iSevu ni Tisaipeli i Jisu | Bula i Jisu\niSevu ni Tisaipeli i Jisu\nRATOU TOMANI JISU NA ISEVU NI TISAIPELI\nOti e 40 na siga ena vanua talasiga, ni bera tale ga ni lesu i Kalili, a gole tale o Jisu vei Joni a papitaisotaki koya. Ni raici Jisu o Joni, e dusi koya vei ira na tiko voli e kea qai kaya: “Raica na Lami ni Kalou ena kauta tani na nodra ivalavala ca na kai vuravura! O koya ga qo au a vakaibalebaletaka tiko niu kaya: ‘O koya e muri au mai e uasivi au ni a bula e liu vei au.’” (Joni 1:29, 30) E qase vei Jisu o Joni, ia e kila ni a bula e liu vua o Jisu ni se dua tu na kabula vakayalo mai lomalagi.\nEna vica na macawa yani e liu ni mai papitaiso o Jisu, a sega ni vakadeitaka sara o Joni ni o Jisu ena Mesaia. E kaya o Joni: “Au sega mada ga ni kilai koya, ia au veipapitaisotaki ena wai mera kilai koya kina na Isireli.”—Joni 1:31.\nSa qai vakamacalataka o Joni vei ira na vakarorogo na veika a yaco ni papitaisotaki Jisu: “Au raica ni lako sobu mai lomalagi na yalo tabu me vaka na ruve, e mai toka vua. Au sega mada ga ni kilai koya, ia e kaya vei au o koya e talai au mai meu veipapitaisotaki ena wai: ‘O koya ga o raica ni lako sobu vua na yalo tabu qai lai toka vua, o koya qo ena veipapitaisotaki ena yalo tabu.’ Au raica sara ga, au vakadinadinataka tale ga ni o koya ga qo na Luve ni Kalou.”—Joni 1:32-34.\nE duri tu o Joni kei na rua nona tisaipeli ena siga tarava ni gole tale yani o Jisu. E kaya o Joni: “Raica, na Lami ni Kalou!” (Joni 1:36) Erau muri Jisu sara na tisaipeli i Joni na Dauveipapitaisotaki. E dua vei rau o Adriu, na kena ikarua o koya sara ga e volatukutukutaka na veika qo, na yacana tale ga o Joni. De dua o Joni qo erau veitatacini kei Jisu, na luvedrau o Sepeti kei Salome na taci Meri.\nNi raica o Jisu ni rau muri koya tiko o Adriu kei Joni, e taroga: “Na cava drau vaqara?”\n“Rapai,” erau tarogi koya, “oni vakaitikotiko i vei?”\nE sauma o Jisu: “Drau lako mai, drau na qai raica.”—Joni 1:37-39.\nSa rairai va toka na kaloko ena yakavi, rau qai tiko vata kei Jisu o Adriu kei Joni ena vo ni siga qori. Dua na ka nona marau o Adriu, e vaqarai tacina sara o Saimoni, e dau kilai tale ga me o Pita qai kaya vua: “Keirau sa kunea na Mesaia.” (Joni 1:41) Sa qai kauti Pita vei Jisu o Adriu. O Joni tale ga e vaqarai Jemesa na tacina qai kauti koya vei Jisu; e sega ni okata o Joni na itukutuku qo ena veika e vola.\nEna siga tarava, e raici Filipi e dua na kai Peciseita o Jisu. Na koro ya e toka ena vualiku ni baravi ena Wasa o Kalili, e nodrau koro tale ga o Adriu kei Pita. E sureti Filipi o Jisu: “Muri au mai.”—Joni 1:43.\nErau sota o Filipi kei Nacanieli, e kilai tale ga me o Pacolomiu, qai tukuna vua: “Keitou sa kunei Jisu na luvei Josefa mai Nasareci, o koya e vola o Mosese ena Lawa kei ira tale ga na Parofita.” E vakatitiqa o Nacanieli qai tukuna vei Filipi: “Ena bau kune e dua na ka vinaka mai Nasareci?”\nE uqeti koya o Filipi: “Lako mai mo raica.” Ni raici Nacanieli o Jisu, e kaya sara: “Raica, e dua na kai Isireli dina, e sega ni dau lawaki!”\n“Oni kilai au vakacava?” e taroga o Nacanieli.\nE sauma o Jisu: “Au a raici iko ni o tiko ena ruku ni vunilolo ni bera ni kacivi iko o Filipi.”\nE kurabuitaka qori o Nacanieli qai kaya: “Rapai, o kemuni ga na Luve ni Kalou, oni Tui Isireli.”\nE taroga sara o Jisu: “O vakabauta ena vuku wale ga ni noqu tukuna niu raici iko ena ruku ni vunilolo?” “O na raica e levu tale na ka e uasivia qori.” Sa qai yalataka o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, dou na raica ni tadola na lomalagi, dou na raici ira na agilosi ni Kalou nira lako cake ra lako sobu tale ga vua na Luve ni tamata.”—Joni 1:45-51.\nOti ga qori e biubiu o Jisu kei ratou na isevu ni nona tisaipeli mai na Buca kei Joritani ratou gole i Kalili.\nO cei ratou isevu ni tisaipeli i Jisu?\nRau veikilaitaki vakacava vei Jisu o Pita kei Jemesa?\nE vakadeitaka vakacava o Nacanieli ni o Jisu e Luve ni Kalou?\niMeli iMeli iSevu ni Tisaipeli i Jisu\njy wase 14 t. 38-39


Vunau ni Soro 3 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVunau ni Soro 3:1-17\nNa isoro ni veiyaloni (1-17)\nKua ni kania na uro kei na dra (17)\n3 “‘Ke nona isoro e isoro ni veiyaloni*+ qai kau mai na qelenibulumakau, se mani ka tagane se ka yalewa, me kauta yani o koya ena mata i Jiova na ka vinaka. 2 Me tabaka na ulu ni nona isoro ena ligana, ena qai vakamatei ena icurucuru ni valelaca ni veitavaki, eratou na kureitaka wavolita na icabocabonisoro taucoko na kena dra, na bete eratou luvei Eroni. 3 Ena cabora e dua na iwase ni isoro ni veiyaloni me isoro e cabori vei Jiova ena bukawaqa:+ na uro+ e kabita na wawa, na uro kece e tu ena yasa ni wawa, 4 na rua na ivi kei na kena uro volekata na dibina. Ena kauta laivi tale ga mai o koya na uro ni yate kei na ivi.+ 5 Eratou na cakava na luvei Eroni tagane me kubou ena icabocabonisoro ena dela ni isoro kama ena dela ni kau ena bukawaqa+ me isoro e vakamai me talei* vei Jiova na kena iboi.+ 6 “‘Ke nona isoro e kau mai na qelenimanumanu me isoro ni veiyaloni vei Jiova, me kauta yani na ka vinaka, se mani manumanu tagane se yalewa.+ 7 Ke kauta me nona isoro na luvenisipi tagane, ena kauta yani ena mata i Jiova. 8 Ena tabaka o koya na ulu ni nona isoro ena ligana, ena qai vakamatei ena mata ni valelaca ni veitavaki. Eratou na kureitaka wavolita na icabocabonisoro taucoko na kena dra na luvei Eroni tagane. 9 Ena cabora na uro mai na isoro ni veiyaloni me isoro e cabori ena bukawaqa vei Jiova.+ Ena kauta tani na uro taucoko ni buina volekata na suitu, na uro e kabita na wawa, na uro kece e tu ena yasa ni wawa, 10 na rua na ivi kei na kena uro volekata na dibina. Ena kauta laivi tale ga mai na uro ni yate kei na ivi.+ 11 Ena qai cakava qori na bete me kubou ena icabocabonisoro me kakana,* me isoro e cabori ena bukawaqa vei Jiova.+ 12 “‘Ke nona isoro e dua na me, ena kauta yani o koya ena mata i Jiova. 13 Ena tabaka na uluna ena ligana, ena qai vakamatei ena mata ni valelaca ni veitavaki, me ratou qai kureitaka wavolita na icabocabonisoro taucoko na kena dra na luvei Eroni tagane. 14 Na tikina ena solia o koya me nona isoro e cabori ena bukawaqa vei Jiova, na uro e kabita na wawa, na uro kece e tu ena yasa ni wawa,+ 15 na rua na ivi kei na kena uro volekata na dibina. Ena kauta laivi tale ga mai na uro ni yate kei na ivi. 16 Ena qai cakava qori na bete me kubou ena icabocabonisoro me kakana,* me isoro e cabori ena bukawaqa me talei* na kena iboi. E nei Jiova na uro+ kece. 17 “‘Qo na lawa tudei moni muria ena nomuni veitabatamata, ena vanua kece oni vakaitikotiko kina: Moni kua ni kania e dua na uro se dra.’”+\n^ Se “me dua na isoro ni veiyaloni.”\n^ Ipe., “madrai,” oya na kena iwasewase na Kalou mai na isoro ni veiyaloni.\nVunau ni Soro 3


Na Sinucodo Siliva\nE vola o Paula Rakabikabi\nNi curu mai vale o Titilia, na taci watiqu e lauta na mataqu e rua na ka. Na imatai na vinivo damu katabuto e daramaka mai. Kena ikarua, na itaube sinucodo siliva tatibi e domona. O Titilia e gone vei watiqu. Me vaka ni yalewa damudamu qai tolo maresa, ka mai cokaidrauna tu yani nona buiniga, au rawa ni kaya ni sa marama rairai totoka dina, ka ra na raikiviti koya kece ga na cauravou e tolonisala. E vesuka noqu vakanananu na sinucodo siliva e domoi Titilia. Ena mua ni itaube ya e lili toka kina e dua na uto, taliva tale ga. “Na cava e katoni tiko ena uto ni nom sinucodo?” au tarogi Titilia. ”mm,” tara na uto o koya qai bolairua na uto “Memory fades yet love remains!” Niu\nvakamoica e lomaqu na veivosa oya, e votu sara vei yau na loloma nei buqu vei keitou na makubuna. Ia sa Vakacegu o buqu. Dau wewenigusui keitou ena veigauna o Bubu Losavati Lotulevu, ni marama dauloloma. O koya e tinai tamaqu ka keimami mai kali ka susugi vua e vica na makubuna ena koro lailai e Matailabasa ena yasana o Macuata. O buqu e marama damudamu, e uluwai. Na watina o Semesa Matanawa na qase ni Vabea mai Kadavu ka sa tukaqu vakacabecabe. Rau mai veitauri kei nau Losavati ni sa mate na tukaqu dina, ya o noqu yaca o Paula.\nO nau Losavati e nona bula na dauveiqaravi. Ni cakacaka voli i vale se lai qoli kei ira na marama, dau sega ni yali vei koya na itaube siliva, vaka sara ga e a taubena yani o Titilia ena siga ya. Me vaka niu gonenitoko nei nau Losavati, keirau dau sava isulu i uciwai ka rauta ni vemama na maile mai na koro lailai o Matailabasa me gole vaka i na veidelana ka qara i na vualiku ni vanua o Bucaisau, ena tikina o Labasa. Kevaka eda gole mai na tauni o Labasa me gole i Nadogo, eda na sega ni calata na bucabuca balavu mai Nagigi, ena tolo ni buca qo e davo toka kina na koro o Matailabasa. Qo na koro e sega ni taqusi rawa mai noqu vakasama niu a susugi kina ena imatai ni yabaki va ni noqu bula.Io na itaube e dau lili toka ena domoi nau, dau vesuka na mataqu na kena tibitibi ni cilava na rarama ni matanisiga ena tolo ni wai bula ni drodro ena siga katakata. Keimami dau silima ka savasava kina na lewe ni koro.\nNa itaube qo e tiki ni bula nei nau, au sega ni raica me luvata se solia tale vei dua. Ena vei gauna kece e nakoro, se soqo ni lotu, vakavanua, se vakoro, na itaube siliva oya ena taubena toka ga.Sa vaka me mai tiki ni yagona na taube. Vei ira kece na bubu e nakoro, o nau Losavati ga e kilai ni na toka ga e domona na taube. Ni keirau tiko e vale, talitali se vakasaqa, o nau ena qarauna me kua ni lutu se cavuka na itui ni nona taube. E sega vakadua ni luvata se biuta vakatikitiki ni veisau isulu, lumulumu se meke ena soqo ni marau. O itaube siliva ena taliva toka ga mai\nvunidomona. Ni keirau sa gole vata i qoli i matasawa ena dua na siga Vakarauwai ni rauta na vitu ena mataka lailai, au sa nanuma sara meu tarogi nau, “O cei e solia vei iko na itaube siliva e toka e domona, nau?” Io o buqu, kevaka o via vosa vua ena dua na ka e baleta na nona bula, mo digitaka na kena gauna donu. Ke sega ena rawa ni kemu mai e dua na isa ni vosa – o na gunu wai ni bele dina! Ia ena mataka qo, au kila ni yalo mamarau o nau baleta ni sa volia vua o tukai Semesa e dua na nona retio vou lailai mai na sitoa nei Kalyanji Pala mai Labasa. Ni keirau taubaletaka e rauta ni rua veimama na maile, e muria na sala ni qiqi ni sitima ni dovu ena bucabuca o Nagigi ka dau gole i Nakorovatu mai matasawa. Sa vuki me dua na vanua ni gae kei na vakatakakana. Ia ena gauna oya, 1955, na lala na vanua o Korovatu, e vica toka na kena vuniniu, vunimaqo, toka saraga e matasawa tadrava yani na wasawasa.\nEda raica ni lai ciri toka mai e matada na yanuyanu o Mali. Ena gauna ya, se sega ni dua na vale se tara. Keirau yaco yani i Korovatu, rau gole tale ga o Emosi kei Temalesi na tavalei nau, kau dau kacivi koya tale ga me o nau Malesi. O nau Malesi e dau kana tavakoniviti ka tibi na kena\nsuluka vadra se draunivudi, vaka tale ga kina o nau Losavati. Na vakuvukuvu e sega ni ka ni veiwali vakabibi ni dau oti e dua na itavi. Ni keitou yaco yani i matasawa sa di caracara sara tu ga na mati. Sega ni bera sa kaya o nau meu qito voli ga ena nuku, gole o koya kei nau Malesi me rau lai caka sasalu. Sa lesi tale ga vei Emosi me cabuka, na drauniniu kei na vica na draunijaina me mai ibenikana.Kila ga ni vaka e sere na wanikoli niu sa cici ka vakatoqiqi ena delaninuku. Au kaila ka buluti yau kina, au tobo kaiki ka lagalaga sere, au vosavosa i yaloqu niu vatatalo lako ena veinuku mai Korovatu. O Emosi e yau buka kei na draunijaina drokadroka, ia e sega ni laivi yau na matana ena nona vakaraici yau tiko baleta oya na itavi sa solia vua o rau na nau.\nNi sa sigalevu, sa tekivu me sa lolo mai na ua, sa tekivu me ubia mai na delanimati, sa tacoka veitarataravi na ua ena nuku. Sega ni dede, rau sa lesu mai o nau Malesi kei bubu Losavati. Sa sinai na nodrau noke ka sa vivi toka mai na nodrau itaraki. E totolo ga na ligai keitou ni sa tavu na ika, icoi tavioka, kena wainigunu na bu! Oti oya, dua sara na kedru lekaleka e matasawa. Ni lutu na moce nei bu Losavati, au malele sara ina itaube e domona. Au toso lo yani au sereka na itui e domona, au vakatatalo sara toka e yasadratou.“Paula!” Au rika ca ni sa kacivi yau mai o buqu. ”Io nau.” “La mai ini, cei ovola mo ara noku itaube?” Sa karaci yau mai o bu. E vuka na yaloqu, sa sega ni rawa niu vosa se toso. Na tamani rere bula sa curumi yau. Sa qai nini ga o nau, e yaluma na ligaqu qai tatavulaki yau ena dua na\ntabanikau. Niu via caraka meu dro sa sega ni rawa. “Oilei nau, u sa maʔe!” Au tagi lagalaga ia e sega ni via rogoca o buqu! “Niʔua mo inia nomu siosio.” E waqa na matana ka cawa mai na boi ni tavako niu sa karaci. “Io u sa inia nau!” au\nsauma yani. “Io mo inia ni?ua!” Sa qai vakadaberi yau o nau qai vosataki yau, ni se bera vakadua ni luva mai domona na itaube\noya, ni o yau sa qai dua e doudou meu luvata. Ia, au sega ni nakita meu vakayacora va ya vei buqu se meu vakacudrui koya. Au dau taroga lo tu se cava sara mada na bibi ni itaube oya. E sega tale ga ni dua e sauma vei yau, au qai galu kaya tu yani ena dua na gauna balavu, me\nyacova sara niu sa cauravou.\nNiu sa levu vakalailai, rau sa lakovi yau yani o ta kei na meu sa lesu tale i vale e Nasekula,Labasa, ni dodonu meu sa lai tekivu vuli ena praimari, kalasi dua. Au guilecava sara tu vakadua na itaube nei nau ena gauna kece ni noqu vuli ena praimari kei na sekendri. Niu sa dewa mai i\nna Univesiti ni Ceva e Laucala ena 1974, sa qai leqa kina o buqu, o Nau Losavati. Kalouca sara vakalevu niu sega ni tiko ena nona veibulu.\nEna sereki levu ni vuli ni yabaki 194, au a gole sara i nakoro, lai veisiko i Matailabasa meu tovolea meu semati yau tale vei ira na wekaqu, ni oti e tini vakacaca na yabaki. Ni keitou yaco yani e Matailabasa vakavuvale, e se bula tiko ga o tukaqu Semesa, e sa kena turaga sara. Ena loma ni neimami veitalanoa kei na veiwali, au taroga na itaube nei nau. E kadrumi yau lo mai i dakuqu o nau Malesi, keirau veimokomoko ka reguci yau. “Isa yacai maku, o sa walili o kai basia viro ini?” Au kaya vua, “I sa walili nau?” “Sa veisau na gauna Baula; sa maka ni bo i mada,” vosa mai o nau Malesi. “Nau Ma, kai vacava na itaube nei nau Savati?” “Io a bo i…meu alanoa mada vei io,” e sauma mai o koya.\nOqo na italanoa nei nau Temalesi me baleta na sinucodo nei buqu. Na sinucodo siliva e a lolomataka e dua na itaukei ni sitoa mai Labasa vei rau o buqu kei tukaqu. O Kalyanj Pala e dua na turaga ni Bobei se Gujurati, eratou veiwekani voleka ni ratou a susu yani ena saulanikoro e\nMatailabasa ena gauna ni qirimiti. Dua na luvena tagane a tauvi milamila ka qai voleka sara ni ciba. Ni sa qara bula o Kalyanji Pala, ni sa oti kece na wainimate vakavalagi mai valenibula, sa qai taroga vei tukai Semesa me dua na wainimate e kila ka rawa ni vakabulai luvena. Me vaka ni ra dau kila tu na veiwai vakaViti o ira na noda qase, e sega ni bera nona vakadonuya me vukei wekana na turaga ni Idia o tukai. Kau mai na kau, kari, tauvuloni, kau sara vei Kalyanji Pala. Ena gauna e gunuva kina o luvena na wai oya e laurai sara ga na veisau. Oti na milamila, seavu na katakata qai mai tau donu nona icegu. Oti e 3 na macawa sa bula vinaka sara o cauravou. Ena dua na siga Vakarauwai eratou a gole yani vakavuvale i Matailabasa me ratou lai vakavinavinaka. Levu sara na ti, valawa, suka, sucu kei na kakana tawai tini. Ia e dua na kisi veva tatalivaliva e olo ena pepa ni loloma qai dua toka na kena card. Ni tau oti na vosa ni vakavinavinaka, sa soli sara na nodratou iloloma vei rau o buqu kei tukaqu,\nratou wasea vata e dua na ti lailai. Ratou sega ni vulagi e nakoro baleta e levu vei iratou na qase a susugi yani ena loga ni veidovu e Matailabasa. Sa ka levu nodratou vakavinavinaka kei na marau, ni sa bula o nodratou cauravou. Ke sega oya sa gole sara ga i tei tarawau. Ni cereka na ilo ni loloma o nau, dolava na kisi veva e raica ni koto mai loma e dua na itaube siliva. Tomika\ncake ka mai qoroya tu na kena totoka.\nOti ga e tolu na yabaki mai na siga oya, sa tekivu buawa na rai nei nau, sega ni dede sa mai boko vakadua yani na matana. Me yacova na siga e mate kina, e sega ni vinakata o koya me luva na itaube oya. Ni sa bulu oti o nau, sa qai tukuna o tukaqu ni itaube oya e vaka me sa dau itokani\ndredre nei nau. E vakila o koya ni veisau mai na ivukivuki nei nau e lomanivale, yaco sara me mosimosi na domona kei na uluna, ia na itaube ena sega vakadua ni luva laivi.\nSa dua na ka na nona vosota o tukaqu na cudru kei na vosavosa nei buqu ena gauna e sa mataboko kina, so na gauna ni dau mosi na uluna. Ni vo ga e rua na vula me vakacegu o nau, sa qai lomasoli me luva na itaube. E qai rawa ga ena nona kerekere o tukaqu. Io, ena loma ni vula rua oya e raica o tukaqu ni veisau na nona itovo vua ka malumu na nona ivosavosa e loma ni vale. Vakabauta o tukaqu ni itaube oya e rairai e a cabori ena dua na kaukaua tani ka sa mai vakavu leqa vei rau vakaveiwatini. E tinia o nau Malesi a kaya na iloloma sinucodo siliva e rairai totoka dina, ia na kena kaukaua sa mai vunileqa e vale. Sega ni veika kece e lolomataki e kauta mai na vakacegu vei keda. Eso e vuni leqa dina me vaka na itaube siliva oqo.\nNext:iTaukei Trust Fund Board


Me tarovi vakacava na saravi ni iyaloyalo vakasisila, na Vuna | iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Abkhaz Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French French Sign Language Ga Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kabuverdianu Kachin Kikongo Kikuyu Kinyarwanda Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Mexican Sign Language Moore Myanmar Nepali Norwegian Oromo Ossetian Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quiche Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tiv Tojolabal Tsonga Turkish Turkmen Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nKila na ka dina me baleta na iyaloyalo vakasisila. Na iyaloyalo vakasisila e beci kina e dua na ka a bulia na Kalou e dodonu me rokovi. Noda kila qo ena vukei keda meda cata na ka ca.—Same 97:10.\nNa kena ca. Na iyaloyalo vakasisila e vakalolovirataki ira na vakaraitaki kina. E beci tale ga kina o koya e sarava. Oya na vuna e tukuna kina na iVolatabu: ‘O koya e yalomatua e raica na ca qai vunitaki koya.’—Vosa Vakaibalebale 22:3.\nKa mo vakadeitaka. E kaya na tamata yalodina o Jope: “Au sa veiyalayalati oti meu kua vakadua ni raica vakatani e dua na goneyalewa.” (Jope 31:1, Today’s English Version) Qo eso na ka o rawa ni vakadeitaka:\nAu na sega ni vakayagataka na internet niu tiko taudua.\nAu na bokoca totolo e dua na site e sega ni dodonu meu raica.\nAu na kerea nona veivuke e dua na itokani matua ke dredre noqu biuta na saravi ni iyaloyalo vakasisila.\nE va qori na ca ni saravi ni yaloyalo ca—na levu ga ni nomu sarava ena dredre mo dro tani mai kina\nMasulaka. E vakamamasu na daunisame vua na Kalou o Jiova: ‘Ni vagolea tani na mataqu meu kua ni raica na ka tawayaga.’ (Same 119:37) E vinakata o Jiova mo qaqa, ke o masuti koya ena vakaukauataki iko mo cakava na ka dodonu!—Filipai 4:13.\nVeitalanoa kei na dua. Bibi mo digia e dua na itokani nuitaki mo drau veitalanoataka na nomu leqa.—Vosa Vakaibalebale 17:17.\nNanuma Tiko: Na gauna kece o vorata kina na iyaloyalo vakasisila, o sa qaqa tiko. Talaucaka vei Jiova na tikina qori qai vakavinavinakataka na kaukaua e solia mo cakava rawa kina. Ni o cata na iyaloyalo vakasisila, o sa vakamarautaka na lomana!—Vosa Vakaibalebale 27:11.\nE tautauvata vakacava na iyaloyalo vakasisila kei na vakatavako?\niMeli iMeli Vakacava Keu Sega ni Biuta Rawa na Saravi ni iYaloyalo Vakasisila?\nijwyp ulutaga 3


2 April, 2018, 12:24 am\nUpdate: 12:24PM ESA koto oqo e ra nai kuri ni Vosavosa vaka-Viti eda vuli tiko mai kina ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale e soso, sikisikidara na nona matanivale ena levu ni cauravou era lakova tiko yani na luvena yalewa.\nKena isau: I butubutu Madrali\nVakamacala: Na madrali na mataqali vivili wirini lailai kabi vatu, dravia na qana qai dravu veivolavolai, dromodromo na batina, kamica na kena wai. E vakatauvatani kina na ivosavosa qo ni kena dravia e vaka na soso ni matanivale kei na madrali nida butuka.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale – sa dromu na matanisiga, siga vinaka, vakabibi ni botaira na vanua, dodo vakabalavu na kena o dui roka.\nKena isau: Sa coka na Dabea\nVakamacala: Na dabea e dua na mataqali ika ni waitui vaka na duna, dui roka rairai vinaka. E sega ni vaka na vo ni ika tale e so me vaka iriiri me rawa ni qalo kina, e dau coka ga. Ni gauna e coka kina e da na raica na rokana na kena rairai vinaka.\nVakatauvatani kina na ivosavosa qo ni dau dromu vaka totolo na matanisiga da na raica na kena rairai vinaka, vakabibi ni botaira. Me vaka ni dau coka na dabea e na solia mai na kena roka rairai vinaka.\nNa ivosavosa cava dau cavu ni o saga mo tarova se qarauna e dua na ka o tiko sara ga kina, ni o wele ga se yali e baci yaco se caka tale.\nVakamacala: Waikala na wai tu vakadua, robota tu na delana na ka drokadroka yacana na kala. Ni sevuki se wasei na kala ena makare vinaka na wai, ni laveti ga na liga ena sotasota tale. Qo me vakataki ira na gone ni tukuni se vakatabui e dua na ka mera kua ni cakava, e sega ga ni dede sara cakava tale.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale – o sili ga o cabe.\nKena isau: Sili vaka isau\nVakamacala: Na isau e dua na mataqali iyaya ni teitei ra dau vakayagataka na qase mera lauta kina na qara me tei kina na mata ni dalo. Yacana ena so na vanua na isau, so na vanua na idoko, kau levu bibi, sivi vakamomoto qai ia kina na teitei. Ena gauna e liu o ira na qase ni sa dau oti na nodra teitei era sili ga ena tobu. Qo ni sa dau oti ga na teitei, rawa ni o kolataka ga yani i wai na isau me lako tani ga na soso lai kau tale mai, se toni tu me vaka o lade ga iwai o cabe tale mai. Ni dua gona e toni ga i wai sa cabe tale mai ena qai cavuti vua na ivosavosa qo: O sa sili vaka isau.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale sauti koya tale na nona ivalavala.\nKena isau: Roboti koya tale na nona Karikari\nVakamacala: Na karikari na gacagaca ni waqa ni Viti, na kau ni laca. Na karikari tu na kena e cake, karikari sila na kena e ra dau vakauta na waqa ni robota na laca na cagi. Ke sega ni o qaqarauni na nomu taura na sila e rawa ni roboti iko na karikari, o qai mavoa kina. Ni dua gona e sauti koya tale na nona ivalavala e qai tau vua na ivosavosa qo, tautauvata qo kei na ivosavosa lauti koya na sui ni kena.\nNa ivosavosa cava e dau cavuti ki na kena sa oti koso se guce na iyau se magiti vinaka, ka sa kau mai na ka ca me kena ikuri.\nKena isau: Sa Dulu na Vuata\nVakamacala: Na vuata e dua na vuanikau laukana. Ni dulu oya ni levu. Dulu na vuata ena kena sa sega ni laukana rawa na vuata ena kena levu.\nE vakatauvatani kina na ivosavosa qo ena kena sa oti na vuata matua, ka sa kau mai na ka vou, se ka ca me kena ikuri.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale lako wale tu ga ka curu donuya sara yani na kana.\nKena isau: Qai qai tu lia mai iti\nVakamacala: Qo na vosa vakaOvalau, sa tiko tale ga kina na vosa kerei na iti na kana. Ia ni vosataki vakaviti raraba e vaka toka qo na kena irogorogo: �O lako lako tu ga o donuya sara na gauna ni kana�. Na ivosavosa qo e vakatauvatani kei na ivosavosa yavaqumu, qo me vaka o dau donuya yani na gauna ni kana se marau.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale gole ina dua na koro, ka lai via vakatulewa kina, kovea se suguta na itutu vakaturaga ena koro oya.\nKena isau: Cabe ni Kaba na Saumuri\nVakamacala: Na sau oya na turaga, saumuri na turaga e qai buli e muri. Na kaba ni o cabe cake, vakatauvatani kei na dua e lako cake na nona itutu. Cabe ni kaba na saumuri e kena ibalebale ni dua e cabeta cake na itutu ni turaga e qai kilai e muri ni vulagi ena vanua e sa lai turaga tiko kina. E dau qai cavuti gona kina na ivosavosa qo.\nNa ivosavosa cava e dau cavuti ena gauna cava era dau yalo vakaveli kina eso na tamata ena noda vanua.\nKena isau: Sa baci vulai botabota na kawai\nVakamacala: Era vakabauta na qase ni gauna e bota kina na drauni kawai oya ni sa matua, ra vakadutaitaka vata kei na taucoko ni vula. Ra kaya ni vula e vakavuna na nodra dau yalo vakaveli eso, qo ni dau veibasai na ka era dau cakava. Na veli na mataqali manumanu ni veikau, vakabibi mai colo, vaka na tamata lekaleka uluwai balavu, kainaki ni dau vodo ena vuaka ni veikau, kana vua ni boia kei na sirikoko – dau talanoataki se tukunitaki ga, sega ni vakadinadinataki vakavuku; Ni dua gona e laurai ni sa dau veibasai na ka e dau cakava e qai cavuti gona vua na ivosavosa qo.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale me taqomaki tiko ga ivale na ka vuni ka mera kua ni kila na tani.\nKena isau: Kua ni vakawaca i tuba na magimagi\nVakamacala: Ni dau ia na tali magimagi e dau caka sara ga i lomanivale, ena so na gauna ni dau levu na magimagi sa dau biu i tuba. Ena kena qai dau biu gona i tuba ra qai kila kina na tamata na kena levu. O koya gona na ka vuni se ka maroroi ni dua na vuvale me biu tiko ga i lomanivale, ka me kua ni biu i tuba de ra kila na tani.


Same 136 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\n136 Vakavinavinaka vei Jiova, ni vinaka o koya,+E tawamudu na dei ni nona loloma.+ 2 Vakavinavinaka vua na nodra Kalou na kalou,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 3 Vakavinavinaka vua na nodra Turaga na turaga,Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 4 O koya duadua ga e dau cakava e levu na ka veivakurabuitaki,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma.+ 5 E bulia* vakamaqosa na lomalagi,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 6 E tevuka na vuravura e delaniwai,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 7 E bulia o koya na cina lelevu,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 8 Na matanisiga me lewa na siga,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 9 Na vula kei na veikalokalo me lewa na bogi,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 10 E mokuta o koya na ulumatua ni Ijipita,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 11 E kauti Isireli tani mai na kedra maliwa,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 12 Ena liga qaqa+ kei na liga sa dodo tu,Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 13 E wasea rua* na Wasa Damudamu,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 14 E vakavuna o koya mera taubale e loma na Isireli,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 15 E kureitaki Fero laivi kei na nona mataivalu ina Wasa Damudamu,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 16 E liutaki ira na nona tamata ena vanua talasiga,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 17 E mokuti ira na tui lelevu,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 18 E vakamatei ira na tui qaqa,Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 19 O Sioni+ na nodra tui na Amoraiti,Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 20 Kei Oki+ na tui Pasani,Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 21 E solia o koya na nodra qele me ivotavota,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 22 E ivotavota vei Isireli na nona dauveiqaravi,Ni tawamudu na dei ni nona loloma, 23 E nanumi keda o koya nida lolovira tu,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma.+ 24 E vakabulai keda vei ira na keda meca,+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 25 E solia o koya na kakana vei ira na kabula kece,*+Ni tawamudu na dei ni nona loloma. 26 Ni vakavinavinaka vua na Kalou ni lomalagi,Ni tawamudu na dei ni nona loloma.\n^ Se “E cakava vakayalomatua.”\n^ Ipe., “me tikitikina.”\n^ Ipe., “na lewe kece ga.”


iUbi ni Gusu kei na Ucu | Face coverings and masks | Unite against COVID-19\nNi daramaki na iubi ni gusu kei na ucu e tarova na dewa ni COVID-19, e maroroi iko qai taqomaki ira eso tale.\nNa taqomaki ni gusu kei na ucu e tarova na dewa ni weli ni vosa, dredre, vuvu se suru e dua. Qo e okati kina e dua e tauvi COVID-19 ia e vinaka tu na nona bula qai sega vua na ivakatakilakila ni mate.\nLevu era sega ni gadreva na iubi vakavuniwai nira rawa ni vakayagataka eso tale na iubi. Qo ira na gadreva na iubi ni gusu kei na ucu ena vanua ni cakacaka era na vakasalataki vei itaukei ni cakacaka.\nKevaka e sega nomu iubi ni mata, e rawa ni o cakava se volia e dua.\nE vakasama vinaka me vakarautaki tu eso na iubi ni mata me baleti ira na nomu lewe ni matavuvale.\nNa iubi ni mata ena Vakatagedegede 1\nEna gauna ni Vakatagedegede 1 ni qaqarauni, ena vinakati me daramaki na iubi ni mata ni dua e vuka mai na dua na vanua kina na dua tale e loma i Niusiladi ena waqavuka levu. Oqo e sega ni okati kina na waqavuka e saumi ni kauta e dua se taukena.\nE gadrevi talega na iubi ni mata ena veitosoyaki raraba taucoko sara ka lako mai, se ena loma kei na lesu mai Okaladi. Oqo e okati kina na sitima, basi, kei na waqa ni vakalele ka vakakina na draiva ni lori lalai ni pasidia me vaka na motoka saumi kei na uba (Uber). E okati talega kina na basi kei na sitima ka veikau vaka balavu.\nEna taudaku kei Okaladi e vakaturi sara ga mo dara e dua na iubi ni mata se iubi ena veivanua osooso okati kina na sala ni veitosoyaki raraba ia e sega ni vakaukauataki se vakadreti.\nIsema me bulataki ena i vakatagedegede 1\nNa iubi ni mata ena Vakatagedegede 2 se sivia\nDaramaka tiko na iubi ni mata ke o sega ni rawa ni veiyawaki kei ira o sega ni kila, me vaka ena sitoa lelevu.\nNa iubi ni mata me vakayagataki vei keda kece eda vodoka na gaunisala ni veitosoyaki ni lewenivanua kei na waqavuka. E okati kina na sitimanivanua, basi kei na waqa ni vakalele. Era wili tale ga kina na lori lalai ni usa pasidia me vaka na taxi kei na Uber.\nVeivagalalataki ni iubi ni mata\nE sega ni gadrevi mera daramaka:\nO ira na vakaleqai na yagodra se vakasama ni na dredre mera ubia nai matadra\nO ira na gone e lailai mai na 12 nodra yabaki ni bula\nNa vodo basi ni vuli\nO ira na pasidia ena lori lalai me vaka na taxi kei na Uber\nNa gade vakailawalawa se charter\nNa vodo waqa ni vakalele.\nO ira na vodoka na waqavuka era sauma vakataki ira\nO ira na konitaraki ena waqavuka ni kaburaki itei se wainimate ni vakabulabulataki itei\nKe dua vei ira na ivakamacala toka qori e kovuti iko, ena sega ni gadrevi mo vakaraitaka e dua na ivola vakadinadina nei vuniwai me vu ni nomu sega ni daramaka na iubi ni mata.\nO na sega ni tarovi na lako ena lori ni lewenivanua.\nE bibi me kilai ni na tiko na ivakamacala vakavuniwai baleta na kena sega ni daramaki na iubi ni mata vei ira eso na tamata. E sega ni gadrevi me qiriti na ovisa se tukuni vei draiva se dauveiqaravi ni sega ni ubi tiko na matana e dua na tamata.\nEda kila ni levu na tamata era daramaka na iubi ni mata era sa veivuke tiko ena kena tarovi na dewa ni mate. Era na dara tale ga na iubi ni mata ke gadrevi.\nKevaka ga era nakita mera basuka na ivakasala ena nodra sega ni daramaka na iubi ni mata ena lori ni lewenivanua qai sega nodra ulubale vinaka, era na sauma e $300 ena basuki ni lawa se na tau vei ira itotogi mai na vale ni veilewai e yacova na $1,000.


Na Lawa ni Kalou—Na Mataveilewai ni Lewadodonu kei na Loloma | Toro Voleka\n“Sa Vinaka Sara na Lawa i Jiova”\n1, 2. Na cava era dau beca kina na lawa e levu? Ia, eda na lomana vakacava na lawa i Jiova?\n“NA LAWA e vaka e dua na qara sega ni vakabotona, e . . . tiloma na ka kece ga.” A laurai na vosa oqo ena dua na ivola a tabaki ena 1712. E vakadiloya o koya e vola na ivola oqo na tabana vakalawa baleta ni dau vakavuna na rube vakabalavu ni nodra kisi o ira era dau vinakata me yaco na lewa dodonu. So na gauna e lai qeavu tale nodra ilavo se bera ga ni dua na ka e caka. So na vanua e sa rui levu tale na ka me cakava e dua e via biuta vakalawa nona kudru, se rui levu na cakacaka vakatawadodonu, na veivakaduiduitaki, na veitotaki, kei na vosavosarua ena tabana vakalawa. Oqo e sa qai vakavuna na tete ni beci ni lawa.\n2 Ia, me veibasai kei na ka e tukuni mai cake, vakasamataka na matavosa oqo a volai ena rauta na 2,700 na yabaki sa oti: “A ka vakaidina na noqu loloma ki na nomuni vunau [se lawa]!” (Same 119:97) Na cava e va sara kina qo na nona loloma na daunisame? Baleta na lawa e vakacaucautaka o koya e sega ni vu mai na dua na matanitu vakatamata, e vakavuna sara ga na Kalou o Jiova. Ni o vulica na lawa i Jiova, e rawa ni o qai vakila sara na ka a vakila na daunisame. Na vuli vaka oqo o na kila rawa kina na loma se vakasama i koya na Turaganilewa uasivi duadua.\n3, 4. Vakaraitaka vakacava o Jiova ni o koya na Vunilawa?\n3 E kaya vei keda na iVolatabu me baleti Jiova: “Sa dua bau na Vunilawa ka Turaganilewa.” (Jemesa 4:12, VV) Na veikalokalo mada ga era muria tu “nai valavala ni kena lewai na lomalagi.” (Jope 38:33) O ira sara mada ga na oba vakaoba na agilosi savasava ni Kalou era vakarurugi ena lawa ni Kalou, era vaka e dua na mataivalu, e so era lesi mera veiliutaki, so e sega, ia era tu vakarau kece mera qarava na dui itavi e vakacolata vei ira o Jiova.—Same 104:4; Iperiu 1:7, 14.\n4 Sa solia tale ga o Jiova na lawa ina kawatamata. Eda sucu kaya mai na lewaeloma, da rawa ni vakila kina na ka e vakadonuya o Jiova kei na ka e vakacala. Na lewaeloma oqo e vaka tiko e dua na lawa e lomada, ni vukei keda meda vakaduiduitaka na vinaka mai na ca. (Roma 2:14) Erau a vakalougatataki na vuda ni a uasivi na nodrau lewaeloma, e vica ga na lawa lalai sa qai buli tale vei rau. (Vakatekivu 2:15-17) Ia, na tamata ivalavala ca e dodonu me levu cake na lawa e vakarautaki vua me rawa ni dusimaki koya tiko ena nona cakava na loma ni Kalou. E dau solia o Jiova nona lawa vei ira na peteriaki me vakataki Noa, Eparama, kei Jekope, qai nodratou itavi me ratou vakadewataka ina nodratou dui vuvale. (Vakatekivu 6:22; 9:3-6; 18:19; 26:4, 5) Sa qai vakaraitaki koya o Jiova ni Vunilawa uasivi ena nona vakarautaka vei Isireli e dua na lawa tudei mera vakarurugi kece kina na lewenivanua, vakadewataka sara vei Mosese. Eda raica rawa ena lawa oqo na titobu ni lewadodonu i Jiova.\nSo na Tiki ni Lawa a Soli Vei Mosese\n5. Sa rui vereverea beka na Lawa a soli vei Mosese, qai sivia na ka e okati kina? Vakamacalataka.\n5 Era nanuma e so ni Lawa a soli vei Mosese e sa rui sivia qai vereverea. Na nanuma vaka oqori e sega sara ga ni dina. E 600 vakacaca na lawa era lewe ni Lawa a soli vei Mosese. Ra kaya e so ni sa rui sivia tale oqo, ia tei vakasamataka mada: Me qai yacova na icavacava ni ka20 ni senitiuri, na lawa ni matanitu o Mereke e sa robota e 150,000 na drauniveva. Ena veiyarua na yabaki, e dau buli vou e rauta ni 600 tale na lawa! E rawa gona nida kaya ni Lawa a soli vei Mosese e lailai wale sara ni vakatauvatani kei na ibinibini lawa buli vakatamata. Ia, na Lawa ni Kalou e okata na veibasoga ni bula e so e sega mada ga ni volekata yani vakalailai na lawa ni veimatanitu ena gauna oqo. Raica mada oqo e so na kena ivakaraitaki.\n6, 7. (a) Na cava e sega ni vakatauvatani rawa kina na Lawa a soli vei Mosese kei na dua tale na lawa ni matanitu? Na cava e vakabibitaki duadua ena Lawa? (b) Era na vakaraitaka vakacava na Isireli nira doka na veiliutaki i Jiova?\n6 Vakabibitaki ena Lawa na dokai ni veiliutaki i Jiova. Ena sala oqo e sega ni vakatauvatani rawa kina kei na dua tale na lawa ni matanitu na Lawa a soli vei Mosese. E vakabibitaki duadua kina na lawa oqo: “Mo ni rogoca, na Isireli: O Jiova na noda Kalou ko Jiova sa dua bau: Ia mo ni lomani Jiova na nomuni Kalou e na lomamuni taucoko, kei na yalomuni taucoko, kei na nomuni kaukauwa taucoko.” Mera vakaraitaka vakacava na tamata ni Kalou nodra lomana na Kalou? Mera qaravi koya, mera vakamalumalumu ina nona veiliutaki.—Vakarua 6:4, 5; 11:13.\n7 Ena vakaraitaka e dua na Isireli nona doka na veiliutaki i Jiova ena nona rogoci ira era lesi mera liutaki koya. O ira na veiliutaki e lesi ira o Jiova era okati kina na itubutubu, ira na turaga digitaki, dauveilewai, bete, vaka kina o koya na tui. Vei Jiova, ni dua e beci ira na veiliutaki oqo e sa beci koya sara tiko ga. Ena yasana kadua, era na sotava na cudru i Jiova o ira era lesi mera veiliutaki ke ra cakava na ka e sega ni dodonu, se ra ivalavala vakasaurara vei ira na nona tamata. (Lako Yani 20:12; 22:28; Vakarua 1:16, 17; 17:8-20; 19:16, 17) O koya gona, e dodonu me dokai ena yasana ruarua na veiliutaki i Jiova.\n8. E tutaka vakacava na Lawa na ivakatagedegede savasava i Jiova?\n8 E tutaka na Lawa na ivakatagedegede savasava i Jiova. Na vosa vakaiperiu e dau vakadewataki vakalevu me “savasava” e basika ena sivia e 280 na vanua ena Lawa a soli vei Mosese. Na Lawa oqo e rawa kina vei ira na tamata ni Kalou mera vakaduiduitaka na ka e savasava mai na ka e sega ni savasava, qai cavuta e rauta ni 70 na ka e rawa ni vakavuna me sega ni savasava e dua na Isireli. Na lawa oqo era cavuti kina na savasava vakayago, ka me laukana, bau wili kina na maroroi ni valelailai. Na lawa vaka oqo e yaga sara ga, ra qai vakila na muria na kena vinaka. * Ia, e tiko na kena inaki bibi sara—me vakadonui ira tiko ga kina na lewenivanua o Jiova, mera kua ni vakaitovotaki ira ena nodra itovo lolovira na veimatanitu era tiko tikivi ira. Dikeva mada e dua na ivakaraitaki oqo.\n9, 10. Na cava e tukuna na Lawa me baleta na veiyacovi, kei na vakasucu? Ia na vinaka cava e kauta mai na lawa vaka oqo?\n9 E tukuni vakamatata ena Lawa a soli vei Mosese ni rau na okati me rau tawasavasava sara mada ga e rua na vakamau erau veiyacovi, se dua na tina e vakasucu. E tukuni tale ga na dede ni gauna mera tawasavasava kina. (Vunau ni Soro 12:2-4; 15:16-18) Na lawa oqo e sega ni beci kina na isolisoli savasava e solia vei keda na Kalou. (Vakatekivu 1:28; 2:18-25) E tutaka ga na savasava i Jiova, qai taqomaki ira tiko na dauqaravi koya mai na ka e rawa ni vakadukadukalitaki ira. E vinaka meda nanuma e ke ni o ira na veimatanitu era bula veitikivi kei ira na Isireli e tiki bibi ni nodra sokalou na veika e baleta na veiyacovi kei na vakatubukawa. Vei ira na kai Kenani, e okati kina na nodra dau tu na yalewa kei na tagane saqamua ena valenisoro. Oqo e vakavuna na yaco ni ivalavala velavela kei na kena tete. Ena yasana kadua, na Lawa e vakatabuya na veika vaka oqo me taqomaki kina na veiqaravi vei Jiova me savasava tiko ga. * Ia, e levu tale na kena yaga.\n10 O ira na lawa oqo era vakavulica e dua na ka dina bibi. * Ena sala cava e vakadewai kina na ivalavala ca i Atama mai na dua na itabatamata ina dua tale? Sega li ni dewa ena veiyacovi kei na vakasucu? (Roma 5:12) Io, na Lawa ni Kalou e vakadeitaka tale vei ira nona tamata na kena sega ni yali rawa na ivalavala ca. O keda kece li eda sucu ivalavala ca. (Same 51:5) E dodonu meda sereki mai na ivau ni ivalavala ca me rawa nida qai toro voleka vua na noda Kalou savasava.\n11, 12. (a) E tokona na Lawa na ivakarau ni lewadodonu bibi cava? (b) Na cava e dua na tiki ni Lawa e vakarautaki me dodonu tu ga kina na lewa e tau?\n11 E tokona na Lawa na lewadodonu i Jiova. Na Lawa a soli vei Mosese e tokona na raici vakatautauvata ni ka ena kena dau tau vakadodonu na lewa ena kisi ni veilewai. E kaya na Lawa: “Mei sau ni mate na mate, mei sau ni mata na mata, mei sau ni bati na bati, mei sau ni liga na liga, mei sau ni yava na yava.” (Vakarua 19:21) O koya gona, ena kisi ni veilewai ni cala bibi me vaka na laba se butako, na itotogi e tau e dodonu me sota vinaka kei na cala e caka. Na ivakarau ni lewadodonu oqo e usutu sara ga ni Lawa taucoko, e vakamatatataka tale ga vei keda ena gauna oqo na vuna e rawa ni soli koya kina o Karisito Jisu me keda ivoli, me vaka e vakaraitaka na Wase 14.—1 Timoci 2:5, 6.\n12 E volai tale tu ga ena Lawa e so na ka me rawa ni dodonu tu ga kina na lewa e tau. Me kena ivakaraitaki, e dodonu me tiko e rua na ivakadinadina me ivakadei ni dua na veibeitaki. Na itotogi ni itukutuku lasu ena mataveilewai e bibi sara. (Vakarua 19:15, 18, 19) E vakatabui tale ga na veivaqumi kei na cakacaka vakailawaki. (Lako Yani 23:8; Vakarua 27:25) Ena nodra bisinisi sara mada ga na tamata ni Kalou, e dodonu mera totaka tiko ga na ivakatagedegede cecere ni lewadodonu i Jiova. (Vunau ni Soro 19:35, 36; Vakarua 23:19, 20) Na Lawa cecere qai vakasakiti oqo, e dua dina na ka ni veivakalougatataki ina matanitu o Isireli!\nLawa Era Vakabibitaka na Yalololoma kei na Veinanumi\n13, 14. Na cava e vinaka kina vei koya e butako kei koya e butakoci na Lawa?\n13 Sa rui kaukaua beka na Lawa a soli vei Mosese, e sega kina na yalololoma? Sega sara! A uqeti o Tui Tevita me vola: “Sa vinaka sara na vunau i Jiova.” (Same 19:7) E sega ni lecava o koya ni Lawa oqo e vakabibitaka sara ga na yalololoma kei na veinanumi. Ena sala cava?\n14 Na lawa ni so na vanua nikua, e vaka me taqomaki ira tale na daubasulawa, sega soti o ira na vakaleqai ena basulawa. Me kena ivakaraitaki, era na bala tu beka i valeniveivesu o ira na daubutako. Ia, o ira na butakoci nodra iyaya e sa sega ni qai vakasukai vei ira na ka e butakoci, kena veibasai nira sa qai mai saumi ivakacavacava tale tiko mera lai vakavaletaki kina na daubasulawa, ra vakani tale ga. E Isireli makawa, a sega kina na valeniveivesu me vaka e sa tu nikua. E tiko ga na iyalayala ni itotogi e vakatara na Lawa. (Vakarua 25:1-3) Na daubutako e dodonu me sauma lesu na ka e butakoca. Sa qai tiko tale na ikuri ni ka me sauma. Me vica? E vakatau. E kena irairai ni soli vei ira na turaganilewa mera raica e so tale na ka me baleti koya e cala, me vaka na nona veivutuni. Oya beka na vuna e lailai kina na ka e lavaki me sauma e dua e butako me vaka e volai ena Vunau ni Soro 6:1-7, mai na kena e volai ena Lako Yani 22:7.\n15. E laurai vakacava ena Lawa na lewadodonu kei na yalololoma ke dua e sega ni nakita nona veivakamatei?\n15 E yalololoma na Lawa vei ira era sega ni nakita nodra cala. Me kena ivakaraitaki, e dina ni kaya na Lawa “mei sau ni mate na mate,” ia, ke dua e sega ni nakita nona veivakamatei, e rawa ni bula ke dro ina koro ni idrodro era tu e Isireli. Nira sa dikeva oti na turaganilewa matua ena koro ni idrodro na nona kisi, sa na qai tiko ga o koya ena loma ni koro me yacova sara nona mate na bete levu. Sa na qai rawa ni gole me lai bula ena vanua ga e vinakata. E vakila gona o koya na yalololoma ni Kalou. Ena gauna vata oya, e vakaraitaka kina na Lawa ni ka bibi na bula ni tamata.—Tiko Voli mai na Lekutu 15:30, 31; 35:12-25.\n16. E taqomaka vakacava na Lawa na dodonu ni tamata yadua?\n16 E taqomaka na Lawa na dodonu ni tamata yadua. Raica mada na sala e taqomaki ira kina na dinau tu. E vakatabuya na Lawa na curumi ni nona vale o koya e dinau tu me vesu beka mai kina na nona iyaya me ivakadei ni dinau. Ia, me tiko ga e tuba o koya e soli dinau, o koya ga e dinau me qai kauta mai tuba vua na iyaya me vesuki toka. Na sala oqo e dokai tiko ga kina na vale nei koya e dinau. Ke kauta o koya e soli dinau me ivakadei ni dinau na isulu nei koya e dinau, e dodonu me vakasuka mai ni bera ni karobo ni na rairai gadreva o koya e dinau me vakatakatai koya ena bogi.—Vakarua 24:10-14.\n17, 18. Ena ka e vauca na ivalu, era duidui vakacava na Isireli mai vei ira na veimatanitu tale e so, ena vuku ni cava?\n17 E vakalawataki sara mada ga na ivalu. Me kua ni yavutaki ena kocokoco kei na via rogo na nodra vala na tamata ni Kalou, ia mera mata ga ni Kalou ena “[i]valu i Jiova.” (Tiko Voli mai na Lekutu 21:14) Levu na gauna era na vakatadumata mada na Isireli me rawa ni macala kina e dua na veidinadinati me kua na ivalu. Ke cata na veidinadinati e dua na vanua, sa ra na qai kabakoro na Isireli—ia ena muri ga na lawa ni ivalu ni Kalou. O ira na tagane ena mataivalu ni Isireli e vakatabui mera kucuva na yalewa, se mera vakadave dra vakaveitalia. Dodonu sara mada ga mera doka na itikotiko, na vanua, mera kua ni vakabalea na nodra kau vuata na meca. * O ira na mataivalu ni veimatanitu tale e so era sega ni vauci ena dua na lawa ni vakatatabu vaka oqo.—Vakarua 20:10-15, 19, 20; 21:10-13.\n18 O loloma beka ni o rogoca ni so na matanitu era sa terenitaki ira tiko na gonelalai mera nodra sotia? Ia, e Isireli makawa, e sega ni vakatarai me curu ina mataivalu e dua e se bera ni yabaki 20. (Tiko Voli mai na Lekutu 1:2, 3) E rawa mada ga ni vagalalataki mai na mataivalu e dua na uabula ke tamata rerere. E vagalalataki tale ga mai na mataivalu e dua e se qai vakawati vou me dua na yabaki taucoko, me rawa kina ni raica na sucu ni dua na luvena ni bera ni butuka yani na buca rerevaki ni ivalu. Ena sala oqo, me vaka e kaya na Lawa, e rawa ni “vakamarautaka” tale ga kina na watina na tagane se qai vakamau.—Vakarua 20:5, 6, 8; 24:5.\n19. Na cava e okati ena Lawa mera taqomaki kina na yalewa, gone, veivuvale, yada, kei na luveniyali?\n19 Na Lawa e taqomaki ira tale ga na yalewa, gone, kei na veivuvale, e raica na ka e baleti ira. E vakaroti ira na itubutubu mera karoni ira vinaka na luvedra, mera vakavulici ira tale ga ena veika vakayalo. (Vakarua 6:6, 7) E vakatabuya na veimoceri vakaveiwekani voleka, e kena itotogi na mate. (Vunau ni Soro, wase 18) E vakatabuya tale ga na veibutakoci, ni dau vakavuna na kavoro ni vuvale, kena beci kei na kena tiko yavavala. E qarauni ena Lawa na veika e baleti ira na yada kei na luveniyali, qai sega sara ni vakalaiva mera vakacacani.—Lako Yani 20:14; 22:22-24.\n20, 21. (a) Na cava e vakatara kina na Lawa a soli vei Mosese me dua e vica tu na watina? (b) Me baleta na veisere, na cava e duidui kina na ka e tukuni ena Lawa mai na ka a qai vakalesuya mai o Jisu?\n20 Ia, ena vuku ni tikina oqo, era na taroga beka kina e so se ‘Cava e vakatara kina na Lawa me dua e levu tu na watina?’ (Vakarua 21:15-17) Dodonu meda raica na lawa vaka oqo me salavata kei na kena gauna. O ira era via vakalewa na Lawa a soli vei Mosese mai na rai kei na itovo ni gauna oqo era na sega ga ni taura rawa e so na tikina. (Vosa Vakaibalebale 18:13) Na ivakatagedegede i Jiova e se vakadeitaki sara mai na were o Iteni ni rau a vauci vata kina e dua ga na tagane kei na dua na yalewa. (Vakatekivu 2:18, 20-24) Ia, ena gauna e mai solia kina o Jiova na nona Lawa vei ira na Isireli, sa vakawakana tu na ivalavala e so me vaka na nona vakawatitaka e dua e vica na watina. E kila vinaka o Jiova ni o ira na “tamata domoqa” oqo era na beca na lawa rawarawa sara mada ga me vaka na vakatabui ni qaravi matakau. (Lako Yani 32:9) Ia ena nona vuku, a sega ni digia o koya na gauna oya me veisautaka kina na veika kece e vauca na bula vakawati. Ia, kua ni guilecava ni a sega ni tauyavutaka o Jiova me dua e levu na watina. E vakayagataka ga na Lawa e solia vei Mosese me vakalawataki kina, me kua kina ni yaco na bula vakaloloma.\n21 Na Lawa tale ga a soli vei Mosese e vakadonuya e so na yavu me biuta kina na watina e dua na tagane. (Vakarua 24:1-4) Kaya o Jisu ni a vakatara oqo na Kalou vei ira na Jiu ‘ena vuku ni nodra lomakaukaua.’ Ia, a vakatara ga vakalekaleka na Kalou. A qai vakalesuya mai o Jisu vei ira na nona imuri na ituvatuva a vinakata taumada o Jiova me baleta na bula vakawati.—Maciu 19:8.\nE Vakauqeta na Lawa na Veilomani\n22. Sala cava e vakabibitaka kina na Lawa a soli vei Mosese na loloma? Me vakaraitaki vei cei na loloma oqo?\n22 Bau dua na lawa ni matanitu ni gauna oqo e vakauqeta na veilomani? Na Lawa a soli vei Mosese e vakabibitaka taudua sara ga na loloma. Ena ivola mada ga na Vakarua, e basika kina vaka20 vakacaca na vosa e dau vakadewataki vakalevu me “loloma.” Na ikarua ni ivakaro bibi duadua ena Lawa taucoko oya “mo lomana na kai nomu me vaka ko lomani iko.” (Vunau ni Soro 19:18; Maciu 22:37-40) Mera vakaraitaka na loloma oqo na tamata ni Kalou vei ira na kai nodra, vaka kina vei ira era tiko vulagi ena kedra maliwa, mera nanuma kina na Isireli ni o ira tale ga era a tiko vulagi ena dua na gauna. Mera lomani ira na dravudravua kei ira na vakaleqai, mera vukei ira vakayago, mera kua ni vakaisini ira ena kedra ituvaki vakaloloma. Era vakaroti mera nanumi ira mada ga na manumanu era dau cakacaka, mera qarauni ira tale ga.—Lako Yani 23:6; Vunau ni Soro 19:14, 33, 34; Vakarua 22:4, 10; 24:17, 18.\n23. Na cava a uqeti me vakayacora o koya a vola na ika119 ni Same?\n23 Na matanitu cava tale e bau vakalougatataki ena dua na lawa vaka oqo? Sa rauta me vola na daunisame: “A ka vakaidina na noqu loloma ki na nomuni vunau [se, “lawa,” NW]!” Ia, na nona loloma oqo e sega ni vakila wale tiko ga. E uqeti koya me talairawarawa ina lawa oya, me bulataka. E kaya tale: “Au sa vakanananu kina [ena nomuni lawa] e na siga taucoko ka bogi.” (Same 119:11, 97) Io, e dau tikica na gauna me vulica kina na lawa i Jiova. Sega ni vakabekataki ni sa na qai tubu ga na nona loloma ni vakayacora oqo. Ena gauna vata oya, e tubu cake tale ga kina nona lomani koya na Vunilawa, na Kalou o Jiova. Ni o tomana tiko o iko nomu vulica na lawa ni Kalou, me toroi iko vakavoleka mada ga vei Jiova, na Vunilawa Uasivi, na Kalou lewadodonu.\n^ para. 8 Me kena ivakaraitaki, e lavaki ena lawa me dau bulu na valelailai, mera biu vakatikitiki na tauvimate, kei na nona vuluvulu e dua e tara na yagomate. Na veika oqo e se qai siqemi wale tiko ga oqo na kedra yaga.—Vunau ni Soro 13:4-8; Tiko Voli Mai na Lekutu 19:11-13, 17-19; Vakarua 23:13, 14.\n^ para. 9 E dau tu ena nodra valenilotu na kai Kenani e so na rumu me baleta vakatabakidua na veiyacovi. Ia, e vakamatatataki ena Lawa a soli vei Mosese ni o ira era okati mera tawasavasava e sega ni rawa mada ga nira curuma na valenisoro. O koya gona, ni na okati e dua e veiyacovi me tawasavasava, e sega kina ni rawa ni taurivaki na veiyacovi me dua na tiki ni sokalou ena vale i Jiova.\n^ para. 10 Na inaki bibi ni Lawa mera vakavulici kina na Isireli. E kaya na Encyclopaedia Judaica ni vosa vakaiperiu e dau vakadewataki me “lawa,” toh·raʹh, e kena ibalebale na “veivakavulici.”\n^ para. 17 E kaya vakadodonu na Lawa: “Ni kakua ni vakacacana na kena kau sa dauvua.” (Vakarua 20:19) E kaya o Philo, e dua na Jiu vuku ena imatai ni senitiuri ena nona vakamacalataka tiko na lawa oqo, ni tawadodonu, e cala ena rai ni Kalou “me lai cudruvaka na tamata na kau kei na veika tale e so, nira sega ni kila e dua na ka.”\nVunau ni Soro 19:9, 10; Vakarua 24:19 Cava o nanuma me baleti koya na Kalou e buli ira na lawa vaka oqo?\nSame 19:7-14 Cava e kaya o Tevita me baleta na “vunau [se, “lawa,” NW] i Jiova, ia me vakacava na talei ni lawa ni Kalou vei keda?\nMaika 6:6-8 E vukei keda vakacava na tikinivolatabu oqo meda raica ni sega ni rawa nida kaya ni icolacola bibi na lawa i Jiova?\nMaciu 23:23-39 Era vakaraitaka vakacava na Farisi nira taura cala na ibalebale ni Lawa? Sala cava e rawa ni ivakavuvuli kina vei keda oqo?\niMeli iMeli “Sa Vinaka Sara na Lawa i Jiova”


JW iTuvatuva ni Soqoni ni Noda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Feperueri 10-16, 2020\nSere 39 kei na Masu\n“Vuna e Veisautaka Kina o Jiova na Yaca i Eparaama kei Serai”: (10 min.)\nVte 17:1—E sega ni uasivi o Eparaama, ia e vakaraitaka ni yalododonu (it-1 817)\nVte 17:3-5—E veisau na yaca i Eparaama me o Eparama (it-1 31 ¶1)\nVte 17:15, 16—E veisau na yaca i Serai me o Sera (w09 1/2 13)\nVte 15:13, 14—Gauna cava e tekivu kina na 400 na yabaki ni nodra vakararawataki na kawa i Eparaama, e oti ena gauna cava? (it-1 460-461)\nVte 15:16—Sala cava era lesu kina i Kenani na kawa i Eparama “ena ikava ni itabatamata”? (it-1 778 ¶4)\nWili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vte 15:1-21 (th lesoni 10)\nVidio ni iMatai ni Veisiko: (4 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio, oti qai taroga: E vakayagataka vinaka vakacava o dautukutuku na taro? E veivakavulici vakacava ni vakayagataka na vakatautauvata?\niMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Tukuna o itaukeinivale e dua na iulubale e matau ena yalava. (th lesoni 3)\niMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Oti qai solia na brochure iTukutuku Vinaka, me tauyavu sara na vuli iVolatabu ena lesoni 3. (th lesoni 6)\n“Sala me Dei Kina na Vakawati”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Me Kaukaua Tiko ga na iVau ni Vakawati.\nVuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 103\nSere 92 kei na Masu\niMeli iMeli Feperueri 10-16\niTuvatuva ni Soqoni ni Noda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Feperueri 10-16, 2020\nmwb20 Feperueri t. 4


NAI VAKATEKIVU 1 | FOV Bible | YouVersion\nNAI VAKATEKIVU 1\nAi tukutuku kei na nona bulia na ka kecega na Kalou.\n1Enai vakatekivu sa bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.\n2A sa sega ni vakacokotaki ko vuravura a sa lala tu; a sa tu na butobuto e dela ni wasa titobu. A sa yavavala na Yalo ni Kalou e dela ni wai.\n3Sa qai kaya na Kalou, Me rarama mai: a sa rarama mai. 4A sa kunea na rarama na Kalou ni sa vinaka: a sa wasea na rarama mai na butobuto na Kalou. 5A sa vakatoka na rarama na Kalou me Siga, a sa vakatoka na butobuto me Bogi. Ia na yakavi kei na mataka sa kenai matai ni siga.\n6A sa kaya na Kalou, Me dua na maliwa lala, me wasei kina na wai mai na wai. 7A sa cakava na maliwa lala na Kalou, a sa wasea kina na wai e ruku ni maliwa lala mai na wai e cake e na maliwa lala: a sa vakakina. 8A sa vakatoka na maliwa lala na Kalou me Lomalagi. Ia na yakavi kei na mataka sa kenai karua ni siga.\n9A sa kaya na Kalou, Me soqoni vata na wai e ruku i lomalagi ki na dua na yasana, me rairai mai na vanua mamaca: a sa vakakina. 10A sa vakatoka na vanua mamaca na Kalou me Vuravura, a sa vakatoka na wai sa soqoni vata tu me Wasawasa: a sa raica na Kalou ni sa vinaka. 11A sa kaya na Kalou, Me vakatubura na co ko vuravura, na co sa vakasorena, kei na kau dauvua e vuravura me vuataka na vuana, sa vakasorena e na kena mataqali: a sa vakakina. 12A sa vakatubura na co na qele, na co sa vakasorena, e na kena mataqali, kei na kau sa vuataka na vuana, ka sa vakasorena, e na kena mataqali: a sa raica na Kalou ni sa vinaka. 13Ia na yakavi kei na mataka sa kenai katolu ni siga.\n14A sa kaya na Kalou, Me tu na vu-ni-rarama e na maliwa lala kei lomalagi, me wase kina na siga mai na bogi; mei vakatakilakila talega ni tabayabaki, kei na siga, kei na yabaki: 15ia me rau vu-ni-rarama mai na maliwa lala kei lomalagi, me vakararamataki vuravura: a sa vakakina. 16A sa bulia e rua na vu-ni-rarama lelevu na Kalou: na vu-ni-rarama levu me lewa na siga, na vu-ni-rarama lailai me lewa na bogi: sa bulia talega na veikalokalo ko koya. 17A sa viritoka na Kalou me rau tu mai na maliwa lala kei lomalagi, me vakararamataki vuravura, 18ka me lewa na siga kei na bogi, me wasea talega na rarama mai na butobuto: a sa raica na Kalou ni sa vinaka. 19Ia na yakavi kei na mataka sa kenai kava ni siga.\n20A sa kaya na Kalou, Me vakatubura vakalevu sara na wai na ka sa lako voli ka bula rawa, ia me vuka voli na manumanu e dela i vuravura, e na maliwa ni vuravura kei lomalagi. 21A sa bulia na ika lelevu ka rerevaki na Kalou, kei na ka kecega sa bula ka yavavala rawa, sa vakatubura vakalevu na wai, e na kedra mataqali, kei na manumanu vuka kecega, e na kedra mataqali: a sa raica na Kalou ni sa vinaka. 22A sa vosavakalougatataki ira na Kalou, ka kaya, Dou luvea, ka tubu me vuqa mai, ka vakatawa na veiwasawasa; me tubu me vuqa mai na manumanu vuka talega e vuravura. 23Ia na yakavi kei na mataka sa kenai kalima ni siga.\n24A sa kaya na Kalou, Me vakatubura na ka bula na qele e na kedra mataqali, na manumanu e yavai va, kei na ka sa qasi voli, kei na manumanu tawa lasa ni vanua, e na kedra veimataqali: a sa vakakina. 25A sa bulia na manumanu tawa lasa ni vanua na Kalou e na kedra veimataqali, kei na manumanu e yavai va, me vaka na kedra veimataqali, kei na ka kecega sa qasi voli e dela ni vanua e na kedra veimataqali: a sa raica na Kalou ni sa vinaka.\n26A sa kaya na Kalou, Me datou bulia na tamata mei tovo vata kei kedatou, ka me ucui kedatou; ka me ra lewa na ika ni veiwasawasa, kei na manumanu vuka, kei na manumanu e yavai va, kei vuravura taucoko, kei na ka kecega sa qasi voli e dela i vuravura. 27A sa bulia na tamata na Kalou mei tovo vata kei koya; e nai tovo ni Kalou sa buli koya ko koya; na tagane kei na yalewa sa buli rau ko koya. 28A sa vosavakalougatataki rau na Kalou, a sa kaya vei rau na Kalou, Drau vakaluveni, ka tubu me lewe vuqa, ka vakatawai vuravura, ka vakamalumalumutaka; ka lewa na ika ni waitui, kei na manumanu vuka, kei na ka bula kecega sa qasi voli e dela i vuravura.\n29A sa kaya na Kalou, Raica, ka'u sa solia vei kemudrau na co kecega sa vakasorena, sa tu e dela i vuravura taucoko, kei na kau kecega sa tu kina na vua ni kau sa vakasorena; ko ya e na kemudou kakana. 30Ia ki na manumanu tawa lasa kecega ni vanua, kei na manumanu vuka kecega, kei na ka kecega sa qasi voli e dela i vuravura, sa tu kina na bula, au sa solia na co drokadroka kecega me kedra kakana: a sa vakakina. 31A sa vakaraica na Kalou na ka kecega sa bulia ko koya, ka raica, sa ka vinaka sara. Ia na yakavi kei na mataka sa kenai kaono ni siga.\nExplore NAI VAKATEKIVU 1 by Verse\nNAI VAKATEKIVU 1:1\nNAI VAKATEKIVU 1:2\nNAI VAKATEKIVU 1:3\nNAI VAKATEKIVU 1:4\nNAI VAKATEKIVU 1:5\nNAI VAKATEKIVU 1:6\nNAI VAKATEKIVU 1:7\nNAI VAKATEKIVU 1:8\nNAI VAKATEKIVU 1:9\nNAI VAKATEKIVU 1:10\nNAI VAKATEKIVU 1:11\nNAI VAKATEKIVU 1:12\nNAI VAKATEKIVU 1:13\nNAI VAKATEKIVU 1:14\nNAI VAKATEKIVU 1:15\nNAI VAKATEKIVU 1:16\nNAI VAKATEKIVU 1:17\nNAI VAKATEKIVU 1:18\nNAI VAKATEKIVU 1:19\nNAI VAKATEKIVU 1:20\nNAI VAKATEKIVU 1:21\nNAI VAKATEKIVU 1:22\nNAI VAKATEKIVU 1:23\nNAI VAKATEKIVU 1:24\nNAI VAKATEKIVU 1:25\nNAI VAKATEKIVU 1:26\nNAI VAKATEKIVU 1:27\nNAI VAKATEKIVU 1:28\nNAI VAKATEKIVU 1:29\nNAI VAKATEKIVU 1:30\nNAI VAKATEKIVU 1:31


Transmissions ni ZF & Genuine ZFTransmission Parts - Same Day Shipping\nTransmissions ni ZF2019-05-12T22:27:30-04:00\nBiaulivaliva ni ZF\nTransmissions ni ZF ena ivotavota vata kei 5 kei na 6 Digidigi ni totolo. Eda cabora na taucoko ni laini ni bibi, sala ga o ya kei na transmissions ni ZF ni lori ivolavakarau ni itavi ni rarama kei na tikina. We pay top E dua na dola me baleta na Cores ni biaulivaliva ni ZF. Eda volia talega na closeout kei na overstock Tiki ni ZF. 877-776-4600 E dua na veikacivi e taucoko. Waqa ni veiyasai vuravura, veiqaravi ni siga vata ga. Transmissions ena ivotavota ena 5 kei na 6 Totolo ni volitaki. New and Used Transmissions. Vakau totolo kei na vakauyaya ena tabanilotu kece ni ZF. Ford ZF 5 kei na 6 totolo 4 x 4 4 x 2 tiki ni biaulivaliva ena ivotavota me baleta na bibi ni itavi, via veimama toka na itavi, and light duty ford trucks including F 150 250 350 450 550 kei na 650.\nSa vakatovolei kina veiyasai taucoko meda vakadeitaka na ivakarau dodonu ni kena tolerances. Sa tikoga ni li na tiki dredre baleta na e dua na vakavoui ni idinia gadrevi me vakadeitaki kina na nodra gagadre ni makete. Me baleta na voleka 100 na yabaki, ZF sa dua na itokani nuitaki ka vuku ni vuravura raraba na motoka na kabani e vuravura raraba. ZF ni Torocake kei na manufactures na ivoli e tokona na veitosoyaki ni tamata kei na iyaya. Eda na vakatorocaketaka na tekinolaji ni lori ni mataka nikua.\nMe baleta na veiqaravi ni biaulivaliva ni ZF & Wase na ivolavakarau ka yalovinaka sikova kina na noda tabana ni lavelavetaki ena ivurevure tale eso ni galala\nE dua na ivakaraitaki ni biaulivaliva ni ZF ena ivotavota sa vakarau tu me waqa e vuravura raraba nikua.


Eratou Sereki Mai Valeniveivesu na Yapositolo | iTalanoa Vakaivolatabu\nRAICA mada na agilosi e dolava tu oqori na katuba ni valeniveivesu. E sereki iratou tiko na yapositolo i Jisu. Meda raica mada na vu ni nodratou bala i valeniveivesu.\nA yaco na veika oqo ni oti ga vakalailai na sovaraki ni yalo tabu vei ira na tisaipeli i Jisu. Ena dua na yakavi, rau a lako o Pita kei Joni ina valenisoro e Jerusalemi. A dabe voleka toka e katuba e dua na turaga e lokiloki ena nona bula taucoko. Era dau laveti koya mai e ke me kere ilavo vei ira na curu tiko ina valenisoro. Ni raici Pita kei Joni e kerei rau sara me rau solia vua e dua na ka. Na cava erau na cakava na yapositolo?\nErau vakaraici koya na tamata vakaloloma oqo qai kaya o Pita: ‘E sega vei au na ilavo, ia au sa na solia ga vei iko na ka sa tu oqo vei au. Ena yaca i Jisu, tucake mo lako!’ E taura na ligana imatau o Pita, e tucake vakasauri qai lako. Era kurabui ra qai marau o ira na raica na cakamana oqo.\nE kaya o Pita: ‘Keirau cakava oqo ena kaukaua ni Kalou, o koya a vakaturi Jisu mai na mate.’ Ni rau se tukuna tiko ga na veika oqori era sa basika yani e so na iliuliu ni lotu. Sa dua na ka nodra katakata ni rau tukuna tiko na vakaturi i Jisu. Rau mani vesu me rau bala i valeniveivesu.\nEra bose sara na iliuliu ni lotu ena siga e tarava. Eratou tiko kina o Pita, o Joni, kei koya a vakabulai. Era taroga na iliuliu ni lotu: ‘Ena kaukaua i cei drau a cakava kina na cakamana oya?\nE kaya o Pita ni kaukaua ga ni Kalou o koya a vakaturi Jisu. Era sega ni kila na bete na cava mera cakava, ni a yaco dina na cakamana vakatubuqoroqoro oya. Era vakaroti rau me rau lako ia me rau kua tale vakadua ni tukuna na veika baleti Jisu.\nNi toso na siga eratou vunautaka tiko ga na yapositolo na veika baleti Jisu, ra vakabulai tale ga na tauvimate. E tete na itukutuku ni cakamana oqo. O ira sara mada ga na veikoro era tiko volekati Jerusalemi era kauti ira mai na tauvimate mera mai vakabulai. Era sa qai vuvu ga vakalevu na iliuliu ni lotu, ratou baci bala i valeniveivesu na yapositolo. Ia eratou sega ni dede kina.\nA dolava na katuba ni valeniveivesu ena lomaloma ni bogi na agilosi ni Kalou me vaka o raica tiko oqori. E kaya na agilosi: ‘Dou lai vosa vei ira na tamata ena valenisoro.’ Ena mataka e tarava nira qai talai yani eso mai vei ira na iliuliu ni lotu mera lai kauti iratou mai na yapositolo, eratou sa yali. Eratou laurai sara mai na valenisoro ni ratou veivakavulici tiko. Eratou qai kau yani ina matadra na lewe ni Sanadrini.\nEra kaya na iliuliu ni lotu: ‘Keitou a vakaroti kemudou mo dou kua ni vakavuvuli ena yaca i Jisu, ia oqo sa roboti Jerusalemi na nomudou ivakavuvuli.’ Eratou sauma na yapositolo: ‘E dodonu me keitou vakarorogo vua na Kalou, me kua ga vua na tamata.’ Oya e dua na ivakaraitaki vinaka meda muria.\nCakacaka wase 3 ina 5.\niMeli iMeli Sereki Mai Valeniveivesu


Clash na iyaya ni cakacaka ni donu na Hacks ni Royale - Hack donu\nJune 17, 2019 | 11:02 ni PM\nO tiko eke: Vale / Hack ni Android / Qito / iOS Hack / Clash na iyaya ni cakacaka ni donu na Hacks ni Royale\nOkosita 10, 2018\nOkosita 7, 2018\nRacer donu Hack iyaya ni cakacaka osooso\nClash na Royale donu na Hacks iyaya ni cakacaka me baleta na talevoni ni Android/IOS:\nSa ikoya e dua na qito se dua ka oti sa vakasaqaqara kina na tamata na itovo ni bula cheats me baleta na qito oqo. Clash Royale donu Hacks iyaya oqo e ka rawarawa sara me ra vakayagataka na me rawa kina ni o sa na tauri tawayalani na daucavuti kei na koula sega ni saumi. Oqo e rawa ni o vakayagataka e dua Clash Royale Hacks na iyaya vou 2018 ka sega ni vakatamata na veivakadeitaki kei na vakavurea na ivurevure tawayalani.\nKecega sa ’ s bibi me da cakava sai koya mo oqo apk ni mod dua na hack ka lavetaka sa ena nomu ivakarau. Sa tawayalani na na ivurevure ni Clash Royale iYaubula ni iyaya ni hack. Ga rawa ni vakayagataki me vaka na levu ni dua na ka me vaka o nanuma. Me kena ikuri, na veika kece ena cakava vata kei na dua na parokaramu sega ni vakawati kei na sega ni gadrevi ni vakasaqaqara vakalevu cake. Qai rawa ni o digitaka na cava o vinakata kei na veika eda ga me vakavodoki ka vakarautaka vei iko na nomu ivurevure digitaki!\nSai koya oqo na bula:\nO gadreva e dua na bula kei na cakacaka ni hack ni Clash Royale iyaya ni cakacaka 2018 ka sega ni vakadidike me vaka na kena e tiko ena mataveilawa oqo. Oqo na generator ni veidabui ni Clash ni Royale cakacaka vakavinaka sara kei ira kece na iOS kei na gacagaca ni Android. Oqo e sega ni ka wale na hack iyaya ni cakacaka. Kevaka e sega ni gadrevi na wakana se na jailbreak vakakina o rawa cicivaka na parokaramu ni komipiuta na sega e dua na ilavelave. Eda sa wasea na vakavinakataki vou na kena ka rawa ni hack kece sara na veika e gadrevi. Noda vakacakacaka Clash Royale donu Hacks iyaya ni cakacaka ena vakarautaka vei iko na veika kece o ni gadreva na qito! Ni o sa cici, ga ena vakavurea na eso tale.\nSega ni vakayagataka na ilavo dina, sa yaco mo na dua na misini cake ni kena vakayagataki na parokaramu oqo ena Clash ni Royale hack e vakasaqari taumada. Mo tovolea na app vou baleta ni sa’ galala mai na kena isau ka na sega ni dua na gagadre ni vakadidike. Ena vuku ni ivakarau oqo ena yaco mo rawa ni vakuria na ivurevure sara vakarawarawa ka totolo. Even program works without the need of jailbreak or root. Ni na rawa me vakayagataka na hack ni Clash ni Royale, e dodonu me semata na nomu misini lalai. E rawa ni ra na rawa ni raica na wale tikoga oqo na iyaya ka vakuria ki na parokaramu oqo na tamata. You will be 100% secure with the addition of anti-ban protection and proxies protection. Hack tool is on auto update which make sure to work properly. Sa qai muria na idusidusi e tiko ena mataveilawa ka rawata na ivola vakavoui ni na iyaragi ni hack ni Clash ni Royale sega ni dua na vakadidike sega vosanicuru.\nClash na iyaya ni cakacaka ni donu na Hacks ni Royale 2018 Iyaya:\nMe na galala na koula tawayalani.\nMe na galala na daucavuti tawayalani.\nKei na taura rawa talega na galala na vuqa tawayalani.\nQai dolava na kadi kece.\nIvakarau ni Ban Anti & Builtin ni veitaqomaki ni veisosomitaki.\nVakayagataka me baleta taucoko na misini lalai ni Android/iOS.\nSega ni dua na wakana se na Jailbreak e gadrevi.\nClash na ivakaraitaki ni iyaya ni cakacaka ni donu na Hacks ni Royale:\nHow To Use Of Clash na iyaya ni cakacaka ni Hack ni Royale 2018:\nMe vaka o kila ni o gadreva mo lavetaka taumada na oqo na iyaya ni hack mai na noda vanua. Qai dolava ena PC/Laptop ke ko ni lewa, ni oti o ya semata na nomu misini lalai vata kei na digitaka na nomu hacks ka vakacuruma na levu ni ilavo oqo. Oti na veika kece ni jeke taucoko na ituvaki ni veitaqomaki ni Akaude ni kiliki ki na “Loga” bulukau ni ga ka laiva me vica na miniti. Ni vakacavara na na hacking iwalewale tekivu tale nomu qito kei na veilasamaki.\nJulai 10, 2017 Mai vei exacthacks\nOkotova 16, 2017 Kena isau\nOkotova 21, 2017 Kena isau\nIt’s working for me. Vinaka vakalevu\nJanueri 25, 2018 Kena isau


Dauveilewai 19 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nRa kucu mai Kipea na Penijamini (1-30)\n19 Ena gauna oya ni sega na tui e Isireli,+ e vakaitikotiko e dua na Livai ena vanua yawa ena veiulunivanua e Ifireimi+ ena gauna oya, e kauta sara e dua na yalewa mai Peceliema+ e Juta me watina lailai. 2 Ia e sega ni yalodina o watina lailai, e biuti koya sara o yalewa me lako ina vale nei tamana e Peceliema e Juta. E tiko e kea me va na vula. 3 E qai muri koya o watina me vakamasuti koya me lesu, e tomani koya na nona dauveiqaravi tagane kei na rua na asa. E vakacurumi koya sara o yalewa ina vale nei tamana. Ni raici koya o tamai yalewa e marau sara ga ni rau sota. 4 E uqeti koya o vugona, qo o tamai goneyalewa, me tiko vata kei koya me tolu na siga, eratou kana, eratou gunu, e moce tale ga e kea ena bogi. 5 Ena ikava ni siga ni ratou yadra vakamataka me ratou lako, e kaya vei vugona o tamai goneyalewa: “Mo kana mada mo kaukaua, dou qai lako.” 6 Erau dabe sara, erau kana erau gunu, oti oya e tukuna o tamai goneyalewa vei tagane: “Yalovinaka, mo moce tale ena bogi nikua, mo marau.”* 7 Ni tucake na tagane me lako, e cikevi koya tiko ga o vugona mani moce tale ena bogi oya. 8 Ni yadra vakamataka ena ikalima ni siga me lako, e kaya sara o tamai goneyalewa: “Yalovinaka, mo kana mada mo kaukaua.” Erau toka ga me yacova na yakavi. Erau kana tiko ga. 9 Ni tucake na tagane me lako vata kei watina lailai kei na nona dauveiqaravi, e kaya vei koya o tamai goneyalewa: “Raica! Sa voleka na yakavi. Au kerea mo dou moce tale. Sa vakarau cava na siga. Mo tiko eke ena bogi nikua, mo marau. Mo dou yadra vakamataka nimataka dou qai lako i nomu vale.”* 10 Ia e sega ni via tiko tale na tagane, e tucake me lako yani me yaco sara i Jepusa, oya o Jerusalemi.+ E tomani koya tiko e rua na asa vakaidabedabe, na watina lailai, kei na nona dauveiqaravi. 11 Ni ratou volekati Jepusa yani se rarama tiko ga na vanua. E kaya sara na dauveiqaravi vua na nona turaga: “Vakacava, me datou cegu ena nodra koro na Jepusaiti, me tou moce eke?” 12 Ia e kaya vua na nona turaga: “Me tou kua ni cegu ena dua na nodra koro na kaitani era sega ni Isireli. Me tou lako tiko ga me yaco sara i Kipea.”+ 13 E kaya tale vua na nona dauveiqaravi: “Tou lako, tou saga me datou yaco ina dua na vanua qori, tou na moce e Kipea se i Rama.”+ 14 Eratou lako tiko sa qai dromu na siga ni ratou volekati Kipea, e nodra na Penijamini. 15 Eratou cegu e kea, ratou gole i loma me ratou moce e Kipea. Ni ratou curu i loma, eratou lai dabe sara ena vanua ni wawa ena koro, ia e sega ni dua e kauti ratou i vale me ratou moce kina.+ 16 E lesu tiko mai na nona cakacaka ena were e dua na kenaturaga ni sa yakavi. E turaga ni veiulunivanua e Ifireimi,+ sa dede na nona vakaitikotiko e Kipea, ia era Penijamini na lewenikoro oya.+ 17 Ni tacake e raica sara na vulagi ena vanua ni wawa ena koro, e kaya na kenaturaga: “O lako tiko i vei, o lako mai vei?” 18 E kaya vua: “Keitou lako mai Peceliema e Juta me keitou lako ina vanua yawa ena veiulunivanua e Ifireimi, na noqu vanua. Au a lako i Peceliema e Juta,+ au lako tiko ina vale i Jiova,* ia e sega ni dua e kauti au ina nona vale. 19 E tiko qo na tolonicovuata madu kei na kedrau na asa,+ na madrai+ kei na waini me rauti au, na yalewa, kei na neirau dauveiqaravi. E sega ni vo e dua na ka.” 20 Ia e kaya na kenaturaga: “Mo vakacegu! Ena qai noqu itavi na ka e sega vei kemudou. Dou kua ga ni moce ena vanua ni wawa ena koro.” 21 E mani kauti koya ina nona vale, e solia na kena* na asa. Eratou savuya sara na yavadratou, eratou kana eratou gunu. 22 Ni ratou marau tiko, era sa wavokita na vale eso na tagane macawa ni koro, era tukia na katuba, era kaya tiko ga vua na kenaturaga na itaukeinivale: “Kauta mai tuba na tagane e lako mai ina nomu vale me keimami veiyacovi.”+ 23 E curu i tuba na itaukeinivale, e kaya vei ira: “Sega kemuni na taciqu, moni kua ni vakayacora na ka ca qo. Yalovinaka, e vulagi na tagane qo ena noqu vale. Ni kua sara ni vakayacora na ka vakamadua qo. 24 E tiko qo na luvequ goneyalewa kei na watina lailai na tagane qo. Meu kauti rau mada mai moni vakamadualaki rau ke oni vinakata.*+ Ia moni kua ni vakayacora vua na tagane qo na ka vakamadua qori.” 25 Ia era sega ga ni via rogoci koya na tagane qori, e taura sara na Livai na watina lailai,+ e kauta vei ira i tuba. Era qai kucuvi koya, era vakacacani koya tiko ena bogi taucoko me yacova na mataka. Oti era qai vakatalai koya ni sa kida na mataka. 26 E lako sara yani na yalewa ni sa mataka qai bale ena nona mata ni katuba na tagane e tiko kina na nona turaga, e davo toka ga e kea me yacova na rarama. 27 Ni duri ena mataka na nona turaga me dolava na katuba me tomana na nona ilakolako, e raica sara na yalewa na watina lailai ni sa davo tu ena katuba ni vale, e toka na ligana ena ilago. 28 E kaya vua: “Duri, me datou lako.” Ia e sega ni sauma mai. E mani vakavodoki koya na tagane ena asa me lako yani ina nona vale. 29 Ni yaco ina nona vale, e kauta mai na isele,* e taura mai na watina lailai, e musuka na ligana kei na yavana qai musumusuka me 12 na tikina qai vakauta e yadua na tikina ina nodra dui vanua na Isireli. 30 Era kaya kece na raica: “Se sega vakadua ni vakayacori se laurai qo ena siga era biuta mai kina na Isireli na vanua o Ijipita me yacova na siga qo. Moni vakasamataka,* ni veivosakitaka,+ ni tukuna na nomuni nanuma.”\n^ Se “me marau na lomamu.”\n^ Se rawa ni, “au veiqaravi ena vale i Jiova.”\n^ Se “solia na kedra kakana veiwaki na manumanu.”\n^ Se “moni vakacacani rau, moni vakayacora vei rau na ka e vinaka e matamuni.”\n^ Se “Moni tugana e lomamuni.”


E Vulica me Yalololoma o Jona e Ninive | Vakabauta Dina\nE Vulica me Yalololoma\n1. Ena vakacava sara mada na ilakolako i Jona, e raica vakacava na vanua me lako kina?\nA LEVU na gauna me vakasama kina o Jona. Na yawa ni vanua ena lakova e rauta ni 800 na kilomita. Taumada, ena taura toka e dua na vula na vanua ena taubaletaka, e rawa tale ga ni balavu sara. Ni bera ni biubiu me digia na gaunisala lekaleka, se balavu e sega kina na leqa. Me qai vakamuria na veibuca kei na veidelana e sega ni wiliki rawa. De dua ena yasava na vanua dravuisiga e Siria, takosova na uciwai lelevu vaka na Uferetisi, me qai lai vaqara icili ena vanua e vulagi kina ena veitaoni kei na veikoro e Siria, Mesopotemia kei Asiria. Ni toso na siga, e vakasamataka ni sa voleka mai na siti e dau domobulataka me lako kina, o Ninive.\n2. E kila vakacava o Jona ni sa sega tale ni rawa ni drovaka na nona ilesilesi?\n2 Dua ga na ka e vakadeitaka o Jona: Sa sega tale ni rawa ni railesu me drovaka na nona ilesilesi. Qori na ka a saga taumada. Eda dikeva ena wase sa oti, ni vakavulici Jona ena yalovosovoso o Jiova ni vakavuna na cagi kaukaua e wasawasa, qai vakabulai koya vakacakamana mai na ika levu. Ni oti tale e tolu na siga, e luaraki o Jona ena dua na baravi, na turaga dau veidokai qai yalorawarawa.—Jona, wase 1, 2.\n3. Na itovo cava e vakaraitaka o Jiova vei Jona, na taro cava e basika?\n3 Ni vakaroti Jona ena ikarua ni gauna o Jiova me gole i Ninive, a talairawarawa na parofita ni muri ina isi ena ilakolako balavu qo. (Wilika Jona 3:1-3.) Ia bau veisautaka nona rai ni vakavulici koya oti o Jiova? Me kena ivakaraitaki, e yalololoma vua o Jiova ni vueti koya me kua ni lutudromu, sega ni totogitaki koya ni talaidredre, qai solia tale vua e dua na gauna me vakayacora na nona ilesilesi. Vakacava, e yalololoma o Jona? E dau dredre vei keda na tamata ivalavala ca meda yalololoma. Meda raica mada na ka eda na vulica ena sasaga i Jona.\niTukutuku ni Veilewai, Kurabui ena Veika e Yaco\n4, 5. Na cava e tukuna kina o Jiova ni ‘siti vakaitamera’ o Ninive, na cava eda vulica kina me baleti koya?\n4 O Jona e sega ni raici Ninive me vakataki Jiova. Eda wilika: ‘E siti vakaitamera sara ga vua na Kalou o Ninive.’ (Jona 3:3) E vola vakatolu o Jona ni cavuta o Jiova na ‘siti vakaitamera’ o Ninive. (Jona 1:2; 3:2; 4:11) Na cava e siti vakaitamera kina vei Jiova, se cava e rui bibi kina vua o Ninive?\n5 E koro makawa o Ninive, e dua vei ira na imatai ni siti e tauyavutaka o Nimiroti ni oti na Waluvu. E koro vakaitamera ni wili tale ga kina eso tale na siti, oya na vuna ena taura e tolu na siga ni taubaletaki mai na dua na muana ina dua tale. (Vkte. 10:11; Jona 3:3) E koro totoka o Ninive, ni duri tu kina na veivalenisoro totoka, na bai kaukaua, kei na so tale na veivale lelevu. E sega ni dua na ka qori e bibi vei Jiova. E bibi ga vua o ira na lewenivanua. Ena gauna ya era lewe levu sara na lewenivanua e Ninive. Se mani ca vakacava na nodra ivakarau, e kauaitaki ira o Jiova. E kauaitaka nodra bula kei na nodra rawa ni veivutuni mera cakava na ka e dodonu.\nE raica o Jona ni levu na ivalavala ca ena siti o Ninive\n6. (a) Na cava e rere kina ni lako i Ninive o Jona? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.) (b) Na cava eda vulica vei Jona ni vunau?\n6 Ni yaco yani e Ninive o Jona de dua e rere vakalevu nira sa rui le levu. * E rauta ni 120,000 taucoko na lewenivanua. De rairai vaqara na vanua vinaka me tekivu vunautaka kina na nona itukutuku ni taubale wavoki ena vanua osooso qo. Ena cakava vakacava qori? Vakacava, sa kila o koya na nodra vosa na kai Asiria? Se solia vakacakamana vei koya o Jiova? Eda sega mada ni kila. De vosa ga vakaIperiu qai dua e vakadewa vei ira na kai Ninive. Se mani cava ga, e rawarawa na nona itukutuku, de sega tale ga ni taleitaki kina ni kaya: “Sa na bogi vasagavulu mada, ena qai rusa ko Ninive.” (Jona 3:4) E doudou, qai tukuna wasoma na itukutuku. Nona cakava qori, e vakaraitaka na vakasakiti ni nona yaloqaqa kei na nona vakabauta. Qo na itovo meda vakaitovotaka vakalevu nikua na lotu vaKarisito kece.\nE rawarawa na itukutuku i Jona, de sega tale ga ni taleitaki kina\n7, 8. (a) Na cava era cakava na tamata nira rogoca na itukutuku i Jona? (b) Na cava e cakava na tui kei Ninive?\n7 Era vakatudaliga na kai Ninive ena itukutuku i Jona. Rairai e nanuma o koya nira na cudru, era na cakava tale ga eso na itovo kaukaua. Ia e yaco e dua na ka vakatubuqoroqoro. Era vakarorogo na tamata! E tete vaka na kama ni veigasau na nona itukutuku. Sega ni dede sa ka ni veitalanoa ena siti na parofisai ni veivakarusai e vakasavuya o Jona. (Wilika Jona 3:5.) Era veivutuni kece na vutuniyau, dravudravua, o ira na kaukaua kei na malumalumu, gone kei ira na qase. Era lolo. E lai rogoca sara na tui na nodra sa veivutuni na lewenivanua.\nE vinakati vei Jona na doudou kei na vakabauta me vunau e Ninive\n8 E veivutuni tale ga na tui ni rogoca na itukutuku i Jona. Ni rerevaka na Kalou, e duri mai na nona idabedabe vakatui, luvata nona isulu vakatui, e vakaisulutaga vakataki ira na nona tamata, qai “la’ki tiko e na dravusa.” E solia sara e dua na ivakaro vei ira na “turaga,” me sa vakalawataki na nodra lolo. Mera vakaisulutaga kece wili kina na manumanu. * E yalomalumalumu ni tukuna nira cala ena itovo ca qai voravora na nona tamata. E vakanuinui tu ni na lomani ira na Kalou dina ni raica nodra veivutuni, e kaya na tui: “De sa na saumaki beka na Kalou . . . ka lesu mai na nona cudru waqawaqa, me da kakua ni rusa.”—Jona 3:6-9.\n9. Na cava era vakatitiqataka na dauvakalelewa me baleti ira na kai Ninive, eda kila vakacava ni cala qori?\n9 Era vakatitiqataka eso na dauvakalelewa ni rawa ni totolo ga va ya na nodra veivutuni na kai Ninive. Era kaya na vuku ni iVolatabu ni mataqali vukivuki va qo, e vakabulabulataka na vakabauta vakatevoro kei na nodra sega ni dau dei na tamata ena ivakarau vakavanua ni gauna makawa. Ia eda kila ni cala na vakalelewa qori, ni mai cavuta tale e muri o Jisu Karisito na nodra veivutuni na kai Ninive. (Wilika Maciu 12:41.) E kila vinaka o Jisu na ka e tukuna tiko, ni a bula tu mai lomalagi ni yaco na ituvaki oya. (Joni 8:57, 58) Na kena dina, meda kua vakadua ni nanuma nira sega ni rawa ni veivutuni na tamata—se ra mani voravora vakacava vei keda. O Jiova ga e kila na loma ni tamata.\nE Duatani na Yalololoma ni Kalou Mai na Yalodua ni Tamata\n10, 11. (a) Na cava e cakava o Jiova nira veivutuni na kai Ninive? (b) Eda kila vakacava ni sega ni cala nona vakatulewa o Jiova?\n10 Na cava e qai cakava o Jiova nira sa veivutuni na kai Ninive? E qai vola o Jona: “A sa raica na nodrai valavala na Kalou, ka ni ra sa vuki mai na nodrai tovo ca; ka sa qai veivutuni na Kalou e na vuku ni ca sa kaya me cakava vei ira; ka sa sega ni cakava ko koya.”—Jona 3:10.\n11 Vakacava, e vakaraitaka qo o Jiova ni cala nona vakatulewa me baleti Ninive? Sega. E vakamacalataka na iVolatabu ni uasivi nona lewadodonu. (Wilika Vakarua 32:4.) E sega ni vinakati vei Jiova me cudruvi ira tale tiko na kai Ninive. E raica na nodra sa veisau, qai sega ni gadrevi mera totogitaki. Qo na gauna me vakaraitaka kina vei ira na nona yalololoma.\n12, 13. (a) E vakaraitaka vakacava o Jiova ni dau yalorawarawa, e biuti koya ena keda ituvaki qai dau yalololoma? (b) Na cava e sega ni lasu kina na parofisai i Jona?\n12 O Jiova e sega ni vakataki ira na kalou yalodua, qai sega ni loloma, era dau vakavuvulitaka na iliuliu ni lotu. E dau yalorawarawa, biuti koya ena keda ituvaki qai dau yalololoma. Ni vakatulewataka me totogitaki ira na tamata ca, ena vakayagataki ira nona mata e vuravura mera veivakasalataki mada eliu, ni vinakata o koya mera veivutuni na tamata ca, ra qai veisautaka nodra ivalavala me vakataki ira na kai Ninive. (Isik. 33:11) E tukuna o Jiova vei Jeremaia na nona parofita: “A tiki-ni-siga ka’u na vosa e na vuku ni dua na vanua, se dua na matanitu, me’u cavuta, ka basuka, ka vakarusa; kevaka ena lesu na vanua ko ya mai na nodra ca, ka’u a lewa me ra ca kina, ka’u na qai veivutunitaka na ca ka’u a nanuma me’u cakava vei ira.”—Jere. 18:7, 8.\nNi vinakata na Kalou mera veivutuni na tamata ca, ra qai veisautaka nodra ivalavala me vakataki ira na kai Ninive\n13 Vakacava, a lasu na parofisai i Jona? Sega, e vakasalataki ira ga na tamata na ka ena rawa ni yaco ke ra sega ni veivutuni. E yavutaki na ivakasala qori ena nodra ivakarau ca na kai Ninive, era qai veisau e muri. Ke ra a tomana na nodra valavala ca, ena tau vei ira na lewa vata ga ya ni Kalou. Qori sara ga na ka e qai yaco e muri.—Sefa. 2:13-15.\n14. Na cava e cakava o Jona ena yalololoma i Jiova e Ninive?\n14 Na cava e qai cakava o Jona ni sega ni yaco na veivakarusai me vaka e namaka? Eda wilika: “Ka sa cata vakalevu ko Jona, ka sa cudru sara.” (Jona 4:1) Na qaqa ni nona masu mada ga e vaka me beitaki koya e Kaukaua Duadua! A vakatura o Jona me tiko ga mai nona vanua. E tukuna ni sa kila rawa tu ni na sega ni vakarusai Ninive o Jiova, e vakaiulubaletaka qori me dro kina i Tasisi ena imatai ni gauna. Mani kerea me mate, ni tukuna ni vinaka cake ga me mate, e ca me bula tiko.—Wilika Jona 4:2, 3.\n15. (a) Na cava e lomabibi qai cudru kina o Jona? (b) E raica vakacava na parofita lomabibi qo o Jiova?\n15 Na cava mada e leqataka tiko o Jona? Eda sega ni kila na ka kece e veinanuyaka tu, eda kila ga ni sa vakasavuya na itukutuku ni veivakarusai vei ira kece e Ninive, era mani vakabauti koya. Ia qo sa na sega na veivakarusai. Vakacava, e rere ni na vakalialiai se tukuni ni parofita lasulasu? Se mani cava ga, e sega ni marautaka nodra veivutuni na kai Ninive se na yalololoma i Jiova. Kena irairai ni sa luvuci koya tu na yaloca, vakalomalomani koya qai leqataka na kena irogorogo. Ia e raica na Kalou dau yalololoma i Jona na nona vinaka na parofita lomabibi qo. E sega ni totogitaki koya ni sega ni veidokai, e taroga ga vua e dua na taro vakavure vakasama: “E vinaka beka vei iko mo cudru?” (Jona 4:4) Bau sauma o Jona? E sega ni tukuna vei keda na iVolatabu.\n16. Na cava era nanuma eso ni dodonu me cakava na Kalou, na cava eda vulica vei Jona?\n16 E rawarawa sara nida vakalewa na ka e cakava o Jona, ia meda nanuma tiko, ni matau vei keda na tamata ivalavala ca meda sega ni dau duavata kei na Kalou. Era nanuma eso ni dodonu me tarova o Jiova na ka vakaloloma a yaco se me vakataulewa totolo vei ira na tamata ca, se me sa tinia na ituvaki ca kei vuravura ni bera noda gauna qo. Eda vulica ena ivakaraitaki i Jona, ke da sega ni duavata kei na Kalou o Jiova, o keda ga meda veisautaka noda rai, sega ni o koya.\nVakavulici Jona o Jiova me Dau Yalololoma\n17, 18. (a) Na cava e cakava o Jona ni biuti Ninive mai? (b) Na cava e cakava o Jona ena cakamana i Jiova me baleta na vunivago?\n17 E biuti Ninive na parofita lomabibi qo qai lako ena veiulunivanua ina isi, me raica tu mai na yasayasa kece oya. E tara e dua na vale tabanikau qai mai wawa toka yani me saravi Ninive. De nui tiko ga o koya me raica na vakarusai ni siti. Ena vakavulica vakacava o Jiova na turaga yalodredre qo me dau yalololoma?\n18 Ena bogi ga oya e vakatubura o Jiova e dua na vunivago. Ni yadra mai na mataka o Jona, e raica sara na kau e tubu siviti koya, qai ivakaruru vinaka na drauna ni vakatauvatani kei na nona vale tabanikau malumalumu. Dua na ka nona marau. E tukuni ni “sa reki vakalevu ko Jona” ena vuku ni kau. De dua e raica qori o koya me cakamana ni Kalou, me ivakaraitaki ni nona veivakalougatataki kei na nona veivakadonui. Ia e sega wale ga ni vinakata o Jiova me vakarurugi koya mai na katakata ni siga, e via vakavulici koya tale ga ena nona cudru macawa. E vinakata me uqeti Jona. Mani kuria na Kalou na nona cakamana. E tala e dua na nuve me kania na vunivago. E tala tale ga ‘na cagi katakata na tokalau’ me yacova ni sa ‘voleka sara ni rebo’ mai na katakata o Jona. E lomabibi, qai kerea tale vua na Kalou me mate.—Jona 4:6-8.\n19, 20. Na cava e qai vakamacalataka o Jiova vei Jona me baleta na vunivago?\n19 E tarogi Jona tale o Jiova ke donu nona cudruvaka na mate ni vunivago. E sega ni veivutuni qai vakadonui koya ga ni kaya: “E vinaka me’u cudru, io, me’u mate ga.” Sa qai kena gauna qo me vakaraitaka kina o Jiova na ka e via vakavulica tiko vua.—Jona 4:9.\nE vakayagataka na vunivago na Kalou me vulica kina o Jona na yalololoma\n20 Sa qai vakamacalataka na Kalou vei Jona, ni lai lomana sara na mate ni vunikau a tubu ena dua ga na bogi, e sega mada ga ni tea se vakatubura. Mani kaya na Kalou: “Me’u kakua li ni lomani Ninive, na koro levu ko ya, era sa tiko kina e le dua na drau ka ruasagavulu na udolu na tamata era sega ni kila rawa na ligadra i matau mai na ligadra i mawi; ka sa levu talega kina na manumanu?”—Jona 4:10, 11. *\n21. (a) Na lesoni bibi cava e vakavulica o Jiova vei Jona? (b) E vukei keda vakacava na italanoa kei Jona meda dau dikevi keda?\n21 O sa raica na lesoni bibi e vakavulica o Jiova? A sega ni cakava e dua na ka o Jona me tubu kina na vunivago. Ena dua tale na yasana, e iVurevure ni bula o Jiova vei ira na kai Ninive, qai vakabulai ira me vaka ga e cakava vei ira na ka bula kece e vuravura. E bibi vakacava vei Jona e dua ga na vunikau mai na nodra bula na le 120,000 na tamata kei na qelenimanumanu? Sega beka ni vakaraitaka qo ni nanumi koya ga o Jona? A lomana na vunikau oya ni yaga ga vua. Vakacava na inaki ni nona cudruvi ira na kai Ninive, sega ni vakavuna qori na nona nanumi koya ga, dokadoka qai sega ni via vakamadualaki, ni vinakata me dina tiko ga o koya? E uqeti keda na italanoa i Jona meda dau dikevi keda ga. O cei mada e se sega ni bau nanumi koya ga? Eda vakavinavinaka vei Jiova ni vakavulici keda ena yalovosovoso meda kua ni dau nanumi keda ga, ia meda dau veinanumi qai yalololoma—me vakataki koya!\n22. (a) Na cava e vulica o Jona ena veidusimaki vuku i Jiova me baleta na yalololoma? (b) Na cava eda rawa ni vulica kina?\n22 Vakacava, bau vuli o Jona ena ka kece e yaco vua? E se voqa tu ga na taro i Jiova ena ivola i Jona. Rairai era kudruvaka eso na dauvakalelewa ni a sega ni sauma o Jona na taro oya. Na kena dina ni tiko ga ena ivola i Jona na kena isau. E vakadinadinataki qori ni vakatokayacataki vua na ivola e vola. Vakasamataka mada ni sa yaco bula tale i nona vanua na parofita, me qai vola tiko na itukutuku qo. Eda rawa ni raitayaloyalotaka ni sa kena turaga sara, sa yalomatua cake, e yalomalumalumu vakalevu qai veivutuni. E kurekure ni vakamacalataka na nona cala, nona be, kei na nona drecala ni sega ni via yalololoma. Macala ga ni vulica sara ga o Jona e dua na ka bibi ena veidusimaki vuku i Jiova. E vulica me dau yalololoma. Vakacava, eda na dau yalololoma tale ga?—Wilika Maciu 5:7.\n^ para. 6 Kena irairai ni o Samaria na koro turaga ni tini na yavusa ni matanitu o Isireli, e rauta ni 20,000 ina 30,000 na lewena ena gauna i Jona—e lailai ena dua na ikava ni lewenivanua e Ninive. Ni se vutuniyau tu o Ninive, de dua a kilai tu me siti vakaitamera duadua e vuravura.\n^ para. 8 De sega ni rogo matau na ka e caka qo, ia sa yaco oti mada ena gauna makawa. E tukuna na daunitukutuku makawa ni Kirisi o Herodotus, nira lolositaka na mate ni nodra jenerali na kai Perisia, era okata tale ga nodra qelenimanumanu ena ivakarau vakavanua ni vakaloloku.\n^ para. 20 Ni tukuna na Kalou nira sega ni kila rawa na ligadra imatau mai na imawi, e dusia nira vakalecalecava na ivakatagedegede ni Kalou.\nE vakaraitaka vakacava o Jona na vakabauta kei na doudou ni vunau e Ninive?\nNa cava eda vulica ena nodra veivutuni na kai Ninive?\nNa cava eda vulica ena rai i Jona nira veivutuni na kai Ninive?\nNi o vakadodonutaki, o na vakadamurimuria vakacava na vakabauta i Jona?\niMeli iMeli E Vulica me Yalololoma\nJona—E Vulica me Yalololoma


Vakatovolei Iratou na Tuakana o Josefa | iTalanoa Vakaivolatabu\nE VIA kila o Josefa se ratou sa veisau na tuakana se sega. E qai kaya: ‘Dou sa mai vakararai lo ga. Mo dou mai raica na ka keimami leqa tu kina.’\n‘Sega, e sega ni dina oqori,’ eratou kaya. ‘Keitou tamata daudina. Keitou veitacini kece. Keitou a lewe 12. E dua sa sega, ia o koya e gone e tiko vata kei tama i keitou mai vale.’\nE vakalecalecava o Josefa me kua ni vakabauti iratou. A biuti Simioni ena valeniveivesu qai vakasukai iratou na kena vo ni sa solia oti na kakana me ratou kauta tale i vale. Sa qai kaya: ‘Ni dou sa lesu mai, dou kauta mai na tacimudou gone.’\nRatou lai tukuna vei tamadratou i Kenani na ka kece a yaco. E rarawa sara kina vakalevu o Jekope. E tagicaka: ‘Sa yali o Josefa, sa baci yali tale o Simioni. Au na sega ni solia na luvequ gone o Penijamini mo dou kauta.’ Ia ni sa lailai mai na kedratou, sa qai soli Penijamini me ratou kauta na tuakana i Ijipita me rawa ni so tale mai na kakana.\nA marau dina o Josefa ni raici iratou vakaveitacini ni ratou lako tiko mai vata kei Penijamini. Ia e sega ni dua vei iratou e kila ni o koya na turaga rogo oya o Josefa. Sa qai cakava o Josefa e dua na ka me vakatovolei iratou kina na 10 na tacina vakacabecabe.\nE vakarota nona dauveiqaravi me vakasinaita nodratou taga ena kakana, qai biuta lo ina taga i Penijamini na bilo siliva i Josefa. Eratou sa biubiu na veitacini, ia ni se sega ni yawa na vanua eratou lakova, sa talai ira yani na nona dauveiqaravi o Josefa vei iratou. Ra lai kaya: ‘Na cava dou sa butakoca kina na bilo siliva ni neimami turaga?’\nEratou kaya na veitacini: ‘Keitou sega ni butakoca, ia ke kunei vua e dua vei keitou, me vakamatei.’\nEra vakaraica vinaka sara na taga kece na dauveiqaravi qai kune vei Penijamini, me vaka o raica tiko oqori. Ra qai kaya na dauveiqaravi: ‘Dou lako na kena vo, ia keitou na lako vata kei Penijamini.’ Na cava mada eratou na cakava na 10 na tacina vakacabecabe?\nEratou lesu vata kei Penijamini ina vale i Josefa. Sa qai kaya o Josefa: ‘Dou lesu kece i nomudou, ia o Penijamini me sa na noqu bobula.’\nSa qai vosa o Juta: ‘Kevaka keitou sega ni lesu vata kei koya, ena mate o tamaqu baleta ni dau taleitaki koya sara vakalevu. Au kerekere gona vakabibi, meu sa nomu bobula o yau, mo ni laivi koya me lako.’\nRaica rawa o Josefa ni ratou sa veisau na tacina. Eratou sa veilomani. Meda raica na ka e qai vakayacora o Josefa.\nVakatekivu 42:9-38; 43:1-34; 44:1-34.\niMeli iMeli Vakatovolei Iratou na Tuakana o Josefa