Rogoca na Domo ni Kalou | Vale ni Vakatawa Vulici\n“Qo na Luvequ . . . Dou rogoci koya.”—MACIU 17:5.\nSERE 89 Vakarorogo, Muria, Mo Vakalougatataki\n1-2. (a) Sala cava e vosa kina vei keda o Jiova? (b) Na cava eda na dikeva ena ulutaga qo?\nE DAU marautaka o Jiova me vosa vei keda. Ena veigauna sa oti, a vakayagataki ira na parofita, agilosi kei na Luvena o Jisu Karisito mera vakasavuya vei keda na nona itukutuku. (Emosi 3:7; Kala. 3:19; Vkta. 1:1) Nikua, e vosa vei keda o Jiova ena nona Vosa na iVolatabu. E vakarautaka qori meda kila kina na nona rai kei na nona itovo.\n2 Ni se bula e vuravura o Jisu, a vosa mai lomalagi o Jiova ena tolu na gauna. Eda na dikeva na ka e tukuna o Jiova, na ka eda vulica kina, kei na kena yaga.\n“O IKO NA LUVEQU LOMANI”\n3. Me vaka eda wilika ena Marika 1:9-11, na cava e kaya o Jiova ni papitaiso o Jisu? Na ka dina cava eda vulica kina?\n3 E volai ena Marika 1:9-11 na imatai ni gauna e vosa mai kina e lomalagi o Jiova. (Wilika.) E kaya: “O iko na Luvequ lomani; au vakadonui iko.” Ena uqeti Jisu sara ga ni rogoca ni kaya o Tamana ni lomani koya, e nuitaki koya tale ga! Eda vulica ena vosa i Jiova e tolu na ka dina me baleti Jisu. Kena imatai, o Jisu e luvei Jiova. Kena ikarua, o Jiova e lomani Luvena. Kena ikatolu, o Jiova e vakadonui Luvena. Meda dikeva yadua mada.\n4. Sala cava e mai dua kina na nodrau veiwekani vou o Jisu kei Tamana?\n4 “O iko na Luvequ.” Na ka e tukuna qo o Jiova, e dusia ni sa dua nodrau veiwekani vou kei na Luvena lomani. Ni se tu mai lomalagi o Jisu, sa okati tu me luve ni Kalou. Ia ena gauna e papitaiso kina, e mai dua nodrau veiwekani vou. Ena sala cava? Oya ni sa lumuti ena yalo tabu qai nona inuinui me lesu i lomalagi, ni lesi koya na Kalou me Tui, me Bete Levu tale ga. (Luke 1:31-33; Iper. 1:8, 9; 2:17) Qori na vuna e kaya kina o Jiova ni papitaiso o Jisu: “O iko na Luvequ.”—Luke 3:22.\nEda vakayaloqaqataki nida vakacaucautaki (Raica na parakaravu e 5) *\n5. Eda na vakatotomuria vakacava na loloma i Jiova kei na nona veivakayaloqaqataki?\n5 ‘O iko au lomana.’ Na cava eda vulica ena nona vakaraitaka o Jiova ni lomani luvena qai vakadonui koya? Oya ni bibi meda dau tu vakarau ni veivakayaloqaqataki. (Joni 5:20) Eda dau vakayaloqaqataki ni dua eda lomana e vakaraitaka ni lomani keda qai vakacaucautaki keda ena ka vinaka eda cakava. E bibi tale ga mera lomani qai vakayaloqaqataki na tacida ena ivavakoso kei ira na lewe ni noda vuvale. Nida vakacaucautaki ira eso tale, ena dei nodra vakabauta, ena uqeti ira tale ga mera qaravi Jiova ena yalodina. E bibi sara mera vakacaucautaki luvedra na itubutubu. Nira cakava qori qai lomani ira, era na vakayaloqaqataki.\n6. Na cava meda nuitaki Jisu Karisito kina?\n6 “Au vakadonui iko.” Na ka e tukuna qo o Jiova e dusia ni nuidei tu ni na qarava ena yalodina o Luvena na ka e vinakata. Ke sa nuitaki Luvena o Jiova, eda nuidei tale ga ni na vakayacora kece ena yalodina o Jisu na vosa ni yalayala i Jiova. (2 Kor. 1:20) Nida vakasamataka na ivakaraitaki i Jisu, eda na via vakatotomuri koya sara ga. Me vaka ga nona nuitaki Luvena o Jiova, e nuidei tale ga nira na muria tiko ga vakailawalawa na nona tamata na ivakaraitaki i Luvena.—1 Pita 2:21.\n“DOU ROGOCI KOYA”\n7. Me vaka e tukuni ena Maciu 17:1-5, gauna cava e vosa kina o Jiova mai lomalagi? Na cava e kaya?\n7 Wilika Maciu 17:1-5. Na ikarua ni gauna e vosa kina mai lomalagi o Jiova, oya ni “matalia na kena irairai” o Jisu. E sureti Pita, Jemesa kei Joni o Jisu me ratou tomani koya ina dua na ulunivanua cere. Ratou qai raica e keri e dua na raivotu vakatubuqoroqoro. E serau na mata i Jisu qai ramase na nona isulu. E laurai tale ga o Mosese kei Ilaija ni rau veitalanoataka kei Jisu na nona vakarau mate kei na nona vakaturi. Eratou a “sosovu toka” na yapositolo ia eratou raica na raivotu qori ni ratou yadra mai. (Luke 9:29-32) Oti e vakaruguti ratou e dua na o ramase, ratou rogoca sara na domo ni Kalou ena o! Me vaka ga na gauna e papitaiso kina o Jisu, e vakaraitaka o Jiova ni lomani Luvena qai vakadonui koya ni kaya: “Qo na Luvequ lomani, au vakadonuya.” Ia ena gauna qo e kuria: “Dou rogoci koya.”\n8. E uqeti Jisu vakacava kei ratou nona tisaipeli na raivotu?\n8 E laurai vakalekaleka ena raivotu qori na lagilagi kei na kaukaua i Jisu ni veiliutaki vakatui ena Matanitu ni Kalou. E vakayaloqaqataki Jisu sara ga na raivotu qori qai vakaukauataki koya ni sa vakarau vakararawataki me yacova ni mate. E vaqaqacotaka tale ga nodratou vakabauta na tisaipeli, ratou vakayaloqaqataki me ratou yalodina ena veivakatovolei, kei na cakacaka levu me ratou qarava ena veiyabaki tarava. Ni oti e rauta ni 30 na yabaki, e vakamacalataka o Pita na raivotu ni nona matalia o Jisu, e dusia ni se matata vinaka tu vua.—2 Pita 1:16-18.\n9. Na ivakasala yaga cava e tukuna o Jisu vei ratou na nona imuri?\n9 “Dou rogoci koya.” E vakamatatataka o Jiova ni vinakata meda rogoci Luvena, meda talairawarawa tale ga vua. Na cava e dau tukuna o Jisu ni se bula e vuravura? E vakamacalataka e levu na ka bibi! Kena ivakaraitaki, e vakavulici ratou vakayalololoma na nona imuri ena iwalewale me ratou vunautaka kina na itukutuku vinaka, e dau vakasalataki ratou tale ga me ratou yadra tiko. (Maciu 24:42; 28:19, 20) E uqeti ratou me ratou dau sasaga vagumatua, me ratou kua tale ga ni soro. (Luke 13:24) E vakabibitaka me ratou dau veilomani, duavata, me ratou muria tale ga na nona ivakaro. (Joni 15:10, 12, 13) E bibi dina na ivakasala i Jisu! Se yaga tiko ga me yacova mai nikua.\n10-11. Eda na vakaraitaka vakacava nida rogoci Jisu tiko?\n10 E kaya o Jisu: “O ira kece era totaka na dina era rogoca na noqu vosa.” (Joni 18:37) Eda vakaraitaka nida rogoci koya nida “yalorawarawa, [eda] veivosoti tale ga vakarawarawa.” (Kolo. 3:13; Luke 17:3, 4) Eda rogoci koya tale ga nida gumatua ni vunautaka na itukutuku vinaka “ena gauna vinaka kei na gauna ca.”—2 Tim. 4:2.\n11 E kaya o Jisu: “Era rogoca na domoqu na noqu sipi.” (Joni 10:27) Era vakaraitaka na imuri i Jisu nira rogoci koya nira vakarorogo ina ka e tukuna, era muria tale ga. Era sega ni vakawelei ena “lomaocaocataki ni bula.” (Luke 21:34) Ia e bibi duadua ena nodra bula mera talairawarawa ina ivakaro i Jisu ke mani dredre mada ga. Levu na tacida era vosota na veivakatovolei mosimosi, veitusaqati, na bula dravudravua kei na leqa tubukoso. Era yalodina tiko ga vei Jiova ena ituvaki kece qori se mani cava era vakayalia. E vakadeitaka vei ira o Jisu: “O koya e vakabauta na noqu ivakaro qai muria, e lomani au. Ia o koya e lomani au ena lomani koya o Tamaqu.”—Joni 14:21.\nNoda cakacaka vakaitalatala e uqeti keda meda vakaliuca na ka e bibi (Raica na parakaravu e 12) *\n12. Na cava e dua tale na sala eda vakaraitaka kina nida rogoci Jisu?\n12 Qo e dua tale na sala eda vakarorogo kina vei Jisu: nida tokoni ira na lesi mera liutaki keda. (Iper. 13:7, 17) E levu na veisau ena isoqosoqo i Jiova ena veiyabaki sa sivi, okati kina na ivukevuke kei na iwalewale vovou ni cakacaka vakaitalatala, na ituvatuva ni soqoni ena lomanimacawa, na itaratara ni Vale ni Soqoni, kena maroroi kei na kena vakavinakataki. Eda marautaka dina nida dusimaki vakayalololoma, eda nuidei ni sa dikevi vinaka mai! Eda kila ni na vakalougatataki keda o Jiova nida muria na veidusimaki ni nona isoqosoqo.\n13. Ena yaga vakacava nida rogoci Jisu?\n13 E yaga dina nida rogoca na ka kece e vakavulica o Jisu. E yalataka ni na vakacegui ira na nona tisaipeli na nona ivakavuvuli. E kaya: “Oni na kunea kina na vakacegu. E veivakacegui na noqu ivua, e mamada tale ga na noqu icolacola.” (Maciu 11:28-30) E okati me Vosa ni Kalou na va na Kosipeli, e volai kina na bula i Jisu kei na nona cakacaka vakaitalatala. Qori e veivakaukauataki vakayalo, veivakacegui, e veivakavukui tale ga. (Same 19:7; 23:3) E tukuna o Jisu: “Era marau o ira na rogoca na vosa ni Kalou ra qai muria tiko ga!”—Luke 11:28.\n‘AU NA VAKALAGILAGIA NA YACAQU’\n14-15. (a) Me vaka e volai ena Joni 12:27, 28, gauna cava a vosa kina mai lomalagi o Jiova ena ikatolu ni gauna? (b) E vakacegui qai vakayaloqaqataki Jisu vakacava na vosa i Jiova?\n14 Wilika Joni 12:27, 28. E volai ena Kosipeli i Joni na ikatolu ni gauna e vosa kina mai lomalagi o Jiova. A tiko o Jisu ena soqo ni Lakosivia e Jerusalemi ni vo e vica na siga me mate. E kaya: “Au sa rarawa sara ga,” e qai masuta: “Tamaqu, moni vakalagilagia na yacamuni.” E rogoca sara ni tukuna mai lomalagi o Tamana: “Au sa vakalagilagia oti, au na vakalagilagia tale.”\n15 Na cava e rarawa kina o Jisu? Ni bibi sara ga me yalodina tiko ga vei Jiova. E kila ni na kuitalaki vakaca qai mosimosi nona mate. (Maciu 26:38) E bibi duadua vei Jisu me vakalagilagia na yaca i Tamana. E beitaki ni vosavakacacataka na Kalou, e leqataka gona ni na vakarogorogocataki na yaca i Tamana ena nona mate. E vakadeitaki Jisu sara ga na vosa i Jiova! E nuidei ni na vakalagilagi ga na yacana. E vakacegui koya qai vakayaloqaqataki koya sara ga na vosa i Tamana me vosota na veika dredre ena sotava. O Jisu duadua ga a rairai kila na ibalebale ni ka e tukuna o Tamana ena gauna qori, ia e raica o Jiova me volai me yaga tale ga vei keda kece.—Joni 12:29, 30.\nO Jiova ena vakalagilagia na yacana, ena vakabulai ira tale ga nona tamata (Raica na parakaravu e 16) *\n16. Na cava eda na rairai leqataka kina ena so na gauna na vakarogorogocataki ni yaca i Jiova?\n16 Me vakataki Jisu, eda na rairai leqataka tale ga na vakarogorogocataki ni yaca i Jiova. De dua e caka vei keda eso na ka tawadodonu me vakataki Jisu. Se da rarawataka na itukutuku lasu era vakatetea na dau veitusaqati. Eda na rairai rarawataka ni na vakarogorogocataki kina na yaca i Jiova kei na nona isoqosoqo. Ena vakacegui keda ena gauna va qori na ka e tukuna o Jiova vei Jisu. Meda kua ni lomaocaocataka vakasivia. Eda nuidei ni na ‘taqomaka na lomada kei na noda vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.’ (Fpai. 4:6, 7) O Jiova ena vakalagilagia ga na yacana. Ena vakayagataka nona Matanitu me vakaotia nodra leqa na nona tamata e vakavuna o Setani kei na vuravura e lewa tu.—Same 94:22, 23; Aisea 65:17.\nYAGA NIDA ROGOCI JIOVA NIKUA\n17. Me vaka e tukuni ena Aisea 30:21, sala cava e vosa kina vei keda o Jiova nikua?\n17 E se vosa tiko vei keda nikua o Jiova. (Wilika Aisea 30:21.) Eda na sega ni rogoca na domona mai lomalagi, ia e vakarautaka nona Vosa na iVolatabu me dusimaki keda. Na nona yalo tabu tale ga e uqeta na “dauniyau yalodina” me vakarautaka tiko ga na keda ena kena gauna donu. (Luke 12:42) Eda sautu ena kakana vakayalo, qori e okati kina na kena e tabaki, kena e biu ena noda website, vidio kei na katokatoni!\n18. Ena vakaukauataka vakacava nomu vakabauta na vosa e cavuta o Jiova? Ena vakayaloqaqataki iko vakacava?\n18 Meda nanuma dei na vosa e cavuta o Jiova ni se bula e vuravura o Luvena! E volai tu qori ena iVolatabu, ena vakanuideitaki keda ni kila vinaka tu o koya na ka e cakava, ena vakaotia tale ga na noda leqa kece e vakavuna o Setani kei na nona vuravura. Meda vakadeitaka mada ga meda rogoca vinaka na domo i Jiova, nida na vosota kina na leqa kece ena gauna qo kei na gauna se bera mai. E vakasalataki keda na iVolatabu: “[E] yaga me tiko vei kemuni na vosota, moni cakava rawa kina na loma ni Kalou, ena qai nomuni na ka e yalataki.”—Iper. 10:36.\nVAKAMACALATAKA NA KA O VULICA ENA VOSA I JIOVA ENA . . .\n^ para. 5 Ni se bula e vuravura o Jisu, e tolu na gauna e vosa kina mai lomalagi o Jiova. Dua na gauna qori, e uqeti ratou na tisaipeli i Karisito me ratou rogoci Luvena. Nikua, e vosa vei keda o Jiova ena nona Vosa volai, e okati kina na ka e vakavulica o Jisu, kei na isoqosoqo. Eda na vulica ena ulutaga qo na yaga ni noda vakarorogo vei Jiova kei Jisu.\n^ para. 52 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E veivuke na dauveiqaravi ni ivavakoso qo ena samaki ni Vale ni Soqoni, e veivuke tale ga ena tabana ni ivola. E raici koya na qase ni ivavakoso qai vakacaucautaki koya.\n^ para. 54 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Rau solia na veiwatini qo na ivola ni veisureti ina soqoni vua na dauqoli e Sierra Leone.\n^ para. 56 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Era soqoni na tacida ena dua na vale ena vanua e vakadredretaki kina noda cakacaka. Era sega ni vakaisulu ni soqoni me kua ni kilai levu na ka era cakava.\niMeli iMeli Rogoca na Domo i Jiova


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Cebuano Chavacano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Lingala Lithuanian Malagasy Malay Malayalam Maltese Maya Myanmar Norwegian Nzema Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Turkish Turkmen Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNa manumanu kulakula e cavuti ena Vakatakila 17 e vakatakarakarataka na isoqosoqo e matataki ira na veimatanitu, qai vinakata me veivakaduavatataki e vuravura. A kilai tu e liu na isoqosoqo qori me Matabose Makawa kei Vuravura, ia sa vakatokai ena gauna qo me Matabose kei Vuravura.\nKa e kilai me baleta na manumanu kulakula\niSoqosoqo vakapolitiki. E ‘vitu na uluna’ na manumanu kulakula, e tukuni ni vakaibalebaletaka qori e “vitu na ulunivanua” kei na “vitu na tui” se o ira na veiliutaki. (Vakatakila 17:9, 10) E vakayagataki ena iVolatabu na ulunivanua kei na manumanu me vakatakarakarataka na matanitu.—Jeremaia 51:24, 25; Taniela 2:44, 45; 7:17, 23.\niVakarau ni veika vakapolitiki e vuravura. Erau veiucui na manumanu kulakula kei na manumanu e vitu na uluna ena Vakatakila 13, qai vakatakarakarataka na ivakarau ni veika vakapolitiki e vuravura. Na manumanu ruarua qori e vitu na uludrau, tini na kedrau ileu, qai volai e uludrau na yaca e vosabeci kina na Kalou. (Vakatakila 13:1; 17:3) Sa rauta me tukuni ni rau veiucui. Na ivakarau ni veika vakapolitiki e vuravura e ucuya vinaka na manumanu kulakula.—Vakatakila 13:15.\nTokoni koya na veimatanitu. Na manumanu kulakula e “basika mai” se cicivaki tiko ena nodra veitokoni na veimatanitu.—Vakatakila 17:11, 17.\nVeitokani kei lotu. E dabe toka ena manumanu kulakula o Papiloni na Ka Levu, na lotu lasu kece kei vuravura. Kena ibalebale e vakatau tu vei lotu na itosotoso ni manumanu.—Vakatakila 17:3-5.\nBeca na Kalou. E “robota tu” na manumanu “na yaca e vosabeci kina na Kalou.”—Vakatakila 17:3.\nSega ni yavala tu ena loma ni dua na gauna. Ena sega ni yavala tu ena loma ni dua na gauna na manumanu kulakula ni na biu ena “qara e sega ni vakabotona.” * Ia ena qai cabe tale mai na qara na manumanu qori.—Vakatakila 17:8.\nVakayacori na parofisai vakaivolatabu\nRaica mada se sala cava rau vakayacora kina na parofisai me baleta na manumanu kulakula na Matabose kei Vuravura, kei na Matabose Makawa kei Vuravura.\niSoqosoqo vakapolitiki. E tokona na veika vakapolitiki na Matabose kei Vuravura ni dau valataka “na nodra dodonu vakalawa na veimatanitu era lewena na kena isoqosoqo.” *\niVakarau ni veika vakapolitiki e vuravura. Ena 2011, sa 193 na matanitu era lewe ni Matabose kei Vuravura. Sa rauta me kaya ni levu duadua na tamata kei na matanitu e matataka e vuravura.\nTokoni koya na veimatanitu. E cicivaki tiko na Matabose kei Vuravura ena nodra veitokoni na veimatanitu era lewe ni kena isoqosoqo, qai tautauvata na lewa kei na dodonu e soli ina matanitu yadua.\nVeitokani kei lotu. E dau veitokoni vakalevu o lotu ina Matabose Makawa kei Vuravura, kei na Matabose kei Vuravura. *\nBeca na Kalou. A tauyavu na Matabose kei Vuravura “mera tiko vinaka kina na lewe i vuravura, me vakilai tale ga na sautu.” * E totoka na ka e via cakava qori na Matabose kei Vuravura, ia e beca na Kalou ni tukuna me cakava na ka e kaya na Kalou ni na cakava duadua ga na nona Matanitu.—Same 46:9; Taniela 2:44.\nSega ni yavala ena loma ni dua na gauna. A tauyavu na Matabose Makawa kei Vuravura ni oti toka ga vakalailai na iMatai ni iValu Levu me vakilai tiko ga kina na sautu. Ia e sega ni tarova rawa na veivaluvaluti e veiyasa i vuravura. Sa tekivu guce na kena sasaga ena veiraravui ena iKarua ni iValu Levu ena 1939. Ni oti na iKarua ni iValu Levu ena 1945, a tauyavu sara na Matabose kei Vuravura. Na kena inaki, iwalewale e muria, kei na kena ituvatuva e tautauvata vinaka sara ga kei na Matabose Makawa kei Vuravura.\n^ para. 10 E kaya na ivolavosa na Vine’s Expository of Old and New Testament Words, ni vosa vaKirisi e vakadewataki me “qara e sega ni vakabotona” e kena ibalebale “sega ni yalani na kena titobu.” Na iVolatabu na King James Version e vakayagataka tale ga na “qara e sega ni vakabotona.” Ni cavuti ena iVolatabu na qara e sega ni vakabotona, e vakaibalebaletaka e dua na vanua se ituvaki e vesu kina e dua qai sega ni cakava rawa e dua na ka.\n^ para. 13 Raica na Tikina e 2, ena iVola ni Veiyalayalati ni Matabose kei Vuravura (Charter of the United Nations).\n^ para. 16 Kena ivakaraitaki, e kaya ena 1918 na nodra matabose na lotu Tawase e Merika ni “ivakatakarakara vakapolitiki ni Matanitu ni Kalou e vuravura” na Matabose kei Vuravura. Era lai sota e San Francisco ena 1965 mera veitokoni qai masulaka na Matabose kei Vuravura, na mata mai na lotu Buda, Katolika, Orthodox, Idu, Musolomani, lotu vakaJiu, kei na lotu Tawase. A vakaraitaka tale ga nona vakanuinui ena 1979 na Tui Tabu o John Paul II, ni na “ivurevure tawamudu ni vakacegu kei na lewadodonu” na Matabose kei Vuravura.\n^ para. 17 Raica na Tikina e 1, ena iVola ni Veiyalayalati ni Matabose kei Vuravura.\nEna Dua ga na Matanitu me Liutaki Vuravura Taucoko?\nVakasamataka na bula sautu kei na nuidei ena rawa ni vakarautaka na matanitu me liutaki vuravura. Cava eda rawa ni vakabauta kina na yalayala ni Kalou me vakarautaka e dua na matanitu va qori? O cei e ganiti koya me kena iliuliu?\niMeli iMeli Cava e Vakatakarakarataka na Manumanu Kulakula ena Vakatakila 17?


NA TIKO MAI NA LEKUTU 33 FOV - Sa vakaoqo na nodra i - Bible Search\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 32 NA TIKO MAI NA LEKUTU 34\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 33\nA nodra i lakolako na Isireli mai na lekutu, 1-49. Sa kaya na Kalou me ra vakasavi ira na kai Kenani, 50-56.\n1Sa vakaoqo na nodra i lakolako na Isireli, ka ni ra sa lako mai na vanua ko Ijipita e na nodra veivavakoso, ni sa lewai ira ko Mosese kei Eroni. 2A sa vola na nodra i tokitoki ko Mosese e na nodra i lakolako, me vaka ka vakarota ko Jiova: a sa vakaoqo na nodra i lakolako e na nodra i tokitoki.\n3A ra a lako tani mai Ramisese e nai matai ni vula, e nai katinikalima ni siga e nai matai ni vula; e na mataka cake ni sa oti na lako sivia, era lako tani mai na Isireli e na liga kaukauwa, e matadra kecega na kai Ijipita: 4ni ra sa buluta tiko na nodra ulumatua kecega ko ira na kai Ijipita ko ira ka yaviti ira ko Jiova: a sa cudruva talega na nodra kalou ko Jiova. 5A ra sa toki mai Ramisese na Isireli, ka la'ki tiko ki Sukoci. 6A ra sa toki mai Sukoci, ka la'ki tiko ki Ecami, ko ya sa voleka ki na vanua liwa. 7A ra sa toki mai Ecami, ka lesu tale ki Pi-eiroci, ko ya sa donui Peali-sifoni, ka ra la'ki tiko e na yasana sa donui Mikitoli. 8A ra sa toki mai na yasana sa donui Eiroci, ka lako e loma ni wasawasa ki na vanua liwa, ka lako tiko bogi tolu ki loma ni vanua liwa mai Ecami, ka la'ki tiko ki Mara. 9A ra sa toki mai Mara, ka lako ki Elimi: a sa tiko mai Elimi e tinikarua na mata ni wai, ka vitusagavulu na balabala; a ra sa tiko maikina. 10A ra sa toki mai Elimi, ka la'ki tiko ki na Wasa Damudamu. 11A ra sa toki mai na wasa Damudamu, ka la'ki tiko e na vanua liwa ko Sini. 12A ra sa toki mai na vanua liwa ko Sini, ka la'ki tiko ki Tofika. 13A ra sa toki mai Tofika, ka la'ki tiko ki Alusi. 14A ra sa toki mai Alusi, ka la'ki tiko ki Rifitimi; ia sa sega kina na wai me ra gunuva na tamata. 15A ra sa toki mai Rifitimi, ka la'ki tiko e na lekutu loaloa mai Saineai. 16A ra sa toki mai na lekutu loaloa mai Saineai, ka la'ki tiko ki Kipiroci-ateva. 17A ra sa toki mai Kipiroci-ateva, ka la'ki tiko ki Eseroci. 18A ra sa toki mai Eseroci, ka la'ki tiko ki Ricima. 19A ra sa toki mai Ricima, ka la'ki tiko ki Rimoni-peresi. 20A ra sa toki mai Rimoni-peresi, ka la'ki tiko ki Lipina. 21A ra sa toki mai Lipina, ka la'ki tiko ki Risa. 22A ra sa toki mai Risa, ka la'ki tiko ki Kielaca. 23A ra sa toki mai Kielaca, ka la'ki tiko ki na ulu-ni-vanua ko Seperi. 24A ra sa toki mai na ulu-ni-vanua ko Seperi, ka la'ki tiko ki Arata. 25A ra sa toki mai Arata, ka la'ki tiko ki Makeloci. 26A ra sa toki mai Makeloci, ka la'ki tiko ki Teaci. 27A ra sa toki mai Teaci, ka la'ki tiko ki Tara. 28A ra sa toki mai Tara, ka la'ki tiko ki Micika. 29A ra sa toki mai Micika, ka la'ki tiko ki Asimona. 30A ra sa toki mai Asimona, ka la'ki tiko ki Moseroci. 31A ra sa toki mai Moseroci, ka la'ki tiko ki Pinei-yeekani. 32A ra sa toki mai Pinei-yeekani, ka la'ki tiko ki Ori-akitikati. 33A ra sa toki mai Ori-akitikati, ka la'ki tiko ki Jotipaci. 34A ra sa toki mai Jotipaci, ka la'ki tiko ki Apirona. 35A ra sa toki mai Apirona, ka la'ki tiko ki Esi-oni-keperi. 36A ra sa toki mai Esi-oni-keperi, ka la'ki tiko e na vanua liwa ko Sini, ko ya ko Ketesa. 37A ra sa toki mai Ketesa, ka la'ki tiko mai na ulu-ni-vanua ko Ori, mai nai yalayala ni vanua ko Itomi.\n38Ia sa cabeta ko Eroni na bete na ulu-ni-vanua ko Ori ni sa vakarota ko Jiova, ka mate kina, e nai kavasagavulu ni yabaki ni nodra lako mai na vanua ko Ijipita na Isireli, e nai kalima ni vula e nai matai ni siga ni vula. 39A sa yabaki dua na drau ka ruasagavulu ka tolu ko Eroni, ni sa mate mai na ulu-ni-vanua ko Ori.\n40Ia ko tui Arati na kai Kenani, ko koya ka tiko ki na ceva mai na vanua ko Kenani, sa rogoca ni ra sa lako mai na Isireli. 41A ra sa toki mai na ulu-ni-vanua ko Ori, ka la'ki tiko ki Salimona. 42A ra sa toki mai Salimona, ka la'ki tiko ki Pinoni. 43A ra sa toki mai Pinoni, ka la'ki tiko ki Opoci. 44A ra sa toki mai Opoci, ka la'ki tiko ki Iye Aparimi, mai nai yalayala i Moapi. 45A ra sa toki mai Iyimi, ka la'ki tiko ki Taiponi-kata. 46A ra sa toki mai Taiponi-kata, ka la'ki tiko ki Alimoni-tipilaceimi. 47A ra sa toki mai Alimoni-tipilaceimi, ka la'ki tiko mai na ulu-ni-vanua ko Aparimi, sa donui Nipo. 48A ra sa toki mai na ulu-ni-vanua ko Aparimi, ka la'ki tiko mai na vanua cecelevu ni Moapi, sa voleka ki na Joritani, ka donui Jeriko. 49A ra sa la'ki tiko voleka ki na Joritani, mai Peci-yisimoci ka yaco ki Epeli-sitimi, mai na vanua cecelevu ni Moapi.\n50A sa vosa vei Mosese ko Jiova mai na vanua cecelevu ni Moapi, sa voleka ki na Joritani, ka donui Jeriko, ka kaya, 51Mo vosa vei ira na Isireli, ka kaya vei ira, Ni dou sa qalo-kosova na Joritani mo dou butuka na vanua ko Kenani; 52dou na qai vakasavi ira tani kecega e matamudou na lewe ni vanua ko ya, ka vakaotia na nodra matakau ceuti kecega, ka vakaotia na nodra veimatakau vakawaicalataki, ka vakarusa na nodra veitikina cecere: 53ia dou na taukena na vanua ko ya, ka tiko kina: ni'u sa solia vei kemudou na vanua mo dou taukena. 54Ia dou na vota na vanua e na vakawiri madigi, ki na nomudou veimataqali: vei ira era lewe vuqa dou vakalevutaka nai votavota, ia vei ira era lewe lailai dou vakalailaitaka sobu nai votavota: sa na taukena na tamata yadua na tikina sa qarava e na vakawiri madigi; dou na taukena me vaka na nodra veimataqali na nomudou qase. 55Ia kevaka dou sa bese ni vakasavi ira tani e matamudou na lewe ni vanua; ko ira dou sa laivi ira me ra tiko, era na qai vaka na voto ni kau e na matamudou, kei na kau votovotoa e na sarisarimudou, ka ra na vakararawataki kemudou e na vanua dou sa tiko kina. 56Ia kau na kitaka vei kemudou me vaka ka'u a nakita me'u kitaka vei ira.


Me tu Vakarau na Dauniyau Yalodina | Bula i Jisu\nTu Vakarau, Dauniyau Yalodina\nME TU VAKARAU NA DAUNIYAU YALODINA\nKAUTA MAI NA VEITAWASEI O JISU\nA vakamacalataka o Jisu ni na veiliutaki ena Matanitu vakalomalagi e dua ga na “qelenisipi lailai.” (Luke 12:32) Ia me kua ni raici vakamamada na icovi totoka qori. E vakabibitaka o Jisu ni na gadrevi me donu nona rai o koya e via veiliutaki ena Matanitu ni Kalou.\nA vakadreti ira na nona tisaipeli o Jisu mera tu vakarau ina nona lesu mai. E kaya: “Dou vakaisulu dou tu vakarau, me caudre tiko ga na nomudou cina. Mo dou vakataki ira era waraka na lesu mai ni nodra turaga mai na soqo ni vakamau, ni gauna e yaco mai kina me mai tukituki, era na dolava totolo vua na katuba. Era marau na dauveiqaravi qori ni lako mai nodra turaga qai raica nira vakatawa tiko!”—Luke 12:35-37.\nEratou taura rawa na tisaipeli na ka e via vakabibitaka tiko o Jisu. Era tu vakarau ra qai waraka nona lesu mai na nodra turaga na dauveiqaravi e cavuta o Jisu. E vakamacalataka sara o Jisu: “Era na marau dina ke yaco mai [na turaga] ena ikarua ni yadra [mai na ciwa ena bogi ina bogilevu tutu], se mani ikatolu [mai na bogilevu tutu ina rauta na tolu ena mataka], qai raica nira vakatawa tiko!”—Luke 12:38.\nE sega ni vakabibitaki ga ena ivakatautauvata qo me gugumatua na dauveiqaravi se tamata cakacaka. E kilai qori ena nona okati koya ena ivakatautauvata o Jisu na Luve ni tamata. E kaya vei ratou nona tisaipeli: “Mo dou vakarau tale ga o kemudou, ni na lako mai na Luve ni tamata ena aua dou sega ni namaka.” (Luke 12:40) Ni lako mai o Jisu ena dua na gauna mai muri, e vinakata mera tu vakarau nona imuri, vakabibi o ira na “qelenisipi lailai.”\nE via kila vinaka o Pita na ibalebale ni vosa i Jisu, mani taroga: “Turaga, oni cavuta tiko vei cei na vosa vakatautauvata qori? Vei keitou se vei keimami kece?” E sega ni sauma vakadodonu o Jisu, ia e tukuna tale e dua na vosa vakatautauvata: “O cei sara mada na dauniyau yalodina e vuku, e lesia na nona turaga me lewa na nona ilawalawa dauveivuke, qai solia tiko ga na kedra ivakarau kakana ena kena gauna dodonu? Ena marau na tamata ya ke lako mai na nona turaga qai raica ni vakayacora dina tiko! Au tukuna vakadodonu vei kemudou, ena lesi koya me qarava na ka kece e taukena.”—Luke 12:41-44.\nEna imatai ni vosa vakatautauvata, na “turaga” e dusi Jisu na Luve ni tamata. Na “dauniyau yalodina” era okati kina na lewe ni “qelenisipi lailai” era na veiliutaki ena Matanitu ni Kalou. (Luke 12:32) E tukuna tiko o Jisu ni so vei ira na lewe ni ilawalawa qori era na qaravi ira “nona ilawalawa dauveivuke,” era na vakarautaka na “kedra ivakarau kakana ena kena gauna dodonu.” E kila mai keri o Pita kei na so tale na tisaipeli e vakavulica qai vakania tiko vakayalo o Jisu, ni na lako mai na Luve ni tamata ena dua na gauna e muri. Sa na muri tale tiko ga ena gauna qori e dua na ituvatuva ni veivakani vakayalo me baleti ira na imuri i Jisu, na “nona ilawalawa dauveivuke” na Turaga.\nE vakamacalataka tale o Jisu ni bibi me ratou vakatawa nona tisaipeli ratou qai dikeva tiko ga nodratou ivakarau ni rai, me ratou kua kina ni wele se saqati ira tale na tacidratou vakayalo. E kaya: “Ia ke kaya e lomana na tamata ya, ‘Sa rui bera na noqu turaga,’ mani mokuti ira na tagane kei na yalewa dauveiqaravi, e kana e gunu, e mateni. Ena lako mai na nona turaga na tamata ya ena siga e sega ni namaka kei na aua e sega ni kila, ena totogitaki koya sara vakaca qai lesi koya vata kei ira na sega ni yalodina.”—Luke 12:45, 46.\nE tukuna o Jisu ni lako mai me “tekivu vakamakama e vuravura.” E vakaibalebaletaka tiko e keri nona dau vakamacalataka eso na ile e veiletitaki vakalevu, e talaraki kina na ivakavuvuli lasu kei na ivakarau vakavanua. Qori ena rairai tawasei ira mada ga e namaki mera duavata, ena tawasei ira “na veitamani tagane, na veitinani yalewa, kei na veivugoni yalewa.”—Luke 12:49, 53.\nE vagolei vakatabakidua qori vei ratou na tisaipeli. Sa qai vosa vei ira na ilala levu o Jisu, ni levu era bese ni ciqoma na ivakadinadina ni Mesaia o koya. E kaya: “Ni oni raica ni sa uku na loaloa mai na ra, oni dau kaya sara, ‘sa voleka na draki ca,’ mani yaco dina. Ni oni raica tale ga ni sa bula mai na ceva, oni kaya, ‘sa na wacava na katakata,’ mani yaco dina. Ni dauveivakaisini, oni sa lai kila sara na irairai ni vuravura kei na lomalagi, ia na cava oni sega ni kila kina na ibalebale ni ka kece e yaco tiko ena gauna qo?” (Luke 12:54-56) E macala ga e keri nira sega tu ni vakarau.\nO cei na “turaga”? O cei na “dauniyau yalodina”?\nNa cava era vakabauta kina na tisaipeli ni na dua na dauniyau yalodina ena gauna se bera mai? Cava nona itavi na dauniyau?\nNa cava e bibi kina na ivakasala i Jisu me baleta na “tu vakarau”?\niMeli iMeli Tu Vakarau, Dauniyau Yalodina\njy wase 78 t. 182-183


E Talaidredre o Kora, na iTitoko Nei Eroni | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nEra Talaidredre Vei Jiova\nSa dede toka nodra tiko na Isireli ena vanua talasiga, e qai saqati Mosese o Kora, Tecani, Epairami kei na 250 tale. Era kaya vua: ‘Sa rui sivia tale vei kemudrau! Na cava mo liutaki keimami kina, me qai bete levu o Eroni? E tokoni keda kece o Jiova, sega ni o kemudrau ga.’ E rarawa sara ga o Jiova. Ena nona rai, era sa talaidredre tiko vua!\nE kaya o Mosese vei Kora kei ira nona ilala: ‘Ni lako mai ena valeniveitavaki nimataka, kauta tiko mai na nomuni itawatawa ni bukawaqa kei na ka boivinaka. Ena qai vakaraitaka o Jiova o koya ena digitaka.’\nEna siga tarava, e lako vei Mosese ena valeniveitavaki o Kora kei na le 250 na tagane. Era vakama sara na ka boivinaka me vakataki ira na bete. E qai kaya o Jiova vei Mosese kei Eroni: ‘Drau tawasei kemudrau tani vei ira na ilala qo.’\nA lako o Kora ina valeniveitavaki, ia rau bese ni lako o Tecani, Epairami kei na nodrau vuvale. E kaya vei ira na Isireli o Jiova mera yawaka na valelaca i Kora, Tecani kei Epairami. Era toso tani sara na Isireli. Erau duri tu ena mata ni nodrau valelaca o Tecani, Epairami, kei na nodrau vuvale. E tadola vakasauri na qele qai tilomi ira kece! E lako sobu tale ga na bukawaqa ina valeniveitavaki qai vakamai Kora kei ira na 250 na tagane.\nE kaya sara vei Mosese o Jiova: ‘Taura mai nodra ititoko na turaga ni yavusa, vola kina na dui yacadra. Ia ena nodra ititoko na yavusa i Livai, vola kina na yaca i Eroni. Biuta kece ena loma ni valeniveitavaki, ena se mai na senikau ena nona ititoko o koya au digitaka.’\nEna siga tarava, e kauta kece mai o Mosese nodra ititoko qai vakaraitaka vei ira na turaga ni yavusa. Sa se tu na ititoko i Eroni, e vuataka tale ga na amodi dreu. E vakadeitaka kina o Jiova ni sa digitaki Eroni me bete levu.\n“Moni talairawarawa vei ira era liutaki kemuni tiko moni vakamalumalumu tale ga.”—Iperiu 13:17\nTaro: Na cava e saqati Mosese kina o Kora kei na nona ilala? Eda kila vakacava ni digitaki Eroni o Jiova me bete levu?\nTiko Voli Mai na Lekutu 16:1–17:13; 26:9-11; Same 106:16-18\nVeivorati o Kora\nA vinakata dina me vorati Mosese kei Eroni se dua tale?


Na matavuvale e yavutaki ena vakawati ni dua na tagane kei na yalewa e vakarautaka na ituvaki vinaka duadua me buroro kina na ituvatuva ni Kalou.\nEna dela ni Great West Door ni vale kilai levu na Westminster Abbey e Lodoni, Igiladi, e duri tu kina na ivakatakilakila ni 10 na tamata qaqa ni ika 20 ni senitiuri. A okati maliwai ira o Dietrich Bonhoeffer, e dua na kai Jamani vuku ena cioloji ka sucu ena 1906.1 A yaco o Bonhoeffer me dua na daunivosa rogo ena vakatulewa drakidrakita ni Nazi vata kei na nodra qaravi na Jiu kei na so tale. A biu e valeniveivesu okoya me baleta na nona veisaqasaqa bulabula ka mani vakamatei sara ena dua na keba ni tikovakavesu. A vola e vuqa na ka o Bonhoeffer, ka so na nona veitikina kilai levu oya na ivola eso era a vukei koya kina o ira na yadra dauloloma me vakauta tawadodonu tani mai na valeniveivesu, ka tabaki vakamalua me iVola kei na Pepa Eso mai Valeniveivesu.\nDua vei ira na ivola oya a vagolei kivua na vugona yalewa ni bera na nona vakamau. A oka kina na raiyawa momona eso oqo: “Na vakawati e sa levu cake mai na nomudrau veidomoni vakaikemudrau. … Ena nomu dodomo o raica walega e rua na tamata ena vuravura, ia ena vakawati o sa dua na isema ena senicodo ni kawatamata eso, ka sa vakavuna na Kalou me lako mai ka yacova sara na nona lagilagi, ka kaciva sara yani ki na nona matanitu. Ena nomu dodomo o raica walega na lomalagi ni nomu bulamarau vakaiiko, ia ena vakawati o sa biu ki na dua na itutu ni veiqaravi e vuravura ka vakakina ki na veitabatamata. Na nomu dodomo e sa nomu iyau ga vakaiiko, ia na vakawati e sa levu cake mai na veika vakayago—e sa dua na ituvaki, e dua na ilesilesi. Me vaka ga ni sa isala ni tui, ka sega mada na loma me vakatulewa, sa rawa kina na tui, sa vaka talega kina na vakawati, sa sega walega ni nomudrau veidomoni vakaikemudrau, e semati kemudrau vata ena mata ni Kalou kei ira na tamata. … E sa lako mai vei iko na dodomo, ia na vakawati sa mai cake, mai vua na Kalou.”2\nEna sala cava e ulabaleta kina na nodrau veidomoni kei na bula marau ni vakawati e dua na turaga kei na dua na marama e “dua na itutu ni veiqaravi e vuravura vakakina ki na veitabatamata”? Na vakasama cava e sa lako kina “mai cake, mai vua na Kalou”? Me kilai vakamatata, meda sa lesu tale mada ki na ivakatekivu.\nEra sa vakatakila na parofita ni da a bula taumada vaka yalo, ka a soli vei keda na ibulibuli, se yago vakayalo, mai vua na Kalou, ka sa yaco meda Luvena vakayalo—luvena tagane ka luvena yalewa na noda itubutubu vakalomalagi.3 A yaco mai e dua na gauna ena bula taumada vakayalo oqo me, ena ikuri ni Nona gagadre me rawa ni da “rawata e dua na madigi meda torocake me vakataki koya,”4 vakarautaka kina na Tamada Vakalomalagi e dua na ituvatuva gumatua. Ena ivolanikalou e sa vakatokai ena vica vata na yaca, oka kina “na yavu ni veivakabulai,”5 “na ituvatuva levu ni bulamarau,”6 kei “na ituvatuva ni veivueti.”7 Na inaki yaga e rua ni ituvatuva a vakamacalataki kivei Eparama ena veivosa oqo:\n“A sa tu ena kedra maliwa e dua sa vaka na Kalou, a sa vosa vei ira sa tu vata kaya ka vaka: Tou lako sobu mada, ni sa galala tu na vanua ko ya, ia meda kauta yani na veika kece, ka bulia na vuravura mera tawana ko ira [na yalo] oqo;\n“Io meda vakatovolei ira mada kina, era na muria na veika kece sa vakarota vei ira na Turaga na nodra Kalou se sega;\n“Raica ko ira sa yalodina ena bula taumada era na vakalougatataki vakalevu sara; … ia ko ira sa yalodina ena bula oqo era na rawata na lagilagi e vakaikuritaki me tawamudu ka tawamudu.”8\nMe vakavinavinakataki na Tamada Vakalomalagi, ni da sa yaco oti me da ibulibuli vakayalo. Oqo e sa dulaka tiko vei keda o Koya e dua na salatu meda vakacavara se vakataucokotaka sara na ituvaki oya. Na ikuri ni bula vakayago e sa veiganiti ki na taucoko ni keda ituvaki kei na lagilagi e rekitaka vakai-Koya na Kalou. Kevaka, meda a tiko vata mai kei koya na Kalou ena vuravura ni yalo taumada, ka da a vakadonuya meda vakaitavi ena Nona ituvatuva—se ena kena itukutukuni tale eso “yalodina [ena] bula taumada”—eda na “vakalougatataki vakalevu sara,” ena dua na bula vakayago ni da mai vakatawana na vuravura e sa bulia vei keda o Koya.\nKevaka, ena noda ilakolako ni bula vakatovolei vakayago, eda digitaka meda “muria na veika kece sa vakarota vei [keda] na Turaga na [noda] Kalou,” eda sa na rawata na noda “bula oqo.” Sa kena ibalebale oqo ni mai na noda digidigi eda na vakaraitaka rawa kina vua na Kalou (kei keda talega) na noda yalodina kei na noda rawa ni na bulataka na Nona lawa vakasilesitieli ni da se tu tani mai Vua ena dua na bula vakayago oqo kei na kena kaukauwa taucoko, gagadre, kei na sasaga. E rawa li ni da moica na yago me yaco me na iyaya ni cakacaka ka sega ni liutaka na yaloda? E rawa li ni da vakabauti ruarua, ena bula oqo kei na bula mai muri ena kaukauwa eso vakalou, oka kina na kaukauwa ni kena buli na veika bula? Eda na rawa li ni ulabaleta yadua na itovo ca? O ira ka rawa era na “rawata na lagilagi e vakaikuritaki me tawamudu ka tawamudu”—e dua sara na ivakaraitaki vakasakiti ni lagilagi koya oya e dua na bula vakayago tucake tale, tawamate rawa, ka vakalagilagi.9 Sa rauta me da a “kailavaka ena reki” na kena rawa ni rawati vakina na veiyalayala vakasakiti eso oqo.10\nEna gadrevi toka e va na ka me baleta na kena rawati vakavinaka sara na ituvatuva vakalou oqo:\niMatai sa ikoya na Buli ni vuravura me mai noda itikotiko. Se vakacava na ivakamacala ni ivalavala ni veibuli, eda kila ni a sega ni ka vakacalaka ia ni a sa vakaturi mai vua na Kalou na Tamada ka sa cakacakataka o Jisu Karisito— “sa cakava na ka kecega ko koya; a sa sega e dua na ka sa caka me sega ni cakava ko koya.”11\niKarua oya na ituvaki ni bula vakayago. O Atama kei Ivi a matataki ira kece ka a digitaki mera vakaitavi ena ituvatuva levu ni bulamarau ni Tamada.12 Na nodrau Lutu a vakavurea na ituvaki eso e gadrevi me baleta na noda sucu kei na vuli vakayago ka vakakina na veika e sotavi vakayago ena taudaku ni mata ni Kalou. E basika mai kei na Lutu na vakilai ni vinaka kei na ca kei na kaukauwa ni isolisoli va-Kalou ni digidigi.13 Kenai itinitini, na Lutu sa vakavuna na mate vakayago e gadrevi me yaco kina na noda bula e vuravura me vakaiyalayala ga, ka meda kakua ni bula vakadua tikoga ena noda ivalavala ca.14\niKatolu oya na veivueti mai na Lutu. Eda raica na itavi ni mate ena ituvatuva ni Tamada Vakalomalagi, ia ena tawayaga na ituvatuva oya ke sega na sala eso me ulabaleta na mate me kena itinitini, ruarua vakayago ka vakayalo. Oya na vuna, e dua na Dauveivueti, na Luve ni Kalou Duabauga sa Vakatuburi, o Jisu Karisito, a mai vakararawataki ka mate me sorovaka kina na cakacala nei Atama kei Ivi, ka mai vakarautaka na tucaketale kei na bula tawamate rawa kivei keda kece. Me vaka ni sega ni dua vei keda ena rawa ni talairawarawa vakataucoko ka vakawasoma ki na lawa ni kosipeli, na Nona Veisorovaki e vueti keda talega mai na noda ivalavala ca ena ivakarau ni veivutuni. Ni mai vakarautaka na veisorovaki loloma ni iVakabula na veivosoti ni valavala ca kei na vakasavasavataki ni bula, sa rawa ni da sucu vakayalo tale ka vakaduavatataki kivua na Kalou. Na noda mate vakayalo—noda veitawasei mai vua na Kalou—ena oti.15\niKava, ka icavacava, oya na ituvaki me baleta na noda sucu vakayago kei na sucu tale vakayalo emuri ki na matanitu ni Kalou. Ia me rawa vinaka sara na Nona cakacaka me “[vakacerecerei keda] vata kei koya,”16 sa lesia na Kalou me na vakawati na tagane kei na yalewa ka vakasucumi ira na gone, ka vakavurea kina, ena veitokani kei na Kalou, na veibula vakayago era sa idola ki na veivakatovolei vakayago ka veiganiti ki na lagilagi tawamudu vata kei Koya. Sa lesia talega o Koya mera tauyavutaka na matavuvale na itubutubu ka tuberi ira na luvedra ena rarama kei na dina,17 ka liutaki ira kivua na inuinui o Karisito. Sa vakaroti keda na Tamada:\n“Mo vakatavulica yani na veika oqo vei ira na nomu kawa, ka kaya:\n“Ia … me vaka ni ko a sucu mai ki vuravura ena wai, kei na dra, kei na yalo ka’u sa bulia, ka sa yaco kina na tamata me ka bula, sa kilikili mo sucu tale ena wai kei na Yalo [Tabu], ka vakasavasavataki ena nona dra na noqu Le Duabau ga; mo rawata kina na matanitu vakalomalagi; io mo vakasavasavataki mai na nomu ivalavala ca kecega, ka vakalougatataki ni ko sa muria tiko na vunau ena bula oqo, kei na bula sa bera mai, mo lagilagi kina ka sega ni mudu.”18\nNa kena kilai na vuna eda biuta mai kina na itikotiko ni Tamada Vakalomalagi kei na ka e gadrevi meda rawa ni lesu tale ka vakacerecerei vata kei Koya, e sa yaco me matata sara ni sega ni dua na ka e semati ki na noda gauna e vuravura sa rawa ni bibi cake mai na sucu vakayago kei na sucu tale vakayalo, na rua na ka e gadrevi vakabibi me baleta na bula tawamudu. Oqo, me vakayagataki kina na vosa nei Dietrich Bonhoeffer, na “ilesilesi” ni vakawati, na “itutu ni veiqaravi ki … na itabatamata,” ka sa tikori na vale vakalou oqo “mai cake, mai vua na Kalou”. E sa “isema ena senidodo ni veikawatamata” eke kei na kena mai muri—na ituvatuva ni lomalagi.\nNa matavuvale e yavutaki ena vakawati ni dua na tagane kei na yalewa e vakarautaka na ituvaki vinaka duadua me buroro kina na ituvatuva ni Kalou—na ituvaki ni nodra sucu na gone, era lako vakasavasava ka tawacala mai vua na Kalou, kei na tikina me baleta na vuli kei na vakavakarau era na gadreva me baleta na rawaka ni bula vakayago kei na bula tawamudu ena vuravura sa lako mai. E dua madaga na iwiliwili lailai ni matavuvale ka yavutaki ena vakawati vakaoya e sa ka bibi mera bula ka seraka kina na veilawalawa. Oya na vuna e sa dau vakayaloqaqataki ka taqomaki tu mai kina vaka yavu tudei ena veitikotiko raraba kei na veimatanitu na bula vakawati kei na matavuvale. E a sega ni dau baleta tu ga na veidomoni kei na bula marau ni itabaqase.\nNa veiba ni veimaliwai eso me baleta na vakawati kei na matavuvale ka liutaki mai na dua na tagane kei na yalewa vakawati e sa vakatubu rarawa.19 O ya, “keitou sa dusimaka kina ni na lutuki keda ena noda bula yadudua, ena bula vakaitikotiko, se vakavanua na isamu ni dawa mai na kavoro ni veimatavuvale, ni da na sotava na veileqa bibi era sa vunautaka tu na parofita mai liu kei ira talega edaidai.”20 Ia na noda ile me baleta na itavi ni bula vakawati kei na matavuvale e sega ni vu mai na veiba ni veimaliwai ia ena ka dina ni ra sa ibulibuli ni Kalou. Sai Koya ka a buli Atama kei Ivi ena ivakatekivu me itovo vata kei Koya, na tagane kei na yalewa, ka vakaduavatataki rau vakaveiwatini me rau “dua ga na lewe” ka tubu me lewe vuqa ka vakatawai vuravura.21 E kauta voli na tamata yadua na itovo vakalou, ia mai na duavata ni vakawati ni tagane kei na yalewa me rau le duabauga eda sa rawata kina na ibalebale taucoko sara ni noda a buli meda itovo vata kei na Kalou—tagane kei na yalewa. Sega ni o keda se dua tale na tamata vakayago e rawa ni veisautaka na ituvatuva vakalou oqo ni vakawati. E sa sega ni dua na ka e buli vakatamata. Na vakawati vakaoqo e sa vakaidina “mai cake, mai vua na Kalou” ka sa tiki vataga ni ituvatuva ni bula marau me vaka na Lutu kei na Veisorovaki.\nEna vuravura taumada, a saqata na Kalou kei na Nona ituvatuva o Lusefa, ka sa tosocake tikoga na nona veisaqasaqa. E vala okoya me vakayalolailaitaka na vakawati kei na tuvai ni matavuvale, kei na vanua era sa tuvani kina na vakawati kei na matavuvale, e cakava okoya na ka e rawata me vakasosataki ira. E ravuta na veika kece e sa vakatabui me baleta na tiko vata ni tamata, ka basuraka na ituvaki ni bula vakawati ena veimataqali vakanananu kei na itovo lolovira eso. E saga okoya me rawai ira na turaga kei na marama me ra nanuma ni veika vakamareqeti ni vakawati kei na matavuvale e rawa ni vakanadakui se biu vakatikitiki, se caka me kua soti ni ka bibi mai na cakacaka, rawaka eso, kei na sasaga ni veivakacegui vakaikoya kei na galala vakayadua. E sa marau vakaidina na vunica ni ra vakawalena na itubutubu mera vakatavulici ka tuberi ira na luvedra mera vakabauti Karisito ka sucu vakayalo tale. Kemuni na taciqu kei na ganequ, e vuqa na ka sa vinaka, vuqa sa ra ka bibi, ia e vica walega era sa yaga.\nMe cauraki na yavu dina eso e semati ki na vakawati kei na matavuvale ena sega ni raibaleta se vakalailaitaka na nodra solibula kei na rawaka o ira era sega ni vakadinata rawa na ka e yaga. E sa cakitaki ki na so vei kemuni na veivakalougatataki ni vakawati ka vakavu mai na lailai ni nodra bula kilikili na sasaga voli, na veilasami vakayalewa se tagane vata, se leqa ni ituvaki ni bula vakayago se vakasama, se na lomataqaya ni na kasura se, ni ka me baleta ga na gauna oya, vakaseva na vakabauta. Se o sa na rairai vakawati oti, ia sa cava na vakawati oya, ka o sa biu tu mo qarava duadua na ka e sega ni qarava rawa tiko madaga e lewe rua. Eso vei kemuni na vakawati o ni sega ni rawa ni vakaluveni tiko dina ga ni ko ni sa gadreva vakaidina ka masulaka sara tiko vakaukauwa.\nSa vakakina, e tiko kece vei keda na isolisoli; e tiko kece vei keda na taledi; sa rawa ni da cau kece ki na tasereki ni ituvatuva vakalou ena veitabagauna yadua. E levu e sa vinaka, levu e sa veiganiti—ka so na gauna na ka taucoko e sa gadrevi ena gauna oqo—sa rawa ni rawati ena ituvaki lailai yaga sara. E vuqa sara vei kemuni o ni sa vakayacora tiko na nomuni vinaka taucoko. Ia na gauna o sa duri cake kina o iko ka colata voli na icolacola bibi sara ni bula vakayago ena taqomaki ni ituvatuva ni Kalou me vakacerecerei kina o ira na Luvena, eda sa na tu vakarau taucoko meda tayabe. Ena nuidei eda vakadinadinataka ni Veisorovaki i Jisu Karisito e sa vatavatairalagotaka ka, kena itinitini, na sauma lesu na veika taucoko e tawarawati ka yali me baleti ira na lesu ki Vua. E sega ni navuci taumada kivua e dua me rawata ga vakalailai mai na veika e tiko taucoko vua na Tamada me baleti ira na Luvena.\nA talaucaka wale tikoga oqo vei au e dua na tina gone na nona nuiqawaqawa me baleta na nona yalolailai voli ena vuku ni veikacivi cecere oqo. Au a vakila ni veika kece me baleti koya era a ka rawarawa walega ka sega ni dodonu me lomaleqataka; e a sa tosovinaka tiko okoya. Ia au kila ni a vinakata walega okoya me vakalomavinakataka na Kalou ka doka na Nona veivakabauti. Au a tukuna vua eso na vosa ni veivakadeitaki, ka’u vakatakekere ena vunilomaqu kivua na Kalou, na Tamana Vakalomalagi, me na laveti koya cake, ena Nona loloma vata kei na ivakadinadina ni Nona veivakadonui ni qarava voli okoya na Nona cakacaka.\nO ya na noqu masu me baleti keda taucoko sara edaidai. Meda sa dui kune veivakadonui mai Vua. Mera sa seraka na vakawati ka rawaka na veimatavuvale, ia kevaka ena noda se sega na taucoko ni veivakalougatataki ena bula oqo, me sa kauta mai na loloma vakalou ni Turaga na bula marau ena gauna oqo kei na vakabauta ni yalayala veivakadeitaki ena muri mai. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nRaica na Kevin Rudd, “Faith in Politics,” The Monthly, Oct. 2006, themonthly.com.au/monthly-essays-kevin-rudd-faith-politics--300.\nRaica, me ivakaraitaki, Same 82:6; Cakacaka 17:29; Iperiu 12:9; Vunau kei na Veiyalayalati 93:29, 33; Mosese 6:51; Eparaama 3:22. A vakarautaka na ivakamacala oqo na Parofita o Josefa Simici: “Na imatai ni ivakavuvuli ni tamata oya ni sa bula vata tiko kei na Kalou. Na Kalou mada ga vakataki Koya, e a raica ni sa tu ena maliwa ni yalo [se vuku eso] kei na lagilagi, baleta ni sa vuku sara o Koya, ka raica kina me sa bulia na lawa me na rawa kina vei ira na tamata mera rawata talega na ituvaki torocake vakataki Koya. … Sa tu vua na kaukauwa me bulia na lawa eso mera vakasalataki kina o ira era lecaika tiko, ka me rawa ni ra bula vakalou vakataki Koya” (Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici , 239).\niVakavuvuli: Josefa Simici, 239.\nAlama 12:25; raica talega na tikina 26–33.\nA vakarautaka na malanivosa lekaleka oqo na Parofita o Josefa Simici: “Na ituvatuva ni Kalou ni se bera ni buli na vuravura oya meda na mai vakaisulu [vakayago], mai na noda yalodina meda na rawata rawa meda tucaketale mai na mate, ena vuku ni ka oqo eda rawata kina na lagilagi, dokai, kaukauwa, kei na lewa.” A cauraka talega na Parofita: “Eda tadu mai ki vuravura oqo me rawa ni da mai vakayago ka meda dulaka cake yani vua na Kalou ena savasava ena matanitu vakasilesitieli. Na ivakavuvuli cecere ni bula marau e okati kina na taukena e dua na yago. Na tevoro e sega na yagona ka sai koya oqori na kena itotogi. Sa dau marau sara okoya ni dau curuma e dua na yago vakatamata, kei na gauna e vakatalai laivi kina mai vua na iVakabula a kerea me laki curumi ira na qele ni vuaka, ka sa vakaraitaka tiko ni vinaka cake vua me laki curuma e dua na yago ni vuaka ka kakua ga ni tu lala. O ira kece era vakayago era kaukauwa cake mai vei ira era sega ni vakayago” (iVakavuvuli: Josefa Simici, 240).\nJoni 1:3; raica talega na Vunau kei na Veiyalayalati 76:23–24.\nRaica na 1 Korinica 15:21–22; 2 Nifai 2:25.\nRaica na 2 Nifai 2:15–18; Alama 12:24; Vunau kei na Veiyalayalati 29:39; Mosese 4:3. A kaya o Josefa Simici: “Na tamata yadua kece sara sa soli tu vei ira na galala ni digidigi, ni sa lesia vakakina na Kalou. E a bulia o Koya na lawa ni lewa ni bula savasava ni tamata, ka sa solia vei ira na kaukauwa me digitaka kina na vinaka se ca; me na vakasaqara na veika vinaka, ka gu yani ki na salatu vakalou ni bula oqo, ka na kauta mai na vakacegu ni vakasama, kei na marautaki ni Yalo Tabu eke, kei na taucoko ni dua na reki kei na marau ena ligana imatau ni cava na bula oqo; se me na vakasaqara e dua na ilakolako butobuto, ka lako voli ena ivalavala ca ka vorata na Kalou, ka sa na yaco kina mera na cudruvi ena vuravura oqo, ka rusa tawamudu ena vuravura sa roro tiko mai.” A dusia talega na Parofita: “Ena sega ni rawa vei Setani me temaki keda rawa ena nona veiveretaki vakavo ga ke sa yaloda meda soli keda yani. Eda sa buli ena ituvaki meda na vorata rawa kina na tevoro; kevaka mada me da a sega ni tuvanaki tu vaka oya, eda na sega ni bula galala” (iVakavuvuli: Josefa Simici, 242).\nRaica Nai Vakatekivu 3:22–24; Alama 42:2–6; Mosese 4:28–31.\nO ira sara madaga ka sega ni veivutuni sa ra vakabulai mai na mate vakayalo ena Veisorovaki ena vakasama mera lako tale mai kina ki na mata ni Kalou me baleta na iOtioti ni Veilewai (raica na Ilamani 14:17; 3 Nifai 27:14–15).\nRaica na Vunau kei na Veiyalayalati 93:36–40.\nEra na rairai veidokai vakaiira na tamata ena veimaliwai ni tawavakawati, ka rawa ni ra sucu ka susugi na gone, so na gauna vakavinaka sara, ena ituvaki tale eso ka sega kina na vakawati ni rua na itubutubu. Ia vakatautauvata ka vakakina ena levu sara na kisi eso, na vakadinadina ni kalougata vakaveimaliwai ni vakawati kei na kena vatuka cecere vakatauvatani me baleti ira na gone ena matavuvale eso ka liutaki mai na dua na tagane kei na yalewa vakawati e sa ka levu vakaidina. Ena yasana kadua, na isau vakailavo ni bula veicurumi ni ka a vakatoka e dua na daukacikacivaki “na itosotoso vakavuravura mai na matavuvale,” e sa icolacola bibi saraga ki na bula vakaveimaliwai. A tuvaivolataka o Nicholas Eberstadt na torosobu ni bula vakawati kei na vakasucugone e vuravura raraba kei na ivakarau me baleta na itikotiko tawavakatamani kei na veisere ka dikeva rawa: “Na revurevu rerevaki ena iwiliwili tawamacala ni gone era kalouca ena itosotoso mai na matavuvale e sa matata rawa tu. Sa vakakina na itavi veivakacacani ni veisere kei na vakasucugone mai vei ira na marama tawavakawati ena duidui ni lavo vakatanitaki kei na veiyawaki vakaiyau—me baleta na bula veimaliwai vakataucoko, ia vakauasivi sara me baleti ira na gone. Io, era dau veisau totolo na gone ka vaka tu ya. Ia na itosotoso mai na matavuvale e sa dau yaco mai vakaidina ena nodra vakawaleni na gone malumalumu. Na itosotoso vataga oya e tiko talega na kena ibalebale tawavosoti me baleti ira na qase malumalumu.” (Raica na, “The Global Flight from the Family,” Wall Street Journal, Fepe. 21, 2015, wsj.com/articles/nicholas-eberstadt-the-global-flight-from-the-family-1424476179.)\n“Na Matavuvale: Ai Vakaro ki Vuravura Raraba.” Liaona, Nove. 2010, 129.\nRaica Nai Vakatekivu 1:26–28; 2:7, 18, 21–24; 3:20; Mosese 2:26–28; 3:7–8, 18, 20–24; 4:26.


VINAKA NASI SARAFINA. - Viti FM\nVINAKA NASI SARAFINA.\nWritten by Maria Solomone on January 27, 2022\nSa levu sara na Nasi nuidei nodra veiqaravi ena tabana ni bula e Viti. Vakasakiti ka sega ni vakamelei rawa na totoka ni nodra veiqaravi uasivi nai sala vulavula mai valenibula. Dua vei ira o Nasi Sarafina Turagakacivi, ka veiqaravi sega ni cegu donuya na tuvuka ni kena veitakavi kaukauwa na Covid 19 ena noda vanua. Sa dua dina na bolebole levu vua.\nNasi Sarafaina Turagakacivi kei na nona i tokani Vakacakacaka:photocredit:MOH.\nO Nasi Sarafina e cavutu mai Naqali, Lomaivuna, Naitasiri ka vuli mai Naqali District School ni bera ni dewa ki Namosi Secondary School. Ki Tamavua, sa qai laki vuli yabaki 3 ena Fiji School of Nursing (FSN). E dau nona tatadra ga mai ni se gone me nasi ena rumu ni veisele.\nE levu sara na vanua e vakataleva ena vuku ni cakacaka. E kaya Nasi Sarafina ni veika ka yarataka mai o Covid e yavalata sara ga na noda minisitiri ni bula vakabibi ni sega soti tu ni veiceguvi ena gauna oya nai yaya ni veiqaravi era tu.\nIa, esa taura ga na yalo bolebole ni veiqaravi dina vaka-nasi ka sega ni via gu ce. Ai tavi nei Nasi Sarafina me dau qaravi ira ruarua na tauvi COVID-19 kei ira talega era tauvimate ga yani vakadodonu. Sa qai wasei ga na vanua mera dui gole kina na tauvimate. Sa rabailevu sara na kila-ka vakanasi ena gauna ni kua ka ni ra sa dui biu sara ga mera veiqaravi ena vanua era matau kina, ni veidutaitaki kei na gauna makawa e vakarabailevutaki kece tu ga na nodra veiqaravi.\nEsa Nurse Unit Manager ena rumu ni veisele e CWMH ena gauna qo o Nasi Sarafina. Sa vakavotukana vinaka sara na nona tatadra. 3 na yabaki mai Vunidawa Health Centre Naitasiri ena 1995, dewa sobu ki Tavua ka lesi tale ki na Lautoka. Dewa lesu ki Naqali ena 1998 ka dewa mai ki valenibula levu e Suva ena 1999. Sega tale ni qai rai lesu.\nEna 2015-2016 ea digitaki o Nasi Sarafina me lai veiqaravi vei ira na noda mataivalu ki Golan Heights mai Syria me yabaki dua. Rabailevu nona kila-ka mai na tauri icula ki na tauri dakai. Sa na tiki tu ni nonai talanoa vei ira na luvena kei na makubuna na veivanua eso e veilesiyaki kina ka vakauti koya tu na cakacaka vaka-nasi ena rumu ni veisele.\nMATE E LEWE 5 NA LEWENIVANUA KA LAILAI NODRA YABAKI NI BULA MAI NA 19 ENA I KA TOLU NI UWA QO NI COVID 19.\nHOWARD POLITINI ENA RAWA NI VEISOSOMITAKI VEI OSEA NAIQAMU ENA PALIMEDI MAI NA I SOQOSOQO VAKAPOLITIKI NA FFP.


Matabete i Eroni: Tucake ka Vakayagataka na Kaukauwa ni Kalou - Mai vei Adrián Ochoa\nMatabete i Eroni: Tucake ka Vakayagataka na Kaukauwa ni Kalou\nMai vei Adrián Ochoa\niKarua ni Daunivakasala ena Mataveiliutaki Raraba ni Cauravou\nE gadrevi me vakayagataki na matabete me basika kina na vinaka. O ni sa kacivi mo ni “tucake ka rarama mai,” mo ni kakua ni vunitaka tiko na nomuni rarama ena butobuto.\nEna dua na gauna lekaleka sa oti au a tiko voli mai Sauca Aferika ka sikova e dua na vale vata kei Thabiso, na imatai ni ivukevuke ena kuoramu ni bete ena Tabanalevu na Kagiso. Erau a masulaki ira tiko na lewe ni kuoramu era luluqa tu o Thabiso kei na nona bisopi, o koya e vakatulewa ka tu vua na idola me baleta na kuoramu, ka rau vaqara na veivakauqeti me baleti koya me sikovi kei na sala me vukei kina. Erau vakauqeti me rau sikova na vale nei Tebello, ka rau sureti au meu lako vata kei rau.\nNi keirau lakosivita rawa ga na koli cudrucudru ivakatawa, keirau sa laki tu ena nodratou rumu ni gade vata kei Tebello, e dua na cauravou yalomalua sa sega tiko ni mai lotu baleta ni sa dau ogaoga vakalevu ena veika tale eso ena Sigatabu. E madua toka ia e marau ni ciqomi keitou ka sureti iratou na nona matavuvale me ratou mai tiko vata kei koya. E vakaraitaka na bisopi na nona loloma me baleta na matavuvale kei na nona gagadre me vukei iratou me ratou yaco me matavuvale tawamudu ena nodratou vauci ena valetabu. A yavalati sara na yalodratou ka keimami vakila na kaukauwa ni Yalo Tabu ka dusimaka na veivosa kei na veivakanananu.\nIa na veimalanivosa nei Thabiso e duatani kina na veisiko oya. E kena irairai vei au ni vosa tiko na bete gone oqo ena nodra vosa na agilosi—na veimalanivosa ni loloma keitou kila vinaka kece ka tarai ira vakalevu cake na nona itokani. “Au dau taleitaka vakalevu na veigauna kece au veitalanoa kina kei iko mai valenilotu,” e kaya yani o koya. “O dau tauca na vosa vinaka me baleti au. Kila nodatou timi ni soka sa sega sara ga ni basika cake tale ni o sa yali. O sa rui dau mataitaka o iko.”\n“Vosoti au,” e sauma mai o Tebello. “Au na lesu tale yani vei kemudou.”\n“Sa dua na ka marautaki oqori,” e kaya o Thabiso. “O se nanuma tiko na nodaru vakarautaki kedaru tiko me daru laki kaulotu? E rawa beka ni daru tekivu tale?”\n“Io,” e tukuna tale mai o Tebello, “Au vinakata meu lesu tale yani.”\nE rairai na marau levu duadua beka au sota kaya niu dua voli na daunivakasala ena mataveiliutaki raraba ni Cauravou na noqu raici ira na Matabete i Eroni e vuravura taucoko ena nodra vakayagataka na kaukauwa ni Matabete i Eroni. Ia ena so tale na gauna au dau vakadinadinataka, ena yalo rarawa, ni so na cauravou era sega tu ni kila na levu ni ka vinaka e rawa ni ra cakava ena kaukauwa e tu vei ira.\nNa matabete na kaukauwa kei na dodonu mai vua na Kalou Vakataki Koya me da veiqaravi kina vei ira na Luvena. Isa, kevaka walega me rawa vei ira na cauravou yadua, na Matabete i Eroni yadua, me ra kila vakavinaka sara ni tu ena nodra matabete na idola ni nodra veiqaravi na agilosi. Kevaka walega me rawa ni ra kila ni nodra na itavi tabu me ra vukei ira na nodra itokani me ra kunea na sala ka na kauti ira yani vua na iVakabula. Kevaka walega me ra kila ni na solia vei ira na Tamada Vakalomalagi na kaukauwa me ra vakamacalataka vakamatata ena yalodina na dina ni kosipeli vakalesui mai me ra vakila kina na tani na dina sega ni cakitaki rawa ni vosa i Karisito.\nKemuni na cauravou lomani ena Lotu, meu taroga mada vei kemuni e dua na taro kau nuitaka ni o ni na tugana tu e yalomuni ena vo ni nomuni bula. Na kaukauwa cecere cava tale beka e rawa ni o rawata e vuravura mai na matabete ni Kalou? Na kaukauwa cava beka e rawa ni cecere cake mai na noda rawata me da vukea na Tamada Vakalomalagi ena kena veisautaki na nodra bula na kai noda, me vukei ira yani ena sala ni marau tawamudu ena nodra vakasavasavataki mai na ivalavala ca kei na caka cala?\nMe vaka na veikaukauwa kecega, e gadrevi me vakayagataki na matebete me basika kina na vinaka. O ni sa kacivi mo ni “tucake ka rarama mai” (V&V 115:5), mo ni kakua ni vunitaka nomuni rarama ena butobuto. O ira ga era yaloqaqa era na wili vata kei ira era sa digitaki. Ni o vakayagataka na kaukauwa ni nomu matabete tabu, ena levu cake na nomu yaloqaqa kei na yalodei. Kemuni na cauravou, o kila ni dau gauna vinaka duadua vei iko na gauna o qarava tiko kina nona cakacaka na Kalou. O kila ni o dau mamarau vakalevu duadua ena gauna o vakaogai iko tiko kina ena cakacaka vinaka. Vakalevulevuya na kaukauwa ni nomu matabete ena nomu bula savasava ka bula kilikili.\nAu vakuria na domoqu ena kaci a vakayacora o Elder Jeffery R. Holland ena ono na vula sa oti mai na itutu ni vunau oqo. “Au vaqara tiko,” e kaya o koya, “na tagane gone kei na qase ka ra kauwaitaka tiko na ivalu oqo ni vinaka kei na ca me ra curu mai ka vosa. Eda vala tiko.” E tomana, “… Au kerea e dua na domo kaukauwa cake ka yalodina cake, na domo me sega walega ni vorata na ca … , ia me domo ni vinaka, me domo ni kosipeli, me domo ni Kalou” (“We Are All Enlisted,” Liaona, Nove. 2011, 44, 47).\nIo, kemuni na Matabete i Eroni, eda vala tiko oqo. Ia ena ivalu oqo, na sala vinaka duadua me da taqomaki keda kina mai na ca sai koya me da tutaka vakaukauwa sara na dodonu. E sega ni rawa ni o rogoca na vosa ca qai vaka mo sega ni rogoca. E sega ni rawa ni o sarava, duadua se kei ira tale eso, na iyaloyalo o kila ni vakasisila me qai vaka ni o sega ni raica. E sega ni rawa ni o tara e dua na ka dukadukali me qai vaka ni sega ni dua na ka. E sega ni rawa ni o wele voli ga ni segata o Setani me vakarusa na veika e taucoko ka savasava. Ia, mo tucake doudou ena vuku ni veika o kila ni dina! Ni o rogoca se raica e dua na ka e vakawaleni kina na ivakatagedegede ni Turaga, nanuma o cei o iko—e dua na sotia ni mataivalu ni Kalou Vakataki Koya, ka vakaiyaragi tu ena Nona matabete savasava. E sega tale ni dua na iyaragi vinaka cake me vorati kina na meca, na tama ni lasu, mai na dina ka na lutu mai gusumu ena nomu vakayagataka na kaukauwa ni matabete. E vuqa vei ira na nomu ilawalawa era na rokovi iko ena nomu yaloqaqa kei na nomu dina. Eso ena sega. Ia oqori e sega ni dua na ka. O na rawata na nona vakarokoroko kei na veivakabauti nei Tamada Vakalomalagi baleta ni o vakayagataka na Nona kaukauwa mo rawata kina na Nona inaki.\nAu kacivi ira kina na mataveiliutaki kece sara ni veikuoramu ni Matabete i Eroni me ra vakarewataka tale na tawake ni bula galala ka cokonaka ka liutaka na nomu mataivalu. Vakayagataka na nomu kaukauwa ni matabete ena nomu sureti ira era tu wavoliti iko me ra lako mai vei Karisito ena veivutuni kei na papitaiso. E tu vei iko na nona veivakadonui kei na kaukauwa na Tamada Vakalomalagi mo cakava kina.\nEna rua na yabaki sa oti, niu veisiko voli mai Santiago e Chile, a vakauqeti au vakalevu o Daniel Olate, e dua na cauravou ka dau salavata vakalevu kei ira na daukaulotu. Au kerei koya me volavola mai vei au, ena nona veivakadonui au na wilika kina vei kemuni e dua na tiki ni nona ivola ena i- meli: “Au se qai yabaki 16 walega, kau sa tabaki ki na itutu vakabete ena Sigatabu. Ena siga vata oya au a papitaisotaka kina e dua na itokani; na yacana o Carolina. Au a vakavulica vua na kosipeli, ka dau lako mai lotu e veigauna ka ciqoma kina na nona icovi ni Torocake Yadudua, ia erau sega ni vakatara na nona itubutubu me papitaiso me yacova ni rau sa qai kilai au ka vakabauti au. E vinakata meu papitaisotaki koya, keirau sa mani wawa kina ena dua na vula me yacova mai na Sigatabu, niu sa qai yabaki 16. Au logavinaka niu vukea e dua na tamata vinaka vakai koya me papitaiso, kau marau niu papitaisotaki koya.”\nO Daniel e dua ga vei ira na vuqa na cauravou e vuravura raraba era bulataka tiko na kaukauwa sa nuitaki ira kina na Kalou. E dua tale o Luis Fernando, mai Honduras, a raica ni sa lakova tiko na nona itokani e dua na sala rerevaki ka wasea vua na nona ivakadinadina, a mani vakabula (raica na “E Dua na Veisau ni Yalo,” lds.org/youth/video). Olavo, mai Brazil, ka dua tale na ivakaraitaki. E dua na italatala dina ena nona vuvale (raica na V&V 84:111), a vakauqeti tinana o Olavo me lesu tale ki Lotu (raica na “Reunited by Faith,” lds.org/youth/video). E rawa ni o kunea eso na italanoa oqo kei na vuqa tale e tautauvata kaya ena mataveilawa ni itabagone ena Lotu, youth.lds.org. Wawa mada, na initaneti, na ivakarau ni veimaliwai, kei na tekinoloji tale eso era iyaya sa solia ki ligamuni na Turaga me vukei kemuni ena nomuni cakacakataka na nomuni itavi ni matabete ka vakatetea na revurevu ni dina kei na ivalavala savasava.\nKemuni na cauravou lomani, ni o ni vakayagataka na Matabete i Eroni ena ivakarau au sa vakamacalataka, o ni sa vakarautaki kemuni tiko ki na itavi ena veisiga ni mataka. Ia e levu cake tale na ka o ni sa cakava tiko. Me vakataki Joni na Dauveipapitaisotaki, na Matabete i Eroni ivakaraitaki vinaka oya, o sa vakarautaka tale tikoga na nona sala na Turaga ka vakadodonutaka tiko na Nona salatu. Ni o kacivaka ena yalodoudou na kosipeli ni veivutuni kei na papitaiso, me vakataki Joni, o sa vakarautaki ira tiko na tamata ki na nona lako mai na Turaga (raica na Maciu 3:3; V&V 65:1–3; 84:26–28). Sa dau tukuni wasoma vei kemuni na vanua cecere o ni rawa ni yacova. Oqo na gauna me da cakacakataka kina na veika e tu vei keda oqori, me vakayagataki na kaukauwa sa solia vei iko na Kalou mo vakalougatataki ira kina na tani, kauti ira tani mai na butobuto ki na rarama, ka vakarautaka na sala ni Turaga.\nSa solia vei iko na Lotu na ivolalailai ni iTavi Vua na Kalou e dua na ivurevure me vukei iko mo vulica ka qarava na nomu itavi. Dau vulica wasoma. Tekiduru, vakayawa mai na veika vakatekinoloji, ka vakasaqara na veituberi ni Turaga. Oti qai tucake ka vakayagataka na kaukauwa ni Kalou. Au yalataka ni o na rawata na kena isau mai vei Tamada Vakalomalagi ena ivakarau mo bula kina kei na ivakarau mo vukei ira kina na tani.\nAu cavuta na vosa nei Peresitedi Thomas S. Monson: “Kakua ni beca na veivakauqeti kaukauwa ni nomuni ivakadinadina. … Sa tiko vei kemuni na rai mo ni kilai ira rawa kina o ira era tu vakaloloma. Ni sa tiko na matamuni mo ni rai kina, na daliga mo ni vakarorogo kina, kei na yalo mo ni vakila kina, sa qai rawa mo ni dodoliga yani ka vueti ira era itaba vata kei kemuni” (“Mo iVakaraitaki,” Liaona, Me 2005, 115).\nAu vakadinadinataka vei kemuni ni ka dina na kaukauwa ni matabete. Au a rawata na noqu ivakadinadina ena noqu vakayagataka na matabete. Au sa raica oti na veitaravi ni cakamana mai vei ira e tu vei ira na kaukauwa ni Matabete i Eroni. Au sa vakadinadinataka na kaukauwa ni cakacaka ni agilosi ni ra vosataka na Matabete i Eroni yalodina na vosa ni vakanuinui e vakasinaiti ena Yalotabu, ka dolava na yalona e dua e gadreva tu na rarama kei na loloma. Ena yaca i Jisu Karisito, na noda Turaga, noda iliuliu, ka noda iVakabula, emeni.\nVosa vakavitiAmerican Sign Language (ASL)Bahasa IndonesiaBahasa MalaysiaCebuanoČeskyDanskDeutschEestiEnglishEspañolFaka-tongaFrançaisGagana SamoaHrvatskiÍslenskaItalianoKahs KosraeKreyòl AyisyenLatviešuLietuviųMagyarMahsen en PohnpeiMalagasyNederlandsNorskPalauanPolskiPortuguêsReo TahitiRomânăShqipSuomiSvenskaTagalogThin Nu Wa'abTiếng ViệtVosa vakavitiVosa vakavitiΕλληνικάБългарскиРусскийУкраїнськаՀայերենภาษาไทยភាសាខ្មែរ한국어中文日本語


Ko cei e rawa ni cula e na i cula ni COVID-19? | Who can get a vaccine? | Unite against COVID-19\nKo cei e rawa ni cula e na i cula ni COVID-19? | Who can get a vaccine?\nE sega ni saumi na i cula. E vakatau vei keda yadua na tiko e Niu Siladi, yabaki 12 ka lako cake, me da cula se sega. E sega ni bibi na i tuvaki ni nomu i volatara ni tiko e Niu Siladi. E na sega ni vakau vei ratou na tabana ni curu vanua na i tukutuku ko ni vakarautaka. E na taqomaki.\nNi ko cula, ko sa taqomaki iko tiko, ka na vakalailaitaka tale ga na nomu rawa ni vakadewa na mate na COVID-19, vei ira na lewe ni nomu vuvale, nomu i tokani, se ko ira e na vanua ko vakaitikotiko kina.\nKo ni rawa ni raica eke na i tukutuku bibi me baleti ira era rawa ni cula, ka wili kina na i tukutuku tale e so me vaka na nomu yabaki ni bula, kevaka ko tiko bibi, vakasucuma tiko na luvemu, ke a lako vakaca vei iko e dua na i cula ni tarovi mate ko a cula kina, se ko qaravi tiko vakavuniwai e na gauna oqo e na vuku ni dua na mate.\nKevaka ko se bera ni yabaki 12\nEra na sega ni cula e na i cula na Pfizer e na gauna oqo, ko ira era se bera ni yabaki 12.\nKevaka ko sa sivia na yabaki 65\nE vakaraitaki e na vakadidike, ni yaga vakalevu sara ka veitaqomaki na i cula oqo, vei ira sa sivia na 65 na nodra yabaki ni bula.\nKevaka ko dau kania ga na kakana draudrau, se lako vakaca vei iko e so na ka ko kania\nNa i cula oqo e rawa ni soli vei ira era dau kania ga na kakana draudrau. E sega ni tiko kina e dua na ka e vakarautaki mai na lewe ni manumanu.\nE sega tale ga ni tiko kina na antibiotics, se dua na ka e vakarautaki mai na dra, DNA, yaloka, se tauri mai na gone e kunekunetaki tiko, gluten (na ka e waki vata kei na witi), lewe ni vuaka, veika e dau vakadedetaka na kena maroroi e dua na ka, na soy, se latex (na kena i sogo e caka mai na rapa – bromobutyl).\nKila na veika kece e waki vata kei na i cula na Pfizer (external link)\nKevaka ko tiko bibi tiko\nKevaka ko bukete tiko, ko rawa ni cula e na i cula ni COVID-19 e na dua ga na gauna ni nomu bukete.\nNa i tukutuku sa kumuni rawa mai vei ira e dua na i wiliwili levu ni marama bukete era sa cula oti e veiyasai vuravura, e vakadeitaka ni sega ni dua na ka me leqataki e na nodra cula e na i cula ni COVID-19.\nE yaga tale ga vei ira na gone era buketetaki tiko, na i cula vei ira na marama bukete. E laurai e na veika e dikevi, ni rawa ni dewa vua na gone na sotia ni yago nei tinana, me taqomaki koya mai na mate. E dewa oqori e na wa ni nona vicovico kei na wai ni sucu nei tinana. E rawa ni taqomaki na gone ni cula ko tinana ni se bukete tiko.\nKe dua na ka ko via taroga, se dua na ka ko leqataka, veivosakitaka kei koya mai na tabana ni bula e qaravi iko tiko.\nKe ko vinakata tiko me dua na luvemu\nKevaka ko nakita tiko me dua na luvemu, e rawa tiko ga ni ko cula e na i cula na Pfizer\nNa i cula na Pfizer, e na sega ni vakaleqa na nomu gene (e dau vakadewataka na i tuvaki ni yago) se vakaleqa na nomu via vakaluveni. Na mRNA mai na i cula, e na sega ni curuma na uto (nucleus) ni vanua e tiko kina na nomu DNA.\nE sega ni dua na tiki ni wainimate ni cula se na veika e waki vata kaya, e na yacova na tiki ni yago se gacagaca e dau bulia na yaloka ni vakatubukawa vei ira na marama, se na gacagaca e vure mai kina na wai ni vakatubukawa vei ira turaga.\nKevaka e a lako vakaca vei iko e dua na i cula me tarova na mate\nKevaka e a lako vakaca vei iko se vakaleqai na i tuvaki ni yagomu e na dua na i cula me tarova na mate e na dua na gauna sa oti, vakaraitaka vua na nomu vuniwai, se ko koya na nomu dauveiqaravi e na tabana ni bula, se ko koya e veicula.\nKevaka e dau lako vakaca vei iko e na veigauna e dua na wainimate ni cula (anaphylaxis)\nMo kua ni cula ke kilai ni dau lako vakaca vei iko na cula:\nna wainimate e waki vata kei na i cula na Pfizer\ne na nomu a cula taumada e na i cula ni Pfizer.\nNa veika e waki vata kei na i cula na Pfizer — Minisitiri ni Bula (external link)\nKevaka ko sega ni bula vinaka se katakata tiko na yagomu\nKevaka ko sega ni bula vinaka tiko e na gauna lokuci mo la’ki cula kina, se sivia na 38 na diqiri na katakata ni yagomu, e dodonu mo vakadaroya na nomu cula e na i cula ni COVID-19, me yacova ni ko sa bula vinaka tale.\nKevaka ko cula tiko e na dua tani tale na i cula ni tatarovi ni mate\nKo sega ni rawa ni cula e na i cula ni COVID-19, kei na dua tani tale na i cula i tatarovi ni mate, e na dua vata na gauna. E na vinakati mo na wawa tale mada e na loma ni dua na gauna, ka na vakatau tiko oqori e na mataqali wainimate mo cula kina.\nNa i cula ni matetaka\nMo laiva mada me oti e 2 na macawa mai na gauna ko cula kina e na i cula ni COVID-19, mo qai cula e na i cula ni matetaka (influenza).\nKevaka e sa vakadeitaki tu mo la’ki cula e na i cula ni COVID-19, mo cula rawa tale ga e na i ka rua ni i cula ni COVID-19 – e 3 na macawa na kedrau veiyawaki na i cula oqo. E rawa ni ko qai cula e na i cula ni matetaka ni sa oti e rua na macawa mai na i ka rua ni nomu cula.\nKevaka ko sega ni se vakadeitaka na nomu la’ki cula e na i cula ni COVID-19, mo cula rawa e na i cula ni matetaka. Ko na qai rawa ni cula e na i matai ni i cula ni COVID-19 ni sa oti e 2 tale na macawa.\nNa i cula ni Misila, Mo kei na Rubella (MMR)\nKeitou vakatura mo cula rawa e na i cula ruarua ni COVID-19 – e rauta e 3 na macawa na veiyawaki ni gauna ni cula.\nKevaka ko cula taumada e na i cula ni COVID-19, e na vinakati mo wawa me 2 na macawa mai na gauna ko cula oti kina e na i karua ni i cula, mo qai cula e na i cula ni MMR.\nKevaka e liu na nomu cula e na i cula ni MMR, e na vinakati mo wawa me rauta ni oti e 4 na macawa, mo qai rawa ni cula e na i matai ni i cula ni COVID-19.\nKevaka e tauvi iko tiko e dua na mate\nE laurai e na vakatovotovo ni yaga sara vakalevu na i cula e na veiyabaki duidui ni bula, turaga se marama, uma tamata kei na veivanua duidui era cavutu mai kina, kei ira era dikevi tiko vakavuniwai e na vuku ni mate e tauvi ira tiko.\nKo rawa ni cula totolo e na i cula oqo, kevaka ko sa yabaki 16 se sivia, ka okati e na dua se sivia na veika oqo:\nE tarai iko tiko e dua na i tuvaki vakatauvimate, ka na rawa kina mo vakayagataka na i lavo ni vanua raraba, mo cula e na i tataraovi ni matetaka; era wili tale ga e na veiuvke oqo ko ira na marama tiko bibi.\nKevaka e laurai ni vakaleqai tiko vakaca na nomu vakasama se tauvi iko tiko e dua tale na mataqali mate ni mona.\nKo sega ni walia rawa na tubu sivia ni nomu dra, ka gadrevi kina mo dau taura e 2 se tolu na wainimate me vukea na tubu ni nomu dra.\nKo levulevu sivia (vakamacalataki me BMI ≥40).\nKevaka ko via kila e so tale na i vakasala me baleta na nomu cula ke tarai iko e so na leqa bibi ni bula, ko sa laurai tiko vakavuniwai, ilovi tiko, se ko gunuva tiko e so na wainimate, raica e na website ni Minisitiri ni Bula.\nKe vinakati na i vakasala me baleta na cula vei ira era okati e na dua na i wasewase ni veika me baleta na i tuvaki ni bula - Minisitiri ni Bula (external link)


PressReader - Fiji Sun: 2018-10-13 - Tolu tale na veiqaravi era vakaitavi kina na marama\nTolu tale na veiqaravi era vakaitavi kina na marama\nFiji Sun - 2018-10-13 - Siga Vou - MAIKA BOLATIKI Feedback: maikab@fijisun.com.fj\nEsa tekivutaka na Siga Vou na nodra veiqaravi na marama. Sa vakamacalataka oti na qalowaqa, tabisa, cere, na takitaki kei na tevutevu. Edaidai ni na wilika tale e tolu – na roqoroqo, na tikotiko kei na veilumu – me vaka e vakarautaka o Naomi Koroisamanunu mai na Tabana ni Vosa kei na itovo VakaViti.\nNi wiliwili sara yani.\nNa roqoroqo e imatai ni gauna mera lai roqota, lai reguca kina na gone sucu vou o ira na marama era sema vakadra vua.\nEra na kau tabua, ibe, isulu ni gone kei na iyaya tale eso me lai vakayagataka na gone. Era na rawa ni lako vakaitokatoka, vakamataqali se vakayavusa na marama mera lai roqoroqo. Nira sa roqota, ra reguca na gonevou, era na cavuta tiko eso na vosa n veivakasasameni se kaciva tiko na gone ena yacana ni veimasuti, me vakaoqo, “Tubuna, sabu! Na serau ni yaloka ni mata qo” se “Tubu cake, Tubuna, sa na waraki iko ga o ........... (cavuti na luvena sara) Ala se Salote, me qai nomu.” Eso era dau cavuta eso na vosa ni vakanuinui vinaka ni na gone rawa ka se yalomatua maimuri na gonevou qo “tubu cake mo qai dau tea na kedaru uvi, Tamana” se “Tubu totolo mo dau tali Nada.”\nEra na roqota, ra reguca na gonevou o ira kece sara na yaco tiko yani ena roqoroqo. Ke ra lewe levu na marama, era na dui roqota vakalekaleka ga na gone ra solia tale yani vua e dua me roqo. Kevaka sa tukuni vei rau na itubutubu ni gonevou se rau sa rogoca ga na inakinaki ni roqoroqo sa kilai na gauna niroqoroqo,sa na raw a me rau vakarautaka tiko e dua na yaqona me qai cabori vei ira na lai roqoro qom ev aka vina vin a kat a ki kina na nodra doka se kauwaitaka na no dr aug onevou.E na son ag au na ecak ana mag i time ivakavinavinaka. Oya san av aka tau sara ga ena nodrau rawa ka na itubutubu. Era na sega ni rairai kina vale ni gonevou o ira na wekana ke se bera tiko nira lai roqoroqo vua. Ena sega tale ga ni rawa me ra reguca na gonevou ke ra mai raica ni keveti yani ivalenilotu se ina duatani tale na vanua. Era na levea tiko na veisotari\nkei na gonevou baleta ni se bera tiko nira lai roqoroqo. Baleta ni ka ga ni veiwekani voleka, e sega kina ni dau cabo na veika e kau vei rau na veitinani, e dau tarai ga. Na iloloma eda solia e vakaraitaka na lomada, na noda raica na bibi se na dredre ni isema ni noda veiwekani.\nQo e dua na noda ivakarau makawa na marama. E tiki ga ni noda bula ni veikauwaitaki vakaveiwekani.\nKilai mai Tailevu me vabogi se kevekeve, mai Lau kei Naitasiri me bikabika, mai Kadavu me vabogi, mai Yasawa me roqoroqo se bogiva. Ni sucu na gone vou ulumatua ni dua na turaga, ena vica na buingone era na lai tikotiko ga ena vale ni gone, mera kevekeve tiko me bogi tini ka me kakua ni tau e ra.\nEna so na gauna, era na tikotiko na buinigone me yacova e bogiva na gone. Ena loma ni gauna qo, ena kau tiko yani vei ira na kedra tavako, voli vei ira na nodra isulu, vakarautaki tiko na kedra me yacova sara ni sa qai caka na vakasikasika ena iotioti ni nodra siga vata. Ena qai caka na kedra magiti mera sa qai veisukayaki.\nEna levu na vanua, era na tiko na buinigone, me bogiva. Era dau meke kina ni vakalasalasa o ira na buinigone era dau kevekeve tiko kei ira era dau lako yani ena dreke ba. E namaki vakalevu na gauna me sa lutu kina na vicovico ni gone. E sa dau ka ni lasa sara vei ira na mai kevekeve tiko ena vale ni gone sucu vou ke lutu na vicovico ni gone ena gauna e keveta tiko kin ae du avei ira, kan iokoyae lutudonuikoy ana vi co vico,s ana dau ore, sa kena ibalebale oya, me sa dau nona itavi na vakarautaka e dua na kedra magiti kei na yaqona. Na yaca ni magiti qo na Vakalutu ni Buto. E vakatabui me duatani tale e curuma yani na vale ni gone vou ena gauna era kevekeve tiko kina na buinigone. Kevaka e mani cu ruy a ni e du a tan itale,e san a vakaorei tale ga. E na ivola nei Solomone Bulicokocoko, “Na Salusalu,” e kay an ia ore oTubunig one bale ta ni curuma yani na vale ni se bera na vakabogiva, a lai nona ka ni ore mai na sakosako, ni kena liga. Kevaka e mai dua tale vei ira na marama e sega ni mai moce ena vale ni gone ena bogi, se lai nona i te itei,s el aivak amata ila la it aka na nona ibe ena gauna e dodonu me kevekeve tiko kina mai na vale ni gone ena loma ni bogiva, e dau ore tale ga. E dau ka tu ga ni ore na tavako, yaqona se magiti. Na tikotiko se kevekeve se vakabogi e dua na itavi bibi ni marama era lai qarava ena vale ni dua na gone sucu vou. E vakaraitaka na vakamenemenei ni gone se qai sucu.\nOqo na nona lai lumudarataki e dua na matanimeke mai vua e dua e sarava tiko na meke.\nEna so na gauna e dau lai sova taucoko e dua na tavaya waiwai vakasaluwakitaki vinakae bur adela nam ev aka vina vin a kata ki kina na nona matai na meke.\nEna gauna oqo sa ikuri tu ni noda iyau ni vakavinavinaka na veivakubuti ena ilavo, loli se drega; veivakataubeni ena isulu, salusalu, it aube;veivak ate kite kit a ki en a ilavo veva; na veiboro ena vouta kei na tibivuru, oya me waqa rawa na tavako ka lai vakani kina o koya em eke tiko.Edauc aka vakalevu na veilumu ena gauna ni marau ni siganisucu kei na vakatawase. E dau veivakauqeti vei ira na lewe ni meke na kena vakavinavinakataki tiko na meke ena gauna ka caka tiko ga kina na meke se na gauna sa lai ti niki na e du ana tikina, san a qai torocake tale na nona veimusuyaka na tolona ena meke. Ena so tale na gauna, sa dau kacivaki ga na vakavinavinaka me vaka: Vinaka, vinaka saka na meke!(v aka vin a vin a kat a kin a mata ni meke) se Vinaka na lali! se Mainoqun ala li!(v aka vin a vin a kat akiokoyaeqiril ali) se Mainoqu na laga! En av aka vin a vin a kat ak io koya e lagalaga tiko.\nE dua na sala ni noda veivakacerecerei oya na noda meketi ira na vulagi. Sa sala talega ni noda veidolei, noda veisausaumitaka na veivakacerecerei e caka vei keda ena noda solia na noda iyau ni vakavinavinaka ena gauna ni meke.


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Tawa vanua e Nacula e na Yasawa balabalavu\nTawa vanua e Nacula e na Yasawa balabalavu SITERI SAUVAKACOLO | Monday, September 11, 2017\nNA neitou qase e a gole ga mai Nakauvadra o Tavutavuvanua, ka cabe mai na mua ni yanuyanu i yasana ka dua, e na dua na buca e toka e kea, ka yacana ko Drola, na i matai ni vanua e a mai tawana o Tavutavuvanua e na nona gole tu ga mai Nakauvadra, ka qai mai kasaraki kina na nona waqa ka mani cabe sara ki vanua.\nIa, na nona qai gole tiko mai oqo e sa sala vata tiko mai kei iratou e lewe va na luvena tagane, a ya ko Saurogoyawa, Vunituraga, Saubalavu kei Toqotoqi.\nNa yaca ni yavusa oqo na Drola, o ya na matai ni vanua e ratou a basika mai kina o iratou na veitacini oqo.\nNa i tukutuku oqori e vakadeitaka toka mai na koro ko Nacula o Kolinio Waqa, e dua vei ira na turaga ni Nacula ka sa bau buta vinaka sara ga e nai talanoa makawa kei Drola.\nIa, e na gauna keirau a veitalanoa tiko kina kei Tai Koli, na yaca e kilai kina na turaga oqo, e qai vakaraitaka ni talanoa makawa baleti ira na kawa nei Tavutavuvanua kei na yavusa Drola e sa lewe vica sara ga e ratou kila tiko, ka ratou na vakadewataka sobu tiko vei ira na nodra kawa me rawa ni matata tiko se me i tukutuku bula ni nodra vanua ka me ra kila tiko na i sausau vou e na siga ni mataka.\nE kaya na turaga yabaki 74 oqo ni va na koro e wili kina na Yavusa Drola ka nodra i liuliu na Gone Turaga na Tui Drola.\nOya e okati kina na koro ko Nacula, Malakati, Navotua kei Naisili.\nKuria o Tai Kali ni gauna e ratou a yaco mai kina ki Drola na veitamani, a mani donuya talega na gauna e ra sa lako wavoki tiko kina na vo ni tamata mai na veiyasana me ra vaqara na vanua me ra tawana.\nTomana ni vuni nodratou biuti Drola mai na veitacini me ratou sa vaqara vanua tale ni sa maca na wai ka sa tekivu tawa talega mai na vanua ka sa mani nanumi me ratou sa na dui la?ki vaqara na vanua me ratou dui tawana.\nO Drola e tiko e na kedrau maliwa o Nacula kei Malakati.\nE na nodratou mai tiko ekea, a sa mani mai leqa ko tamadratou ko Tavutavuvanua, e na gauna vata oqo sa rabailevu talega vaka kina na vuvale ka ratou sa mani raica na veitacini ni ra sa lewelevu, ka sa lailai na vurevure ni wai mear bula kina.\nNi ratou biuti Drola ga ratou sa cabe sara i Malakati, ia, na nodratou lako tiko mai ko ya, e a veiliutaki voli mai o Vunituraga, kai karua ni qase.\nE kaya o Tai kali ni veika e ra talanoataka mai na nodratou qase ni sega ni rawa ni vakaliuci o Saurogoyawa, na ulumatua vei iratou na veitacini ni a doce se sabaliya tu na nona vakasama.\nKuria ni ratou dabe vata na veitacini, ratou sa qai lomavata me gunu ko Vunituraga baleta na leqa a tiko vei Saurogoyawa na kena i tukutukuni na Ulumatua Vevewa (Ulumatua Vakasabote).\n?Ni ko tu i Malakati ko na raica ni vanua raba lailai sa qai tukuna ko Vunituraga me sa na tawani Malakati tiko ko koya, ka me ratou sa vaqara na vanua na kena vo.\n?Sa mani biu o Malakati e na i lakolako ni vaqara vanua me ratou dui tawana vakaveitacini, ratou qai biuta na ucuni vanua i Malakati, ni da cabeta cake mai na vanua o ya ka yacana tiko ko Naja, ko na raica e dua na yavu levu sa bulu tiko kina o Saimone Naivalu No1. o koya na yavu ni vale nei Saurogoyawa. O rau na rua (Saubalavu kei Toqitoqi) rau qai gole i vanua, dua na vanua e yacana tiko nikua o Naivitabua a vakaitikotiko kina o Saubalavu, veibasai na vanua e tiko kina o Nasaubalavu, e sa qai la?ki dabe kina o Toqitoqi.\n?Ratou na lewe va na veitacini oqo ratou mai vakavuna na neimami mai kune na kawa ni Yavusa Drola,? e kaya.\nTomana o Tai kali ni gauna oqo e se bera ni se buli tale na Tui Drola me na sosomitaki Ratu Epeli Vuetibau ka se qai leqa oti ga oqo.\nKuria ni ra sa lomavata tiko kina na lewe ni yavusa me sa na buli na kedra i sosomi e na ko Tiseba ni yabaki tikoga oqo.\nNa i talanoa ni Yavusa Drola e rabailevu baleta ni gauna e ratou a tekivu tawana kina na vanua na veitacini e va, e tukuni na kena i tukutuku ni ra a sa gole talega yani e na vaqara vanua ko ira mai Naitasiri, Nadroga mai Vatulele so mai Ba ka vaka kina mai Nasaibitu e Wainibuka, Tailevu.\n?O koya e gone sa qai lai tawana dua tale na vanua e na kena leqataki o ira na sa vaqara vanua mai.\n?Sa qai dua nai wase vei ira na cavutu mai Naivitabua ratou talai cake i Navotua, ia, o ira qo e ra vakaturaga tu ga mai ke,? e kaya.\nNa turaga ni yavusa e tiko ga qo i Nacula.\nE liu e a sega ni dua na mataqali turaga, o iratou na veitacini nei Tavatavavanua a sega ni dua na turaga.\nNi mate na gone turaga na tui Drola ka vinakati me dua e veisosomitaki, e na i Vola ni Veitarogi Vanua, e vakamatatataki tu kina ni sa lala nai tutu ni Tui Drola, ka me keimami lewa vata na kai Drola.\n?Au tovolea e na Bose Vanua se qai oti ga oqo ni sega ni dua na turaga me sa nodratou vakadua na i tutu.\n?O koya e veisosomitaki me ratou lewa sara ga na veitacini ko Surogoyawa, Vunituraga kei Toqitoqi.\n?Keimami sa lewa vata na lewenivanua na kai Drola,? e kaya.\nTomana ni i tukutuku oqo se tauri mai na taudaku ni kuila, ia, na gauna oqo e dodonu me ra kilai ira vakamatata tiko na lewe ni yavusa.\nOqo e laki yaco sara e nona buli na Turaga na Tui Drola. Kuria o Tai Kali ni ra dabe vata kece na lewe ni yavusa me ra dau veivosaki ka vakatulewa vata e na nona buli na turaga.\nE vakaraitaka talega ni dodonu sara me na dau vakaraitaki tiko vei ira na i tabagone na bibi ni nodra kilai ira, kei na vanua e ra cavutu mai kina. E bibi talega me ra kila na nodrai tutu vakavanua, na nodra kau, na kedrai cavuti vata kei na ka bibi taudua na nona kila e dua na gone ni tubu cake tiko mai se ko cei sara mada ko koya.\n?Na ka kece oqo e bibi dina me ra kila na luveda me rawa ni ra vakavulici ira tale na wekada kei ira na luvedra e ra muri mai,? tinia o Tai Kali.


iTalanoa ni Nona Bula: “O Keirau Qo! Moni Talai Keirau!” | Jack kei Marie-Line Bergame\nWILIKA ENA VOSA Abua Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Arabic Armenian Armenian (West) Assamese Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chiga Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Damara Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fante Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Gitonga Gokana Greek Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Havu Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Javanese Jula Kabardin-Cherkess Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khana Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kituba Kongo Konkani (Roman) Korean Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Lari Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nigerian Sign Language Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (West Africa) Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Romany (Vlax, Russia) Ronga Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Taabwa Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\n“O Keirau Qo! Moni Talai Keirau!”\nTALANOATAKA O JACK KEI MARIE-LINE BERGAME\nO NANUMA tiko mo toki ena dua na vanua e vinakati kina na veivuke mo vakarabailevutaka na nomu cakacaka vakaitalatala, de dua e vanuatani? Ke o vakasamataka tiko qori, ena yaga vakalevu vei iko na nodrau ivakaraitaki o Brother kei Sister Bergame.\nRau se tekivu veiqaravi vakatabakidua o Jack kei Marie-Line ena 1988. Erau dau matau ena duidui ituvaki, rau ciqoma tale ga e levu na ilesilesi e Guadeloupe kei French Guiana. E qarava tiko na vanua qori na valenivolavola ni tabana e Varanise. Meda tarogi Jack kei Marie-Line mada.\nNa cava e uqeti kemudrau mo drau veiqaravi vakatabakidua?\nMarie-Line: Niu se gone, au dau lai vunau kei Na ena siga taucoko e Guadeloupe, e marama gugumatua. Au dau lomani ira na tamata, ya na vuna au tekivu painia kina ena 1985 ni oti na ga na noqu vuli.\nJack: Niu se itabagone, au dau maliwai ira vakalevu na veiqaravi vakatabakidua era taleitaka na cakacaka vakaitalatala. Au dau painia veivuke ena gauna ni sereki. Ena so na gauna ena muanimacawa, keimami dau vodo basi kei ira na painia me keimami lai tara na nodra yalava. Keimami vunau ena siga taucoko, lai tini sara e matasawa. Au dau marautaka sara ga na gauna qori!\nNi oti ga vakalailai na noqu vakamau kei Marie-Line ena 1988, au kaya sara, ‛E sega sara ga ni dua na neirau icolacola, vakacava me keirau vakarabailevutaka na neirau cakacaka vakaitalatala?’ Au tomani Marie-Line sara ena veiqaravi vakapainia. Ni oti e dua na yabaki, ni oti na vuli ni painia, keirau lesi sara me keirau painia lavotaki. Keirau marautaka sara ga e levu na neirau ilesilesi e Guadeloupe, oti qori keirau sureti me keirau lai veiqaravi i French Guiana.\nE veiveisau nomudrau ilesilesi ena veiyabaki sa sivi. E rawa vakacava ni donu tiko ga nomudrau rai?\nMarie-Line: Eratou kila vinaka na tacida tagane ena valenivolavola ni tabana e French Guiana ni neirau tikinivolatabu taleitaki na Aisea 6:8. Ni ratou qiri mai, ratou dau veiwalitaka ena talevoni, “Drau se nanuma tiko ga na nomudrau tikinivolatabu taleitaki?” Keirau sa kidava sara ni sa vakarau veisau na neirau ilesilesi. Keirau na sauma yani, “O keirau qo! Moni talai keirau!”\nKeirau na sega vakadua ni vakatauvatana na neirau ilesilesi makawa kei na neirau ilesilesi vou. Qori ena rawa ni vakavuna me keirau sega ni marautaka. Keirau dau saga tale ga me keirau kilai ira sara vakavinaka na mataveitacini.\nJack: Ena gauna sa oti, era sega ni vinakata eso na neirau itokani me keirau toki, era mani kaya me keirau tiko ga. Ia na gauna keirau biuti Guadeloupe kina, e kaya vei keirau e dua na tacida na ka e tukuna o Jisu ena Maciu 13:38: “Na were o vuravura.” Ni veisau gona na neirau ilesilesi, ena dei tiko ga ena neirau vakasama ni keirau se veiqaravi tiko ga ena were qori se vanua cava ga keirau tiko kina. E bibi ga me dua na yalava, era tiko kina na tamata!\nNi keirau dau yaco yani ena neirau ilesilesi vou, keirau raica nira bula rawa ena vanua qori na lewenivanua, era marau tale ga. Keirau saga gona me keirau vakamatauni keirau kina. Ena rawa ni duidui na kakana, ia keirau kania na ka era kania, keirau gunuva tale ga na ka era gunuva. Ia keirau na qarauna tiko ga na neirau bula. Keirau dau saga me vinaka tiko ga na veika keirau dau tukuna me baleta na neirau ilesilesi kece.\nMarie-Line: Levu sara na ka vinaka keirau vulica vei ira na mataveitacini ena vanua qori. Au vakasamataka sara na neirau se qai yaco yani e French Guiana. E bi na uca, keirau mani nanuma sara me keirau qai vunau ni sa siga. E tarogi au sara e dua na tacida yalewa, “Daru lako?” Au kurabui sara ga, au mai kaya yani, “Daru lako vakacava?” E kaya, “Kauta mai nomu iviu, me daru vodo basikeli.” Au vulica gona i keri meu taura tiko na iviu niu vodo basikeli. Keu sega ni vulica ya, au na sega tu ga ni lai vunau ni tau na uca!\nDrau sa toki oti vaka15. Dua nomudrau ivakasala me baleta na toki?\nMarie-Line: E sega ni rawarawa na toki. Ia se bibi tiko ga me vaqarai e dua na vale mo vakacegu vinaka kina ni o lesu mai na cakacaka vakavunau.\nJack: Au dau veiveisautaka na iboro ni lomanivale. Ena so na gauna, ni ratou kila na tacida tagane ena valenivolavola ni tabana ni keirau na sega ni dede ena dua na yalava, eratou na kaya, “Jack, kua ni boroya na vale qori!”\nE dau matai sara o Marie-Line na tawa iyaya! E dau tawana kece na iyaya ena dui kateni, qai vola kina “valenisili,” “rumu ni moce,” “valenikuro,” kei na so tale. Ni keirau yaco yani ena neirau vale vou, ena rawarawa sara me keirau kila na vanua mera biu kina na kateni. Ena vola ena kateni yadua na ka kece e tiko e loma me rawarawa na neirau vaqaqara.\nMarie-Line: E totolo ga na neirau lai tomana na neirau veiqaravi ni keirau dau tuvanaka vinaka na ka.\nDrau tuvanaka vakacava na nomudrau gauna mo drau ‘vakacavara vinaka kina na nomudrau cakacaka vakaitalatala’?—2 Tim. 4:5.\nMarie-Line: Keirau dau vakacegu ena Moniti me keirau vakavakarau ena soqoni. Tekivu ena Tusiti, keirau dau lako ena cakacaka vakaitalatala.\nJack: E tiko na aua lavaki me keirau rawata, ia keirau sega ni vakabibitaka qori. E bibi ga vei keirau na neirau cakacaka vakaitalatala. Keirau dau saga gona me keirau vosa vei ira kece keirau sotava ni keirau biubiu mai vale me yacova na neirau lesu mai.\nMarie-Line: Me kena ivakaraitaki, au na dau tawana tu ga na tikidua ni keirau lai pikiniki. Ke keirau sega mada ga ni kaya ni keirau iVakadinadina i Jiova, era dau gole ga mai eso mera mai taroga na ivola. Ya na vuna keirau dau qarauna kina neirau itovo kei na isulusulu. Era dau raica vakalevu qori na lewenivanua.\nJack: Keirau ivakaraitaki vinaka tale ga ena neirau itikotiko. Au dau tomika na pepa, kauta na benu, rekireki tale ga ena yasa ni vale. Era dau raica qori ena so na gauna o ira keimami tiko veitikivi, era dau taroga, “E tiko qori e dua na iVolatabu?”\nDrau sa dau vunau ena veivanua yawa. Bau dua na ka drau sotava e guiguilecavi dredre?\nJack: E dredre eso na yalava e Guiana. Keirau dau vodo gona me 600 na kilomita e veimacawa ena gaunisala ca. Keirau na sega vakadua ni guilecava na neirau veisiko e St. Élie, ena veikauloa na Amazon. Keitou vodo lori, vodo waqa tale ga me vica vata na aua me keitou qai yaco yani. Levu vei ira i keri era dau keli koula. Era solia gona mai eso na tiki ni koula me nodra cau ena levu ni nodra vakavinavinakataka na ivola! Ena yakavi, keitou vakaraitaka vei ira e dua noda vidio. Era gole mai e levu.\nMarie-Line: Ena dua na gauna se qai oti ga qo, e kerei o Jack me vunau ena iVakananumi e Camopi. Ena vinakati me keirau vodo waqa me va na aua ena Uciwai na Oyapock. Keirau marautaka dina.\nJack: E dau rerevaki ena so na gauna na kaukaua ni kui ena vanua mamatia. Kila na cava! Eda qoroqoro ga nida raica tu yani na kui qori. Me kila vinaka ga o kavetani na ka me cakava. Ia e gauna marautaki dina qori! E le ono ga na iVakadinadina i Jiova, ia e rauta ni le 50 na keimami iwiliwili na tiko ena iVakananumi, wili kina eso na itaukei kei Merika!\nMarie-Line: E rawa tale ga nira marautaka na ilakolako va qori na itabagone era via vakarabailevutaka na nodra veiqaravi. Ena vinakati kina meda nuitaki Jiova, ena vaqaqacotaka na noda vakabauta. Keirau dau raica vakalevu na liga i Jiova.\nLevu na vosa drau sa kila. Vakacava drau kenadau ena vuli vosa?\nJack: Sega. Au vulica ga na vosa qori meu rawa ni lai vunau, meu veivuke tale ga ena ivavakoso. Au lesi meu taura na vulici ni Vale ni Vakatawa ena vosa vakaSranantongo, * ni se bera mada ga niu lesi ena itavi ni wili iVolatabu! Au taroga e dua na tacida tagane: “Oni taura rawa na ka au tukuna?” E kaya, “So na gauna keimami sega ni taura rawa, ia e wananavu.” Era dau veivuke vakalevu na gone. Era na tukuna vei au niu cala, ia era sega ni cakava qori na uabula. Levu dina na ka au vulica vei ira na gone.\nMarie-Line: Era tiko ena dua na yalava na noqu vuli iVolatabu era vosa vakaVaranise, vakaPotukali, kei na vosa vakaSranantongo. E qai kaya vei au e dua na tacida yalewa meu caka vuli iVolatabu rawa vei koya e dredre nona vosa me qai otioti duadua o koya au kila vinaka na nona vosa. Au sa qai kila na vuna e tukuna kina qori.\nDua na siga, au vuli iVolatabu kei na dua e vosa vakaSranantongo, oti meu qai vuli kei na dua e vosa vakaPotukali. Ni sa tekivu na ikarua ni vuli iVolatabu, e kaya vei au na tacida yalewa keirau veitomani, “Marie-Line, o kidava e dua na ka?” Au sa qai vakasamataka niu vosa tiko vakaSranantongo vua na marama ni Brazil, sega ni vosa vakaPotukali!\nEra taleitaki kemudrau vakalevu o ira na mataveitacini ena veivanua drau veiqaravi kina. E rawa vakacava ni drau volekati ira na mataveitacini?\nJack: E kaya na Vosa Vakaibalebale 11:25: “Na tamata lomasavu ena rawaka.” Keirau dau tu vakarau ni vukei ira na mataveitacini. Na gauna e vakavinakataki kina na Vale ni Soqoni, era kaya vei au eso na tacida tagane: “Biuta tu qori mera qai qarava na dautukutuku ena ivavakoso.” Au kaya sara: “O yau tale ga au dautukutuku. Ke vinakati me caka eso na ka, au na via vakaitavi tale ga.” Eda dau vinakata kece na gauna meda cakava ga vakataki keda eso na ka, ia keirau sega ni vinakata qori me tarova na neirau vukei ira eso tale.\nMarie-Line: Keirau dau saga me keirau kila na ka era vinakata na mataveitacini. Ni keirau cakava qori, keirau kila kina na itubutubu e vinakata me dua e vakaraica na luvedrau, se me lai kau mai koronivuli. Keirau na veisautaka na neirau ituvatuva me rawa ni keirau veivuke. Ni keirau tu vakarau ni veivuke, keirau volekati ira kina na mataveitacini.\nDrau vakalougatataki vakacava ni drau veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke?\nJack: Keirau vakalougatataki dina vakalevu ni keirau veiqaravi vakatabakidua. Keirau dau marautaka na veika e bulia o Jiova. Keirau sotava na veika dredre, ia keirau lomavakacegu tu ga ni keirau raica na nodra veitokoni na mataveitacini ena vanua kece keirau lesi kina.\nNiu se itabagone, au vesu e French Guiana niu tawaveitovaki. Au sega vakadua ni tadra niu na lesu tale kina ena dua na siga meu lai daukaulotu, me vakadonui tale ga meu vunau e valeniveivesu. Sa rui lomasavu o Jiova ena levu ni nona veivakalougatataki!\nMarie-Line: Au marau vakalevu niu vakuai au ena vukudra eso tale. Keirau marau ni keirau qaravi Jiova vakatabakidua. Keirau veivolekati kina vakaveiwatini. So na gauna, ena tarogi au o Jack, “Rawa ni daru sureta e dua na veiwatini me tou mai kanavata, me rau vakayaloqaqataki?” Au na kaya sara, “Au vakasamataka tale tiko ga qori!” Levu na gauna e dau tautauvata na ka keirau vakasamataka.\nJack: Se qai laurai ga qo vei au na kenisa (prostate cancer). E sega ni dau via veitalanoataka qori o Marie-Line. Au kaya vua: “Watiqu, keu mate mada ga nimataka, au sega ni ‘mate niu sa qase sara.’ Ia au mate niu marautaka tu na noqu bula, niu kila niu vakayagataka vinaka na noqu bula ena qaravi Jiova, ena ka e yaga.”—Vkte. 25:8.\nMarie-Line: E dolava vei keirau o Jiova na katuba ni veiqaravi keirau sega vakadua ni namaka. Keirau marautaka dina e levu na ka ena neirau bula. Se vanua cava ga e lesi keirau kina na isoqosoqo i Jiova, keirau na lako ni keirau vakadeitaka tu ni o Jiova ga ena tokoni keirau!\n^ para. 32 Era tekivuna na vosa vakaSranantongo na bobula, e veicurumaki kina na vosa vakavalagi, vakaNecaladi, vakaPotukali, kei na vosa vakaAferika.\niMeli iMeli “O Keirau Qo! Moni Talai Keirau!”\nw20 Maji t. 14-17