Cava Eda Dau Masu Kina Vua na Kalou?\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mixe (North Central) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele (Zimbabwe) Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nCava Eda Dau Masu Kina?\n“Au bobula ena veimauilavo. Au dau masulaka mada ga meu rawata e dua na ilavo levu. Ia qai sega ni yaco.”—Samuel, * Kenya.\n“E dua ga na masu keimami cavuqaqataka tiko mai koronivuli keimami a vakavulici kina.”—Teresa, Yatu Filipaini.\n“Au dau masulaka na noqu leqa. Au kerea me vosoti noqu ivalavala ca, meu dua tale ga na lotu vaKarisito vinaka.”—Magdalene, Ghana.\nMai na ka ratou kaya o Samuel, o Teresa, kei Magdalene, eda raica ni duidui na vuna eda dau masu kina. So e dau vinaka sara na inaki ni nodra masu, so e vu mai lomadra, so tale era masu ga me rawa. E levu na vuna era masu kina e drau vakamilioni, mera rawata na veitarogi, me qaqa nodra timi ni qito, me dusimaka nodra vuvale na Kalou, se so tale na ka. E tukuni ena dua na vakadidike ni so mada ga era sega ni dau lotu era masu wasoma.\nVakacava, o dau masu tale ga? Cava o dau masulaka? Ke o dau masu se sega, o na rairai vaqaqa: ‘E yaga na masu? Ena rogoci?’ E kaya e dua na dauvolaivola ni dua ga na “iwalewale ni veivakacegui” na masu “me vaka ga nomu vosa tiko vua na ika o susuga e vale.” E va tale ga qori na nodra rai eso na dau veiqaravi vakavuniwai, era vakatoka na masu me “isosomi ni wainimate.” Vakacava o ira na dau masu, e ivakarau ga ni nodra bula qori se dua na kena yaga vei ira?\nIa e levu tale na ka e kaya na iVolatabu me baleta na masu, e sega wale ga ni dau vu ni veivakacegui. E kaya ni na rogoci dina na masu ke caka ena inaki donu, e vinaka tale ga. E dina qori? Meda dikeva mada na kena ivakadinadina.\n^ para. 3 So na yaca sa veisau.


Lubrication ni biaulivaliva2019-04-10T15:00:48-04:00\nProper lubrication procedures are the key to a good all-around na parokaramu ni itataqomaki. Kevaka na waiwai e sega ni cakava tiko na kena cakacaka, or if the oil level is ignored, all the maintenance procedures in the world are not going to keep the transmission running or assure long transmission life.\nSa, all parts will be amply lubricated if these procedures are closely followed:\n1. Maroroya na ivakatagedegede ni waiwai. Dau dikevi e veigauna.\n2. Veisau vakawasoma na waiwai.\n3. Vakayagataka na dodonu ni kalasi kei na mataqali ni waiwai.\n4. Volia mai e dua na dauvolitaki toso.\nVeisau ni lubrication kei na mataqali tamata vakacava\nEaton Roadranger CD5O taranisimisani so na waiwai\nItavi ni vakayagataki-bibi ni gaunisala levu kei na Mid.Range\nImatai 3,000 me 5,000 na maile (4827 me 8045 Kilomita) Volau vakalewena, drain taumada\nKecega 10,000 na maile (16090 Kilomita) Check fluid level Check for leaks\nGauna ni wawa ni veisau ni bibi na gaunisala ni itavi\nKecega 250,000 na maile (402336 kilomita) So na waiwai ni biaulivaliva ni veisau\nMid.Range ni veisau ni gauna ni gaunisala levu ni wawa\nKecega 100,000 na maile (160,000 Kilomita) or every 3 vakomipiuta yaco taumada na yabaki So na waiwai ni biaulivaliva ni veisau\nVAKAYAGATAKI NI TANI-GAUNISALA\nImatai 30 na auwa Drain taumada ni vakalewena ni volau\nKecega 40 na auwa Vakadikeva na ivakatagedegede ni so na waiwai, na jeke me baleta na sala\nKecega 500 na auwa Change transmission fluid where severe dirt conditions exist\nKecega 1,000 na auwa So na waiwai ni biaulivaliva ni veisau (Vakayagataki ni tani-gaunisala matau)\nVAKAYAGATAKI NI GAUNISALA LEVU\nKecega 10,000 na maile (16090 Kilomita) Vakadikeva na ivakatagedegede ni waiwai, na jeke me baleta na sala\nKecega 50,000 na maile (80450 Kilomita) Veisautaka na waiwai ni biaulivaliva\nImatai 30 na auwa Veisautaka na waiwai ni biaulivaliva ena tabanilotu vou\nKecega 40 na auwa Vakadikeva na ivakatagedegede ni waiwai, na jeke me baleta na sala\nKecega 500 na auwa Veisautaka na waiwai ni biaulivaliva kina qele dredre na ituvaki\nKecega 1,000 na auwa Veisautaka na waiwai ni biaulivaliva (Vakayagataki ni tani-gaunisala matau)\nEna veisau na filita ni waiwai ni so na waiwai se waiwai sa veisau.\nVakaturi tiko na Lubricants\nAmbient e vakayagataki\nEaton Roadranger CD50 taranisimisani so na waiwai\nWaiwai ni idini ni bibi ni itavi\nMIL-L-2104B, V, se na v se\nAPI-vanua vakairogorogo ni Qiqidreti se na API-CD\n(Sa oti API vakayalewa vakadonui) 50\n30 E cake na 10 ni batabata, F (-12BATABATA V)\nE cake na 10 ni batabata, F (-12BATABATA V)\nE ra na 10 ni batabata, F (-12BATABATA V)\nWaiwai iyaya ni Minral\noxidation ni veveka\n80VACAVA E cake na 10 ni batabata, F (-12BATABATA V)\nNa vakayagataki ni kakua na waiwai ni iyaya ni EP se waiwai ni rumu dau vakayagataki raraba na iyaya e sega ni vakaturi, Ia kevaka oqo iyaya waiwai vakayagataki, vakadeitaka ni ra vakamuria na kena iyalayala oqo:\nKakua ni vakayagataka na kakua na waiwai ni iyaya ni EP se waiwai ni rumu dau vakayagataki raraba na iyaya ni veiqaravi draki e batabata sara e cake na 230ºF (110ºC). E vuqa vei ira na iyaya waiwai, vakabibi ni 85W140, dou basuraka sobu e cake baleta na drega ni 230ºF kei na kote, kunea na gaunisala kei na iyaya vata kei na vakacuruilavo e rawa ni vakavuna na kena na malumalumu. Kevaka era sa vakadikevi oqo na vakacuru ilavo\n(e dua na co vakabibi ena veivanua ni drega ka vakavuna na leakage ni waiwai), veisau ki na so na waiwai ni biaulivaliva ni CD5O ni Roadranger ni Eaton, waiwai ni idini ni itavi bibi se waiwai ni iyaya mineral me vakadeitaka vei ira na bula ni rawa ka ena taqomaka ka maroroya kina na nomu warranty vata kei Eaton.\n(Raica talega na "Cicivaki draki e batabata sara".)\nAdditives kei na modifiers ni duidui sa sega ni vakaturi me vakayagataki ena Eaton Fuller transmissions.\nNa ivakatagedegede ni ivakarau dodonu ni kena na waiwai\nVakadeitaka ni sa na ivakatagedegede vata kei filler idola ni waiwai. Baleta ni o rawa ni dolele waiwai ena nomu iqaqalo ni sega ni kena ibalebale waiwai ena itagede ni kena. Ni dua na idi ni ivakatagedegede ni waiwai e rauta ni dua na dramu ni waiwai.\nVakadrodroitani mai na wai ni waiwai\nE katakata vinaka na taranisimisani ni drain ni waiwai. Me drain kauta laivi kina na waiwai na vakacobara na drain ena boto ni na kisi. Savasava na vakacobara ni drain ni bera na reinstalling.\nSavasava na kisi wavoliti filler cobara wa ka kauta laivi na na vakacobara mai na yasa ni na kisi. Vakatawana na taranisimisani ki na ivakatagedegede ni kena dolavi ni filler. Kevaka e tiko na taranisimisani filler rua sa soli mai, vakatawana ki na ivakatagedegede ni rau sa soli mai.\nEna vakatau na iwiliwili donu ni waiwai ko ira na na taranisimisani vatavatairalago kei na ivakaraitaki. Sega ni overfill; oqo ena vakavuna na waiwai mera togoraki mai na taranisimisani.\nNi vakuri na waiwai, na mataqali brands ni waiwai e dodonu me kakua ni waki vata kei na ena vuku ni incompatibility rawa.\nKena cicivaki na draki e batabata sara\n– Ena® ni Roadranger ni® ni Eaton CD50 taranisimisani itavi bibi ni so na waiwai idini waiwai kei na waiwai ni Mineral\nNa taranisimisani dodonu me sega ni cicivaki tikoga ena draki e batabata sara e cake na 250ºF (120ºC). Ia, vagauna na draki e batabata sara ki 300ºF (149ºC) ena sega ni vakacacana na taranisimisani. Cakacakataki na draki e batabata sara e cake na 250ºF vakalevutaka kina na waiwai na totolo ni oxidation kei na atevuso na kena mana ni bula. Ni na vakarauta e vakayagataki ni kena cicivaki e cake 250ºF, na taranisimisani rawa me gadrevi kina na veisau ka wasoma na levu ni waiwai kei na taudaku ni batabata.\nRawa ni vakavuna na na veika e lavaki oqo ena kena cokovata na veiqaravi draki e batabata sara ni ena 250ºF: (1) kena cicivaki tikoga ena berabera kena totolo, (2) cecere draki e batabata sara ambient, (3) vakayagataki ni vakatarai walega na vuka wavokita biaulivaliva, (4) sogota talega na ivakarau ni exhaust e na biaulivaliva, (5) horsepower cake, na veisele ni overdrive.\nSa vakarautaki tu me vakalailaitaki kina na draki e batabata sara ni sa sotavi na veika e lavaki e cake na taudaku na waiwai coolers.\nSa na taranisimisani waiwai Coolers:\n– Ena cawi ni 350 H.P. ka lako cake ena biaulivaliva ni overdrive\n– Ena cawi 399 H.P. ka lako cake ena transmissions ni overdrive kei na GCWs ena 90,000 lbs.\n– Ena cawi 399 H.P. kei na e cake kei na 1400 Lbs.-Ft. se na iLutua ni noda bula na torque\n– Ena cawi 450 H.P. kei na e cake\nVata kei na EP se waiwai ni iyaya ni rumu dau vakayagataki raraba\nKakua na waiwai ni iyaya ni EP kei na iyaya ni rumu dau vakayagataki raraba waiwai sa sega ni vakaturi ni tiko na waiwai ni draki e batabata sara e cake na 230ºF (110ºC). Me kena ikuri, sa sega ni vakaturi na taranisimisani waiwai coolers vata kei na iyaya oqo waiwai ni iyaya ni waiwai me tekivu mai na waiwai e bau liliwa toka na iyaya e rawa ni ravuti mai vei ira oqo. Na lailai e vakayagataki e yalani kei na waiwai bau liliwa toka vakatatabu ena oqo vakararaba yalani kina na nodra rawa-ka ki na kena bulataki milder ena waiwai ni iyaya.\nIvakatagedegede ni Lubrication dodonu me vaka ni veisemati ki na taranisimisani vakaduri musu\nKevaka na taranisimisani kala ni kena cicivaki e sivia 12 ivakatagedegede, e rawa ni yaco na cala na lubrication. Na veiqaravi ni o veitosoyaki e na biaulivaliva davoraki kala ena vata na chassis kei na pasede ni vakatorocaketaka (a vakaraitaka ena walega na diqiri).\nNa ivolakabi e vakaraitaka na pasede taqomaki ni dua na vakatorocaketaka kina na taranisimisani e rawa ni vakayagataki vata kei na veimataqali chassis davoraki musu. Me kena ivakaraitaki: Kevaka e tiko e dua na diqiri-4 ni biaulivaliva davoraki kala, qai 8 ivakatagedegede (se 14 pasede ni kalasi) tautauvata kei na kena na yalani ni 12 ivakatagedegede. Kevaka e tiko e dua na kala ni 0 na diqiri davoraki, e rawa ni cicivaki na taranisimisani ena dua 12 ivakatagedegede (21 na pasede) kalasi.\nDua ga na gauna na taranisimisani cicivaki na iyaya ni cakacaka vakalakova 12 sa sivia na diqiri me baleta e dua na gauna balavu ni gauna e na taranisimisani dodonu vata kei na dua na ipamu ni waiwai se bau liliwa toka na kato e rau na vakaiyaragitaki me vakadeitaka na kena na lubrication.\nVola ena ivolakabi na revurevu waiwai lailai na ivakatagedegede e rawa ni tiko ena taqomaki vinaka na musu veiqaravi. Vakatara na ivakatagedegede ni waiwai me lutu 1/2″ e ra na filler vakacobara na qara sa vakalailaitaki na ivakatagedegede ni kalasi ena rauta 3 ivakatagedegede (5.5 na pasede).\nSa yaga na kena ivalavala dodonu na ivakatagedegede ni Lubrication!


7 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo & Genuine Fuller Transmission Parts\n7 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo2019-05-02T17:46:34-04:00\nVou ka tara tale 7 totolo Eaton Fuller transmissions ena ivakaraitaki yadua, in stock at discounted pricing. Eda volitaka dina talega Tiki ni biaulivaliva ni Eaton Fuller oka kina na iyaya ni taracake tale, iyaya, Wasei ni iyaya, synchronizers, vauca na iyaya, kunea na gaunisala, se na moto ni vatavata, housings ni lali, icurucuru na moto ka vakalevu cake. Eda cabora vata ga na siga vakauyaya e vuravura raraba ena taucoko ni Eaton Fuller 7 totolo sala ga o ya na itavi ivolavakarau transmissions ena ivotavota!\nEaton Fuller 7 Transmissions ni totolo\nRTO - 11607L\nRTO-13707MLL RTOF - 11607L\nMid-Range Eaton taucoko taranisimisani ID ni ivakaraitaki itoka\n7 Totolo Eaton taucoko taranisimisani ivakaraitaki Nomenclature\nRTO-11707LL – RTO-11707DLL – RTO-13707MLL – RTO-14908LL – RTO-13707DLL\nEda sa na veiyabaki ni veika a sotavi ena tara cake tale na transmissions kei na vakaivola ena Eaton Fuller transmissions ka da sa kila na noda tikina. Noda kenadau ni gugumatua rawa ni veivuke ena dua ga na mataqali taro kevaka o sega ni vakadeitaka kina na tikina o gadreva. View our PDF wase breakdowns kei na ivolavakarau ni veiqaravi ni PDF me baleta na nomu transmissions.\nKacivi keda sega ni saumi me baleta na veivuke ni kenadau na taranisimisani kei na ivakasala se rai me baleta noda iDusidusi ni veika ni biaulivaliva ! E dua na veikacivi e taucoko! Keitou marau me vukei iko mo, Kacivi keda nikua!


Cau ena Cakacaka ni iVakadinadina i Jiova e Vuravura Raraba | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chuvash Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Finnish French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kamba Kannada Kazakh Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Lamba Latvian Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mixe (North Central) Mongolian Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sena Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Yoruba Zapotec (Isthmus) vakaViti\nE KALOU lomasoli o Jiova. (Jeme. 1:17) Me tekivu mai na kalokalo ni lomalagi me yaco ina iubi ni vuravura, era seretaka na ibulibuli i Jiova na nona lomasoli.—Same 65:12, 13; 147:7, 8; 148:3, 4.\nNa titobu ni nona vakavinavinakataka na Dauveibuli na daunisame e bulia kina e dua na sere me vakalagilagia na cakacaka i Jiova. Wilika na Same 104, qai raica ke o duavata kei na ka e tukuna: “Au na sere vei Jiova ena noqu bula taucoko, au na sere ena vakacaucau vua na noqu Kalou ena gauna kece ni noqu bula.” (Same 104:33) Vakacava o via cakava tale ga qori?\nIVAKARAITAKI UASIVI NI LOMASOLI\nE vinakata o Jiova meda muria nona ivakaraitaki ena nona daulomasoli. E vakarautaka tale ga vei keda na sala meda lomasoli kina. Dikeva mada na nona uqeta na yapositolo Paula me vola: “Vakaroti ira na vutuniyau ena veika ni vuravura qo mera kua ni dokadoka, mera kua tale ga ni vakanuinui ena iyau e sega ni dei. Mera vakanuinui ga vua na Kalou, o koya e vakarautaka vakayauyau vei keda na ka kece meda marau kina. Tukuna vei ira mera cakava na ka e vinaka, mera vakaitavi vakalevu ena cakacaka yaga, mera lomasavu, mera yalosolisoli, mera maroroya me nodra na yavu vinaka ni bula e se bera mai, mera taura matua kina na bula dina.”—1 Tim. 6:17-19.\nNa ikarua ni ivola uqeti vakalou e vola o Paula ena ivavakoso e Korinica, e vakabibitaka na itovo ni rai me baleta na lomasoli. E kaya o Paula: “Me cakava na tamata yadua na ka e vakadeitaka e lomana, me kua ni cakava ena voraki se vuturi, baleta na Kalou e taleitaki koya e soli ka ena marau.” (2 Kor. 9:7) Sa qai cavuta o Paula na yaga ni lomasoli: era na marau o ira na ciqoma; ra qai vakalougatataki vakayalo o ira na lomasoli.—2 Kor. 9:11-14.\nE tinia o Paula na nona ivola ena nona cavuta na ivakaraitaki levu duadua ni nona lomasoli na Kalou. E kaya: “Me vakavinavinakataki na Kalou ena nona loloma soli wale, na iloloma e sega ni vakamacalataki rawa.” (2 Kor. 9:15) Na iloloma i Jiova e umani kina na ka vinaka kece e solia vei keda ena vuku i Jisu Karisito. Na kena talei, e sega ni vakamacalataki rawa.\nEda na vakaraitaka vakacava noda vakavinavinakataki Jiova kei na Luvena ena veika erau sa cakava? Dua na sala meda lomasoli kina oya meda solia noda gauna, kaukaua, kei na iyau meda vakatetea kina na sokalou savasava vei Jiova, se mani lailai se levu.—1 Vei. 22:14; 29:3-5; Luke 21:1-4.\nMe vaka ga ena nona gauna na yapositolo o Paula, e levu nikua era “biuta vakatikitiki” se ra maroroya na ilavo me biu ena kato ni cau ni ivavakoso e volai kina na “Cakacaka e Vuravura Raraba.” (1 Kor. 16:2) Era dau vakauta e veivula na ilavo qo na ivavakoso yadua ina valenivolavola ni iVakadinadina i Jiova ena nodra dui vanua. O rawa tale ga ni vakauta vakadodonu na nomu cau ina isoqosoqo e vakadonui vakalawa meda vakayagataka na iVakadinadina i Jiova. Ke o via kila na yaca ni isoqosoqo vakalawa e vakayagataki ena nomu vanua, veitaratara ina valenivolavola ni tabana. E rawa ni laurai ena www.jw.org na itikotiko ni valenivolavola ni tabana. Qo na cau o rawa ni vakauta sara ga vakadodonu:\nE rawa ni vakau na cau ena sala qo: electronic bank transfer, debit card, se credit card. E rawa tale ga ni cakava qori eso na valenivolavola ni tabana ni vakayagataki na jw.org se dua tale na website veiganiti.\nSOLI KA E LALAWATAKI\nMe ikuri ni kena cautaki na ilavo kei na ka vakamareqeti tale eso, e tiko eso tale na cau me yaga ena cakacaka ni Matanitu ni Kalou e vuravura. Qori ena qai vakamacalataki ena vica na parakaravu tarava. Se mani sala cava o via cau kina, yalovinaka veitaratara e liu kei na valenivolavola ni tabana ena nomu vanua mo rawa ni kila na sala e rawa ni cau kina e dua ena nomu vanua. E duidui na ka vakalawa kei na lawa ni saumi vakacavacava, e bibi gona mo veivosaki kei na dua na daunivakasala ni ivakacavacava kei na ka vakalawa ni bera ni o digia na sala vinaka duadua mo cau kina.\nNa cau va qori e vakatokai me “soli ka e lalawataki,” kena ibalebale ena vinakati me lalawa sara ga vakavinaka o koya e via soli ka. Sa vakarautaki e dua na brochure vakavalagi kei na kena vakaSipeni e vakatokai na Charitable Planning to Benefit Kingdom Service Worldwide me dusimaki ira na via soli ka ina cakacaka ni iVakadinadina i Jiova e vuravura raraba. A volai na brochure qori me kilai kina na sala ni soli ka vakailoloma e rawa ni caka ena gauna qo se dua na gauna se bera mai, me vaka na gauna sa mate kina e dua. Na ivakamacala ena brochure qori ena rairai sega ni ganita sara na kemu ituvaki ena vuku ni ivakacavacava se so tale na lawa ena nomu vanua. Ni o wilika oti gona na brochure, veivosaki kei na nomu daunivakasala ni lawa se ivakacavacava. Ni vakayagataki e vica na sala sa cavuti oti mai, e levu era sa tokona na noda cakacaka kei na noda cakacaka ni veivuke e vuravura raraba, qai vakalailaitaki kina na ivakacavacava e dau lavaki. Ke tiko ena nomu vanua na brochure qori, o rawa ni kerea vua na vunivola ni ivavakoso.\niMeli iMeli Vakavinavinakataka na Lomasoli i Jiova


TLTB - Na Taqomaki ni Noda Vuravura\n► iTaukei ► Maroroi ni Yaubula ► Na Taqomaki ni Noda Vuravura\nVosa ni Yalayala me Baleta na Taqomaki ni Vanua\nE neitou gagadre me keitou na vakarautaka tikoga na veika yaga kina veitikotiko enai valavala ni neitiou veiqaravi me rawati tikoga kina na bula savasava, bula taqomaki, rairai totoka kei na vuavuai vinaka ena veitikotiko kei na vanua raraba.\nNa Veiveisau ni Draki\n“Me yacova na gauna e sa na qai duavata kina o vuravura ena kena sagai me wali na bolebole levu duadua ni noda taba ni gauna, eda kila vakavinaka nida se na kalouca tikoga na lewe ni vanua ena Pasifika,” vakaraitaka o Frank Bainimarama, na Peresitedi ni COP 23 kei na Prime Minister ni noda vanua.\nO Viti, me vakataki ira ga na wekada ena Pasifika, e lailai sara na cagi ca e biuta mai Vuravura, ia, e levu sara na veika raravisa e sotava ena vuku ni veiveisau ni draki. Me vaka e tukuna na “Fiji’s National Climate Change Policy”, ni na qai cava na cenijuri oqo, sa na toso cake sara vakatotolo nai yalayala ni waitui e vuravura. Mai na yabaki 1993, nai yalayala ni waitui e Viti esa tubu cake tikoga ena 6 na milimita ena veiyabaki, ka oqo, e sivia na kena e namaki e vuravura taucoko. Na toso cake ni yalayala ni wai oqo, esa vakavuna kina me sa sega ni tawani eso na noda veitikotiko. Na noda veisiga ni mataka ena vakatautaki ena noda sabaya na veiveisau ni draki, nikua.\nNa Vakayagataki Qele Vinaka\nO Viti e taurivaka tiko na “Land Conservation and Improvement Act” ka rabailevu sara na veika e tukuna me baleta na vakayagataki vakavinaka ni qele. Na kena sega ni rokovi na lawatu oqo ena rawa ni vakavuna na nona vakayalia e dua na taukei ni lisi se dua na dau teitei na nona qele lisi. Na vakayagataki vakavinaka ni qele e dua na tikina bibi e toqai ena “Agriculture Landlord and Tenant Act” (ALTA), o koya e vakalawataka na lisitaki ni qele vakayagataki ena teitei. Na Matabose (TLTB) e sega ni dau solia na nona veivakadonui ki vua e dua na dau teitei e gadreva me lisi ena dua na tiki ni qele ka sa kilai tu ni na sega ni rawa kina e dua na tubu vinaka, se na kuria ga na vakacacani ni qele.\nNa Matabose e tokona na tabana ni teitei ka yalodina ena tutaki ni kena lewai vakamatau, ka vakakina na veivakatoroicaketaki ena veikoro vakaviti. Na cakacaka oqo e vakavotukanataki ena 3 na yavu oqo:\nMaroroi ni Yau Bula kei na REDD+\nE rui ka bibi na kena maroroi na veikau loa e vakavolivolita na vanua ni teitei. Ni maroroi na qele, e kenai balebale me maroroi mai na veika e rawa ni vakacacana. Ena tikina oqo, na vakacaca e rawa ni vakayacora na tamata ena nona veisautaka na qele ka vakavolivolita tu na veikau me vanua ni teitei.\nE dina ga ni levu vei keda e vakaduiduitaki rau na vanua veikau kei na vanua ni teitei, ia e rau veiwekani voleka sara na vanua ruarua oqo. E rui bibi na kena maroroi na veikau e vakavolivolita nai teitei baleta ni o ira na veika bula era bula ena vanua e rua oqo era veimaliwai ka ra veinuitaki vakataki ira. O ira na manumanu e rawa nira dau dewa vanua baleta ena vakatau tiko eso na nodra draki ni bula ena duidui vanua ruarua oqo.\nNa lawa e vakarautaka na matanitu me baleta na REDD+ (Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation in Developing Countries) e a vakarautaki ena vakanananu ni veiveisau ni draki, salavata kei na veika e tuvana na matanitu me baleta na kena taqomaki na veivakatoroicaketaki e vakayacori ena vanua veikau. E rauta ni 56 na pasede ni qele e Viti e se veikau tu ga ka rauta ni 90 na pasede ni veikau oqo e tiko ena qele vakaitaukei ka ra taukena nai taukei. Ni dua na veivakatoroicaketaki ena vakayacori ena dua na vanua veikau, ena rawa ni rabailevu sara na kena revurevu. E vaqaqacotaki talega na cakacaka ni tei kau me vaka ni cau talega o koya ena bula vakailavo ni matanitu.\nNa porokaramu oqo, na REDD+ e Viti, e muria e dua nai walewale vou. E vakatovolei taumada ena so na vanua ni bera ni qai yaco me dua na ka e vakaitavi kina o Viti raraba. Esa vakayacori taumada tiko e Emalu mai Navosa kei Vinuvia mai Vanua Levu. E dua talega na cakacaka ni tei kau esa vakayacori tiko mai na yasana o Ra ka vaka talega kina mai Drawa mai Vanua Levu. E namaki me ratou na qai solia na nodratou i tukutuku me rawa ni yavutaki kina na “National REDD+ Strategy”.\nVakabulai ni Livaliva\nNa Matabose e dau vakaitavi talega ena vakabula livaliva (Earth Hour) e dau vakayacori tiko ena veiyabaki. Ia me kenai kuri, e dau bokoca kece na cina ka sega ni gadrevi, ena nona vei vale ni volavola kece sara mai na vaimama ni 12 kina veimama ni 1 ena veibogi me dau tokona na kena vakatakilai tiko ni veiveisau ni draki.\nMroroi ni Kau Vakaitaukei\nNa Matabose esa tauyavutaka oti e 4 na vanua e maroroi kina na kau eda kilai tani kina nai taukei. E 2 mai Lautoka, dua mai Ra ka dua mai Naitasiri (Colo-i-Suva) ka ra sa vakatokai tiko na TLTB Native Tree Reserve.


1 Korinica 16 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni iVola Vei Ira mai Korinia 16:1-24\nCau me baleti ira na lotu vaKarisito e Jerusalemi (1-4)\nVanua e lalawataka o Paula me lakova (5-9)\nLalawataki me veisiko o Timoci kei Apolosa (10-12)\nVeiuqeti kei na vakamoce (13-24)\n16 Ena vuku ni cau me baleti ira na yalosavasava,+ moni cakava tale ga na ka au a vakaroti ira kina na ivavakoso e Kalatia. 2 Ena imatai ni siga kece e veimacawa, moni biuta vakatikitiki eso na ka me salavata kei na ka oni taukena, baleta niu yaco yani me kua tale na kumuni iyau. 3 Niu yaco yani, au na talai ira oni a vakatura na yacadra ena ivola,+ mera kauta i Jerusalemi na veika oni solia vakailoloma. 4 Ia ke veiganiti meu lako tale ga, keimami na qai veitomani. 5 Au na qai lako yani vei kemuni niu yaco i Masitonia, niu na muri yani va qori i Masitonia,+ 6 au na lai tiko e keri, de dua me oti sara na vulaililiwa, moni tomani au kina vakalekaleka ena noqu ilakolako. 7 Niu se sega ni via raici kemuni mada ena noqu ilakolako qo, niu vinakata meu dede vakalailai vei kemuni,+ ke vakatara o Jiova.* 8 Ia au na tiko mada e Efeso+ meu donuya na Soqo ni Penitiko, 9 baleta ni sa dola tu qo e mataqu e dua na katuba levu ni cakacaka,+ ia e levu na dauveitusaqati. 10 Ke yaco yani o Timoci,+ ni saga me douvaki kemuni, ni cakava tiko o koya na cakacaka i Jiova*+ me vakataki au ga. 11 O koya gona, me kua ni dua e beci koya. Ni talaci koya vakavinaka me rawa ni yaco mai vei au, ni keimami waraki koya tiko kei ira na mataveitacini. 12 Au a cikevi Apolosa+ na tacida me tomani ira na mataveitacini era na lako yani vei kemuni. Se sega ni lomana me lako yani qo, ena qai lako yani ena gauna sa na rawa kina. 13 Ni yadra tiko,+ ni tudei ena vakabauta,+ ni yaloqaqa,+ ni yatedei.+ 14 Na ka kece oni cakava me caka ena loloma.+ 15 Qo na noqu vakamamasu vei kemuni raveitacini: Oni kila ni ratou isevu mai Akaia na vuvale i Sitifana, eratou dau qaravi ira tale ga na yalosavasava. 16 Moni vakamalumalumu tiko ga vei ira va qori, vei ira kece tale ga era dau veitokoni, kei ira na dau cakacaka vagumatua.+ 17 Ia au marau ni ratou tiko o Sitifana,+ o Forituneto, kei Akaiko, ni ratou kemuni isosomi ni oni yali. 18 Eratou vakabulabulataki au kei kemuni tale ga. O koya gona, ni dokai ira na tagane va ya. 19 Era loloma tu yani vei kemuni na ivavakoso kece e Esia.* E loloma tale tu ga yani vakabibi ena yaca ni Turaga o Akuila kei Pirisila, kei ira na lewe ni ivavakoso era dau soqoni ena nodrau vale.+ 20 Era sa loloma kece tu yani na mataveitacini. Ni veikidavaki ena iregu ni veitacini. 21 O yau o Paula, na iloloma kece qo e volai sara ga ena ligaqu. 22 Me cudruvi o koya yadua e sega ni lomana na Turaga. Neimami Turaga, ni lako mai! 23 Me nomuni mada ga na loloma soli wale ni Turaga o Jisu. 24 Au loloma tale ga yani vei kemuni kece na tisaipeli i Karisito Jisu.\n^ Raica na iKuri A5.\n^ Raica na vmr ni Cak 2:9.\n1 Korinica 16


Me 14, 2018 veiqaravi\nNew York city ni blockchain ni valenivolavola ni ituvatuva ni ni\nA kacivaka na Moniti ena blockchain ni macawa ena New York, na tiko ena bula vakailavo veivakatorocaketaki Corporation mai ni 'u Ioka (NYCEDC) sa launching e vica na veivakasala me ra biuta na koro e na mape me vaka e dua na hub ni tekinolaji ni blockchain. E bibi duadua vei ira e dua na ituvatuva mo ni dolava e dua “Valenivolavola ni Blockchain” oqori ena ruarua tokona raraba na kena kilai ni na tekinolaji ka na vakavurea na veivosaki ena kedra maliwa na kabani stakeholders.\nA kacivaka talega na NYCEDC dua na veisisivi, sa namaki tiko mo tavoci ena bera 2018, na inaki ni me vakavurei na vakasama me baleta na kena vakavinakataki cake na vanua ni veiqaravi kei na cakacaka ni blockchain.\nSamourai kei na goTenna tavoci na baosi ni Bitcoin ni cakacaka kevaka e sega na Initaneti\nMe tekivu mai na aren ni isema ni Initaneti ’ ka dau vakarautaki tu, nuitaki se vakaitaukei, era na gadreva na cryptocurrency vei ira era vakayagataka na sala eso ni sema ki na veilawa ni veitaratara. Vakakina na goTenna ni yavutaki-ni 'u Ioka Library, yavutaki ena 2012 mai Brazil na tacidra Daniela kei na Perdomo ni o Jorge, sa duavata kina kei na baosi ni Samourai me tavoci na e dua na app Android ena vula ikatakata oqo e vakatara vei ira era vakayagataka me ra vakauta na bitcoin na sausaumi kevaka e sega na isema ni Initaneti.\n“O na gadreva mo rawa ni vakayagataka na nomu bitcoin sara mada ga ena vanua ni leqa,” a kaya o Richard Meyers na Idinia ni goTenna, ni mai cavuti na na tacina ni Perdomo’ wale tikoga oqo na cakacaka ena Puerto Rico, kina na gacagaca ni goTenna vukei ira na tamata e kena ni sa oti na cagilaba o Maria. “Ena balavu kece ni gauna o sa na dua na sala me lavaka na nomu talevoni, e rawa ni o soro kei na meshed kei na vakadewataka.”\n“E solia na isosomi e cake censorship dau saqata na veitemaki,” A kaya o Meyers.\nNa daukumuni ivakacavacava ni Florida koya taumada kei Amerika gov galala ni digidigi me ra ciqoma na Bitcoin\nFlorida vaka-dau kumuna na ivakacavacava sa itokani kei Bitcoin na sausaumi voli BitPay me ra ciqoma na cryptocurrency me baleta na iwalewale ni veiqaravi ni.\nSeminole County daukumuni ivakacavacava Joel Greenberg kaya mai e dua na itukutuku Moniti ka ni na taura na nona ilesilesi Bitcoin me baleta na sausaumi e salavata kei na veivakadonui ni draiva kei na kadi ni ID, itoka ni motoka kei na itutu kei na ivakacavacava ni iyauqaqa.\nE kaya ena itukutuku ni Greenberg:\n“Na inaki ni noqu gauna ena valenivolavola o ya me noda kasitama vakatotolo ni veika e sotavi, matai cake sara kei na kena e vinaka cake, ka me ra kauta mai na veiqaravi ni matanitu mai na ika 18 ni senijiuri ki na ika 21 ni senitiuri kei na dua na sala sa ikoya na ikuri ni cryptocurrency ki na noda digidigi ni sausaumi… vata kei na Seminole County daukumuni ivakacavacava ’ valenivolavola ni % s, Eda sa vakaitavitaki keda na noda galala ni matanitu e imatai me da na ciqoma na Bitcoin… ena nomu cakava me rawarawa ka seamless vei ira,” a kuria okoya.\nIsau ni cakacaka vaka-NASDAQ cryptocurrency ki na tavoci ena June\ndx.exchange, ka sa vakarautaka me tavoci na vula ka tarava, e cakacaka beka na imatai ni crypto na rau sa veisau ena NASDAQ. "Na yaga ni duavata oqo sai e tikitolu: na yaca ni brand, na tekinolaji kei na na yavu vakalawa,"kaya na vakailesilesi LIU ni isau ni DX o Daniel Skowronski.\nTiko na yaga ni imatai sara ga ni self-explanatory, E vakamacalataka tale Skowronski ni nodra tekinolaji na vakararavi vata na NASDAQ, me vaka na kena idini veivakasotari – vakayagataki mai vei ira 70 na veisau e vuravura raraba.\nVADRODROVA vei tavoci na blockchain ni cakacaka ni kakana\nSa tete ira oti tiko na kena cakacaka vata kei na blockchain tudei ni parokaramu ni vica na matanitu VADRODROVA ki na nodrau rumu na sinucodo ni kakana.\nSa vakasaqara tiko na VADRODROVA me vakayagataki kina na vakacakacaka sinucodo ni teitei na kakana ena kena iteitei me itekitekivu ni veivoli.\nZube ni Torsten, VADRODROVA ’ kaya o s blockchain veiliutaki “Na tekinolaji vakavinakataki ena rawa kina vei ira na kabani me ra vakatotomuria na itekitekivu ni ivoli ni kakana, Vakacuruma na kerekere kei na isolisoli ni, kei na vakadeitaki ka tura na vakayagataki ilavo.”\nEncrypted na Messages ...\nBitmain ena kena rawa ni sala....\nSa oti na duru:Crypto Adolescents\nTarava na duru:Blockchain News 15.05.2018


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Na vunivalu e Naloto\nNa vunivalu e Naloto VILIAME RAVAI | Monday, October 16, 2017\nE ratou dabe toka oqo ena dua na yavu cere na turaga ni Naloto ena koro makawa ni valu ka yacana o Dawasamu. Veitaba: VILIAME RAVAI\nUpdate: 10:47AM E VAKARAITAKA ko Joseva Dugucagi ni a tekivutaki na nona buli na vunivalu e Naloto ena nodra sa mai tawana na koro makawa ko Bucawai ni oti ga na kena biu mai o Nakauvadra.\n�Na yacadra kece na turaga era taura mai na i tutu vaka-vunivalu e Naloto e tekivu mai vei Qoroivalu, ka mai buli oqo e Bucawai e Wainibuka,� e kaya o Dugucagi.\nA qai karua ni vunivalu e Naloto o Nailevulevu.\nO Nailevulevu a buli mai Nasuku, na vanua oqo e sa volekati Nasau tiko ena gauna oqo.\n�Ni oti na nona sa mai takali ko Nailevulevu, a qai mai buli ko Tikoinabureveve naba I ka buli mai Nasuku ka la�ki tauyavutaka na koro makawa o Beqa,� e kaya.\nE tomana na nona i tukutuku ko Dugucagi ni gauna esa mai leqa kina ko Tikoinabureveve naba I a qai mai taura toka nai tutu oqo ko Namoro naba I na matanivanua ni se gone tiko nai tikotiko vakaturaga e Beqa.\n�Ena gauna sa mai leqa kina o Namoro naba I na matanivanua e a qai mai taura toka vakatawa nai tutu oqo ko Dabenaise naba I na Sauturaga ka ni se gone tiko na i tikotiko vakaturaga ena koro makawa e Beqa,� e kaya o Dugucagi.\nIa, e tomana na nona i tukutuku ko Dugucagi ni turaga oqo ko Dabenaise naba I a qai tokitaka na lewe ni yavusa Naloto mai na koro makawa o Beqa ki na koro ko Nasau ena vuku ni kena veitauvi e Beqa na mate na vukavuka.\n�Ena gauna sa mai takali kina ko Dabenaise naba I, sa qai mai buli e Nasau ena 1908 me i sevu ni Tui Naloto ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba I,� e kaya o Dugucagi.\nE kuria na nona vakamacala o Dugucagi ni a qai mai sosomitaki Ratu Epeli Tikoinadramai naba I ena 1930 me buli me Tui Naloto ko Ratu Anasa Turaga na tubuna ka buli ga e Nasau.\n�Ni sa mai leqa na tubuqu ko Ratu Anasa Turaga naba I sa qai mai buli ena 1937 ko Ratu Emori Titica me Tui Naloto ka buli ga e Nasau,� e kaya o Dugucagi.\nE tomana o Dugucagi ni oti ko Ratu Emori Titica sa qai mai buli ko Ratu Filimoni Tikoinabureveve naba II ena 1959 ka buli ga e Nasau.\n�Nai otioti ni Tui Naloto ka buli ga e Nasau koro ko Ratu Epeli Tikonadramai naba II ena 1993 ni oti na nona sa mai leqa ko Ratu Filimoni Tikoinabureveve,� e kaya o Dugucagi.\nE tukuna o Dugucagi ni gauna sa mai takali ki na ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba II sa qai mai lala toka na i tutu vaka Tui Naloto e Nasau. Ia, e kuria ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba I e nona i tikotiko ko Nailagotabua e Nasau.\nE talanoataka talega ko Dugucagi ni otioti ni turaga me gunu ena i tutu vakavunivalu e Naveicovatu ko Ratu Seremanu ena 1929 ka lala tiko mai nai dabedabe vaka-vunivalu me yacova na 2016 ena koro ko Naveicovatu.\n�Nai otioti ni gunu vaka-vunivalu e Naivicula ko Ratu Pailato Cavasiga ena 1956 ka sega ni qai buli tale e dua ni oti na nona sa mai takali, ia ni yacova mai na 2015 a qai mai buli tale ko Ratu Sakiusa Verebasaga me Tui Naloto e Naivicula� e kaya o Dugucagi.\nE kuria na nona i tukutuku o Dugucagi ni otioti ni gunu vakavunivalu ko Ratu Epeli tikoinadramai ena 1993 ka sega ni qai buli tale e dua me yacova mai na 2016.\n�Na veivagunuvi ni veibuli vakavunivalu ka vakayacori vei Qoroivalu me yacovi Tikoinadramai naba II, era a vakaitavi kina na yavusa Tokaimalo/Namoa, yavusa Rara/Namatabalei kei na yavusa Ulunivuaka/Daviko/Colata,� e kaya o Dugucagi.\nE kuria o Dugucagi e veitiki na kedra uma qele ka sai vakaidinadina bula ni ra tiko vata mai na yavutu ko Naloto ena bati ni uciwai na Wainibuka ka yacovi Nasau sa nodra koro tiko e daidai.\nIa, e kuria o Dugucagi ni i balebale ni koro ko Nasau sai koya na nona koro na sau kei Naloto.


Veivosakitaki Na Ilavo Ena Bose Mai Ra\nNa Bose ni Yasana o Ra esa qai karua ni bose ni yasana ena yabaki oqo ka kena imatai na Bose ni Yasana o Nadroga/Navosa, ka vakayacori ena vula ko Janueri mai na koro o Nasigatoka. E tukuna o Roko Tui ni na veivosakitaki mada e liu na ituvatuva ni lavo ni 2019 – 2020.\nRatu Paula Deivuna\nEna Bose ni Yasana o Ra ena lotulevu mai Nanukuloa, ena veivosakitaki ga kina na veika vakailavo.\nNa itukutuku oqo e vakadeitaka mai ki na Siga Vou na Roko Tui Ra o Paula Delaivuna.\n“Na bose oqo ena bose ga ni ilavo,” e tukuna na Roko Tui Ra.\nOqo talega e sa qai matai ni nona bose me vaka ni a Roko Tui Lau mai ena vica na yabaki.\nO koya talega e dua vei rau na Roko ka wili kina o Mosese Nakoroi, e lesi ena veilesi ni Tabana iTaukei ena mua ni yabaki sa oti. E lesi o Nakoroi mai Ra ki Tailevu ka lesi o Deivuna mai Lau ki Ra.\nNa ilavo, e dua na kena iwase e tukuna e gole ki na Valenivolavola ni Yasana (Provincial Council Office). Oqo ena wili kina na kedra isau ko ira era cakacaka kina, na kena vo ena gole ena cakacaka ni veiqaravi e vakayacora na valenivolavola.\nE dua talega na kena iwase e gole ki na veivakatorocaketaki ena loma ni (awards) yasana. Na matanitu, e tukuna, ena gadreva me vakamatatataki na veika e vakayagataki.\nNi na oti na kena veivosakitaki, e tukuna o Delaivuna, era sa qai veivosakitaka na ituvatuva ni lavo ni yabaki 2021 – 2022.\nEna bose bibi, ka ra na gadrevi kina na lewe ni bose mera soli vakasama, ena kena vakayagataki vakamaqosa na ilavo me laveti cake kina na bula ni lewenivanua.\nNa bose, e vakadeitaka mai na Roko Tui Ra, ni na siga dua ga.\nPaula DelaivunaRaRoko Tui Ra


Na Nodra Dau Vakamareqeti Na Bati\nEra dau colata na nona sau na turaga ena gauna ni valu, se na kena raici ni muri na itotogi e vakarota na turaga vua e dua e caka cala, se na kena vakarautaki e dua na magiti se solevu.\nEna itukutuku e vakarautaka o Sipiriano Nemani mai na Institute of Fijian Language & Culture ni Tabana iTaukei e tukuna kina ni na mataqali bati era vakatokai mera liga ni wau se “liga imatau ni turaga.”\nNa bati era nona inuinui na turaga baleta na nodra dau vavala ka gumatua. Na veika talega era vakatura se cakava na bati e vakatetea na kaukauwa ni nodra turaga.\nNi oti nai valu, e dau caka na kedra magiti.\nA yaca ni magiti qo na dinunivalu. E dau kacivaki tale ga e liu na yacadra se na kedra iwasewase na bati ni wasei na iyau se na magiti levu ni vanua. Na nodra rerevaki, kei na bibi ni mataqali bati, e dau bili vei ira na iwasewase levu duadua. O koya gona era dau qaravi ira kina vakavinaka na bati, na gonedau.\niTavi ni Bati\nEna gauna e liu ni se bera mai na lotu, e nodra itavi na bati mera dau ni vala ena gauna ni valu. Mera vakasoqoni ira na nodra lewe ni mataivalu mera lai vala ki na valu vakoro, yavusa se vanua.\nEna gauna ni veibuli vua na turaga e nodra itavi mera “taqomaka” se vakatawana na turaga kei na soqo. E Ovalau, na gauna e dau vakayacori kina na veibuli vei Tui Lovoni, era dau yadra tu e tautuba ni vale e caka tiko kina na veibuli, o ira na bati.\nE dau kacivaka tale ga e dua veiratou na bati na gauna e sa dau vakarau lose kina na yaqona ni veibuli. Ni caka oti na veibuli e dau nodra itavi na mataqali bati na nona taqomaki na turaga.\nE nodra itavi tale ga mera vakaukauwataka ka raica ni muri na lawa ni koro, yavusa se vanua.\nE tukuna na turaganikoro mai Ucunivanua, Verata, o Ratu Sevanaia Verata ni ko ira na bati era dau vakamenemenei ka ra dau vakamareqeti.\nEna nodra a sa vakarautaka tiko na Bose ni Yasana o Tailevu ka laki vakayacori e Ucunivanua, e tukuna ni ratou na qaravi tani ga na bati mai Vugalei kei Taivugalei.\n“Era na kana ka gunu ena nodra icili,” e tukuna o Ratu Sevanaia.\nKo iratou na neitou bati e tukuna o Ratu Sevanaia ni ratou na vakamareqeti iratou ena gauna ena vakayacori kina na bose.\nE tomana o Verata, ni ratou na qaravi tani ga na bati mai na vanua e rua oqo me vaka na nodratou dau vakamenemenei.\nE tukuna ni sa mai vakadaroi na bose ka sa na qai vakayacori ena vula o Noveba.\nInstitute of Fijian Language & Culture ni Tabana iTaukeiiTaukeiSigavouTailevuUcunivanua


Ena Yaga Vakacava Vei au na iVolatabu?—Kila Nomu iVolatabu | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Assamese Australian Sign Language Azerbaijani Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Colombian Sign Language Croatian Czech Czech Sign Language Dangme Danish Dari Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Emberá (Chamí) English Estonian Ewe Fante Faroese Filipino Sign Language Finnish Fon Frafra French French Sign Language Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hunsrik Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabuverdianu Kachin Kalanga (Botswana) Kamba Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khakass Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Laotian Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Luxembourgish Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mashi Mauritian Creole Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Pomeranian Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Punjabi (Shahmukhi) Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Tena) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romany (Argentina) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Vlax, Russia) Ronga Russian Russian Sign Language Réunion Creole Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Talian Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tiv Tojolabal Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Udmurt Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruguayan Sign Language Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nE kaya o Briana: “Au dau saga meu wili iVolatabu, ia sa rui balavu!”\nE dau va tale ga qori nomu rai? E rawa ni vukei iko na ulutaga qo!\nSala mo wilika kina na iVolatabu\nVakacava e dau vakavucesa na wili iVolatabu? Ke vaka kina, sega ni o iko ga o vakila tiko qori. O na rairai kaya ni vinaka cake na sara tivi kei na vidio mai na wili iVolatabu, ni udolu na tabana, e lailai na matanivola qai sega na itaba!\nIa vakasamataka mada va qo: Ke o kunea e dua na katoniyau talei e makawa, sega ni vakabekataki o na via kila na ka e tiko e loma.\nE dua gona na katoniyau talei na iVolatabu. E tu kina e levu na vatu talei me vaka na vuku e rawa ni vukei iko mo\nVeimaliwai vinaka kei rau nomu itubutubu\nKunea na itokani dina\nVosota na lomaocaoca\nE se yaga tiko ga vakacava nikua na ivola makawa qori? Baleta ni “vakavuna na Kalou na iVolatabu kece.” (2 Timoci 3:16) E vakadeitaka qori ni yavutaki vinaka na ivakasala e tu kina.\nNa katoniyau talei na iVolatabu e tu kina na vatutalei me vaka na vuku\nDua na sala oya mo wilika taucoko na iVolatabu. O na kila kina na itukutuku kece e umani ena iVolatabu. E levu na sala o rawa ni wilika kina na iVolatabu. Dikeva e rua na kena ivakaraitaki:\nO rawa ni wilika taucoko na 66 na ivola ena iVolatabu, mai na Vakatekivu ina Vakatakila.\nO rawa ni wilika na ka e yaco veitaravi se na veitaravi ni gauna e yaco kina.\nVakatutu: O na raica ena iKuri A7 ni Vakadewa ni Vuravura Vou na veitaravi ni ka e yaco ni se bula e vuravura o Jisu.\nNa ikarua ni sala mo wilika kina na iVolatabu oya mo digia e dua na italanoa e veidonui vinaka kei na ituvaki o sotava tiko. Kena ivakaraitaki:\nO via kunei ira na itokani nuitaki? Wilika na kedrau italanoa o Tevita kei Jonacani. (1 Samuela, wase 18-20) Qai vakalewena “O na Kunea Vakacava na iTokani Dina” mo vulica kina na ka rau sotava o Tevita kei Jonacani.\nO via kila na sala mo vorata kina na veitemaki? Wilika na italanoa ni nona temaki o Josefa. (Vakatekivu, wase 39) Qai vakalewena eso na lesoni me vaka “O na Vorata Vakacava na Veitemaki . . . Josefa—Wase 1” kei na “Beitaki Vakailasu! Josefa—Wase 2” mo vulica kina eso na lesoni yaga.\nO via kila na sala ena vukei iko kina na masu? Wilika na ivakaraitaki kei Niemaia. (Niemaia, wase 2) Oti qai vakalewena “God Answered His Prayer” mo vulica kina eso nona ivakaraitaki.\nVakatutu: Ni o wili iVolatabu, e vinaka me vakanomodi na vanua o wiliwili kina, me kua kina ni gole tani nomu vakasama.\nNa ikatolu ni sala oya mo digia e dua na italanoa ena iVolatabu se Same. Wilika, qai vakasamataka se cava o vulica kina. Ni oti nomu wiliwili, qai vakasamataka eso na taro va qo:\nNa cava e biuta kina qo o Jiova ena iVolatabu?\nNa cava e vakaraitaka qo me baleta na itovo i Jiova kei na sala e dau vakayacora kina na ka?\nAu na muria vakacava na ka au vulica kina?\nVakatutu: Vakayagataka na New World Translation study edition mo raica kina na vidio, mape, kei na so tale na ivukevuke me yaga kina nomu wili iVolatabu.\nE kaya o Chole: “Au digia na ivola ena iVolatabu au dau taleitaka. Qori e uqeti au meu kua ni weletaka na noqu ituvatuva ni wili iVolatabu e veisiga. Kena ivakaraitaki, au dau taleitaka na Vosa Vakaibalebale. E dau vakayaloqaqataki au dina na iyau talei era kune kina.”\nE kaya o Stefan: “Au saga meu wilika e dua se rua na same ni bera niu moce. E tu ena Same na ka sara ga au sotava tiko. E vinaka me dau veiuqeti na iotioti ni ka o vakasamataka ena dua na siga, na noqu wilika gona na Same e vaqaqacotaka noqu vakabauta ni Kalou ni vakacegu o Jiova.”\nEra kaya e levu ni ivola ga ni itukuni se italanoa makawa na iVolatabu, sa madra na kena itukutuku se dredre me kilai. Ia e sega ni dina qori.\nEra Vakamacalataka na iTabagone na Wili iVolatabu\nEso era sega ni taleitaka na wili ivola, ia e duatani na wili iVolatabu. Eratou vakamacalataka e va na itabagone na yaga ni wili iVolatabu.\niMeli iMeli Ena Yaga Vakacava Vei au na iVolatabu?—Wase 1: Kila Nomu iVolatabu\nijwyp ulutaga 77


Vakacava na vosa i Jisu ena Luke 20:34-36, e dusia tiko na veivakaturi e vuravura? | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nE tukuna o Jisu vei ira na Setoki ni o ira na vakaturi “era na sega ni vakawati.” (Luke 20:34-36) Vakacava e dusi ira tiko na vakaturi e vuravura o Jisu?\nEra na rairai vinakata mera duavata tale kei watidra e vakaturi ena vuravura vou. E tukuna e dua na turaga sa dawai: “Keirau sega ni vinakata kei watiqu me tagutuvi na neirau vakawati. Keirau vinakata ga me keirau duavata vakaveiwatini ena sokalou me tawamudu. E sega vakadua ni yali vei au na rai qori.” Vakacava e tiko na vuna vinaka meda nuitaka kina nira na vakawati tale o ira na vakaturi? Eda sega ni rawa ni vakadeitaka na kena isau.\nSa vakayabaki na kena vakamacalataki tiko ena noda ivola, ni ka e tukuna o Jisu me baleta na veivakaturi kei na vakawati e rairai dusia tiko na veivakaturi ena vuravura vou kei ira na vakaturi era na sega ni vakawati. * (Maciu 22:29, 30; Mari. 12:24, 25; Luke 20:34-36) Eda sega ni rawa ni vakadeitaka sara qori, ia vakacava e dusia tale tiko ga na vosa i Jisu na veivakaturi i lomalagi? Meda dikeva mada qo na ka e tukuna.\nVakasamataka mada qo. (Wilika Luke 20:27-33.) O ira na Setoki era sega ni vakabauta na veivakaturi, era saga mera coriti Jisu ena nodra taroga na veika me baleta na veivakaturi kei na vakawati vakaveiwekani. * E tukuna vei ira o Jisu: “Era vakawati na tamata ni vuravura qo, ia o ira era vakadonui mera bula ena gauna se bera mai kei na vakaturi mai na mate, era na sega sara ni vakawati. Era na sega mada ga ni mate tale nira na vakataki ira na agilosi. Ena nodra vakaturi tale ga era sa na luve ni Kalou.”—Luke 20:34-36.\nNa cava e tukuni kina ena noda mekesini ni rairai dusia tiko o Jisu na veivakaturi e vuravura? E yavutaki tiko qori ena rua na vakasama bibi. Kena imatai, e kilai mai na ka eratou tukuna na Setoki ni ratou vakaibalebaletaka tiko na veivakaturi e vuravura, eratou nanuma ni isaunitaro i Jisu ena duavata kei na nodratou rai. Kena ikarua, na ka e qai sauma o Jisu e dusi ratou na peteriaki o Eparama, Aisake, kei Jekope—nira na vakaturi kece mera bula e vuravura.—Luke 20:37, 38.\nIa e rawa ni vakaibalebaletaka tale ga o Jisu na veivakaturi e lomalagi. Eda na kila vakacava qori? Meda dikeva mada e rua na matavosa qo.\n‘O ira na vakadonui mera bula era na vakaturi mai na mate.’ O ira na lumuti yalodina e ‘ganita me soli vei ira na matanitu ni Kalou.’ (2 Ces. 1:5, 11) Era okati mera yalododonu ena vuku ni soro i Jisu, era na sega ni mate me vakataki ira na ivalavala ca. (Roma 5:1, 18; 8:1) O ira qo era vakatokai mera “marau era yalosavasava” qai ganiti ira mera vakaturi e lomalagi. (Vkta. 20:5, 6) Ia era na vakaturi tale ga e vuravura o ira na “sega ni yalododonu.” (Caka. 24:15) Vakacava e ‘ganiti’ ira tale ga qori mera vakaturi?\n“Era na sega mada ga ni mate tale.” E sega ni tukuna o Jisu: “Era na sega tale ni mate.” E tukuna ga: “Era na sega mada ga ni mate tale.” Eso tale na ivakadewa era biuta “sega ni rawai tale vei mate” se “e sega ni kaukaua vei ira o mate.” O ira na lumuti era vakacavara ena yalodina na nodra bula e vuravura era vakaturi i lomalagi ra qai sega mada ga ni mate tale. (1 Kor. 15:53, 54) Sa na sega tale na kaukaua i mate vei ira na vakaturi i lomalagi. *\nNida vakasamataka na veika e tukuna o Jisu, na cava eda taura rawa? Na nona tukuna me baleta na vakawati kei na veivakaturi e rawa ni dusia tiko na veivakaturi e lomalagi. Ke dina qori, e levu na ka eda rawa ni kila me baleti ira na vakaturi mera bula i lomalagi: Era sega ni vakawati, era na sega ni mate, eda rawa ni kaya tale ga nira vaka na agilosi—na ka bula vakayalo era bula e lomalagi. Ia e basika kina e vica na lomatarotaro.\nKena imatai, na cava na vuna e vakaibalebaletaka kina o Jisu na veivakaturi e lomalagi ni sauma nodra taro na Setoki, me vaka nira vakasamataka tiko na veivakaturi e vuravura? Eso na gauna e sega ni dau sauma vakadodonu o Jisu nodra taro na dau veibeitaki. Kena ivakaraitaki, nira vakaroti koya na Jiu me cakamana, e tukuna vei ira: “Ni talaraka na valenisoro qo, au na qai tara tale ena tolu na siga.” E kila vinaka tu o Jisu nira vakasamataka tiko na valenisoro vakayago, “ia ni cavuta na valenisoro a vakaibalebaletaka tiko na yagona.” (Joni 2:18-21) De dua a sega ni vinakati vei Jisu me sauma nodra taro na Setoki dauveivakaisini, nira sega ni vakabauta na veivakaturi se na nodra bula dina tiko na agilosi. (Vkai. 23:9; Maciu 7:6; Caka. 23:8) Ia a rairai via vakaraitaka vei ira na ka dina me baleta na veivakaturi e lomalagi, ni na yaga vei ira nona tisaipeli yalodina, nira na rawata na icovi qori ena dua na gauna e muri.\nKena ikarua, na cava e tinia kina nona vosa o Jisu ena nona cavuti ratou o Eparama, Aisake, kei Jekope eratou na vakaturi me ratou bula e vuravura? (Wilika Maciu 22:31, 32.) Meda nanuma tiko ni a cavuta taumada o Jisu na ka e baleti ratou na peteriaki ena veivosa qo: “Me baleta nodra vakaturi na mate.” Na ka e tukuni qori e rawa ni veisautaka na noda rai. Sa qai lavetaka mai o Jisu na ivola i Mosese era dau tukuna na Setoki nira muria. E vakayagataka o Jisu na vosa i Jiova vei Mosese ena vunikau e kama me vakadinadinataki kina na veivakaturi—e vuravura—ni nona inaki sara ga na Kalou.—Lako 3:1-6.\nKena ikatolu, ke dusi ira na vakaturi i lomalagi na vosa i Jisu me baleta na veivakaturi kei na vakawati, kena ibalebale beka oya nira na vakawati o ira na vakaturi e vuravura? E sega ni sauma vakadodonu na taro qori na Vosa ni Kalou. Ke tukuna tiko o Jisu na veivakaturi e lomalagi, kena ibalebale e sega ni matata se ra na vakawati ena vuravura vou o ira na vakaturi kina.\nIa ena gauna mada ga qo, eda kila ni tukuna na Vosa ni Kalou ni na tinia o mate na ivau ni vakawati. Me kua gona ni lomaleqataka e dua na dawai nona vakatulewataka me vakawati tale. Qori e nona vakatulewa sara ga, me kua ni vakalewai ena nona qara e dua tale na kena isa.—Roma 7:2, 3; 1 Kor. 7:39.\nEda kila ni levu na taro eda na via taroga me baleta na bula ena vuravura vou. Ia meda kua ni lai vaqaqa sara na isau ni taro kece qori, meda waraka ga. Qo ga na ka eda rawa ni vakadeitaka: Era na marau o ira na talairawarawa, ni o Jiova ena vakaceguya na lomadra kei na ka era vinakata ena sala vinaka duadua.—Same 145:16.\n^ para. 4 Raica na Watchtower, 1 June, 1987, tabana e 30-31.\n^ para. 5 Ena gauna vakaivolatabu, ni dua na turaga e mate qai sega na luvena, e kena ivakarau me vakawatitaka na nona yada o tacina se tuakana me rawa ni bula tiko ga kina na nona kawa.—Vkte. 38:8; Vkru. 25:5, 6.\n^ para. 9 O ira na vakaturi e vuravura era na rawata na bula tawamudu, ia era na sega ni vakaturi ena yago tawamate rawa. Vulica na kedrau duidui na yago tawamate rawa kei na bula tawamudu, ena Watchtower, 1 Epereli, 1984, tabana e 30-31


Na Politiki Kei Na Lotu\nEmatata vakavinaka tu na ka e tukuna tiko na Yavu ni Vakavulewa ni Lotu Wesele e na noda vanua me baleta na lotu kei na politiki. Vei ira nai Talatala\nNa Qase Levu se Peresitedi ni Lotu Wesele e Viti kei Rotuma, o Nai Talatala Epineri Vakadewavosa\nEmatata vakavinaka tu na ka e tukuna tiko na Yavu ni Vakavulewa ni Lotu Wesele e na noda vanua me baleta na lotu kei na politiki.\nVei ira nai Talatala kei na Yada ni Turaga (Dikonesi), e tukuna na Yavu ni Vakavulewa ke ra via lewena e dua nai soqosoqo vakapolitiki me ra na kerea rawa na nodra vakacegu mai na nodra itutu e na loma ni lotu.\nNi oti oqo, era sa na galala mai na lotu ka ra sa na vakaitavitaki ira e na rara vakapolitiki.\nNa Qase Levu se Peresitedi ni Lotu Wesele e Viti kei Rotuma, o Nai Talatala Epineri Vakadewavosa, sa solia na nona ivakaro kivei ira nai Talatala kei ira na Vada ni Turaga ni kevaka mera via vakaitavi e na politiki ia mera kerea na nodra vakacegu mai na nodra itutu e na loma ni lotu.\nSa koto oqori na veika e tukuna na Yavu Ni Vakavulewa ni Lotu Wesele e Viti kei Rotuma, me baleta a nodra via vakaitavitaki ira e na politiki ko ira nai Talatala se Vada ni Turaga.\nE na tabana ka tukuni kina “Na ivakarau kilikili ni veiqaravi e na lotu Wesele e Viti” e na ulutaga na “politiki” e tukuna –\n(a) Sa na dau vakacegu mai na nona ilesilesi e dua nai Talatala se Vada ni Turaga (Dikonesi) ni bera na nona tu kina dua na veidigidigi me mata ki na palimedi.\n(b) Sa na rawa vua nai Talatala se Vada ni Turaga (Dikonesi) me kerekere kina Komiti ni Leqa se Koniferedi me vakailesilesi tale.\n(c) O ira nai liuliu vakalotu mera vakuwai ira mai na vakaitavi e na veivakaukauwataki, tokoni kei na vakadeitaki ni tauri vakaukauwa ni dua na matanitu, era digitaka na lewenivanua.\n(d) E dodonu mera vakaitavi na iliuliu vakalotu e na vakadinadinataki ni rokovi ni tamata ni da a buli meda ucuya na Kalou e na nodra vakaraitaki kudru ni buturaki na nodra dodonu na lewenivanua, vakabibi na dodonu ni qaravi Kalou, ni vakasama, kei na soqoni vata.\nE sa veivakasalataki na turaga na Qase Levu kivei ira nai Talatala kei na Vada ni Turaga ni lotu ni na sega vakadua ni tokona na nodra curuma e dua nai soqosoqo vakapolitiki, ni ra sa cakacaka tiko e na lotu.\nNa lotu e tukuna na Qase Levu, e na rawa ni solia na kena veivale ni soqo me vakayagataki vei ira nai soqosoqo vakapolitiki, e na nodra vunau vei ira na lewe ni vanua.\nKivei ira nai Talatala kei na Vada niTuraga, ni ra kerea na nodra vakacegu mai na nodra itutu, e tukuna o Qase Levu, mera sa vakagalalataka talega na nodra itikotiko vakalotu, ka ra qai tekivutaka na nodra bula vakapolitiki.\nE vakadeitaka na Qase Levu ni sega ni rawa vei ira mera qarava e rua na cakacaka, ka sa na vinaka ga kina mera kerea na nodra vakacegu.\nMe vaka e tukuna tiko na Yavu ni Vakavulewa, ni na rawa kivei ira mera lesu tale mai kina lotu, ia, era na kerekere tale, ka waraka me vakadonui na nodra kerekere.


Laiva na Dautulituli Levu me Moici Iko | Vulici\n“Raica! Me vaka ga na qele ena liga ni dautulituli, oni va tale ga qori e ligaqu.”—JERE. 18:6.\nSERE: 60, 22\nNa cava ena vakadredretaka noda muria na ivakasala i Jiova?\nNa itovo cava ena vukei keda meda moici rawarawa tiko ga ena liga ni Kalou?\nEra na vakaraitaka vakacava na itubutubu ni tuli ira o Jiova?\n1, 2. Na cava e tukuna kina o Jiova ni “tamata mareqeti vakalevu” o Taniela? Eda na vakatotomuri koya vakacava?\nNIRA kau vakavesu i Papiloni na Jiu, era raica nira bobula tu na lewenivanua ena qaravi matakau kei na vakatevoro. Ia era sega ni via vakamalumalumu na Jiu yalodina me vakataki Taniela kei na tolu na nona itokani ena nodra veivakamuai na kai Papiloni. (Tani. 1:6, 8, 12; 3:16-18) E vakadeitaka o Taniela kei ratou nona itokani ni ratou na qaravi Jiova vakatabakidua na Dautulituli. Eratou mani yalodina kina! E bula tu ga e Papiloni o Taniela; ia e tukuna na agilosi ni Kalou ni “tamata mareqeti vakalevu.”—Tani. 10:11, 19.\n2 Ena gauna vakaivolatabu, ena vakayagataka na dautulituli e dua na ibuli qele me bulia kina na iyaya cava ga e vinakata. Nikua, eda kila na dausokalou dina ni o Jiova e Turaga Cecere ena lomalagi kei na vuravura, e tu vua na dodonu me moici ira na tamata kei na veimatanitu. (Wilika Jeremaia 18:6.) E tu tale ga vua na dodonu me moici keda yadua. Ia e kauaitaka na galala ni noda vakatulewa, e vinakata gona meda vakamalumalumu vua mai vu ni lomada. Eda na veivosakitaka qo na ka meda cakava meda qele malumu tiko ga kina ena liga i Jiova, nida dikeva e tolu na ituvaki: (1) Eda na qarauna vakacava na itovo ena vakadredretaka noda muria na ivakasala i Jiova? (2) Na itovo cava meda bucina me rawa nida qele malumu qai talairawarawa? (3) Era na vakamalumalumu vakacava vua na Kalou na itubutubu nira moici luvedra?\nQARAUNA NA ITOVO EDA NA LOMAQA KINA\n3. Na itovo cava ena vakalomaqataki keda? Tukuna na kena ivakaraitaki.\n3 E tukuna na Vosa Vakaibalebale 4:23: “Ena ka kece mo qarauna, mo taqomaka na lomamu, ni taka mai kina na ivurevure ni bula.” Na itovo cava meda qarauna? Na dokadoka, cakacala, kei na lailai ni vakabauta. Qori ena uqeti keda meda talaidredre qai vakaduduile. (Tani. 5:1, 20; Iper. 3:13, 18, 19) A laurai vei Tui Usaia e Juta na dokadoka. (Wilika 2 Veigauna 26:3-5, 16-21.) Ni tekivu veiliutaki o Usaia, e vakayacora “na ka e donu ena mata i Jiova,” qai “vakasaqara tiko ga na Kalou.” Ia “ni kaukaua ga o koya, e qaciqacia mai na lomana,” dina ni solia vua o Jiova na kaukaua! Dua na gauna a via vakama na ka boi vinaka ena valenisoro—na itavi e dodonu mera qarava ga na bete era kawa i Eroni. Nira vakadodonutaki koya na bete, e cudru vakalevu na turaga dokadoka o Usaia! Cava e yaco? E vakamaduataki ni ‘vakarusai’ koya o Jiova ni mate ena vukavuka.—Vkai. 16:18.\n4, 5. Na cava e rawa ni yaco ke da sega ni qarauna na dokadoka? Tukuna e dua na ivakaraitaki.\n4 Ke da sega ni qarauna na dokadoka, e rawa ni “sivia na ka [eda] nanuma me baleti [keda],” de dua e rawa sara nida sega ni ciqoma na ivakasala vakaivolatabu. (Roma 12:3; Vkai. 29:1) Kena ivakaraitaki o Jim e dua na qase ni ivavakoso, e sega ni duavata kei ratou na vo ni qase me baleta e dua na ituvaki ena ivavakoso. E kaya o Jim: “Au tukuna vei ratou na taciqu ni sega ni ka vakayalololoma na ka eratou cakava, au mani biubiu mai na bose ni qase.” Ni oti e ono na vula, e toki o Jim ina dua na ivavakoso voleka, ia e sega ni lesi me qase ni ivavakoso e kea. E kaya: “Au yalolailai sara ga. E vakaleqai au noqu dau nanumi au ga, au mani biuta na dina.” E rauta ni tini na yabaki nona sega tu ni dautukutuku o Jim. E kaya: “Dua na ka noqu madua, au beitaki Jiova ena ka e yaco. Era dau mai sikovi au na mataveitacini, ia au bese ni ciqoma nodra veivuke.”\n5 Me vakataki Jim, na dokadoka e rawa ni vakavuna meda vakadonui keda ga, meda kua kina ni vaka na qele malumu. (Jere. 17:9) E vakamacalataka o Jim: “Au dau vakasamataka tu ga na nodra malumalumu na taciqu.” Vakacava sa bau vakararawataki iko e dua na tacida se o vakacegui mai na so na itavi ni veiqaravi? Ke yaco qori, na cava o cakava? Vakacava a tuburi iko na dokadoka? Se o kauaitaka ga mo veiyaloni kei ira na tacimu, mo yalodina tiko ga vei Jiova?—Wilika Same 119:165; Kolosa 3:13.\n6. Na cava ena yaco ke noda ivakarau meda cakacala?\n6 Ke noda ivakarau meda cakacala qai vunitaka, ena dredre meda ciqoma na ivakasala vakalou. Ena rawarawa tale ga meda cakacala tu ga. E tukuna e dua na tacida tagane ni yaco na gauna me sa sega ni dua tu na ka vua na veika ca e cakava. (Dauv. 8:11) E kaya e dua tale na tacida tagane e dau sara iyaloyalo vakasisila: “Au sa tekivu vakalewai ira na qase.” E vakaleqai koya sara ga vakayalo. Gauna sa kilai kina na nona ivakarau, era vukei koya sara na qase. Io, eda sega kece ni uasivi. Ia ke da sa tekivu vakalelewa se soli iulubale ena veika ca eda cakava qai sega ni qara na veivosoti i Jiova se veivuke, de dua eda sa lomaqa tiko.\n7, 8. (a) Era vakaraitaka vakacava na Isireli ni lailai nodra vakabauta? (b) Na cava eda vulica?\n7 E rawa tale ga nida lomaqa ke lailai noda vakabauta. E yaco qori vei ira na Isireli e vakabula o Jiova mai Ijipita. Era raica na levu ni cakamana e cakava ena vukudra o Jiova, eso e vakatubuqoroqoro dina! Ia nira voleka ina Vanua Yalataki, era vakaraitaka ni lailai na nodra vakabauta. Era sega ni nuitaki Jiova, era rere qai vosakudrukudrutaki Mosese. Era via lesu mada ga i Ijipita, na vanua era vakabobulataki kina! Dua na ka na kena mosi vei Jiova. E kaya: “Ena vakacava na dede ni nodra beci au o ira na tamata qo?” (Tiko 14:1-4, 11; Same 78:40, 41) Nira lomaqa qai lailai nodra vakabauta, era vakarusai na itabatamata qori ena vanualiwa.\n8 Nida sa volekata yani qo na vuravura vou, ena vakatovolei noda vakabauta. Bibi gona meda dikeva na ivakarau ni noda vakabauta. Kena ivakaraitaki, de dua meda dikeva na vosa i Jisu ena Maciu 6:33 da qai taroga: ‘E laurai ena ka au vakabibitaka kei na noqu vakatulewa niu vakabauta dina na vosa i Jisu? Au na calata na soqoni se na cakacaka vakavunau me levu kina na kequ isau? Na cava meu cakava ke sa rui levu na osooso ena vanua ni cakacaka? Vakacava au na vakalaiva na vuravura qo me moici au, meu sa lai biuta sara ga kina na dina?’\n9. Na cava meda ‘dikeva’ tiko ga kina se da tiko ena vakabauta se sega, eda na cakava vakacava qori?\n9 Qo e dua tale na ivakaraitaki. Dua na dauveiqaravi i Jiova e sega ni via muria na ivakatagedegede vakaivolatabu me baleta na vakailala, veivakasivoi se ka ni veivakamarautaki. Mo tarogi iko: ‘Na cava meu cakava ke yaco qo vei au?’ Ke da liaca nida sa lomaqa tiko, bibi meda dikeva na noda vakabauta ena kena totolo duadua. E veivakasalataki na iVolatabu: “Ni dikevi kemuni tiko ga se oni tudei tiko ena vakabauta se sega, ni dau vakadeitaka se o cei dina o kemuni.” (2 Kor. 13:5) Meda kua ni vakalecalecava noda malumalumu nida dikeva wasoma na ivakarau ni noda vakasama me salavata kei na Vosa ni Kalou.\nMO MOICI RAWARAWA TIKO GA\n10. Na cava meda cakava meda qele malumu tiko ga kina ena liga i Jiova?\n10 O Jiova e vakayagataka na nona Vosa, na ivavakoso kei na cakacaka vakaitalatala me moici keda meda qele malumu. E dau ivakamalumu ni qele na wai, na noda wili iVolatabu e veisiga kei na noda vakasama vakatitobu ena uqeti keda tale ga meda qele malumu ena liga ni Kalou. E namaka o Jiova mera lavetaka na tui e Isireli na Lawa ni Kalou ra qai wilika e veisiga. (Vkru. 17:18, 19) Ratou kila na yapositolo ni bibi ena nodratou cakacaka vakaitalatala na wiliki ni iVolatabu kei na kena vakasamataki vakatitobu. Ena nodratou volavola kei na nodratou vunau, ratou cavuqaqataka qai vakamacalataka vakawasoma na iVolatabu. (Caka. 17:11) Nikua eda vakadinata ni bibi tale ga na wiliki ni Vosa ni Kalou e veisiga, me vakasamataki vakatitobu da qai masulaka. (1 Tim. 4:15) Ena uqeti keda qori meda yalomalumalumu tiko ga, da qai qele malumu ena liga i Jiova.\nVakayagataka na isolisoli i Jiova mo rawa ni qele malumu tiko ga (Raica na parakaravu 10-13)\n11, 12. E vakayagataka vakacava o Jiova na ivavakoso vaKarisito me moici keda me ganita na keda ituvaki? Tukuna na kena ivakaraitaki.\n11 E vakayagataka na ivavakoso vaKarisito o Jiova me moici keda me ganita na keda ituvaki. O Jim e cavuti e liu e qai malumu mai ni sa veisau nona rai ni kauaitaki koya e dua na qase ni ivavakoso. E kaya o Jim: “E sega vakadua ni beitaki au se vakalewai au. E donu tu ga nona rai, e vinakata dina me veivuke.” Ni oti e tolu na vula, e sureti Jim ina soqoni. E kaya: “Era marautaki au na lewe ni ivavakoso, e uqeti au sara ga nodra loloma. Au qai kila ni sega ni bibi sara na ivakarau ni lomaqu. Ena nodra veitokoni na taciqu kei na nona yalodina na watiqu lomani, yaco na gauna meu kaukaua tale vakayalo. E veiuqeti tale ga na ulutaga ‘Me Kua ni Beitaki o Jiova (Jehovah Is Not to Blame)’ kei na ‘Qaravi Jiova ena Yalodina (Serve Jehovah Loyally)’ ena Watchtower ni Noveba 15, 1992.”\n12 E yaco na gauna me lesi tale o Jim me qase ni ivavakoso. Mai na gauna ya, e levu na mataveitacini era sotava na ituvaki qori e vukea mera kaukaua tale vakayalo. E tinia o Jim: “Au nanuma ga ni sa dei noqu veiwekani kei Jiova, ia e sega! Au veivutunitaka niu a vakawalena na veika bibi sara ena noqu dokadoka, au lai kauaitaka kina vakalevu nodra malumalumu eso tale.”—1 Kor. 10:12.\n13. Na itovo cava eda na bucina nida gole ena cakacaka vakaitalatala? E yaga vakacava qori?\n13 E rawa ni moici keda vakacava na cakacaka vakaitalatala? Nida lai vunau ena uqeti keda qori meda yalomalumalumu qai vakaitovotaka eso tale na itovo e umani ena vua ni yalo tabu. (Kala. 5:22, 23) Vakasamataka na itovo vinaka o sa bucina ena cakacaka vakaitalatala. Nida vakatotomuri Karisito, ena taleitaki na itukutuku eda kacivaka, de dua e rawa ni veisau nodra rai me baleti keda. Kena ivakaraitaki e rua na iVakadinadina i Jiova mai Ositerelia e rau vakarorogo ena veidokai ni vosataki rau e dua na itaukeinivale. E muri e veivutunitaka na itaukeinivale na ka e cakava mani volavola ina valenivolavola ni tabana. E vola: “Au via kere veivosoti vei rau na rua erau yalomalumalumu qai vosovoso ena noqu nanumi au ga kei na noqu veibeci. Au sa lialia dina niu via tarova na kacivaki ni Vosa ni Kalou kei na noqu vosataki rau va ya.” Vakacava ena vola ya na itaukeinivale ke rau cudru na dautukutuku? Sega ni macala. Macala gona ni yaga vei keda na cakacaka vakaitalatala, vei ira tale ga na wekada!\nVAKAMALUMALUMU VUA NA KALOU NI O MOICI LUVEMU\n14. Na cava mera cakava na itubutubu me yaga nodra moici luvedra?\n14 Levu na gone era dau via vuli, ra qai yalomalumalumu. (Maciu 18:1-4) Na itubutubu yalomatua ena tugana na ka dina e lomadra na gone kei na nodra vakasama, mera taleitaka tale ga nira se lalai. (2 Tim. 3:14, 15) Me rawati qori, ena vinakati mada mera tugana na itubutubu na ka dina e lomadra, ra qai bulataka sara. Nira cakava qori, era na sega ni rogoca ga na ka dina, ia era na bulataka tale ga. Kena ikuri, era na kila na gone ni nodra veivakadodonutaki na itubutubu e ivakaraitaki ni loloma i Jiova.\n15, 16. Era nuitaki Jiova vakacava na itubutubu ni vakasivoi na luvedra?\n15 Eso na gone era biuti Jiova se vakasivoi ke ra tuberi mada ga ena dina. Dua na ka nodra rarawa na lewenivuvale ni yaco qori. E tukuna e dua na tacida yalewa mai Sauca Aferika: “Gauna e vakasivoi kina na ganequ, e vaka ga e sa takali. Sa rui mosi dina!” Ia cava e qai cakava kei rau nona itubutubu? Ratou muria na veidusimaki ena Vosa ni Kalou. (Wilika 1 Korinica 5:11, 13.) Rau tukuna na nona itubutubu: “Keitou vakadeitaka me muri ga na iVolatabu, ni keitou kila ni vinaka duadua na sala i Jiova. Keitou raica ni veivakasivoi me nona veivakavulici o Jiova. Keitou nuidei ni veiganiti na veivakavulici i Jiova qai yavutaki ena loloma. Keitou na veitaratara ga ke vauca e dua na ka bibi vakavuvale.”\n16 Ia vakacava o gone e sivo? E kaya: “Au kila ni ratou sega ni cati au noqu vuvale, ratou talairawarawa vei Jiova kei na nona isoqosoqo.” E tomana: “Nida kila ni sega ni dua tale e rawa ni vukei keda se vosoti keda, eda kila kina nida gadrevi Jiova sara ga ena gauna ya.” Dua na ka nodratou marau na nona vuvale ni sa vakalesui mai! Io, ena yaga dina nida talairawarawa vua na Kalou ena ka kece eda cakava.—Vkai. 3:5, 6; 28:26.\n17. Na cava meda dau talairawarawa kina vei Jiova? Ena yaga vakacava qori?\n17 E vakamacalataka na parofita o Aisea na ka era qai kila na Jiu era veivutuni ni sa oti nodra tu vakavesu: “Kemuni Jiova, oni Tamai keimami. O keimami na qele, o kemuni na Dautulituli oni tuli keimami. Keimami cakacaka kece ni ligamuni.” Era kerei Jiova: “Moni kua ni cudru vakalevu Jiova, moni kua ni nanuma tiko ga na neimami cala. Yalovinaka moni raici keimami, ni keimami nomuni tamata kece.” (Aisea 64:8, 9) Nida yalomalumalumu ni talairawarawa vei Jiova e veigauna, eda na ka talei vua me vakataki Taniela na parofita. Koya e bibi sara, ena moici keda tiko ga o Jiova ni vakayagataka nona Vosa, yalo tabu kei na nona isoqosoqo me yacova nida sa “luve ni Kalou” uasivi.—Roma 8:21.\niMeli iMeli Laiva na Dautulituli Levu me Moici Iko\nLaiva na Dautulituli Levu me Moici Iko?


Ra iTabagone, Vaqaqacotaka Nomuni Vakabauta | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mongolian Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“Na vakabauta . . . na ivakadinadina e vakadinata ni tiko dina na ka e sega ni raica na tamata.”—IPER. 11:1.\nSERE: 41, 69\nNa cava e vakarautaki ena gauna qo mo vaqaqacotaka kina nomu vakabauta?\nNa cava e isausau vinaka kina me wiliki taucoko na iVolatabu?\nNa cava me nanumi ni o vakamacalataka na veika me baleta na Kalou kei na veika buli?\n1, 2. Na cava era vakatovolei kina na itabagone nikua? Cava e rawa nira cakava?\n“SA DUA na ka o iko mo vakabauta na Kalou,” qori na ka e tukuna e dua na gonevuli vua e dua na tacida itabagone mai Peritania. E vola e dua na tacida mai Jamani: “O ira na noqu qasenivuli era raica na itukutuku ena iVolatabu me baleta na veika buli me itukuni ga. Era sega ni kauai ke ra vakabauta na gonevuli na bula vakaidewadewa.” Tukuna e dua na tacida yalewa itabagone mai Varanise: “Era kurabui na noqu qasenivuli ni tiko eso na gonevuli era se vakabauta tiko na iVolatabu.”\n2 Ni o dua na itabagone o qaravi Jiova se o vuli iVolatabu tiko, vakacava e dau dredre mo vakabauti koya na Dauveibuli ni sa takalevu na ivakavuvuli ni bula vakaidewadewa? Ni yaco qori, e tiko na ka mo cakava mo vaqaqacotaka vinaka kina nomu vakabauta. Dua qori nomu vakayagataka na isolisoli i Jiova na nomu vakasama, ni na “taqomaki iko.” Ena taqomaki iko mai na ivakarau ni rai e takalevu tu nikua e rawa ni vakaleqa nomu vakabauta.—Wilika Vosa Vakaibalebale 2:10-12.\n3 Na vakabauta dina e yavutaki ena noda kila vinaka na Kalou. (1 Tim. 2:4) Ni o vulica na Vosa ni Kalou kei na noda ivola vakaivolatabu, kua ni wiliwili wale tu ga. Vakayagataka nomu vakasama mo rawa ni ‘kila sara na ibalebale’ ni ka o wilika. (Maciu 13:23) Meda raica mada se yaga vakacava qori ena noda vaqaqacotaka noda vakabauta na Kalou ni Dauveibuli kei na noda vakabauta na iVolatabu—ni tiko kina e levu na “ivakadinadina.”—Iper. 11:1.\nSALA MO VAQAQACOTAKA KINA NOMU VAKABAUTA\n4. Na cava e okati ena noda vakabauta na Kalou kei na bula vakaidewadewa? Cava gona meda cakava?\n4 De dua o sa na rogoca nodra tukuna e levu nira vakabauta na bula vakaidewadewa baleta ni yavutaki vakasaenisi, ia na ka e baleta na Kalou e yavutaki ena vakabauta. Qo ga na ka meda nanuma: Ke mani dua e vakabauta na Kalou se bula vakaidewadewa, ena okati kina na vakabauta. Ena sala cava? Se sega ni dua e raica na Kalou se meda raica me bulibuli. (Joni 1:18) E sega tale ga ni dua, wili kina na saenitisi, me raica na kena veisau e dua na kabula me lai yaco me dua tale na kena mataqali. Sega ni dua e bau raica me veisau e dua na manumanu qasi me manumanu dau vakasucu. (Jope 38:1, 4) Bibi meda dikeva na ivakadinadina da qai vakayagataka na noda vakasama me donu kina na ka eda vakabauta. Me baleta na veika buli, e vola kina na yapositolo o Paula: “Tekivu mai na gauna a buli kina na vuravura e kilai na veika tawarairai me baleti koya [na Kalou], ya na nona kaukaua e sega ni vakaiyalayala, vaka kina ni o koya dina ga na Kalou, e kilai qori ena veika e buli, e sega kina na nodra iulubale.”—Roma 1:20.\nVakayagataka vinaka na ka e vakarautaki mo vakamacalataka kina nomu vakabauta (Raica na parakaravu 5)\n5. Na sala cava eda vukei kina meda vakayagataka na noda vakasama?\n5 Na matavosa “e kilai” e vakaibalebaletaka noda vakadeitaka e dua na ka ena rairai sega ni laurai se buawa. (Iper. 11:3) Eda na vakayagataka gona noda vakasama, sega wale ga ni matada se daligada. Sa vakarautaka na isoqosoqo i Jiova e levu na ulutaga e dikevi vinaka me dusimaki keda. Qori ena vukei keda meda ‘raici koya’ na Dauveibuli ena noda vakabauta. (Iper. 11:27) Qo eso na ivukevuke, na vidio The Wonders of Creation Reveal God’s Glory, na brochure Was Life Created?, The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, kei na ivola Is There a Creator Who Cares About You? E yaga tale ga vakalevu na noda mekesini. E dau tabaki ena Yadra! na nodra vakatarogi na saenitisi kei na so tale na vuna era sa vakabauta kina nikua na Kalou. E tabaki ena ulutaga “Bula Vakaidewadewa se Buli?” na talei ni kedra ibulibuli na veika bula. Era dau saga na saenitisi mera vakatotomuria na kedra ibulibuli.\n6. Ena yaga vakacava na ka e vakarautaki me baleti keda? A yaga vakacava vei iko?\n6 Me baleta na rua na brochure sa vakamacalataki mai, e kaya kina e dua na tacida tagane yabaki 19 mai Merika: “E yaga vakalevu vei au. Au vulica sara ga vakavica vata.” E vola e dua na tacida yalewa mai Varanise: “Au qoroya dina na ulutaga ‘Bula Vakaidewadewa se Buli?’! E tukuni kina nira vakatotomuria na Idinia lelevu na vereverea ni kedra ibulibuli na veika bula, ia era na sega vakadua ni yacova.” E tukuna o rau na itubutubu ni dua na gone yabaki 15 mai Sauca Aferika: “Na imatai ga ni ka e dau wilika neirau goneyalewa ena Yadra! na ulutaga e tiko kina na veitarotarogi.” Vakacava o iko? O sa vakayagataka vinaka tiko na isolisoli kece qori? Ke o cakava qori ena vaqaqacotaka nomu vakabauta me vaka na vunikau e titobu sara na wakana. Koya gona, ena dei nomu vakabauta mo vorata kina na cagi ni ivakavuvuli lasu.—Jere. 17:5-8.\nNOMU VAKABAUTA NA IVOLATABU\n7. Na cava e vinakata kina na Kalou mo vakayagataka nomu vakasama kei na nomu yalomatua?\n7 Vakacava e cala ke da vakataroga eso na ka mai na iVolatabu? Sega! E vinakata o Jiova mo vakayagataka sara ga nomu “vakasama kei na yalomatua” mo vakadeitaka kina na ka dina. E sega ni vinakata mo vakabauta wale tu ga nira kaya eso. Mo vakayagataka nomu vakasama mo rawata kina na kilaka dodonu. Qori e vaka ga e yavu dei ni nomu vakabauta. (Wilika Roma 12:1, 2; 1 Timoci 2:4.) Dua na sala o na rawata kina na kilaka, oya na ulutaga o digia mo vulica.\n8, 9. (a) Na cava era digia eso mera vulica? (b) E yaga vakacava vei ira na tacida nira vakasamataka vakatitobu na ka era vulica?\n8 Eso era digia mera vulica na parofisai vakaivolatabu se na kena donu na itukutuku makawa ena iVolatabu, na ka e kune ena vakekeli kei na ka vakasaenisi. Dua na parofisai vakatubuqoroqoro me vulici na Vakatekivu 3:15. E cavuti kina na usutu ni iVolatabu, na kena vakacerecerei na veiliutaki cecere ni Kalou kei na vakalagilagi ni yacana ena vuku ni nona Matanitu. Ena dua ga na tikinivolatabu qori, e vakayagataki kina na vosa vakatautauvata me dusia na sala ena walia kina o Jiova na rarawa kece ni kawatamata e tekivu mai Iteni. O na vulica vakacava na Vakatekivu 3:15? Mo vola sara ga na yabaki kei na ka a caka kina. Rawa ni volai tale ga eso na tikinivolatabu e vakamacalataka na sala e vakamatatataka kina o Jiova o ira na okati ena parofisai qori, kei na ituvatuva ena muri me dusia na kena vakayacori. Ni o raica na veisemati ni tikinivolatabu, o na vakadeitaka nira ‘uqeti ena yalo tabu’ na parofita kei ira na dauvola iVolatabu.—2 Pita 1:21.\n9 E vola e dua na tacida mai Jamani: “Me vaka ga na wa ni culacula koula, e matata vinaka mai na iVolatabu ni kena usutu na Matanitu ni Kalou, dina nira vola na iVolatabu e 40 na tagane. Levu tale ga vei ira qori era bula ena duidui gauna, ra qai sega ni veikilai.” Dua na tacida yalewa mai Ositerelia e uqeti koya nona wilika na Vale ni Vakatawa ena itabataba ni Tiseba 15, 2013, e vakamacalataki kina na ibalebale ni Lakosivia. Na soqo qori e veisemati kei na Vakatekivu 3:15 kei na basika ni Mesaia. E vola: “E veisautaka sara ga noqu rai na vuli ya, au vakadinata kina ni duatani ga o Jiova. Au qoroya nona vakarautaka na ituvatuva qo vei ira na Isireli me qai vakayacori vei Jisu. Au vakasamataka kina vakatitobu na talei ni kanavata ni Lakosivia!” Na cava e va sara kina qori nona rai? Ni vakasamataka vakatitobu na ka e wilika qai “kila” na kena ibalebale. E vaqaqacotaka nona vakabauta qai volekati Jiova.—Maciu 13:23.\n10. E vaqaqacotaka vakacava noda vakabauta nodra dina na dauvola iVolatabu?\n10 E vaqaqacotaka tale ga noda vakabauta na nodra yaloqaqa kei na nodra daudina na dauvola iVolatabu. Levu na dauvolavola makawa, era dau vakacaucautaki ira na nodra iliuliu kei na nodra matanitu. E duidui o ira na parofita i Jiova, nira dau tukuna na ka dina. Era yalorawarawa ni dusia na nodra malumalumu na kainodra, ira mada ga nodra tui. (2 Vei. 16:9, 10; 24:18-22) Kuria qori, nodra vola sara mada ga na nodra malumalumu, vaka kina eso tale na dauveiqaravi ni Kalou. (2 Sam. 12:1-14; Mari. 14:50) E tukuna e dua na tacida tagane mai Peritania: “E kunekunei dredre na daudina va ya. Qori sa qai vaqaqacotaka ga noda vakabauta ni iVolatabu e vu mai vei Jiova.”\n11. Na cava mera cakava na itabagone me yaga tiko ga na ivakavuvuli vakaivolatabu?\n11 Levu era vakadeitaka ni uqeti vakalou na iVolatabu ena vuku ni kena ivakavuvuli. (Wilika Same 19:7-11.) E vola e dua na tacida yalewa itabagone mai Japani: “Ni keitou muria vakavuvale na ivakavuvuli vakaivolatabu, e vakilai na marau. Keitou veiyaloni, duavata qai veilomani.” E taqomaki keda na ivakavuvuli vakaivolatabu mai na lotu lasu kei na vakabauta vakatevoro e vakabobulataki ira tu e levu. (Same 115:3-8) Ia vakacava na ivakavuvuli ni sega na Kalou? Na ivakavuvuli ni bula vakaidewadewa e vakavuna me raici na veika bula me vaka e dua na kalou, vakabibi na kaukaua e solia vei ira o Jiova. O ira na kaya ni sega na Kalou, era vakabauta nida lewa ga vakataki keda na noda veisiga se bera mai. Ia e sega ni dua na ka vinaka era yalataka meda vakanuinui kina.—Same 146:3, 4.\nKA MEDA TUKUNA\n12, 13. Na cava na sala vinaka duadua meda vakamacalataka kina na veika buli se na iVolatabu vei ira eda vuli vata, qasenivuli kei na so tale?\n12 O na maqosa vakacava ni vakamacalataka na veika buli kei na iVolatabu? iMatai, kua ni totolo ni nanuma ni o sa kila na ka era vakabauta tu e levu. Eso era kaya nira vakabauta na bula vakaidewadewa, ia era vakabauta tale ga ni tiko na Kalou. Era vakabauta ni vakayagataka na Kalou na bula vakaidewadewa me buli kina eso tale na kabula. So tale era kaya nira vakabauta na bula vakaidewadewa baleta ni vakavulici sara ga e koronivuli. Ia eso era sa sega ni vakabauta na Kalou, nira rarawataka na ka e cakava o lotu. Koya gona, ni o vakamacalataka tiko vua e dua na itekitekivu ni bula, e vinaka mo tarogi koya e liu. Saga mo kila na ka e vakabauta. Ke o yalorawarawa ni vakarorogo, de dua ena tu vakarau me rogoci iko.—Taito 3:2.\n13 Ia ke dua e vakacala tiko ga na ka o vakabauta, de dua mo maqosa ni vagolea vua na veivosaki. O rawa ni kerei koya me vakamacalataka se rawa vakacava na bula ke sega ni dua na Dauveibuli. Me rawa ni tomani tiko ga na bula ni dua na ka, ena vinakati me vakaluveni. Tukuna e dua na parofesa ni na vinakati kina eso na ka me vaka (1) na kuli me kena itataqomaki, (2) nona rawa ni qara na kaukaua kei na nona vakayagataka, (3) na itukutuku ni kena ibulibuli, (4) kei na kena rawa ni bulia eso tale na itukutuku qori. E tomana: “Eda qoroya na vereverea ni dua mada ga na ibulibuli lailai sara.”\n14. Na cava mo cakava ke dredre mo vakamacalataka na bula vakaidewadewa se veika buli?\n14 Ke dredre mo vakamacalataka na bula vakaidewadewa se veika buli, vakacava me rawarawa ga nomu ivakamacala me vakataki Paula? E vola: “Ni tiko o koya e tara na vale yadua, ia o koya e tara na ka kece ga na Kalou.” (Iper. 3:4) E mana qai veiganiti na ivakamacala qori! Io, o koya ga e vuku e rawa ni cakava na ka vereverea. O rawa ni vakayagataka tale ga e dua noda ivola veiganiti. Dua na tacida yalewa e vakayagataka ruarua na brochure sa vakamacalataki oti mai vua e dua na cauravou e kaya ni sega ni vakabauta na Kalou, ia e vakabauta na bula vakaidewadewa. Ni oti toka e dua na macawa, e tukuna sara na cauravou qo: “Au sa qai vakabauta na Kalou.” E tekivu vulica sara na iVolatabu, nikua sa dua tale ga na tacida.\n15, 16. Na cava o rawa ni cakava mo vakamacalataka kina na iVolatabu? Cava me nomu inaki?\n15 O rawa ni vakayagataka tale ga na ivakavuvuli qori ni o sotava e dua e sega ni vakabauta na iVolatabu. Saga mo kila na ka e vakabauta kei na ulutaga ena rairai taleitaka. (Vkai. 18:13) Ke taleitaka na veika vakasaenisi, ena vakarorogo ke o vakaraitaka na itukutuku ena iVolatabu e tokona na ka vakasaenisi. So tale ena uqeti ira na itukutuku vakaparofisai e yaco dina kei na itukutuku makawa. Se o rawa ni dusia na ivakavuvuli vinaka ena iVolatabu, me vaka na iVunau ena Ulunivanua.\n16 Nanuma ni nomu inaki mo rawa na lomadra, sega ni lai veiba. Mo dau vakarorogo vinaka. Taroga na taro e veiganiti, mo yalomalua qai veidokai, vakabibi ni o vosa tiko vei ira na uabula. Ena rawarawa mera doka na nomu rai. Era na raica tale ga ni o vakasamataka vinaka na yavu ni nomu vakabauta, ra qai sega ni cakava tu qori e levu na itabagone. Me nanumi tale ga nida na sega ni vakamacala vei ira na sega ni taleitaki keda se o ira na via vakalialia ga na noda vakabauta.—Vkai. 26:4.\nSAGA ME NOMU NA DINA\n17, 18. (a) Na cava ena vukei iko me nomu na dina? (b) Na taro cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?\n17 Me rawa ni dei noda vakabauta, e sega ni vinakati ga na yavu ni ivakavuvuli vakaivolatabu. Me titobu nomu vakekeli mai na Vosa ni Kalou, me vaka ga ni o vaqara iyau vuni. (Vkai. 2:3-6) Vakayagataka vinaka na Watchtower Library ena DVD, LAIBRI ENA INTERNET, Watch Tower Publication Index se na iDusidusi ni Vakadidike ni iVakadinadina i Jiova. Me nomu isausau tale ga mo wilika taucoko na iVolatabu. O rawa ni cakava qori ena loma ni 12 na vula. Dua vei ira na ka e vaqaqacotaka noda vakabauta na wiliki ni Vosa ni Kalou. Ni nanuma lesu e dua na ivakatawa ni tabacakacaka na gauna e se itabagone kina, e kaya: “Dua na ka e vukei au meu raica vakabibi ni iVolatabu e Vosa ni Kalou, oya noqu wilika taucoko. Niu cakava qori, sa qai vakaibalebale kina na italanoa ni iVolatabu au dau wilika niu se gone. E vukei au sara qori meu toso kina vakayalo.”\n18 Ra itubutubu—e nomuni itavi nodra toso vakayalo na luvemuni. Oni na vukei ira vakacava me qaqaco nodra vakabauta? Ena vakamacalataki qori ena ulutaga tarava.\niMeli iMeli Ra iTabagone, Vaqaqacotaka Nomuni Vakabauta\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Seviteba 2016\nRa Vakamacalataka na iTabagone na Nodra Vakabauta na Kalou


WILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\n“E RAWA ni biubiu na basi, na turaga ni Jaina ga me tiko mai!” Qori na ka e rogoca o Alexandra ni vodo basi tiko mai na dua na vanua ena Ceva kei Merika ina dua tale. E sobu sara ni via kila na ka e yaco. E raica o Alexandra ni rau veivosaki tu na turaga ni Jaina kei na vakailesilesi e sa tarova tu na basi. E dredre toka nona vakamacalataka o turaga ni Jaina na kena ituvaki ni sega ni kila vinaka na vosa vakaSipeni. O Alexandra e dua na iVakadinadina i Jiova qai kila toka na vosa vakaJaina. E mani bole o Alexandra me vakadewataka vakaSipeni na ka e kaya na turaga ni Jaina.\nE kaya na turaga ni Jaina ni vakalawataki na nona tiko ena vanua ya. Ia a butakoci na nona ilavo kei na veika vakaivola me vakadinadinataka qori. E sega ni vakabauta qori na vakailesilesi, e nanuma tale ga ni vakaitavi tiko ena bisinisi ni volitaki tamata o Alexandra. Ni toso tiko nodratou veivosaki, sa qai vakabauta na vakailesilesi nona ivakamacala na turaga ni Jaina. E vinakati me sauma o turaga ni Jaina eso na ilavo, ia e sega ni tu vua e dua na ilavo. E lomasoli o Alexandra me solia vua e $20. Dua na ka nona vakavinavinaka na turaga ni Jaina qai kaya ni na sauma lesu na ilavo. E kaya o Alexandra ni sega ni vinakata me saumi lesu vua, e marau ni veivuke baleta ni dodonu ga me cakava qori. E solia o Alexandra vua na turaga ni Jaina eso na ivola vakaivolatabu qai uqeti koya me vulica na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova.\nKe da daulotu se sega, e rawa nida veikauaitaki kece. Vakacava o na tu vakarau mo vukea e dua e gadreva na veivuke? E bibi na taro qori ni tukuna o Jisu: “E marau vakalevu o koya e solia na ka, vakalailai o koya e taura na ka.” (Cakacaka 20:35) E vakadinadinataki mada ga vakasaenisi ni yaga na soli ka. Meda raica mada e vica na sala ena yaga kina na soli ka.\nO “KOYA E SOLI KA ENA MARAU”\nE levu era vakadinadinataka ni lakovata na soli ka kei na marau. E vola na yapositolo o Paula: “Na Kalou e taleitaki koya e soli ka ena marau.” A vosa tiko vei ira na lotu vaKarisito era via cau mera tokoni ira kina na tacidra era vakaleqai. (2 Korinica 8:4; 9:7) E sega ni tukuna o Paula nira soli ka o ira qori baleta nira marau, ia era marau nira soli ka.\nE laurai ena dua na vakadidike ni soli ka “e vakayadrata na yasa ni noda mona e dau vakasamataki kina na marau, veimaliwai, kei na veinuitaki, na veika qori ena ‘vakilai kina na vakacegu.’” E tukuni ena dua tale na vakadidike ni “vakavu marau vakalevu noda soli ilavo vei ira eso tale, eda sega ni vakayagataka ga o keda.”\nVakacava o nanuma ni o sega ni rawa ni soli ka ena vuku ni kemu ituvaki? Eda vakadinata kece ni yaga dina ‘noda soli ka ena marau.’ E sega ni tukuni me levu sara na ka o solia, me donu ga na inaki ni soli ka. A vakauta nona cau e dua na iVakadinadina i Jiova vei ira na vakarautaka na mekesini qo qai biuta vata kei na dua na ivola. E tukuni toka ena ivola: “E sega ni levu sara na ka au dau cautaka ena Vale ni Soqoni ena veiyabaki sa sivi. Ia e solia vei au o Jiova e levu na ka. . . . Au marau dina niu rawa ni vakauta yani e dua na noqu cau, e vakacegui au tale ga.”\nNa soli ka e sega ni yalani ga ena ilavo. E levu tale na sala eda rawa ni soli ka kina.\nYAGA ENA NODA BULA NA SOLI KA\nNa soli ka ena yaga vei keda kei ira eso tale\nE kaya na iVolatabu: “Na tamata yalovinaka e caka vinaka ga vua, ia o koya e yaloca e vakaleqai koya ga.” (Vosa Vakaibalebale 11:17) O ira era yalovinaka era dau lomasoli, era solia nodra gauna kei na igu mera veivuke, era dau veikauaitaki, kei na so tale. E levu na sala e yaga kina vei ira qori, era bulabula tale ga vakayago.\nE laurai ena levu na vakadidike ni o ira era dau veivuke era sega ni vakila e levu na ka mosimosi, rarawa, qai sega soti nira lomabibi. Era marautaka nodra bula. Na soli ka e yaga vei ira na tauvimate bibi me vaka na mateniua kei na HIV. O ira mada ga era saga tiko mera valuta na gunu alakaolo, era vakadinata ni nodra dau veivuke e vakaseavutaka nodra lomabibi qai vukei ira mera kua ni sikalutu tale ena nodra malumalumu.\nE sega ni kurabuitaki qori baleta e tukuni “na yalololoma, yalovinaka, kei na veikauaitaki e vakamarautaka na loma ni tamata.” Na soli ka e vakaseavutaka na lomaocaoca, e sega ni tubu kina na dra. Era dau vakila tale ga o ira e mate na kedra isa ni nodra vukei ira eso tale e vakaseavutaka nodra lomabibi.\nIo, e yaga dina na soli ka.\nVAKA NA MATEDEWA NA SOLI KA\nE uqeti ira nona imuri o Jisu: “Moni dau soli ka, ena qai soli vei kemuni. Era na sova ina nomuni ilobi ni isulu e dua na ivakarau e sinai vinaka, ena tabaki sobu, ena kuretaki, ena vuabale. Na ivakarau oni vakarautaka ena vakarautaki tale vei kemuni.” (Luke 6:38) Ni o soli ka, era na marautaka eso tale qai uqeti ira mera dau soli ka. Na soli ka e uqeta na duavata, e yavu vinaka tale ga ni veitokani.\nNa soli ka e uqeta na duavata, e yavu vinaka tale ga ni veitokani\nEra raica na dau dikeva na ivakarau ni veimaliwai ni tamata, ni o ira “era dau veikauaitaki era na uqeti ira eso tale mera cakava tale ga qori. Na wiliki wale ga ni nodra ivakaraitaki ni veikauaitaki e levu e dau uqeti ira eso tale mera veikauaitaki.” E kaya e dua na vakadidike “ni rawa nira vakatotomuria e levu na ka e cakava e dua, se ra mani veikilai se ra qai sota vakadua.” Na ka lailai mada ga e cakava e dua me vakaraitaka kina nona veikauaitaki ena rawa ni uqeti ira eso tale mera veikauaitaki. Vakacava o na via bula ena dua na vanua e laurai kina na veikauaitaki? Io, na levu ga ni soli ka na kena vinaka.\nE laurai na yaga ni soli ka ena dua na ituvaki a yaco mai Florida, Merika. Ni oti ga na vakacaca ni cagilaba, era lai veivuke ena vakacoko eso na iVakadinadina i Jiova. Nira waraka toka na iyaya ni vakacoko ena dua na vale era tara tiko, era raica ni vakacacani tu na bai ena vale tarava ra mani vakavinakataka. E kaya na itaukei ni bai ena nona ivola ina itikotiko liu ni iVakadinadina i Jiova: “Dua na ka noqu vakavinavinaka. Au se qai bau sotava eso na tamata vinaka ena noqu bula.” Na levu ni nona vakavinavinaka na turaga qori e solia kina e dua nona cau ina cakacaka e vakatoka me nodra cakacaka veivakurabuitaki na iVakadinadina.\nIVAKARAITAKI VINAKA DUADUA NI SOLI KA\nEra dikeva na saenitisi “ni tiko e dua na ka e uqeti keda meda veivukei.” Era kaya ni o ira mada ga na gonelalai “era rawa ni veikauaitaki ni bera nira kila vosa.” Na vuna? E kaya na iVolatabu nida buli meda “ucuya na Kalou,” oya meda vakaraitaka na nona itovo.—Vakatekivu 1:27.\nNa veikauaitaki e dua na nona itovo talei na Dauveibuli, na Kalou o Jiova. E buli keda qai vakarautaka na veika meda marau kina. (Cakacaka 14:17; 17:26-28) Eda na kilai koya na Tamada vakalomalagi kei na nona inaki nida vulica na iVolatabu. E vakamacalataki ena ivola qori na veika marautaki ena cakava ena vukuda na Kalou ena veigauna se bera mai. * (1 Joni 4:9, 10) Ni dau veikauaitaki o Jiova qai buli keda meda ucui koya, e macala ga nida na vakatotomuri koya ena soli ka. Nida cakava qori, eda na vakamarautaki koya da qai vakila na kena yaga.—Iperiu 13:16.\nO se nanumi Alexandra tiko a vakamacalataki ena itekitekivu ni ulutaga qo? Era tukuna eso era vodo vata tiko ena basi ni vakalusia nona ilavo vua na turaga ni Jaina. A veitaratara na turaga ni Jaina vei ira na nona itokani me saumi kina na $20 a dinautaka. A cakava tale ga na ka e kerea o Alexandra, me vulica na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova. E kidacala o Alexandra ni rau sota tale kei na turaga ni Jaina ena soqo vakaJaina ni iVakadinadina i Jiova mai Peru. Ni via vakavinavinakataka na turaga ni Jaina na veivuke i Alexandra, a sureti koya kei ira na nona itokani ina nona valenikana.\nEda na marau nida soli ka qai vukei ira eso tale, vakabibi keda vukei ira eso tale mera kilai Jiova na Kalou e dau solia vei keda na iloloma vinaka kece! (Jemesa 1:17) Vakacava o sa vakila tiko na yaga ni soli ka?\n^ para. 21 Ena ikuri ni ivakamacala, raica na ivola Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu? tabaka na iVakadinadina i Jiova. Sa tiko tale ga ena internet ena www.jw.org. Rai ena KA E VAKARAUTAKI > IVOLA & BROCHURE.\nNa ka vinaka cava e dau yaco nira dau lomasoli na tamata i Jiova?


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Armenian Azerbaijani Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Malagasy Malay Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Yoruba vakaViti\nEna ika30 ni Epereli, 2019, e sisi na qele ena yasayasa o La Paz, e Bolivia, qai vakacacana e dua na iwase levu ni vanua e San Jorge Kantutani. Era tokitaki gona e vica vata na drau era vakaitikotiko kina.\nE sega ni dua na tacida e vakaleqai se mavoa, ia e ripotetaka na valenivolavola ni tabana e Bolivia, ni rua nodrau vale na tacida e vakacacani sara ga vakadua. E le 11 tale na tacida e sega ni vakacacani vakalevu nodra vale.\nEna veidusimaki ni valenivolavola ni tabana, era veivuke vakayago, vakayalo tale ga na Komiti ni Vakacoko, ivakatawa ni tabacakacaka, kei ira na qase ni ivavakoso. Era sa qaqarauni tale tu ga na tacida e keri ke tau tiko ga na uca, qai sisi tale na qele.\nEda vakavinavinaka ni sega ni dua na tacida e mavoa, era sa vukei tale tiko ga.—Kalatia 6:10.