Tevita kei Jonacani—“Erau Duavata Sara . . . me Rau Veitokani Voleka”\nVakatotomuria Nodra Vakabauta—Tagane kei na Yalewa ena iVolatabu\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Baoule Bashkir Belize Kriol Bicol Bislama Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Iban Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kikamba Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Maya Mongolian Moore Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Russian Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tojolabal Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Valencian Vietnamese Waray-Waray Welsh Yoruba vakaViti\nVAKATOTOMURIA NA NODRA VAKABAUTA | JONACANI\n“Erau Duavata Sara . . . me Rau Veitokani Voleka”\nSa oti na ivalu, e vakanomodi tu na Buca o Ela, qai mudre vinaka toka na cagi ena nodra keba na mataivalu. Oti e kacivi ira sara nona sotia o Tui Saula mera veivosaki. A tiko kina nona ulumatua o Jonacani, qai talanoataka tiko ena marau e dua na cauravou e ivakatawanisipi na veika e sotava. Na yacana o Tevita, e cauravou gugumatua qai taleitaka nona veiqaravi. E vakarogoci koya matua toka o Saula ni via kila na ka kece e sotava. Ia cava nona rai o Jonacani? Sa veiqaravi dede tu vei Jiova, levu tale ga na ivalu e qaqa kina. Ia qo sa nei Tevita na qaqa ni vakamatea na tuawa o Koliaci! Vakacava a vuvutaka o Jonacani nona vakacaucautaki o Tevita?\nO na rairai kurabuitaka nona rai o Jonacani. Qo na ka e volai: “Ni vosa oti ga o Tevita vei Saula, erau duavata sara o Jonacani kei Tevita me rau veitokani voleka, e lomani Tevita sara o Jonacani me vaka ga nona lomani koya.” E kenadau ena vanataki dakaititi o Jonacani, ia e lolomataka vei Tevita nona iyaragi ni vala, wili kina nona dakaititi. Oti rau qai bubuluitaka ni rau na veitokani, rau na veivukei tale ga e veigauna.—1 Samuela 18:1-5.\nTekivu sara ga e keri na veitokani vinaka duadua me talanoataki ena iVolatabu. Io e bibi na veitokani vei ira na tamata vakabauta. Ke da digia vinaka na noda itokani, da veitokoni, qai yalodina, ena vaqaqacotaka noda vakabauta ena gauna dredre qo. (Vosa Vakaibalebale 27:17) Meda raica mada qo na veika eda rawa ni vulica ena nona veitokani o Jonacani.\nYavu ni Nodrau Veitokani\nE totolo tu vakacava na veitokani va qori? Ena kilai na kena isau ni dikevi na yavu rau veitokani kina. Vakasamataki Jonacani mada, e sotava na veika dredre. Toso na gauna sa qai ca sara vakalevu na ivakarau i tamana. Dua na gauna a tui yalomalumalumu qai dau vakabauta, ia qo sa tekivu dokadoka qai talaidredre.—1 Samuela 15:17-19, 26.\nE lomaleqataki tamana vakalevu o Jonacani ni rau dau veivolekati. (1 Samuela 20:2) A rairai vakasamataka tiko na leqa ena vakavuna o Saula ina matanitu yalataki i Jiova. De dua ena vakamuai ira tani na lewenivanua na tui, qai sega ni vakadonui ira o Jiova. Macala ga ni qori e dua na gauna dredre dina vua na turaga vakabauta qo o Jonacani.\nNa veika kece qori eda kila kina na vuna e volekati Tevita kina o Jonacani. E raica o koya na vakasakiti ni vakabauta i Tevita. E sega mada ga ni rerevaka o Tevita na levu kei Koliaci, kei na nona iyaragi me vaka nodra rere na mataivalu i Saula. E kaya ni vakaukauataki koya ga ena ivalu na yaca i Jiova.—1 Samuela 17:45-47.\nE va tale ga qori nona rai o Jonacani ena vica na yabaki yani eliu. E nuitaki Tevita kei koya e dau cola nona iyaragi ni rau na valuti ira kece na sotia. Na vuna? E kaya o Jonacani: “Ni sega (na ka e) dredre vei Jiova.” (1 Samuela 14:6) E levu na ka rau tautauvata kina o Jonacani kei Tevita, e vakasakiti nodrau vakabauti Jiova, rau lomani koya tale ga. Qori na yavu e dei kina nodrau veitokani vinaka. Sa voleka ni yabaki 50 o Jonacani qai ravouvou yaloqaqa, o Tevita e ivakatawanisipi yalomalumalumu se qai voleka ni yabaki 20. Ia e sega ni dua na ka vei rau na veisivi ni nodrau yabaki ni bula. *\nNa nodrau veiyalayalati e taqomaki kina nodrau veitokani. Ena sala cava? E kila o Tevita na ka sa nakita oti tu vua o Jiova, oya ni na sosomitaki Saula me tui kei Isireli! Vakacava a vunitaka qori vei Jonacani? Sega! E qaqaco tiko ga nodrau veitokani ni rau dau veitalanoa vakadodonu, sega ni rau vunia na itukutuku se me rau veilasutaki. Cava na rai nei Jonacani ni sa kila ni na tui o Tevita? Vakacava ke nanuma tiko me tui ena dua na gauna me qai vakadodonutaka na veika ca e cakava o tamana? E sega ni tukuni ena iVolatabu ni cata qori o Jonacani, e vakamacalataka ga na ka e bibi, oya nona yalodina kei na nona vakabauta. E raica o koya ni tiko vata kei Tevita na yalo tabu i Jiova. (1 Samuela 16:1, 11-13) E saga gona me dei tiko ga ena nodrau veidinadinati, me kua ni raici Tevita me kena meca, ia me nona itokani. E vinakata o Jonacani me vakayacori na loma i Jiova.\nE tautauvata na dei ni nodrau vakabauti Jiova, kei na titobu ni nodrau lomani koya.\nDua dina na vu ni veivakalougatataki na veitokani qori. Cava eda vulica ena vakabauta i Jonacani? Ena vinaka nona bula na dauveiqaravi ni Kalou ni raica vakabibi na nona veitokani. Sega ni bibi sara me tautauvata noda yabaki se isususu kei ira na noda itokani, ia era rawa ni ivurevure ni ka vinaka ena noda bula ke dei nodra vakabauta. Levu na gauna rau dau veivakauqeti o Jonacani kei Tevita, rau veivakayaloqaqataki tale ga. E bibi qori vei rau ni vakarau vakatovolei na dei ni nodrau veitokani.\nVakatovolei na Nona Yalodina\nE taleitaki Tevita o Saula, mani lesi koya me liutaka nona mataivalu. Sega ni dede sa rawai Saula na ka e sega ni rawai Jonacani, oya na vuvu. E veitaravi nona qaqa o Tevita vei ira na kai Filisitia. Levu gona era vakacaucautaki koya, ra qoroi koya tale ga. Eso mada ga na yalewa ni Isireli era lagata: “E vakamatea o Saula e vica na udolu, ia o Tevita e oba vakaoba.” E cata na sere qori o Saula. Eda wilika tarava: “Tekivu mai na siga oya e dau raici Tevita vakatani o Saula.” (1 Samuela 18:7, 9) E lomaleqataka ni na kaliraka tani o Tevita nona veiliutaki vakatui. E ka vakalialia dina me vakasama tu va qori o Saula. E kila vinaka o Tevita ni na sosomitaki Saula, ia e sega ni bau vakasamataka me cakava qori vua na lumuti i Jiova ni se veiliutaki tiko!\nE nakita lo o Saula me vakamatei o Tevita ena ivalu, ia e seva nona inaki. E qaqa tiko ga ena ivalu o Tevita, sa qai levu ga era dokai koya. Oti e saga tale o Saula me vakamatei koya, oya nona vakaduavatataka nona vuvale, wili kina o ira kece nona dauveiqaravi kei na nona ulumatua! Vakasamataka mada na rarawa i Jonacani ni via cakava qori o tamana! (1 Samuela 18:25-30; 19:1) E yalodina o Jonacani vei tamana, e itokani yalodina tale ga vei Tevita. Ia qo sa na yalodina vei cei?\nE kaya o Jonacani: “Me kua ni caka ca na tui vua na nona dauveiqaravi o Tevita, ni sega ni caka ca vei iko o koya, e yaga vei iko na ka e cakava. E bolemate o koya me lai vakamatea na kai Filisitia qai vakavuna o Jiova na qaqa levu vei ira kece na Isireli. O raica sara ga qori, o marautaka vakalevu. Na cava mo caka ca kina vua e dua e sega ni cala ni o vakamatei Tevita wale tu?” E veisau vakalailai e keri na vakasama i tamana, mani rogoci koya. E bubuluitaka sara ni na sega ni cakava e dua na ka ca vei Tevita, ia e vosa wale tu ga. Oti e vica tale nona qaqa o Tevita e vuvutaki koya o Saula, qai saga me cokai koya! (1 Samuela 19:4-6, 9, 10) Ia e dro o Tevita qai biuta na vale vakatui.\nVakacava e bau vakatovolei nomu yalodina vua e dua? Dau rarawataki dina na ituvaki qori. Ena so na gauna, era na kaya eso ni dodonu me liu na noda vuvale. Ia e kila o Jonacani ni sega ni dodonu me caka qori. E rawa vakacava ni to vei tamana ni o Tevita e dau yalodina qai talairawarawa vei Jiova? E vakalaiva o Jonacani me dusimaki koya nona yalodina vei Jiova, qori na vuna e to kina vei Tevita. E saga me vakaliuca nona yalodina vua na Kalou, e vakaraitaka tale ga nona yalodina vei tamana ni vakadodonutaki koya, sega ni tukuna vua na ka ga e via rogoca. Ena yaga vei keda yadua na noda vakatotomuria nona yalodina o Jonacani.\nCati ena Nona Yalodina\nE saga o Jonacani me rau veimaliwai vinaka tale o Saula kei Tevita, ia e dreve nona sasaga. E lako lo o Tevita vei Jonacani qai tukuna vua ni leqataka nona bula. E kaya vua o Tevita: “Sa vo ga e dua na ikalawa meu mate!” E kaya sara o Jonacani me vakatovolei tamana tale me qai tukutuku lesu vua. E vuni toka o Tevita ena qai tukutuku vua o Jonacani ena gauna e vanataka kina e dua na gasau. E mani kerei Tevita: “Me kua ni mudu na nomu lomani ira na lewe ni noqu vuvale, ni vakawabokotaka o Jiova na meca kece i Tevita ena dela i vuravura.” E yalataka sara o Tevita vua ni na dau kauaitaki ira na lewe ni nona vuvale.—1 Samuela 20:3, 13-27.\nE tovolea o Jonacani me tukuna vei Saula na veika vinaka me baleti Tevita, ia e cudru katakata na tui! E tukuna vei Jonacani: “O iko na luve ni yalewa talaidredre.” Oti e qai vosataka ni vakamadualaki nona vuvale ni yalodina tiko vei Tevita. E uqeti Jonacani me nanuma na nona itutu: “Na gauna kece e bula tiko kina e vuravura na luvei Jese, o na sega ni vakataudeitaki o iko kei na nomu veiliutaki.” E sega ni rawai kina o Jonacani, e vakamasuti tamana tale: “Na cava me vakamatei kina o koya? Na cava e cakava?” E voravora sara ga kina nona itovo o Saula, qai cokai luvena ena moto! E kenadau ena cokataki moto o Saula, ia e cala na vanua e tau kina. Dua na ka nona rarawa, qai madua o Jonacani mani biubiu ena cudru.—1 Samuela 20:24-34.\nSega ni rawai o Jonacani ni vakatovolei me nanumi koya ga\nNa siga e tarava e gole sara o Jonacani ina vanua e vuni toka kina o Tevita. E vanataka e dua na gasau me vakaraitaka vei Tevita ni se via vakamatei koya tiko o Saula. E tala sara o Jonacani nona dauveiqaravi me lesu ina koro. Lekaleka wale ga nodrau veivosaki kei Tevita ena gauna rau sota kina. Rau veitagicaki, e vakamoce sara o Jonacani vua nona itokani sa na vakarau vakasasataki.—1 Samuela 20:35-42.\nNa ituvaki dredre kece qori e vakaraitaka tiko ga o Jonacani nona yalodina. Ia o Setani, na meca ni dauveiqaravi yalodina kece e vinakata sara ga me muri Saula o luvena qai saga me vakaitutu, me vakalagilagi tale ga. Nanuma tiko o Setani e dau uqeta na gagadre ca ni tamata, a rawai rau kina na vuda o Atama kei Ivi. (Vakatekivu 3:1-6) Ia e dreve nona sasaga vei Jonacani. Sa wacava nona rarawa! Vakacava o na vorata tale ga na veitemaki va qori? Eda bula tu qo ena gauna sa takalevu tu kina na yalo ni nanumi keda ga. (2 Timoci 3:1-5) Ia meda vuli ena ivakaraitaki i Jonacani ni sega ni dau nanumi koya ga, qai yalodina.\nE itokani yalodina o Jonacani, e tukutuku vei Tevita me taqomaki kina\n“O Rui Talei Vei Au”\nNa levu ni nona cati Tevita o Saula e vakamuai cala kina nona vakasama kei na lomana. Sega ni dua na ka e cakava rawa o Jonacani ni sa vaka na lialia o tamana ena nona soqona e levu na nona mataivalu, ra qai curuma na vanua taucoko mera vakasasataka na cauravou qo e sega nona cala. (1 Samuela 24:1, 2, 12-15; 26:20) A vakaitavi kina o Jonacani? E sega ni tukuni ena iVolatabu ni veitokoni ena sasaga veivakacalai qori. Sa na sega tu ga ni cakava qori o Jonacani baleta ni yalodina vei Jiova, vei Tevita, vaka kina nodrau veidinadinati me rau veitokani.\nE sega ni veisau na loma i Jonacani me baleti nona itokani. Toso na gauna rau sota tale ena vanua e Oresi, kena ibalebale “Vanua Veikau.” E tiko ena veiulunivanua e rairai vica na maile mai na cevaicake kei Epironi. Na cava e bolemate kina o Jonacani me lai raici nona itokani? E tukuna na iVolatabu ni nona inaki me vukei koya me “nuitaka na kaukaua i Jiova.” (1 Samuela 23:16) E cakava vakacava qori o Jonacani?\nE kaya vei nona itokani: “Kua ni rere ena sega ni kunei iko o Saula na tamaqu.” E yavutaki ena cava na veivakadeitaki qori? E vakabauta dei o Jonacani ni na yaco dina na inaki i Jiova. E kaya tale: “O na nodra tui na Isireli.” A lesi na parofita o Samuela me cavuta qori ena veiyabaki sa sivi, e tukuna o Jonacani vei Tevita me nanuma tiko ni dau nuitaki na vosa i Jiova. Ia cava nona rai o Jonacani me baleti koya? “Au na qai taravi iko.” Vakasakiti dina na ivakaraitaki ni nona yalomalumalumu na turaga qori! E lomavakacegu me veiqaravi ina nona veiliutaki o Tevita e gone sara vua ena 30 na yabaki, me tokoni koya tale ga! E qai tinia o Jonacani: “E kila tale ga qori o Saula na tamaqu.” (1 Samuela 23:17, 18) E kila vinaka tu o Saula ni na sega ni qaqa vua na tagane sa digitaka tu o Jiova me tui!\nUqeti Tevita o Jonacani ena gauna e veiganiti\nEna veiyabaki tarava, e dau vakananuma o Tevita na gauna rau sota kina, e iotioti tale ga ni gauna me rau veivosaki kina. Ka ni rarawa ni qai sega ni yaco na ka e nuitaka tu o Jonacani, oya me ikarua vei Tevita.\nEra bolebole na kai Filisitia vei ira na Isireli, mani lai vala kei tamana o Jonacani. E savasava nona lewaeloma ni sega ni vakalaiva na ka ca e cakava o tamana me vakalatilati ena nona veiqaravi vei Jiova. Dua na ka nona nuidei qai vala ena yaloqaqa, ia era druka ena ivalu qori. Nona caka ca o Saula e lai yaco sara ena nona vakatevoro, qori e dua na cala levu ena Lawa ni Kalou, e muduka kina o Jiova nona vakalougatataki koya. E mate e tolu na luvena ena ivalu qori, wili kina o Jonacani. A mavoa o Saula qai vakamatei koya ga.—1 Samuela 28:6-14; 31:2-6.\nE kaya o Jonacani: “O na nodra tui na Isireli au na qai taravi iko.”—1 Samuela 23:17\nDua na ka nona rarawa o Tevita. Na cauravou yalovinaka qori e lolositaki Saula mada ga, o koya e vakavuna vakalevu nona bula dredre kei na rarawa! E vola e dua na sere ni lolosi me baleti rau na veitamani. E vakaciriloloma na ka e vola me baleti nona itokani e dau vukei koya: “Au rarawa vakalevu ena vukumu, taciqu Jonacani, o rui talei vei au. E talei sara nomu lomani au ni vakatauvatani kei na nodra loloma na yalewa.”—2 Samuela 1:26.\nSega vakadua ni guilecava o Tevita nona vosa bubului vei Jonacani. Vica tale na yabaki e muri e vakasaqarai Mefiposeci na luve i Jonacani e lokiloki, qai dau vukei koya. (2 Samuela 9:1-13) E vulica o Tevita e levu na ka ena nona yalodina, kei na nona veidokai o Jonacani. E levu na veika dredre e sotava kina, ia e dei tiko ga ena nodrau veitokani. Vakacava eda na vuli tale ga kina? Eda rawa ni qarai ira na itokani vakataki Jonacani? Eda rawa ni vakaraitaka nida itokani va qori? Eda na rawa ga ni vakataki Jonacani ke da vakayaloqaqataki ira na noda itokani mera vakabauti Jiova, da yalodina taumada vua na Kalou, yalodina tiko ga, da qai kua ni nanumi keda ga. Eda na qai rawa ni vakatotomuria nona vakabauta.\nRau Veimoceri Tiko Vakatagane?\nEra tukuna eso na dauvakadidike ni rau veimoceri tiko vakatagane o Jonacani kei Tevita. Vakacava e tokona na rai qori na iVolatabu? Vakasamataka mada e vica na tikina qo.\nNa tikinivolatabu e tukuni ni tokona na rai qori e sega sara ga ni vakadinadinataka ni rau veimoceri vakatagane. Dau vakayagataki na ka e cavuta o Tevita vei Jonacani me tokona na ile qori: “E talei sara nomu lomani au ni vakatauvatani kei na nodra loloma na yalewa.” (2 Samuela 1:26) Eso tale era vakayagataka na tikinivolatabu e tukuni kina ni rau veireguci. (1 Samuela 20:41) Ia na veireguci va qori e dau vakayacori ena gauna vakaivolatabu, e nodra itovo tale ga na bula ena Tokalau e Loma ena gauna makawa. E sega sara ga ni dusia na veimoceri vakatagane.—1 Samuela 10:1; 2 Samuela 19:39.\nRau vakawati na turaga qo, rau vakaluveni tale ga. E levu na wati Tevita kei na luvena. (2 Samuela 5:13-16) A sega ni tukuni na yaca i wati Jonacani, ia e dua na luvena tagane o Mefiposeci se o Meripi-peali.—2 Samuela 4:4; 1 Veigauna 8:34.\nRau yalodina ni muria na Lawa ni Kalou. E tautauvata nodrau vakabauta o Jonacani kei Tevita, vaka kina nodrau lomani Jiova. Rau bubuluitaka mada ga nodrau veitokani “ena yaca i Jiova.” (1 Samuela 20:41, 42) Rau talairawarawa vei Jiova, rau kila tale ga ni vakatabui ena Lawa ni Kalou na veiyacovi vakasisila, wili kina na nodra mocevata na tagane kei na tagane. (Vunau ni Soro 18:22; 20:13) Ke tukuni gona ni rau veimoceri tiko vakatagane o Tevita kei Jonacani, sa na vakalasui na yavu e tekivutaki kina nodrau veitokani.\nSega sara ga ni dua na vanua ena iVolatabu e tukuni kina ni rau taleitaka na veimoceri vakatagane, se me kilakasamitaki ni dina qori. Ia ke nanumi ni dina, sa na tokoni tu kina e dua na ka e sega ni bau volai ena iVolatabu.\n^ para. 10 Na imatai ni gauna e tukuni kina o Jonacani ena iVolatabu ni se qai yabaki 20, a komada ni mataivalu donuya nona veiliutaki o Saula. (Tiko Voli Mai na Lekutu 1:3; 1 Samuela 13:2) E veiliutaki o Saula me 40 na yabaki. Na gauna gona e mate kina sa yabaki 60 o Jonacani, ia o Tevita se qai yabaki 30. (1 Samuela 31:2; 2 Samuela 5:4) Rau veisivi ena 30 na yabaki.\nLevu era vakadinata ni yaga na itokani vinaka. Rawa vakacava mo itokani vinaka? E vakamacalataki ena ulutaga qo e va na ivakavuvuli vakaivolatabu e rawa ni dusimaki iko.\nMURIA NA IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU\nO Rawa ni Kunea na iTokani Vinaka\nE dau kena ivakarau ga meda via vakaitokani. Nida via kunea na itokani vinaka, na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena veivuke mo digidigi vinaka?\nJonacani—“Sega ni Dredre Vei Jiova”\n“[E] Nei Jiova na iValu”


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Dodonu mo na taroga\nDodonu mo na taroga VILIAME Gavoka | Monday, October 9, 2017\nUpdate: 11:06AM ENA noda veiwasei me baleta na vakailavotaki ni kawa itaukei, au gadreva me�u vakadreta tale na kena bibi meda veitalanoataka vakavinaka, ka taucoko, na veika kece eda tuvatuva ka tiko kina.\nAu vosa tiko oqo ni vaka eda dau madua na taroga na veika matailalai baleta e dua na �project� e mai vakadaberi ena noda tikina. E vakabibi na yalo madua oqo ena noda taroga se e vica na i lavo eda na rawata kina (how much will we make?)\nE vaka eda sa kilai na kawa i Taukei nida sega ni dau taroga na veika vakaoya, ka�u vakabauta nira sa kila tiko na dau ni bisinisi, ka ra dau biuta tu ga mai vakarabailevu na nodra i tuvatuva e baleta keda. E dau ubi raraba tu ga ena �economic benefits�, oya na cakacaka, veivakatorocaketaki raraba kei na veitikina tale eso.\nEna dua na nodatou koro e Nadroga, eratou a lako mai na tabana ni matanitu ka mai vakaraitaka vei ira na lewe ni koro e dua na vakatutu vakabisinisi ka gadrevi kina na nodratou qele. Nira sa vakamacala oti na i lakolako ni matanitu oqo, e a taroga sara e dua na kena turaga se e vica na i lavo eratou na rawata kina. Kena i sau mai vua, �a cava o taroga kina oqori?�.\nE ka ni rarawa ni vaka sara tu ga oya na i vakarau ni veitalanoa kei keda. Kevaka eratou a tovolea oya vei iratou e dua na mata tamata e Viti, ke ratou a rogo vosa vinaka!\nEna so na veitalanoa vakaoqo era dau liutaka mai na Roko se i Vukevuke ni Roko, ka sega ni rawa meda tarogi ira ena veitaro vakailavo e dodonu meda taroga.\nIa, oqo me veisau. Meda taroga sara ga vakamatata se e vica e noda. Meda kakua tale ni madua. Oqo na veivosaki vakabisinisi, e veivosakitaki kina na i lavo, ka da taroga sara ga vakamatata, se e vica na i lavo ena rawa kina.\nMera kila na veitabana ni matanitu, na vale ni volavola ni yasana se tabacakacaka ni qele maroroi, nida via kila, ka dodonu vei keda meda kila taucoko na veitikina vakaoqo. Nira gole mai, me ra vakavakarau ka namaka tiko nida na taroga na taro oqo kivei ira.\nEna kena au rekitaka oya ena dua tale na nodatou koro e Nadroga ka tiko kina e dua na mataqali vatu ka rawa ni vakayagataki ena vuqa sara na veiqaravi ni veivakatorocaketaki; wili kina na buli simede. Eratou a mai vakadidike kina e dua na kabani, ka yacova sara ni ratou sa yalo dei, ka tuvatuva ka vakailavo mera kila na lewe ni mataqali na veika era na rawata ena veiyabaki ena �royalties�. E vakaitamera sara na veika e vakaraitaki oqo me nodratou na mataqali, qai kena i kuri na cakacaka kei na veivakatorocaketaki tale eso.\nE kilai talega na levu ni vatu e tiko vei iratou oqo e vakaitamera ka na vica sagavulu na veiyabaki mai muri ena kedra qaqi tiko.\nNi ra sa kila vakaoya na i lavo era na rawata, ena qai tiko na yalo e dei me sa vakadonui na kena qaqi na vatu.\nE vica na veika ni veivakatorocaketaki lelevu eda vakadonuya ena veigauna sa oti yani, ia, era mai yaco mera sega sara ni vakavotukana me vaka na noda nanuma.\nOqo e rau wili kina na vaini kei na mahogany.\nE a totoka na kena robota tu na noda veidelana na vaini kada vakatoka tu me �green gold�, ia, me yacova mai e daidai e sega sara ni vakavotukana na kena vinaka kivei ira na wekada era soli qele kina. E vaka talega oya na mahogany, ka da dau cauraka voli ni kena e loga levu matua taudua e vuravura, ia, eda sega ni raica mera vakailavo kina o ira na wekada e nodra na qele.\nMeda vuli mai ena veika vakaoqo, ka me matata sara tikoga ena i tekitekivu, se na cava eda na rawata kina vakailavo. Ena tabana na tei kau, e dodonu meda kila se ena vica na kena i sau vakailavo e dua na vunikau ni sa matua. O ira era kila era kaya ni sau levu duadua na yasi se sandalwood. Meda kila e vica ena rawata vei keda e dua na drau na vu ni vaini; se dua na drau na vu ni mahogany; kei na dua na drau na vu ni yasi. Meda kila rawa oqo ka digidigi kina.\nKivei ira na wekada dauteidovu, era via kila se cava na i sau ni dovu ni se qai tekivutaki na musumusu, ka dau vakatokai me �forecast price�. E tiko talega na i sau taumada e kilai baleta na niu kei na vei voli tale eso. E mana na cakacaka vakabisinisi ni kilai vakaoqo na i lavo eda rawata ena veika eda vakaitavi kina.\nMe vaka talega oya na noda veitalanoa ena veivakatorocaketaki vakabisinisi e vakayacori ena noda tikina. Kevaka e noda qereqere se nuku; kevaka e dua na otela se bisinisi vakasaravanua; kevaka e tei na niu se yasi; meda kila rawa se e vakacava na i lavo eda rawata mai kina. Me kakua na vakadonuya na veika ni se buwawa tiko na tikina bibi oqo. Era sega ni vakaoqo o ira na veikawatamata eso eda lewe ni vanua vata e Viti, ka dodonu meda vakadadamuri ira.


NA VUNAU NI SORO 5 FOV - Ia kevaka sai valavala ca e - Bible Search\nNA VUNAU NI SORO 4 NA VUNAU NI SORO 6\nNA VUNAU NI SORO 5\nAi soro ni tamata sa bese ni tukutuku ni sa vakabubuluitaki; kei koya sa tara na ka sa sega ni savasava; kei koya sa bubului walega, 1-13. Ai soro tani eso ni tamata sa cala ni sa vakacalaka, 14-19.\n1Ia kevaka sai valavala ca e dua na tamata, ni sa vakabubuluitaki, ka sa raica se sa kila e dua na ka; kevaka sa sega ni tukuna, sa qai cala kina; 2se dua na tamata sa tara na ka sa sega ni savasava, se yago ni manumanu tawa lasa sa sega ni savasava, se na yago ni manumanu manoa sa sega ni savasava, se na yago ni ka sa dolo sa sega ni savasava, a sa vuni ga vua, sa na sega ni savasava ko koya, sa na cala ga; 3se sa tara na ka sa sega ni savasava kina na tamata, se cava na ka sa sega ni savasava kina ko koya, a sa vuni ga vua; ni sa kila ga mai, sa na cala ga; 4se dua na tamata sa bubului vakailoa me kitaka na ka ca, se me kitaka na ka vinaka, a ka kecega ena bubului vakailoa kina na tamata, a sa vuni vua; ni sa kila mai, sa na qai cala e na dua na ka oqo; 5ia ni sa cala ko koya e na dua na ka oqo, me qai vakatusa na ka sai valavala ca kina; 6ka me kauta vei Jiova na nonai soro, e na vuku ni nonai valavala ca sa kitaka ko koya, e dua na ka yalewa mai na qele ni manumanu, e dua na luve ni sipi se na me, mei soro ni valavala ca; ia me sorovaki koya na bete e na vuku ni nonai valavala ca.\n7Ia kevaka sa sega ni rawata ko koya e dua na lami, me qai kauta mai vei Jiova e na vuku ni nonai valavala ca, e rua na soqe, se rua na luve ni ruve; e dua mei soro ni valavala ca, ia kadua mei soro kama. 8Ia me kauta vua na bete, ia ko koya sai soro ni valavala ca me vakacabora eliu ko koya, ka kinita na uluna mai na domona, ia me kakua ga ni drutia laivi: 9me qai kureitaka e dua na dra ni soro ni valavala ca e na yasa ni cabocabo-ni-soro; ia na kena vo ni dra, me loba yani ki na vu ni cabocabo-ni-soro: oqo nai soro ni valavala ca. 10Me qai cabora nai karua mei soro kama, me vaka na kenai valavala: ia me sorovaki koya na bete e na vuku ni nonai valavala ca sa cakava oti, ena qai sega ni cudruvi kina.\n11Ia kevaka sa sega ni rawata e rua na soqe, se rua na luve ni ruve, me qai kauta mai ko koya sai valavala ca me nonai madrali e dua na omeri madrai droka vinaka mei soro ni valavala ca; me kakua ni livi kina na waiwai, me kakua talega ni viri kina na drega me vakamai: ni sai soro ni valavala ca. 12Me qai kauta vua na bete, ia me yakuta vakadua ko koya, me kenai vakananumi, ka vakama e nai cabocabo-ni-soro, me vaka na ka sa vakacabori vei Jiova e na bukawaqa: oqo nai soro ni valavala ca. 13Ia me sorovaki koya na bete e na vuku ni nonai valavala ca sa cala kina e na dua na ka oqo, ena qai sega ni cudruvi kina; ia na kena vo me nona na bete, me vaka nai madrali laukana.\n14A sa vosa vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 15Kevaka sai valavala vakatani e dua na tamata, ka vakacalaka e na vuku ni ka sa tabu vei Jiova; me qai kauta vei Jiova mei soro ni nona caka cala e dua na sipi tagane sa sega na kena ca, mai na qele ni sipi, ni ko sa lewa mada na ka sa rauta na nona cala e na sikeli siliva, me vaka na sikeli ni vale tabu; 16ia me sauma na ca sa cala kina e na vuku ni ka e tabu, ia me qai vakaikuritaka e na dua na kena wase ni sa wase lima, ka solia vua na bete: ia me sorovaki koya na bete e na sipi tagane ai soro ni caka cala, ena qai sega ni cudruvi kina.\n17Ia kevaka sa cala e dua na tamata, ni sa kitaka e dua na ka sa vakatabui e na vunau i Jiova, ke sa sega ni kila, ena cudruvi ga e na nona caka cala; 18me qai kauta e dua na sipi tagane sa sega na kena ca, mai na qele ni sipi, vua na bete, ni ko sa lewa mada na ka sa rauta na nona cala: ia me sorovaki koya na bete e na vuku ni nona vakacalaka, ka sega ni kila, ena qai sega ni cudruvi kina. 19O koya nai soro ni caka cala: sa cala vakaidina ko koya vei Jiova.


Veika e Yaco ena Mate i Jisu (Maciu 27) | Bula i Jisu\n“Qo Dina na Luve ni Kalou”\nMACIU 27:45-56 MARIKA 15:33-41 LUKE 23:44-49 JONI 19:25-30\nMATE ENA KAUNIRARAWA O JISU\nYACO ESO NA KA VAKATUBUQOROQORO NI MATE O JISU\nQo sa “ikaono ni aua,” se sigalevu. E duatani na butobuto e solega na ‘vanua taucoko me yacova na ikaciwa ni aua,’ qori ena tolu na kaloko ena yakavi. (Marika 15:33) Qo e sega ni vu mai na butoleka e dau tabonaka kina na matanisiga na vula. E dau yaco qori ena vula vou, ia qo e donuya tu na gauna ni Lakosivia, e dau taucoko kina na vula. E dede tale ga na butobuto qo, na butoleka e dau vica wale ga na miniti. Kena ibalebale ni vakavuna sara ga na Kalou na butobuto qo!\nVakasamataka mada na ka era na cakava o ira na vakalialiai Jisu tiko. Eratou gole tale ga yani ina kaunirarawa e va na yalewa, qori na tina i Jisu, Salome, Meri Makitala, kei Meri na tinana na yapositolo o Jemesa na Lailai.\nErau duri volekata tu “na kaunirarawa” na yapositolo o Joni kei na tina i Jisu. E raica tu yani o Meri nona rube tu ena kau na luvena e vakasucuma qai susuga, kei na mosi e vakila tu. E vaka ga e lausua o Meri ena “iseleiwau balavu.” (Joni 19:25; Luke 2:35) Dua na ka na mosi e tarai Jisu, ia e se kauaitaki tinana ga. E raici Joni qai kaya vei tinana: “Yalewa, raica na Luvemu!” Oti e raici Meri qai kaya vei Joni: “Raica na tinamu!”—Joni 19:26, 27.\nSa rairai yada tiko o tina i Jisu, e tataunaki koya kina vua na yapositolo e daulomana. E kila o Jisu ni ratou se bera ni vakabauti koya na vo ni tacina vakacabecabe. E tuvanaka kina nona qaravi vakayago o tinana, vakayalo tale ga. Dua dina na ivakaraitaki vinaka!\nNi sa oti na butobuto, e tukuna o Jisu: “Au sa karamaca.” Qori e vakayacori kina na ka e tukuni ena iVolatabu. (Joni 19:28; Same 22:15) E siqema o Jisu ni vaka me sa sega ni veitaqomaki o Tamana, me rawa ni vakatovolei na yalodina i Luvena me yacova na kena iyacoyaco. E kacivaka sara o Karisito: “Ilai, Ilai, lama sabakcani?” e kena ibalebale, “Noqu Kalou, noqu Kalou, na cava oni sa biuti au kina?” Nira rogoca qori eso era tu e kea, era taura cala na ka e tukuna, era kaya: “Raica! E kacivi Ilaija tiko o koya.” E cici sara e dua, taura na vutovuto e toni tu kina na waini wiwi, biuta ena mua ni gasau qai solia vei Jisu. Ia era kaya eso: “Laivi koya tu mada! Me laurai sara qo se na kauti koya sobu mai o Ilaija se sega.”—Marika 15:34-36.\nE kaya sara o Jisu: “Sa vakacavari!” (Joni 19:30) Io, sa vakacavara kece o Jisu na ka e talai koya mai kina e vuravura o Tamana. Sa qai tinia: “Tamaqu, au sa solia na noqu bula ina ligamuni.” (Luke 23:46) E tataunaka vei Jiova o Jisu na nona bula, e nuidei ni na vakabulai koya tale. Ni nuitaka vakatabakidua na Kalou, e vakacuva na uluna na Karisito, mai cavuka yani nona icegu.\nE yaco sara e dua na uneune levu, ra qai kavida na vatu. Na kena kaukaua e tatadoladola kina na ibulubulu ena taudaku kei Jerusalemi qai ceburaki mai na yagonimate. O ira na raica na ka e yaco ya era lai talanoataka ena “koro tabu.”—Maciu 12:11; 27:51-53.\nNi mate o Jisu, e kasei rua mai cake me yaco i ra na ilati balavu ni valenisoro e dau wasea na Loqi Tabu kei na Loqi Tabu Sara. Na ka vakatubuqoroqoro qori e vakaraitaka na cudru ni Kalou vei ira era vakamatei Luvena, e dusia tale ga ni sa dolavi na sala ina Loqi Tabu Sara se lomalagi.—Iperiu 9:2, 3; 10:19, 20.\nDua na ka nodra rere na lewenivanua. E kaya na turaganivalu e liutaka na veivakamatei: “Qo dina na Luve ni Kalou.” (Marika 15:39) De dua a tiko na turaga qori ni rairai o Jisu vei Pailato ena gauna ni veilewai, a veivosakitaki kina ke luve dina ni Kalou. Ia qo sa vakabauta ni yalododonu o Jisu, e Luve tale ga ni Kalou.\nEso e tarai ira na ka vakatubuqoroqoro era raica, nira lesu i vale era “tavia na seredra” ena levu ni nodra rarawa kei na madua. (Luke 23:48) Era vakararai tu mai vakayawa e levu na yalewa era tisaipeli i Jisu, nira dau tomani Jisu ena so na gauna. E tarai ira tale ga vakalevu na ka e yaco ena siga ya.\nEra kacivaka na meca i Jisu: “Me lauvako ena kau!” (Joni 19:15) Na vosa vaKirisi ni “kau” e vakayagataki ena Kosipeli na stau·rosʹ. E tukuni ena ivola na History of the Cross: “Na stauros e kena ibalebale ‘na tolonikau dodonu,’ e dua na kau kaukaua, me vaka na kena era dau vakayagataka na dauteitei mera cakava kina na bai.”\nNa cava eda kaya kina ni sega ni vu mai na butoleka na tolu na aua ni butobuto?\nNa ivakaraitaki vinaka cava e kotora o Jisu ena nodra qaravi na itubutubu itabaqase?\nNa cava e vakilai ni yaco na uneune? Na cava e dusia na kasei rua ni ilati ni valenisoro?\nE tarai ira vakacava na tu e kea na mate i Jisu kei na ka vakatubuqoroqoro e yaco?\niMeli iMeli “Qo Dina na Luve ni Kalou”\njy wase 132 t. 300-301


Na Parataisi Vakayalo, na iKatolu ni Lomalagi, kei na Valenisoro Vakayalo | Vulici\n“Au na vakalagilagia na itutu ni yavaqu.”—AISEA 60:13.\nSERE: 102, 75\nNa cava e dodonu mera cakava na dauveiqaravi i Jiova?\nNa “parataisi” cava e raivotutaka na yapositolo o Paula?\nEda na tokona vakacava na parataisi vakayalo?\n1, 2. Ena iVolatabu vakaIperiu na cava e vakatakarakarataka na ‘itutuniyava’?\nE VEIGANITI nona kacivaka na Kalou o Jiova: “Na noqu itikotiko vakaturaga o lomalagi, ia o vuravura na itutuniyavaqu.” (Aisea 66:1) E tukuna tale ga me baleta na ‘itutuniyavana’: “Au na vakalagilagia na itutu ni yavaqu.” (Aisea 60:13) E cakava vakacava qo? Na cava na kena ibalebale qo vei keda, me vaka nida tiko ena ‘itutuniyava’ ni Kalou?\n2 Na ‘itutuniyava’ e dau vakaibalebaletaka na vuravura, ena iVolatabu vakaIperiu e vakatakarakarataka na valenisoro makawa era vakayagataka na Isireli. (1 Vei. 28:2; Same 132:7) Na valenisoro qo e tiko e vuravura, e caka kina na sokalou dina. Qori na vuna e totoka kina ena mata i Jiova. Na kena tiko tale ga na valenisoro qo e vakalagilagi kina na itutuniyava i Jiova.\n3. Na cava na valenisoro levu vakayalo i Jiova? Gauna cava e tauyavu kina?\n3 Ena gauna qo sa sega ni dusia e dua na valenisoro e vuravura na itikotiko ni sokalou dina. E dusia ga na valenisoro vakayalo e vakalagilagi kina vakalevu o Jiova ni vakatauvatani kei na dua na vale. Qo na ituvatuva e rawa kina nida veiyaloni kei na Kalou ni sa tiko na matabete kei na isoro i Jisu Karisito. E tauyavu qo ena 29 G.V. ni papitaiso o Jisu, e lumuti kina o koya me Bete Levu ena valenisoro levu vakayalo i Jiova.—Iper. 9:11, 12.\n4, 5. (a) Na cava e vakamacalataka na Same 99 me baleti ira na dausokaloutaki Jiova? (b) Na cava meda dui tarogi keda kina?\n4 Eda vakavinavinakataka na ituvatuva ni valenisoro vakayalo nida vakacaucautaki Jiova, oya noda vakatakila yani na yacana da qai vakalagilagi koya ni vakarautaka vakayalololoma na ivoli. Eda marau meda kila ni sivia e walu na milioni na lotu vaKarisito dina era vakalagilagi Jiova tiko ena gauna qo! Eso na daulotu e tiko vei ira na raicala oya nira na vakacaucautaka ga na Kalou ena gauna era biubiu kina e vuravura mera gole i lomalagi. Ia eda kila kece na iVakadinadina i Jiova ni bibi meda vakacaucautaki koya e vuravura ena gauna sara ga qo.\n5 Eda vakatotomuria kina na nodra ivakaraitaki na dauveiqaravi yalodina i Jiova e tukuni ena Same 99:1-3, 5. (Wilika.) Me vaka e laurai ena same qo, ratou tokona vakalevu o Mosese, Eroni, kei Samuela na ituvatuva ni sokalou dina ena nodratou gauna. (Same 99:6, 7) Era vakanamata na vo ni taci Jisu lumuti mera veiqaravi vakabete kei koya e lomalagi. Ia ena gauna mada ga qo, era veiqaravi ena yalodina ena lomanibai ni valenisoro vakayalo e vuravura. E tokoni ira tale ga ena yalodina e vica vata na milioni na ‘so tale na sipi.’ (Joni 10:16) E duidui na nodrau inuinui na ilawalawa qo, ia rau veitokoni me rau sokaloutaki Jiova ena itutuniyavana e vuravura. E vinaka meda dui tarogi keda, ‘Au tokona tiko na ituvatuva i Jiova me baleta na sokalou savasava?’\nKILAI O IRA NA VEIQARAVI ENA VALENISORO VAKAYALO NI KALOU\n6, 7. Na leqa cava e laurai ena nodra gauna na lotu vaKarisito taumada? Na cava me vakamatatataki ni oti tale e vica na senitiuri?\n6 Ni oti e vicasagavulu na yabaki ena kena tauyavu na ivavakoso lotu vaKarisito, sa tekivu na vukitani e parofisaitaki tu. (Caka. 20:28-30; 2 Ces. 2:3, 4) Tekivu na gauna qori sa dredre me kilai o ira na qarava dina tiko na Kalou ena nona valenisoro vakayalo. Ena gauna lokuci i Jiova ni oti tale e vica na senitiuri, e vakamatatataka o koya na tikina qo ni vakayagataki Jisu Karisito, e buli vou me Tui.\n7 E matata ena 1919 o ira e vakadonuya o Jiova era veiqaravi tiko ena nona valenisoro vakayalo. Era sa vakasavasavataki vakayalo me vakadonui kina nodra qaravi Kalou. (Aisea 4:2, 3; Mala. 3:1-4) Sa tekivu vakayacori vakalalai na nona raivotu na yapositolo o Paula ena vica na senitiuri yani e liu.\n8, 9. Vakamacalataka na tolu na ibalebale ni “parataisi” e raivotutaka o Paula.\n8 E vakamacalataki na raivotu i Paula ena 2 Korinica 12:1-4. (Wilika.) Na ka e raica o Paula ena raivotu qori e tukuni ni vakatakila mai vua na Turaga. E okati kina e dua na ka e se bera ni yaco, e sega ni yaco ena nona gauna. Ni “kau vakasauri ina ikatolu ni lomalagi” o Paula, na “parataisi” cava e raica? Na parataisi ya ena yaco kece ena dua na gauna mai muri, ena vakayacori vakayago, vakayalo, vaka kina mai lomalagi. Rawa ni dusia na parataisi e vuravura sa voleka. (Luke 23:43) Rawa tale ga ni dusia na parataisi vakayalo ena vakilai ena vuravura vou. Kena ikuri, e rawa ni dusia na ituvaki marautaki e lomalagi, oya na “parataisi ni Kalou.”—Vkta. 2:7.\n9 Na cava ga e kaya kina o Paula ni “rogoca eso na vosa e sega ni tukuni rawa, e vakatabui me cavuta na tamata”? E sega ni kena gauna vua me vakamacalataka vakamatailalai na veika totoka e raica ena raivotu. Ia ena gauna qo sa vakatarai meda tukuna na veivakalougatataki era vakila tiko nikua na tamata ni Kalou!\n10. Na cava erau sega ni tautauvata kina na “parataisi vakayalo” kei na “valenisoro vakayalo”?\n10 Eda dau vakayagataka vakalevu na vosa “parataisi vakayalo.” E vakamacalataka na noda vutuniyau vakayalo, e kilaitani, e rawa kina meda veiyaloni kei na Kalou, vaka kina kei ira na tacida. Ia meda kua ni nanuma ni rau tautauvata na vosa “parataisi vakayalo” kei na “valenisoro vakayalo.” Na valenisoro vakayalo na ituvatuva ni Kalou me baleta na sokalou dina. Na parataisi vakayalo e kena inaki me vakatakilai o ira e vakadonuya na Kalou ra qai veiqaravi tiko nikua ena nona valenisoro vakayalo.—Mala. 3:18.\n11. iTavi dokai cava eda vakaitavi kina nikua me baleta na parataisi vakayalo?\n11 Eda marau ni tekivu na 1919 sa sureti keda na tamata ivalavala ca o Jiova meda cakacaka vata kei koya ena kena tauyavutaki, vaqaqacotaki, kei na vakatetei ni parataisi vakayalo e vuravura! O sa vakaitavi tiko ena cakacaka vakatubuqoroqoro qo? Vakacava, e uqeti iko qo mo cakacaka vata tiko ga kei Jiova ena kena vakalagilagi na ‘itutuniyavana’?\nVINAKA CAKE TIKO GA NA ISOQOSOQO I JIOVA\n12. Na cava e parofisaitaki ena Aisea 60:17? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n12 E parofisaitaki ena Aisea 60:17 (Wilika.) na cakacaka vakatubuqoroqoro ni veisau e vauca na isoqosoqo i Jiova e vuravura. O ira na itabagone se o ira na vou ena dina era wilika na itukutuku ni veisau qo se ra rogoca vei ira eso tale. Ia era kalougata dina na mataveitacini era raica sara ga! Sa rauta mera vakadeitaka kina ni dusimaka tiko o Jiova na nona isoqosoqo, ni vakayagataka na Tui e lesia! E dei qai qaqaco vinaka noda vakabauti Jiova nida rogoca nodra ivakamacala na tacida qo.\n13. Na cava meda cakava me vaka e tukuni ena Same 48:12-14?\n13 Se mani vakacava na dede ni noda kila na ka dina, e bibi meda vakarogoya yani na isoqosoqo i Jiova. Na kena tiko na parataisi vakayalo ena vuravura e laurai kina na ivalavala torosobu, na ca, qai sega kina na loloma, e cakamana ni gauna qo! Eda na tukuna yani ena marau vei ira na “veitabatamata ena muri mai” na veika totoka me baleta na isoqosoqo i Jiova se o “Saioni,” kei na ka dina me baleta na parataisi vakayalo.—Wilika Same 48:12-14.\n14, 15. Na veiveisau cava e laurai ena isoqosoqo ena veiyabaki ni 1970? E yaga vakacava qo?\n14 Ni toso na yabaki, era vakadinadinataka na itabaqase era maliwai keda eso na veisau e vakaraitaka na kena vinaka cake tiko ga na isoqosoqo i Jiova e vuravura. Era nanuma lesu na gauna e tiko kina ena ivavakoso e dua na dauveiqaravi liu ni ivavakoso (congregation servant), e sega kina na ilawalawa qase. E tiko na dauveiqaravi ni valenivolavola ni tabana, e sega na Komiti ni Tabana. E veidusimaki na peresitedi ni Watch Tower Society, e sega na veidusimaki ni iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova. A tokoni ira na tacida qo na nodra ivukevuke yalodina, ia e dua ga e vakatulewa ena loma ni ivavakoso, ena valenivolavola ni tabana, kei na itikotiko liu e vuravura. E mai caka eso na veisau ena veiyabaki ni 1970 mera veiqaravi na ilawalawa qase, sega ni dua ga na tacida.\n15 Vakacava, e yaga na veisau qo? Io e yaga dina. Na vuna? E yavutaki na veiveisau qo ni matata cake tiko ga na idusidusi ena iVolatabu. Ena sega ni dua ga e vosayaco, ia ena yaga ina isoqosoqo na nodra duidui taledi na “isolisoli tamata” kece qo e vakarautaka o Jiova.—Efeso 4:8; Vkai. 24:6.\nVakarautaka o Jiova na veidusimaki e vinakati (Raica na parakaravu 16, 17)\n16, 17. Na veiveisau cava e caka wale tiko ga qo o qoroya, na vuna?\n16 Vakasamataka tale ga eso na veisau e caka wale tiko ga qo, me vaka na irairai ni noda ivola, na lewenivola, kei na sala e veisoliyaki kina. E marautaki dina nida solia ena cakacaka vakaitalatala na ivola e yaga na kena ivakavuvuli, e veiuqeti qai taleitaki! Nida vakayagataka na iyaya vovou meda wasea kina na ka dina, me vaka na jw.org website, eda vakaraitaka tiko ga nona kauai o Jiova me vakarautaki vei ira na tamata kece na veidusimaki ena yaga vei ira.\n17 E yaga tale ga na ituvatuva ni Sokalou Vakavuvale se na noda vuli vakataki keda. Eda marautaka tale ga na veisau ena porokaramu ni soqo ni tabacakacaka kei na soqo ni tikina. Eda raica ni qai vinaka cake tiko ga e veiyabaki! Eda marau tale ga ena levu ni veivakavulici e vakarautaki ena levu ni noda koronivuli vakalou. E laurai vakamatata ena veisau kece qo na liga i Jiova. Sa qai toso cake tiko ga na totoka ni nona isoqosoqo kei na parataisi vakayalo eda sa marautaka tiko ena gauna qo!\nNOMU ITAVI ENA PARATAISI VAKAYALO\n18, 19. Sala cava eda na vakarairaivinakataka kina na parataisi vakayalo?\n18 E ka dokai me vakatara o Jiova meda vakaitavi ena kena tokoni na parataisi vakayalo. Eda cakava qori nida gumatua ni vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou, da qai vakavulica e levu mera tisaipeli. Na gauna eda vukea kina e dua me toso me lai papitaiso sara, eda sa gumatua tiko ni vakatetea na iyalayala ni parataisi vakayalo.—Aisea 26:15; 54:2.\n19 Eda vakarairaivinakataka tale ga na noda parataisi vakayalo nida vakavinakataka tiko ga noda itovo vaKarisito. Ena sala qori era na qoroya kina na parataisi qo o ira na vakararai tu. E sega ni baleta ga na kilaka vakaivolatabu, ia e uqeti ira vakalevu na noda itovo savasava kei na noda veiyaloni mera gole mai ina isoqosoqo, vua na Kalou kei Karisito.\nO rawa ni vakatetea na iyalayala ni parataisi vakayalo (Raica na parakaravu 18, 19)\n20. Me salavata kei na Vosa Vakaibalebale 14:35, na cava eda na via cakava?\n20 Rau na marau mada ga o Jiova kei Jisu ni rau raica na totoka ni parataisi vakayalo ena gauna qo! Eda marau meda veitokoni ena kena vakarairaivinakataki. Qori e ivakaraitaki lailai ga ni marau eda na vakila ena gauna se bera mai, nida na cakacaka vata me veisautaki na vuravura qo me parataisi. Meda kua ni guilecava na ka e tukuni ena Vosa Vakaibalebale 14:35: “E taleitaka na tui na dauveiqaravi yalomatua.” Meda yalomatua tiko mada ga nida cakacaka vakaukaua meda tokona na rairaivinaka ni parataisi vakayalo!\niMeli iMeli Gumatua mo Tokona na Parataisi Vakayalo


Na I Tutu Vaka Turaga. - Matavuvale Network\nNa I Tutu Vaka Turaga.\nPosted by MOON on January 9, 2009 at 4:36pm in Money\nSa levu e ra kaya tiko me sa kua na turaga baleta so na vanua era sa nodra kece tiko ga kina nai lavo ni lisi se qele ia qo nai soli soli,me sa vakawa boko taki se kua.\nPermalink Reply by NRL on January 9, 2009 at 9:16pm\nExcellent insight IAP, thank you.\nPermalink Reply by MOON on January 9, 2009 at 10:52pm\nTovata sa lala saka tu nai dabedabe nei ratu tagivetaua ena NLC sa soli saka tiko yani na veisureti mo ni mai vakatawana.Sa malo!!!!!!!!!!!!!!!!!!\nPermalink Reply by necktie on January 21, 2009 at 12:37pm\nE sebera tiko ni oti na nonai tavi o Ratu Tagiveitaua. Sa soli vua e dua nai tavi bibi me cakava edua na veitarogi vanua ena gauna qo. Ni sa na cakava oti ya okoya sa na qai matata vinaka na Turaga Bale ni noda vanua.\nBaleta ni so era dabeca tiko nai tutu vakaturaga e sega ni dodonu me ra dabeca tiko. Ia na gauna ya ena qai tukuna ga ko gauna. Ia sa tiko vei Tagiveitaua na colacola me cakava kina e dua na ka.\nYa au vakabauta ni sa na qai vinaka mai na noda Vanua.\nPermalink Reply by ISAIAH 40:31 on January 13, 2009 at 1:58am\nPermalink Reply by ISAIAH 40:31 on January 13, 2009 at 2:03am\nsa dina sara ni turaga sa mai vua na Kalou ...... ia ..... meda nanuma talega na lewe-ni-vanua era vei qaravi vua na turaga era mai vua talega na Kalou.\ndua ga na nomu gauna galala, qai vaka wilika mada na italanoa ni " IVAKATAWA NI SIPI CA " e tiko ena ivola tabu - ISIKELI 34. qori na italanoa ni Ivakatawa Ni Sipi Ca, dau nanumi koya ga, qai dau kanalaki ira tale na nona sipi. qo e sega gona ni donu tiko e mata-i-Jiova.\nsa qai tala mai edua na ivakatawa ni sipi vinaka ko Jiova; oya ko Jisu Karisito me mai tuberi ira na sipi. ke sega ni bula tiko ko JISU vei ira na vei turaga/marama bale era veiliutaki tiko ena noda vanua, era na kanalaki tikoga na lewe-ni-vanua. ena levu tikoga mai na nodra kana cuvacuva ka sega ni dodo na liga vei ira na malumalu kei na dravudravua. na kana cuvacuva edua tiko na ivalavalaca a vakarusai kina ko SOTOMA, ka a talanoataki tiko ena ivola tabu - ISIKELI 16:49-50.\nqai noda vata tiko na saulagilagi mai vei JIOVA emeni.\nPermalink Reply by necktie on January 21, 2009 at 12:32pm\nVinaka Nia na nomu vakasama,\nVakasama vinaka dina qori.\nPermalink Reply by Atunaisa Davuiqalita on January 10, 2009 at 1:36am\nAu vakanakanaka vakalevu ena vuku ni kena biu mai eso na vakasama bibi baleti keda nai taukei ena vuku ni nodra veiliutaki na veituraga bale ni noda vanua.\nAu tokona vakalevu na vakanananu nei Nia kei na nodra rai me ra sa vakaliuci ga na Kalou Levu ko Jiova mai vei ira na noda vei turaga bale ni noda vanua\nAu sa kerekere talega vei ira na noda veituraga bale ni noda vanua lomani ko Viti me ra sa vagalagalataki ira mai ena veika vaka politiki ka vakabibitaki ga na nodrau vakaveiwekanitaki na Lotu kei na Vanua.\nSa naka saka vakalevu\nPermalink Reply by Asilika Rahkel on January 10, 2009 at 10:37am\nVEI NIAAAAAAAAAAAAAAAAAAA AU TOKONA NA VOSA YA NEI WAQA VEI IKO....MO SA LAI TAURA NAI DABE2 OYA - IEDOOOO IEDOOO KAILAZZZZ\nVINAKA @ATUNAISA NA SAUMA NAI ULUTAGA OQO...QORI SA NODARU REPLY RUARUA -KAILAZZZ\nSA MALO .............................NEXT PLIZZ\nPermalink Reply by MR JAY on January 10, 2009 at 1:27pm\nWow...vinaka Nia. Kalougata jiko na nomuni lesilesi vou.\nPermalink Reply by MR JAY on January 10, 2009 at 1:54pm\nOk, kua ni leqa kai....ena yaco vakakina na nomudrau gagadre. Qarauni ga me kua ni dua e yabeni baleta au na oca tale kina kai....sa qase sa sega ni rawa ni veilave so.\nPermalink Reply by Neuks on January 14, 2009 at 4:49am\nsa rauta bagi mosa sega ni volavola tiko mai Nia nio sa laki tiko e keri. tiko sara mai keri,,iko kua ni lako i valagi!!\nPermalink Reply by Jerry on January 13, 2009 at 12:50pm\n$1.00 - 20c e soli vua na Tui\n80c e soli vua na taukei ni qele\nAu wilika toka nona vosa o Rusiate Sivo, e vaka tiko beka vei au, e dua beka na ka e sevaka tiko o koya se dua se vica walega na Tui e sevaka tiko beka o koya. Se dua na ka vaya. Vakabibi talega ni ra sa tu vei leqaleqati e levu na vei Turaga ni Noda Vanua kei na Matanitu. Au sega mada ni kila kevaka e vosa dina tiko o Sivo mai na yalona dina se dua na ka e vaka vuna tiko. Na i tutu vakaturaga e sa tuvana tu mai Noda Kalou. Na ka au rawa ni tukuna qo:\nO ira na Turaga me ra lomana na nona lewe ni Vanua\nO ira na Lewe ni Vanua mera lomana na nodra Turaga\nTuraga kei na lewe ni Vanua ni rokova ka lomana na Noda Kalou Bula.


Era na Bula ena Parataisi na iTokani ni Kalou\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Adhola Afrikaans Albanian Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Ateso Aukan Austrian Sign Language Awajun Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bambara Baoule Bariba Bashkir Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belgian French Sign Language Bicol Blackfoot Boulou Cakchiquel (Central) Cambodian Carib Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Danish Douala Dutch Dutch Sign Language Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Faroese Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Flemish Sign Language Frafra French Futuna (East) Ga Garifuna Georgian German Sign Language Ghanaian Sign Language Greek Greek Sign Language Greenlandic Guarani Guatemalan Sign Language Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hmong (White) Hungarian Hungarian Sign Language Iban Igbo Iloko Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kachin Kenyan Sign Language Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kisi Korean Krio Kwanyama Laotian Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Maasai Madagascar Sign Language Malagasy Mam Mapudungun Mauritian Creole Maya Mbunda Medumba Mexican Sign Language Mizo Moore Mozambican Sign Language Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndebele (Zimbabwe) Nengone Nepali New Zealand Sign Language Nias Niuean Norwegian Norwegian Sign Language Nzema Oromo Ossetian Panamanian Sign Language Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Northern Greece) Romany (Southern Greece) Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sarnami Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Serbian Sign Language Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Swahili Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tatar Thai Thai Sign Language Tigrinya Tojolabal Tongan Totonac Tsonga Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Venda Wallisian Wayuunaiki Wolaita Wolof Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nEna sega ni vaka na vuravura eda bula tu kina oqo na Parataisi. A sega ni inaki ni Kalou me mai tiki tu ni bula e vuravura na leqa kei na vutugu, na mosi kei na rarawa. Ena dua tiko ga na gauna oqo, ena qai vukica na Kalou na vuravura me parataisi. Ena vakacava sara mada na Parataisi? Raica mada se cava e kaya na iVolatabu:\nTamata vinaka. O Parataisi ena nodra itikotiko na itokani ni Kalou. Era na dui cakava na ka vinaka. Era na bulataka ga na ivalavala dodonu ni Kalou.—Vosa Vakaibalebale 2:21.\nLevu na kakana. E sega ni dua ena waloloi ena Parataisi. E kaya na iVolatabu: “Ena sa tu e vuravura e na dela ni veiulu-ni-vanua na sila [se kakana] e qumi rawarawa ga.”—Same 72:16.\nVale vinaka kei na cakacaka marautaki. Ena Parataisi e vuravura, ena vakavale na vuvale yadua. Na tamata yadua ena cakava na cakacaka ena vakamarautaki koya dina.—Aisea 65:21-23.\nSautu o vuravura. Sa na sega tale na vala, se me so e mate ena ivalu. E kaya na Vosa ni Kalou: “Sa vakaotia nai valu [na Kalou].”—Same 46:8, 9.\nBulabula vinaka. E yalataka na iVolatabu: “Ia na lewe ni koro [e Parataisi] ena sega ni kaya, Ka’u sa tauvi mate.” (Aisea 33:24) Ena sega tale ga ni dua e lokiloki, mataboko, didivara, se galu.—Aisea 35:5, 6.\nSa na sega tale na rarawa, vutugu, kei na mate. E kaya na Vosa ni Kalou: “Sa na sega tale na mate; sa na sega tale ga na rarawa se na tagi se na vutugu, ni ra sa takali tani na veika makawa.”—Vakatakila 21:4, VV.\nEra sa na yali na tamata ca. E yalataka o Jiova: “Ko ira na tamata ca era na muduki tani e vuravura, kei ira na dautalaidredre era na cavu laivi maikina.”—Vosa Vakaibalebale 2:22.\nEra na veilomani na tamata, era na veidokai. Sa na sega tale na lewa ca, veivakalolomataki, kocokoco, kei na veicati. Era na duavata na tamata, era na muria kece na lawa ni Kalou.—Aisea 26:9.\niMeli iMeli Era na Bula ena Parataisi na iTokani ni Kalou


Cava e Kaya na iVolatabu ena Kedra iTuvaki na Mate?\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nULUTAGA LEVU | NA RAI NI IVOLATABU ME BALETA NA BULA KEI NA MATE\nE tukuna na iVolatabu ni a kaya vei Atama na Kalou: “E rawa ni o kana mai na vunikau kece ga e tu ena were, mo mamau kina. Ia mo kua ni kana mai na vunikau e kilai kina na ka vinaka kei na ka ca, ni o na mate dina ena siga o kania kina.” (Vakatekivu 2:16, 17) Kena ibalebale a rawa ni bula tu ga o Atama ena were o Iteni ke talairawarawa vua na Kalou.\nE ka ni rarawa ni a digidigi cala o Atama ena nona talaidredre vua na Kalou, qai kania na vuanikau vakatabui a solia vua na watina o Ivi. (Vakatekivu 3:1-6) Eda se vakila tu ga nikua na revurevu ni nona talaidredre. E kaya na yapositolo o Paula: “Ena vuku ni dua ga na tamata e curu kina i vuravura na ivalavala ca, kei na mate ena vuku ni ivalavala ca, mani dewa na mate vei ira na tamata kece ga ni sa valavala ca na tamata kece ga.” (Roma 5:12) Na “dua ga na tamata” e cavuti e keri o Atama. A valavala ca vakacava o Atama? Cava e kena itinitini kina na mate?\nA valavala ca o Atama ni nakita me talaidredre ina lawa ni Kalou. (1 Joni 3:4) Me vaka ga a tukuna vei Atama na Kalou, na itotogi ni ivalavala ca na mate. Ke ra talairawarawa tiko ga vua na Kalou o Atama kei na nona kawa, era na sega ni ivalavala ca se mate. A sega ni inaki ni Kalou meda mate, meda bula tawamudu ga.\nMe vaka ga e kaya na iVolatabu, sa ‘dewa dina na mate vei ira na tamata kece ga.’ Ia vakacava e bula tale tiko e dua na ka nida mate? Era vakabauta e levu ni tawamate e dua na ka e tiko vei keda era vakatoka me yalo. Ia qori e vaka ga me tukuni tiko ni lasutaki Atama na Kalou. Ke bula tale tiko e dua na ka nida mate, sa sega ni itotogi ni ivalavala ca na mate me vaka e kaya na Kalou. E kaya na iVolatabu: “E sega ni lasu rawa . . . na Kalou.” (Iperiu 6:18) O Setani ga e lasu ni tukuna vei Ivi: “Drau na sega dina ni mate.”—Vakatekivu 3:4.\nKe lasu na ivakavuvuli ni tawamate na yalo, na cava ga na kedra ituvaki dina na mate?\nVEIVAKADODONUTAKI NA IVOLATABU\nE kaya na Vakatekivu me baleta na gauna ni bulibuli: “E qai bulia na tamata na Kalou o Jiova mai na kuvuniqele qai uvuca i ucuna na icegu ni bula, sa qai yaco o koya me tamata bula.” Na matavosa “tamata bula” e vakadewataki mai na vosa vakaIperiu na ne’phesh, * qai vakaibalebaletaki ina “kabula e tiko na nona icegu.”—Vakatekivu 2:7.\nE sega ni kaya na iVolatabu ni soli vua na tamata e dua na ka e tawamate ena gauna e buli kina. E kaya ga ni tamata yadua e vakatokai me “tamata bula.” Qori na vuna o na sega ni raica kina ena iVolatabu na matavosa “tawamate na yalo.”\nNa cava era vakavulica kina e levu na lotu ni tawamate na yalo ke sega ni yavutaki ena iVolatabu? Meda dikeva tale mada na kedra ivolatukutuku na kai Ijipita ena gauna makawa.\nIVAKAVUVULI NI LOTU BUTOBUTO\nE kaya o Herodotus na daunitukutuku makawa ni Kirisi ena ikalima ni senitiuri B.G.V., ni o ira na kai Ijipita “era vakabauta duadua e liu ni tawamate na yalo.” Era tokona tale ga na vakasama qori na kai Papiloni. Gauna e ravuravu kina ena Tokalau e Loma o Alekisada na Ka Levu ena 332 B.G.V., era vakatetea na vuku ni Kirisi na ivakavuvuli ni tawamate na yalo. Sega ni dede sa robota na matanitu taucoko o Kirisi na ivakavuvuli qori.\nO na sega ni raica ena iVolatabu na matavosa “tawamate na yalo”\nE rua na ilawalawa Jiu ena imatai ni senitiuri G.V., erau vakavulica ni bula tiko na yalo ena gauna e mate kina e dua. E kaya na Jewish Encyclopedia: “Era tekivu vakabauta na Jiu ni tawamate na yalo ena gauna e vakatetei kina vei ira na nodra ivakavuvuli na kai Kirisi, vakabibi na ivakavuvuli i Plato.” E kaya tale ga na daunitukutuku makawa ena imatai ni senitiuri o Josephus ni sega ni vakaivolatabu na ivakavuvuli ni yalo, qori “na ka ga era vakabauta na kai Kirisi.” E okata o Josephus na ivakavuvuli ni yalo me nodra italanoa buli se nodra itukuni na kai Kirisi.\nEra ciqoma na ivakavuvuli ni lotu butobuto o ira na kaya nira lotu vaKarisito, ni sa veivakamuai ena levu na vanua na nodra ivakarau ni bula na kai Kirisi. E tukuna na daunitukutuku makawa o Jona Lendering: “E vakavulica o Plato ni a tu e liu ena dua na vanua totoka na yalo, ia qo sa tu ena dua na vanua torosobu. Na vakasama qori e vakarawarawataka nodra vakabauta na lotu vaKarisito na ivakavuvuli i Plato.” Sa mai tiki bibi tale ga ni lotu kei na vakabauta “vaKarisito” na ivakavuvuli ni tawamate na yalo.\n“NA KA DINA ENA QAI SEREKI KEMUNI”\nA vakasalataki ira ena imatai ni senitiuri na yapositolo o Paula: “E tukuna vakamatata na yalo ni Kalou nira na lutu tani mai na vakabauta eso ena gauna e muri, nira rogoca na itukutuku veivakacalai e nanumi ni vu vakalou kei na nodra ivakavuvuli na timoni.” (1 Timoci 4:1) Dua sara ga na ivakaraitaki vinaka ni nodra “ivakavuvuli na timoni” na vakasama ni tawamate na yalo. E sega ni yavutaki ena iVolatabu, e nodra ivakavuvuli ga na lotu butobuto.\nEda kalougata ni kaya o Jisu: “Oni na kila na ka dina, na ka dina ena qai sereki kemuni.” (Joni 8:32) Na ka dina ena iVolatabu ena sereki keda mai na ivakavuvuli kei na ivalavala era muria tu e levu na lotu nikua, e beci kina na Kalou. E veisereki tale ga mai na ivakarau vakavanua kei na vakabauta vakatevoro me baleta na mate.—Raica na kato “ Era tu e Vei na Mate?”\nA sega ni inaki ni Dauveibuli meda bula e vuravura me 70 se 80 na yabaki, meda qai lai bula tawamudu ena dua tale na vanua. A nona inaki taumada mera bula tawamudu ena vuravura sara ga qo na kawatamata talairawarawa. Na inaki totoka qori ni Kalou e ivakaraitaki ni nona lomani keda, ena sega vakadua ni daro. (Malakai 3:6) E veivakadeitaki na daunisame: “O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”—Same 37:29.\n^ para. 9 Eso na iVolatabu me vaka na King James Version kei na Catholic Douay Version era vakadewataka na vosa ne’phesh me “yalo bula,” levu na iVolatabu ena gauna qo me vaka na New English Bible era vakadewataka me “kabula,” na New International Version kei na Jerusalem Bible erau vakayagataka na “tamata bula,” kei na Today’s English Version e vakadewataka me “tekivu bula.”\nEra kunea na dauvakadidike ena vica na yabaki sa oti eso na kau ni wai e vakabauti nira sa bula voli mai me vica vata na udolu na yabaki. E rairai dede cake nodra bula e vuravura ni vakatauvatani kei na kabula tale eso. Na kau qori e vuvale vata kei na dua na mataqali co ni waitui e vakatokai na Posidonia oceanica, qai laurai vakalevu ena wasawasa na Mediterranean ena kedrau tadrua o Sipeni kei Saipurusi.\nKe rawa ni bula dede va qori na kau, vakacava na tamata? Era kaya eso na saenitisi ni rawa ni bula dede na tamata. Kena ivakaraitaki, e vakamacalataki ena dua na ivola “na levu ni vakadidike vakasaenisi” e vakayacori ni vinakati me bula dede na tamata. Sa qai vo me laurai ena vakadedetaka dina na bula ni tamata na vakadidike vakasaenisi se sega.\nKe vakasamataki vinaka sara, ena sega ni rawati na bula tawamudu ena sasaga vakasaenisi. E kaya na iVolatabu me baleta na Dauveibuli o Jiova: “E tu vei kemuni na ivurevure ni bula.” (Same 36:9) A kaya o Jisu Karisito ena nona masu vua na Kalou: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” (Joni 17:3) Io, eda na vakalougatataki meda bula tawamudu ke da vulica na veika me baleti rau na Kalou o Jiova kei na Luvena o Jisu Karisito, da qai cakava na ka e vakamarautaki rau.\nEra vakabauta na dauvakadidike ni so na kau, era vuvale vata kei na co ni waitui qo, sa vica vata na udolu na yabaki na dede ni nodra bula\nE kaya na iVolatabu nira tu ena ibulubulu na mate ra qai waraka tu na veivakaturi. (Joni 5:28, 29) Era sega ni rarawa se vakila na mosi baleta “o ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka.” (Dauvunau 9:5) A vakatauvatana o Jisu na mate ina moce. (Joni 11:11-14) E sega gona ni dodonu meda rerevaki ira na mate se saga meda vakamarautaki ira ena so na ka eda cakava ena vukudra. Era sega ni rawa ni vukei keda se vakaleqai keda baleta e “sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu.” (Dauvunau 9:10) Ia ena vakaotia vakadua na mate na Kalou ena gauna ni veivakaturi.—1 Korinica 15:26, 55; Vakatakila 21:4.\nCava meda nuitaka kina na ka e kaya na iVolatabu? Dikeva mada e vica na vuna qo:\nNuitaki o Koya e Vakarautaka: E 66 na ivola ena iVolatabu ra qai vola e rauta ni le 40. A volai na iVolatabu ena loma ni 16 na senitiuri, mai na 1513 B.G.V. ina rauta na 98 G.V. E veisemati vinaka qai sega ni bau veisaqasaqa na lewe ni iVolatabu. Qori e vakadeitaka ni Kalou Kaukaua Duadua o koya e vakavuna na kena volai. A veidusimaki na Kalou vei ira na tagane era volavola.\nDonu na iTukutuku Makawa: E vakadeitaki nira yaco dina na itukutuku makawa e volai ena iVolatabu. E kaya na ivola A Lawyer Examines the Bible: “E rawa ni dau veicalati na itukutuku e volai me baleta na veidomoni, itukuni, se veivaqaqai e dau caka ena so na gauna, vakabibi ke sega ni matata na vanua se gauna e yaco kina e dua na ka, . . . ia e vakasakiti na donu ni tikinisiga kei na vanua e dau cavuti ena iVolatabu.”\nDonu na iTukutuku Vakasaenisi: E sega ni ivola vakasaenisi na iVolatabu, ia e donu vinaka na itukutuku vakasaenisi e volai kina, a se volai makawa tale ga na itukutuku qori. Kena ivakaraitaki, e se qai kilai wale tiko ga qo na itukutuku ni manumanu somidi ni mate kei na matedewa. Ia sa volai makawa tu qori vei ira na Isireli ena Vunau ni Soro wase 13 kei na 14, ena lawa me baleta na tiko savasava kei na nodra korotinitaki na tauvimate. E kaya tale ga na iVolatabu ni mokimokiti na vuravura qai lili wale tu e maliwalala. Na itukutuku qori era qai kila vinaka na saenitisi ni sa oti tale e vica vata na senitiuri.—Jope 26:7; Aisea 40:22.\nQori e vica ga na ivakaraitaki me vakadinadinataki kina na ka e kaya na iVolatabu: “E vakavuna na Kalou na iVolatabu kece, e yaga me veivakavulici, me veivunauci, me veivakadodonutaki.”—2 Timoci 3:16.\nVakamacalataki ena iVolatabu e rua na vuna e rawa ni nuitaki kina na veivakaturi.\niMeli iMeli Ka e Kaya na iVolatabu me Baleta na Bula kei na Mate


Na Kedra I Wiliwili, chapter 31 of the Fijian Bible - with audio narration\nA sa vosa o Jiova vei Mosese, ka vaka:\n2 "Mo cudruvaki ira na kai Mitiani e na vukudra na Isireli. Ni oti o ya o sa na qai toki yani vei ira na wekamu."\n3 Sa qai vosa o Mosese vei ira na tamata, ka vaka, "E so vei kemudou me ra vakaiyaragitaki ira kina i valu, ka me ra kaba vakaivalu yani vei ira na kai Mitiani ka ra veisausaumi e na vuku i Jiova vei ira na kai Mitiani.\n4 "Me ra tau yadua na udolu mai na veiyavusa kece e Isireli me ra talai yani kina i valu."\n5 A ra sa mani digitaki mai na veiwasewase e Isireli era lewe dua na udolu mai na veiyavusa, ka ra sa lewe tinikarua na udolu era sa vakaiyaragi tu kina i valu.\n6 A sa talai ira yani o Mosese kina i valu, e ra lewe dua na udolu mai na veiyavusa, sa talai ira yani vata kei Finiasi na luvei Iliesa na bete, kei na vosa ni veidinadinati tabu vata kei na davui ni sikinala e ligana.\n7 A ra sa qai ia na veiqedravu e na i valu kei ira na kai Mitiani, me vaka a vakarota o Jiova vei Mosese, ka ra sa vakamatei ira taucoko na tagane.\n8 A ra sa vakamatei ira talega na tui ni vanua o Mitiani ka ra wili talega kina o ira era mate e na nodra vakamatei â€” o Ivi, Rikemi, Suri, Uri, kei Repa, o iratou na lewe lima na tui e Mitiani. o pelami na luvei Piori era sa vakamatei koya talega e nai seleiwau.\n9 Ia o ira na Isireli era sa qai vesuki ira bula na yalewa taucoko ni Mitiani, ka ra wili talega kina na gone lalai, ka ra sa kauti ira talega na nodra bulumakau mei toki ni valu, kei na nodra manumanu, kei na veika kecega era taukena.\n10 Era sa vakama e na bukawaqa na nodra veikoro era tiko kina, kei na nodra koro vakabai kecega,\n11 Era kauta kece nai toki ni valu kei na ka kecega era taukena â€“ na tamata kei na manumanu.\n12 Era sa qai kauti ira na tamata vesu, na nodra i yau, kei nai toki ni valu vei Mosese, kivei Iliesa na bete, kei ira talega na i vavakoso kece e Isireli, kina nodra i tikotiko e na vanua buca levu ni vanua o Moape e na yasa ni Joritani, ka takosovi Jeriko.\n13 A sa lako yani o Mosese, o Iliesa na bete, kei ira taucoko nai liuliu e na nodra i vavakoso, me ra la'ki veitata kei ira e na taudaku ni nodra i tikotiko.\n14 A sa cudru o Mosese vei ira era vakaitutu e na mataivalu, o ira era kavetani ni yadrau, kara se qai lesu mai e nai valu.\n15 A sa tukuna vei ira o Mosese: "O ni sa vakabulai ira kece tikoga na yalewa?\n16 "Raica, o ira na yalewa oqo era a vakavuna vei ira na Isireli, e nai vakavuvuli vaka Pelami, me ra caka ca vei Jiova ena veika e yaco vei Piori, sa yaco kina na mate ca e na kedra maliwa na i vavakoso i Jiova.\n17 "Ia oqo, mo ni vakamatei ira taucoko na tagane kei ira na gone lalai, ka vakamatei ira kecega na yalewa era sa tiko vata kei na dua na tagane.\n18 "Ia mo ni maroroi ira ga me nomudou goneyalewa era se sega ni tiko vata kei na dua na tagane.\n19 "Ia oi kemudou, mo dou tiko yani e na taudaku ni tikotiko me vitu na siga; o koya e sa vakamatea oti e dua ga na tamata, se o cei ga e tara e dua e vuetaki, mo dou vakasavasavataki kemudou kei ira era kau vakavesu mai e nai katolu kei nai kavitu ni siga.\n20 "Me vakasavasavataki kece nai sulu, na ka kecega era buli e na leca, na veika kece era tali e na vuti ka ni me, kei na ka kecega era buli e na kau."\n21 Sa qai vosa oiliesa na bete vei ira taucoko na tagane era a tiko kina i valu me ra la'ki vala, "Sai koya oqo na veiyalayalati ni vunau ka vakarota o Jiova vei Mosese:\n22 "Na koula ga, na siliva, na varasa, na kaukamea, na kava, kei na uma,\n23 "Na ka kecega e sega ni kama yavu rawa e na bukawaqa, mo dou va kama e na buka, era na qai savasava; me ra na qai sava e na wai ni veivakasavasavataki. Ia na ka kecega era sega ni kama yavu rawa mo na qai biuta i wai.\n24 "Mo dou na qai savata na nomudou i sulu e na i ka vitu ni siga ka mo dou savasava, ia ni oti o a mo dou qai curu mai kina i tikotiko."\n25 A sa vosa o Jiova vei Mosese, ka vaka:\n26 "Mo wilika mai na veika era a tokitaki mai â€“ na tamata kei na manumanu - o iko kei Iliesa na bete kei ira na turaga qase ena i soqosoqo;\n27 "Ka mo wasea rua na i toki, vei ira era a vakaitavi e na i valu, ka ra a lako mera la'ki vala, kei ira kece na i soqosoqo.\n28 "Ka vota nai vakacavacava e nei Jiova kivei ira na tamata i valu ka ra a lako yani me ra la'ki vala; me dua mai na vei ya lima na drau na tamata, na bulumakau, na asa, kei na sipi;\n29 "Mo taura mai na kedra veimama, ka solia vei Iliesa na bete mei madrali e lavelaveti vei Jiova.\n30 "Mai na nodra veimama na Isireli mo qai taura e dua mai na limasagavulu, kau mai vei ira na tamata, na bulumakau, na asa, kei na sipi, mai na manumanu kece, ka solia vei ira na Livai era vakaraica tiko na vale i Jiova."\n31 E rau sa cakava vakakina o Mosese kei Iliesa na bete me vaka sa vakaroti Mosese kina o Jiova.\n32 Na vo ni yau ka ra a tokitaki mai ka ra a kauta mai na tamata i valu e ono na drau vitusagavulu ka lima na udolu na sipi,\n33 vitusagavulu ka rua na udolu na bulumakau,\n34 onosagavulu ka dua na udolu na asa,\n35 kei na tolusagavulu ka rua na udolu taucoko na tamata, o ira na yalewa era se sega ni tiko vata kei na tagane.\n36 Ia na kena veimama, na nodra i votavota o ira era lako kina i valu, na kedra i wiliwili e tolu na drau tolusagavulu ka vitu na udolu lima na drau na sipi;\n37 Ia na ka mei vakacavacava vei Jiova e na sipi e ono na drau vitusagavulu ka lima.\n38 Na bulumakau e tolusagavulu ka ono na udolu, ka mani vitusagavulu ka rua e i vakacavacava vei Jiova.\n39 Na asa e rauta ni tolusagavulu na udolu, lima na drau ia na i vakacavacava vei Jiova e onosagavulu ka dua.\n40 Na tamata era lewe tini ka ono na udolu ka ra i vakacavacava vei Jiova era lewe tolusagavulu ka rua na tamata.\n41 A sa solia o Mosese nai vakacavacava e nei Jiova nai soro e lavelaveti ki vei Iliesa na bete, me vaka sa vakaroti Mosese kina o Jiova.\n42 Ia mai na kedra veimama ni tamata e Isireli, ka tawasei ira mai o Mosese vei ira na a laki vala -\n43 na veimama ka nodra na i soqosoqo e tolu na drau tolusagavulu ka vitu na udolu lima na drau na sipi,\n44 Tolusagavulu ka ono na udolu na bulumakau,\n45 tolusagavulu na udolu lima na drau na asa,\n46 kei na tini ka ono na udolu na tamata -\n47 ia mai na kedra veimama na Isireli sa kauta mai o Mosese e dua mai na lewe limisagavulu, mai na tamata kei na manumanu ka solia vei ira na Livai, ka ra qarava tiko na vale i Jiova, me vaka sa vakarota o Jiova vei Mosese.\n48 Ia o ira na i liuliu era veiliutaki ena veiudolu ni mataivalu, ka kavetani ni veiudolu kei na kavetani ni yadrau, era sa toro voleka mai vei Mosese;\n49 A ra sa tukuna vei Mosese, "Oi keitou na nomu tamata keitou sa wiliki ira oti na tamata i valu ka ra vakarurugi tiko e na ruku ni neitou veiliutaki, ka sega ni dua vei keimami me yali.\n50 "Keitou sa mani kauta mai kina oqo e dua na i madrali vei Jiova, na veika kece era sa kunea na tamata yadua na koula totoka, na qato kei na i taube na mama kei na sau ni daliga, me keimami cabora e dua na i madrali vei Jiova."\n51 E rau sa ciqoma o Mosese kei Iliesa na bete na koula mai vei ira, kei ira kece na i yau talei e so.\n52 Ia na koula taucoko me ra i madrali ka ra vakacabora vei Jiova, mai vei ira na kavetani ni veiudolu kei ira na kavetani ni yadrau, e rauta taucoko ni tini ka ono na udolu vitu na drau limasagavulu na uma i lavo.\n53 (o ira na tamata i valu era sa taura nai toki, me dui nodra yadudua.)\n54 Ia o Mosese kei Iliesa na bete e rau sa ciqoma na koula mai vei ira na kavetani ni veiudolu kei na veiyadrau, ka rau sa kauta mai kina vale ni veitavaki me kedra i vakananumi na Isireli vei Jiova.


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Gujarati Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Lingala Lithuanian Luganda Luvale Macedonian Macua Malagasy Malayalam Maltese Marathi Myanmar Navajo Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tshwa Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nULUTAGA LEVU | VUNA SA QAI LEVU GA KINA NA LEQA E VURAVURA\nE ROGO ena itekitekivu ni 2017 e dua na itukutuku rarawataki. Era kaya eso na saenitisi ni sa vakarau yaco e vuravura e dua na ka vakadomobula. Era bulia tale ga e dua na kaloko vakaivakatakarakara e vakatokai me Kaloko ni Veivakarusai, me laurai kina na gauna sa vo ni bera ni vakarusai na vuravura. Era wirica na saenitisi na liga ni kaloko me totolo ena 30 na sekodi. Ni laurai na vanua sa toka kina na liga ni kaloko ena gauna qo, sa vo e rua veimama na miniti me tinikarua ena bogilevu tutu. E nanumi nida sa qai volekata sara na veivakarusai ena gauna qo ni vakatauvatani kei na 60 vakacaca na yabaki sa oti!\nEra nanuma na saenitisi mera na dikeva tale ena 2018 na lekaleka ni gauna sa vo me vakarusai kina na vuravura. Qori me laurai kina ke na veisau na macala ni liga ni kaloko, se sa na rusa dina ga na vuravura. De dua ena dredre mo vakabauta ni na vakavinakataki na ituvaki kei vuravura. O ira mada ga na dau dikeva na ituvaki kei vuravura era lomatarotarotaka tu qori. Eso tale era vakabauta ni na sega ni vakavinakataki rawa na ituvaki kei vuravura.\nIa era vakabauta e vica vata na milioni ni na vinaka na ituvaki ena gauna se bera mai. Era kaya ni tiko na ivakadinadina ni na bula tawamudu na kawatamata, ena sega ni vakarusai na vuravura qo, ena vakavinakataki tale ga na ituvaki ni bula nikua. Vakacava ena vakavinakataki dina na ituvaki kei vuravura?\n“Era kauaitaka na lewenivanua e veiyasa i vuravura na kaloko vakaivakatakarakara sa cavuti oti mai, ni vakaraitaka sa voleka sara ni vakarusai na vuravura ena iyaya vovou e bulia na tamata me vaka na iyaragi vakaniukilia. E leqataki tale ga na wainimate e vakayagataki ena vanua ni buli iyaya, kei na misini e porokaramutaki me lako i maliwalala. E rawa ni vakacacana na vuravura kei na veikabula na nona sasaga na tamata me rawaka, se mani yaco qori ena vuku ni lewacala, vakacalaka, se sa nakita ga na tamata me cakava na ka e kila ni na vakavu leqa.”—Bulletin of the Atomic Scientists.


E rawa ni o cakava na volivolitaki vata kei ADSense? - Learn Expert Blogging\nPost category:Adsense / Veika Vakalawa ni Volivolitaki / Earn Money Online\nSa rawa mo vakayagataka vata na volivolitaki vata kei AdSense ena nomu blog se dua na mataveilawa. Sa dua na sala cecere me vakavinakataki cake kina na nomu bulago. O sa vakayagataki rau ruarua tiko, rawati ni dua na ilesilesi ena kena tokoni cake na nomu vakaiiko se so tale na tamata’ivoli ka vakakina o rawata e dua na ilavo ena kena vakaraitaki e so na ivakarau ni iwiliwili ni drotini.\nSa rawa kina vei iko na Google mo vakacuruma na isema ni toso cake ni nomu ivoli vata kei na vakaraitaki vakaitukutuku. Oqo na itaba ni sikirini.\nWasea na veika au sa sotava, ni tekivutaki na noqu blog ena dua na gauna balavu lesu, Au yalani au walega vei Adenseense ga. Veitikina ni gauna, as I improved my knowledge and getting better in the blogging field.\nSega ni dede au sa qai kila, ko na rawa ilavo mai vei AdSense ki na dua na ka levu 5000+ Na dola ena veivula kevaka e milioni vakamilioni na isau vinaka ni nomu veitosoyaki ka dodonu me vaka tiko vei keimami, UK, Kenada vaka na veivanua.\nMe vaka ga au sa tekivu mai na buturara ni vanua, sa dua na ka dredre me'u rawata e dua na iwiliwili levu ni vulagi.\nAdSense kei na Amazon, e so tale na tabana ni itukutuku ni veisemati ena tabana vata ga\niTukutuku Vakailavotaki Veiwekani\niLawalawa Veivoli ena Ivoli kei na Veikilai Tale Eso -iSau Digitaki\nMe Veisoritaki Cake\nEna gauna o ya au sa tekivu raica tale na veika tale eso me'u vakatorocaketaka kina na noqu ilavo vakayagataki ena veibulago. Au a kunea e kea e dua na tabana vakadonui ni veivuke ni Google ka vakamacalataki kina na nona veivakadonui ni kena veitalanoataki na volivolitaki vata kei AdSense ena sega ni vakacalai kina e dua na lawatu veitalia ke cakacaka tiko ena amazon se so tale na lewena.\nNi oti o ya, Au na sainitaka ena gauna vata ga oqo na parokaramu ni amazon’na parokaramu ni leweni nona vanua. Ena gauna oya a rawata walega ena noqu blog e vica na iwiliwili yalani ni vulagi ka sega ni rawa ni da rawata mai na dua na ka totoka mai vei AdSense.\nEke sara mada ga, Me'u vakatura mada vei kemuni kevaka o ni tekivu vou ena were galalagalala oqo ni galalagalala, ka sega ni vakanamata vakalevu cake ki na Adenseense, e dodonu mo tekivu ena volivolitaki vei ira na lewena. Ni oti oya, curu ki na AdSense ni oti e vuqa na vula ni ko sa tekivu rawata e levu sara na vulagi.\nEna sega ni rawa ni o vakatautauvatataka na veika me rau rawata vata kei na AdSense. Na volivolitaki sai koya na banibani levu duadua e vakatarai iko mo rawata 1000 + E rawarawa sara na nomu rawa ni veitosoyaki voli ena vica na dola. Oqo na noqu ivakadinadina vakaiau me'u rawa ilavo walega ena 100 vata kei na gaunisala ena dua na siga.\nKo na kurabui ni ko na kila ni kevaka walega e drau na vula mera sikova na noqu mataveilawa ni na sega na madigi mo rawa ni rawa ka kina $70 dua na vula mai vei Adenseense.\nIa,, Oqo e dua na vakatulewa yalomatua me vakadonui mai vei Adensesense ka kere makete vata kei na makete. Baleta ni o sega ni vakayalia e dua na ka, o sa rawata tiko e levu cake na dola. Veitalia ke vica se vica.\nE dua tale na ka mo vakasamataka eke o ya na totolo ni nomu mataveilawa. E sega ni dodonu mo vakaberaberataka na nomu mataveilawa. Ena kumuni tale eso na naba ni Java AdEnseense kei na dua na naba ni volivolitaki ena HTML code, rau sa tosoya cake ruarua na nodrau mataveilawa sa dolavi kina na mataveilawa. Sa vakamavoataki iko sara ga oqo. Na totolo ni mataveilawa ena gauna oqo e dua na siga mai na ituvatuva vaka Google mo nanuma tiko ni.\nNikua’ Adense sa sega vakadua ni dau tautauvata na veiyabaki sa oti, ena levu sara na nomuni dau cakacakataka na ilavo vinaka ena veivula. E dua na ivoli ni Google AdSense mai vei Google. Sa yaco me matai sara ka gadrevi kina e levu na sasaga ka me qai kena isau, o na sega ni rawata ena duanadrau na pasede ena gauna oqo.\nNa cava e yaco wavokita tiko? Io, e vuqa na ivakamacala ia au vakatura vei kemuni saini me baleti Ezoic.\nE dua vei ira na sala vata oqori ki vei Adenseense ka vakayagataki kina na tekinolaji buli ni vuku vuku oqo me vakaraitaka na ivakatakilakila ni Adenseense. Me baleta na kena vakadonui mai vei Esoraic mo muria na lawatu kece sara nei Apinaki ka me vakadonui mai kina. kevaka sa qai rawa mo taura na itukutuku mai vei Ezoic.\nIa na ka e’i rau na duidui nei EZOIC kei AdSense, me'u vakamatatataka mada ena dua na ivakaraitaki. Vakasamataka mada ke o sa rawata tiko 2000 tabana era raica tiko mai Amerika, ena vukui Apinaki, o na voleka duadua ga ni vakayacora $5 ia era na raica e udolu ni kevaka o ni sa vakayagataka na itukutuku ni Ezoic ena nomuni mataveilawa sa na voleka sara ni yaco vei kemuni 10 ki na 12 Na dola beka e rawa ni sivia sara vakarawarawa na ka oqori.\nKevaka o na rawaka vinaka ni draiva 50000 vulagi ki na 100000 na raici ni tabana ena veivula sa na rawa ni rawarawa kina mo toso ki na veivakarautaki vinaka cake me vaka vaini ni itukutuku se iLiuliu Ni Goneyalewa. Na rua tale na yavu oqo era sa sivia sara ga na veika o ni namaka.\nKena Raraba, e’ke rawa ni o cakava e dua na ka mo rawa ilavo mai vei AdSense ka vakakina ena nomu veivoli ena volivolitaki. E rawa ni o cicivaka ena dua na blog se mataveilawa ka sega ni voroki kina. Ka salavata kaya, e dodonu talega mo vakasamataka na Veika tale eso me vakataki Ezoic, vaini vakaitukutuku kei na dua na ka bulabula, kei na so tale. Oqo ena vakadinadinataka me yaga vakalevu cake ka sega ni vakararawataki iko.\nE vica na ilavo o rawa ni rawata mai vei Google AdSense\nE Rawa ni Ko Rawa ni Rawata na iLavo na Gonevuli ena Initaneti?\nAu rawa ni volia e dua na yaca ni vanua ka vakayagataka ena Dua tale na Vanua?\nPrevious PostE vica na ilavo o rawa ni rawata mai vei Google AdSense?


Marau Nida Qarava na “Kalou Mamarau”—1 Timoci 1:11 | Vulici\n“Era marau na tamata e nodra Kalou o Jiova!”—SAME 144:15.\nSERE: 44, 125\nNa cava e bibi duadua me rawati kina na marau?\nNa itovo cava ena uqeti keda meda marau?\nEda na marau tiko ga vakacava ni dredre na ituvaki?\n1. Na cava eda dau mamarau kina na dauveiqaravi ni Kalou? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nEDA dau mamarau na iVakadinadina i Jiova. E dau rogo vinaka noda veitalanoa kei na veidredrevaki ena noda soqoni, soqo lelevu, kei na soqo ni marau. Na cava eda dau mamarau kina? Dua na vuna levu, oya nida kilai Jiova, eda qaravi koya, eda vakatotomuri koya tale ga, ni “Kalou mamarau.” (1 Tim. 1:11; Same 16:11) Ni ivurevure ni marau o Jiova, e vinakata sara ga meda marau, e vakaraitaka tale ga na vuna meda marau kina.—Vkru. 12:7; Dauv. 3:12, 13.\n2, 3. (a) Na cava na marau? (b) Cava e sega ni rawarawa kina meda marau?\n2 Vakacava o iko? O marau tiko? O rawa ni marau vakalevu? E vakamacalataki na marau “me dua na ka e dodonu me tudei. O koya e vakila na marau qo e lomavakacegu, e rekitaka vakalevu nona bula, qai sega ni vinakata me seavu.” Na iVolatabu e vakaibalebaletaka ni marau dina e dusia na ka e vakila e dua e vakalougatataki koya o Jiova. Ia e sega ni rawarawa meda mamarau ena vuravura nikua. Na vuna?\n3 Ni rawa ni vakararawataki keda na ituvaki dredre, me vaka na nona takali e dua eda dau lomana, vakasivoi, veisere se noda vakacegui mai na cakacaka. E rawa ni vakavu rarawa na duidui e basika ena vuvale kei na noda sega ni veivosaki vinaka kei ira eso. E rawa tale ga ni seavu noda marau nira veivakalialiai e vanua ni cakacaka se koronivuli, saqati noda vakabauta se curu e valeniveivesu. Qori tale ga na ka ena yaco nida tautauvimate, tauvimate levu se lomabibi. Ia e marautaka o Jisu Karisito, na “Turaga Kaukaua mamarau,” me vakacegui keda, meda marau tale ga kina. (1 Tim. 6:15; Maciu 11:28-30) Ena nona Vunau ena Ulunivanua, a vakamacalataka o Jisu eso na itovo eda rawa ni vakaitovotaka meda marau tiko ga kina ena vuravura i Setani.\nBIBI MEDA KAUKAUA VAKAYALO\n4, 5. Rawa vakacava nida marau? Eda na marau tiko ga vakacava?\n4 E bibi duadua na imatai ni ka e vakamacalataka o Jisu: “Era marau o ira na kauaitaka nodra bula vakayalo, nira na wili mera lewe ni Matanitu vakalomalagi.” (Maciu 5:3) Eda na kauaitaka vakacava noda bula vakayalo? Qori nida vakayagataka na kakana vakayalo, eda vakamareqeta na veika vakayalo, da qai vakaliuca na noda sokalou vua na Kalou mamarau. Nida cakava qori, eda na marau vakalevu, ena dei noda vakabauta na yalayala ni Kalou, ena vakacegui keda tale ga na “inuinui marautaki” e volai ena Vosa ni Kalou.—Taito 2:13.\n5 Me rawa nida marau tu ga, e bibi me vinaka tiko ga noda veiwekani kei Jiova. E uqeti na yapositolo o Paula me vola: “Moni marau tiko ga ena vuku ni Turaga [o Jiova]. Au kaya tale moni marau!” (Fpai. 4:4) Me rawa nida marautaka na veiwekani talei qori, bibi meda rawata na vuku vakalou. E tukuni ena nona Vosa: “E marau na tamata e kunea na vuku kei koya e rawata na yalomatua, e kau ni bula vei ira na taura, era marau o ira na taura matua tiko.”—Vkai. 3:13, 18.\n6. E vakatau ena cava na noda marau tu ga?\n6 Me rawa nida marau tu ga, e bibi meda muria na ka eda wilika ena Vosa ni Kalou, sega ni wilika wale ga. E vakabibitaka na tikina qori o Jisu ni kaya: “Ke dou kila na ka kece qo, dou na qai marau ke dou cakava.” (Joni 13:17; wilika Jemesa 1:25.) Qori sara ga na sala bibi eda kauaitaka kina noda bula vakayalo, ena tawamudu tale ga noda marau. Ia eda na marau vakacava ni levu na ituvaki nikua e vakavu rarawa? Meda dikeva mada na ka e tukuna tarava o Jisu ena Vunau ena Ulunivanua.\nITOVO EDA NA MARAU KINA VAKALEVU\n7. Era na marau vakacava o ira na rarawa tu?\n7 “Era marau na rarawa, nira na vakacegui.” (Maciu 5:4) Era na vaqaqa eso, ‘Rawa vakacava nira marau o ira na rarawa tu?’ O Jisu e sega ni tukuni ira kece na rarawa tiko. O ira mada ga na tamata ca era rarawataka tu nikua na ituvaki e “vakilai kina e levu na ka dredre.” (2 Tim. 3:1) Ia na nodra rarawa qori e sega ni vakavolekati ira vua na Kalou, sega tale ga nira marau kina. O Jisu a rairai vakaibalebaletaki ira na kauaitaka nodra bula vakayalo, ra qai rarawataka na ituvaki ca vakayalo sa takalevu tu. Era rairai vakadinata tale ga nira tamata ivalavala ca, vaka kina na ituvaki vakaloloma e vu mai na nodra sega ni uasivi. O Jiova e kauaitaki ira na rarawa va qori; ena vakacegui ira vakayalo, era na mamarau qai rawata na bula.—Wilika Isikeli 5:11; 9:4.\n8. E rawa vakacava nira marau na yalomalua?\n8 “Era marau na yalomalua, nira na taukena na vuravura.” (Maciu 5:5) Rawa vakacava nira marau na yalomalua? Ni sa vulica na ka dina e dua, e rawa ni cakava na veiveisau. De dua e dau voravora tu e liu, veiba qai dau cudrucudru. Ia sa sulumaka na “itovo vou,” e vakaraitaka na “yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso.” (Kolo. 3:9-12) E yaga vakacava qori? Sa na bula veiyaloni, yalololoma qai mamarau. E yalataka tale ga na Vosa ni Kalou ni na “taukena na vuravura.”—Same 37:8-10, 29.\n9. (a) Sala cava era ‘taukena kina na vuravura na yalomalua’? (b) E rawa vakacava nira marau o ira na “via kania era via gunuva na ivalavala dodonu”?\n9 E rawa vakacava nira “taukena na vuravura” na yalomalua? Era na taukena na vuravura na tisaipeli lumuti i Jisu nira tui, era bete tale ga nira sa veiliutaki. (Vkta. 20:6) Era na taukena na vuravura na vica vata na milioni era sega ni lumuti, nira bula tawamudu e vuravura, era na uasivi, veiyaloni qai mamarau. O ira tale ga qo e tukuni nira marau baleta nira “via kania era via gunuva na ivalavala dodonu.” (Maciu 5:6) Ena qai vakacegui vakadua ena vuravura vou na nodra walokai vakayalo kei na nodra vinakata na ivalavala dodonu. (2 Pita 3:13) Gauna sa na vakaotia kina o Jiova na veika ca kece, ena sega vakadua ni vakaleqa noda marau na ivalavala tawadodonu.—Same 37:17.\n10. Na cava na ibalebale ni dauloloma?\n10 “Era marau na dauloloma, nira na lomani.” (Maciu 5:7) Na vu vakaIperiu e dau vakayagataki vata kei na vosa dauloloma e kena ibalebale ‘ena laurai e matada noda veikauaitaki kei na veinanumi.’ Na vu tale ga vaKirisi e tiko kina na vakasama ni noda kauaitaka e dua. Na dauloloma e tukuni eke, e sega ni noda veikauaitaki wale ga. Ena iVolatabu, e rawa ni kena ibalebale na noda vakaraitaka sara ga noda veinanumi ena noda loloma.\n11. Na cava eda vulica me baleta na dauloloma ena vosa vakatautauvata ni kai Samaria?\n11 Wilika Luke 10:30-37. Na vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na kai Samaria e vakaraitaka na bibi ni noda dauloloma. Ena levu ni nona veinanumi kei na nona loloma na kai Samaria, e qara kina na sala me veivuke. Ni vakamacalataka oti o Jisu na vakatautauvata qori, e kaya sara: “Lako mo lai cakava tale ga qori.” Eda na rairai taroga: ‘Vakacava au cakava tale tiko ga ya? Au sa vakatotomuria tiko na kai Samaria dauloloma? Au rawa ni yalololoma vakalevu, meu kauaitaki ira tale ga na vinakata na veivuke? Kena ivakaraitaki, au rawa ni vukei ira na itabaqase, ira na yada, kei ira na luveniyali ena ivavakoso? Vakacava au rawa ni vakaliuliu meu “vosa vakayalovinaka vei ira na yalolailai”?’—1 Ces. 5:14; Jeme. 1:27.\nNida vakaliuliu meda dauloloma, eda na marau kina vakalevu (Raica na parakaravu 12)\n12. Eda na marau vakacava nida dauloloma?\n12 Eda na marau vakacava nida dauloloma? Eda na vakila na marau e vu mai na noda soli ka. Eda kila ni marau kina o Jiova. (Caka. 20:35; wilika Iperiu 13:16.) E kaya o Tui Tevita me baleti koya e dau veikauaitaki: “Ena taqomaki koya o Jiova qai vakabulai koya tiko ga. Ena vakatokai me tamata mamarau e vuravura.” (Same 41:1, 2) Ena yalololoma vei keda o Jiova nida dau soli ka, ena tawamudu tale ga noda marau.—Jeme. 2:13.\nVUNA ERA MARAU KINA O IRA E “SAVASAVA NA LOMADRA”\n13, 14. E veisemati vakacava na marau kei na savasava ni lomada?\n13 E kaya o Jisu: “Era marau o ira e savasava na lomadra, nira na raica na Kalou.” (Maciu 5:8) Me rawati qori, ena vinakati me savasava na ivakarau ni lomada kei na ka eda dau gadreva. Ena vinakati me savasava noda vakanananu, me kua ni tauvi duka noda sokalou vei Jiova.—Wilika 2 Korinica 4:2; 1 Tim. 1:5.\n14 O ira e savasava na lomadra, era na marau ni vinaka nodra veiwekani kei Jiova, ni kaya: “Era marau o ira era vakasavasavataka na nodra isulu.” (Vkta. 22:14) Na cava na kena ibalebale mera “vakasavasavataka na nodra isulu”? Ni cavuti qori vei ira na lotu vaKarisito lumuti, e dusia nira savasava vei Jiova, era na sega ni mate rawa, ra qai marautaka me tawamudu nodra itavi e lomalagi. O ira na isoqosoqo levu era nuitaka na bula e vuravura e rawa tale ga nira veiwekani vinaka kei na Kalou, mera nona itokani. Nikua era ‘savata tiko nodra isulu balavu ra qai vakavulavulataka ena dra ni Lami.’—Vkta. 7:9, 13, 14.\n15, 16. E rawa vakacava nira “raica na Kalou” o ira e savasava na lomadra?\n15 E rawa vakacava vei ira na savasava na lomadra mera “raica na Kalou,” ni sega mada ga ni ‘dua e raica rawa na Kalou qai bula tiko’? (Lako 33:20) Na vosa vaKirisi ni “raica” e rawa ni kena ibalebale “raica ena vakasama, matata na kena ibalebale, meda kila sara.” O ira gona era raica na Kalou e ‘lomadra,’ era sa mai kilai Jiova vinaka ra qai taleitaka na nona itovo. (Efeso 1:18) A vakatotomuria vinaka o Jisu na itovo ni Kalou, ya na vuna e tukuna kina: “O koya sa raici au sa raici Tamaqu tale ga.”—Joni 14:7-9.\n16 Me ikuri ni noda kila na itovo ni Kalou, e rawa nida “raica na Kalou” nida dikeva na ka e dau cakava vei keda. (Jope 42:5) Eda na raica tale ga na Kalou e ‘lomada’ nida vakasamataka na veivakalougatataki totoka e yalataka tu vei ira na guta mera savasava tiko ga ra qai sokalou ena yalodina. Na gauna tale ga era vakaturi kina na lumuti, era na raici Jiova nira sa rawata nodra icovi i lomalagi.—1 Joni 3:2.\nMARAU TIKO GA NI DREDRE NA ITUVAKI\n17. Ena rawa vakacava nida marau ke da dau veisaututaki?\n17 E tukuna tarava o Jisu: “Era marau o ira na saga na veisaututaki.” (Maciu 5:9) E tiko na vuna mera marau kina o ira na vakaliuliu mera veisaututaki se veiyaloni. E vola na tisaipeli o Jemesa: “Na vua ni yalododonu e kaburaki ena gauna ni vakacegu vei ira na dau veiyaloni.” (Jeme. 3:18) Ke da sega ni veimaliwai vinaka kei na dua ena ivavakoso se vuvale, eda rawa ni kerea me uqeti keda na Kalou meda dau veiyaloni. Ena dusimaki keda na yalo tabu i Jiova, ena uqeti keda tale ga na ivalavala dodonu kei na noda via marau. E tukuna o Jisu na bibi ni noda vakaliuliu meda veisaututaki ena nona kaya: “O koya gona, ke o kauta na nomu isoro ina icabocabonisoro o qai nanuma ni beitaki iko na tacimu ena dua na ka, biuta tu na nomu isoro ena mata ni icabocabonisoro, lako drau lai veivakameautaki mada kei tacimu, oti qai lesu mo vakacabora nomu isoro.”—Maciu 5:23, 24.\n18, 19. Na cava eda rawa ni marau tiko ga kina nida tusaqati?\n18 “Moni marau ni oni vakasewasewani, vakacacani, se vosavakacacataki ena vukuqu.” Na cava e vakaibalebaletaka o Jisu? E tukuna tarava: “Ni marau, io moni marau vakalevu, ni na levu na kemuni isau mai lomalagi, nira vakacacani tale ga va qori na parofita era liu vei kemuni.” (Maciu 5:11, 12) Ni ratou mokulaki na yapositolo qai vakaroti me ratou kua ni vunau, ‘eratou biubiu mai na matadra na Sanadrini. Dua na ka nodratou marau.’ Sega ni kena ibalebale ni ratou marautaka nodratou moku. Ratou marau ga “ni vakadonuya na Kalou me ratou vakacacani ena vuku ni yaca i Jisu.”—Caka. 5:41.\n19 Ena noda gauna, era marau tiko ga na dauveiqaravi ni Kalou nira tusaqati ena vuku ni yaca i Jisu se nira sotava na ituvaki dredre. (Wilika Jemesa 1:2-4.) Me vakataki ratou na yapositolo, eda sega ni marautaka na veika rarawa eda sotava. Ia ke da yalodina tiko ga nida vakatovolei, ena vukei keda o Jiova meda yaloqaqa me rawa nida vosota. Kena ivakaraitaki ena Okosita 1944. Eso na vakailesilesi ni matanitu era vesuki Henryk Dornik kei tacina, rau qai kau ina keba ni veivakararawataki. Qo na ka era vakadinata na dauveitusaqati: “E dredre me rau vakamuai. Erau marautaka na ka dredre rau sotava.” E kaya o Brother Dornik: “Au sega ni vinakata meu vakararawataki va qo, ia na noqu yaloqaqa kei na noqu yalodina vei Jiova e vakavu marau. . . . Na noqu gumatua ena masu e vakavolekati au vei Jiova, e sega tale ga ni tu suka me veivuke.”\n20. Na cava eda marau kina nida qarava na “Kalou mamarau”?\n20 Ni vakadonui keda o Jiova na “Kalou mamarau,” eda na marau tiko ga ke ra mani tusaqati keda eso na matalotu, saqati e vale, tautauvimate se bula vaqase. (1 Tim. 1:11) Eda marau tale ga ena vuku ni yalayala totoka ni Kalou, “o koya e sega ni lasu rawa.” (Taito 1:2) Na vakatubuqoroqoro ni kena yaco na yalayala qori e mamada wale ga kina na ituvaki dredre kei na veivakatovolei eda sotava tiko nikua. Ena Parataisi sa voleka, eda na sega ni katuma rawa na veivakalougatataki i Jiova. Ena sega tale ga ni tukuni rawa na levu ni noda marau. Io, eda na “kunea na marau vakasakiti ena levu ni vakacegu.”—Same 37:11.


2 Samuela , chapter 18 of the Fijian Bible - with audio narration\nO Tevita sa wiliki ira na tamata sa tiko vua, ka sa lesi ira nai liuliu ni vei yaudolu kei nai liuliu ni vei yadrau.\n2 Sa vakatala yani o Tevita e dua nai katolu ni tamata ena ligai Joape, e dua tale nai katolu ena ligai Apisai na luvei Seruwaia na taci Joape, kei na dua tale nai katolu ena ligai Itai na kai Kiti. Sa tukuna na tui vei ira na tamata, "au na lako vata talega kei kemuni, oi au."\n3 Era sa tukuna mai na tamata, "O na sega ni lako, kevaka keimami sa na dro, era na sega ni kawaitaki keimami; se me mate e veimama vei kemuni, era na sega ni via kawaitaka. O iko ga sa tautauvata kei na tini na udolu vei keimami. O iko ga sa na vukei keimami vakalevu ena koro."\n4 Sa sauma vei ira na tui, "Na veika ga sa vinaka vei kemuni, au na cakava." Sa tucake tu ena yasa ni matamata na tui, ka era sa lako e matana na yayadrau kei na ya yaudolu.\n5 Na tui sa vakaroti Joape, Apisai kei Itai ka vaka: "Ena vukuqu, mo dou cakacaka vakavinaka vua na cauravou o Apisalome." Era sa rogoca na tamata kecega nai vakaro sa solia na tui ena vuku i Apisalome.\n6 Era sa lako yani na tamata kecega ki nai valu ena buca vei ira na Isireli. Sa caka tiko na vala ena veikau mai Ifereimi.\n7 Era sa vakadrukai na Isireli e matadra na tamata i Tevita. Sa dua na veivakamatei levu sa caka ena siga o ya ni rauta tiko e ruasagavulu na udolu era sa mate ena siga o ya.\n8 Sa toso yani ki na yasa ni vanua kecega nai valu. Na veikau sa vakamatei ira vakalevu na tamata mai nai seleiwau.\n9 Sa sotavi ira na tamata i Tevita o Apisalome. Sa vodo tiko ena dua na meule o Apisalome. Sa cici na meule ena vukuna ka curuma yani na vei oki vakavotona, ka sa tavesu na uluna ena dua na vunikau oqo. Sa qai lili tu e na veimama ni lomalagi kei vuravura. Sa cici tiko ga yani na meule oqo.\n10 Sa raica e dua na tamata ka tukuna vei Joape ka vaka: "Au se qai raici Apisalome ni se qai lili ga ena vu ni oki vakavotona!"\n11 Sa tarogi koya o Joape. "Ni o sa raici koya! Na cava ga o sega ni vakamatei koya sara kina? E dodonu sara ga me'u solia vei iko e tini na tikini siliva kei na dua na beleti."\n12 Sa tukuna vei Joape na tamata, "Kevaka mada e dua na udolu na tiki ni siliva, au na sega ga ni laveta na ligaqu vua na luve ni tui, ni keimami sa rogoca tu â€“ ni sa vakaroti kemudou na tui (Joape, Apisai, Itai) ka vaka, 'Mo dou qarauna de dua na tamata e tara na cauravou o Apisalome!'\n13 "Au na qarauna, me'u kua ni cakacaka vakailasu ena vuku ni noqu bula. Ni sa sega na ka e vunitaki vua na tui, kei iko talega o na tu me veisaqasaqa kei au."\n14 Sa tukuna o Joape, "Au na sega ni cakacaka vakailawaki vei iko." Sa taura e tolu na moto e ligana ka cokataka ena utoi Apisalome ni se lili tu ga e macawa ka se bula tiko, ena vu ni oki vakavotona.\n15 E tini na cauravou sa dau colata nai yaragi nei Joape, e ratou sa tu wavokiti Apisalome ka vakamatea sara.\n16 Sa uvuca na davui o Joape ka era sa na lesu mai na tamata ena nodra muri ira na Isireli. Ni sa tarovi ira na tamata o Joape.\n17 Era sa tauri Apisalome ka viritaka na yagona ena dua na qara mai na loma ni veikau ka vakayagataka na vatu me buluti kina na yagona. Era sa dui dro na Isireli, ki na nona vale na tamata yadua.\n18 O Apisalome ena nona bula taucoko, sa vakaduria talega e dua na duru i vakananumi me nona, sa tiko ena buca ni tui. Ni sa tukuna "Sa sega na luvequ tagane me maroroya na yacaqu ni vakananumi." Sa vakayacani ga vei koya na duru i vakananumi. Ena siga oqo e se vakayacani tiko ga vua nai vakananumi kei Apisalome.\n19 O Aimasi na luvei Setoki sa tukuna, "Me'u cici mada ka tukuna nai tukutuku vua na tui, na nona cakava o Jiova na veisausaumi vei ira na meca."\n20 Sa tukuna vua o Joape, "Mo kua ni kauta nai tukutuku e daidai, me qai kau ena dua tale na siga. Mo kua ni kauta e dua nai tukutuku baleta ni sa mate tiko na luve ni tui."\n21 Sa tukuna o Joape vua na Kusaite (tamata loaloa) "Lako, tukuna vua na tui na veika o raica." Sa vakacuva na uluna vei Joape na kai Kusi oqo ka cici yani.\n22 O Aimasi na luvei Setoki sa mai tukuna tale vei Joape, "Veitalia ga na veika ena yaco me'u lako vata na kai Kusi oqo." Sa tukuna o Joape, "Na cava mo cici kina na luvequ, sa sega vei iko nai tukutuku?"\n23 "Veitalia ga na ka ena yaco, me'u cici ga." Sa qai tukuni vua, "Cici ga." Sa qai cici yani o Aimasi vaka ki na buca ka cici siviti koya na Kusaite.\n24 Sa dabe tiko o Tevita ena veimama ni matamata e rua. Sa lako ki dela ni vale na dauyadra ka rai yani â€“ sa raica sara ni dua na tamata sa cici duadua tiko mai.\n25 Sa kaci yani na dauyadra ka tukuna vua na tui. Sa tukuna na tui, "Kevaka sa lako duadua tiko mai, sa tiko vua nai tukutuku ena gusuna." Sa totolo sara mai, ka voleka sara.\n26 Sa raica tale e dua o nai vakatawa ni sa cici duadua tiko mai, ka tukuna yani vua nai vakatawa ni matamata, "Sa cici duadua tiko yani e dua tale na tamata!" Sa tukuna mai na tui, "Sa tiko talega vua nai tukutuku."\n27 Sa vosa mai na i vakatawa, "Nai cicici ni matai ni tamata sa vaka ga nai cicici nei Amasi na luvei Setoki." Sa tukuna mai na tui, "Sa tamata vinaka oqori, ka sa lako vata mai nai tukutuku vinaka."\n28 Sa kaci yani o Amasai vua na tui ka tukuna, "Sa vinaka kece!" sa vakacuvara na uluna ki na qele e matana na tui ka tukuna tale, "Me vakalouvinakataki o Jiova na Kalou, o Koya sa soli ira mai na tamata era sa laveta cake na ligadra me valuta na tui!"\n29 Sa taro yani tui, "Sa vinaka tiko beka na cauravou o Apisalome? Sa sauma mai o Aimasi, "Ena gauna sa tala mai kina nai talai ni tui o Joape kei au na nomuni tamata, au sa raica e dua na ue levu â€“ au sa sega ga ni kila se cava o ya."\n30 Sa tukuna na tui, "Toso ka tucake tu e keri," sa vuki ka tu vakatikitiki.\n31 Sa curu mai ena gauna vata o ya na Kusaite, ka sa tukuna mai na kai Kusi oqo, "Sa dua nai tukutuku vinaka, kemuni na turaga na tui! O Jiova sa sauma vei ira na via valuta na tui ena siga oqo."\n32 Sa tukuna na tui vua na kai Kusi, "Sa bula tiko beka na cauravou o Apisalome?" Sa sauma mai na Kusaite oqo, "O ira kece na meca ni noqu turaga na tui, kei ira kece sa via vakamavoataki kemuni â€“ me ra vakataki koya na cauravou oqo!"\n33 Sa rarawa sara vakalevu na tui, ka sa lako cake ki na tikina tabu ena matamata, ka tagi, ka sa tukuna vakaoqo: "Na luvequ Apisalomeâ€”me'u a mate ga me kemu i sosomi! I Apisalome na luvequ, na luvequ!"