Tiko ga ena Loloma ni Kalou (Juta 20, 21)\n“Moni vakaukauataki ena yavu ni nomuni vakabauta savasava . . . Tiko ga ena loloma ni Kalou.”—JUTA 20, 21.\n1, 2. Na cava eda rawa ni cakava meda tiko ga kina ena loloma ni Kalou?\nEDA vinakata kece meda kaukaua qai bulabula. Eda na saga gona meda kana kakana bulabula, vakaukaua yago, da qai taqomaka vinaka na yagoda. E ka ni sasaga toka, ia eda na marautaka, meda kua gona ni soro. Eda na vinakata tale ga meda kaukaua da qai bulabula ena dua tale na sala.\n2 Eda sa mai kilai Jiova vinaka, ia e vinakati meda vaqaqacotaka tiko ga na noda veiwekani kei koya. Ni vakauqeti ira na lotu vaKarisito o Juta mera “Tiko ga ena loloma ni Kalou” e vakamacalataka tale ga na sala mera cakava kina qori. E kaya vei ira: “Moni vakaukauataki ena yavu ni nomuni vakabauta savasava.” (Juta 20, 21) Ena rawa gona vakacava me dei noda vakabauta?\nVAKAUKAUATAKA TIKO GA NOMU VAKABAUTA\n3-5. (a) E vinakata o Setani meda raica vakacava na ivakatagedegede i Jiova? (b) Na cava nomu rai me baleta na lawa kei na ivakavuvuli i Jiova?\n3 E bibi meda vakadeitaka ni vinaka duadua na sala i Jiova. E vinakata o Setani meda nanuma ni dredre na muri ni ivakatagedegede ni Kalou, eda na marau cake ke da vakatulewataka ga na ka e dodonu kei na ka e cala. Se tekivu sara mai na were o Iteni na nona cakava qori o Setani. (Vakatekivu 3:1-6) Qori tale ga na ka e se saga tiko nikua.\n4 Vakacava e donu o Setani? Sa rui kaukaua tale na ivakatagedegede i Jiova? Sega. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka ga ni o taubale tiko ena dua na lomaniba ni senikau totoka. O raica sara e dua na bai cecere e wavokita tu e dua na yasa ni bai. Rairai o na vakasamataka, ‘Na cava me vakabai tu kina na yasana qo?’ Ena gauna vata ya o qai rogoca ni tagi mai kina na laione. Sa vakacava qo nomu rai me baleta na bai? Dua na ka nomu vakavinavinaka ni taqomaki iko, qai sega ni kani iko na laione! Na bai ya e vaka sara ga na ivakavuvuli i Jiova, qai vaka na laione na Tevoro. E vakasalataki keda na Vosa ni Kalou: “Moni yalomatua, ni yadra tiko. E veilakoyaki voli na kemuni meca, na Tevoro, me vaka na laione e tagi, e vakasaqara tiko e dua me tiloma.”—1 Pita 5:8.\n5 O Jiova e vinakata meda marautaka na bula vinaka duadua. E sega ni vinakata me vakacalai keda o Setani. Ya na vuna e vakarautaka kina na lawa kei na ivakavuvuli me taqomaki keda, meda marau tale ga kina. (Efeso 6:11) E vola o Jemesa: “O koya e dikeva na lawa uasivi ni veisereki qai muria tiko ga, ena marautaka na ka e cakava.”—Jemesa 1:25.\n6. Eda vakadeitaka vakacava ni vinaka duadua na nona sala na Kalou?\n6 Nida muria na veidusimaki i Jiova, ena vinaka noda bula, ena kaukaua tale ga noda veitokani kei koya. Me kena ivakaraitaki, ena yaga nida ciqoma nona veisureti meda torovi koya wasoma ena masu. (Maciu 6:5-8; 1 Cesalonaika 5:17) Eda marau nida talairawarawa ina nona veidusimaki meda sokaloutaki koya, meda veivakayaloqaqataki, kei na noda vakaitavi vakalevu ena vunau kei na veivakavulici. (Maciu 28:19, 20; Kalatia 6:2; Iperiu 10:24, 25) Nida vakasamataka na sala e vukei keda kina qori me kaukaua tiko ga noda vakabauta, eda na vakadeitaka kina ni vinaka duadua na sala i Jiova.\n7, 8. Na cava ena vukei keda meda kua ni leqataka na vakatovolei ni noda vakabauta ena veigauna se bera mai?\n7 De dua eda na leqataka ni na dredre na vakatovolei ni noda vakabauta ena veigauna se bera mai. Ke va qori nomu rai, mo nanuma na vosa i Jiova ni kaya: “O yau o Jiova na nomu Kalou, o koya e vakavulici iko mo vinaka kina, o koya e tuberi iko ena sala mo lakova. Kevaka wale ga o rogoca na noqu ivakaro! Ena vaka na uciwai na nomu vakacegu, ena vaka na ua ni wasawasa na nomu cakadodonu.”—Aisea 48:17, 18.\n8 Nida talairawarawa vei Jiova, ena vaka na drodro ni uciwai e sega ni maca rawa na noda vakacegu. Ena vaka ga na veitaravi ni ua e baravi na noda cakadodonu. Se mani cava e yaco e rawa nida yalodina. E yalataka na iVolatabu: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya. Ena sega vakadua ni laiva me bale na yalododonu.”—Same 55:22.\n“SAGA SARA MEDA MATUA”\n9, 10. Na cava na ibalebale ni matua?\n9 Nida vaqaqacotaka tiko noda veiwekani kei Jiova, eda na “saga sara meda matua.” (Iperiu 6:1) Na cava e kena ibalebale qori?\n10 E sega ni vakatau ena yabaki ni bula nona matua e dua na lotu vaKarisito. Me rawa ni dua e matua, me nona itokani vinaka duadua o Jiova, me tiko tale ga vua na nona rai. (Joni 4:23) E vola o Paula: “O ira na vakayago era na vakabibitaka ga na ka vakayago, o ira na vakayalo era na vakabibitaka ga na ka vakayalo.” (Roma 8:5) O koya e matua ena sega ni vakabibitaka na marau kei na veika vakayago. Ena vakabibitaka ga nona qaravi Jiova qai digidigi vakavuku. (Vosa Vakaibalebale 27:11; wilika Jemesa 1:2, 3.) Ena sega ni vakamuai me caka cala. E kila na ka e dodonu, ena vakadeitaka tale ga me muria sara.\n11, 12. (a) Na cava e tukuna o Paula me baleta nodra “vakayagataka nodra vakasama” na lotu vaKarisito? (b) E tautauvata vakacava na dauqito kei na dua na lotu vaKarisito matua?\n11 E ka ni sasaga me dua e matua. E vola na yapositolo o Paula: “Na kakana dina e rauti ira na matua era vakayagataka nodra vakasama, e vakavulici me vakaduiduitaka na ka e donu mai na ka e cala.” (Iperiu 5:14) Eda na vakasamataka e dua na dauqito nida rogoca na vosa “vakavulici.”\n12 Nida raica e dua na dauqito, eda kila ni taura na gauna me vulica qai kenadau kina. A sega ni sucu mai me dua na dauqito. Ni sucu e dua na gone, ena sega sara ni kila me vakayagataka vakacava na ligana kei na yavana. Ni toso na gauna, ena vulica me dau taura na ka e ligana, ena vuli lako tale ga. Ni vakavulici, ena rawa tale ga ni dua na dauqito. E taura tale ga na gauna kei na veivakavulici meda dua na lotu vaKarisito matua.\n13. Na cava ena vukei keda meda vakasama me vakataki Jiova?\n13 Eda sa dikeva ena ivola qo na sala e rawa nida vakasama da qai raica na ka ena rai i Jiova. Eda vulica tale ga meda doka qai vakamareqeta na ivakatagedegede i Jiova. Nida vakatulewa ena vinaka meda taroga: ‘Na lawa se ivakavuvuli vakaivolatabu cava e ganita na ituvaki qo? Au na muria vakacava? Na cava ena vinakata vei au o Jiova?’—Wilika Vosa Vakaibalebale 3:5, 6; Jemesa 1:5.\n14. Na cava meda cakava me kaukaua tiko ga kina noda vakabauta?\n14 Eda na vaqaqacotaka tiko ga noda vakabauti Jiova. Me vaka ga ni vakaukauataka na yagoda na kakana bulabula, noda kilai Jiova e vukei keda me kaukaua tiko ga noda vakabauta. Nida tekivu vulica na iVolatabu, eda vulica na yavu ni ka dina me baleti Jiova kei na nona sala. Ia ni toso na gauna, e vinakati meda vakatitobutaka noda kilaka. Qori sara ga na ka e vakaibalebaletaka o Paula ni kaya: “Na kakana dina e rauti ira na matua.” Nida muria na ka eda vulica, eda na vuku. E tukuna na iVolatabu: “E bibi sara na vuku.”—Vosa Vakaibalebale 4:5-7; 1 Pita 2:2.\n15. E vakacava na bibi ni noda lomani Jiova kei ira na tacida?\n15 Ena rairai kaukaua qai bulabula e dua, ia me dei tiko ga ena ivakarau ni bula qori, e kila ni vinakati me qarauna vinaka nona bula. Qori tale ga na ka e vinakati vei koya e matua, me cakacaka vakaukaua me rawa ni dei tiko ga nodrau veiwekani kei Jiova. E vakadreta vei keda o Paula: “Ni dikevi kemuni tiko ga se oni tudei tiko ena vakabauta se sega, ni dau vakadeitaka se o cei dina o kemuni.” (2 Korinica 13:5) E sega ni vinakati wale ga me kaukaua noda vakabauta. Meda lomani Jiova tiko ga vakalevu kei ira na tacida. E kaya o Paula: “Ke tu vei au . . . na vuku . . . ke tu tale ga vei au na vakabauta meu tosoya kina na veiulunivanua qai sega vei au na loloma, au sa sega ni dua na ka.”—1 Korinica 13:1-3.\nRAICA DEI NOMU INUINUI\n16. Na cava e vinakata o Setani?\n16 E vinakata o Setani meda nanuma nida na sega ni rawa ni vakamarautaki Jiova. E vinakata meda yalolailai, meda nanuma tale ga ni sega na iwali ni noda leqa. E sega ni vinakata meda nuitaki ira na tacida lotu vaKarisito, se meda marau. (Efeso 2:2) E kila o Setani ni rawa ni vakaleqai keda kei na noda veiwekani kei na Kalou na rai cala. Sa vakarautaka tu o Jiova na ka me vukei keda meda vorata na rai cala. E solia vei keda na inuinui.\n17. E bibi vakacava na inuinui?\n17 Ena 1 Cesalonaika 5:8, e vakatauvatani kina na inuinui me isala e dau taqomaka na ulu ni sotia ena ivalu, e vakatoka na isala ya me “inuinui ni bula.” Noda nuitaka na vosa ni yalayala i Jiova ena rawa ni taqomaka noda vakasama, ena vukei keda tale ga meda kua ni dau vakasama cala.\n18, 19. E vakaukauataki Jisu vakacava na inuinui?\n18 E vakaukauataki Jisu na nona inuinui. Ena iotioti ni bogi ena nona bula e vuravura, e veitaravi na veika dredre e sotava. E liumuritaki koya e dua na nona itokani voleka. Dua tale e cakitaka ni kilai koya. Eso tale era biubiu ra qai dro. O ira mada ga na wekana era saqati koya, ra qai vinakata me mate vakararawa. Na cava e vukei koya me vosota na veika mosimosi kece qori? “Ena vuku ni marau e tu e matana, e vosota kina na kaunirarawa qai sega ni dua na ka vua me vakamaduataki, e sa dabe tale ga ena ligaimatau ni itikotiko vakaturaga ni Kalou.”—Iperiu 12:2.\n19 E kila o Jisu ke yalodina, ena vakalagilagi Tamana qai vakadinadinataka nona lasu o Setani. Na inuinui qori e vakamarautaki koya vakalevu. E kila tale ga ni sa voleka sara me rau duavata kei Tamana mai lomalagi. E vukei koya tale ga me vosota. Me vakataki Jisu, meda raica dei noda inuinui. Ena vukei keda meda vosota se mani cava e yaco.\n20. Na cava ena vukei iko me donu tiko ga nomu rai?\n20 E raica o Jiova na nomu vakabauta kei na nomu vosota. (Aisea 30:18; wilika Malakai 3:10.) E yalataka me “solia vei iko na veika e gadreva na lomamu.” (Same 37:4) Me dei tiko ga ena nomu vakasama na nomu inuinui. E vinakata o Setani me mate wale nomu vakanuinui, mo nanuma tale ga ni lasu na vosa ni yalayala i Jiova. Ia me kua ni cala nomu rai! Ke o raica ni sa vaka me luluqa tiko na nomu inuinui, kerei Jiova me vukei iko. Nanuma na ka e tukuni ena Filipai 4:6, 7: “Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka, ena qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece, ena vuku i Karisito Jisu.”\n21, 22. (a) Na cava na inaki i Jiova me baleta na vuravura? (b) Na cava o vakadeitaka mo cakava?\n21 Dau vakananuma vakatitobu na veigauna totoka se bera mai. Sa voleka qo mera qaravi Jiova kece na bula tiko. (Vakatakila 7:9, 14) Vakasamataka ga na bula ena vuravura vou. Ena sega ni dua na ka ena vakatauvatani rawa kei na gauna qori! Sa na sega kina o Setani kei ira nona timoni, sa na sega tale ga na veika ca. O na sega ni tauvimate se mate. Ni o yadra mai ena veisiga kece o na kaukaua vinaka tu ga, o na marautaka tale ga ni o bula tiko. Eda na cakacakavata kece me parataisi na vuravura. Ena levu na kakana vakatitiweli, ena vinaka tale ga na vanua eda vakaitikotiko kina. Era na sega ni yaloca na tamata se itovo kaukaua, era na dau caka vinaka ga. Yaco na gauna era na marautaka na kawatamata kece “na galala lagilagi era vakila tu na luve ni Kalou.”—Roma 8:21.\n22 E vinakata o Jiova mo nona itokani dredre duadua. Mo solia nomu vinaka kece mo talairawarawa vei Jiova, mo toro volekati koya tale ga e veisiga. Io, meda tiko kece mada ga ena loloma ni Kalou me tawamudu!—Juta 21.\n1 VAKAUKAUATAKA TIKO GA NOMU VAKABAUTA\n“Moni vakaukauataki ena yavu ni nomuni vakabauta savasava.”—Juta 20\nO na vaqaqacotaka tiko ga vakacava nomu vakabauta?\nEfeso 6:11; Jemesa 1:25; 1 Pita 5:8\nVakasamataka na sala eda taqomaki kina da qai vukei me vinaka noda bula nida talairawarawa vei Jiova.\nMaciu 28:19, 20; 1 Cesalonaika 5:17; Iperiu 10:24, 25\nMe qaqaco vinaka noda vakabauta, meda masu wasoma, da tukuni Jiova vei ira eso tale, da qai veimaliwai kei ira na tacida.\nSame 55:22; Aisea 48:17, 18\nEna sega vakadua ni laivi iko o Jiova. O na kunea na vakacegu ni o muria na nona veidusimaki.\n2 EDA VINAKATA MEDA LOTU VAKARISITO MATUA\n“Meda saga sara meda matua.”—Iperiu 6:1\nNa cava na ibalebale ni matua vaKarisito?\nRoma 8:5; Iperiu 5:14\nE taura na gauna kei na sasaga meda qai matua. Na lotu vaKarisito matua ena tiko vua na rai i Jiova, ena vakatulewa tale ga vakayalomatua.\nVosa Vakaibalebale 27:11; Jemesa 1:2, 3\nNa veika dredre eda sotava e gauna vinaka meda vakadeitaka kina noda vakabauta da qai vakaraitaka noda lomani Jiova.\nVosa Vakaibalebale 3:5, 6; Jemesa 1:5\nNida vakatulewa, vakasamataka vakatitobu na ka ena vinakata o Jiova mo cakava qai kerei koya me vukei iko.\n2 Korinica 13:5\nVulica tiko ga na veika me baleti Jiova qai vaqaqacotaka nomu veiwekani kei koya.\n3 DEI TIKO GA ENA NOMU INUINUI\n“Dara . . . me isala ni uluda na inuinui ni bula.”—1 Cesalonaika 5:8\nEna taqomaki keda vakacava na inuinui?\nE kaukaua na noda inuinui ni veigauna se bera mai. Vakasamataka ga na kena vukei Jisu na nona inuinui me vosota na veika dredre.\nFilipai 4:6, 7\nKe o nanuma ni sa vaka me seavu tiko na nomu inuinui, masulaka. Ena vakamalumalumutaki iko na rai cala kei na vakatitiqa. Ena solia vei iko na yaloqaqa o Jiova kei na vakacegu ni vakasama.\nMalakai 3:10; Roma 8:21\nDau vakananuma vakatitobu na nomu inuinui ni veigauna se bera mai. Ena sega ni vakatauvatani rawa na totoka ni bula ena vuravura vou.\nSame 37:4; Juta 21\nE vinakata o Jiova mo kila ni o nona itokani dredre duadua. Solia na nomu vinaka kece mo talairawarawa vua, mo toro volekati koya tale ga e veisiga.\nSe mani vakacava na dede ni noda qaravi Jiova, e rawa nida toso tiko ga vakayalo.\nEda rawa ni uqeti ena levu na ivakaraitaki vinaka ni vakabauta ena gauna makawa kei na gauna qo. O na vaqaqacotaka tiko ga vakacava na nomu vakabauta?\n“Nuitaka na ka Eda Sega ni Raica”


O Dau Doka na iVola i Jiova? | Vulici\n“Ni gauna oni ciqoma kina na vosa ni Kalou . . . oni sega ni raica me vosa ni tamata, ia oni vakabauta ni vosa dina ni Kalou.”—1 CES. 2:13.\nNa cava e vakasalataki keda kina na iVolatabu me baleta noda lewai keda vakamatau?\nNa cava eda tukuna kina ni sa toso totolo tiko na nona qiqi o Jiova?\nO na vakaraitaka vakacava ni o tokona tiko na isoqosoqo i Jiova?\n1-3. A rairai tekivu vakacava na nodrau leqa o Uotia kei Sainitiki, eda na qaqarauni vakacava? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nERA dau doka vakalevu na Vosa ni Kalou, na iVolatabu o ira na dauveiqaravi i Jiova. Nida sega ni uasivi, eda dau vakasalataki ena iVolatabu ena so na gauna. Eda na ciqoma vakacava? Raica mada na nodrau ivakaraitaki e rua na marama ena imatai ni senitiuri o Uotia kei Sainitiki. A yaco na leqa ena kedrau maliwa na marama lumuti qo. Na cava na leqa? E sega ni vakamacalataka na iVolatabu. Qo e dua ga na ivakaraitaki lailai ni ka a rawa ni yaco.\n2 Kaya mada ni a sureta o Uotia eso na veitacini mera lai kana e nona vale, mera veimaliwai tale ga. A sega ni sureti o Sainitiki, ia qai rogoca ni dua na ka nodra marau na veitacini era tiko kina. De dua ena tukuna o Sainitiki: ‘Au sega sara ga ni vakabauta ni sega ni sureti au o Uotia! Au nanuma ga ni keirau veitau dredre.’ Ni nanuma o Sainitiki ni liumuritaki, e oti sara ga nona vakabauti Uotia qai kilakasamitaki koya. Lako sara o Sainitiki lai sureti ira na veitacini vata tiko ga ya, ia a sega ni sureti Uotia! A rawa sara ga ni vakaleqa na veimaliwai vinaka ena ivavakoso taucoko na nodrau leqa. E sega ni vakamacalataka vei keda na iVolatabu na ka a qai yaco, de dua erau ciqoma na veitacini qo na nona ivakasala vakayalololoma o Paula.—Fpai. 4:2, 3.\n3 Eso na gauna e dau yaco tale ga na ituvaki va qo ena ivavakoso i Jiova nikua. Ia e rawa ni wali na leqa se rawa nida qaqarauni ke da muria na ivakasala ena Vosa ni Kalou, na iVolatabu. Ke da doka gona vakalevu na nona iVola o Jiova, eda na muria na kena ivakavuvuli.—Same 27:11.\nIVOLA NI KALOU KEI NA LOMADA\n4, 5. Na cava e vakasalataki keda kina na Vosa ni Kalou me baleta noda lewa vinaka na ivakarau ni lomada?\n4 E sega ni dau rawarawa meda lewa vinaka na lomada ke dua na ka lailai se ka tawadodonu e caka vei keda. Ena ca sara vakalevu ke da raici vakatani ena vuku ni vanua eda cavutu mai kina, na keda roka, se dua tale na ka eda duidui kina. Ena mosi sara vakalevu ke cakava vei keda e dua na tacida lotu vaKarisito! Vakacava e tu na ivakasala ena Vosa ni Kalou ena ka meda cakava ke yaco na ka rarawataki va qo ena vuku ni noda ivalavala ca?\n5 E kila vinaka o Jiova na ivakarau ni noda bula na kawatamata mai na ivakatekivu. E kila na lomada kei na ka eda cakava. Na vakasamataki ni ka kei na ka sa tu rawa e lomada ena rawa ni vakavuna meda tukuna da qai cakava na ka eda na rairai veivutunitaka e muri. Koya gona e ka vakayalomatua meda muria na ivakasala vakaivolatabu meda tauri keda vakamalua da qai kua ni cudru! (Wilika Vosa Vakaibalebale 16:32; Dauvunau 7:9.) Macala ga ni vinakati vei keda kece meda kua ni dau yalototolo da qai dau veivosoti vakalevu. Erau raica vakabibi o Jiova kei Jisu na veivosoti. (Maciu 6:14, 15) Vakacava ena vinakati mo dau lewa vinaka na lomamu mo qai dau veivosoti?\n6. Na cava meda qarauna kina na yaloca?\n6 O ira na sega ni dau lewa vinaka na lomadra era na dau yaloca. Ni yaco qo ena sega ni dua ena via veimaliwai kei ira. Ena veivakamuai cala tale ga ena ivavakoso. De dua ena vunitaka tu nona yaloca se na nona yalo ni veicati, ia na vakasama cala e kadre toka vakalalai e lomana ena “vakavotui . . . ena ivavakoso.” (Vkai. 26:24-26) Eratou na rairai vukei koya na qase me raica ni so na itovo vaka na yaloca, veicati kei na kena dau katoni na ca e sega nodra tikina ena isoqosoqo i Jiova. E matata vinaka na ka e vakamacalataka na iVola i Jiova. (Vunau 19:17, 18; Roma 3:11-18) E va tale ga qori nomu rai?\nVAKASAMATAKA NODA DUSIMAKI NIKUA\n7, 8. (a) E liutaka vakacava o Jiova na nona isoqosoqo e vuravura? (b) Na cava soti eda dusimaki kina ena Vosa ni Kalou, cava meda talairawarawa kina?\n7 O Jiova e liutaka qai vakani ira nona isoqosoqo e vuravura ni vakayagataka “na dauveiqaravi yalodina e vuku” ena nona veidusimaki o Karisito na “ulu ni ivavakoso.” (Maciu 24:45-47; Efeso 5:23) Me vaka ga na ilawalawa dauvakatulewa ena imatai ni senitiuri, na dauveiqaravi qo e ciqoma qai doka vakalevu na itukutuku ena vosa uqeti ni Kalou. (Wilika 1 Cesalonaika 2:13.) Na cava eso na idusidusi ena iVolatabu e yaga vei keda?\n8 E vakaroti keda na iVolatabu meda soqoni wasoma. (Iper. 10:24, 25) E uqeti keda meda tukuna na duavata ni ivakavuvuli. (1 Kor. 1:10) E tukuna vei keda na Vosa ni Kalou meda vakaliuca na Matanitu ni Kalou. (Maciu 6:33) Na iVolatabu tale ga e vakabibitaka ni noda itavi meda vunau e veivale, e matanalevu kei na vunau tawalokuci. (Maciu 28:19, 20; Caka. 5:42; 17:17; 20:20) E vakasalataki ira na qase na iVola ni Kalou mera raica ni savasava tiko ga na nona isoqosoqo. (1 Kor. 5:1-5, 13; 1 Tim. 5:19-21) E vakarota tale ga o Jiova vei ira kece ena nona isoqosoqo mera savasava vakayago, vakayalo tale ga.—2 Kor. 7:1.\n9. Na ituvatuva cava eda vukei kina meda kila na Vosa ni Kalou?\n9 De ra nanuma eso nira rawa ni kila ga vakataki ira na iVolatabu. Ia sa lesia o Jisu na “dauveiqaravi yalodina” me sala duadua ga e vakarautaki kina na kakana vakayalo. Tekivu na 1919, sa vakayagataka tiko o Jisu Karisito na dauveiqaravi qori me vukei ira na nona imuri mera kila na iVola ni Kalou, mera muria tale ga na kena veidusimaki. Nida talairawarawa ina veidusimaki ena iVolatabu, eda sa uqeta tiko na savasava, veiyaloni kei na duavata ena ivavakoso. E vinaka meda na dui tarogi keda, ‘Au yalodina ena ituvatuva e vakayagataka tiko o Jisu nikua?’\nTOSO TIKO GA NA NONA QIQI O JIOVA!\n10. E vakamacalataki vakacava ena ivola i Isikeli na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova?\n10 Na vosa volai i Jiova e vakatakila vei keda na nona isoqosoqo vakalomalagi. Me kena ivakaraitaki, e raivotutaka o Isikeli ni matataka tiko na isoqosoqo vakalomalagi ni Kalou e dua na qiqi vakalomalagi. (Isik. 1:4-28) E vodo tiko ena qiqi o Jiova, qai gole ga ena vanua e dusimaki koya kina na yalona tabu. Ena dusimaki ira tale ga na tiko e vuravura na nona isoqosoqo vakalomalagi. Sa toso totolo sara tiko na qiqi! Vakasamataka mada na levu ni veisau e sa cakava tiko na isoqosoqo ena 10 na yabaki sa oti—meda nanuma tiko ga ni vakavuna kece o Jiova. Ni sa voleka ni vakarusa na ituvaki ca qo o Karisito kei ira na agilosi yalosavasava, sa toso totolo sara tiko na nona qiqi o Jiova me vakadinadinataka na dodonu ni nona veiliutaki kei na vakarokorokotaki ni yacana tabu!\nEda vakavinavinakataki ira na bole cakacaka gugumatua era vakaitavi ena tarataravaki! (Raica na parakaravu 11)\n11, 12. Na cava sa yaco tiko ena iSoqosoqo i Jiova?\n11 Vakasamataka mada na ka sa cakava tiko na isoqosoqo ni Kalou e vuravura ena iotioti ni veisiga qo. Tarataravaki. E vica na drau era ogaoga ena kena taravaki na valenivolavola liu ni iVakadinadina i Jiova e Warwick, Niu Yoka, e Merika. Ena veidusimaki ni Tabana ni Tarataravaki e Veiyasa i Vuravura (Worldwide Design/Construction Department), e vica vata na udolu era soli ira mai na veiyasa i vuravura nira cakacaka vakaukaua ena tara Vale ni Soqoni kei na vakalevutaki ni valenivolavola ni tabana. Eda vakavinavinakataki ira na bole cakacaka qo era gumatua na vakaitavi kina! Nanuma tiko ni sa vakalougatataki ira na dautukutuku e veiyasa i vuravura o Jiova, nira yalodina na solia nodra cau me vakailavotaki kina na cakacaka ni tarataravaki.—Luke 21:1-4.\n12 Vuli. Vakasamataka mada na vica na koronivuli vakalou sa dau vakayacori tiko ena gauna qo. (Aisea 2:2, 3) Na Koronivuli ni Cakacaka Vakapainia, na Koronivuli ni Cakacaka Vakaitalatala, Koronivuli e Kiliati, Nodra Vuli na Lewenivuvale e Peceli, na Koronivuli ni iVakatawa ni Tabacakacaka kei na Watidra, nodra Vuli na Qase, na Koronivuli ni Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu kei na Vuli ni Lewe ni Komiti ni Tabana kei na Watidra. Dua na ka nona vinakata o Jiova me vakavulici ira na nona tamata! E rawa ni vulici tale ga na iVolatabu ena noda website na jw.org, e vakarautaki tu kina e levu na ivola ena vica vata na vosa. E tiko ga na ka e vakarautaki me baleti ira na gone kei na vuvale, vaka kina eso na irogo. O sa bau vakayagataka tiko na jw.org ena nomu cakacaka vakaitalatala kei na nomu sokalou vakavuvale?\nYALODINA VEI JIOVA, TOKONA TALE GA NONA ISOQOSOQO\n13. Na cava na noda itavi nida yalodina vei Jiova?\n13 Dua na ka dokai meda lewena na isoqosoqo i Jiova! Nida kila na ka e vinakata na Kalou kei na nona ivakatagedegede, e noda itavi meda cakava na ka dodonu meda tokona kina nona veiliutaki cecere. Ni sa qai toro sobu ga o vuravura, e dodonu meda “cata na ka ca,” me vakataki Jiova. (Same 97:10) Meda kua ni vakataki ira na tamata ivalavala ca meda tukuna “ni vinaka na ca, e ca na vinaka.” (Aisea 5:20) Nida via vakamarautaka na Kalou eda na saga meda savasava vakayago, vakayalo, vaka kina noda itovo. (1 Kor. 6:9-11) Eda na nuitaki Jiova nida lomani koya; eda na yalodina vua nida muria na ivakatagedegede e vakamatatataki tu ena nona iVola. Eda na tovolea ena noda igu kece meda muria na ivakatagedegede qori ena vanua cava ga eda tiko kina, e vale, ena ivavakoso, ena vanua ni cakacaka, e koronivuli tale ga. (Vkai. 15:3) Dikeva mada eso tale na sala eda na rawa ni yalodina kina vua na Kalou.\n14. Era na yalodina vakacava vua na Kalou na itubutubu lotu vaKarisito?\n14 Nodra tuberi na gone. O ira na itubutubu lotu vaKarisito era vakaraitaka nodra yalodina vei Jiova nira susugi luvedra me salavata kei na Vosa i Jiova. Era na sega ni vakamuai ena rai ni nodra vanua ena nodra susugi na gone. Me kua ni laurai na yalo ni vuravura ena vuvale lotu vaKarisito. (Efeso 2:2) Ena sega ni nanuma na tama lotu vaKarisito, ‘O ira ga na tina era dau vakavulici ira na gone ena neimami vanua.’ E matata na ka e tukuna na iVolatabu: “Kemuni na tama, . . . ni tuberi ira tiko ga [na luvemuni] ena ivakavuvuli kei na ivakasala [ivakaro; idusidusi] i Jiova.” (Efeso 6:4; vmr.) O ira na itubutubu era rerevaka na Kalou era na vinakati luvedra mera vakataki Samuela, ni dau tokoni koya o Jiova ni tubu cake tiko.—1 Sam. 3:19.\n15. Eda na yalodina vakacava vei Jiova ni vinakati meda vakatulewataka e dua na ka bibi?\n15 Vakatulewa. Ni bera nida vakatulewataka e dua na ka bibi, eda na vakaraitaka noda yalodina vua na Kalou nida qara na veidusimaki ena nona vosa volai kei na nona isoqosoqo. Dua na kena ivakaraitaki na gauna e dau basika kina na ituvaki e kauai kina vakalevu na itubutubu. Dau matau vei ira na toki ena dua tale na vanua mera biuti luvedra vei ira na wekadra mera rawa kina ni cakacaka tiko ga ra qai rawailavo ena vanua era toki kina qori. Qo e nodra vakatulewa, ia meda nanuma tiko nida na saumitaro kece vua na Kalou. (Wilika Roma 14:12.) Vakacava e ka vakayalomatua meda vakatulewa ga me baleta noda vuvale kei na noda bula nida sega mada ni dikeva e liu na iVolatabu? Sega sara! E dodonu ga me vukei keda na Tamada vakalomalagi nida sega ni lewa na noda ilakolako.—Jere. 10:23.\n16. Na cava e cakava e dua na marama ni sa sucu o luvena, na cava e vukei koya me donu kina nona vakatulewa?\n16 A vakasucuma e dua na marama e dua na gonetagane ni tiko e vanuatani, a nanuma ena dua na siga me vakauti luvena vei rau na itubutubu i watina ena nona vanua me rau susuga. A vuli iVolatabu na marama qo kei na dua na iVakadinadina i Jiova ena gauna a vakasucu oti kina. E toso vinaka sara qai vulica tale ga ni nona itavi vakalou me susugi gone me qaravi Jiova. (Same 127:3; Vkai. 22:6) Me vaka ga e uqeti keda kina na iVolatabu, e talaucaka na lomana vei Jiova. (Same 62:7, 8) E cakava tale ga qori vua na nona qasenivuli ni vuli iVolatabu, kei ira ena ivavakoso. Era saga na wekana kei na nona itokani me vakauti gone lesu vei rau na itubutubu i watina, e kila ga o koya ni sega ni dodonu me cakava ya. E drukataka sara ga o watina nodra vukei koya kei na gone o ira ena ivavakoso, e vakadonuya me vulica na iVolatabu, e tomani rau tale ga na veitinani ena soqoni. Vakacava e nanuma na marama qo ni rogoca o Jiova nona masu? Macala ga ni qori na ka e vakila.\n17. Na cava eda dusimaki kina me baleti ira na vuli iVolatabu?\n17 Muria na Veidusimaki. Dua na sala eda vakaraitaka kina noda yalodina vua na Kalou oya noda muria na veidusimaki ena nona isoqosoqo. Me kena ivakaraitaki, na ka eda dusimaki kina me baleti ira na noda vuli iVolatabu. E vakatututaki ni gauna ga eda sa tekivu vakavulica kina e dua ena ivola Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu? eda na vakayagataka eso na gauna ni oti na vuli meda dusimaki gonevuli ina isoqosoqo. Eda rawa ni vakayagataka na vidio Na Cava e Caka ena Vale ni Soqoni? kei na brochure O Cei Era Cakava Tiko Nikua na Loma i Jiova? Eda uqeti ni gauna e oti kina na ivola Kaya na iVolatabu ni toso tiko o gonevuli, vakavulici ira ena ivola “Tiko ga ena Loloma ni Kalou” ke sa papitaiso sara mada ga o gonevuli. E vakarautaka na isoqosoqo na idusidusi qo mera “tudei ena vakabauta” na tisaipeli vou. (Kolo. 2:7) Vakacava o muria tiko na veidusimaki qo ni isoqosoqo i Jiova?\n18, 19. Na cava meda na vakavinavinaka kina vei Jiova?\n18 E levu na vuna meda vakavinavinakataki Jiova kina! Eda dinau tu vua, ke sega o koya eda na sega ni yavala rawa se bula tu nikua. (Caka.17:27, 28) E solia vei keda e dua na iloloma uasivi—oya na nona ivola na iVolatabu. Meda vakavinavinakataka na nona itukutuku, me vaka ga nodra taura ra qai ciqoma na lotu vaKarisito mai Cesalonaika na Vosa ni Kalou.—1 Ces. 2:13.\n19 Ni tu qo vei keda na Vosa ni Kalou, eda sa veivolekati kina kei Jiova. (Jeme. 4:8) E solia vei keda na Tamada vakalomalagi na itavi lagilagi meda lewe ni nona isoqosoqo. Meda vakavinavinakataka mada ga! E totoka na sala e kauta cake mai kina na daunisame na tikina qo ni lagata: “Vakavinavinaka vei Jiova, ni vinaka o koya, e tawamudu na dei ni nona loloma.” (Same 136:1) E cavuti vakaruasagavulukaono ena Same 136 na italetale “e tawamudu na dei ni nona loloma.” Nida yalodina vei Jiova kei na nona isoqosoqo, eda na vakila na dina ni vosa veiuqeti qori nida na bula tawamudu!\niMeli iMeli O Dau Doka na iVola i Jiova?


Ra iTabagone—Na Cava Oni na Lalawataka me Baleta Nomuni Veisiga se Bera Mai? | Vulici\n“Mo rekitaki Jiova, ena qai solia vei iko na veika e gadreva na lomamu.”—SAME 37:4.\nSERE: 135, 81\nNa lalawa cava o na marautaka kina nomu veigauna se bera mai?\nNa cava era vulica na itabagone nira veiqaravi vakatabakidua?\nNa cava e rawa ni sauvi nida cakacaka vakapainia?\n1. Na cava mera vakatulewataka na itabagone me baleta nodra gauna se bera mai? Cava mera kua kina ni yalolailai? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nRA ITABAGONE, oni na rairai kila ni ka vakayalomatua moni lalawataka vinaka na ka moni cakava ni bera ni oni vakatulewa. Na nomuni bula e vaka e dua na ilakolako, e vinaka gona moni vakatulewa ni oni se itabagone. Ia ena sega ni ka rawarawa qori. E tukuna e dua na goneyalewa o Heather: “E sega ni rawarawa baleta ni o na vakatulewataka na ka mo cakava ena vo ni nomu bula taucoko.” Ia kua ni yalolailai, ni kaya o Jiova vei ira nona tamata: “Kua ni taqaya niu nomu Kalou. Au na vakaukauataki iko, io, au na vukei iko.”—Aisea 41:10.\n2. O kila vakacava ni vinakata o Jiova mo lalawataka nomu veigauna e se bera mai?\n2 E kerei kemuni o Jiova moni lalawataka vinaka nomuni veigauna se bera mai. (Dauv. 12:1; Maciu 6:20) E vinakata moni marau. E vakadinadinataki qori ena veika totoka e bulia, na ka eda rogoca, kei na ka eda tovolea. Vakasamataka tale ga na nona dau veikauaitaki kei na nona vakavulici keda ena sala vinaka duadua ni bula. Ia e kaya o Jiova vei ira na cata nona veivakavulici: “Oni digia na ka au sega ni taleitaka. . . . Raica! Era na marau na noqu tamata, oni na madua. Raica! Era na kaila ena marau na noqu tamata ni vinaka na lomadra.” (Aisea 65:12-14) E vakalagilagi o Jiova nida vakatulewa vinaka.—Vkai. 27:11.\nLALAWA ENA VAKAMARAUTAKI IKO\n3. Na cava e vinakata o Jiova mo cakava?\n3 Na cava e vinakata o Jiova mo cakava? E buli keda meda marautaka noda kilai koya, kei na noda qaravi koya ena yalodina. (Same 128:1; Maciu 5:3) E duidui sara ni vakatauvatani kei na manumanu e bulia, nira kana ga, gunu ra vakaluveni. E sega ni vinakata na Kalou mo lalawataka na veika era dau marautaka na manumanu. Nanuma ni “Kalou dauloloma” na Dauveibuli, e “Kalou mamarau,” e buli keda meda ‘ucui koya.’ (2 Kor. 13:11; 1 Tim. 1:11; Vkte. 1:27) O na marau ni vakatotomuria na noda Kalou dauloloma. Macala ga ni o sa na vakadinata na tikinivolatabu qo: “E marau vakalevu o koya e solia na ka, vakalailai o koya e taura na ka.” (Caka. 20:35) Qori sara ga na ka e dau yaco ena noda bula. Koya gona, e vinakata sara ga o Jiova me laurai ena ka o na via cakava na nomu lomani ira na tamata kei na Kalou.—Wilika Maciu 22:36-39.\n4, 5. Na cava e vakamarautaki Jisu?\n4 E kotora o Jisu Karisito na ivakaraitaki uasivi vei kemuni na itabagone. Ni se gone o Jisu, e dau qito, e marautaka tale ga nona bula. E tukuna na Vosa ni Kalou ni tiko “na gauna ni dredre . . . kei na gauna ni meke.” (Dauv. 3:4) E toro volekati Jiova tale ga o Jisu ena nona vulica na iVolatabu. Ni se qai yabaki 12, era kurabuitaka na qasenivuli e valenisoro na “ka e kila kei na nona isaunitaro” ena ka e vauca na veika vakayalo.—Luke 2:42, 46, 47.\n5 E marau tale ga o Jisu ni sa uabula. Cava e vakamarautaki koya? E kila ni vinakata na Kalou me ‘vunautaka na itukutuku vinaka vei ira na dravudravua ra qai rai na mataboko.’ (Luke 4:18) E vakamarautaki koya nona cakava na ka e tukuna vua na Kalou. E vakaraitaka na lomana ena Same 40:8: “Na noqu Kalou, au marautaka vakalevu meu cakava na lomamuni.” E taleitaka tale ga o Jisu me vakavulici ira na tamata me baleta na Tamana vakalomalagi. (Wilika Luke 10:21.) Dua na gauna ni vakavulica tiko o Jisu e dua na marama me baleta na sokalou dina, e kaya vei ratou nona tisaipeli: “Na qau kakana meu cakava na loma i koya e talai au mai, meu vakaotia tale ga nona cakacaka.” (Joni 4:31-34) Io, e vakamarautaki Jisu nona lomana na Kalou kei ira na so tale. E rawa tale ga ni vakamarautaki iko qori.\n6. Na cava e vinaka kina mo veitalanoataka kei ira na matua vakayalo na ka o na via cakava?\n6 E levu na lotu vaKarisito era marautaka nodra bula vakaitabagone nira painia. Vakacava mo veitalanoataka kei ira na ka o na via cakava? “E seva na ka e nanumi ni sega na veivosaki.” (Vkai. 15:22) O ira na matua vakayalo va qori, era na tukuna vei iko ni na yaga ena nomu bula taucoko na veiqaravi vakatabakidua. Ni vakavulici Jisu oti o Tamana mai lomalagi, e tomana tiko ga nona vuli ena nona cakacaka vakaitalatala e vuravura. Kena ivakaraitaki, e vulica ni ka marautaki me uqeti ira na tamata na itukutuku vinaka, e ka marautaki tale ga me yalodina tiko ga ni vakatovolei. (Wilika Aisea 50:4; Iper. 5:8; 12:2) Meda veivosakitaka mada eso na tabana ni veiqaravi vakatabakidua ena vakamarautaki iko.\nMARAUTAKI NA VEIVAKATISAIPELITAKI\n7. Na cava era marautaka kina e levu na itabagone na veivakatisaipelitaki?\n7 E tukuna o Jisu: “Ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua kece ga mera tisaipeli.” (Maciu 28:19, 20) Ke o nanuma mo cakava qori, o sa digia tiko na cakacaka marautaki duadua, ni na vakalagilagi kina na Kalou. Me vaka ga na vo ni cakacaka, ena taura toka na gauna mo kenadau kina. Dua na gauna wale ga qo, e kaya e dua na tacida o Timothy a tekivu painia ni se itabagone: “Au taleitaka meu qaravi Jiova ena cakacaka vakatabakidua, niu vakaraitaka kina noqu lomani koya. Ni se qai tekivu, e dredre meu kunea e dua na vuli iVolatabu, ia au sa qai toki ena dua tale na yalava, e vica vata kina noqu vuli iVolatabu ena loma ga ni dua na vula. Dua vei ira na gonevuli qori sa tekivu soqoni. Ni oti noqu vuli vula rua ena Koronivuli ni Vuli iVolatabu ni Tagane Dawai, * au ciqoma e dua na ilesilesi vou, qai tekivu tale kina e va noqu vuli iVolatabu. Au taleitaka na veivakavulici, au raica ni yalo tabu e uqeti ira mera veisau.”—1 Ces. 2:19.\n8. Na cava era cakava eso na itabagone mera vakaitavi vakalevu ena veivakatisaipelitaki?\n8 E vica na itabagone lotu vaKarisito era vulica eso tale na vosa. Kena ivakaraitaki, e vola o Jacob mai na Noca Amerika: “Niu se qai yabaki vitu, e levu noqu lewenikalasi era kai Vietnam, au via tukuna vei ira na ka me baleti Jiova, au nanuma kina meu vulica nodra vosa. Levu na gauna, au veidutaitaka ga na Vale ni Vakatawa vakavalagi kei na kena ena vosa vakaVietnam. Au veitokani tale ga kei ira na tacida ena ivavakoso voleka ena vosa vakaVietnam. Au tekivu painia sara niu yabaki 18. E muri, au vuli ena Koronivuli ni Vuli iVolatabu ni Tagane Dawai. E vukei au qori ena noqu cakacaka vakapainia nikua, niu qase ni ivavakoso duadua ena iwasewase lailai vosa vakaVietnam. Levu na kai Vietnam era qoroya niu vulica nodra vosa. Era dau sureti au, levu na gauna au vakavulici ira ena iVolatabu. Eso era toso sara mera papitaiso.”—Vakatauvatana Cakacaka 2:7, 8.\n9. Na cava eda kaya kina ni cakacaka ni veivakatisaipelitaki e vuli vinaka duadua?\n9 Na cakacaka ni veivakatisaipelitaki ena vakavulici iko mo dau cakacaka, mo kenadau ena veivosaki, o na doudou vakalevu, ena vukei iko tale ga mo maqosa ena vosa. (Vkai. 21:5; 2 Tim. 2:24, vmr.) Ia e marautaki vakalevu na veivakatisaipelitaki ni o na kila vinaka kina na tikinivolatabu e yavutaki kina nomu vakabauta. O na vulica tale ga mo cakacaka vata kei Jiova.—1 Kor. 3:9.\n10. O na marautaka tiko ga vakacava na veivakatisaipelitaki ena yalava e sega ni vuavuaivinaka?\n10 Ke lailai mada ga era taleitaka ena nomu yalava na itukutuku vinaka, o se rawa ga ni marautaka na cakacaka ni veivakatisaipelitaki. Me nanumi ni cakacaka qori e okati kina na cakacaka vata. Eda na gole na lewe ni ivavakoso ena yalava meda vaqarai ira na yalomalumalumu. De dua ena kune ga e dua na tataleitaki, yaco sara me tisaipeli. Ke mani kunea taudua qori e dua na tacida, eda vakaitavi kece na lewe ni ivavakoso ena vaqaqara, eda na marautaka vata. Kena ivakaraitaki, e ciwa na yabaki nona painia voli o Brandon ena yalava e sega ni vuavuaivinaka. E kaya: “Au taleitaka meu vunautaka na itukutuku vinaka ni kerei keda sara ga kina o Jiova. Au tekivu painia niu biu vuli oti ga. Au marautaka meu uqeti ira na itabagone ena ivavakoso, meu raica tale ga nodra toso vakayalo. Ni oti noqu vuli ena Koronivuli ni Vuli iVolatabu ni Tagane Dawai, au ciqoma e dua na ilesilesi vou vakapainia. Au se sega vakadua ni kunea e dua ena yalava, me yaco sara me papitaiso, ia eso tale era sa rawata. Au marau ga ni rawa niu lalawataka meu vakaitavi vakalevu ena cakacaka ni veivakatisaipelitaki.”—Dauv. 11:6.\nYAGA NI SAUVI NA ISAUSAU\n11. Na taba ni veiqaravi tabu cava era marautaka e levu na itabagone?\n11 E levu na sala o rawa ni qaravi Jiova kina. Kena ivakaraitaki, levu na itabagone era bolecakacaka ena tabana ni tarataravaki. E vinakati e vica na drau na Vale ni Soqoni vou. E okati me veiqaravi tabu na tara ni vale me vakalagilagi kina na Kalou qai vu dina ni marau. Me vaka ga na vo ni veiqaravi tabu, eda na marautaka kina noda veimaliwai kei ira na tacida eda cakacaka vata. Levu tale ga na ka eda na vulica ena tarataravaki, me vaka na noda qaqarauni mai na vakacalaka, eda vulica meda daucakacaka, kei na noda tokoni ira na tacida era liutaki keda.\nEra vakalougatataki vakalevu na veiqaravi vakatabakidua (Raica na parakaravu 11-13)\n12. Na cava tale o rawa ni marautaka ni o painia?\n12 E tukuna e dua na tacida o Kevin: “Niu se gonelailai, au dau vinakata meu qaravi Jiova vakatabakidua. Au tekivu painia niu sa yabaki 19. Me veivuke ena noqu painia, au cakacaka vagauna vua e dua na tacida e matai. Au vulica kina na kena tara na dokanivale, na kena vakacobari na luva kei na katuba. E muri au lewena na timi ni vakacoko me rua na yabaki, keimami tara tale kina na Vale ni Soqoni kei na nodra vale na tacida. Niu rogoca ni vinakati na tarataravaki e Sauca Aferika, au vakalewe fomu qai vakadonui meu gole. Ena loma ni vica ga na macawa, keimami dau tara kina e dua na Vale ni Soqoni e Aferika, oti keimami toki ina dua tale. Era vaka ga noqu vuvale o ira na lewe ni timi ni tarataravaki. Keimami tiko vata ga, keimami vulica vata na iVolatabu, qai cakacaka vata. Au marautaka tale ga meu vunau kei ira na taciqu ena vanua qo e veimacawa. Au a cakava na lalawa qori niu se gone, ia au sega ni bau tadra ni na va sara qo na noqu marau.”\n13. Na cava era marautaka kina na itabagone na veiqaravi e Peceli?\n13 Eso tale na itabagone era sa sauva nodra lalawa, era sa qaravi Jiova vakatabakidua e Peceli. E marautaki na ivakarau ni veiqaravi e Peceli, ni ka o cakava e kea e baleti Jiova. Era veivuke na lewe ni vuvale e Peceli ena vakarautaki ni kakana vakayalo. E kaya o Dustin e dua na lewe ni vuvale e Peceli: “Niu se yabaki ciwa, sa noqu isausau voli meu painia niu biu vuli ga. Ni oti ga e dua veimama na yabaki, au sureti e Peceli, au vulica na kena vakayagataki na misini ni tabaivola, oti au vulica na ka e baleta na porokaramu ni kompiuta. Na ka e vinaka kina o Peceli, ni o rogoca sara ga kina e liu na toso ni cakacaka e vuravura raraba. Au marautaka na veiqaravi e ke, ni ka eda cakava e vukei ira na tamata mera toro voleka vei Jiova.”\nCAVA NOMU LALAWA ENA VEIGAUNA SE BERA MAI?\n14. Na cava mo cakava mo veiqaravi kina vakaitalatala vakatabakidua?\n14 Na cava mo cakava mo veiqaravi kina vakaitalatala vakatabakidua? Me vuavuaivinaka nomu qaravi Jiova vakatabakidua, e bibi na itovo vakayalo. Mo vulica gona vagumatua na Vosa ni Kalou, vakasamataka vakatitobu na kena ibalebale, saga tale ga mo vakamacalataka nomu vakabauta ena soqoni vaKarisito. Ni o se vuli tiko e koronivuli, vakayagataka na gauna qori mo rawata kina na kila kei na veika ena vukei iko mo vunautaka na itukutuku vinaka. Vulica mo dau kauaitaki ira na tamata ni o taroga vakamaqosa na nodra rai qai rogoci ira. Mo vakaitavi tale ga ena samaki kei na vakavinakataki ni Vale ni Soqoni. E dau marautaka o Jiova me vakayagataki ira na yalomalumalumu ra qai yalorawarawa. (Wilika Same 110:3; Caka. 6:1-3) A sureti Timoci na yapositolo o Paula me veiqaravi vakadaukaulotu baleta ni “rogo vinaka o koya vei ira na veitacini.”—Caka. 16:1-5.\n15. O na lalawataka vakacava na ka mo bula kina?\n15 E vinakati tale ga me tiko nodra ivurevure ni ilavo na via veiqaravi vakatabakidua. (Caka. 18:2, 3) De dua e tiko eso na vuli leleka e rawati kina na cakacaka vagauna ena vanua era tiko kina. Ke nomu isausau qori, mo taro ivakasala vua na nomu ivakatawa ni tabacakacaka kei ira na painia ena tabacakacaka o tiko kina. Taroga vei ira na cakacaka e yaga se veiganiti vei ira na painia. E kaya tale ga na iVolatabu, “Mo tataunaka vei Jiova na ka kece o cakava. Ena qai vakataudeitaki na nomu sasaga.”—Vkai. 16:3; 20:18.\n16. E vakarautaki iko vakacava nomu qaravi Jiova vakatabakidua ni o se gone mo qarava kina eso tale na itavi ena veigauna se bera mai?\n16 Mo nuidei ni vinakata o Jiova mo marau ni “taura matua” na veigauna se bera mai. (Wilika 1 Timoci 6:18, 19.) Na nomu veiqaravi vakatabakidua o na cakacaka kina kei ira era veiqaravi tale tu ga vakatabakidua, ra qai vukei iko mo lotu vaKarisito matua. Levu tale ga era raica ni nodra qaravi Jiova vakatabakidua nira se itabagone, e vukei ira mera marautaka nodra bula vakawati. Levu era qai dau painia tale ga kei watidra.—Roma 16:3, 4.\n17, 18. E okati vakacava na lomamu ena nomu lalawa?\n17 Na nomu lalawa ena okati tale ga kina na ivakarau ni lomamu. E kaya na Same 20:4 me baleti Jiova: “Me solia vei iko na ka e gadreva na lomamu.” Mo vakasamataka gona na veika o via cakava ena nomu bula. Dikeva na veika e cakava tiko o Jiova ena noda gauna kei na nomu rawa ni qaravi koya. Oti mo qai cakava na ka e vakamarautaki koya.\n18 Na noda qaravi Jiova mai vu ni lomada ena vu ni veivakacegui baleta ni qori na bula e dokai kina na Kalou. Io, “mo rekitaki Jiova, ena qai solia vei iko na veika e gadreva na lomamu.”—Same 37:4.\n^ para. 7 Sa sosomitaka na Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu.\niMeli iMeli “Me . . . Vakayacora Kece na Nomu Lalawa”\nE Vakila o Cameron na Bula Vinaka Duadua


ERA soko wasa me vica vata na udolu na maile na matatamata na Maori ena rauta na 800 na yabaki sa oti mera lai tawani Niusiladi. Era raica ni duidui sara na ituvaki ni vanua ni vakatauvatani kei na veiyanuyanu tale eso ena wasa Pasifika. Kena ivakaraitaki, e vanua sukusukura o Niusiladi, levu na veiulunivanua, lutu kina na ucacevata, qai tu na kena tobu ni wai katakata. Oti e limanadrau na yabaki, era yaco tale ga yani e Niusiladi e dua na ilala era gole vakayawa sara mai Urope. Era vakaitikotiko ena korolevu e rauta ni 90 na pasede na lewenivanua. E levu era muria ruarua na ivakarau vakavanua era susugi kina mai Urope, kei na ivakarau vakavanua ni veiyanuyanu ena Pasifika. Na koroturaga kei Niusiladi o Wellington, e tukuni ni korolevu yawa duadua ena ceva kei vuravura.\nE yanuyanu tu yawa o Niusiladi, ia voleka ni tolu na milioni na saravanua era gole kina e veiyabaki ena vuku ni rairai ni vanua kei na levu tale na ka totoka e isakisaki ni vanua qo.\nNa cava soti e isakisaki kei Niusiladi? Eso na manumanu e laurai duadua ga ena vanua qo, vakabibi na kena e sega ni rawa ni vuka. Dua tale na manumanu e laurai kina na tuatara, e vaka na moko qai rawa ni bula me 100 na yabaki! Na manumanu e rawa ni tukuni tale ga nira itaukei e wili kina eso na mataqali beka, tovuto, kei na babale.\nSa voleka ni 120 na yabaki na nodra tiko e Niusiladi na iVakadinadina i Jiova. Era veivakavulici ena iVolatabu ena rauta na 19 na vosa, qori e wili kina na vosa vakaNiue, Rarotonga, Samoa, kei na vosa vakaTonga.\nNa yaca Niusiladi e kau mai na vosa Zeeland, dua na yasayasa mai Necaladi. Na yacana vakaMaori na Aotearoa, kena ibalebale “Veio Balabalavu Vulavula.”\nEra vosa vakavalagi e levu na lewenivanua e Niusiladi. Sa vakavulici tiko ena gauna qo e koronivuli na vosa vakaMaori me vakabulabulataki kina na vosanivanua. E vakarautaki tale ga ena vosa vakaMaori na website vakadonui ni iVakadinadina i Jiova na jw.org.\nLEWENIVANUA: 4.7 NA MILIONI\nVANUA: KACABOTE ENA YANUYANU ENA VUALIKU NA VOLUKANO, TIKO NA KENA TOBU NI WAIKATAKATA. LUTU VAKALEVU NA UCACEVATA ENA YANUYANU ENA CEVA\niMeli iMeli Veisiko i Niusiladi


The Fiji Times » Toso tiko na nodra veiqaravi na marama\nToso tiko na nodra veiqaravi na marama\n5 June, 2018, 9:30 am\nERA sa toso sara tiko na i soqosoqo vakamarama mai na koro ko Vanuadina, Tokatoka, e na yasana o Tailevu, e na kena vakatawani tiko na tobu ni nodra i lavo ni soqosoqo.\nEda raica e na Na i Lalakai ni vula o Me, na nodra a tau soli na i soqosoqo vakamarama, ka sa vakavatukanataki sara e na nodra vakavoutaka na nodra valenilotu, kei na kena tara e rua na i kelekele ni basi e na yasa ni koro ruarua,e na vula ko Jiune.\nEda rawa ni raica e kea, na yalovata kei na veiliutaki vakamatau, e na kena domoduataki na qaravi ni i tavi.\nIa, e na macawa sa oti, era sa cavuikalawa sara na marama ni Vanuadina, ena gaunisala ni vaqara i lavo, ka ra cakacaka vata kina.\nSa rairai totoka dina ni da gole yani e na nodra vakatunuloa e na nodra dara mai na nodra i vinivo roka vata, e na veisiga kece era mai volivolitaki kina. E kaya na dauniyau ni soqosoqo, o Ana Gasaudrau, ni oti ga na nodra vakacirisalusalu e na i tavi levu e rua era sa vakavatukanataka oti, era sa bosea vata tale ke rawa ni dua na nodra vakatunuloa e na soqo ni Adi Tebara ka sa mai cava e na Vakarauwai sa oti.\nTomana ni ra sa mani lomavata ka dua na macawa na nodra volivolitaki tiko e na nodra vakatunuloa, ka ra rawata kina e dua na i lavo vinaka.\nKuria o Gasaudrau ni i lavo e ra rawata e na soqo macawa dua o ya, e sa la’ki biu sara ki na nodra tobu ni soqosoqo, ka sa tiko na i tuvatuva me ra na qai vakayagataki kina.\n“E ratou tekivuna na marama ni mataqali o Nasava na veiqaravi e na siga Moniti, Tusiti o ira na marama ni mataqali o Tacilevu, kei na siga Vukelulu o ira na marama ni mataqali o Nairai vata kei Naiwau.\n“Na siga Lotulevu, Vakaraubuka kei na Vakarauwai, keimami sa qai qarava kece na volivolitaki na lewe ni soqosoqo,” kaya o Gasaudrau\nE vakavinavinaka talega vakalevu o Gasaudrau ki vei ira kece sara na lewe ni soqosoqo, ka vakakina o ira na nodra turaga, ka ra veitokoni tiko e na macawa dua ni soqo ni Adi Tebara.\nSa tu na nona vakanuinui na marama yabaki 34 oqo ni ra na yalovata tikoga e na veigauna na lewe ni soqosoqo vakamarama, ka ra tokoni ira tiko na nodra turaga, e na veika e lavaki mai na Lotu, vanua kei na matanitu.


Isikeli 24 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nJerusalemi vaka na kuro veveka ni vakasaqa (1-14)\niVakatakilakila ni mate o wati Isikeli (15-27)\n24 E vosa tale vei au o Jiova ena ikaciwa ni yabaki, ena ikatini ni vula, ena ikatini ni siga ni vula, e kaya: 2 “O iko na luve ni tamata, mo vola na tikinisiga* qo, na siga sara ga qo. E ravuti Jerusalemi ena siga qo na tui Papiloni.+ 3 Mo cavuta e dua na vosa vakaibalebale me baleta na vuvale talaidredre, mo kaya me baleti ira: “‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “Mo tokara na kuro ni vakasaqa,* biuta ena buka mo sova kina na wai.+ 4 Mo biuta kina na tikitiki ni lewe ni manumanu,+ na tikina vinaka kece,Na sagana kei na tabana, mo vakasinaita ena sui vinaka. 5 Mo kauta na sipi vinaka mai na qelenisipi,+ mo tuva wavoki na buka ena ruku ni kuro. Mo saqara na tikitikina, mo vakasaqara e loma na suina.”’” 6 “Ia qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Ena rarawa na koro dauvakadavedra,+ na kuro ni vakasaqa veveka, e sega ni kau tani na kena veveka! Mo kauta tani yadudua na tikina,+ mo kua ni vakawirimadigitaka. 7 Ni tiko e loma na kena dra,+ e sova o koya na dra ena vatu. E sega ni sova ena qele me ubia ena kuvuniqele.+ 8 Meu vakatubura na cudru levu ni veitotogitaki,Au biuta na nona dra ena delanivatu talivaMe kua kina ni tabonaki.’+ 9 “O koya gona, qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Ena rarawa na koro dauvakadavedra!+ Au na binia na buka me cere. 10 Mo binia na buka, mo waqaca,Saqara vinaka na lewe ni manumanu, mo sova tani na kena su me qesa na sui. 11 Mo biuta na kuro lala ena qilaiso me katakata,Me damu kina na kena kopa. Ena waicala e loma na kena duka,+ ena yavu na kena veveka. 12 E veivakacudrui, e veivakaocai,Ni sega ni takali na vavaku ni veveka.+ Mo biuta ina buka kei na kena veveka!’ 13 “‘E vakadukadukalitaki iko na nomu ivalavala torosobu.+ Au saga meu vakasavasavataki iko, ia o sega ni savasava mai na nomu dukadukali. O na sega ni savasava me oti mada na noqu cudruvi iko vakalevu.+ 14 O yau o Jiova au tukuna. Ena yaco ga. Au na vakayacora, au na sega ni suka, au na sega ni rarawa, au na sega ni veisautaka na lomaqu.+ Era na lewai iko me vaka na nomu ivalavala kei na ka o cakava,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.” 15 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya: 16 “O iko na luve ni tamata, au sa vakarau kauta tani vei iko na nomu daulomani ena dua ga na kuita.+ Mo kua ni lolosi,* se tagi, se turu na wainimatamu. 17 Me kua ni rogo na nomu vutugu, mo kua ni vakalolokutaka na mate.+ Mo dara na ivauniulumu,+ mo vakaivava.+ Mo kua ni ubia na nomu sominiwai,*+ mo kua ni kania na madrai e kau yani vei iko.”*+ 18 Au vosa vei ira na lewenivanua ena mataka, e mate na watiqu ena yakavi. Au vakayacora ena matakalailai na ka au vakaroti kina. 19 Era kaya vei au na lewenivanua: “O na tukuna vei keimami se tarai keimami vakacava na ka o cakava tiko?” 20 Au kaya vei ira: “E vosa vei au o Jiova, e kaya, 21 ‘Mo tukuna ina vuvale ni Isireli: “Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova, ‘Sa voleka niu vakacacana na noqu tikina tabu,+ na ka oni sakitaka vakalevu, na ka oni mareqeta, kei na ka e taleitaka na lomamuni. Era na mate ena iseleiwau na luvemuni tagane kei na luvemuni yalewa oni biuta tu mai.+ 22 Oni na qai cakava me vaka na ka au cakava. Oni na sega ni ubia na nomuni sominiwai, oni na sega ni kania na madrai e kau yani vei kemuni.+ 23 Oni na dara na ivauniulumuni kei na ivava e yavamuni. Oni na sega ni lolosi se tagi. Oni na vuca ena nomuni cala,+ oni na vutugu vakataki kemuni. 24 O Isikeli na kemuni ivakatakilakila.+ Oni na cakava na ka kece e cakava. Ena gauna e yaco kina, oni na qai kila ni o yau na Turaga Cecere Duadua o Jiova.’”’” 25 “O iko na luve ni tamata, na siga au kauta tani kina vei ira na nodra ivunivuni, oya na ka totoka era marautaka, na ka era mareqeta, na ka e bibi vei ira, kei na luvedra tagane kei na luvedra yalewa,+ 26 ena tukuna vei iko e dua e dro bula.+ 27 O na dolava na gusumu ena siga oya mo vosa vua e dro bula, o na sega ni galu.+ O na kedra ivakatakilakila, era na qai kila ni o yau o Jiova.”\n^ Ipe., “na yaca ni siga.”\n^ Se “tebenigusumu e cake.”\n^ Ipe., “madrai ni tamata.”


Tuvaitutu ni ika135 ni Kalasi ni Koronivuli e Kiliati\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chol Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Fante Finnish French Georgian German Greek Haitian Creole Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kinyarwanda Kirundi Korean Lithuanian Malagasy Malayalam Nahuatl (Central) Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Totonac Tsonga Turkish Tzeltal Tzotzil Ukrainian Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Xhosa Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nEna ika14 ni Seviteba 2013, era soqoni e rauta ni 10,500 na iVakadinadina ena tuvaitutu ni ika135 ni kalasi ni Koronivuli o Kiliati e Patterson, Niu Yoka, na vanua e dau caka kina nodra vuli na iVakadinadina i Jiova. Na koronivuli qo e vakavulici ira na kenadau ena cakacaka vakaitalatala me vuavuaivinaka na itavi era lesi kina.\nE jeameni ena tuvaitutu o Guy Pierce, e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova, e yavutaka nona vosa ena Maciu 28:19, 20: “Ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua kece ga mera noqu tisaipeli, . . . vakavulici ira mera muria na ka kece au vakarota vei kemuni.”\nE vakamacalataka o Brother Pierce ni se tomani tiko ga nikua na ka e tukuna o Jisu. Nida veivakatisaipelitaki, eda vakavulici ira na lewenivanua mera muria na ka kece e vakarota o Jisu. E okati kina na ivakaro mera vunautaka “na itukutuku vinaka qo ni Matanitu.” (Maciu 24:14) Ena sala qo, o ira kece na tisaipeli vou era vunautaka qai vakavulica na itukutuku ni Matanitu. Na cava e rawati kina? E tomana o Brother Pierce, “e tubu na kedra iwiliwili [na lewe i vuravura] vaka kina na kedra iwiliwili na tamata ni Kalou.”\n“Era Lomasavu.” O Thomas Cheiky, e lewe ni Komiti ni Tabana e Merika, e yavutaka nona ivunau ena 2 Korinica 8:1-4. Ena imatai ni senitiuri era cikeva na lotu vaKarisito dravudravua e Masitonia mera cau ena vukudra na mataveitacini e Jerusalemi. E laurai tale ga qo vei ira na gonevuli ni Kiliati, na yalo ni vakuai ira kei na lomasoli.\nEna gauna vata qori eda kila nira yalomatua na kai Masitonia, ni sega ni sivia tale na ka era solia me vakaleqa nodra vuvale se nodra sokalou vua na Kalou. E vakauqeti ira na gonevuli o Brother Cheiky mera vakatotomuri ira na kai Masitonia mera veiraurautaka na nodra solika.\n“Sa Mai Cava na Vuli.” O Samuel Herd e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa e vakabibitaka vei ira na gonevuli na vuna mera kua ni guilecava kina na nodra vuli ena Koronivuli o Kiliati. Me vaka na sere totoka o rogoca ena mataka, o na sega ni guilecava rawa ena siga taucoko, ena vakadeitaki ira tale ga na gonevuli nodra vakananuma na vuli e Kiliati.\nE vakadreta vei ira na gonevuli o Brother Herd ni sega ni vakaiyalayala na ka e nanuma na Kalou. E vakayacani ira na bilioni vaka bilioni na isoso kalokalo, ena sega vakadua ni guilecavi ira. (Same 147:4) Ena sega tale ga ni guilecava na nodra sasaga na gonevuli era vuli e Kiliati! Era kumuna na “iyau mai lomalagi,” ena sega tale ga ni dua e rawa ni kauta laivi na ka e nanuma o Jiova me baleti ira.—Maciu 6:20.\nNi nanuma na Kalou na nodra cakacaka kei na nodra lomani koya, e dodonu gona mera mareqeta nodra vuli e Kiliati. E tukuna o Brother Herd, “ni vakamarautaki iko nomu vakasamataka na gauna ni vuli, kua ni guilecava mo vakavinavinakataki Jiova, o koya e vu ni nomu marau. Dau vakananuma na veika qo, ena vukei iko vakalevu.”\n“Me Vakacegui Iko na Kaukaua i Jiova e Sega ni Tukuni Rawa.” E vakauqeti ira na gonevuli o Sam Roberson e dauveivakavulici e Kiliati mera nuitaka na kaukaua i Jiova mera vosota kina na ituvaki dredre. E kaya na Efeso 3:20 ni Kalou “ena rawa ni cakava vei keda na ka e uasivia sara na ka eda kerea se bau vakasamataka.” Eda sega ni kila se vakamacalataka rawa na nona kaukaua na Kalou, ni ‘uasivia sara na ka eda bau vakasamataka’ baleta e tukuni ena tikinivolatabu qo ni ‘uasivi’ sara na ka e rawa ni cakava.\nO Jiova e vakarautaka tu vei ira na lotu vaKarisito na nona kaukaua. O koya e vaka e “dua na qaqa rerevaki,” se “dauvala qaqa,” ena gauna ni leqa. (Jeremaia 20:11; God’s Word Bible) E vakadreta vei ira na gonevuli o Brother Roberson ni o Jiova ena vukei ira ena leqa cava ga era sotava.\n“Me Dokai na Nomuni Cakacaka Vakaitalatala.” E vakamacalataka o William Samuelson, e dauveivakavulici tale ga e Kiliati, ni rua na ka era rawa ni sakitaka na gonevuli ni Kiliati ena nodra cakacaka vakaitalatala. Era vakadinadinataka ni ganiti ira mera dokai ena vuku ni nodra cakacaka ni bera kei na gauna ni vuli, kei na nodra dokai tiko ga nira matataka na matanitu cecere duadua—oya na Matanitu ni Kalou.\nNa cava mera cakava na gonevuli mera dokai tiko ga kina? E uqeti ira o Brother Samuelson mera vakarokorokotaki Jiova ra qai dokai ira na lewenivanua, me vaka nona dau rokovi ira na so tale o Jisu ena gauna mada ga e veivakadodonutaki se veivakasalataki kina. Na cava na kena yaga? Me vakataki Paula ga, ena dokai qai vakacaucautaki na nodra cakacaka vakaitalatala.—Roma 11:13.\n“Na Nodra Kaukaua na Ose e Tiko e Gusudra.” E vakaraitaka o Michael Burnett e dua tale na dauniveivakavulici e Kiliati, na sala eda tokona kina na Vakatakila 9:19, noda vakayagataka na ka eda vulica ena soqoni vaKarisito meda vunau kina ena doudou. Oti qori e veivosakitaka kei ira na gonevuli se vakatasuasuataka na veika marautaki era sotava ena nodra cakacaka vakavunau donuya nodra vuli e Kiliati. Kena ivakaraitaki, a taroga e dua na gonevuli na taro vakavure vakasama vua e dua e cakacaka ena igunugunu ni benisini ni kaya, “Gauna cava e tekivu qai cava kina na nodra gauna lokuci na veimatanitu?” (Luke 21:24) Ni lai sikovi koya tale, e vakaraitaka vua na isaunitaro ena Taniela wase 4, kei na ikuri ena ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu?\n“E Vakadeitaki na Lomadra.” O Adrian Fernandez, e lewe ni Komiti ni Tabana e Merika, e vakataroga e rua na veiwatini eratou sa taura na nodratou ivola. E vakamacalataka o Brother Helge Schumi ni tukuni ena iVolatabu eso na dauveiqaravi ni Kalou era qaciqacia ni soli vei ira eso na itavi lavotaki, ia na vuli e Kiliati era vakadreti kina ni bibi mera dau yalomalumalumu. (2 Veigauna 26:16) Qori tale ga na ka e nanuma o Brother Peter Canning ena dua na ulutaga ni vuli e Kiliati me baleta na vulici ni vosa ni vanua era lesi kina, e tukuni kina: “Kua ni dokadoka. Ciqoma ni o na dredrevaki ena so na gauna.” Eratou vakavinavinakataka na va na gonevuli qo ni vuli e Kiliati e vakarautaki ratou ena veika sa tu mai liu, e vakadeitaka tale ga na lomadratou.—Iperiu 13:9.\n“Moni Marau ga ni sa Volai na Yacamuni Mai Lomalagi.” (Luke 10:20) O Geoffrey Jackson e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa, e vosa ena ulutaga levu ni porokaramu. E levu vei ira na tuvaitutu ena kalasi qo ena sega ni veisau na nodra ilesilesi, se mera lesi ena vanua se sega vakadua ni vunautaki kina na itukutuku vinaka. Me vakacava na nodra rai na gonevuli?\nNira lesu mai na le 70 na tisaipeli a tala o Jisu mera lai vunau, era tukuna vua na ka marautaki nira vakasava na timoni ena yacana. (Luke 10:1, 17) E duavata kei ira o Jisu, ia e tukuna ga: “Me kua ni vu ni nomuni marau na nomuni vakamalumalumutaki ira na timoni, moni marau ga ni sa volai na yacamuni mai lomalagi.” (Luke 10:20) E vakaraitaka gona o Jisu ni na sega ni dau yaco qori e veisiga. Kena ibalebale me bibi vei ira na nodra yalodina vei Jiova kei na kena ‘sa volai mai lomalagi’ na yacadra, sega ni veika e rawati.\nE tomana o Brother Jackson, “eda vuli tale ga ena ka e tukuna o Jisu vei ira na le 70 na tisaipeli.” Me kua ni vu ni noda marau se yalodina na veika eda rawata ena noda cakacaka vakavunau. Ia me vu ni noda marau kei na noda yalodina, na noda veiwekani voleka kei Jiova kei na noda gumatua nida qaravi koya.\nA sotava tale ga o Jisu na ituvaki e rawa ni veivakayalolailaitaki. Kena ivakaraitaki, era tekivu muri koya e udolu ni oti nona vakani ira vakacakamana. (Joni 6:10-14, 22-24) Ia ni toso na gauna, e levu vei ira qori era biuti koya nira tarabe ena so na ka e vakavulica o Jisu. (Joni 6:48-56, 60, 61, 66) Ia eratou vakadeitaka na nona yapositolo yalodina ni ratou na sega ni biuti koya. Eratou ivakaraitaki vinaka ena nodratou raica vakabibi na nodratou veiwekani kei na nodratou yalodina vei Jiova, sega ni veika e rawati.—Joni 6:67-69.\nKena itinitini. Nira tauri ivola oti na gonevuli, e wilika sara e dua na gonevuli nodra ivola ni vakavinavinaka na lewenikalasi. E tinia o Brother Pierce ni raici ira sobu na tamata ni Kalou o vuravura, wili kina o ira na gonevuli ni Kiliati. (Cakacaka 4:13; 1 Korinica 1:27-31) E vakadonuya ga o Jiova na noda yalataki keda vua qai solia vei keda nona yalo tabu. E kaya o Brother Pierce ni sega ni qoroya o Jiova na ka eda kila, “e qoroya ga na noda yalodina, kei na noda lomani koya dina.”\nVeika me Baleta na Kalasi\niWiliwili ni gonevuli: 48\niVakatautauvata ni yabaki: 40\niVakatautauvata ni yabaki ni papitaiso: 23.5\niVakatautauvata ni yabaki ena cakacaka vakaitalatala vakatabakidua: 19\nVanua era cavutu mai kina: 24 *\n^ para. 27 Sega ni laurai ena mape na vanua kece.


Harley vakaitaukei Streeet valenibula Lodoni - Treatments Doctors and Testing\nCoronavirus Vaccine Private Innoculations are available from Doctors and Clinics on Harley Street in London based on the Pfizer vaccine. Sa vakadonui talega na wainimate ni Oxford vakaitaukei mai vei UK regulators ka sa namaki talega me na tiko talega na wainimate vakaitaukei ena gauna oqo. Na sala cava e Pfizer Coronavirus Covid 19 Wainimate sa soli? […]\nHarley vakaitaukei Streeet valenibula Lodoni\nHarley vakaitaukei Streeet valenibula Lodoni – O Harley St sa ikoya na valenivolavola Premier ni veiqaravi vakaitaukei e Iurope.\nE tiko e dua na harley St valenibula solia na veiqaravi vinaka duadua ena kena soli vata na duavata veikauwaitaki.\nHarley St veiqaravi e oka kina\nMatenisuka valenibula (solia e dua na insulini ni vakailavotaki ni veika vakaitaukei e pamu tiko)\nLipsocuction e Lodoni


iTuvatuva ni Kena Vakarawarawataki na Soli ni iVola—Na Rai Dodonu — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\niTuvatuva ni Kena Vakarawarawataki na Soli ni iVola—Na Rai Dodonu\n1 Sa 20 mai oqo na vula na noda vakayagataka tiko na ituvatuva ni kena vakarawarawataki na soli ni ivola. E kunei ni yaga vakalevu na veisau oqo. Taumada, e vakavinakataka sara na noda cakacaka vakaitalatala vakarisito, ni vukei keda meda vakabibitaka ga na noda vaqarai ira “era sa vakarau tu me vinakata na bula tawamudu.” (Caka. 13:48) Ena sala cava? Na noda veitalanoa vakaivolatabu kei ira eda sotava, e vukei keda meda vakalewa vinaka kina se o cei e taleitaka dina na noda itukutuku. Nida vakadeitaka na nona tataleitaki e dua, sa rawa nida qai solia na ivola.\n2 Dua tale na kena yaga, eda rawa ni taura na ivola eda gadreva me noda, kei na kena meda kauta ena cakacaka vakavunau, da qai sega ni leqataka na noda ituvaki vakailavo. Eda uqeti kece meda dau tokona na cakacaka ni isoqosoqo i Jiova e vuravura raraba, me vakatau ena keda ituvaki. Ia, ke so vei keda e vakaiyalayala ga na ka eda rawa ni cautaka, e se rawa ga meda taura na ivola e vakayagataki ena vuli kei na cakacaka vakavunau. Ena vuku ni tikina oqo, e veiganiti dina kina na vosa ni yapositolo o Paula.— 2 Kor. 8:14, 15.\n3 Na itovo ni rai cava meda vakaraitaka kece nida vakayagataka na ivola e tabaka na isoqosoqo ni Kalou? E macala ni bau ka toka ni sasaga qai vakayagataki e levu na ilavo me taba qai veisoliyaki kina na ivola vivinaka oqo. Eda taleitaka kece meda tokona na cakacaka oqo kei na so tale na basogana e vakayacori tiko ena vuravura raraba, eda na vakaraitaka oqo ena noda dau cau vakawasoma. E sega vakadua ni vinakata e dua na dauveiqaravi i Jiova me vakamaumautaka na isolisoli vakayalo! O koya gona, nida otataka na ivola me noda se da solia ena cakacaka vakavunau, meda vakadeitaka sara ga nida na vakayagataka vakavuku. Se rawa tiko ga ni veisoliyaki na ivoladraudrau makawa ena cakacaka vakaitalatala.\n4 E rua na ka ena vinakati meda vakasamataka vakayalomatua me baleta na ituvatuva ni kena vakarawarawataki na soli ni ivola. Kena imatai, se ituvaki cava eda sotava, eda sega ni solia tu ga vakaveitalia na ivola. Ke tataleitaki dina na itaukeinivale, e rawa ni soli wale na ivola. Vakavo ga ke sega ni veiganiti, e dodonu meda vakamacalataka vakalekaleka ni noda cakacaka e tokoni tiko ena cau, eda na ciqoma ena marau na levu ga ni ka era via cautaka. Sega ni tukuni sara me vakamacalataki vei ira na nomu vuli iVolatabu kei ira o dau sikovi ira tiko ena gauna kece o solia kina vei ira na ivola. Nira sa kila na ituvatuva oqo, ena vakavudua sara na kena qai dau vakamacalataki.\n5 Kena ikarua e baleta tiko na ivola e dau wili me special-request item eda otataka me noda. Nida cakava oqo, de vinaka meda tarogi keda mada: Keu kerea na ivola oqo, ena veibokoci vinaka beka na kena isau kei na levu ni cau au dau solia wasoma ina cakacaka ena vuravura raraba? Me otataki ga na ivola isaulevu vaka na iVolatabu waqa malumu (deluxe Bible) ke da na cautaka dina na kena isau. Ke sega, sa rauta mada ga meda otataka na iVolatabu waqa vavaku (bi12), se vakaevei?\n6 Eda vakavinavinaka vakalevu ni vakaiyaragitaki keda o Jiova ena ka eda gadreva ena noda dau vuli vakataki keda kei na noda cakacaka vakaitalatala. Meda vakayagataka mada ga vakavuku na isolisoli oqo, da kua ni vakamaumautaka na iyau maroroi vaka oqo. Meda vakaraitaka tiko mada ga na rai dodonu ena ituvatuva ni kena vakarawarawataki na soli ni ivola.


Same 72 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nMe baleti Solomoni. 72 Kemuni na Kalou, ni solia na nomuni lewa vua na tui,Qai vakarautaka na nomuni yalododonu vua na luvena tagane na tui.+ 2 Me valataka ena yalododonu na nodra dodonu na nomuni tamata,Kei na nomuni lewadodonu vei ira na vakaloloma tu.+ 3 Me kauta mai na veiulunivanua na sautu vei ira na tamata,Me kauta tale ga mai na veidelana na yalododonu. 4 Me taqomaki* ira na vakaloloma ena kedra maliwa na tamata,Me vakabulai ira na luvedra tagane na dravudravua,Me vurumemeataka tale ga na daulawaki.+ 5 Era na rerevaki kemuni tiko ga me vaka na dede ni matanisigaMe vaka tale ga na dede ni vula,Mai na dua na itabatamata ina dua tale na itabatamata.+ 6 Ena vaka na tau ni uca ena veico sa koti,Vaka na uca mirimiri e vakasuasuataki vuravura.+ 7 Ena nona siga era na buroro* na yalododonu,+Ena qai vakilai na sautu+ me yacova ni oti na vula. 8 Ena lewai ira o koya mai na dua na wasawasa ina dua tale na wasawasaMai na Uciwai* tale ga ina iyalayala kei vuravura.+ 9 Era na cuva e matana o ira na tiko ena vanua dravuisiga,Na kena meca tale ga era na dramica na kuvuniqele.+ 10 O ira na tui kei Tasisi kei na veiyanuyanu era na sauma na ka e lavaki.+ O ira na tui Sipa kei Sepa era na cabora na iloloma.+ 11 Era na cuva e matana na tui kece,Era na qaravi koya tale ga na veimatanitu kece. 12 Ni na vakabula o koya na dravudravua e tagi ni kere veivuke,O koya tale ga na vakaloloma kei koya e sega ni vukei. 13 Ena lomani ira na vakaloloma kei na dravudravua,Ena vakabula tale ga na dravudravua. 14 Ena vakabulai ira mai na veivakasaurarataki kei na ivalavala kaukaua,Ena ka talei tale ga e matana na nodra dra. 15 Me bula qai soli vua na koula mai Sipa.+ Me masulaki mada ga,Me qai vakalougatataki ena siga taucoko. 16 Ena levu na covuata e vuravura,+Ena vuabale ena dela ni veiulunivanua. Ena bulabula na nona vuata me vaka mai Lepanoni,+Era na seraka tale ga ena koro na tamata me vaka na kau kei vuravura.+ 17 Me tu na yacana me tawamudu,+Me qai rawaka me vaka na dede ni matanisiga. Mera rawata na veivakalougatataki ena vukuna,+Mera kaya na veimatanitu ni marau o koya. 18 Me vakacaucautaki na Kalou o Jiova, na Kalou ni Isireli,+O koya duadua ga e cakava na veika veivakurabuitaki.+ 19 Me vakacaucautaki na yacana lagilagi me tawamudu,+Me qai vakasinaiti vuravura taucoko na kena lagilagi.+ Emeni, Emeni. 20 Sa cava eke na masu i Tevita, na luvei Jese.+\n^ Ipe., “lewai.”\n^ Ipe., “kadre.”


Waqavuka Ni Jet Charter Mai se Ki Massachusetts Plane Rentals\nExecutive Business Private Jet Air Charter Boston, worcester, Springfield, Lowell, Cambridge, MA Plane Rental Company Near Me call 617-906-7300 me baleta na malanivosa totolo ena lala na yavaqu vuka veiqaravi me qarava na me baleta na veiqaravi vakabani ni Businessperson, Leqa tubukoso, Yadudua na marau vata kei na noqu manumanu maroroi na waqavuka veiyaloni? Me na veivuke vinaka duadua waqavuka kabani o sa rawata ki na nomu icavacava ka tarava volai sara toka vakadodonu ka vakatotolo na ka rawarawa 617-906-7300!\nEra na rawa ni dua na ka ni veigauna sa oti na gauna ni wawa kevaka o sa redetaki ni dua veiqaravi ni vuka ni tu ni jeti vakaitaukei ena Massachusetts. Sa rauta na gauna ni wawa vakatautauvata 4 me 6 na miniti. Ko na tekivu na nomudou dro ena levei kina na balavu ni laini ena igunugunu na jeke ni iyaya, ticketing, ka sa vakatorocaketaka sara na tataqomaki ka icili na nomu waqavuka.\nYou might find Empty leg deal from or to Massachusetts area’ e dua na vosa e vakayagataki ena cakacaka ni waqavuka me baleta na lesu lala mai ni dua na waqavuka vakaitaukei veivosakitaka dua ga na sala.\nDikeva rawa na nomu na siti voleka duadua e ra me ikuri ni itukutuku ena waqavuka yadua chartering ena Massachusetts.


Jope 19 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nSauma o Jope (1-29)\nCata nodratou veivunauci nona “itokani” (1-6)\nKaya nira biuti koya nona itokani (13-19)\n“Bula tiko na noqu ivakabula” (25)\n19 E qai kaya o Jope: 2 “Ena vakacava na dede ni nomudou vakararawataki au,+Na nomudou vakayalolailaitaki au ena vosa?+ 3 Sa vakatini nomudou vosataki au,Dou sega ni maduataka nomudou vakararawataki au tiko.+ 4 Ia keu cala dina,E tiko ga vei au na noqu cala. 5 Ke dou via vakacerecerei kemudou tiko vei au,Ni dou tukuna ni dodonu meu cudruvi, 6 Dou kila ni Kalou ga e vakacalai au,Qai toboki au ena nona lawa ni vakasasa. 7 Raica! Au kailavaka voli, ‘Na iValavala kaukaua!’ ia e sega ni dua e rogo mai,+Au tagi tiko ga ni kere veivuke, ia e sega na lewadodonu.+ 8 E sogota noqu sala ena lalagavatu, au qai sega ni takoso rawa,E ubia na noqu sala ena butobuto.+ 9 Sa luvata tani na kequ lagilagiQai kauta tani mai uluqu na isala vakaturaga. 10 E talaraki au ena veiyasana me yacova niu yali,E cavuraka noqu inuinui me vaka na vunikau. 11 E waqa vei au na nona cudru,Qai raici au meu kena meca.+ 12 Era tuvaivalu nona sotia mera ravuti au,Ra qai keba wavokita na noqu valelaca. 13 E kauti ira na wekaqu mera yawaki au,Ra qai gole tani vei au na noqu veikilai.+ 14 Era sa yali na noqu itokani voleka,Ra qai guilecavi au o ira au kila vinaka.+ 15 O ira na vulagi e noqu vale+ kei ira na noqu yalewa bobula era sa guilecavi au,Au kaitani e matadra. 16 Au kaciva noqu dauveiqaravi, ia e sega ni rogo mai,Au vakamasuti koya e gusuqu me bau lomani au. 17 Na noqu icegu sa boica vei watiqu,+Ra qai vakasisilataki au na wekaqu* dina. 18 Era cati au mada ga na gone,Niu tucake, era vakalialiai au. 19 Era sevaki au kece na noqu itokani voleka,+Era saqati au tale ga o ira au dau lomana.+ 20 Sa kabita na suiqu na kuliqu kei na lewequ,+Ia au dro bula ena kuli ni batiqu. 21 Dou lomani au, na noqu itokani, dou lomani au,Ni sa tarai au na liga ni Kalou.+ 22 Na cava dou vakacacani au tiko kina me vaka na Kalou,+Dou sega ni oca* na vakararawataki au?+ 23 Ke volai mada ga na noqu vosa,Ke volai mada ga ena dua na ivola! 24 Me ceuti vakadua ena vatu,Ena penikaukamea kei na uma! 25 Au kila vinaka ni bula tiko na noqu ivakabula,*+Ena muri mai qai tu e dela i vuravura.* 26 Ni sa rusa na kuliniyagoqu,Ni se tiko ga na lewequ, au na raica na Kalou, 27 Au na raici koya sara ga,Ena raica ga na mataqu, sega tale ni dua.+ Ia e lomaqu, au sega ni cakava rawa e dua na ka!* 28 Ni dou kaya, ‘Keitou vakacacani koya tiko vakacava?’+ Ni sa tu ga vei au na vu ni leqa. 29 Dou rerevaka na iseleiwau,+Ni iseleiwau ena veitotogitaki ena cala,Mo dou kila ni tiko na turaganilewa.”+\n^ Ipe., “na luve ni noqu katonigone,” oya na katonigone a vakasucumi au (na katonigone i tinaqu).\n^ Ipe., “sega ni lomavakacegu ena lewequ.”\n^ Se “dauveivoli lesu.”\n^ Ipe., “dela ni (ena) kuvuniqele.”\n^ Se “sa sega ni vinaka na noqu ivi.”


O Via Kila na Ka Dina? — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkt t. 1-4\nO Via Kila na Ka Dina?\nE Kauaitaki Keda Beka na Kalou?\nEna Oti Beka na iValu kei na Rarawa?\nE Bula Tale Tiko e Dua na Ka Nida sa Mate?\nNa Masu Vakacava e Rogoca na Kalou?\nE Rawati Vakacava na Marau?\nVakavuvulitaka na Ka Sara ga e Kaya na iVolatabu\nNa Vale ni Vakatawa Kacivaka na Matanitu i Jiova—2007\nNa Cava Mada e Kaya na iVolatabu me Baleta na Kalou?\nO Cei na Kalou?\nMarau me Tawamudu!—Vuli iVolatabu\nNA KA dina me baleta na cava? Me baleta e so na taro bibi eda dau taroga. Rairai o dau vakasamataka tale ga e so na taro va qo:\nNa cava na inuinui me baleti ira na sa mate?\nRawati vakacava na marau?\nO na qara e vei na isaunitaro qori? Ke o tarogi ira e so, ena duidui na nodra isaunitaro. Ena veicalati tale ga na nodra isaunitaro na iliuliu ni lotu. O na rairai kunea ena laibri se sitoa ni ivola e drau vakadrau na ivola era kaya ni tiko kina na isaunitaro. Ia e sega ni tautauvata na veika e volai kina. E so tale e veiveisau na kena ivakamacala ni toso na yabaki se sosomitaki ena dua tale na ivola.\nIa e tiko e dua na ivola ena sauma vinaka na taro kece oya qai kune kina na ka dina. A kaya o Jisu Karisito ena nona masu vua na Kalou: “Sa ka dina na nomuni vosa.” (Joni 17:17) Qori e vakaibalebaletaka na iVolatabu. Ena tabana e tarava, o na raica kina na isaunitaro vakaivolatabu me baleta na taro mai cake.\nVUNA E TAROGI KINA: Eda bula tu qo ena vuravura e levu kina na veivakalolomataki. Levu na lotu era vakavulica ni veika rarawa eda sotava e loma ni Kalou.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: Na Kalou e sega ni vakavuna na ca. E kaya na Jope 34:10: ‘E yawa vua na Kalou me caka ca: yawa tale ga vua sa Kaukauwa me sega ni dodonu.’ E tiko na inaki loloma ni Kalou me baleti keda. Ya na vuna a vakavulici keda kina o Jisu meda masuta: “Tama i keimami mai lomalagi, . . . me yaco mai na nomuni matanitu, me caka na lomamuni e vuravura, me vaka sa caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:9, 10, VV) E kauaitaki keda dina na Kalou ena nona solia mai na luvena me mate ena vukuda me vakayacori kina nona inaki.—Joni 3:16.\nRaica tale ga na Vakatekivu 1:26-28; Jemesa 1:13; kei na 1 Pita 5:6, 7.\nVUNA E TAROGI KINA: Levu era mate ena ivalu. Eda sotava kece tale ga na rarawa.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: Sa parofisaitaka tu na Kalou na gauna ena tekivu kina na bula vakacegu e vuravura taucoko. O ira era bula ena ruku ni veiliutaki ni nona Matanitu, era na “tukitukia na nodrai seleiwau mei bati ni siviyara, . . . ra na sega ni vulica tale nai valu.” (Aisea 2:4) Ena vakaotia na Kalou na veika tawadodonu kei na rarawa. E yalataka na iVolatabu: “Na Kalou ena tavoya tani kecega na wai-ni-mata mai na matadra; ia ena sega tale na ciba, se na rarawa, se na tagi, ka na sega tale na vutugu: ni sa takali tani na ka makawa [okati kina na veika tawadodonu kei na rarawa da sotava tu nikua].”—Vakatakila 21:3, 4.\nRaica tale ga na Same 37:10, 11; 46:9; kei na Maika 4:1-4.\nVUNA E TAROGI KINA: Levu na lotu era vakavulica ni bula tiko e dua na ka nida sa mate. So era kaya ni rawa vei ira na mate mera vakasagai keda, se ra kaya ni Kalou e totogitaki ira na ca mera vakararawataki tawamudu ena drano bukawaqa i eli.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: Nida mate, sa sega tale ni bula tiko e dua na ka. Kaya na Dauvunau 9:5: “Ko ira na mate era sa sega ni kila e dua na ka.” Kena ibalebale nira sega ni rawa ni vakasagai keda se vukei keda, nira sa sega ni vakila e dua na ka.—Same 146:3, 4.\nRaica tale ga na Vakatekivu 3:19 kei na Dauvunau 9:6, 10.\nVUNA E TAROGI KINA: Eda vinakata meda bula qai marau vata kei ira na wekada lomani. Kena ivakarau ga meda via raici ira tale na wekada lomani era sa takali.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: Levu era sa mate era na vakaturi. E yalataka o Jisu ni ‘o ira kece na tu ena ibulubulu era na lako cake mai.’ (Joni 5:28, 29, VV) Me lako vata kei na inaki taumada ni Kalou, era na rawa ni bula tawamudu tale ga ena vuravura parataisi na vakaturi. (Luke 23:43) E okati ena yalayala qo na bula uasivi kei na bula tawamudu vei ira na talairawarawa. E kaya na iVolatabu: “Era na taukena na vanua ko ira na yalododonu, ka tiko kina ka sega ni mudu.”—Same 37:29.\nRaica tale ga na Jope 14:14, 15; Luke 7:11-17; kei na Cakacaka 24:15.\nVUNA E TAROGI KINA: Era dau masu na tamata kece e tiko na nodra lotu. Ia, e levu era nanuma ni sega ni saumi nodra masu.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: A vakavulica o Jisu meda kua ni “cavuta tiko ga e dua na qaqanimasu” me vakataki ira e so. (Maciu 6:7, NW) Ke da vinakata me rogoca na Kalou na noda masu, dodonu meda masu ena sala e vakadonuya. Ena rawa qori ke da vulica nona inaki, qai salavata noda masu kei na lomana. Na imatai ni Joni 5:14 e kaya: “Kevaka eda sa kerea e dua na ka me vaka na lomana [ni Kalou], sa rogoci keda ko koya.”\nRaica tale ga na Same 65:2; Joni 14:6, 14; kei na 1 Joni 3:22.\nVUNA E TAROGI KINA: Levu era vakabauta ni na vakamarautaki ira na ilavo, rogo, se na kedra irairai. Ra vakaliuca kina na veika qo—ra qai kila nira sega ni marau.\nNA KA E KAYA NA IVOLATABU: A vakaraitaka o Jisu na sala me rawati kina na marau ena nona kaya: “Era marau o ira e gu na lomadra mera vulica na vosa ni Kalou.” (Maciu 5:3, NW) Ena rawati ga na marau dina ke da saga meda kila na ka dina me baleta na Kalou kei na nona inaki me baleti keda. E kunei qori ena iVolatabu. Nida kila na ka dina, eda na qai kila na veika e bibi kei na kena e sega. Ena dusimaki keda ena noda vakatulewa kei na ka eda cakava, qai vakainaki kina noda bula.—Luke 11:28.\nRaica tale ga na Vosa Vakaibalebale 3:5, 6, 13-18 kei na 1 Timoci 6:9, 10.\nQo na ivakamacala lekaleka ga ni kena saumi vakaivolatabu e ono na taro. O via kila tale e levu na ka? Ke ‘gu na lomamu mo vulica na vosa ni Kalou,’ sega ni vakabekataki ni o na via kila e levu tale na ka. O na rairai lomatarotarotaka e so na taro me vaka: ‘Ke kauaitaki keda dina na Kalou, cava e vakatara tiko kina na ca kei na rarawa? Au na vakavinakataka vakacava na noqu bula vakavuvale?’ Na taro qori kei na vuqa tale ena sauma vinaka na iVolatabu.\nIa ena dredre beka vei ira e levu nikua mera dikeva na ka e kaya na iVolatabu. Era nanuma ni sa rui ivola levu qai dredre meda kila. O na vinakata beka me dua e vukei iko ena kena saumi na nomu taro mai na iVolatabu? E vakarautaka na iVakadinadina i Jiova na ivukevuke mo dusimaki kina.\niMatai, na ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? e vakarautaki me yaga vei ira na osooso ena kena saumi vakamatata mai na iVolatabu na taro bibi. Na ikarua ni ivukevuke na ituvatuva ni vuli iVolatabu e sega ni saumi kei na dua na iVakadinadina i Jiova. Ena rawa ni lako sara ga yani e vale ena veimacawa se na dua tale na vanua veiganiti e dua na iVakadinadina i Jiova e rawa ni veivakavulici ena iVolatabu qai tiko e nomuni yasayasa. E sa yaga vei ira e milioni e vuravura raraba na ituvatuva qo. Levu era kaya ni “qo sara ga na ka dina!”\nE sega ni dua tale na ka e uasivita na iyau vakayalo. E sereki keda na ka dina ena iVolatabu mai na vakatevoro, veilecayaki, kei na rere vakalialia. E solia vei keda na inuinui, vakainaki noda bula, da qai vakila na marau. E kaya o Jisu: “Dou na kila na ka dina, ia na ka dina ena sereki kemudou.”—Joni 8:32.


Home > Migrant Communities Library Guide > Fijian services\nNa veiqaravi ni vale ni wilivola\nE taukena na vale ni wilivola yadua e Weligitoni na i vola, i vola e vakagauna tu na kedra tabaki, na CD kei na DVD era tu kina, ka tu na teveli kei na i dabedabe me vakayagataki e na vuli lesoni.\nE levu na i vola e rawa ni tauri me va na macawa na kena dede, ia e dua ga na macawa na balavu ni gauna e rawa ni ra tauri kina na CD, na i vola e vakagauna tu na kedra tabaki, kei na DVD.\nNa tauri i vola kei na veika tale e so\nE dodonu mo curu (e so tale na i vakamacala me baleta na curu) me rawa ni dua na nomu i vola palasitika ni lewe ni vale ni wilivola. E sega ni saumi na curu vei ira taucoko era vakaitikotiko e na koro levu ko Weligitoni, ka ra wili kina na gone.\nE rawa ni ko vakayagataka na nomu i vola palasitika ni lewe ni vale ni wilivola, mo tauri i vola mai na na tabana ni vale ni wilivola e na vanua ko vakaitikotiko kina. Kevaka ko tiko e na taudaku ni koro levu ko Weligitoni (me vakataka na koro levu mai na Hutt City, Porirua, Paraparaumu) e rawa ni ko curu e na vale ni wilivola ni vanua ko vakaitikotiko kina ka tauri i vola mai kina, se mo curu ki na vale ni wilivola e Weligitoni (e so tale na i vakamacala me baleta na curu kevaka ko tiko e na taudaku ni koro levu lo Weligitoni).\nE na solia vei iko ko koya na vakailesilesi e na vale ni wilivola e dua na tiki ni pepa e na gauna ko taura kina e dua na ka. E na volai tiko e na tiki ni pepa oqori na veika taucoko ko taura, kei na siga me ra vakasukai lesu kina ki na vale ni wilivola. Me ra vakasukai lesu taucoko na veika e tauri ki na vale ni wilivola era tauri mai kina, ni bera ni sogo na vale ni wilivola e na siga e dodonu me ra suka kina. Kevaka e sega, e tiko na kena i totogi me na saumi (e so tale na i vakamacala me baleta na i totogi).\nKevaka ko vakayalia se vakacacana e dua na i vola, e bibi sara mo veitaratara kei na vale ni wilivola. E tiko na i lavo me na saumi kina; kevaka e sega ni saumi, e na vakau na dinau ki na kabani e dau kumuni dinau.\nNa vakaqaqara i tukutuku\nEra tu na vakailesilesi e na vale ni wilivola me ra veivuke. E rawa ni ko kere veivuke me vakaqarai vei iko e dua na i vola, i vola tukutuku e vakagauna tu na kedra tabaki, CD se DVD ko via taura, ka rawa tale ga ni ko kere i vakamacala mai vei ratou. E sega ni saumi na veiqaravi ni veivuke oqo.\nE tu na tabana e tabaki tu kina na veika taucoko sara e tu e na vale ni wilivola ka rawa me tauri. Vakaqara na vanua oqori eke. Kerea e dua na vakilesilesi ni vale ni wilivola me vakaraitaka vei iko na ka mo cakava.\nNa kena tauri vakawawa tu e dua na i yaya\nKevaka sa taura oti e dua tale e dua na ka ko vinakata, e rawa ni ko vola na yacamu e na vanua e volai kina na yaca tu vakawawa. Ni sa vakasukai lesu na i yaya ko vinakata, e na vakaraitaka yani vei iko na vale ni wilivola ni sa rawa ni ko la'ki taura mai. E $2 na kena i sau vei ira na uabula. Kerea e dua na vakailesilesi ni vale ni wilivola me vakamacalataka vei iko na ka me caka.\nE na via veitaratara kei iko na vale ni wilivola e na so na gauna, me vaka na kena tukuni yani vei iko ni sa rawa ni ko la'ki taura na i vola ko a vinakata me tauri tu vakawawa. E na rawa ni qiri yani na talevoni vakamisini. Kevaka ko nanuma ni cala na matailalai ni veika e vakaraitaki yani, e dodonu mo qiria na vale ni wilivola e na naba (801-4040).\nNa vakavoui ni gauna me vakasukai lesu kina na veika ko taura\nE rawa ni ko vakavouya vakadua ga na gauna me vakasukai lesu kina na veika ko taura. Kerea me cakava vei iko e dua na vakailesilesi e vale ni wili vola e na gauna ko tiko kina e kea, se vakavouya e na komipiuta e na www.wcl.govt/nz/card, e na gauna ko raica tiko kina na i tukutuku ni veika ko taura mai na vale ni wili vola. Ni ko sa raica na i vakalekaleka ni i tukutuku ni veika ko sa taura oti, raica vinaka na i vakatakilakila e na yasa ni veika ko vinakata me vakavoui na gauna me qai vakasukai kina ka tabaka na i bulukau ka yacana na 'renew button' – e na qai vakaraitaki mai na tiki ni siga vou me vakasukai kina na veika ko sa vakavouya.\nE duidui na balavu ni gauna e rawa ni tauri kina e dua na ka, ka vakatau tiko oqo e na mataqali ka e via tauri – raica e na tabana ka yacana na borrowing page na i vakamacala me baleta na balavu ni gauna e rawa ni tauri kina e dua na ka, se taroga e dua na vakailesilesi ni vale ni wili vola. E na sega ni rawa ni ko vakavouya na balavu ni gauna mo taura tale kina e dua na ka, kevaka sa vakaraitaka oti tu e dua tani tale ni vinakata me taura na ka oqori. Kevaka e saumi na kena tauri e dua na ka ko via vakavouya (me vaka na nodra DVD na uabula), ko na sauma tale na i sau oqori kevaka ko via vakabalavutaka na gauna mo taura tiko kina.\nKevaka e vinakati e so tale na i tukutuku me baleta na veiqaravi oqo, taroga e na vale ni wili vola e na vanua ko vakaitikotiko kina.\nNa veitaratara e na meli livaliva\nE rawa ni ko kerea me vakau yani vei iko e na meli livaliva na veika me baleta na i yaya ko kerea me tauri tu vakawawa, kei na bera ni nomu vakasuka e so na i yaya. Vakalewena na fomu e na misini, online form, se taroga e na vale ni wilivola e na vanua ko vakaitikotiko kina.\nNa vanua e tabaki kina na veika me baleta na vale ni wilivola e na komipiuta kei na veitaratara vakakomipiuta\nE tabaki na veika me baleta na vale ni wilivola e na www.wcl.govt.nz, ka tu kina e vuqa sara na veika me vakayagataki.\nEra tu e na veivale ni wilivola taucoko e Weligitoni na misini ni veitaratara vakakomipiuta e sega ni saumi, ka rawa ni vakayagataki e na veitaratara kei na veitabana ni matanitu (e wili kina na Tabacakacaka ni Curu Vanua).\nEra tu e na vanua e tabaki kina na veika me baleta na vale ni wilivola e na komipiuta, na i vakamacala me i dusidusi e na veiulutaga me vaka na veiqaravi vakaitubutubu, kei na veika vakabisinisi. E na so na i wasewase, e na gadrevi kina mo taipataka na naba ni nomu i vola palasitika ni lewe ni vale wilivola e na komipiuta, me rawa kina ni dola vei iko na veivanua e tu kina na i tukutuku maroroi.\nNa vanua e tabaki kina na i tukutuku e na komipiuta kei na veitaratara vakakomipiuta


Mo Kua ni Vakawelei ena Nomu Qaravi Jiova | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Finnish Finnish Sign Language French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kamba Kannada Kazakh Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Korean Korean Sign Language Krio Latvian Lhukonzo Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mongolian Moore Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language vakaViti\n‘O Meri e rogoca tiko na ka e tukuna o Jisu. O Marica e ogataka e levu na ka.’—LUKE 10:39, 40.\nSERE: 94, 134\nErau ivakaraitaki vinaka vakacava vei keda o Marica kei Meri?\nNa cava e kena ibalebale meda kua ni vakayagataka vakavinaka na vuravura?\nEra vakatotomuria vakacava e levu nikua na ivakaraitaki i Jisu kei Paula nira sega ni vakawelei ena nodra qaravi Kalou?\n1, 2. Na cava e lomani Marica kina o Jisu? Cava e vakaraitaka ni sega ni uasivi?\nNA CAVA o vakasamataka ni cavuti na yaca i Marica ena iVolatabu? Vei ira kece na yalewa, e cavuti sara ga ena iVolatabu na yaca i Marica ni lomana o Jisu. E dau lomani ira tale ga na vo ni yalewa era qarava na Kalou o Jisu, me vakataki Meri na tinana kei Meri na taci Marica. (Joni 11:5; 19:25-27) Ia na cava e cavuti kina ena iVolatabu ni lomani Marica o Jisu?\n2 E lomani koya o Jisu ni dau veikauaitaki qai dau cakacaka, koya e bibi sara ni kaukaua nona vakabauta. E vakabauta dina o Marica na ivakavuvuli i Jisu. E vakabauta ni o Jisu ga na Mesaia yalataki. (Joni 11:21-27) Ia e sega ni uasivi me vakataki keda ga. Dua na gauna ni vakacegu tiko o Jisu ena nona vale, a kerei Jisu me vakadodonutaka e dua na ka e nanuma ni cala. E kaya o Marica: “Turaga, e sega ni dua na ka vei kemuni nona biuti au duadua o taciqu meu qai cakava kece tu na ka? Ni kaya mada vua me mai vukei au.” (Wilika Luke 10:38-42.) Na cava eda vulica eke?\nVAKAWELEI O MARICA\n3, 4. E digitaka vakacava o Meri “na ivotavota vinaka,” na cava tale ga e vulica o Marica? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n3 A marautaka o Jisu nodrau veisureti o Marica kei Meri, mani vakayagataka na gauna ya me vakavulici rau ena ka dina. E vinakata sara ga o Meri me rogoci koya na Qasenivuli Levu, mani dabe “ena mata i Jisu me rogoca tiko na ka e tukuna.” A rawa ni cakava tale ga qori o Marica. Macala ga ni na vakacaucautaki koya tale ga kina o Jisu.\n4 E ogaoga ga o Marica me vakarautaka e dua na kakana vinaka, e cakava tale ga eso na ka me marautaka kina o Jisu nona gade yani. Ia e rui lomaocaoca, mani rarawataki Meri. A raica o Jisu ni oga vakalevu o Marica, e tukuna vakayalololoma sara vua: “Marica, Marica, o sa lomaocaoca o qai nuiqawaqawataka e levu na ka.” E tukuna o Jisu me vakarautaka ga e dua na kakana rawarawa. E vuki sara vei Meri me vakacaucautaki koya ni kaya: “E digia o Meri na ivotavota vinaka ena sega sara ni kau tani vua.” Ena rairai guilecava o Meri na ka eratou kania ena siga ya, ia ena sega ni guilecava rawa na veivakacaucautaki kei na kakana talei vakayalo e rogoca ena vuku ni nona vakarogoci Jisu matua. Ni oti tale e 60 na yabaki, e vola na yapositolo o Joni: “E dau lomani Marica kei tacina . . . o Jisu.” (Joni 11:5) E macala eke ni muria o Marica na veivakadodonutaki vakayalololoma i Jisu, e saga tale ga me qaravi Jiova ena yalodina ena nona bula taucoko.\n5. Na cava e laurai ena gauna qo ni vakatauvatani kei na gauna vakaivolatabu? Taro cava meda taroga?\n5 Ni vakatauvatani kei na gauna vakaivolatabu, sa qai levu ga nikua na ka ni veivakawelei e rawa ni vakaleqa noda qaravi Jiova. “Sa levu sara na sala ni veitaratara nikua ni laurai vata kei na gauna sa oti, sa tu na misini totolo ni tabaivola, na mekesini rokataki vinaka, na retio, iyaloyalo kei na tivi. . . . E vakaraitaki e keri e veisiga na veika vovou me vakawelei keda . . . A nanumi kina ena dua na gauna sa oti nida sa donuya tu na ‘Gauna ni Veivakararamataki.’ Qo sa ‘Gauna ni Veivakawelei.’” A cavuti na vosa qo ena 60 na yabaki sa oti vei ira na gonevuli e Merika. E vakamacalataka na Watchtower ni Seviteba 15, 1958, “Eda na vakawelei tiko ga vakalevu ni sa voleka ni vakarusai na ituvaki kei vuravura qo.” E dina sara ga qori! E bibi gona meda taroga: Na cava meda cakava meda kua kina ni vakawelei da qai vakatotomuri Meri, meda vakaliuca tiko ga na veika vakayalo?\nME KUA NI VAKAYAGATAKI VAKAVINAKA NA VURAVURA\n6. Era vakayagataka vakacava ena gauna qo na tamata i Jiova na iyaya vovou?\n6 Ena gauna qo, e vakayagataka na iSoqosoqo i Jiova e vuravura na iyaya vovou me vakatetei kina na sokalou dina. Kena ivakaraitaki na iyaloyalo veicavuyaki na “Photo-Drama of Creation,” e rokataki, e rogoci tale ga. Ni bera na iMatai ni iValu Levu kei na gauna e yaco kina na ivalu, era vakacegui e vica na milioni e vuravura nira sarava na iyaloyalo qo. Sa qai vakamacalataki ena itinitini ni iyaloyalo na ituvaki marautaki ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki vakatui i Jisu Karisito. E muri sa qai kaburaki ena retio, era rogoca kina na vica vata na milioni e veiyasa i vuravura. Nikua sa vakayagataki vakalevu na kompiuta kei na Internet me vakatetei kina na itukutuku vinaka ena vanua yawa kei vuravura.\nKua ni vakalaiva eso na ka e sega ni bibi me vakaleqa nomu bula vakayalo (Raica na parakaravu 7)\n7. (a) Na cava e rerevaki kina meda vakayagataka vakasivia na ka ni vuravura? (b) Na cava meda qarauna tiko? (Raica na ivakamacala e ra.)\n7 E vakasalataki keda na iVolatabu na rerevaki ni vakayagataki vakasivia ni veika era tu e vuravura nikua. (Wilika 1 Korinica 7:29-31.) E rawa ni vakalusia vakalevu nona gauna na lotu vaKarisito ena so na ka e sega ni cala me vaka na ka eda dau taleitaka, wilivola, sara tivi, gade, curu sitoa, qara na iyaya vovou se so tale. E rawa sara ni bobula ina sala ni veikilai ena Internet, vakauitukutuku ena talevoni kei na imeli, kei na nona dau saga me kila kece na itukutuku butakatakata se itukutuku ni qito. * (Dauv. 3:1, 6) Ke da sega ni yalana na gauna eda vakayagataka ena ka e sega soti ni bibi, e rawa nida vakawalena kina na itavi bibi duadua, qori noda sokaloutaki Jiova.—Wilika Efeso 5:15-17.\n8. Na cava e bibi kina na ivakasala meda kua ni lomana na ka e tu e vuravura?\n8 E vakarautaka tu o Setani nona vuravura me vakawelei keda. A cakava qori ena imatai ni senitiuri, ena cakava sara vakalevu qori nikua. (2 Tim. 4:10) Bibi gona meda muria na ivakasala: ‘Ni kua ni lomana na ka e tu e vuravura.’ Nida cakava tiko ga na veiveisau e gadrevi meda muria kina na ivakasala qori, eda na sega ni vakawelei, eda na ‘lomani koya tiko ga na Tamada.’ Qori ena vakarawarawataka noda cakava na loma ni Kalou, qai vakadonui keda o koya me tawamudu.—1 Joni 2:15-17.\nME VINAKA NA MATAMU\n9. Na cava e tukuna o Jisu me baleta na matada vakaivakatakarakara? E ivakaraitaki vinaka vakacava o koya?\n9 Na nona vakasalataki Marica vakayalololoma o Jisu, e salavata vinaka kei na nona ivakavuvuli kei na nona ivakaraitaki. E uqeti ira na nona tisaipeli me “vinaka” na matadra vakaivakatakarakara, mera kua ni vakawelei nira vakaliuca na Matanitu ni Kalou. (Wilika Maciu 6:22, 33.) E ivakaraitaki vinaka o Jisu. E sega ni levu na ka e taukena, e sega nona vale se nona qele.—Luke 9:58; 19:33-35.\n10. E ivakaraitaki vinaka vakacava o Jisu ena itekitekivu ni nona cakacaka vakaitalatala?\n10 Levu na ka e yaco ena cakacaka vakaitalatala i Jisu a rawa ni vakawelei koya, ia e sega ni vakamalumalumu kina. Ena itekitekivu ni nona cakacaka vakaitalatala, qori ni oti nona vakavulici ira na ilala levu qai cakamana e Kapenaumi, era vakamasuti koya na lewenivanua me tu ga e kea. Na cava sa qai cakava o Jisu ena nodra vakamamasu? E kaya: “E dodonu meu tukuna tale ga na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou ena koro tale eso, ni qo na ka au talai mai kina.” (Luke 4:42-44) E cakava dina qori o Jisu, e taubale vakayawa e Palesitaina me vunau qai veivakavulici. E turaga uasivi, ia e tiko tale ga na ka e dau gadreva me vakataki keda ga. E wawale ena so na gauna ena nona gugumatua ena veiqaravi tabu.—Luke 8:23; Joni 4:6.\n11. Na cava e tukuna o Jisu vua na turaga e sega ni duavata kei na nona vuvale? Na cava e qai veivakasalataki kina?\n11 E muri ni vakavulici ira tiko nona tisaipeli mera vosota na veitusaqati, a vosa sara mai e dua na turaga: “Qasenivuli, ni tukuna mada vua na tuakaqu me wasea mai na iyau e dodonu me noqu.” Ia e sega ni via lai wili o Jisu ena veileti qori. E sauma: “O cei mada e lesi au meu turaganilewa se meu vota na iyau vei kemudrau?” E tomana sara o Jisu nona veivakavulici, e vakasalataki ira na vakarorogo ena rerevaki ni iyau, ni rawa ni vakawelei ira mai na veiqaravi tabu.—Luke 12:13-15.\n12, 13. (a) Ni bera ga vakalailai nona mate o Jisu, na cava era qoroya na kai Kirisi era tavuki mera Jiu? (b) Na cava e qai cakava o Jisu ena ituvaki a rawa ni vakawelei koya?\n12 Sa bau gauna dredre sara ga vei Jisu na iotioti ni macawa e bula voli kina e vuravura. (Maciu 26:38; Joni 12:27) E se vo levu na cakacaka me caka, sa voleka tale ga na gauna me lewai kina qai vakamatei vakaloloma. Vakasamataka mada na ka e yaco ena ika9 ni Naisani 33 G.V. Me vaka ga e parofisaitaki, e curu e Jerusalemi o Jisu ni vodoka na luveniasa, ra qai kailavaka na lewenivanua ni o koya “na Tui e lako mai ena yaca i Jiova.” (Luke 19:38) Ena siga tarava, e curu e valenisoro qai doudou ni cemuri ira na daubisinisi kocokoco, nira vakayagataka na vale ni Kalou mera rawa ilavo kina vei ira na wekadra era Jiu.—Luke 19:45, 46.\n13 Era tiko e Jerusalemi eso na kai Kirisi era sa tavuki mera Jiu. Era qoroya na ka e cakava o Jisu, era mani kerea na yapositolo o Filipi mera sotavi koya. A sega ni vakawelei o Jisu ni kila ni tiko e dua na itavi bibi me qarava. A sega ni saga mera taleitaki koya e levu me kua kina ni mate vakaisoro ena ligadra na meca ni Kalou. Ni oti nona vakamacalataka ni sa voleka me vakamatei, e kaya sara vei Adriu kei Filipi: “O koya e lomana nona bula ena vakayalia, ia o koya e cata nona bula ena vuravura qo ena maroroya me rawata kina na bula tawamudu.” A sega ni via vakaceguya nodra lomatarotaro na kai Kirisi, a vakatura ga me muri na ivakaraitaki ni nona vakuai koya qai yalataka: “O koya e qaravi au, ena rokovi koya o Tamaqu.” De dua sa qai vakasavuya o Filipi na itukutuku veiuqeti ya vei ira na kai Kirisi.—Joni 12:20-26.\n14. E bibi duadua ena bula i Jisu na cakacaka vakavunau, ia e vakaraitaka vakacava ni veiraurau na ka e cakava?\n14 A sega ni vinakata o Jisu me dua na ka me vakawelei koya ena itavi bibi ni kena vunautaki ni itukutuku vinaka, ia e tiko tale eso na ka e cakava. E ciqoma e dua na veisureti me tiko ena vakamau, bau vakaitavi mada ga ena marautaki ni soqo qori ni vukica vakacakamana na wai me waini. (Joni 2:2, 6-10) E vakayakavi ena nodra vale na nona itokani voleka kei ira era rawa ni nona tisaipeli. (Luke 5:29; Joni 12:2) Koya e bibi sara, e tiko na gauna me masu kina, me vakasama vakatitobu, me vakacegu tale ga.—Maciu 14:23; Mari. 1:35; 6:31, 32.\n“MEDA BIUTA LAIVI KECE NA KA E VAKABIBITAKI KEDA”\n15. Na ivakasala cava e tauca na yapositolo o Paula? E vakaraitaki vinaka vakacava o koya?\n15 E vola na yapositolo o Paula: “Meda biuta laivi kece na ka e vakabibitaki keda.” E vakatauvatana tiko o Paula na noda bula na lotu vaKarisito yalayala me vaka e dua na veitaucici balavu. (Wilika Iperiu 12:1.) A cakava sara ga o Paula na ka e tukuna, a sega ni vinakata me rogo ena lotu vakaJiu me rawa iyau kina. E kauaitaka ga “na veika e bibi sara,” e gumatua kina ena veiqaravi tabu. E gole vakavica e Siria, Esia Lailai, Masitonia kei Jutia. E vola o Paula me baleta na nona inuinui ni bula tawamudu e lomalagi: “Au sa guilecava na ka sa sivi, au tadolova na ka e tu mai liu, au saga tiko na isausau meu rawata na icovi ni veikacivi ni Kalou mai lomalagi ena vuku i Karisito Jisu.” (Fpai. 1:10; 3:8, 13, 14) Ni vakayagataka vinaka o Paula nona bula vakadawai, e sega ni dua na ka me “vakalatilati ena nona qarava tiko na Turaga.”—1 Kor. 7:32-35.\n16, 17. Se da mani dawai se vakawati, eda na muria vakacava na ivakaraitaki i Paula? Tukuna e dua na kena ivakaraitaki.\n16 Me vakataki Paula, eso na dauveiqaravi ni Kalou era vakatulewataka mera kua ni vakawati me lailai kina nodra icolacola, me rawa nira vakaitavi vakalevu ena veiqaravi tabu. (Maciu 19:11, 12) Levu na itavi vakavuvale era qarava na tacida era vakawati. Ia se da mani dawai se vakawati, eda rawa ni “biuta laivi kece na ka e vakabibitaki keda,” da qai qaravi Jiova ni sega ni levu na ka me vakawelei keda. De dua ena okati kina noda vakalailaitaka na gauna eda dau vakalusia ena so na ka e sega ni bibi da qai vakalevutaka na gauna eda vakayagataka ena veiqaravi tabu.\n17 Kena ivakaraitaki o Mark kei Claire, dua na veiwatini mai Welesi. Erau painia ni rau se itabagone ni oti ga nodrau vuli. Erau tomana tiko ga qori me yacova ni rau sa vakamau. E kaya o Mark: “Keirau vinakata me rawarawa tale na neirau bula, keirau mani biuta tu mai na neirau vale e tolu na kena rumu ni moce, keirau cegu tale ga ena cakacaka vagauna ni keirau vinakata me keirau veiqaravi ena timi ni tara vale ni soqoni e vanuatani.” Ena loma ni 20 na yabaki sa oti, rau gole ena veivanua kei Aferika me rau veivuke ena tara Vale ni Soqoni. Dua na gauna, e tu ga vei rau e 15 na dola, ia e vakarautaka o Jiova na ka kece erau gadreva. E tukuna o Claire: “Keirau lomavakacegu ni rawa ni keirau qaravi Jiova e veisiga. Sa mai levu sara na neirau itokani, qai sega ni dua na ka me keirau leqataka. Na ka lailai keirau sa biuta mai, e sega ni vakatauvatani rawa kei na levu ni marau e vu mai neirau qaravi Jiova vakatabakidua.” Qori tale ga na ka era marautaka tiko e levu na veiqaravi vakatabakidua. *\n18. Na cava meda tarogi keda kina?\n18 Vakacava o iko? Na cava o rawa ni cakava ke o vakila ni o sa sega ni vakaliuca na Matanitu ni Kalou me vaka e liu ni o sa vakawelei ena so na ka e sega ni bibi? Ena vinaka gona mo saga me yaga nomu dau wili iVolatabu kei na nomu vuli vakataki iko. O na cakava vakacava qori? Ena vakamacalataki qori ena ulutaga tarava.\n^ para. 7 Raica na ulutaga “Na Tamata Yalowai e Vakabauta na Vosa Kece.”\n^ para. 17 Raica tale ga na italanoa i Hadyn kei Melody Sanderson ena ulutaga “Kila na ka Dodonu Qai Cakava Sara.” (Na Vale ni Vakatawa, Maji 1, 2006) Erau biuta tu mai Ositerelia na nodrau bisinisi e rawa tubu vinaka me rau sa veiqaravi vakatabakidua. Wilika na ka e yaco ni sa oti nodrau ilavo ni rau veiqaravi vakaulotu tiko e Idia.\niMeli iMeli Mo Kua ni Vakawelei ena Nomu Qaravi Jiova