O Iko o Dua na Ka Vua - Dieter F. Uchtdorf\nOkotova 2011 | O Iko o Dua na Ka Vua\nO Iko o Dua na Ka Vua\nKarua ni Daunivakasala ena Mataveiliutaki Taumada\nIa na Turaga e vakayagataka e dua na ivakarau ni bibi e duatani mai na kena e vuravura me vakarautaka kina na yaga ni dua na tamata.\nO Mosese, e dua vei ira na parofita qaqa se bau kila vakadua o vuravura, a susugi koya na luvei Fero yalewa ka 40 na yabaki na nona bula voli ena itikotiko vakatui e Ijipita. A kila vakataki koya na lagilagi kei na cecere ni matanitu makawa o ya.\nEna veiyabaki e tarava, e laki tu o Mosese ena dua na dela ni ulunivanua vakayawa, yawa sara mai na totoka kei na lagilagi kei Ijipita qaqa, me sotava na Kalou ka vosa Vua e matanavotu me vaka sa vosa vua e dua na nona itokani.1 Ena gauna ni rairai oqo, a vakaraitaka kina na Kalou vei Mosese na cakacaka ni Ligana, ka solia vua me raica rawa na Nona cakacaka kei na lagilagi. Ni sa oti na raivotu oqo, a bale sobu ki na qele o Mosese ena vuqa na auwa. Ni sa lesu mai vua na nona kaukauwa, sa vakila e dua na ka sa yaco vua, ka sega mada vakadua me yaco vua ena nona bula taucoko ena itikotiko vakatui nei Fero.\n“Au sa qai kila,” a kaya, “ni sa ka walega na tamata.”2\nEda sa Lailai Sobu mai na Ka Eda Nanuma\nNa levu ga ni noda vulica na veika ni vuravura taucoko, na levu ni noda kila vakavinaka—ena so mada ga na ka—a kila o Mosese. Na vuravura taucoko oqo sa rui vakaitamera, tawakilai rawa, ka lagilagi ka sega ni kila rawa na vakanananu ni tamata. “Au sa bulia e vuqa na vuravura, ka sa sega ni wili rawa,” a kaya na Kalou vei Mosese.3 Na talei veivakurabuitaki ni lomalagi ena bogi sa ivakadinadina totoka ni dina o ya.\nAu qoroqoro ka galu ena vica na ka au sa mai vakasinaiti kina niu vuka toka ena bogi buto sara ka vukabaleta yani na veiwasawasa kei na veivanua lelevu kau digova toka mai ena noqu katubaleka ni pailate na lagilagi tawa yalani ni milioni na kalokalo.\nEra a tovolea na dauvakadidike ni lomalagi mera wilika rawa na levu ni kalokalo ena vuravura taucoko. E ratou nanuma e dua na ilawalawa dauvakadidike ni wiliwili ni kalokalo e laurai rawa ena vakadodorairai balavu ni vakatinitaki na levu ni matani nuku ni veibaravi kei na vanua liwa lala ni vuravura oqo.4\nNa macala oqo e salavata sara ga kei na veika a kaya na parofita ni gauna makawa o Inoke: “Ia kevaka sa rawa vua na tamata me kila na veika sa buli kina na vuravura oqo, io, me vica vata na milioni na vuravura vakaoqo, e na sega ga ni kila rawa na levu ni veika ko ni sa bulia.”5\nMe vaka na vakaitamera ni veika sa bulia na Kalou, e sega ni veivakurabuitaki na veika a vakasalataka o Tui Penijamini vei ira na nona tamata mera “daunanuma tiko ga na nona kaukauwa na Kalou kei na nomuni sa ka wale sara.”6\nEda sa Cecere Cake Mai na Ka Eda Nanuma\nIa e dina ga ni sa ka wale sara na tamata, au qoroqoro ka galu niu mai vakasamataka ni “sa ka talei e na mata ni Kalou na tamata kece ga.”7\nIa ni da sa mai raica na kena rabailevu na vuravura taucoko ka kaya, “Na cava na tamata me vakatautauvatataki rawa kei na lagilagi ni veika buli?” A kaya Vakataki Koya na Kalou ni sai keda na vuna a buli kina na vuravura taucoko! Na Nona cakacaka kei na lagilagi—na inaki ni vuravura taucoko lagilagi oqo—o ya me vakabulai ka bula vakalou na tamata.8 Sa kena ibalebale talega, ni ra sa buli taucoko na veigauna tawamudu, na lagilagi kei na tawa kilai ni maliwa lala kei na gauna tawayalani me yaga vei keda na tamata vakataki iko kei au. A bulia na vuravura taucoko na Tamada Vakalomalagi me da yacova rawa na keda ituvaki taucoko vaka-Luvena tagane kei na Luvena yalewa.\nOqo na veimayaki ni tamata: ni vakatauvatataki kei na Kalou, sa ka wale sara; ia eda sa nona na Kalou. Ia ni da vakatauvatataki kei na ituvaki ni veika buli tawayalani eda vaka meda sa ka wale sara, sa qai caudrevi na lomada ena dua na lidi bukawaqa tawamudu. Sa qai noda kina na yalayala ni bula vakalou sega ni vakamacalataki rawa—na veivuravura sa sega ni oti rawa—sa tu e matada. Ka sa gagadre cecere ni Kalou me vukei keda meda yacova rawa.\nNa Lialia ni Dokadoka\nE kila tu o daunilasu ni dua vei ira na nona iyaragi kaukauwa o ya mera muataki cala kina na luve ni Kalou o ya me vagasagasa ka vakacerecereya na veimayaki ni tamata. Vei ira eso, ena vagasagasa na veika era dokadoka kina, vakalevulevui ira ka vakayaloqaqataki ira mera vakabauta na tatadra ni nodra cecere vakai ira ka kaukauwa duadua. E tukuna vei ira ni ra sa uasivia na tamata ena vuku ga ni gugumatua, tutu vakaulumatua, se itutu vakavanua, era sa uasivi cake sara mai na ivakarau ni bula kecega e vakavoliti ira tu. E muataki ira mera vakadeitaka ni ra sa qai sega ni lewai mai na nona lawa e dua ka sega ni via kauwai ena nona leqa e dua tale.\nE tukuni ni dau taleitaka o Abraham Lincoln na serekali oqo:\nIsa mo dokadoka vakacava o iko yalo ni tamata?\nKo sa vaka na bukawaqa vuka, ka o totolo sara,\nO sa dau tibi vaka na liva, kei na ua sa tawase,\nKo sa curuma mai na bula mo na cegu ena mate.9\nEra kila vakavinaka na tisaipeli i Jisu Karisito ni da vakatauvatataki kei na veika tawamudu, na noda bula tiko ena loma ni vuravura oqo “sa lekaleka walega” ena maliwa lala kei na gauna.10 Era sa kila tu ni takiveiyaga sara na taucoko ni yaga ni dua na tamata ena veika sa dau vakacerecerea na vuravura oqo. Era kila tu ni ko sa rawa ni vakasokomuna na ilavo taucoko ni vuravura oqo ka sega ni rawa mo laki volia kina e dua na ibuli madrai ena matanitu mai lomalagi.\nO ira era na “rawata na matanitu ni Kalou”11 sai ira era sa yaco “me vaka na gone lalai, talairawarawa, yalomalua, yalomalumalumu, dauvosota, [ka] dauloloma.”12 “Ni na vakamalumalumutaki ko koya yadua sa vakalevulevui koya; ia ko koya sa vakamalumalumutaki koya ena vakalevulevui.”13 Era kila vakavinaka talega na tisaipeli vakaoqo ni “ko ni sa qaravi Koya tiko na nomuni Kalou, ena nomuni qaravi ira tiko na wekamuni.”14\nEda sa Sega ni Guilecavi\nE dua tale na sala ka dauveilawakitaki kina o Setani o ya ena veivakayalolailaitaki. E dau saga me vagolea na noda rai ki na noda malumalumu me yacova ni da sa tekivu lomatarotarotaka na taucoko ni keda yaga. E dau tukuna vei keda ni da sa ka lailai ka sega ni dua me kauwai mai, ni da sa guilecavi—vakabibi mai vua na Kalou.\nMeu wasea mada vei kemuni e dua na ka au sotava ka rawa me vukei kemuni ko ni nanuma ni ko ni sega ni dua na ka, guilecavi, se tu duadua.\nEna vuqa na yabaki sa oti au a vuli pailate tiko ena Mataivalu ni Vuka ni Amerika. Au sa yawa sara mai na noqu vanua, kau sotia cauravou ni Ra kei Jamani, ka sucu mai Czechoslovakia, ka tubu cake ga ena Tokalau kei Jamani ka sega sara ga ni vinaka tu na noqu vosa Vakavalagi. Au nanuma vinaka tiko na noqu sa gole yani ki na itikotiko ni vuli mai Texas. Au a vodo waqavuka, ka dabe tikiva e dua na pasidia ka cameme vinaka toka mai Vakasauca na nona ivosavosa. Au sega sara ga ni kila na ka e tukuna tiko mai. Sa tekivu meu nanuma niu a vakavulici beka ena vosa cala. Au sa rere niu sa vakasamataka niu sa na veiqatitaka na itutu e cake ni vuli pailate vata kei ira na gonevuli ka nodra vosa dina na vosa Vakavalagi.\nNiu yaco yani ena rara ni waqavuka ni taoni lailai o Big Spring, mai Texas, au sa vakasaqara ka raica sara na tabana ni Yalododonu Edaidai, ka ra vica toka ga na kena lewenilotu vinaka ka ra lotu tiko ena vica na rumu redetaki ena rara ni waqavuka o ya. Era sa vakarau tara tiko na lewenilotu e kea e dua na valenilotu lailai me na itikotiko tudei ni Lotu. Ena gauna o ya era dau cau vakalevu ga na lewenilotu ena kena tara na valenilotu vou.\nEna veisiga e tarava au vuli pailate ka vuli lesoni sara vakaukauwa ni oti au dau laki vakayagataka na vo ni noqu gauna ena tara valenilotu vou. E kea au a vulica mai kina ni tu-bai-fo e sega ni vukivuki ni danisi ia e dua na kauvaro. Au a vulica talega kina na kila-ka ni taqomaki ni qaqalo levu niu tuki ivako.\nAu a vakayagataka sara e levu na gauna ena valenilotu ka sa lomaleqa kina o peresitedi ni tabana—e qasenivuli talega ni vuli pailate—meu sa na vakayagataka vakalevu na noqu gauna ena vuli.\nEra a maqusa vakakina na noqu itokani kei ira talega na vuli pailate ena gauna lasa eso, dina ga niu rawa ni kaya vakadodonu ni so na lasa o ya era na sega beka ni sala vata kei na ivolalailai nikua Me iSakisaki ni iTabagone. Ia vei au, au a taleitaka na noqu itavi gugumatua sara ena tabana lailai oqo ena ra kei Texas, vakatovotovotaka tiko na kila vovou vakamatai au sa rawata, ka vakatorocaketaka na noqu vosa Vakavalagi niu vakayacora tiko na noqu veikacivi meu vakavulici ira na kuoramu ni italatala qase vakakina ena Matawilivola ni Siga Tabu.\nEna gauna o ya, o Big Spring, e veicalati na yacana, e dua na vanua lailai ga, sega ni kauwaitaki, ka tawakilai. Kau dau nanumi au vakaoqo—sega ni kauwaitaki, tawakilai, ka tu taudua ga. Ia, au sega mada ni bau vakanananutaka ni sa guilecavi au na Turaga se sega ni rawa me laki kunei au rawa e kea. Au kila ni sega ni dua na ka vua na Tamada Vakalomalagi na vanua au tiko kina, na itutu cava au rawata ena noqu lewe ni kalasi ni vuli pailate, se cava na noqu veikacivi ena Lotu. Na ka ga e bibi Vua niu sa cakava tiko na noqu vinaka taucoko, ka sa golevi Koya tiko na yaloqu, ka sa lomaqu dina meu vukei ira era tiko volivoliti au. Au kila ni kevaka meu cakava na noqu vinaka taucoko au rawata ena vinaka na veika kecega.\nKa qai vinaka na veika kecega.15\nEra na Liu ko Ira sa Muri\nE sega vakadua ni kauwaitaka na Turaga kevaka eda laki cakacaka tiko ena siga taucoko ena loma ni vale mavolo se vale ni manumanu. E kila tu o Koya na vanua eda tiko kina, se cava sara na keda ituvaki vakaloloma. Ena vakayagataka o Koya—ena Nona sala ga kei na Nona inaki savasava—ira era sa vagolea na yalodra Vua.\nE kila tiko na Kalou ni so vei ira na tamata cecere era a mai bula voli ena sega ni volai na yacadra ena itukutuku ni veigauna. Era tamata vakalougatataki, yalomalua ka vakamuria na ivakaraitaki ni iVakabula ka vakayacora na veika sa vinaka ena veisiga ni nodra bula.16\nE a vakaraitaki vakavinaka sara vei au na ivakavuvuli oqo mai vei rau e dua na veiwatini, ka rau itubutubu ni noqu itokani. O tagane e cakacaka tiko ena dua na iqaqi ni kaukamea e Utah. Ena gauna ni vakasigalevu e dau tara mai ka wilika na nona ivolanikalou se dua na mekesini ni Lotu. Ni ra raica oqo na tamata cakacaka, era vakadredrevaka ka bolea na veika e vakabauta. Ni ra dau vakayacora oqo, a dau vosa vei ira o koya ena loma vinaka kei na yalonuidei. A sega ni vakatara na nodra veibeci me cudru se yalo ca kina.\nEna veiyabaki e tarava a tauvimate bibi kina e dua vei ira a dau vakalialiai koya. Ni bera ni mate a kerea vua na turaga yalomalua oqo me laki vosa ena nona soqo ni veibulu—a cakava sara o koya.\nNa lewe ni Lotu yalodina oqo e sega ni turaga cecere ena vanua se vutuniyau, ia na nona veivakayarayarataki e curuma sara ga na nodra bula o ira era kilai koya. A mate o koya ena dua na vakacala-ka vakacakacaka ena nona laki vukea e dua tale na tamata cakacaka sa tao tu ena ucacevata.\nEna loma ni dua na yabaki a sele na mona i watina yada, ka sa sega kina ni lako rawa. Ia era taleitaka tikoga na tamata mera mai tiko vata kei koya baleta ni dau vakarorogo o koya. E kila vakavinaka tiko. E veikauwaitaki. E sega ni volavola rawa, ka daucavuqaqataka tiko na nodratou naba ni talevoni na luvena kei na makubuna. E nanuma tiko vakavinaka na veisiga ni sucu kei na siga ni ivakananumi.\nO ira era dau mai sikovi koya era lesu ena vakacegu baleta na nodra bula kei na veika baleti ira. Era vakila na nona loloma. Era kila ni dau veikauwaitaki. E sega ni vosa kudrukudru ia e vakayagataka na nona siga ena vakalougatataki ira eso. E kaya e dua na nona itokani ni marama oqo e dua vei ira na lewe vica ga e bau kila me bulataka dina na loloma kei na bula i Jisu Karisito.\nEna rawa me isevu ni veiwatini me rau kaya ni rau sega sara ni dua na ka ena vuravura oqo. Ia na Turaga e vakayagataka e dua na ivakarau ni bibi e duatani mai na kena e vuravura me vakarautaka kina na yaga ni dua na tamata. E kilai rau na veiwatini yalodina oqo; e lomani rau o Koya. Na nodrau ivalavala sa ivakadinadina bula ni kaukauwa ni nodrau vakabauti Koya.\nKemuni na taciqu kei na ganequ, ena rairai dina beka ni sa sega ni dua na ka na tamata ni vakatauvatataki ki na lagilagi ni vuravura taucoko. Eso na gauna eda dau nanuma ni da sa sega ni kauwaitaki, sega ni laurai, galili, se guilecavi. Ia, mo daunanuma tiko—o iko o dua na ka Vua! Kevaka o na lomatarotarotaka o ya, vakasamataka mada na va na ivakavuvuli vakalou oqo:\nMatai, na Kalou sa lomani ira sa yalomalua ka yalomalumalumu, ni ra “sa levu cake ena matanitu vakalomalagi.”17\nKarua, sa solia mai na Turaga me ra “na vunautaka yani na uto ni [Nona] ivakavuvuli dina ko ira sa malumalumu kei ira na tamata wale.”18 Sa digitaka o Koya “na veika malumalumu e vuravura e na vakamalumalumutaki na veika sa kaukauwa ka qaqa”19 me vakamaduataka kina “na veika sa kaukauwa.”20\nKatolu, se vanua cava o tiko kina, se vakacava sara na kemu ituvaki vakaloloma, sega ni o cakacaka vinaka, lailai na nomu rawa-ka, se o sega ni rairai vinaka, se ka lailai ga na nomu ilesilesi ena Lotu, ko sega ni tabogo ena mata ni Tamada Vakalomalagi. E lomani iko o Koya. E kila vinaka tu ni ko sa yalomalua kei na nomu cakacaka ni loloma kei na yalovinaka. Era sa semati vata, mera bulia kina e dua na nomu ivakadinadina tawamudu ni nomu yalodina kei na vakabauta.\nKava ka iotioti, yalovinaka kila vakavinaka ni veika o sa raica oqo ka sotava ena sega ni veika me tawamudu. Ko na sega ni vakila na galili, rarawa, mosi, se yalolailai me ka tawamudu. Sa noda na yalayala yalodina ni Kalou ni na sega ni guilecava se biuti ira era sa vagolea na yalodra Vua.21 Mo nuitaka ka vakabauta tiko na yalayala o ya. Vulica mo lomana na Tamamu Vakalomalagi ka yaco mo Nona tisaipeli ena vosa kei na cakacaka.\nMo vakadeitaka ni kevaka mo tautauri matua tiko, ka vakabauti Koya, ka yalodina tikoga ena maroroya na vunau, ko na sotava ena dua na siga na yalayala eso a vakatakilai vei Paula na Apositolo: “Sa sega na mata sa kunea, se na daliga sa rogoca, ka sa sega ni curu ki na loma ni tamata, na veika sa vakarautaka na Kalou me nodra era sa lomani Koya.”22\nKemuni na taciqu kei na ganequ, na Tamata kaukauwa duadua e vuravura taucoko sai koya na Tamani yalomu. E kilai kemuni o Koya. E lomani iko ena loloma sa uasivi sara.\nNa Kalou e sega ni raici iko me vaka e dua walega na ibulibuli vakayago ena dua na vuravura lailai me bula tiko ena dua ga na gauna lekaleka—e raici iko me vaka ko sa Luvena. E raici iko me vaka ni ko sa tamata gugumatua ka buli mo yaco vakakina. E vinakata o Koya mo kila ni o dua na ka Vua.\nMe da sa qai vakabauta tudei, vakararavi, ka tuvanaka donu na noda bula me rawa ni da kila vakavinaka kina na keda yaga tawamudu ka rawa-ka. Sa noqu masu meda sa qai kilikili kaya ki na veivakalougatataki talei sa vakarautaka tu vei keda na Tamada Vakalomalagi, ena yaca ni Luvena, o Jisu Karisito, emeni.\nVakasala Vei Ira na iTabagone\nRaica na Mosese 1:2.\nRaica na Andrew Craig, “Astronomers count the stars,” BBC News, July 22, 2003, http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3085885.stm.\nVunau kei na Veiyalayalati 18:10.\nRaica na Mosese 1:38–39.\nWilliam Knox, “Mortality,” ena James Dalton Morrison, ed., Masterpieces of Religious Verse (1948), 397.\nVunau kei na Veiyalayalati 121:7.\n3 Nifai 11:38.\nLuke 18:14.; raica talega na tikina e 9–13.\nE a imatai ena nona kalasi o Dieter F. Uchtdorf ena gauna ni qeretueti.\nRaica na Cakacaka 10:38.\nMaciu 18:4.; raica talega na tikina e 1–3.\nVunau kei na Veiyalayalati 1:23.\nVunau kei na Veiyalayalati 1:19.\n1 Korinica 1:27.\nRaica na Iperiu 13:5.\n1 Korinica 2:9.\nEna Cakacaka Mana na Turaga vei Kemuni ena Mataka\nO Koya mo Dou Qai Vinaka Sara—Vakaoti


Vakatutu ni tabana ni bula me tarova na COVID-19 (Fijian) - King County\nASL for D/HOH & DB አማርኛ — Amharic العربية – Arabic မြန်မာဘာသာ – Burmese 中文 – Chinese دری – Dari فارسی – Farsi Na vosa vaka-Viti – Fijian\nFrançais – French हिन्दी – Hindi Hmoob – Hmong 日本語 – Japanese ភាសាខ្មែរ – Khmer 한국어 – Korean ພາສາລາວ – Lao Kajin M̧ajeļ – Marshallese नेपाली – Nepali Afaan Oromoo – Oromo پښتو – Pashto Polski – Polish Português – Portuguese ਪੰਜਾਬੀ – Punjabi Română – Romanian Русский – Russian Gagana fa‘a Sāmoa – Samoan Af Soomaali – Somali Español – Spanish Kiswahili – Swahili Wikang Tagalog/Filipino – Tagalog/Filipino ภาษาไทย – Thai ትግርኛ – Tigrinya Lea faka-Tonga – Tongan Українська – Ukrainian Tiếng Việt – Vietnamese\nNa vosa vaka-Viti – Fijian\nVakatutu ni tabana ni bula me tarova na COVID-19\nPublic Health Recommendations to Stop COVID-19 in Fijian\nE sa na mai cava tiko nai vakaro ni kena daramaki nai ubiubi ni gusu kei na ucu ena veivanua ni soqoni eloma eso i King County ena Maji 11, 2022\nNa cava na kenai balebale ya enai tekitekivu ni Maji 12?\nE sa na sega ni vakarotaki na kena daramaki nai ubiubi ni gusu kei na ucu ena veivanua ni soqoni eloma me vaka na:\nKoronivuli, vanua ni nodra raici na gone lalai kei na vanua ni maroroi vola\nVanua ni kana kei na gunu\nVanua ni lotu\nVanua ni vakaukauyago kei na vanua ni qito iloma\nVanua ni volivolitaki, caka bisini kei na volitaki kakana.\nIa e dodonu mo taramaka tikoga na ubiubi ni gusu kei na ucu ena vanua vaka na:\nVale ni bula, vanua ni veidikevi vakavuniwai kei na vuniwai ni bati vata kei na vanua ni volitaki ni wainimate (pharmacies)\nvanua ni nodra qaravi kina na qase\nVale ni veivesu\nEso na bisinisi, mataisoqosoqo, koronivuli kei na vanua ni nodra raici na gone lalai tu tani se “private” e rawa ni vakarota na nodrai vakaro eso me baleta na kena daramaki nai ubiubi ni gusu kei na ucu. E sa kerei mo ni rokova na nodra digidigi ena nodra daramaka tiko ga nai ubiubi ni gusu kei na ucu.\nVakayacora qo me rawa ni lewai vinaka kina na mate na coronavirus meda rawa ni taqomaki.\nNa veitaqomaki vinaka duadua na nomu cula ena wainimate ni tatarovi (Volai ga Vakavalagi). O ira na sa cula oti era sa rawa ni vakayacora e levu na ka (Volai ga Vakavalagi) era veivuke tale ga ena kena vakalailaitaki na mate na COVID-19 ena itikotiko.\nMo daramaka na iubi ni mata ena vanua e ririkotaki vakalevu ni rawa ni veidewavi kina na mate (me vaka na veivanua osooso) ni rawa ni taqomaki ira e levu. E bibi dina mera qarauni o ira era sega ni rawa ni taqomaki vinaka mai na icula, me vakataki ira na gone kei ira era tautauvimate e dredre mera valuta na manumanu ni mate.\nMo dikevi ke o vakila na ivakatakilakila ni COVID-19 se o veitaratara voleka kei na dua sa dikevi ni tauvi koya na mate.\nMe lailai ga na soqo e vakayacori qai vakayacora e tautuba ke ra na mani vakaitavi kina o ira na sega ni se cula. E tete totolo na manumanu ni mate ena loma ni vale, e rawa gona vei ira na daunibisinisi kei na isoqosoqo mera vakalailaitaka na tete ni mate ena cagi nira doladolava na loma ni vale se vakayagataka na vulo ni cagi (website e volai ga Vakavalagi).\nDikevi ni COVID-19\nsega ni saumi\nVakila ni tiko vei iko na vakatakilakila ni COVID-19, me vaka na vuvu, katakata ni yago, sega ni rawa ni tovolea na kanakana ni kakana se dredre ni boica e dua na ka? Veitaratara beka kei dua e tauvi COVID-19? Mo lai dikevi vakavuniwai ena kena gauna totolo taudua.\niVakatautauvata ena iyaloyalo\nBula qaqarauni e vale kevaka ko tauvi COVID-19\nTu vakarau ni veivuke. Ena vukei keda na noda cakacakavata ena gauna dredre eda sotava tiko oqo.\nLink/share our site at www.kingcounty.gov/covid/fijian


Tevita kei Koliaci—E Nona na Kalou na iValu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kamba Kannada Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mongolian Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nVAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA | TEVITA\nERA drigiti Tevita na sotia nira sa veicicivi, qai waqa na matadra ena levu ni nodra domobula. O ira na sotia qori era dro mai na bucanivalu. Na cava era domobulataka? E rogoca o Tevita nira cavuta tiko e dua na yaca. Qori na yaca i Koliaci, na turaga qaciqacia e duri tu ena buca. De dua e se qai bau raica vakadua o Tevita e dua na tamata vakaitamera me vakataki Koliaci.\nSa qai taura rawa o Tevita na vuna era rere kina na sotia. Ke cokoti vata na kedrau bi e rua na tamata lelevu, e rairai sega mada ga ni yacova na bi kei Koliaci. Io, e turaga kaukaua qai dauvala qaqa o Koliaci, e vakaiyaragi vinaka tale ga ni ivalu. E lalata na veidelana na domona bi ni vakalialiai ira na sotia ni Isireli kei na nodra tui o Saula. E bolei ira voli na Isireli se o cei e via vala kei koya!—1 Samuela 17:4-10.\nSega ni dua vei ira na Isireli e bole me vala kei Koliaci, o Tui Saula mada ga e rere. Sa qai kila o Tevita ni sa dua na vula vakacaca na kena yaco tiko na ituvaki ya! Era veiraici tu ga na lewe ni mataivalu ruarua ni veivakalialiai voli o Koliaci e veisiga. E rarawa o Tevita qai madua ni vakasamataka na nona rere na tui Isireli, o ira na nona sotia, kei ratou na tuakana! Ena rai nei Tevita, e vakamadualaka na mataivalu ni Isireli o Koliaci qai vosa vakacacataka na nodra Kalou o Jiova! Ia na cava ena bau cakava rawa na cauravou o Tevita? Ena yaga vakacava vei keda nikua na vakabauta i Tevita?—1 Samuela 17:11-14.\n“LUMUTI KOYA, O KOYA GA QO!”\nNa cava e kilai me baleti Tevita? E dau vakatawana na sipi nei tamana ena veidelana volekati Peceliema ni se itabagone. E cauravou damudamu, matavinaka, qai musudonu. E taleitaka me qiria na api ena nona gauna ni vakacegu, e kenadau sara kina ni dau vakatovotovo vakalevu. E dau marautaka tale ga me sarava na ibulibuli ni Kalou era tu wavoliti koya. Ni vakatawa sipi tiko ena dua na yakavi, e talatala yani o tamana ni via raici koya.—1 Samuela 16:12.\nNi yaco i vale o Tevita, e raica ni rau veitalanoa toka kei na dua na qase na tamana o Jese. Qori na parofita yalodina o Samuela, e talai koya yani o Jiova me lai lumuta e dua na luvei Jese me tui Isireli! Sa sotavi ratou oti na vitu na tuakai Tevita o Samuela, ia e tukuna vei Samuela o Jiova ni sega ni digitaka e dua vei ratou ya. Ia ni yaco yani o Tevita, e kaya vei Samuela o Jiova: “Lumuti koya, o koya ga qo!” Eratou rai tu na tuakai Tevita ni dolava o Samuela na ileu e tawa tu kina na waiwai, qai sova vakalailai e ului Tevita. Sa veisau sara ga na bula i Tevita ena gauna e lumuti kina. E kaya na iVolatabu: “E tekivu vakaukauataki Tevita na yalo i Jiova mai na siga oya me lako yani.”—1 Samuela 16:1, 5-11, 13.\nLagiti Jiova o Tevita ena nona vakamatea na laione kei na bea\nE sega ni bau nanuma o Tevita me sa veiliutaki sara vakatui. A waraka ga na yalo tabu i Jiova me qai dusimaki koya ena kena gauna donu. Me yacova na gauna ya, e tomana voli ga o Tevita na nona vakatawa sipi. E dau makututaka na cakacaka qori, qai sotava kina na veika dredre ena so na gauna. Kena ivakaraitaki, rau via vaqara kakana yani vei ira na qelenisipi e dua na laione kei na bea. A sega ni cemuri rau wale ga na manumanu qori o Tevita. E vakamatea ruarua sara ga na laione kei na bea mera taqomaki kina na sipi nei tamana!—1 Samuela 17:34-36; Aisea 31:4.\nNi rogoca o Tui Saula na italanoa kei Tevita, e talatala me gole yani vua o Tevita. E se dua tiko ga na dauvala qaqa o Saula, ia sa sega ni vakadonui koya o Jiova ni talaidredre ina nona ivakaro. Ni sa kauta tani vua o Jiova na veitokoni ni yalona tabu, levu na gauna e sa dau yaloca na tui, cudrucudru, kasami, qai voravora. Na ivakatagi ga e dau vakacegui Saula ena gauna e curumi koya kina na yalo ca. Era tukuna vei Saula eso na nona dauveiqaravi ni kenadau ena qiriqiri o Tevita qai dauvala. E mani kacivi o Tevita me lai dua vei ira na dau qiriqiri ena vale vakatui i Saula, me dau cola tale ga nona iyaragi.—1 Samuela 15:26-29; 16:14-23.\nEna yaga vakalevu vei ira na itabagone na ivakaraitaki i Tevita. Na ka e digia me cakava ena nona gauna ni vakacegu e vakavolekati koya vei Jiova. E saga me kenadau ena so na ka ena yaga ena nona bula, qai vakarawarawataka nona kunea e dua na cakacaka. E dau muria tale ga na veidusimaki ni yalo tabu i Jiova. Qori na ka eda vuli kece kina!—Dauvunau 12:1.\n“ME KUA SARA NI VAKAYALOLAILAITAKA E DUA O KOYA”\nNi veiqaravi tiko ena vale i Saula o Tevita, e dau lesu i vale me lai vakatawa sipi qai dede nona lako tu ena so na gauna. Dua na gauna va qori e gole kina i vale o Tevita, a kerei koya o tamana me lai raici ratou na tuakana eratou lewe ni mataivalu i Saula. E mani gole o Tevita, qai kauta eso na iyaya vei ratou na tuakana ena Buca o Ela. A lai donuya e keri na ituvaki e vakamacalataki ena itekivu ni ulutaga qo. Erau veiraici toka ga na mataivalu ni Filisitia kei Isireli mai na yasa ni ulunivanua erau dui keba toka kina.—1 Samuela 17:1-3, 15-19.\nE vosovosota dredre o Tevita na veika e raica ena buca. E sega ni vakabauta nira dro na mataivalu ni Kalou bula o Jiova ena levu wale ga ni nodra domobulataka e dua e lotu butobuto. Ena rai nei Tevita, na nona veivakalialiai o Koliaci e beci kina o Jiova. E lai vakatarogi ira sara eso na sotia o Tevita se rawa ni vakabalei vakacava o Koliaci. Ni raica qori o Iliapi, e cudruvi Tevita na tacina qai kaya me kua ni siova na veika e yaco tiko ena bucanivalu. Ia e kaya vua o Tevita: “Na cava au cakava? Au taro wale tiko ga!” E tukuna wavoki sara o Tevita ni rawa ni vakabalei Koliaci. Ni rogoca qori o Saula, e talatala sara me kau yani vua o Tevita.—1 Samuela 17:23-31.\nNi rau sota kei Saula, e kaya vua ena nuidei o Tevita me baleti Koliaci: “Me kua sara ni vakayalolailaitaka e dua o koya.” E vakamalumalumutaki Saula kei ira na nona sotia na nodra rerevaki Koliaci. Me vaka ga e kena ivakarau vei keda na tamata, era rairai vakatauvatani ira na Isireli vei Koliaci. Nira raica na vakaitamera kei Koliaci kei na kedra ka lalai o ira, sa ra nanuma ga nira na sega ni vakabalea rawa na tuwawa e duri tu e matadra. Ia e duatani na rai nei Tevita me baleta na leqa era sotava tu qo na Isireli, e mani bole me vala kei Koliaci.—1 Samuela 17:32.\nE kaya o Saula: “O na sega ni valuta rawa na kai Filisitia qo ni o se gone ga, e dauvala o koya mai na gauna se cauravou kina.” De dua e se sega ni yacova o Tevita na yabaki me curu kina ena mataivalu, e rairai gone tale ga. Ia e sega ni gonelailai o Tevita ni sa rairai volekata toka na yabaki 20, sa vakaraitaka oti tale ga ena so na ituvaki ni dauvala.—1 Samuela 16:18; 17:33.\nE talanoataka tale vei Saula o Tevita na veika e cakava vei rau na laione kei na bea. E sega ni vakalevulevui koya o Tevita ni kila vinaka tu ni a sega ni qaqa ena nona kaukaua ga. A kaya: “O Jiova a vakabulai au mai na liga ni laione kei na bea, o koya ga ena vakabulai au mai na ligana na kai Filisitia qo.” E vakacegui Saula na vosa qori, mani kaya: “Mo lako, me tokoni iko mada ga o Jiova.”—1 Samuela 17:37.\nVakacava o vinakata me vakataki Tevita na nomu vakabauta? Dua na ka me nanumi tiko, a sega ni rawata vakacakamana o Tevita na vakabauta. Na nona vakabauta na Kalou e yavutaki ena kilaka kei na veika e sotava ena nona bula. E vakadeitaka e keri ni dauloloma o Jiova, e dau veitaqomaki, qai dau dina ena nona yalayala. Me vakataki Tevita ga, eda rawa ni bucina na vakabauta ke da vulica tiko ga na veika me baleta na Kalou ena iVolatabu. Nida bulataka na ka eda vulica da qai vakila na kena yaga ena noda bula, sa na qai dei ga na noda vakabauta.—Iperiu 11:1.\n“ENA SOLI IKO E LIGAQU O JIOVA”\nE solia nona iyaragi o Saula me dara o Tevita. E via vaka ga na isulunivalu i Koliaci, e caka mai na kopa qai veitaqataqai tu kina na veleti kaukamea lalai. Ia e voleka ni sega ni toso rawa o Tevita ena levu ni iyaragi sa dara tu, e kila ni na sega ni vala vinaka kina. E sega ni matau vua na iyaragi ni mataivalu ni sega ni sotia o koya. Ni tamata balavu duadua tale ga ena matanitu o Isireli o Saula, ena sega ni rauti Tevita kina na nona isulunivalu! (1 Samuela 9:2) E mani luvata kece o Tevita na iyaragi, qai dara ga na kote ni nona vakatawa sipi.—1 Samuela 17:38-40.\nE kauta na nona ititoko ni vakatawa sipi, nona kato, kei na irabo. Ke mani ka lailai mada ga, e iyaragi vinaka tale ga na irabo vakabibi vua e dua na ivakatawanisipi. Na irabo e rua na kena wa leca qai semai rau e dua na taga. Ena biuta na daurabo na vatu ena taga qori, wiricaka vakaukaua, qai sorova e dua na kena wa. E vakadomobula na ka e rawa ni cakava na vatu qori ni sa lauta na takete. Ena so na mataivalu, e dua sara ga nodra iwasewase na daurabo. Qori e vakaraitaka ni iyaragi mana tale ga na irabo.\nNi raica o Tevita ni sa tu kece na ka e vinakata, sa qai golevi Koliaci. De dua e masu vakavica o Tevita ni vaqara toka e uciwai e lima na vatu dravia me vakayagataka. Oti sa qai gole ena bucanivalu!\nCava e nanuma o Koliaci ni raici Tevita? E kaya na iVolatabu: “E beci koya sara ga ni gone damudamu qai musudonu.” E kailavaka o Koliaci: “O yau na koli, ni o taura tu ga mai na kau mo mai valuti au?” Kena irairai ni raica ga o Koliaci na ititoko e taura tu o Tevita, e sega ni raica na irabo. E vosavakacacataki Tevita o Koliaci ena yaca ni nodra kalou na kai Filisitia. E kaya ni na vakamatei koya qai solia na yagona vei ira na manumanuvuka ni lomalagi kei na manumanu ni vanua.—1 Samuela 17:41-44.\nNa ka e tukuna o Tevita e vakaraitaka na dei ni nona vakabauta. E kacivaka vei Koliaci: “O mai valuti au ena iseleiwau kei na rua na moto, ia au lai valuti iko ena yaca i Jiova ni lewe vuqa, na nodra Kalou na mataivalu ni Isireli o bolea.” E kila o Tevita ni sega ni dua na ka na kaukaua se na iyaragi i Koliaci. Ena sauma vua o Jiova na nona veibeci. Sa qai vakadeitaka qori o Tevita ena nona kaya ni “nei Jiova na ivalu.”—1 Samuela 17:45-47.\nE sega ni vakalaiva o Tevita me vakayalolailaitaki koya na vakaitamera kei Koliaci se na nona iyaragi. E sega tale ga ni vakatauvatani koya vei Koliaci me vaka e cakava o Saula kei ira na nona sotia. Ia e vakatauvatani Koliaci kei Jiova. E sega ni dua na ka vua na Turaga Cecere ni lomalagi kei vuravura na 2.9 na mita na balavu kei Koliaci. Ke mani balavu duadua mada ga vei ira na tu ena bucanivalu, e se somidi ga o Koliaci e mata i Jiova. Sa na vakarau raica qo na ka ena cakava o Jiova me vakawabokotaki koya kina!\nE cici voleka yani o Tevita ena vanua e duri tu kina o Koliaci. E taura mai na taga e dua na vatu, biuta ena irabo, qai wiricaka vakaukaua. Sa toso volekati Tevita yani ena gauna qori o Koliaci, e liu toka vua o koya e cola tu nona isasabai. Ia sa balavu sivia tale o Koliaci, ena dredre kina vua na sotia me laveta cake na isasabai me taqomaka na ului Koliaci. Qori sara ga na vanua e taketetaka o Tevita.—1 Samuela 17:41.\nVakabauta o Tevita ni somidi tale ga ena mata i Jiova na tuwawa\nNi sorova o Tevita na wa ni irabo, e cawi na vatu qai lauta na takete. E vukei Tevita o Jiova me rawa ni rabotaka ga e dua na vatu. E dua ga na vatu ya e lauta vinaka na yadrei Koliaci, mani bale vakatoboicu ena qele na tuwawa! A rairai dro o koya e dau cola na isasabai nei Koliaci ena levu ni nona rere. E cici o Tevita ena vanua e davo tu kina o Koliaci, taura nona iseleiwau qai musuka na domona.—1 Samuela 17:48-51.\nSa qai yaloqaqa o Saula kei ira na nona sotia nira raica na ka sa yaco. Era kaila ra qai cicivi ira na kai Filisitia. A yaco dina na ka e tukuna o Tevita vei Koliaci: “[O] Jiova . . . ena soli kemuni kece ina liga i keimami.”—1 Samuela 17:47, 52, 53.\nEra se vala ga ena gauna makawa na tamata ni Kalou, gauna qo sa sega. (Maciu 26:52) Ia e se bibi ga meda vakatotomuria na vakabauta i Tevita. Meda vakabauta ni bula dina tiko o Jiova, ni o koya tale ga na Kalou duadua ga meda qarava qai rokova. De dua eda nanuma ena so na gauna nida na sega ni taqea rawa na levu ni leqa eda sotava. Ia na noda leqa qori e somidi sara ni vakatauvatani kei na kaukaua tawavakaiyalayala i Jiova. E sega ni dua na ka meda leqataka ke da digi Jiova me noda Kalou, da qai vakabauti koya me vakataki Tevita. E tu vei Jiova na kaukaua me veivuke ena leqa se ituvaki cava ga eda sotava!\niMeli iMeli “[E] Nei Jiova na iValu”


Ora ni Lomada kei na Veivosoti—“Vakasavasavataki Au Mai na Noqu Valavala Ca” (Same 51:2)\nWILIKA ENA VOSA Abua Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Basque Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Douala Drehu Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Galician Georgian German German Sign Language Gokana Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Khana Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lenje Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngabere Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nOra ni Lomada—“Vakasavasavataki Au Mai na Noqu Valavala Ca”\n“Noqu cakacaka vou e toroya cake na ivakatagedegede ni neitou bula vakavuvale, ia au lai vakaitavi kina ena so na ka e sega ni dodonu. Au soqova na olodei, au vakaitavi ena soqo vakapolitiki, au tiko tale ga ena lotu. Au malumalumu vakayalo me 40 yabaki. Ni toso na gauna, au nanuma ni na sega tu ga ni vosoti au o Jiova. Au vakila niu na sega ni guilecava rawa na ka au cakava. Au sa kila na ka dina, au qai muria na sala cala.”—Martha.\nRAWA ni ora na lomada ena noda cala. E vola o Tui Tevita: “Noqu cala sa sivia na uluqu, vaka na icolacola bibi, au sa sega ni colata rawa.” (Same 38:4) Eso na lotu vaKarisito era luvuci ena levu ni rarawa, era nanuma kina ni sa sega ni vosoti ira rawa o Jiova. (2 Korinica 2:7) E dina qori? Ke o valavala ca bibi mada ga, vakacava ena vosoti iko o Jiova? Io!\n“Meda Veivosaki Vakadodonu”\nO Jiova e sega ni guilecavi ira na veivutuni. Ia e vakamasuti ira ga! Ena italanoa ni gone cidroi, e vakatauvatani Jiova o Jisu me tama dauloloma e biuta nona vuvale na luvena tagane me goleva na ivakarau ni bula torosobu. Toso na gauna, sa vakatulewataka na luvena me lesu i vale. “Ni se yawa tu yani [o gone] sa raici koya mai o tamana, e lomani koya sara ga. E cici yani, mokoti koya, qai reguca.” (Luke 15:11-20) Vakacava o vinakata mo drau veiwekani voleka kei Jiova, ia o nanuma ni o “se yawa” mai vua? Me vaka na tama ena vosa vakatautauvata i Jisu, e lomani iko vakalevu o Jiova. E vinakata mo lesu mai.\nIa vakacava ke o nanuma ni sa rui bibi se sa rui levu na nomu ivalavala ca me vosota o Jiova? Yalovinaka, vakasamataka na nona veisureti ena Aisea 1:18: “‘Ni lako mada mai meda veivosaki vakadodonu,’ e kaya o Jiova. ‘Ke damudamu na nomuni ivalavala ca, ena vakavulavulataki me vaka na ucacevata.’” Io, na ivalavala ca mada ga e rairai dredre ni taqusi me vaka na iboro damudamu ena isulu vulavula, ena vosota o Jiova.\nE sega ni vinakata o koya me vakararawataki iko na ca ni nomu lewaeloma. Vakacava o na rawa ni vakila na vakacegu ni vosoti iko na Kalou qai vinaka tale nomu lewaeloma? Raica mada e rua na ka e cakava o Tui Tevita. Kena imatai, e kaya: “Au na vakatusa na noqu valavala ca vei Jiova.” (Same 32:5) Nanuma tiko, e sureti iko o Jiova mo masu yani vua, mo drau “veivosaki vakadodonu.” Ciqoma na veisureti qori. Vakatusa vua na nomu ivalavala ca, talaucaka na lomamu. Ena ka e sotava o Tevita, e rawa ni masulaka: “Vakasavasavataki au mai na noqu valavala ca. . . . Na uto e kavoro qai bibivoro, kemuni na Kalou, oni na sega ni cata.”—Same 51:2, 17.\nKena ikarua, e rogoca o Tevita na nona ivakasala na italai digitaki ni Kalou, na parofita o Necani. (2 Samuela 12:13) Nikua, o Jiova e lesi ira na qase ni ivavakoso era vakavulici mera vukei ira na veivutuni mera veiwekani vinaka tale kei Jiova. Ni o raici ira na qase, era na vakayagataka na iVolatabu ra qai masu mai vu ni lomadra me vakaceguya na lomamu, me vakamamadataka se kauta tani nomu yalolailai qai vakabulabulataki iko vakayalo.—Jemesa 5:14-16.\nE vinakata o Jiova mo marautaka na lewaeloma savasava\n“Marau o Koya sa Vosoti na Nona Cala”\nE macala ni sega ni rawarawa mo vakatusa nomu ivalavala ca vei Jiova, mo raici ira tale ga na qase. A va tale ga qori o Tevita. E ‘galuvaka tiko’ nona cala me dua na gauna. (Same 32:3) Ia e muri, e vakavinavinakataka na yaga ni nona vakatusa nona ivalavala ca qai vakadodonutaka nona ilakolako.\nE yaga vakalevu vei Tevita ni vakila tale na marau. E vola: “E marau o koya sa vosoti na nona cala, sa ubi na nona ivalavala ca.” (Same 32:1) E masulaka tale ga: “I Jiova, ni dolava na tebenigusuqu, me tukuna yani na gusuqu na kemuni lagilagi.” (Same 51:15) E uqeti koya sara ga me tukuni Jiova ni marau ni sa vinaka tale nona lewaeloma qai vakavinavinakataka na nona veivosoti.\nE vinakata o Jiova mo marautaka na lewaeloma savasava. E vinakata tale ga mo tukuni koya kei na nona inaki ena lomavakacegu kei na marau levu, sega ena ora ni lomamu. (Same 65:1-4) Kua ni guilecava na nona veisureti ‘me bokoca nomu ivalavala ca, me kauta mai [o koya] na gauna ni veivakabulabulataki.’—Cakacaka 3:19.\nQori na ka e vakila o Martha. E kaya: “E dau vakauta mai o luvequ tagane na Vale ni Vakatawa kei na Yadra! Vakamalua, keirau sa veikilai tale kei Jiova. Na ka dredre duadua meu cakava, oya meu kerea me vosoti na noqu ivalavala ca kece. Ia au qai masuta na Kalou me vosoti au. E dredre meu vakabauta ni sa oti e 40 na yabaki au qai lesu vei Jiova. Na ka au sotava e vakadinadinataka ni se rawa tiko ga ni mai qarava tale na Kalou e dua qai tiko tale ena nona loloma, ni sa oti mada ga e vica vata na yabaki.”\nKalou e “Dau Veivosoti”\nKe dau nanuma na ka kece na Kalou, e rawa vakacava ni veivosoti qai guilecava?


The Fiji Times » Kuila vou: PM\nKuila vou: PM\nSA kacivaka wavoki tiko na Paraiminisita ena noda vanua o Voreqe Bainimarama ni na vinakata me dua na noda kuila vou ka me rawa ni kauti keda ki na veigauna sa tu mai liu.\nE na nona veisiko wavoki tiko e na noda vanua e na gauna oqo vakabibi e na mua ira ni noda vanua sa vakaraitaka tiko e na nona vosa nida sa vakatulewataka tiko oqo na veika eda na gadreva e na veigauna sa bera mai kei na mataqali tamata eda gadreva me da kilai kina.\nSa koya oqori au sa kerei kemuni tiko kina na lewei Viti mo ni veivuke mai e na kena vakarautaki e dua na noda kuila vou, e kaya.\nTomana ka kaya ni a sa veiqaravi oti e na noda kuila oqo ena i tavi vakamataivalu ka noda paraiminisita talega.\nIa, me vaka ni noda kuila oqo e kauti keda mai na veigauna sa oti, au na gadreva me dua na noda kuila me na kauti keda ki na veigauna sa tu mai liu.\nNa kuila vou ka tiko kina na noda roka taleitaki na karakarawa- ka vakatakila na mataqali tamata vakacava o keda, kei na noda gadreva me vanua vakacava o Viti, kei na vanua eda na qai biuta vei ira na luveda.\nIa, e na vula ko Jiune ni yabaki sa oti, 2015, a sa vakaraitaka tale kina o Bainimarama ni sega ni dua vei iratou na 23 na kuila ka sa digitaki oqori e donu vakavinaka.\nSa kacivaka tale o koya ni sa vakarautkai e dua na i vakarau ni veiqaravi ka savasava me na digitak kina e dua na kuila vou.\nE na sogo tiko na veisisivi e na i ka 29 ni Feperueri.\nNa kuila vou oqo e na tukuni keda ki vuravura ni vakarautaki o Viti me dua na vanua vou, au liuliu e na pasifika, e dua na vanuae vakacagau tiko kina na veivakatorocaketaki, e kuria.\nIa, e na kena mai tomani na bose e na palimedi enanoa e a taroga kina ko Mosese Bulitavu mai na i To ni Veisaqa vua na paraiminisita ka Muinisita ni Veika Vakaitaukei kei na Cakacaka ni Suka me vakamacalataka swe cavana vuna e gadreva kina na matanitu me veisautaka na kuila ka rawa vakacava vei ira na lewenivanua mera rawa-ka e na ruku ni ukila vou oqo.


The Fiji Times » Semati Viti ki Solomone\nSemati Viti ki Solomone\n26 March, 2018, 11:23 am\nUpdate: 11:23AM MAI semati ga nai sema makawa me rawa ni matata vinaka tiko na veiwekani. Oya na veika e cauraka tiko ki na i Nai Lalakai ko Ilivasi Tabua na dauniveivakatavulici e liu ni timi ni Flying Fijians ena nona kauti iratou mai na timi ni Yatu Solomone ena nodratou mai vakaitavi tiko ena sotasota ni rakavi lewe ya vitu e Viti.\n�Nai naki levu ga ni neitou mai qito qo me rawa ni vakatorocaketaki kina ko ira na wekada na Solomone ena rakavi ka muria tikoga mai na veiwekani makawa era a semata na noda qase,� e kaya o Tabua.\n�Na veiwekani qo e veiwekani makawa, na kena vinakati me vakatoroicaketaki na qito rakavi vei ira na wekada qo na Solomone, me keitou sureti ira mai na sa mai tiko rawa e Viti me ra mai qito vata kei na timi au kauta tiko mai oqo.\nEna 1500 na yabaki sa oti era a tiko vata kei ira na noda qase ena veidela ni yavu mai Nakauvadra ko ira na wekada qo na Solomone. Ra mai tiko saraga ena loma ni vale. Era liga tabu ni veiqaravi e loma ni vale.\n�Ra tiko mai na yasana o Ra ko ira na Solomone ka dua talega na kena i tukutuku ena nodrau gole yani o Rakavono kei Ratu Vaula ki Yareyare mai Solomone ka rau mani raica e dua na marama tabusiga, ka rau kauti koya mai kina na marama ya. Era sa levu tu oqo na kawa ni marama qo i Viti, Era tiko mai Namara eso na kena kawa, Kadavu, na veiwekani gona oya ka sa vinakati me mai vakaukauwataki tale ena rakavi.\nLevu na gauna e basika na veidusi ka tukuni kai Solomone se kai kaqo, ia eda sega tiko ni kila ni da dua tikoga na vuvale levu.�\nE kuria o Tabua ni nodrai lakolako na qase e dua ga mai na i sema ni lakolako ni veiwekani ka sa dodonu ena kena vinakati me vakavinakataki, keitou sa mani nanuma kina me na vakayagataki na qito rakavi me tara cake tale na sema ni veiwekani qo.\n�Ni matata na vanua o yavutu mai kina ena rawarawa sara na i sema ni nomu na qitora na rakavi. Na noqu tiko qo mai Solomone, au raica rawa na matata ni nodra i sema ki na nodra yavutu ka ra vakabibitaka na nodra i vakarau.\nAu kila ni sa kena gauna qo me sa vakamatatataki keda kina ena keda i sema ni noda veiwekani. Vakabibi vei ira na wekada na Solomone era tiko ena noda vanua.�\nNa ilawalawa gone era gole mai qo era gole ga mai na veiyanuyanu e Solomone, kei na so era tikitiki Toga se Polinisia ka ra vakoro tiko mai Solomone.\n�Au vakabauta ena qito vakaoqo ena vakayacori ena yabaki mai oqo esa na levu sara na vuvale ka ra dra vakasolomone era na mai tokona na i sema ni veiwekani qo ena qito rakavi.\nA vakayacori na sotasota ni Soltuna 7s ena rara ni qito e na Univesiti ni Ceva ni Pasivika ka ra mai vakaitavi kina na dauqito ka ra dra Solomone ena noda vanua. A mai qito kina na timi mai Caubati, na veikoro vaka Solomone ka ra tiko e Wailoku kei na veivanua tale e Viti.\nNi namaka talega na timi ni Solomone qo ena vakaitavi tiko ena sotasota ni Marist 7s ena mua ni macawa qo.


Hacked ni Coinsecure ni Idia na veisau crypto - Blockchain News\nHacked ni Coinsecure ni Idia na veisau crypto\nCoinsecure, e dua na isau ni cryptocurrency Idia, a sega ni kaya ni voleka $3 M a butakoci mai kena baosi ni Bitcoin, na bolebole levu duadua ena ripotetaka sara ena makete ni livaliva na ilavo ni vanua.\nCoinsecure, ka sa mai 200,000 o ira era vakayagataka nona vucesa ena kena vatavata e veisiga, e kaya o wavoki 438 Bitcoins, ka sa maroroi tu ena dua na vosanicuru e taqomaki tu ni bausi veivakararawataki a siphoned ki na dua na icavacava ni sega ni kilai ena initaneti oti na matailalai ni veika e a tausara ena initaneti.\n"Eda veivutunitaka mo kila kina ni sa tadravi ka vaka me sa siphoned ki na dua na vosa e tiko ena taudaku ni noda lewa na noda ilavo ni Bitcoin,"na kabani o ya a kaya mai e dua na itukutuku e kabi toka ena kena mataveilawa.\nE kaya o Coinsecure sa na vakamalumalumautaka kasitama lusi mai na kena na ilavo sa tiko rawa.\nNa gata na Bitcoin ...\nE vakavuna na Labs ni tibi e dua "'u" me vakayalolailaitaki tibi-scams.\nNa vakasama me baleta na pr na....\nPrevious Post:E kaya o Islamic scholar Bitcoin e compliant ena ruku ni na lewai ni Sharia\nNext Post:Jamani ’ sega ni % s. 2 isau ni ivotavota na ituvatuva me baleta na ivakamacala taumada ni Crypto Trading App


Na iSolisoli ni Vakacegu\nLotu ni Siganisucu\nLotu ni Siganisucu ni Mataveiliutaki Taumada\nTukunikataki vaka-Parofita ni Sucu i Karisito\nNa Taucoko ni iTalanoa ni Siganisucu\nNa iSolisoli ni Yalo Tabu\nAu sa vakavinavinaka niu wasea vata kei kemuni na vakacaucautaki ni Siganisucu oqo. Sa noda inaki meda doka na Turaga o Jisu Karisito. Sa noda inuinui meda rawata vakaidina na yalo ni Siganisucu me baleti keda kei ira eda lomana. Na yalo oya e sa vakatakilai ena vakacegu—sega ni vakacegu vakapolitiki, ni a sucu na iVakabula ena gauna ni veiraravui levu sara ka a dro tani kina na nona matavuvale vaka ise ki Ijipita; sega ni vakacegu vakailavo, ka ni a sucu o Koya ena nodra tikina na manumanu; ka sega sara ni vakacegu e basika mai ni ra sa olo taucoko na veiloloma, ra ukutaki na vunikau, ka vakarau tu na teveli, baleta ni vakacegu oya e vagauna walega. Na vakacegu ni Siganisucu “na vakacegu ni Kalou, sa uasivia na ka kecega e kilai rawa.”1 Sa ikoya na vakacegu a yalataka na iApositolo o Paula ena “vakataudeitaka na [yaloda] kei na [lomada] ena vuku i Karisito Jisu.”2 Sa dina sara o Paula. Na vakacegu eda vakasaqara sa rawa duadua ga mai vei Jisu Karisito.\nE so vei keda e vakaicili ena veivanua totoka ka veivakacegui, eda sotava voli ga na loma veilecayaki. E so tale era kune vakacegu kei na sautu ena maliwa ni druka vakaitamera, leqa tubukoso, kei na veivakatovolei e tomani voli.\nKivei keda kece na sa mai bula vakayago, sa kaya na iVakabula, “Dou na kunea e vuravura na rarawa.”3 Ia a solia o Koya na yalayala totoka oqo kivei ira na Nona tisaipeli ena Nona ilesilesi vakatamata: “Au sa laiva vei kemudou na vakacegu, au sa solia vei kemudou na noqu vakacegu: au sa sega ni solia vei kemudou me vaka sa solia ko vuravura.”4 Sa veivakacegui dina nida kila ni yalayala oqo ni vakacegu e sa tomani voli kivei ira taucoko na Nona tisaipeli yalataki edaidai.\nE yalayala ka a soli ena bogi saraga ni Nona sucu. Ni ra sa vakatakila na italai vakalomalagi na sucu ni iVakabula, era cauraka, “Sa nona na Kalou na vakarokoroko ena veiyasana ecake sara, a sa veivinakati rawa ko ira e vuravura.”5\nEna draki ni bula kalougata oqo ni yabaki, eda qara—vakalevu sara—na vakacegu mai na Dausolisoli ni loloma taucoko. Au gadreva meu wasea ena bogi nikua e vica ga na sala e vuqa eda rawa ni vakalevutaka kina na vakacegu eda sotakaya ena draki ni bula oqo, ena loma ni yabaki sa tu ki liu, ka vakakina ena noda bula taucoko.\niMatai, vakataki ira na agilosi ka lagasere ena bogi ni Nona sucu, sa rawa meda kune vakacegu ni da vakacaucautaka na noda iVakabula, o Jisu Karisito. Sa rawa ni da “mai vakacerecerei koya.”6\nNa siganisucu sai koya na vakacaucautaki ni dua ka sucu. Eda sa vakila taucoko na talei ni kena raici e dua na gone sucu vou. Eda yalo lokumi ni da raica na veituvaki lalai veivakurabuitaki kei na yalayala ni veika mai liu. Eda yalomalua. Eda yalovinaka. Eda yalovakacegu. Ka sa basika mai ki na lomada na yalo ni loloma ka vakavuna meda via solika ka yalomalumalumu ni da vakananuma na sucu i koya eda vakacaucautaka. Ni Siganisucu sai koya na vakacaucautaki ni dua ka sucu e sega ni vakatauvatani kei na dua tale. E sa raitayaloyalotaki taumada na sucu i Jisu mai vei ira na parofita ena gauna eliu. Na sucu oqo e sa ivakadei ni yalayala a caka vei keda ena vuravura ni yalo mai vua na Tamada Vakalomalagi dauloloma. Sai koya na sucu ni Mesaia yalataki.\nEra lesu mai na vosa ni veivakananumi ka curuma na utoqu ena veigauna ni Siganisucu. Au rawa ni rogoca ena noqu vakasama na veidomo rekitaki ni dua na matasere levu ni lagata voli: “Ni sa sucu mai e dua na gone me noda, sa soli mai vei keda e dua na gonetagane: ena vakatau kivei koya na lewa: ena vakatokai na yacana ko Veivakurabuitaki, na iVakavuvuli, na Kalou kaukuawa, na Tama ni gauna tawamudu, na Tui ni Sautu.”7\nNa matai ni gauna au nanuma rawa ni rogo kina na veivosa oya niu a dabe toka ena vatavata ni Valecavu e Salt Lake. A lagata voli na matasere na ivakatagi ni Handel. Au rawa ni nanuma ni vakila e dua na ka ena lomaqu. Au a se gone kina. Au sa qase cake oqo, kau sa kila na ka a vakilai oya. Sai koya na Yalo Tabu, ka a soli vei au na nona veitokani niu sa yabaki walu kina. A vakadeitaka ki na lomaqu na Yalotabu ni veivosa kau a rogoca ni lagati ena bogi oya sa dina sara.\nNa gone ka a sucu e Peceliema ena gauna sara eliu sa ikoya na Luve ni Kalou, sa Vakatubura Duadua Ga na Tamada. O ira ka tekiduru ki Vua era mai sokalou vua na iVakabula. Sai Koya na Lami ni Kalou, ka talai mai me tasereka na ivesu ni mate ena Nona solibula veisorovaki. A lako mai ena qaqa me colata na noda rarawa kei na yaluma ka me kila o Koya na noda malumalumu. Ia sa sucu o Koya me sorovaka na noda ivalavala ca taucoko me vaka sa rawata duadua ga o Koya:\nSucu mai meu vakabau;\nMe da sucu vou edai,\nBula vakayalo mai.\nAgilosi sere mai\nSucu tu na Tui Sau!8\nNa ka au a vakila ena vatavata ni Valecavu ena bogi oya e sa ka ni vakabauta kei na inuinui. Au a vakila na vakabauta “ni [a] sucu mai e dua na gone me noda,” au sa rawa ni vakanuinui e lomaqu ni na sega ni icavacava na mate. Au na vakaturi cake, ka na vagalalataki na batigaga ni mate kivei ira kece na luvena na Tamada Vakalomalagi.\nIa au a vakila e levu cake, e levu sara. Au a vakila na inuinui ni mai vei Koya, au sa rawa niu muri ka qaravi Koya ka yaco meu vakasucuma ki na e dua na bula vakayalo vakavoui. Mai na isolisoli ni Nona sucu, sa rawa ni veisautaki na lomaqu, lomamu, kei na loma taucoko ni tamata me vakataka tale e dua na gone lailai—makare, savasava, ka tu donu me gole tale ki vale vua na Kalou ka solia vei keda e dua na iVakabula ka vakarautaka na sala lesu ki Vua ena Nona itikotiko vakalomalagi. Au a yalo vakavinavinaka ka vakacegu, ka sa rawa vei keda kece me baleta na isolisoli ni Tamada kei na Luvena.\niKarua, vakataki ira na dauvakatawa sipi era raica na gone o Karisito ka “vakatakila ki na veivanua kecega”9 na veika taleitaki me baleta na Nona sucu, sa rawa ni da vakatavulica na vakacegu ki na noda matavuvale kei ira tale eso eda lomana. Eda cakava vinaka sara vakakina ni da dolava na ivolanikalou ki na nodra vakasama kei na lomadra.\nNi ra se lalai na luvei keirau, keitou a vakarautaka e dua na vakatasuasua ni Siganisucu vakamatavuvale ka ra vakayagataki na veivosa taucoko mai na ivolanikalou. Keitou a vakayacora na vakatasuasua ena Siga ni bera na ni Siganisucu. Vuqa vei kemuni sa vakayacora e so na ka vakatautauvata.\nNa ivakamacala eliu ni neitou vakatasuasua a gadrevi kina e so na iwiliwili yalani ni dauvatasuasua, ka ra vakaitavi kece mai na ivolanikalou. Au a Josefa, ka Meri o watiqu, ka Karisito gone e dua na matakau. A tosocake vakatotolo na iwiliwili ni tamata ka vakaitavi. Keitou a vakuria e dua na gone lailai ka vakatakarakarataka na gonedramidrami o Jisu, qai ra basika mai na dauvakatawa sipi—vakaisulu tu ena iubi ni sisili—me ra sokalou ena vale ni manumanu, tarava mai keitou a vakuria rawa e so na tui ka tauri kato iyau talei voli me ra vakarokorokotaka na Tui sucuvou.\nNi oti e vica na yabaki, keitou a dolava na vakatasuasua ena dua na gone ka vakatakarakarataki Samuela na Leimani ni duri tu me vakadinadinataka ena kaukauwa vakaparofita na nona mai sucu na Mesaia yalataki. Yaco na gauna, keitou a vakuria e dua na ilala tawavakabauta ka vakaiyaragi tu ena polo ra caka ena foili me ra viriki Samuela kina ni tucake tu e matadra. Ena veiyabaki, ni ra sa kaukauwa ka matau cake tikoga na lewe ni ilawalawa dauvakacaca, keitou sa dauvakananumi ira vakaukauwa ni sega ni rawa ni vorati o Samuela baleta ni sa italai taqomaki ni Kalou—ka baleta ni keitou a kidava ka vakacaucautaka voli na vakacegu!\nKeitou a gadreva na tikina e so me baleti ira na gone lalai, ka keitou vakuria na sipi kei na lami me ra qasi muri ira na dauvakatawa sipi ki na vale ni manumanu.\nIa sa tasoro sara na gauna—me vaka e dau yaco. Sa ra tubucake na dauvatasuasua, ka keitou sa tu tale oqo ena ivakatekivu. Au sa vakasaravi ira na Josefa, Meri, dauvakatawa sipi, sipi, lami, kei na tui ni ra yaco me ra vakatavulici ira na nodra daulomani me baleta na iVakabula kei na vakacegu e sa vakavuna na Nona sucu.\nEra a vakalougatataki ni vulica na veitikina era matataka e so na ka me baleta na iVakabula kei na vuna eda lomani Koya kina. Au vakavinavinaka ni ra raica na luvei keirau kei na luvedra ni keirau vakarokorokotaka na gonedramidrami o Jisu, a sucu me isoro tawayalani, na isolisoli vakasakiti ni vakacegu a solia na Tamada Vakalomalagi kivei ira taucoko na Luvena.\niKatolu, vakataki iratou na Tamata Vuku, sa rawa ni da soli ka ni loloma kei na vakacegu me vaka na tisaipeli ni Turaga vakaturi cake.\nA cakava vakakina ena yabaki e so a kacivi oti kina o bisopi Sellers mai Rexburg, Idaho e sa balavu sara. A voleka tu na nona tabanalevu ki na salayawa ka lako curuma na tauni lailai. Ena gauna oya ni tawacakacaka, era a veitosoyaki tu e vuqa na tamata vakaloloma, ena vakanuinui voli ni kunea na sala e so me ra rawa bula kina. Era na qara wasoma na veivuke ni dua na bisopi ni Yalododonu Edaidai. Vakavuqa, na bisopi era raica ena talai ira ki na itikotiko nei Bisopi Sellers.\nE tiko e dua na vuna. Na matavuvale na Sellers e dau kidavaki ira na vulagi ena nodra gagadre. Ena kena dau sagai na vakayakavi me gauna ni kanavata ga vakamatavuvale, e dua se rua, se levu sara na vulagi ena tiko ena teveli ena so na gauna. Ni ra sa vakayagataka oti na vulagi na kakana vakatiriweli e vakarautaka o Sisita Sellers, a solia vei ira na bisopi e dua na kote mai na ivovo ni ivakarau ni kote ni sotia e a volia tu.\nNi sa daramaki tu e dua na kote katakata ka tauri voli e dua tale na ioloolo kakana e vakarautaka o Sisita Sellers, era na sotava na draki batabata ena loma katakata. Na irairai kei na rorogo kei na vakanananu ni siga oya ena tiko vata kei ira ena nodra ilakolako. Baleta ni so na gauna batabata duadua e Rexburg a donuya na draki ni bula ni Siganisucu ka baleta na ivakarau matau ni loloma cecere vakayabaki ni matavuvale, era kauta voli na gone ena itikotiko na Sellers e dua na ivakananumi ni cakava voli na veika e rawa ni cakava na iVakabula—kei na kena caka voli ena Vukuna.\nO sa na rairai tara beka kei na nomu matavuvale na nomudou ivakarau matau ni Siganisucu me veidonui kei na nomudou ituvaki, ia ena tiko e so na ka era tautauvata kina. Era na dreta na yalo e so kivua na iVakabula. Ka ra na okata na cakacaka e so ni yalololoma ka na ganita na veivakadonui ni iVakabula. A kaya o Koya:\n“Ni kau a viakana, ka ni a solia mai vei au na kakana: Au a viagunu, ka ni a vagunuvi au: Au a vulagi, ka ni a kauti au ki vale:\n“Luvawale, ka ni a vakasulumi au: Au a tauvimate, ka ni a mai raici au: Au a tiko ena vale ni veivesu, ka ni a lako mai vei au.”10\nEna qai vosa na Tui ka kaya vei ira, “Au sa kaya vakaidina vei kemuni, Ni kemuni a cakava vua e dua sa lailai vei ira na wekaqu oqo, ni a cakava vei au.”11\nEra a vaqara ka kune vakacegu na agilosi, dauvakatawa sipi, kei na Tamata Vuku mai na nodra vakabauti Jisu Karisito. Ena vakakina o iko. Na sucu ni iVakabula sa ikoya na isolisoli e rawa kina vua na Tamada me solia vei keda na “vakacegu ena vuravura oqo, kei na bula tawamudu ena vuravura ka lako mai.”12 Eda a kaila ena reki ena vuravura ni yalo ni da rogoca na yalayala oya. E lako tale mai vei keda na vakacegu kei na reki ni da rogoca na veivosa lagati e cauraka voli ni a maroroi tu na yalayala lomani ni Kalou:\nGone vou, davo no. …\nVuravura reki edai;\nTukutuku me dokai!\nNa Mesaia sa sucu!13\nSa noqu masu ni na mai vakatawani keda yadua na vakacegu ni da nanuma na loloma, ka sokalou vua na Tamada Vakalomalagi ena muri ni noda veiyalayalati vata kei Koya. Me da sa dau nanuma tu ga na veiqaravi kei na yalololoma a solia o Jisu Karisito donuya na Nona ilesilesi vakatamata—ka sasagataka ni cakava vakatautauvata.\nAu vakadinadinataka ni o Jisu na Karisito, na Luvena daulomani na Tamada. Au vakadinadinataka ni sa parofita bula ni Kalou o Peresitedi Thomas S. Monson. Sa nona vakanuinui, ka vakakina na Mataveiliutaki Taumada, ni na nomu ena draki ni bula oqo ka vaka tu ga kina na vakilai ni reki, loloma, kei na vakacegu sa yalataka na iVakabula kivei ira na Nona tisaipeli yalodina ka dauvakamasuti rawarawa. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n“Tou Mai Gole Vata,” Sere ni Lotu, na. 117.\n“Agilosi Era Sere,” Sere ni Lotu, na. 126.\nVunau kei na Veiyalayalati 59:23.\n“Bogi Buto,” Sere ni Lotu, na. 119.


Era dau vakasamataka na tamata na taro eso oqo ena nodra volia e dua na sofa vou ni nomu vale, na iwalewale ka rairai totoka cake, na cava e tu kina na balavu ni iyaragi, iqaqalo se sofa isulu ka vinaka cake? Kena dina, e vuqa tu na ka me vakasamataki kina na ilavovakarau, veivakacegui, sa kena iwalewale, kei na so tale ni sa dua vei ira na iwasewase bibi duadua ni nomu bula. Ena vuku ni iqaqalo kei na sofa isulu, ena vakadeitaka na ivakarau ni nomu bula kei na veika o ni na bula tiko kina. O koya mo, keimami vola na veipoidi e ra mo ni raica na volia na idabedabe totoka me baleta na nomuni vale.\nNa cava mo nanuma ni voli na iqaqa kei na sofa isulu\nNi yaco mai na veivakacegui e dau vakabibitaki cake mai na noda nanuma yadua. O koya gona na ka o na cakava ga o ya mo tarogi iko, o koya ena vinaka cake kina na yagomu?\nNa ka e vakilai tiko o ya ni isulu e vinaka cake mai na isulu leca e dakoba sa qai malumu sobu, vakamacalataki vakalevu cake, kei ira era sega ni dau kila na ivakarau ni rumu. Ia e vakatau ena ivakarau ni isulu kei na veitokoni. Vakararaba, na sofa isulu e dau rawarawa cake na kena cegu mai na idabedabe leca. Kevaka mada ga o dabe toka ena dua na gauna balavu, e sega soti ni katakata na nomu isoku, sina kei na vakasaqa, ka vakavuna me ra logavinaka na tamata ka vakalailaitaka na bula kaukauwa. Ia, me qaravi e dua na ka, ka na yaco me galala mai eso na isulu sau lailai ka vakamatautaka e dua na sutu.\nMe baleta na idabedabe leca, e dau vakayarayarataki ena draki. Ena vulaibatabata, na iqaso leca e rawa ni rui batabata sara me tara se vanua, ia kevaka o taura toka e dua na itutuvi ena vakatakatari koya volekata na ivakarau ni yago ni tamata. Ena vulaikatakata, kevaka sara mada ga e sega ni tiko vei iko na kena vakaduri tiko na kena ituvaki, na iqaso ni leca e sau kaukauwa cake mai na isulu ka vakavuna mo buno ka kabiti koya ga na iqamu. E dina sara, eda vakatura me vakarautaki e dua na ituvaki ni bula ni bula, ka na kauta mai na vakacegu levu ena draki katakata.\nEna veivosaki ni isau ni iqaqalo. iqamu ni isulu, kevaka erau tautauvata na kedrau iwalewale na lewe rua, caka ena ivakarau ni bula vata ga, na leca e sau levu cake vakararaba.\nAu a vakasaqaqara ruarua na iqaqaco kei na sofa isulu ena Way vinaka., na kena macala e liu e vakaraitaka na nodra duidui. Na leca e cecere cake sara mai na isulu. Ia, e tiko talega eso na isulu taleitaki era cakava na daudroini kilai levu ka sivia na isau ni idabedabe leca oqo. E tiko talega eso na idabedabe leca lalai e sau lailai mai na isulu kevaka o sega ni vakasamataka na vakacegu kei na irairai. Na kena isau e dau vakaraitaka tiko na ivakarau vinaka kei na kena dau vakayacori na idabedabe, sa sega kina ni vakatitiqataki ni na balavu cake na iqaqalo mai na isulu kevaka e sega ni vakacacani ena bausi.\nO koya gona, na imatai mo raica sai koya na tuvailavo, oti sa qai iukuuku ni vale, ituvatuva ni matavuvale. E sa rui vakailavo na digitaki ni dua na sofa isulu ka na rawa ni vakabula e veimama na isau. E veiganiti cake na idabedabe leca vei ira na tamata yadua e tuvaki vinaka na kedra ituvaki vakailavo se rumu ni veikilai me voli. Me vaka ni veiganiti cake na idabedabe ni isulu ki na matavuvale duidui eso se na kena mataqali se isau rawarawa.\nNa isulu kei na sofa leca e tiko ruarua na kena ivakarau kei na roka e rabailevu me digitaki, ka dodonu me na veisotari kei na rumu taucoko.\nVakararaba, na idabedabe ni isulu e levu cake na digidigi mai na leca ena vuku ni nodra ivakarau ni veitauvi, roka, ibulibuli eso, kei na iwalewale ni iwalewale ni dabedabe. Kevaka mo nanuma ga mo biuta e dua na sofa isulu ena gauna o ukutaka kina na nomu vale me kua ni kauwaitaki, na cuz e rawa ni o kunea e dua na iwalewale kei na roka me sota vata kei na rumu. Sa yaco me imatai ni digidigi vei ira e vuqa na tamata, e matataki mai na idabedabe isulu veiulusulu kilai levu e Amerika ka yaga vakalevu sara ena kedra ituvaki kaukauwa, iyaragi vakadroini, droini ni vakadidike, buli totoka kei na vakacegu vakaitamera.\nEna kena veibasai, e vica walega na iukuuku ni vale e rawa ni vakasotara vata kei na dua na iqaseni leca e totoka sara. Ke sega ni taucoko na rumu, rawa ni vakau e dua na kena revurevu vakadomoi. Kevaka e veiraurau vakavinaka, ena rawa ni vakaraitaka e dua na tagane totoka ki na dua na rumu ka dredre me tokaruataki ena dua na isulu. Na kena e matau duadua vei Leather na iwalewale ni iwalewale ni isulu ni iwalewale ka sa dau vaka tu kina na kena ivakarau.. Ia, me vaka e dua na lawa, na iqaso ni leca era sa dau kena irairai vakalevu cake mai vei ira na kena isulu. Kevaka o vinakata mo raica na irairai ni gauna oqo se ena gauna oqo, e vaka me irairai sara e cake ka cecere cake mai na levu ga na idabedabe isulu.\nSe dua na idabedabe drokadroka se idabedabe isulu era solia taucoko na kemu iserau kei na kenadau ki na nomu vale, nomu rumu ni moce, nomu rumu ni kana, se nomu rumu ni gacagaca ni gacagaca. O koya mo, e vakararavi ga ki na digidigi yadua. O vinakata beka me iusutu ni droinitaki na nomu sofa ena nomu rumu ni gacagaca? Na iwalewale cava ni iukuuku o vinakata, talevi ni gauna oqo se gauna oqo? Ko sa nuitaka tiko li mo na rawarawa cake ki na nomu vale? Oqori ga na ka eda na vakasamataka ni digitaki na idabedabe.\nMe ikuri ni veivakacegui, kena isau kei na kena iwalewale, na maroroi ni bula ena rawa ni dua na ka bibi me da lomalomarua kina. E rawarawa sara na kena samaki na leca ka sau lailai na gauna, ia e dodonu me samaki ka vakasavasavataki wasoma na isulu. Na idabedabe leca e rawa ni dede ena vica vata na yabaki kevaka e qaravi vakavinaka. Ia, e dodonu me dau tu vakawasoma me tarova na kena tavuki ka tawase.\nEna vuku ni iyaya ni sega ni curuma na wai, na ka o cakava mo vakasuasuataka taucoko na tauwelu ena wai savasava, vakatanitaka laivi ka tavoya na mata ni idabedabe. Ia, kevaka e gadrevi kina na kena maroroi ena dua na gauna balavu e gadrevi kina na waiwai kei na kena saumi. Me ikuri, ena gauna sa vakacacani kina na iqaso ni yagona, ena sega ni rawa ni vakaisosomitaki na waqana e tautuba, ka dredre sara me da qarava. Me kena ikuri, eso na manumanu me vaka na pusi e dau vakayagataki me coqataka na sofai. Kevaka me vakacacani, vakatasuasuataka e dua na idabedabe ni sofa se volia eso na iyaya ni vakatatalo me vagolei tani kina o pusi. E dodonu me laurai ni idabedabe droqa e dredre toka me maroroi tiko ka dredre me vakavinakataki., kevaka e tiko na luvemu se manumanu ena nomu vale, e veiganiti cake na idabedabe ni isulu.\nMe baleta na isulu, e ka rawarawa ka rawarawa na kena maroroi. E vuqa na idabedabe ni sofa isulu e rawa ni kau tani ka savati.. Kevaka o nanuma ni dredre na kena wali na idabedabe dukadukali oqo, e rawa ni o kauta tani ka vakauta ki na dua na savasava mamaca. Kevaka o lomaleqataka na katakata me biu ga na drokadroka ni sa yaco mai na vula ikatakata ka vakaisosomitaka ena dua na ivakalomavinaka ena vula ibatabata. Ia, na idabedabe ni sulu era na yanaqa ka vakawaletaka na kena ivakatakata ka dau vakayagataki wasoma, o koya gona na digitaki ni dua na sofa vinaka sara ena rawa ni vakalailaitaka sobu na leqa.\nNa sofa isulu e buli ena silika, tuituina, oa, iyaya e veivaqaqacotaki kei na veika tale eso e dau daramaki. E tiko ena dua na kena gacagaca. Na iqaso ni silika kei na idabedabe isulu e vakadewataka na kemu i totoka kei na talei, solia vei ira na tamata e dua na yalo vakasakiti. Ia, na iqaso ni wa vavaku kei na wainidromu sa vaka me vavaku ka matalia, ka kena irairai ni dua na ivakarau e matau ka rawarawa.\nNa digidigi ni iqaso ni iqaqaso e levu na kena levu, vakakina. E duidui na revurevu ni leca e duidui na kena revurevu. Na iqaso ni iqaqaso e vakanamata ki na, vakatamatata ni kena vakatamata, na sega ni rawa ni vakawati, mata vakamareqeti, lolo e cake ni roka, vakamalumu vinaka, veiraravui ni cagi, kei na kaukauwa cecere ni memisini. Na kena e vakasakiti duadua sai koya na kena kaukauwa levu na wainimata kei na kaukauwa vakatini ka vakavinakataka cake na bula ni ivocegu. E wasei vakawasoma ki na rua na mataqali, icava ni sipi mamare se vavaku. Na iwalewale ni dua na sofa leca sa mamare e vakaraitaka tiko e dua na iwalewale rawarawa ka ramase.\nE malumalumu na idabedabe leca totoka me tarai, logavinaka ni dabe cake, katakata ena vula ibatabata kei na batabata. Ena vuku ni kena ivakarau vinaka cake, na kena isau e sau levu cake mai na isulu. E vuqa tu na mataqali idabedabe isulu ka ra duidui kina na yalodra na tamata. Na sofa e caka ena isulu silika e dau vakadewataka tiko e dua na yalo vakaturaga vei ira na tamata, kei na sofa era cakava mai na itavoi e rawarawa cake sara. Mai na uto ni rai, e kaukauwa cake na iqamu ni leca.\nE tiko e dua na ka dina ni da dau vakawalena tu ga na idabedabe ni iqaqaso leca era sa dauveivakaisini. Kevaka e dua e tiko vua e dua na loga ni bula, qai sega ni dua na betena se vakacava na idabedabe. Sega ni vakataka na sofa isulu, dai ni leca e lailai sobu na lailai ni lailai ni kuvu, vale ni manumanu, kei ira tale eso na noda qase, ka na rawa ni yaco kina na kila-ka. Sa vakakina, vakatauvatani kei na idabedabe isulu e vakarautaka e dua na imocemoce katakata vei ira na nodratou sega ni dau veilecayaki na idabedabe dromodromo nuku e vaka me digidigi vinaka cake. E dina sara, e sega ni rawa me maroroi tikoga e dua na idabedabe isulu ka galala mai vei ira na tamata, ia ena levu cake na gauna ka na tauri vakalevu cake na sasaga mai na idabedabe leca ena dua na sala balavu\nOqo eso na taro yaga mo tarogi iko ena nomu volia e dua na isulu se sofa leca:\nE tiko beka e dua na nomu manumanu dromu? Era luvemu beka na luvemu.? Eda vakatura vakararaba na isulu me baleti ira na itaukei ni manumanu vuka baleta ni ra na rawa ni ra vakurabuitaka na iqaqaso sau levu ena nodra qasi. Ia, kevaka o dauniveituberi vuku ena manumanu vuka, ka rau sa vinaka ruarua.\nE tiko li na nomu gone? Era dau sotava beka na vakacalaka ni veitabana kecega? Era dau qito wasoma beka ena idabedabe? Ke io kece, vakararavi vei au, ena veiqaravi beka na leca vei iko mo vakatauvatana vakatautauvatataka na isulu. E dina ni sa voleka sara ni sega ni rawa ni levea na nodra dau vakatovolei mai vei ira na gonelailai, e gadrevi e dua na ituvatuva ni lewa ni vakacaca.\nNa nomu idabedabe sa na dua na itokani balavu ka na gadrevi me vakaraitaka na veisau ni ivakarau ni nomu iwalewale ka vakatulewataka na nomu gagadre ni vakalomavinakataki. E dina ga ni digitaki e dua na isulu lailai mai na. e dua na sofa leca (se me kena kena ivotavota) ena rairai dua na digidigi veivakuravi, ena vakayarayarataka na bula taucoko ni dua na tiki ni nomu vale. Na ka vinaka e tu vei keda na digidigi levu e tu vei keda.\niWalewale ni dikevi ni voli iqaqa kei na sofa isulu\n1. Raica na idabedabe e tautuba ka sa dodonu me veirauti vinaka. Raica me kakua ni salulu na kena irairai kei na lomanibai e sega ni gadrevi me vakayarayarataka na irairai.\n2. Na mata ni idabedabe ni idabedabe e dodonu me tiko ga na kena vale, sega na ivau ni bati, tara na ivako, se toqai tikoga, ka na vakamavoataka na tamata kei na isulu sa mavoa.\n3. Kevaka o tara na kaukamea se na kau, se vakila tikoga na itutu sa tu rawa ka kena ibalebale ni rawarawa na kena daramaki na waqanivanua ena dua na gauna lekaleka, vakabibi na itutu ni dabe.\n4. Dikeva ke rau veisotari donu na ivakarau, kei na icula e vakayagataki me ukuukutaki e sa galala sara tu ga na kena vanua..\n5. Me kakua ni vakataotaki toka na nomu sova ena yasa e liu ni idabedabe. Na isema e dodonu me lailai sara ena kedrau maliwa na wa ni sulu, ligana, matai sara e muri, kei na sofa.\n6. Raica kevaka e vinaka tu na ligamu kei na yava ni sofa, e taladrodro vinaka tu na dela ni kau. Na savu e dodonu me veirauti na kena veitokoni ka veidonui kei na idabedabe e muri.\n7. Na iqaqamo leca e dau vakaraitaka eso na gauna e sega ni vinaka tu na kena gauna, na duka lalai sara mada ga, ka raica matua na roka leca ena veivanua kecega.\nMataqali iSulu kei na iQaqaso e Cake\nE vuqa vei ira na dauvolitaki era na sega ni vulica na mataqali isulu ni isulusulu kei na leca ka dau veivuke talega me tomika na isulu se leca. Na mataqali isulu ni iulusulu era sa isulu dina ni veitiki ni tamata se na veitiki ni sere ni tamata. Oqo e dua na veivakilaitaki lekaleka ki na gacagaca ko na raica ni ra sotava na isulu duidui eso.\nTaucoko ni gacagaca\nNa gacagaca ni vanua era iyaya ni veivakurabuitaki e vu mai na kau se manumanu. E vaka me ra malumu, totoka me ukutaka ka taleitaki, logavinaka me tarai. E va tiko na veimatanileqa vakayago me vaka e ra.\nMe katakata ka katakata tikoga; Kaukauwa Vinaka, bibi mai na veika vakaisulu tale eso; Sasanukinuki ka duka; Dau dara vakarawarawa na roka, seyavu ka sega ni rawa ni veitaqati; iVaqa-ni-Matavuvale, vorata na ivocevo\nE taladrodro vinaka tu na dela ni wai, vakamalua ka sega ni vavasa; Na veimaroroi ni kuli kei na ulu ena vuku ni nona ivola ni taleitaki veikauwaitaki; Kena ivakavakaserau kei na tabaka vakavinaka; Vakamalumalumutaki ena yalomalua, matanisiga, sovu; Vorata na qele, cula ca, kei na vure; Gadreva me qaravi vakavinaka, samaki mamaca\nLogaloga vinaka ka cegu lailai; Na gacagaca ga e galala mai na wainimate.; Hypoaller mada mada ka sega ni lomaca na kuli ni yagona.; Vakabau rawa ka sega ni rawa ni vakatavuvuti rawa.; Sava ni misini.; E dau rere ka sasanukinuki vakalevu.; E totolo sara na kena daramaki na isulu vakayago\nNa itovo vakayago ka tiko e ra na vakawaleni ni i vuravura; iCakacaka bibi ni kena iyaya; Kena ivakarau, na kaukauwa ni manumanu lalai; Vakararavitaka vakavinaka na waiwai – ki na 20% mai na kena bibi; Na batabata vinaka kei na bulabula ena draki katakata kei na soso; Hypoalleronaona, veirauti kei na kuli ni manumanu vinaka se dua na kena e sega ni rawa ni yaco.; E tarai ena kena tarai cake kei na yalomalua; Dredre me kau laivi na kena laini\nNa tamata e bulia na ivako\nNa lewe ni matavuvale ni caka-tagane ga e buli mai vua na tamata mai na ivakasisila ni wainimate, ka sega ni veibataki ki na ivakarau ni gacagaca e vu mai vei ira na ituvatuva ni bula. Era oka kina na nailoni, vakalevulevui, ikiri vakasaqa, vakasaqani ni vuanivolai, kei na so tale. Oqo na irairai ni mataqali ibulibuli ni tamata oqo.\nVorata na kena rawa ni raviti ka dromu sobu; Vakasavasavataki se vakamamacataki; Veikauwaitaki vakarawarawa ni sega ni rawa na vakawaicala, me sa yawa.; Veiqati ki na vuqa na wainimate; Sega ni gunu se gunu wai; Leqa ni sikauti kei na volitaki ni veika eso; E dredre me vagalalataki na duka ni waiwai; Sega ni veitokani ni vanua\nE caka mai na veitikivi palasitika., dau waqa rawarawa; iGu tini vakatini; Kaukauwa Vinaka, veivaqaqacotaki ki na duka; iMatai vinaka kei na waqana; Taura tu na kena veitikina ; Iyau dravudravua ni tiko vakavesu, dredre ni boroya; Na iyaragi e rawa ni laurai kina na kena ca\nMamada, vakamalua, kei na katakata, liga me vaka na vutika ni sipi; E rawa ni vakatayaloyalotaka na veitiki ni sere tale eso, me vakataka na vauvau; Roka ni roka ramase; Sega ni tiko vei keda taucoko; Vorata na vure, waiwai, wainimate, rarama ni matanisiga; Dreta laivi na suasua mai na yago ka sa vakasavasavataki; Tauvi iko mai na leqa ni vu-ni-sulu kei na sakasa\nE kaukauwa ia e lailai na kena bibi mai na veitiki ni uluniyaki e dau vakayagataki wasoma; Levu sara na iyaya e dau dodo tu ; Sa dau lailai sara na saqa ni uca, cegu.; E dau veiqati sara vakalevu ki na sakasa, moici, culaculamu kei na bula vakatani; Vakarawarawataki na kena vakasavasavataki, ka sega ni veitaqatataki ki na lumuta ni waiwai.; Tarai mai na rarama ni matanisiga kei na, dromodromo ni yabaki; Kaukauwa ki na waiwai kei na gacagaca e vuqa; ivakatagedegede e ra ni waqa kei na veisocayqa\nVakataucokotaki na sede\nE rawarawa na kena vakaserautaki ka vakaserautaka na roka bula\nTauyavutaki me vakaraitaka na silika, vutika ni sipi, se vauvau\nVakalogalogavinaka, e kaukauwa ka sau lailai\nSega ni dua na leqa ni sikauti se vakarautaki ilavo\nDau vakayagataki vakawasoma ena veiwaki\nE rawarawa na kena sasanukinuki vakavo ga ke sa savai vakasavasavataki\nVakarauta me cakava na saqati ni uca, waiwai ni yago, kei na wai\niTuvatuva vakamatau me vakayagataki ena draki batabata\niCakacaka vinaka ni sega ni curuma na wai\nVeisotara vata kei na veimataqali iukuuku duidui\nVakamalua ka totolo na kena irairai\nDaramaka vakatotolo na kena vakayagataki\nDau bula me vaka na kuvu ni soso\niSulu leca kei na sofa isulu – na veicurumaki vinaka me baleta na kena iwalewale cava ga\nDina ga ni levu sara na vakatutu, Au vakabauta ni se lomalomarua tikoga e dua me vakatulewataka se o cei e vinaka cake me lako kina leca se isulu. Keitou na vakaraitaka eke e dua tale na vakasama vinaka me tiko ruarua ena nomu rumu ka waki vata na iqalo ni leca kei na sofa isulu ka na ganita na lomamu ena sala vakasakiti.\nErau veicurumaki ruarua na iqaso ni leca kei na isulu ena loma ni vanua kei na loma ni Mediterranean, e tiko kina na kena isoqosoqo vutuniyau ka taladrodro, roka galala e loma kei na yalo ni katakata. Na sofa leca sa dua na mataqali iyaya talei ka dau semati tu ga kei na talei kei na so tale na gauna. iSulu isulusulu, Dua tale na yasa, e kauta mai na veivakacegui kilai levu, yalo ni veivakatakatai kei na bula vakaitikotiko. Mo qai veiwakitaka vata ki na loma ni gacagaca ni vanua, na idabedabe serau kei na idabedabe isulu ena vakaraitaka e dua na irairai ni veisureti vei ira na vulagi me ra sikova. Na ilokoloko malumu ena rorogo malumu sa dua na ikuri vinaka sara ni idabedabe. Na senikau kei na ivakarau totoka ni sofa e solia e dua tale na ivakatakarakara totoka ki na iukuuku ni loma ni vale. Raitayaloyalotaka mada ni o dabe tiko ena yasa ni buka ka marautaka na tiki ni buka kei na danisi ni yameyame. Ena sega beka ni totoka ka dua na vakacegu levu e loma?\niSulu leca kei na sofa isulu, e dina ga ni sa kena ivakarau tu me baleta eso tale na ivakarau tudei, keimami sa kunea na nodra itutu dodonu ena loma ni gauna oqo. Laini e cake kei na veiyatuka, roka ni veidutai kei na kena veidutaitaki e rokataka na iwalewale totoka ni gauna oqo, ka sa ivakarau tu ni rai me baleta na sofa ni gauna oqo. Na roka roka e vakanamata ki na loaloa kilai levu, vulavula savasava, karakarawa ni mataivalu e wai, se cokoti vata na roka roka oqo, ka vakakina na roka dravudravua. Na dravudravua e tautauvata na kena irairai vata kei na loaloa se vulavula. Na veivakaukauwataki ni iqaqani kei na isulu e solia na vakacegu kei na iwalewale duatani duadua ia e sega sara ga ni duatani sara. Na sofa iwasewase totoka se idabedabe ena tutu sai koya na vanua ni dabe vei ira na nomu vulagi dokai kei na nomu matavuvale, ka dau veiwaki rawarawa ena loma ni loma ni gauna oqo ka lailai sara. Na ilokoloko iukuuku e dau vakaraitaka toka e dua na roka taumada se vica na roka ni dua na roka ka sega kina na iukuuku. Na iculacula kei na idabedabe isulu e tiko kina e dua na iculacula vou e kena inaki me iusutu ni loma ni rumu kei na dua na tiki ni veivosaki. Na icakacaka ni kena vakamatautaki na kena tuvai tale na idabedabe me vaka na nomu gagadre kei na nomu gagadre.\nNa idabedabe ena dua na vanua bibi ena loma ni rumu taucoko o na sega ni nuiqawaqawa kina, oca kei na yalo ca. E dua na vanua e yaco tiko kina na veika taleitaki ka raragi ena veisiga. Au vakabauta ni dredre me'u digitaka na iqaqalo se sobe ni isulu ni isulu me udolu vakaudolu na ivakaraitaki. Ia, na kena isau e sega ni vakadeitaka se o cei e vinaka cake ka lako cake vei iko kei na nomu matavuvale. Kevaka e sotava na veika o gadreva ka moica na iukuuku ni vale, oqori e dua na ka taleitaki me da digitaka.\n← Na itukutukuVolai\niTukutuku e tarava→\nIvakatakilakila: Volia na dabedabe ni sofa\nGauna ni posi: 2020-11-27


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Bula ni lewa matau\nBula ni lewa matau Vola o Talatala ILIESA NAIVALU | Monday, March 12, 2018\nE DA na vakuria tiko e na macawa oqo na veika e dodonu me ra vakarautaki ira kina ko ira era sa veimusumusuki tiko mera vakawati.\nEna loma ni Lotu Wesele, keitou vakabibitaka na Tabacakacaka ni Bula Raraba na nona soli bula vua na Turaga e dua na cauravou se goneyalewa. Me sa taumada me rau sucu vou vakayalo. Sa i tavi ni itubutubu kei na Qase ni Lotu me raica me yaco na tikina oqo.\nNa cauravou me saga me bau maroroya toka e dua na sede. Ke o cakacaka, maroroi lavo mei voli ni kau ni vale, kava, ka vakakina na tabua me i lakovi. Sa dredre na tabua ka sa i sau levu sara, ia ke rawa mo volia mada ga e dua se sivia, qai nodratou na qase na kena vo. .\nIa ke cakacaka na goneyalewa ka sega ni se cakacaka ko cauravou, sa ka bibi me rau veitalanoa vakavinaka ka me kakua ni qaciqacia kina ko yalewa ena vuku ni nona cakacaka. Ia e rawa ni rau raica me rau tekivutaka e dua na bisinisi lailai ka rawa ni cicivaka ko cauravou.\nKe o tiko e na koro se vaqele, tea vakalevu na kakana, io, na kakana me volitaki me rawa i lavo kei na kena me laukana. Na yalewa ena mai kana. Na gone tale ga ena kana! Tuvatuva yani ni se vo e va se lima na yabaki mo qai vakawati, teitei, volivolitaki ka maroroya kena i lavo.\nGoneyalewa - vulica nai tavi kece ni yalewa: na savasava, vakasaqa, culacula, vavavi.\nKe o cakacaka, bau volia toka eso nai yaya lalai me vaka na peleti, bilo, kuro se kato ni isulu sara. Sa rawa talega ni ko tekivu maroroi lavo toka.\nCauravou kei na goneyalewa, ni maroroya na nomuni bula, ni kakua ni vakasabusabutaka. Ko ni sa vakaroti mo ni kakua ni gunu yaqona sivia, ni tarova vakadua na tavako kei na waigaga ni veivakamatenitaki (drugs). Ni kakua ni gunuva na yaqona ni vavalagi.\nGoneyalewa ni maroroi kemuni, ke o ni sa vakaluveni ka sega ni ko vakawati, nanuma na vakacalaka me yaco ga vakadua, kua ni vakarua. Qarauna me sa kakua na lako vakaveitalia.\nRokova na nodrau i vakasala na Qase. Ke o drau sa veivosaki tiko kei na dua, nanuma mo drau dau taro i vakasala vei ira na i Talatala, Vakatawa se ko ira na Dauniveituberi (Counsellors).\nKe o drau sa mani vakawati, drau tuvatuva (plan) vakavinaka ka lewa vakamatau na gauna mo drau vakaluveni kina. E so e sega ni rau se veikilai vinaka tiko mada na veiwatini - sa basika na gone. E vaka e ka ni kidacala tale tiko vei rau ni rau sa vagone, baleta e rau sega ni se vakarau kina ena nodrau vakasama kei na tuvatuva-ka me baleta na veisusu.\nNa yabaki vinaka ni vakawati. Ena loma ni 1980 vakacaca, na yabaki vinaka ni vakawati ni tagane ena gauna oya na 31, ia na yalewa na yabaki 26. Ia mai na yabaki 2000 ka lako cake mai sa tubu totolo sara na tamata ena vuku beka ni veimataqali kakana sa tu ena gauna oqo.\nKo ira na goneyalewa sa totolo cake sara nodra yacova na bula vakagoneyalewa mai na yabaki 16 ena 20 na yabaki sa oti ki na yabaki 12 ena gauna oqo. Sa vica noda goneyalewa e Viti era sa vakasucu gone tiko ni ra sa qai yabaki 12 se 13 ga. Ena gauna oqo, na gauna vinaka ni vakawati ni tagane na yabaki 26 - 28 ka yabaki vinaka ni goneyalewa na yabaki 24 - 26.\nEra raica na vuku kei ira na kenadau ni vakasama kei na bula, ni rui bibi me dau qase tiko na tagane ena 3 se 4 na yabaki, baleta na yalewa e yalomatua totolo. Ke rau qai yabaki vata tiko o rau na veiwatini, e na vakadinadinataki ni na dua tiko na tama ni bera levu o tagane ka na qai laurai vakavinaka na tikina oqo ni sa toso tiko na veiyabaki ni vakawati.\nEra vakadinadinataka na vuniwai ni kevaka eso na goneyalewa e rui bera sara nodra vakawati, sa na dredre na vakaluveni. Ia ena dua tale na yasana, aya vei keda eda vakabauta na Turaga, na vakaluveni e lewa ga na Kalou. Io, vua na Kalou, e sega ni dua e bera sara, me vakataki Sera ga na wati Eparaama.\nKena i tinitini, drau vakayalotaka se cava na vakamau. Me vakarau vakavinaka na yago, na yalo kei na vakasama. Me donu taucoko ena yasa kece ni veiwekani ka me kakua ni dua na vakamau e caka vakailoa.\nNa veicurumaki ni vakavakarau Vakavanua, Vakamatanitu, ka Vakalotu ni bera na vakamau.\nE dau vaka tiko oqo nai vakarau vakavanua ni noda vakavakarau nai Taukei:\nNi rau sa vakadeitaka nodrau veivosaki na lewe rua, sa na qai gole ko cauravou ka tukutuku ki nodratou. Eratou sa na qai gole na weka ni cauravou me lai tarogi se tabailagotaki o goneyalewa. Oti sa na qai lakovi ko yalewa (e rawa talega ni qaravi vata na kena oqo kei na kena e cake). Eratou sa qai veivosaki na weka ni cauravou. Ni sa donu e dua na tikinisiga me vakayacori kina na lotu kei na soqo ni vakamau, sa na laki vakarogotaki vei iratou na weka ni yalewa.\nSa qai curu eke na tabana vakamatanitu. Na vakamau kece eka vakamatanitu, io e ka vakalawa ka na dau liu taumada na Tabacakacaka ni Sucu kei na Vakamau ni Matanitu, na Registrar General. Sa na qai vakatau me muri na sala balavu ni vakabi ivola ka dau taura e 21 na siga (Notice of Marriage), se na kena gaunisala lekaleka (Licence to Marry).\nKevaka e muri na sala balavu, e daumaka ni vo e 3 se 4 na macawa me ia na vakamau, me ra sa tarai kece na veiwekani ena yasa ruarua. Ia mai na gauna e rau veivosaki voli kina na veiwatini, sa ganita vinaka me rau sa tuberi vakalotu mai vua nai Talatala se Vakatawa (Sa volitaki tale tiko ga nai ivola dusidusi ni nodra veituberi na i Talatala kei nai Vakatawa, ko ira na Qase kei na I liuliu ni veisoqosoqo).\nKo i rau talega o Talatala kei Vakatawa e rau na vakasalataki cauravou kei goneyalewa ena veika ena qaravi ena Lotu bibi ni Veitube (Vakamau) ka na uasivi sara me vakatovotovotaki e valenilotu na veika ena vakayacori.\nE dau ka ni marau sara vei ira na veiwekani me ra qarava noda vakamau.\nNa ivavakoso lotu ka vakakina na isoqosoqo ni itabagone me vaka na Mataveitokani era sa dau tu vakarau tale ga me qarava noda vakamau.\nIa ni sa qai yaco dina mai na siga ni vakamau, sa soli oti na ?clear? mai na matanitu, sa na qai qarava na Lotu nona i tavi ena kena vakayacori na Lotu ni Veitube (Vakamau) ka vakarau na vanua ena tevutevu kei na veisolisoli/veiciqomi.\nNa sui ni sarisari ka a ribati tani sa kau lesu tale me lai vakatawana na tikina lala. Sa tubu na marau ka ia na veisolevuti, sa tekivutaki e dua na sema veiwekani vou ena tai ruarua.\nNa veivosaki mataidua ni nodrau veileleci na veitau ena gauna e rau se qai tekivu veitokani kina, sa mai mataisaisai ni ra sa curu mai na mataveiwekani. Sa curu talega mai na Vanua, na matanitu ka qai vakota vata na Lotu. Sa donu mai bulu, sa donu mai lagi. Ni rau sa lotutaki ka vakalougatataki, io sa tekivu na vuvale Vakarisito!


Bula Uasivi Mai Muri ni sa Yali o Setani kei Ira Nona Timoni\nSa na vakarau vesu o Setani kei ira nona timoni\nO Setani kei ira nona timoni era na sega ni vakacala tiko ga na kawatamata. Sa kolotaki ira oti mai lomalagi o Jiova. (Vakatakila 12:9) Ena dua ga na gauna e liu oqo, ena totogitaki Setani tale kina kei ira nona timoni o Jiova. E kaya na yapositolo o Joni ni oti nona raica e dua na raivotu ni Kalou: “Ka’u a raica e dua na agilose sa lako sobu mai lomalagi, sa taura e na ligana nai dola kei bulubulu sa sega ni vakabotona ka dua na sinucodo levu. A sa laki taura na gata levu, a gata makawa, o koya oqo na Tevoro kei Setani, a sa vesuki koya me oti mada e dua na udolu na yabaki, a sa biuti koya ki bulubulu sa sega ni vakabotona, a sa sogolati koya eloma, a sa dregata nai sogo vei koya, me kakua ni temaki ira tale na veivanua ko koya, ka me oti mada na yabaki e dua na udolu.” (Vakatakila 20:1-3) E muri, sa na qai vakarusai vakadua na Tevoro kei ira nona timoni.—Vakatakila 20:10.\nNa tamata ca e vuravura era na vakarusai tale ga.—Same 37:9, 10; Luke 13:5.\nEra na Bula Tale na Mate!\nEra na bula tale e vuravura na mate\nNi sa vesu oti o Setani kei ira nona timoni, sa na qai vakalougatataka sara vakalevu na kawatamata o Jiova. O sa raica oti mai nira sega ni qai vakila tale e dua na ka na mate. E vakatauvatana o Jisu na mate me vaka ga na moce—na mocelutu e sega kina na tadra. (Joni 11:11-14) E tauca na ivakatautauvata oya baleta ni kila ni na yaco na gauna era na vakayadrati kina mera bula o ira na moce matemate tu. A kaya: “Sa lako tiko mai na gauna . . . ko ira kece ka ra tu e na i bulubulu, ka ra na lako cake mai kina.”—Joni 5:28, 29, VV; vakatauvatana Cakacaka 24:15.\nEra na vakabulai tale e ke ena vuravura. Sa na sosomitaka na itukutuku ni mate na itukutuku marautaki me baleti ira na vakabulai tale! Sa na dua dina na ka rekitaki mera kidavaki mai na ibulubulu na wekada lomani!\niMeli iMeli Na Bula Uasivi Mai Muri


EDA VINAKATA MEDA LOMANI. Ke sega na loloma ena sega ni vinaka na vakawati, vuvale, kei na veitokani. Sa rauta me tukuni ni na vinaka noda vakasama, eda na mamarau tale ga ke da dauloloma. Na “loloma” cava e vakaibalebaletaki tiko qo?\nE bibi na loloma ni veidomoni, ia e sega ni kena mataqali e veivosakitaki tiko eke. Na loloma e vakaibalebaletaki tiko qo e uasivi, e uqeta e dua me vakaraitaka na veikauaitaki dina qai vakaliuci ira eso tale. E dusimaki ena ivakavuvuli vakalou, qai salavata kei na ivakarau ni lomada se na ka eda vakila.\nE totoka na sala e vakamacalataka kina na iVolatabu na loloma qori. E kaya: “Na loloma e vosovoso qai yalovinaka. Na loloma e sega ni vuvu, e sega ni tukutukuni koya, e sega ni dokadoka, e sega ni cakava na ka e sega ni rakorako, e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya, e sega ni cudrucudru. E sega ni katona na ca. E sega ni marautaka na ka e sega ni dodonu, e marautaka ga na dina. E ubia na ka kece, . . . e nuitaka na ka kece, e vosota na ka kece. E sega vakadua ni seavu na loloma.”—1 Korinica 13:4-8.\nE “sega vakadua ni seavu” na loloma qori, kena ibalebale e tawamudu, e dei tale ga ni toso na gauna. E kilai me “ivau vinaka duadua ni duavata” ni okati kina na vosovoso, yalovinaka, kei na veivosoti. (Kolosa 3:14) Eda tamata ivalavala ca, ia ena dei qai marautaki noda veitokani ke yavutaki ena loloma. Raica mada na kena ivakaraitaki ena bula vakawati.\n“IVAU VINAKA DUADUA NI DUAVATA”\nE vakamacalataka o Jisu na ivakavuvuli me baleta na vakawati. Kena ivakaraitaki, a kaya: “‘Ena biuti tamana kei tinana o tagane me kabiti watina me rau sa na lewe dua ga’ . . . O koya gona, na ka sa vauca vata na Kalou me kua ni tawasea na tamata.” (Maciu 19:5, 6) E rua na ivakavuvuli bibi e laurai ena tikinivolatabu qori.\n“ME RAU SA NA LEWE DUA GA.” Na loloma e itataqomaki ena vakawati. Ena vukei rau na veiwatini me rau veivolekati tiko ga. Ena taqomaki rau mai na veibutakoci se nodrau “lewe dua ga” kei koya e sega ni kedrau isa. (1 Korinica 6:16; Iperiu 13:4) Ni tawayalodina e dua vei rau na veiwatini, sa na yali na veinuitaki qai rawa ni kavoro na vakawati. Ena qai leqa levu sara ke ra sa tiko na gone. E rawa nira nanuma nira sega ni lomani, era na veilecayaki, qai cudrucudru.\n“NA KA SA VAUCA VATA NA KALOU.” Na vakawati e ituvatuva vakalou. O ira na veiwatini era rokova na ituvatuva qori era na saga me dei nodra vakawati. Ni basika na leqa, e sega ni imatai ni ka era na vakasamataka na veitalatala. Era na sega ni soro, ena dei na nodra veilomani. Na loloma va qori e “vosota na ka kece,” ena vukei rau na veiwatini me rau walia na leqa me vakilai tiko ga kina na duavata kei na vakacegu ena vakawati.\nEra na marautaka vakalevu na gone ke ra dauloloma qai vosovoso na itubutubu. E kaya e dua na goneyalewa o Jessica: “Erau veilomani dina qai veidokai o Na kei Ta. Niu raica nona dau dokai Ta o Na, vakabibi ena veika e vakatulewataka me baleti keitou na gone, e uqeti au sara ga meu vakatotomuri koya.”\nNa itovo talei duadua ni Kalou na loloma. E kaya na iVolatabu: “Ni Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) E sega gona ni kurabuitaki ni vakatokai o Jiova me “Kalou mamarau.” (1 Timoci 1:11) Eda na marau tale ga nida vakatotomuria na nona itovo na Dauveibuli, vakabibi na loloma. E kaya na Efeso 5:1, 2: “Moni vakatotomuria na Kalou ni oni luvena lomani, moni veilomani tiko ga.”\n‘Na loloma e vosovoso qai yalovinaka. E ubia na ka kece, e nuitaka na ka kece, e vosota na ka kece. E sega vakadua ni seavu na loloma.’—1 Korinica 13:4-8.\nNa loloma e vakavu marau baleta . . .\nE vukei keda meda dau veikauaitaki dina\nE dei ni toso na gauna\nE vukei keda meda kua ni soro, qai vaqaqacotaka na veitokani kei na vakawati\nE vukei ira na gone mera mamarau, mera nuidei tale ga\nEda vakatotomuria vinaka kina na Dauveibuli\nE rawa ni vukei ira na lotu vaKarisito na ivakavuvuli vakaivolatabu mera digitaka vinaka na kedra isa qai vakilai tiko ga na dodomo dina ni oti na vakamau.


O Cei o Papiloni na Ka Levu? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kazakh (Arabic) Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Myanmar Norwegian Nzema Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tsonga Turkish Turkmen Ukrainian Valencian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE vakamacalataki ena ivola na Vakatakila na itukutuku me baleti Papiloni na Ka Levu. E vakatakarakarataka na isoqosoqo ni lotu lasu kece kei vuravura e cata na Kalou. * (Vakatakila 14:8; 17:5; 18:21) Era duidui na veimatalotu qori, ia e dua ga na nodra inaki oya mera yawaki keda mai na sokalou vei Jiova.—Vakarua 4:35.\nSala me kilai kina o Papiloni na Ka Levu\nNa ivakatakilakila kei Papiloni na Ka Levu. Na iVolatabu e vakamacalataki koya ni dua na ‘yalewa saqamua’ qai volai e yadrena “na yaca vuni: ‘Papiloni na Ka Levu.’” (Vakatakila 17:1, 3, 5) Era tu ena ivola na Vakatakila e levu na “ivakatakilakila.” Meda nanuma tiko ni o Papiloni na Ka Levu e ivakatakarakara ga, e sega ni dua na yalewa dina. (Vakatakila 1:1) Me kena ikuri, ni tukuni ni “dabe toka ena wai levu”, e vakatakarakarataki ira na “tamata, na ilala levu, na veimatanitu kei na duivosavosa.” (Vakatakila 17:1, 15) Ena sega ni cakava rawa qori e dua na yalewa e vuravura.\nPapiloni na Ka Levu e dusia na veika vakavuravura. E kilai me “korolevu e nodra ranadi na tui kece kei vuravura.” (Vakatakila 17:18) E levu na ka e solia tu e vuravura o Papiloni na Ka Levu, e levu tale ga nona veivakamuai.\nPapiloni na Ka Levu e dua na isoqosoqo vakalotu, sega ni isoqosoqo vakapolitiki se vakabisinisi. E kilai me vanua ni sokalou ena gauna makawa o Papiloni ni vanua ni “vakadraudrau” kei na “cakaisausau.” (Aisea 47:1, 12, 13; Jeremaia 50:1, 2, 38) Qo na vanua e tauyavu kina na lotu lasu e veisaqasaqa kei na sokalou e vakadonuya na Kalou o Jiova. (Vakatekivu 10:8, 9; 11:2-4, 8) Era vakalevulevui ira na iliuliu ni Papiloni vei Jiova kei na sokalou e dodonu me caka duadua ga vua. (Aisea 14:4, 13, 14; Taniela 5:2-4, 23) E kilai o Papiloni na Ka Levu me “dau vakatevoro,” e dusi koya tale ga me dua na isoqosoqo lotu.—Vakatakila 18:23.\nO Papiloni na Ka Levu e sega ni rawa ni isoqosoqo vakapolitiki, nira tagicaki koya na veitui kei vuravura. (Vakatakila 17:1, 2; 18:9) E sega tale ga ni isoqosoqo ni bisinisi baleta na iVolatabu e vakaduiduitaki koya vei ira na “dauveivoli e vuravura.”—Vakatakila 18:11, 15.\nNa vatu e tabaki toka kina na Tui Papiloni o Nabonidus kei na tolu na ivakatakilakila e dusi ratou na kalou o Sin, Ishtar, kei Shamash\nE veisemati na kedrau itukutuku o lotu lasu kei Papiloni na Ka Levu. E sega ni vakavulici keda me baleti Jiova o lotu lasu, ia e veivakamuai ena nodra qaravi eso tale na kalou. E vakayacana qo na iVolatabu me “saqamua vakayalo.” (Vunau ni Soro 20:6; Lako Yani 34:15, 16) Na vakabauta ni Letoluvakalou, ni bula tale tiko na yalo nida sa mate kei na vakayagataki ni droini se itaba ena sokalou, a tekivu ga mai Papiloni qai tete ina lotu lasu kece kei vuravura. O ira na lotu qori era wakia vata nodra sokalou kei na nodra lomani vuravura. E vakaraitaka kina na iVolatabu nira tawayalodina ra qai dauveibutakoci.—Jemesa 4:4.\nNa levu ni yau kei na veika lelevu e taukena o Lotu Lasu e veisemati sara ga kei na droini e vakaraitaka na ivolatabu me baleti Papiloni na Ka Levu, ni ‘tokara na isulu lokaloka kei na isulu kulakula’ qai “uku ena koula, vatu talei, kei na mataniciva.” (Vakatakila 17:4) O Papiloni na Ka Levu e ivurevure ni “ka vakasisila kece kei vuravura”, e vakaraitaka tale ga na itovo kei na ivakavuvuli e sega ni dokai kina na Kalou. (Vakatakila 17:5) Era tiki gona kei Lotu Lasu na “tamata, na ilala levu, na veimatanitu kei na duivosavosa” ra qai tokoni Papiloni na Ka Levu.— Vakatakila 17:15.\nO Papiloni na Ka Levu e vakavuna nodra mate o “ira kece era vakamatei e vuravura.” (Vakatakila 18:24) Ena veitabagauna me yaco mai nikua, o Lotu Lasu e sega wale ga ni tekivuna na ivalu e dela i vuravura, kei na nodra veiraravui na batikadi, e vakavulica tale ga na lasu me baleti Jiova na Kalou dauloloma. (1 Joni 4:8) Na ituvaki qo e vakavuna na vakadave dra e vuravura. Ia, o ira na via vakamarautaka na Kalou, mera tawasei ira vei Lotu Lasu ena nodra “lako tani mai vua.”—Vakatakila 18:4; 2 Korinica 6:14-17.\n^ para. 3 Raica na ulutaga “Au na Kunea Vakacava na Lotu Dina?”\niMeli iMeli O Cei o Papiloni na Ka Levu?