena vosoti ni nodra ivalavala ca, e vu mai na loloma levu ni noda Kalou. Na loloma levu qo eda na raica kina na rarama mai cake e vaka na rarama ni kida ni mataka, me vakararamataki ira na tiko ena butobuto kei na iyaloyalo ni mate, me dusimaka na noda ilakolako ina sala ni bula vakacegu.” (Luke 1:76-79) E veivakayaloqaqataki dina na parofisai qori.\nSa yaco o Meri ena nona koro o Nasareci, se sega tiko ni vakawati. Na cava ena yaco ni kilai na nona bukete?\nErau veisivi ena vica na vula o Joni kei Jisu?\nNa cava e yaco ni sa siga walu o Joni?\nNa cakacaka cava e lesi Joni kina na Kalou?\niMeli iMeli Sucu o Koya me Caramaka na Sala\njy wase 3 t. 14-15


Fika e oka kina na vulici ni veiulutaga vakaoqo me iwiliwilie (naba icavacava), kena ituvaki (algebra), kena vanua (geometry), kei veisau (vakadidike ni vakafika). E sega ni kena ibalebale na kena dau ciqomi.\nMathematician vakasaqara ka vakayagataka na iwalewale ni formulate na conjectures vou; era na walia na dina se falsity ni conjectures ena ivakadinadina vakafika. Ena gauna vakafika veivale kina e dua na ivakaraitaki vinaka ni phenomena, e rawa ni vakayagataki na kena ivakamacala me vakarautaki kina na vakasama se na voleka me baleta na ituvaki ni bula. Mai vakayagataki ni abstraction kei vakasama, e tarai cake na fika mai na kena nuitaki, cakacakataka, ivakarau, kei na vagoleya ena kena vulici na ibulibuli kei na tu ga ni iyaya vakayago. Na kena fika e dua na itaviqaravi ni kawatamata mai na daku ni itukutuku sa volai tu. Na vakadidike e gadrevi me wali kina na leqa vakafika rawa ni taura e vica na yabaki se ena veisenijiuri mada ga ni vakadidike.\nNa fika e yaga ena vuqa na lomanibai, oka kina na vakadidike vakatamata, idinia, veiqaravi vakavuniwai, ilavo, kei na vakadidike ni veimaliwai. Sa basika na fika ni cakacaka ki na vakafika vou ni o, me vaka na iwiliwili kei na qito theory. Mathematicians vakaitavi ena fika savasava (fika me baleti ira ga) ka sega ni dua na kena vakasama, ia na kena vakayagataki na veika e tekivu me vaka na fika savasava e dau qai dau kunei e muri.\nNa abacus e dua na iyaya ni cakacakataki tiko rawarawa ni kena vakayagataki me tekivu mai na gauna makawa.\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Fika&oldid=31835"\nLast edited on 6 Janueri 2020, at 11:29\nThis page was last edited on 6 Janueri 2020, at 11:29.


Lesoni 11 ni Maji 14, BULA ENA VAKABAUTA: 1.Maroroi ni Vunau. Vakaibalebale 28:4, 7, 9. 2.Kila na ka kece ga. Vakaibalebale 28:5. 2.SO NA IVAKARAITAKI: - ppt download\nLesoni 11 ni Maji 14, 2015. 1.BULA ENA VAKABAUTA: 1.Maroroi ni Vunau. Vakaibalebale 28:4, 7, 9. 2.Kila na ka kece ga. Vakaibalebale 28:5. 2.SO NA IVAKARAITAKI:\nPublished byGregorio Morante Modified over 3 years ago\nPresentation on theme: "Lesoni 11 ni Maji 14, 2015. 1.BULA ENA VAKABAUTA: 1.Maroroi ni Vunau. Vakaibalebale 28:4, 7, 9. 2.Kila na ka kece ga. Vakaibalebale 28:5. 2.SO NA IVAKARAITAKI:"— Presentation transcript:\n1 Lesoni 11 ni Maji 14, 2015\n2 1.BULA ENA VAKABAUTA: 1.Maroroi ni Vunau. Vakaibalebale 28:4, 7, 9. 2.Kila na ka kece ga. Vakaibalebale 28:5. 2.SO NA IVAKARAITAKI: 1.Ke o vutuniyau: Vakaibalebale 28:8, 19, 20, 22, 24, 27. 2.Ke o dravudravua: Vakaibalebale 28:3, 6; 29:13. 3.Ke o tuberi ira e so: Vakaibalebale 29:15. E dodonu me bula ena vakabauta na tamata lotu vakarisito. Meda cakva na vei ka e tukuna na Kalou meda vakayacora.Me da nuitaki Koya, ni na vakayacora o Koya na veisausaumi ni vei ka eda vakayacora ena lomana.\n3 Ko ira sa biuta na vunau era vakacaucautaka na tamata ca: Ia ko ira era vakabauta na vunau era veivunauci kei ira. (Vakaibalebale 28:4) O koya sa vakabauta na vunau sa gone vuku: Ia ko koya sa tiko vata kei ira na daukana sa vakamaduataki tamana. (Vakaibalebale 28:7) O koya sa vaqara tani na daligana me kakua ni rogoca na vunau, Ena ka vakasisila na nona masumasu. (Vakaibalebale 28:9)\n4 Ko ira na tamata ca era sa sega ni kila nai valavala dodonu: Ia ko ira era qaravi Jiova era sa kila rawa na ka kecega. (Vakaibalebale 28:5) Vakaibalebale 28:4 Ko ira sa biuta na vunau.Era vakacaucautaka na tamata caIa ko ira era vakabauta na vunauEra veivunauci kei ira Vakaibalebale 28:5 Ko ira na tamata caEra sa sega ni kila nai valavala dodonu:Ia ko ira era qaravi JiovaEra sa kila rawa na ka kecega. 1 2 3 4 O ira era sega ni muria na vunau era sega ni kila rawa na duidui ni donu kei na cala (tikina 1 kei 2). Era vakacaucautaki ira e sega ni dodonu me vakacaucautaki ka ra sega ni kila na ivalavala donu. Na vunau e noda qasenivuli (tikina 3). E tuberi keda vua na Kalou (Kalatia 3:24) Na Kalou (tikina 4) ena veilewaitaki ked aka me rawa ni da vorata na ca ka da kila na ka kecega.\n5 O koya sa kuria na nonai yau ni sa soli lavo me vakaisausaumi vakatawadodonu, Ena kumuna me nona na tamata sa dau lomani ira na dravudravua. (Vakaibalebale 28:8) E taukena na Tamada na iyau kece kei vuravura. Na bula vakabauta e wili kina na noda vakamuria na yavu eya solia vei keda me baleta na iyau eda taukena.\n6 Sa vinaka na dravudravua sa muria na nona yalododonu, Ka ca ko koya sai valavala vakaveve, io kevaka sa vutuniyau. (Vakaibalebale 28:6) E rawarawa se dredre na bula bula ena vakabauta kevaka o dravudravua? Na dravuravua e sega ni vakadonua e dua na valavala ca. E tautauvata na odrau itavi na dravuaravua kei na vutuiyau(Vakaibaleba le 28:3) Na ivakarau ni vinaka ni lomana edua e sega ni vakatautaki mai na nona iyau. Na dravuravua yalo dodonu e vinaka cake mai na vutuniyau valavala ca. (Vakaibalebale 28:6) Na Kalou e solia na bula ka taqomaka rua rua na vutuniyau kei na dravudravua. E dodonu meda veivakarokorokotaki ka veilomani. Eda tautauvata kece – dravudravua kei na vutuniyau. (Vakaibalebale 29:13)\n7 Eso era tukuna ni ra vakabauta na dina e malumalumu tik na nodra kila ka ra sega ni vakila na yaga ni bula vakayalo….E levu beka na ilavo kei na iyau, ka sad au solia oqori vei ira na rokovi ena so na gauna, ia ena sega ni laveta cake edua na itoqa lailai ena matani Kalou. E tiko na kaukauwa ena ilavo ka dau veirai. Na itovo vinaka ni dravudravua e sega ni dau kauwaitaki ena so na gauna. E kauwaitaka li na Kalou na ilavo kei na iyau? E nona na pulumakau ena uluniveivanua e udolu. E Nona na vuravura kei na vei ka e tu kina. E vaka ga na vodre e matana na lewei vuravura. Na tamata kei na iyau e sa dua ga na kuvu laiai ni soso e matana. E sega ni yaga vua me vakarokorokotaka edua na tamata. E.G.W. (Testimonies for the Church, vol. 1, cp. 94, pg. 536)\n8 Ena vakadodonutaki na vunikau ena gauna sa tekivu kala kina. Ena “totogitaki” na vunikau oya ena kena vesuki ena ua na kau dodonu. Na veivakadodonutaki oya e sega ni caka me vaka cacana na vunikau, ia me na vaka vinakataka ga. Kevaka eda na sega ni tukuna vua na gone na “Sega” ena gauna e tubu cake tiko kina, eda na vakacacana na nona bula. Ena vakamaduataki ira na wekana. Na tamata e vakana vunikau. Na vei ka ca ena noda bula ena dodonume “totogitaki” ka me na rawa ni veisautaki na noda itovo.\n9 E.G.W. (Counsels to Parents, Teachers and Students; cp. 13; pg. 116)\n10 “Isa kevaka walega mera ya vakayacora na nodra itavi vakalou na Ilai ena gauna oqo ka vakadodonutaki ira na luvedra era lako sese tu. Me ra kila vinaka tiko na itbutubu kei na dau niveisusu era soli vakaulubale tiko ena vuku ni nodra gone ni ra na wiliki vata kei na vei cala kece oqori. Kevaka, walega me ya dau vakayagataki vakawasoma na kuita ni veivakadodonutaki, sega ena rarawa, ia ena loloma kei na masu, eda na raica e vuqa na matavuvale kei na vanua mamarau. E.G.W. (Child Guidance, cp. 47, pg. 276)\nDownload ppt "Lesoni 11 ni Maji 14, 2015. 1.BULA ENA VAKABAUTA: 1.Maroroi ni Vunau. Vakaibalebale 28:4, 7, 9. 2.Kila na ka kece ga. Vakaibalebale 28:5. 2.SO NA IVAKARAITAKI:"\nPpt on nitrogen cycle and nitrogen fixation formula Ppt on stepping stone to success Cdc ppt on zika Ppt on next generation 2-stroke engine upgrade Ppt on plants for grade 4 Multifunction display ppt online Ppt on area of parallelogram video Ppt on conservation of wildlife and natural vegetation in california Ppt on data collection methods quantitative research Ppt on greece debt crisis


2 Samuela , chapter 2 of the Fijian Bible - with audio narration\nSa yaco me vakatataro vei Jiova o Tevita ka vaka, "Me'u lako cake beka ki na dua na koro e Juta?" Sa tukuna vua o Jiova, "Lako cake." Sa taroga o Tevita, "Me'u lako cake i vei?" Sa saumi mai, "I Epironi."\n2 Sa lako cake ki kea o Tevita kei rau talega na watina o Ainoami na Jeserieli kei Avikali na wati Nepali mai Kameli.\n3 O Tevita sa kauti ira cake na tamata era sa tiko vata kei koya, na tamata vakayadua kei na nodra vuvale. Era sa tiko ena veikoro mai Epironi.\n4 Era sa qai lako mai na tamata mai Juta, era sa lumuti Tevita me tui ena yavusa o Juta. Era sa tukuna vei Tevita ka vaka, "O ira na tamata oqo mai Jabesi-Kiliati, era sa buluti Saula."\n5 Sa vakauta o Tevita nai tukutuku ki Jabesi Kiliati ka vaka, "Sa vakalouvinakataki kemuni o Jiova ni kemuni sa vakaraitaka na ka vinaka oqo ki na nomuni turaga o Saula, ni kemuni sa buluti koya.\n6 "Oqo me vakaraitaka vei kemuni o Jiova na yalovinaka kei na yalodina. Au na sauma talega vei kemuni na yalovinaka oqo ena vuku ni ka o ni sa cakava.\n7 "Me vakaukauwataki na ligamuni, mo ni tamata qaqa; ni sa mate o Saula, ka era sa lumuti Tevita talega na yavusa o Juta me nodra tui."\n8 O Epana na luvei Neri, nai liuliu ni mataivalu nei Saula sa tauri Isiposeci na luvei Saula ka kauti koya mai ki Maanaimi;\n9 Ka buli koya me tui e Kiliati vei ira na Asuraiti, vei ira na Jeserieli, vei ira na Ifereimi, vei ira na Penijamini, vei ira na Isireli taucoko.\n10 Sa yabaki vasagavulu o Isiposeci na luvei Saula ni tekivu na nona tui e Isireli. Sa veiliutaki me rua ga na yabaki. Na vale ga i Juta sa muri Tevita.\n11 Ena gauna sa tui tiko kina e Epironi o Tevita ena nodra yavusa na Juta, sa vitu na yabaki ka ono na vula.\n12 O Epana na luvei Neri na tamata i Isiposeci na luvei Saula sa lako mai Maanaimi ki Kipioni.\n13 O Joape na luvei Seruia kei na dauveiqaravi i Tevita â€“ sa lako yani me sotavi Epana ena mata ni wai mai Kipioni. Era sa yadua na tai ni wai e Kipioni.\n14 Sa tukuna mai o Epana vei Joape, "Me ra tucake na cauravou ka veisisivi ena matadaru." Sa sauma mai o Joape, "Me ra sa tucake."\n15 Era sa tucake ka lako yani yatinikarua mai vei Penijamini nai to nei Isiposeci kei na tinikarua nai to nei Tevita.\n16 Era sa veitauri ka veisua ena i seleiwau. Era sa lutu vata kece ga. Sa vakatokai na yaca ni vanua o ya me "Vanua ni Seleiwau Gata, ena rawa o Kipioni.\n17 Sa dua nai valu kaukauwa ena siga o ya, era sa vakadrukai nai to nei Epana kei Isireli mai vei ira na Juta na tamata i Tevita.\n18 O iratou na luvei Seruia tolutolu e ratou sa tiko e kea, o Joape kei Apisai kei Aseli. O Aseli sa tamata totolo sara me vaka na me kila.\n19 Sa cicivi Epana o Aseli, sa sega tale ni gole ki nai matau se ki nai mawi ena nona cicivi Epana.\n20 Sa vuki mai o Epana ka taroga, "O iko beka o Aseli?" sa sauma yani, "Sai au oqo."\n21 Sa tukuna mai o Epana, "Vuki ki na yasamu i matau se ki nai mawi e dua na nomu cauravou ka taura na nona i yaragi me nomu." Sa sega ni via kauwaitaka o ya o Aseli.\n22 Sa tukuna tale yani o Epana, "Mo gole tani mai na nomu muri au tiko, na cava me'u samuti iko kina ki na qele? Me'u na sotavi Joape na tacimu vakacava?"\n23 Sa sega tikoga ni via gole tani o Aseli. Sa suaki koya o Epana ena nona moto ka sa basika ki dakuna; sa lutu ki ra ka sa mate sara. Sa yaco, vei ira kece sa lako mai ki na vanua sa mate kina o Aseli, sa tu vakadua mada.\n24 O Joape kei Apisai e rau sa cicivi muri Epana talega. Sa dromu tiko na matanisiga ni rau sa yaco yani ki na delana o Ama, sa tiko e liu vei Kia ena sala ki na Vanua Liwa kei Kipioni.\n25 O ira na luvei Penijami era sa tu kece e dakui Epana. Era sa dua nai to ka tucake tu ena delana.\n26 Sa kacivi Joape yani o Epana, "Me sa kana tikoga nai seleiwau me sega ni mudu? O sa kila ni na gaga ni sa oti na siga? Me cava soti na kena dede mo na qai tukuna kina me sa rauta na nomuni cici muri ira tiko na tacimuni?"\n27 Sa tukuna o Joape, "Me vaka sa bula na Kalou, o sa vosa dina, ena mataka era na tuvakadua kece na tamata mai na nodra cici muri ira na tacidra."\n28 Sa uvuca na davui o Joape, ka era sa tuvakadua na tamata mai na nodra cici muri ira tiko na Isireli, ka sa oti vakadua nai valu.\n29 O Epana kei ira na nona, era sa lako ena bogi taucoko ena buca ka takosova na Joritani ka lako curumi Bitiro ka yaco yani ki Maanaimi.\n30 Sa lesu yani o Joape mai na nona cici muri Epana. Ni sa soqoni ira kece mai na tamata, era sa yali yani e tinikaciwa na tamata i Tevita kei Aseli.\n31 O ira na tamata nei Tevita era sa samuta mate e tolu na drau onosagavulu na Penijamini, na tamata nei Epana.\n32 Era sa tauri Aseli ka buluti koya e nai bulubulu nei tamana e Peceliema. O Joape kei ira na nona tamata era sa lako ena bogi taucoko, ka era sa yaco yani ki Epironi ni sa kida na mataka.


KUMUNI LAVO O FEKITOA ME BALETA NONA VUVALE - Viti FM\nKUMUNI LAVO O FEKITOA ME BALETA NONA VUVALE\nWritten by Atu Kurumudu on January 19, 2022\nSega ni vakataotaka na nona sasaga ni vakasokomuni i lavo na cauravou ka dau lewena tu na mata timi ni All Blacks o Malakai Fekitoa ka dina mada ga ni se sega ni dua tu na gaunisala e tu me ratou veitaratara kei na nona lewe ni vuvale me kila kina ni ratou vinaka tiko se sega mai Tonga.\nO Fekitoa ya sucu mai Ha’apai mai Tonga ni bera ni dewa ki Niusuladi. Na ualoka kei na volcano mai e mai kautani kina e rua na bula. E sega ni dua sara tuga na gaunisala ni veitaratara vei ira na wekada mai Tonga ena Talevoni ka sega sara tuga na livaliva mai kea.\nVakaraitaka o Fekitoa ni veivuke e sega walega ni vakatabaki dua enai lavo , ka rawa talega nai yaya se cava o nanuma ni o rawa ni dodologa kina mera vukei kina na wekada mai Tonga. Levu talega na cauravou ena wasa Pasifika era lewena tale tiko ga na nona timi ka ra kila tiko na cava mera cakava.\nSEGA NI DUA TALE NA VALE ENA MANGO ISLAND MAI TONGA ME VO,RAWA NI TUBU NA I WILIWILI NI LEWENIVANUA ERA MATE MAI TONGA.


Same 98 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNa sere. 98 Ni lagata vei Jiova na sere vou,+Ni veivakurabuitaki na veika sa cakava,+Na ligana imatau, na ligana savasava, sa rawati kina na veivakabulai.*+ 2 O Jiova sa vakatakila na nona veivakabulai,+Sa vakatakila na nona yalododonu ena matadra na veimatanitu.+ 3 E nanuma o koya na dei ni nona loloma kei na nona yalodina ina yavusa i Isireli.+ Na iyalayala kece kei vuravura sa raica na veivakabulai ni noda Kalou.*+ 4 Kaila vei Jiova ena qaqa, na vuravura taucoko. Ni yalomarau, ni kaila ena marau qai sere ena vakacaucau.*+ 5 Ni sere ena vakacaucau* vei Jiova ena api,Na sere rogo vinaka kei na api. 6 Ena biukila kei na rorogo ni davui,+Kaila ena qaqa ena mata ni Tui, o Jiova. 7 Me vadugu na wasawasa kei na ka kece e tu kina,Na vuravura* kei ira era vakaitikotiko kina. 8 Mera vakasausau na uciwai,Mera kailavata ena marau na veiulunivanua+ 9 Ena mata i Jiova, ni lako mai o koya me lewa na vuravura. Ena lewa na vuravura* ena yalododonu+Kei na veimatatamata ena lewadodonu.+\n^ Se “sa qaqa kina.”\n^ Se “na qaqa ni noda Kalou.”\n^ Se “ena vakatagi.”


Hacker ni vosanicuru ni WiFi 2020 - Hack donu\nJulai 10, 2017\t4\tMai vei exacthacks\nHacker ni vosanicuru ni WiFi 2020 Sega ni dua na lavetaki ni galala ni vakadidike\n[Vakavoui ni Janu 2020]\nEda kauta mai na iyaya ni hack digitaki me baleti iko, ka vakatokai WiFi vosanicuru Hacker 2020 ka da sa digitaka meda wasea vata kei kemuni. Ena veituberi oqo sa na rawa kina mo kila ni iwalewale ni hack wifi vosanicuru ena Android se PC. Eda sa vakatovolei oqo Cracker ni vosanicuru ni WiFi ena noda parokaramu na timi ka qai eda sa tabaivola sa. Na parokaramu oqo e sega ni cala na kena Hacking ka vakayagataki ena WEP cracking. E rawarawa me hack e dua na vosavuni ni WiFi. Keitou na tovolea me dusimaki na sala mo vakayagataka kina na ka veivakurabuitaki oqo iyaya Hacking.\nVanua e WiFi kina na vosanicuru Hacker?\nWiFi vosanicuru hacker 2020 cakacaka ni PC kei na Android sega ni cala. Eda sa tauyavutaka kina me baleti ira na ivakarau ni kei na ikuri ni digitaki ni revurevu ni sa. Rawa ni o vakayagataka ena katubaleka kece me vaka:\nNa katubaleka 7, 8, 9 &10\nHacker ni vosanicuru ni WiFi 2020 sa kaukauwa sara na iyaya kei na rawa ni o hack kina na e dua na vosanicuru taqomaki na wifi network ena dua na miniti. E na cakacaka 100 gauna vinaka cake mai na dua na generator se v5. Ena dua na gauna o sa tovolea na iyaya veivakurabuitaki oqo e na sega tale ni o vakasaqaqara sega ni mudu me vaka na “ivakarau ni hack na vosanicuru ni WiFi ena katubaleka ni laptop 10” se “na sala ni WiFi vosanicuru hack ni Android ka sega na wakana“.\nNa sala ni Hack WiFi vosanicuru ena initaneti ni sega na veivakadeitaki vakatamata?\nTaumada e dodonu mo lavetaka ka vakacuruma kina oqo na iyaya ni hack vei iko na PC/Laptop/Mac?talevoni veikauyaki. Na ka vinaka duadua sai koya na WiFi ni vosanicuru Hacker 2020 sa tu oqo ke sega na veivakadeitaki se vakadidike vakatamata.\nni sa lavetaki na parokaramu ni komipiuta na e dodonu mo dolava na iyaya ni cakacaka ena nomu kiliki vakarua ki na ivakatakilakila ni na iyaya ni cakacaka. Ni sa dola mai e dua na wida ka duidui na veika me na kauta mai vei iko na itukutuku. E sega tale ni dua na sala me hack kina na vosanicuru WiFi ena initaneti kevaka e sega na vakadidike se lavetaki vakavo ga kevaka e dua.\nOti mo qai tabaka ena menu (me vaka e rawa ni o raica ena na iyaloyalo e ra) ka digitaka na veisemati o na vinakata mo cakacaka ena. Mo qai kiliki mai na veisaqasaqa ni vakaraitaki Wep Cracking. Ni oti na pop na dua taucoko na katubaleka ga vaka soli e ra ucuya .\nWiFi vosanicuru Hacker app\nNi oti na tabaka na ibulukau ni vinaka. E na ika 3 ni ikalawa , e dodonu mo ni lauti ena rawa kina na digidigi ni Xterm . Oqo sa dua na itovo ni rai ka dodonu me na vakasama ni rawa ni curu kina e semati kina na itokani vakabisinisi. Qai tabaka na OK. Ni oti e dua na wida vou ena pop cake ka na solia vei keda na lisi ni itokani vakabisinisi semati .\nEna ikarua ni ikalawa iotioti e gadrevi mo sogota na wida ni DIKEVA na WEP kei na toso ena ibulukau ni WEP ni wifi. Ni kiliki kina, na pop ni vinakata cake na e dua na wida vou e ra na iyaloyalo (WEP na kaba). E dua na lisi ena tadola na ni rawata na duidui vakasama .then ni lutu sobu na na lisi ka kiliki ki na vakasama ni rawa ni o vinakata mo digitaka e.\nNi sa cava , Ni oti sa na tinia kina na iwalewale ni hack o na rawa ni raica na wep idola ni Encryption . WiFi vosanicuru Hacker 2020 lavetaki ni parokaramu ni Android se katubaleka ni sega na veivakadeitaki se vakadidike ni tamata. Era vinakata na noda timi me ra vakavinavinaka vei kemuni kece o dou ka vakauqeti keda vakaidina me da vakayagataka na qito keygens se iyaya hack.\nIWasewaseNa duru ivakatakilakila Hack na iyaya ni cakacaka Eso tale na Hacks\nIvakatakilakilahack wifi vosanicuru ena initaneti ni sega na veivakadeitaki vakatamata na iwalewale ni kena hack wifi na vosanicuru ena Android ka sega na wakana wifi vosanicuru hacker me baleta na Android wifi vosanicuru hacker me baleta na PC\nManumanu Rio Hack ni iyaya (Super kawa + Irabo caka vakacava)\nEffie e kaya o:\nSepiteba 18, 2017 ena 6:45 Au na\nE veivakurabuitaki vakacava na nomu vanua, sa tu vei ira na iyaragi galala ni cakacaka.\nMakataka e kaya o:\nSepiteba 18, 2017 ena 11:51 Au na\nOilei, iyaya hack totoka. Na irairai raraba ni nomu vanua e vakasakiti.\nAlison e kaya o:\nOkotova 18, 2017 ena 8:37 Au na\nO na maroroya na noqu ilavo Oilei\nJanueri 26, 2018 ena 7:30 ni PM\nCakacaka cecere! Vakavinavinaka =)


Same 22 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVei koya na dairekita. Na kena ilagalaga—“Dia yalewa ena kida ni mataka.” Na sere i Tevita. 22 Noqu Kalou, noqu Kalou, na cava oni sa biuti au kina?+ Cava oni sega ni vakabulai au kina,Oni sega ni rogoca noqu tagi ni yaluma?+ 2 Noqu Kalou, au kaci ena siga, oni sega ni rogo mai,+Au sega tale ga ni galu ena bogi. 3 Ia oni savasava,+E voliti kemuni na nodra vakacaucau na Isireli. 4 Era vakanuinui vei kemuni na tamai keimami,+Era nuitaki kemuni, oni qai dau vakabulai ira.+ 5 Era a tagi vei kemuni, ra qai vakabulai,Era nuitaki kemuni, ra qai sega ni rarawa.*+ 6 Ia au bacaniqele, sega ni tamata,Era beci au na tamata ra qai cati au na lewenivanua.+ 7 O ira kece na raici au, era dredrevaki au,+Era veivakalialiai, ra qai kurea na uludra ena veibeci:+ 8 “E tataunaki koya tu vei Jiova. Laiva me vueti koya! Me vakabulai koya, ni rui talei vua o koya!”+ 9 O kemuni ga oni kauti au mai na katonigone,+Oni vakacegui au ena sucu i tinaqu. 10 Niu se qai sucu au sa tataunaki tu vei kemuni,*Oni sa noqu Kalou niu se tu ena katonigone i tinaqu. 11 Ni kua ni yawaki au, ni sa voleka mai na leqa+Qai sega tale ni dua me vukei au.+ 12 Era voliti au e levu na luvenibulumakau tagane,+Era wavokiti au na bulumakau tagane kaukaua kei Pasani.+ 13 Era dalaga vakalevu vei au,+Me vaka na laione e tagi tiko ni basuraka vakamatailalai na kena.+ 14 Au sa liviraki yani me vaka na wai,E veisivi kece na suiqu. Sa vaka mai na drega* na lomaqu,+Sa waicala sara e lomaqu.+ 15 Sa mamaca mai na noqu kaukaua me vaka na iyaya tuli,+Sa kabita na vu ni batiqu na yamequ,+Oni kauti au sobu ena kuvuniqele ni mate.+ 16 Nira sa wavokiti au na koli,+Era volekati au mai me vaka e dua na ilala tamata ca,+Me vaka na laione, era sa tu ena ligaqu kei na yavaqu.+ 17 Au rawa ni wilika kece na suiqu.+ Era vakararai tu qai wanonovi au. 18 Era wasea na noqu isulu ena kedra maliwa,Era qai vakawirimadigitaka na noqu isulu.+ 19 Ia o kemuni Jiova, ni kua ni yawaki au tiko ga.+ O kemuni ga na noqu kaukaua, ni totolo mai moni vukei au.+ 20 Ni vakabulai au mai na iseleiwau,Na noqu bula vakamareqeti mai na yava ni koli,+ 21 Ni vakabulai au mai na gusu ni laione,+ kei na ileu ni bulumakau tagane kila,Ni rogoci au qai vakabulai au. 22 Au na tukuna na yacamuni vei ira na taciqu,+Au na vakacaucautaki kemuni ena loma ni ivavakoso.+ 23 O kemuni na rerevaki Jiova, ni vakacaucautaki koya! O kemuni kece na kawa i Jekope, ni vakalagilagi koya!+ Ni duri moni qoroi koya na kawa kece ni Isireli. 24 Ni sega ni beca se sevaka na rarawa i koya e vakaloloma tu,+E sega ni vunia na matana vua.+ Ni tagi me kere veivuke vua, e rogoca o koya.+ 25 Au na vakacaucautaki kemuni ena ivavakoso levu,+Au na vakayacora na noqu bubului e matadra na rerevaki koya. 26 Era na kana qai mamau na yalomalua,+O ira na vaqarai Jiova era na vakacaucautaki koya.+ Mo marautaka mada ga na bula* me tawamudu. 27 Na iyalayala kece kei vuravura era na nanuma qai golevi Jiova. Na vuvale kece mai na veimatanitu era na cuva e matamuni.+ 28 Ni sa nei Jiova na itutu vakatui,+E lewai ira na veimatanitu. 29 Na vutuniyau* kece e vuravura era na kana qai cuva,O ira kece na lako sobu ina kuvuniqele era na tekiduru e matana,E sega ni dua vei ira me maroroya rawa na nona bula. 30 Na nodra kawa era na qaravi koya,Ena tukuni na veika me baleti Jiova ina itabatamata e muri mai. 31 Era na lako mai qai tukuna na nona yalododonu. Era na qai tukuna vei ira na se bera ni sucu na veika sa cakava o koya.\n^ Se “sega ni vakamadualaki.”\n^ Ipe., “viritaki vei kemuni.”\n^ Ipe., “Me bula mada ga na lomamuni.”\n^ Ipe., “o ira na levulevu.”


Sefanaia 2 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVakasaqarai Jiova ni bera nona siga ni cudru (1-3)\nVakasaqara na yalododonu kei na yalomalumalumu (3)\n“De oni na vuni kina” (3)\nLewai na veimatanitu voleka (4-15)\n2 Moni soqoni vata, io moni soqoni vata,+Na lewe ni matanitu oni sega ni madua.+ 2 Ni bera ni vakayacori na ivakaro,Ni bera ni oti na siga me vaka na qanicovuata,Ni bera ni tau vei kemuni na cudru katakata i Jiova,+Ni bera ni yacovi kemuni na siga ni cudru i Jiova, 3 Moni vakasaqarai Jiova,+ o kemuni kece na yalomalumalumu e vuravura,Oni vakayacora tiko na nona ivakaro* dodonu. Moni vakasaqara na yalododonu, moni vakasaqara na yalomalumalumu. De oni na vuni kina ena siga ni cudru i Jiova.+ 4 Na koro o Kesa ena biu tu,O Asikiloni ena vakalalai.+ O Asoto ena cemuri ena sigalevu tutu,O Ekironi ena cavuraki.+ 5 “Oni na rarawa na tiko ena baravi, na matanitu vaKireci!+ Ena tau vei kemuni na vosa i Jiova. O iko Kenani na nodra vanua na kai Filisitia, au na vakarusai iko,Me kua ni dua e tiko kina. 6 Ena vanua veico na baravi,E tiko kina na nodra toevu na ivakatawanisipi kei na baivatu ni sipi. 7 Ena nodra yasayasa na vo ena vuvale i Juta,+Era na kana e kea. Era na davo ena yakavi ena veivale mai Asikiloni. Ni na golevi ira* na nodra Kalou o Jiova,Ena kumuni ira lesu mai na vesu tu.”+ 8 “Au sa rogoca na veivakalewai nei Moapi+ kei na nodra vosavakacaca na Amoni,+Era vakasewasewani ira na noqu tamata, era vakalevulevui ira ena nodra vanua.+ 9 O koya gona niu bula dina tiko,” e kaya o Jiova ni lewe vuqa,* na Kalou ni Isireli,“O Moapi ena vakataki Sotoma ga,+O ira na Amoni era na vakataki Komora,+Na vanua ni salato, na qara ni masima, ena lala vakadua.+ Era na kovei ira na ivovo ni noqu tamata,Ena taukeni ira na ivovo ni noqu matanitu. 10 Qo na ka ena nodra me isosomi ni nodra dokadoka,+Nira veivakanini ra qai vakalevulevui ira vei ira na tamata i Jiova ni lewe vuqa. 11 Era na domobulataki Jiova,Ni na vakatawayagataki ira kece na kalou ni vuravura o koya,Era na cuva vua* na lewe ni veiyanuyanu kece ena veimatanitu,+O ira yadua mai na nodra yasana. 12 Oni na vakamatei tale ga na kai Iciopea ena noqu iseleiwau.+ 13 Ena dodoka o koya na ligana ina vualiku me vakarusai Asiria,Ena vakalalai Ninive,+ me mamaca me vaka na vanua talasiga. 14 Era na davo kina na qelenimanumanu, na veimataqali manumanu kila kece.* Era na moce na pelikani kei na pokipaini ena bogi ena maliwa ni kena duru. Ena rogo mai na domo ni sere ena katubaleka. Ena vakacacani na kena ilago,Ni na vakaraitaka o koya na kena kau sitari. 15 Qo na koro viavialevu e toka welewelei,E kaya tiko e lomana, ‘O yau ga, sega ni dua tale.’ Sa na wacava na kena vakalalai,Me nodra idavodavo na manumanu kila! Era na vakalukalu o ira kece na lakosivita, era na kurea na ligadra.”+\n^ Ipe., “nona lewa.”\n^ Se “karoni ira.”\n^ Se “qaravi koya.”\n^ Ipe., “na manumanu kece ni matanitu.”


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Basque Bassa (Cameroon) Bengali Bislama Bissau Guinean Creole Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Dangme Danish Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Emberá (Catío) English Estonian Ewe Finnish French Ga Galician Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hamshen (Armenian) Hamshen (Cyrillic) Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Mbunda Mexican Sign Language Mongolian Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Pomeranian Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Bolivia) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Vlax, Russia) Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tankarana Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Udmurt Ukrainian Urdu Uzbek Valencian Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNomudrau veivosaki ena veidokai ena vauci kemudrau vata tiko ga, me vaka na palasita e taura vata na biriki\nNi rau veidokai na veiwatini, erau na veilomani tiko ga ke rau sega mada ga ni duavata ena so na ka. E kaya na ivola Ten Lessons to Transform Your Marriage: “Erau na sega ni dre ga nodrau mua na veiwatini ni basika eso na ituvaki. Erau na veivosakitaka na ka kece erau sega ni duavata kina. Erau na doka na kedrau isa ni rau rogoca nona rai, qai vaqara e dua na iwali ni leqa rau duavata ruarua kina.”\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na loloma . . . e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya.”—1 Korinica 13:4, 5.\n“Keu dokai watiqu, au na vakamareqeti koya, au na sega ni cakava e dua na ka ena vakaleqai koya se na neirau vakawati.”—Micah.\nVUNA E BIBI KINA NA VEIDOKAI\nKe sega na veidokai, rau rawa ni veivakalewai, veivakalialiai, se veibeci na veiwatini ni rau veivosaki. Era kaya na dauvakadidike ni itovo qori e ivakatakilakila ni nodrau rawa ni veisere na veiwatini.\n“E rawa ni beci koya o watimu, sega ni nuitaki iko, qai vakaleqa nomu vakawati ke o dau vakalewai koya, vakaucacataki koya, se veiwalitaki koya.”—Brian.\nDikeva nomu ivakarau ni veivosaki kei na ka o cakava ena loma ni dua na macawa. Oti qai taroga:\n‘Au vakalewai watiqu vakavica? Au vakacaucautaki koya vakavica?’\n‘Cava soti au cakava meu vakaraitaka kina niu dokai kequ isa?’\nO rawa ni vakaraitaka vakacava ena ka o cakava se tukuna ni o dokai watimu?\nO rawa ni vakaraitaka vakacava ena ka o cakava se tukuna ni o sega ni dokai watimu?\nVola e tolu na sala o vinakata me vakaraitaka kina o watimu ni dokai iko. Me cakava tale ga qori o kemu isa. Drau dui raica na ka e vola o kemudrau isa, drau qai saga mo drau vakaraitaka na veidokai ena sala sa volai toka.\nVola na itovo o taleitaka me baleti kemu isa. Tukuna sara vua ni o taleitaka vakalevu na nona itovo qori.\n“Keu dokai watiqu, au na vakaraitaka ena ka au cakava niu vakamareqeti koya, niu vinakata tale ga me marau. Sega ni tukuni me veivakadrukai sara na ka au cakava. Levu na gauna e kila o watiqu niu dokai koya dina, niu tukuna se cakava eso na ka e nanumi ni sega na betena.”—Megan.\nE sega ni bibi mo vaqaqa o dau veidokai se sega, e bibi cake mo vaqaqa e vakila o watimu ni dau dokai se sega.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso.”—Kolosa 3:12.\niMeli iMeli 3: Veidokai


Na Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Lolo? E Dodonu Mera Lolo na lotu vaKarisito?\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Baoule Bashkir Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch English Estonian Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hmong (White) Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Korean Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Luo Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Moore Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Pennsylvania German Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Russian Sign Language Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Somali Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNa Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Lolo?\nA vakadonuya na lolo na Kalou ena gauna vakaivolatabu ke donu na kena inaki. E cata ga na lolo e cala na kena inaki. Ia e sega ni vakarota se vakatabuya na iVolatabu me caka nikua na lolo.\nNa ituvaki cava era lolo kina eso era cavuti ena iVolatabu?\nNi kerei na veivuke kei na veidusimaki ni Kalou. Era lolo na ilala era gole tiko i Jerusalemi, me vakaraitaka ni vu mai lomadra nodra kerea na veivuke ni Kalou. (Esera 8:21-23) Erau lolo ena so na gauna o Paula kei Panapasa ni bera ni rau lesi ira na qase ni ivavakoso.—Cakacaka 14:23.\nVakaliuci na inaki ni Kalou. Ni papitaiso oti o Jisu, a lolo me 40 na siga me vakarautaki koya ina nona cakava na loma ni Kalou ni tekivu nona cakacaka vakaitalatala.—Luke 4:1, 2.\nMe ivakaraitaki ni veivutuni ni valavala ca e dua. Ni vosa ena vukuna na Kalou na parofita o Joeli, a kaya vei ira na Isireli tawayalodina: “Ni lesu mai vei au ena lomamuni taucoko, ena lolo, ena tagi, kei na tagilagalaga.”—Joeli 2:12-15.\nEna Siga ni Veisorovaki. E wili ena Lawa a solia na Kalou vei ira na Isireli, na ivakaro mera lolo ena Siga ni Veisorovaki e veiyabaki. * (Vunau ni Soro 16:29-31) E veiganiti ena ituvaki qori na lolo mera kua ni guilecava kina na Isireli nira ivalavala ca ra qai vinakata na veivosoti ni Kalou.\nNa lolo vakacava e cala na kena inaki?\nMera vakadrukai kina eso tale. A vakavulica o Jisu ni dodonu me lolo e dua vua na Kalou, sega vei ira na tamata.—Maciu 6:16-18.\nMe ivakaraitaki ni yalododonu. Na lolo e sega ni kena ibalebale ni yalododonu vakalevu cake e dua vei ira na kena vo.—Luke 18:9-14.\nMe iubi ni cala e nakiti qai vakayacori tiko ga. (Aisea 58:3, 4) E vakadonuya ga na Kalou na lolo e salavata kei na talairawarawa, kei na veivutunitaki dina ni cala e vakayacori.\nVakarairai ga. (Aisea 58:5-7) Me vaka ga e dua na itubutubu, e sega ni taleitaka na Kalou me vakarairai ga nodra lomani koya na luvena, qai sega ni vu mai lomadra.\nE dodonu mera lolo na lotu vaKarisito?\nSega. A vakarota na Kalou mera lolo na Isireli ena Siga ni Veisorovaki. Ia sa sega tale ni gadrevi na solevu qori ni sa vakarautaka o Jisu na sala me bokoci kina vakadua nodra ivalavala ca o ira na veivutuni. (Iperiu 9:24-26; 1 Pita 3:18) A okati ena lawa e soli vei Mosese na Siga ni Veisorovaki, ia era sega ni vauci ena lawa qori na lotu vaKarisito. (Roma 10:4; Kolosa 2:13, 14) Era na vakatulewataka yadua gona na lotu vaKarisito mera lolo se kua.—Roma 14:1-4.\nEra kila na lotu vaKarisito ni sega ni ka bibi duadua ena nodra sokalou na lolo. E sega ni kaya na iVolatabu ni vakatau ena lolo na marau. E kaya ga ni dua na ivakatakilakila ni lotu vaKarisito dina na marau, e itovo tale ga i Jiova na “Kalou mamarau.”—1 Timoci 1:11; Dauvunau 3:12, 13; Kalatia 5:22.\nRai cala me baleta na lolo\nRai cala: A vakatututaka na lolo na yapositolo o Paula vei ira na veiwatini lotu vaKarisito.—1 Korinica 7:5, King James Version.\nKa dina: Ni laurai na ivolavivigi makawa ni iVolatabu, e sega ni cavuti na lolo ena 1 Korinica 7:5. * Era rairai vakuria na vakasama qori o ira era lavetaka na iVolatabu, era cakava qori ena 1 Korinica 7:5, Maciu 17:21, Marika 9:29, kei na Cakacaka 10:30. E sega ni cavuti na lolo ena veitikinivolatabu qori ena levu na vakadewa ni iVolatabu nikua.\nRai cala: Mera lolo na lotu vaKarisito me ivakananumi ni 40 na siga a lolo kina o Jisu ena vanualiwa ni papitaiso oti.\nKa dina: A sega ni vakarota o Jisu na lolo va qori, e sega tale ga ni tukuni ena iVolatabu nira cakava na lotu vaKarisito taumada. *\nRai cala: Mera lolo na lotu vaKarisito nira vakananuma na mate i Jisu.\nKa dina: A sega ni vakarota o Jisu mera lolo nona tisaipeli nira vakananuma na nona mate. (Luke 22:14-18) A sega ni vakarota o Jisu na lolo ni tukuna eratou na lolo nona tisaipeli ena gauna e mate kina. A tukuna tiko ga e dua na ka ena yaco. (Maciu 9:15) A veivakasalataki na iVolatabu vei ira na lotu vaKarisito era viakana, mera kana rawa mai vale ni bera nira solevutaka na iVakananumi ni mate i Jisu.—1 Korinica 11:33, 34.\n^ para. 8 A kaya na Kalou vei ira na Isireli: “Moni vakararawataki kemuni,” se “vakararawataka na yalomuni,” ena Siga ni Veisorovaki. (Vunau ni Soro 16:29, 31; King James Version) Qori e rairai vakaibalebaletaka na lolo. (Aisea 58:3) Sa rauta me vakadewataki va qo ena iVolatabu na Contemporary English Version: “Moni kua ni kana moni vakaraitaka kina ni oni rarawataka na nomuni cala.”\n^ para. 19 Raica A Textual Commentary on the Greek New Testament, vola o Bruce M. Metzger, iKatolu ni iTabataba, tabana e 554.\n^ para. 21 Ni vakamacalataka na solevu vakalotu (Lent) e dau caka kina na lolo me 40 na siga, e kaya na New Catholic Encyclopedia: “Ena imatai ni tolu na senitiuri, na lolo e dau tiki ni vakavakarau ina [Easter] qai rawa ni dua ga na macawa na kena balavu; levu na gauna e dua ga se rua na siga. . . . A cavuti ena imatai ni gauna na 40 na siga ni lolo ena ikalima ni lawa a vakatulewataki ena bose mai Nicaea (325), ia era veiletitaka eso na vuku ke vakaibalebaletaka dina ya na solevu vakalotu na Lent.”—iKarua ni iTabataba, Volume 8, tabana e 468.


1 Ka sa qai yaco ena ikatini ni siga ena ikatinikadua ni vula ni ikatinikaciwa ni yabaki, sa laurai kina na mataivalu ni Leimanaiti ni ra sa gole tiko yani vaka ki na vanua ko Amonaia.\n2 Ia raica, sa vakavoutaki tale na koro levu ko ya, ka sa biuta ko Moronai e dua na mataivalu ena iyalayala ni koro, e ra sa binia cake na qele me viribaiti ira mai na nodra gasau ni dakaititi, kei na nodra vatu na Leimanaiti; ia raica, ni ra dau vala ena vatu kei na dakaititi.\n3 Raica, au sa tukuna oti ni sa vakavoutaki na koro ko aAmonaia. Au sa kaya vei kemudou, io, e vakavoutaki ga e so na tikina; baleta ni ra sa vakarusa na koro ko ya ko ira na Leimanaiti, ena vuku ni nodra ivakarau ca na kena tamata, a ka oqo era sa nanuma kina na Leimanaiti ni na rawarawa sara na nodra kaba na koro ko ya.\n4 Ia raica, era sa yalorarawa vakalevu dina; ni ra raica na nodra sa kelia wavokita na nodra itikotiko ko ira na Nifaiti, ka binia me rewaicake sara na qele me vakavolivolita na nodra koro; io sa cecere sara na bai oqori ka sa dredre kina ni yaco yani vei ira na nodra gasau ni dakaititi kei na nodra vatu na Leimanaiti me vakamawe, na sala wale ga e rawa ni ra yacovi ira yani kina, oya me ra muria yani na kena matamata.\n5 Ena gauna oqo era kurabui dina sara vakalevu na nodra iliuliu ni turaganivalu na Leimanaiti, ena nodra sa rui yalomatua na Nifaiti ena nodra viria vaqaseqase na bai ni nodra koro.\n6 Era a nuitaka ga na nodra iliuliu na Leimanaiti na kedra lewelevu, io era nanuma kina ni na rawarawa me ra ravuti ira na Nifaiti me vaka era sa daukitaka tiko; io, era a vakarautaka tale ga na nodra isasabai, kei na peleti ni sere, kei na isulu kuli ni manumanu, io, na nodra isulu sa vavaku vinaka me ubia na yagodra.\n7 Ia ni sa vaka tu oqo na nodra vakavakarau ka ra nanuma ni sa rawarawa sara me ra vakamalumalumutaki ira na wekadra ka vauci ira ena ivua ni veivakabobulataki, se me ra ravuti ira ka vakarusai ira sara me vaka na ka era gadreva.\n8 Ia raica, era kurabui dina ka druka vakalevu ni ra sa avakarautaki ira vakavinaka tu mai, ena kena ivalavala e sa sega ni bau kilai vakadua vei ira na luvei Liai. Oqo era sa vakarau tu me baleti ira na Leimanaiti, me ra na vala ena kena ivakarau sa vakarota vei ira ko Moronai.\n9 Ka sa yaco me ra drukataka sara na Leimanaiti, se ko ira na Amalikaiaiti, na nodra vakavakarau ki na ivalu.\n10 Oqo, kevaka beka me a liutaka sobu mai na nona mataivalu ko Amalikaia na tui mai na avanua ko Nifai, ke a vakaroti ira ga na Leimanaiti me ra kabai ira yani na Nifai ena koro ko Amonaia; ia raica sa sega ni dau kauwaitaka ko koya na nodra dra na nona tamata.\n11 Ia raica, sa sega ni lako sobu mai me mai vala ko Amalikaia. Ia raica, era sa sega ni via kabai ira na Nifaiti ena koro ko Amonaia ko ira na nona turaganivalu liu, ni sa vukica sara na nodra ituvatuva na Nifaiti ko Moronai, era sa kila ni sa sega ni rawa me ra kabai ira yani na Leimanaiti, ka ra sa vakasuka ga ena yalorarawa.\n12 O koya e ra sa suka lesu kina ki na lekutu ka tokia yani na nodra itikotiko, era toki sara ki na vanua ko Noa, ni ra nanuma ni rawarawa me ra kabai ira na Nifaiti mai kea.\n13 Ni ra sa sega ni kila ko ira ni sa taqomaka ka aviribaita vinaka sara ko Moronai na nodra veikoro vakavolivolita kece na vanua taucoko; o koya era sa lako yani kina ki na vanua ko Noa ena inaki dei; io, era sa bubului na nodra turaganivalu liu ni ra na vakarusai ira na tamata ena koro ko ya.\n14 Ia raica, era kurabui dina ni ra sa raica na koro ko Noa ka a dau malumalumu tu ga e liu, ni sa cokonaki vinaka sara ena vukui Moronai ka sa kaukauwa tu oqo, io me sivia na kena kaukauwa na koro levu ko Amonaia.\n15 Ia raica, oqo, sa lewa vakayalomatua sara ena ka oqo ko Moronai; ni sa nanuma ko koya ni ra na rerevaka na koro levu ko Amonaia; me vaka ga ni a malumalumu taudua na koro levu ko Noa ena vanua, o koya era sa lako yani kina me laki valuta; ia sa vakaoqo na nona gagadre.\n16 Ka raica, sa lesi Liai ko Moronai me turaganivalu liu ka lewai ira na tagane ena koro levu ko ya; ia sai aLiai ga oqo ka a ravuravu vakalevu vei ira na Leimanaiti ena nodra a vala ena buca ena tokalau ni uciwai ko Saitoni.\n17 Ia oqo raica e sa yaco, ni ra sa rarawa dina na Leimanaiti ena nodra kila ni liutaka tiko mai na koro ko ya ko Liai, ni ra sa rerevaki Liai vakalevu sara; ia era sa bubuluitaka oti na nodra turaganivalu ni ra na valuta na koro levu ko ya, o koya era sa kauti ira yani kina na nodra mataivalu.\n18 Oqo raica, sa titobu sara na nodra ikeli ni valu na Nifaiti, ka cecere na ibinibini qele era viribaita wavoki kina na nodra itikotiko; sa sega tale na sala e rawa me ra muria yani na Leimanaiti me ra kabai ira kina, na matamata ga.\n19 Ia sa vaka tu oqori na nodra vakarau na Nifaiti me ra vakarusai ira era segata me ra kabata yani na koro se me curu yani ena dua tale na sala, era na lauviri mai ena vatu ka lauvana ena dakaititi.\n20 A sa vaka tu oqo na nodra vakarau io era sa vakarau tu ko ira na nodra tamata qaqa me ra ravuti ira era via curuma yani na matamata me ra kaba na koro; io me ra ravuti ira ena iseleiwau kei na nodra irabo, ia e ra sa vakarau tu me ra na taqomaki ira mai vei ira na Leimanaiti.\n21 Ka sa yaco ni ra sa kauti ira yani na nodra mataivalu ko ira na turaganivalu liu ni Leimanaiti me ra mai tu ena matamata, ka tekivu me veivala kei ira na Nifaiti, me rawa ni ra curuma yani na vanua era taqomaki tiko kina; ia raica, era vakasuka ena veigauna, me yacova ni ra sa mate ena dua na veivakamatei levu.\n22 Ni ra kila na Leimanaiti ni ra na sega ni curuma rawa yani na nodra koro na Nifaiti ena matamata ko ya, era sa qai tekivu kelia na ibinibini qele ka vakasisia yani ki na i keli, me ra muria yani ka valuti ira na Nifaiti; ia ni ra sa kitaka na ka oqo, sa vakasavi ira lesu mai na nodra gasau ni dakai kei na vatu na Nifaiti; raica era sa sega ni buluta yani na ikeli ena qele, ia sa sinai ga ena yagodra na nodra mate kei ira era vuetaki.\n23 Ia sa vakaoqo na nodra rawai ira na nodra meca ko ira na Nifaiti; ia era sa segata vakaukauwa sara na Leimanaiti me ra vakarusai ira na Nifai, ka ra ia tiko me yacova ni ra sa mate koso ko ira kece na nodra turaganivalu liu io, era sa bale mate e udolu vakacaca na Leimanaiti; ka sega ni duabulu na tamata vei ira na Nifaiti e mate kina.\n24 Ia e limasagavulu ga vei ira era mavoa ena nodra dakai titi na Leimanaiti ka vanataki mai matamata, ia me vaka ni sa taqomaki vinaka tu mai na nodra isasabai, kei na nodra peleti ni sere, kei na peleti ni ulu o koya e mavoa ga kina na yavadra ka vuqa na mavoa oqo e bibi sara.\n25 Ka sa yaco, ni ra sa raica na Leimanaiti ni ra sa bale mate kece na nodra turaganivalu liu, era sa dro yani ki na lekutu. Ia sa yaco me ra lesu tale ki na vanua ko Nifai ka tukuna na itukutuku ni nodra a vakadrukai vakaca, kivei Amalikaia, na nodra tui, o koya e dua na kawa vaka-Nifai.\n26 Ka sa yaco ni sa cudruvi ira vakalevu na nona tamata ko koya, ni sa sega ni yaco na ka a nakita vei ira na Nifaiti; ni sa sega ni vauci ira ena ivua ni veivakabobulataki.\n27 Io, sa cudru sara vakalevu ko koya, ka avosavakacacataka na Kalou, ka vakatalega kina ko Moronai, ka bbubuluitaka ni na gunuva na nona dra; ia sa vuna oqo ni muria ko Moronai na ivakaro ni Kalou ena nona vakavakarautaka tiko na nodra taqomaki na nona tamata.\n28 Ka sa yaco, ni ena dua tale na tikina, e ra sa avakavinavinaka vua na Turaga na nodra Kalou ko ira na tamata i Nifai, ni sa vakabulai ira mai na ligadra na nodra meca, ena nona kaukauwa e sega ni vakatautauvatataki rawa.\n29 Sa mai cava eke na ikatinikaciwa ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai.\n30 Io, era sa tiko sautu sara na tamata, ka levu na nodra vakasaututaki ena lotu baleta na nodra rogoca vakagumatua na vosa ni Kalou, ka tukuna vei ira ko Ilamani, Sipiloni, Korianitoni, Amoni, kei ira na wekadra, io, kei ira kece ka ra sa tabaki ena aivakarau tabu ni Kalou, me ra papitaiso ki na veivutuni, ka talai yani me vunau vei ira na tamata.\n2 Nif. 5:8; Oma. 1:12; Alama 47:1.


Na Kalou e Tokoni Josafati | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nTokoni Josafati o Jiova\nE vakarusa o Josafati na tui Juta na icabocabonisoro i Peali kei na matakau ena vanua qori. E vinakata mera kila na lawa i Jiova na lewenivanua. E mani talai ira na turaga kei ira na Livai e Juta taucoko mera vakavulica na lawa i Jiova.\nEra rere na veivanua voleka nira kila ni tokoni ira nona tamata o Jiova, ya na vuna era sega ni valuti ira kina. Era kau iloloma mada ga vei Tui Josafati. Ia era lai valuti Juta o ira na Moapi, na Amoni, kei ira mai na vanua o Sia. E kila o Josafati ni bibi me nuitaka na veivuke i Jiova. E kacivi ira kece na tagane, yalewa, kei na gone mera lako yani i Jerusalemi. E duri e matadra qai masuta: ‘I Jiova, keimami na druka ke oni sega ni tokoni keimami. Yalovinaka, tukuna mai na ka me keimami cakava.’\nE sauma o Jiova na masu qori: ‘Ni kua ni rere. Au na vukei kemuni. Ni vakarau, ni tu vakadua, moni raica niu vakabulai kemuni.’ E qai vakabulai ira vakacava o Jiova?\nEna mataka tarava, e digitaki ira na daulagasere o Josafati qai tukuna mera liu vei ira na sotia. Era biuti Jerusalemi mera lako ina rara ni vala e Tikoa.\nNira marautaka tiko na daulagasere na nodra vakacaucautaki Jiova ena domoilevu, e qai vala o Jiova ena vukudra na nona tamata. E vakavuna mera veilecayaki na Amoni kei ira na Moapi, era mani veivakamatei ga vakataki ira, e sega tale ni dua e vo. Ia o Jiova e taqomaki ira na lewe i Juta, nodra sotia, kei ira na bete. Nira rogoca qori na veimatanitu voleka, era kila ni se taqomaki ira tiko ga na nona tamata o Jiova. E dau vakabulai ira ena levu na sala, e sega ni vakararavi vua e dua.\n“Ena sega ni vinakati moni vala ena ivalu qo. Moni vakarau, ni tu vakadua, moni raica ni vakabulai kemuni o Jiova.”—2 Veigauna 20:17\nTaro: Na cava e kilai me baleti Tui Josafati? E taqomaki Juta vakacava o Jiova?\n2 Veigauna 17:1-19; 20:1-30