Levu na ka me Tamusuki mai Ukraine, e Transcarpathia\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur Amharic Amis Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Belize Kriol Bengali Bicol Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Damara Dangme Danish Douala Dutch Edo Efik English Esan Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Venda Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nSoqo ni veiwasewase ena dua na vanua mai Ukraine, o Nyzhnya Apsha, 2012\nE PAROFISAITAKA o Jisu nira na marautaka na nona imuri e levu na tatamusuki ena icavacava qo. (Maciu 9:37; 24:14) Dikeva mada se dina vakacava qori ena dua na vanua mai Ukraine o Transcarpathia. Ena tolu na kena tauni voleka, e tiko kina e 50 na ivavakoso qai sivia na 5,400 na dautukutuku. * Vakasamataka mada, rauta ni 1 ina 4 na lewenivanua ena tolu na tauni qo era iVakadinadina i Jiova!\nE vakacava tu na kena yalava? E kaya e dua na tacida tagane o Vasile: “Era doka na iVolatabu o ira na tiko ena yalava qo, era kauaitaka na veika dodonu, era dau veilomani vakavuvale, era dau veivukei tale ga.” E kuria: “Levu na gauna era sega ni duavata kei na noda vakabauta. Ia ni o wilika na iVolatabu, era na vakarorogo.”\nNi levu na dautukutuku ena vanua qo, e ka ni sasaga mera vunau ni lailai ga na tiko ena yalava. Kena ivakaraitaki, dua na ivavakoso e 134 na kena dautukutuku, ia e 50 ga na vale e tiko ena yalava ya! Na cava era na cakava na dautukutuku?\nLevu na tacida era yalorawarawa ni vunau ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke. E kaya e dua na tacida tagane o Ionash, e yabaki 90: “Au dau vunau ena koro, ia au sa sega ni cakava qori niu sa tautauvimate. Au dau lakova tale ga e 160 na kilomita ena yalava e sega ni lesi, meu vunau ena vosa vakaHungary.” Me rawa nira veiqaravi na dautukutuku ena so tale na yalava, ena vinakati mera vakuai ira. E kaya o Ionash: “Me rawa niu vodo ena sitimanivanua, au na yadra ena 4 na kaloko ena mataka, au na vunau me yacova na 6 na yakavi ni sa lesu i vale na sitima. Au cakava qori vakarua se vakatolu ena dua na macawa.” Vakacava e yaga na nona sasaga? E kaya: “Dua na ka noqu marautaka na iwalewale ni cakacaka vakaitalatala qo. Au marautaka niu rawa ni vukea e dua na vuvale ratou tu vakayawa me ratou mai kila na ka dina.”\nMacala ga nira na sega ni lako kece ena yalava yawa na dautukutuku eke. Ia era saga mera tara vinaka na nodra yalava ni ivavakoso. Cava e rawati kina? Ena 2017, na kedra iwiliwili na tiko ena iVakananumi ena tolu na tauni qori e voleka ni vakaruataki tale na iwiliwili ni dautukutuku se veimama na iwiliwili ni lewenivanua. Koya gona, se mani vanua cava eda veiqaravi kina, se vinakati ga meda “vakaitavi vakalevu ena cakacaka ni Turaga.”—1 Kor. 15:58.\n^ para. 2 Qo na yaca ni tauni, o Hlybokyy Potik, Serednye Vodyane, kei Nyzhnya Apsha.\niMeli iMeli Levu na ka me Tamusuki!\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Me 2018


The Fiji Times » Kaulotu ki Kwoio, colo kei Solomoni\nKaulotu ki Kwoio, colo kei Solomoni\nENA nona sa laki tiko mai Solomoni mai na 2013 o Talatala Apisai Nawai, esa matai sara na vosataka na vosa na ?pidgin English? ka totoka na bula veimaliwai ena veisiga kei ira na lewe ni yavusa mai Alafe.\nKa tiko ena loma ni yavusa oqo, e rauta ni 40 na koro, ka se qai tarai ira ga e 21 na koro o Nai Talatala.\nNa koronivuli ka laki tauyavutaka oqo e vakaraitaka na Minisitiri ni Vuli mai Solomoni ni ra sa tiko sara ena dua na yasa ni vanua mai Kwoio, ka vaka me ra sa guilecavi tu.\nEna i vola mai vua na Minisitiri ni Vuli mai Solomoni me tokona kina na tara ni koronivuli, a volai mai kina na i vola oqo vei Talatala.\n?Being isolated the school was rarely visited by the Education Authority and likewise projects were very slow to come into place.\n?However, thanks to the Fijian Missionary (Mr Apisai Nawai) for taking the lead in assisting the school in terms of material supplies.? oqori na i vola mai vei Any Siarani mai na Minisitiri ni Vuli mai Malaita, Solomoni.\nNa koronivuli e voleka duadua ga mai Kwoio oya na koronivuli mai Namoia.\nNa yaca ni koronivuli ka laki tauyavutaka o Talatala Apisai o Alafe Primary School ena 2013 ka ra sa yaco tiko ena Kalasi 5 na gonevuli ena yabaki oqo.\nEna Siga Tabu sa oti, esa vuka lesu tale ki Solomoni o Talatala me laki raica na kena vakadavori na paipo ni wai ki na koro o Alafe kei na koronivuli.\nEna nona raica na i tuvaki ni nodra bula o Talatala Apisai, esa votu ga mai vua ni vuli duadua ga ena rawa ni vueti ira mai na yavusa oqo o Alafe ki na dua na i vakatagedegede ni bula e vinaka kei na tiko savasava.\n?Na i vola oqori mai na Malaita ena kena Minisitiri ni Vuli e mai vakamatatataki kina na nodratou tokona ka vakavinavinakataka na i tavi esa qaravi toka vei ira na wekada oqo e na colo kei Solomoni,? e kaya o Talatala Apisai.\nEna nodra i tovo ni bula, ni dua e mate, e kaya o Talatala Apisai, e olo ga ena draunikau ka vakayagataki me tara kina na nodra vale me olo kina na yago , ka bulu yani ena loma ni qara.\n?Vei keda, eda vakayagataka na masi, se na ibe me olo vinaka kina na yagodra na wekada era sa liu yani.\n?O ira, era sa vakayagataka saraga na draunikau ka dau vakalalagataki kina na nodra vale.? e kaya.\nTukuna ni gauna e dua e tauvimate, e dau kau tale vua na nodra bete, ka mena laki lose vua eso na draunikau, ia era cata sara me dua tale na lotu vou me na gole yani vei ira.\n?Ia, e sega ni rawarawa, baleta ni caka tu ga na vunau kei na wasei ni tukutuku vinaka, esa caka tale tiko na vakadraunikau, ia sa vodi kecega baleta ni kaukauwa tikoga na Kalou eda qarava,? e kaya o Talatala Apisai.\nE vakavinavinakataka na Kalou ena nodrau sa laki veivolekati sara kei na i liuliu ni yavusa o Chief Sutilega ka kaya vua na i liuliu ni yavusa oqo na vosa oqo.\n?Ni kevaka ko sa mani leqa, keimami qai kerea ga na nomuni dravusa me mai bulu tu ena koronivuli oqo e Alafe ka me vakananumi tudei tu vei keimami na cakacaka levu ni veivakararamataki ko ni sa qarava. E dua na i wau e qai solia mai o koya vei au, me nona i loloma, ia e kani rarawa ni qai tarovi vei iratou na kasitaba mai Solomoni.\n?Ka sa dredre na veitalatala ni keimami sa laki bula vata tu, ka?u sa okati au saraga me?u dua ga na turaga ni Solomoni.\nE nona tatadra tiko o Talatala Apisai me na levu na turaga kei na cauravou e Viti me ra bole ena kaulotu baleta ni tu kina na veivakarautaki ni Kalou.\nEsa vakadinadinataka o koya na veitotaki kei na veivakarautaki ni Kalou ena vanua e veiqaravi kina oqo.\nEsa vakadeitaka talega e yalona ni o ira na gonevuli era sa vuli tiko ena Alafe Primary School era na vukea na kena vakararamataki na bula kei na rai ni nodra koro kei na yavusa ena veisiga mai muri.\nMacawa mai qo, ena qai talanoataki yani na kena kau yani na kena ika kovu o Talatala Apisai ni sa oca na kana kumala kei na wai ena veisiga. Ni qai nanamaki mai.


NA LAKO YANI 18 FOV - Ia sa rogoca ko Jecoro na bete ni - Bible Search\nNA LAKO YANI 17 NA LAKO YANI 19\nNA LAKO YANI 18\nSa kauta mai na wati i Mosese kei na luvena ko Jecoro, 1-12. Ai vakavuvuli i Jecoro vei Mosese, 13-27.\n1Ia sa rogoca ko Jecoro na bete ni Mitiani, na vugo i Mosese, na ka kecega sa cakava na Kalou vei Mosese, kei ira na Isireli na nona tamata, ni sa kauti ira na Isireli mai Ijipita ko Jiova. 2Sa qai kauti Sipora, na wati i Mosese, ko Jecoro na vugo i Mosese, ni sa talai koya yani ko koya, 3kei rau na luvena tagane; a yacana e dua ko Kerisomi [A vulagi maikea]; ni sa kaya ko koya, Au a tiko vulagi e na vanua e sega ni noqu; 4ia na yacana nai karua ko Eliesa [Ai vukevuke na noqu Kalou]; ni, Sa vukei au na Kalou nei tamaqu, a sa vakabulai au mai nai seleiwau i Fero: 5ia eratou sa lako mai vei Mosese ko Jecoro na vugo i Mosese, kei rau na luvena, kei na watina, ki na vanua liwa sa tiko kina ko koya mai na ulu-ni-vanua ni Kalou: 6a sa kaya vei Mosese ko koya, Koi au ko Jecoro na vugomu, keitou sa lako mai vei iko, kei na watimu, kei rau na luvena. 7A sa lako yani ko Mosese me tavaki vugona, a sa cuva, ka reguca; a rau sa veitarogi e na nodrau tiko vinaka; a ratou sa curu ki vale.\n8A sa tukuna vua na vugona ko Mosese na ka kecega ka kitaka ko Jiova vei Fero kei ira na kai Ijipita e na vukudra na Isireli, kei na ka ni veivakaocataki kecega ka yacovi ira e na gaunisala, a sa vakabulai ira maikina ko Jiova. 9A sa reki ko Jecoro e na vuku ni ka vinaka kecega sa cakava ko Jiova vei ira na Isireli, ka ni sa vakabulai ira ko koya mai na ligadra na kai Ijipita. 10A sa kaya ko Jecoro, Me vakavinavinakataki ko Jiova, ko koya sa vakabulai kemuni mai na ligadra na kai Ijipita, kei na liga i Fero; ko koya sa vakabulai ira na tamata mai na ligadra na kai Ijipita: 11au sa qai kila sa levu cake ko Jiova ka lailai na kalou kecega: ni sa uasivi vei ira ko koya e na ka era viaviaturaga kina. 12A sa vakacabora nai soro kama, kei nai madrali eso, vua na Kalou ko Jecoro na vugo i Mosese: a sa lako mai ko Eroni, kei ira kecega na qase ni Isireli, me ra kana vata kei na vugo i Mosese e na mata ni Kalou.\n13Ia e na mataka sa tiko ko Mosese me lewai ira na tamata: a ra sa tu e na mata i Mosese na tamata e na mataka ka yacova na yakavi. 14Ia ni sa raica na vugo i Mosese na ka kecega sa cakava ko koya vei ira na tamata, sa kaya ko koya, A cava beka oqo ko sa kitaka vei ira na tamata? e vakaevei ni ko sa tiko duadua, a ra sa tu e matamu na tamata kecega e na mataka ka yacova na yakavi? 15A sa kaya vua na vugona ko Mosese, Ni ra sa lako mai vei au na tamata me'u taroga na Kalou: 16ni sa dua na veileti vei ira, era sa qai lako mai vei au; ka'u sa qai lewa vei ira, ia ka'u sa vakatakila nai lesilesi ni Kalou, kei na nona vunau. 17A sa kaya na vugo i Mosese vei koya, Sa sega ni vinaka na ka ko sa cakava: 18ko na malumalumu dina mai, ko iko kei ira na tamata oqo era sa tiko kei iko: ni sa bibi vei iko na ka oqo; ko sa sega ni cakava rawa vakataki iko: 19Mo vakarorogo mada vei au, ka'u na vakavulici iko, ka me tiko ga kei iko na Kalou: Ko iko mo tiko e na kedra maliwa na tamata kei na Kalou, ka mo kauta kina na ka e veiletitaki vua na Kalou: 20ia mo vakavulici ira e nai lesilesi kei na vunau, ka vakatakila vei ira na sala me ra lako kina, kei na cakacaka me ra cakava: 21ia mo lesia mada eso na tamata era kilikili yaga maivei ira na tamata kecega, na tamata sa rerevaka na Kalou, na tamata vosa dina, ka sa cata na kocokoco: ka lesia vei ira na tamata, me tauyaudolu era lewa, me tauyadrau era lewa, me tauyalimasagavulu era lewa, ka me tauyatini era lewa: 22ka me ra ia na veilewai vei ira na tamata e na veisiga kecega: ia na ka lelevu kecega me ra kauta mai vei iko, ia na ka lalai kecega me lewa ga ko ira: ena qai rawarawa vei iko, ka ra na veivuke kina kei iko e na cakacaka bibi oqo. 23Kevaka ko na cakava na ka oqo, ka sa vakaroti iko vakakina na Kalou, ko na qai tu dei rawa, ka ra na lako vakacegu talega na tamata kecega oqo ki na nodra veiyasana.\n24A sa muria ko Mosese na vosa i na vugona, a sa kitaka na ka kecega sa kaya ko koya. 25A sa digitaka ko Mosese eso na tamata era kilikili yaga maivei ira kecega na Isireli, a sa lesi ira me ra liu vei ira na tamata, me tauyaudolu era lewa, me tauyadrau era lewa, me tauyalimasagavulu era lewa, ka me tauyatini era lewa. 26A ra sa ia na veilewai vei ira na tamata e na veisiga kecega: na ka dredre era sa kauta vei Mosese, ia na ka lalai kecega era sa lewa ko ira. 27A sa laiva na vugona ko Mosese me lako yani; a sa lesu tale yani ko koya ki na nona vanua.


Wase 11 -NA VEISEREKI NI DRA | NA KAUKAUWA VUNI E NA DRA I JISU\n← Wase 12 – NA DRA KEI NA MATANITU\nWase 10 – NA DRA SA IWALI NI LEQA, MAVOA KEI NA TAUVI MATE →\n“Era sa rawai koya (Setani) e na vuku ni dra ni Lami, kei na vuku ni vosa era sa tusanaka.” (Vakatakila 12:11)\nE na vuqa na veika e vakatakila vei au na Kalou me baleta na dra ni Lami, e dua na nuinui veivakararamataki ka sa dau vakayaloqaqataki au, ka solia vei au na kaukauwa levu, o ya, na dina ni sa noda isasabai na dra, me baleta na noda bula, ka vakakina e na ivalu vakayalo.\nE na vuku ni Nona dra, e sa rawa kina me da qaqa mai na itovo vakayago ka sa bula tu e lomada mai na gauna ni noda sucu. E na vuku ni Nona dra, eda sa rawa ni vorata na vuravura ka sinai e na ca kei na veivakatovolei; eda sa rawa ni vorata na veitemaki ni valavala ca, na veibeitaki vakailasu, kei na kaukauwa ni ca e na noda bula. Ka da sa rawa ni qaqa mai vua na meca, e na vuku ga ni Nona dra. E sa tu vei keda na kaukauwa kei na lewa, me da buturaka sobu na dakui Setani, ka vakadrukai koya e na veisala kecega.\nE sa tu vei keda na kaukauwa kei na lewa, me da buturaka sobu na dakui Setani, ka vakadrukai koya e na veisala kecega.\nNa dra i Jisu e sa sereka na isoqosoqo lewe-ni-lotu, na kawatamata vou ni Kalou, mai na kaukauwa ni tevoro kei na veikaukauwa kece ni butobuto. Kevaka mada ga eda kosova na buca ni yaloyalo ni mate, e sa veirauti na Nona dra me kauti keda takoso e na Nona veitaqomaki.\nAu a wilika tiko e dua na ivola ka vola ko Catherine mai Siena, o koya na marama ka a raivotutaka talega na siga ni Nona mate na Turaga. E a raici Jisu ni sa duri mai na ibulubulu, ka sa veisau na kena irairai. E a serau ka totoka vakaoti na kena irairai, ka vaka e cila tu mai e na mavoa ni ligana na rarama serau.\nE kaya o Catherine ni ra a sala vata kei Koya na agilosi, ka a raici ira na yalo velavela ni ra vesuvesu tu e na sinucodo e mata i Jisu. E na nona raivotu, e kaya o Catherine ni raica na Turaga ni duri tu e na kaukauwa levu kei na lagilagi. E a qai rairai mai e matana na tevoro, ka lako mai e na waqawaqa ni “dragon”. E rau qai tekivu veimulomulo kei Jisu e na veivala, ka yavalati vuravura kece na uneune levu mai na nodrau veimoqemoqe.\nIa, e a qai raica ko Catherine, na Turaga, ni taura na ulu ni “dragon”, biuta e bukubuku ni yavana, ka qai butuqaqia sobu ka vakadasilataka. Ni sa oti o ya, e a qai kaliraka ko Jisu mai liga ni manumanu o ya, na idola (keys) kei mate, vata kei na idola kei eli. E kaya o Catherine ni a rawa ga oqo e na vuku ni dra e a vakadavea ko Jisu.\nNA IVADI NI MECA\nE ka bibi me da kila vakavinaka na vuna e dodonu kina me da valuta na meca. Ni sa bulia oti na Kalou na vuravura vinaka vakaoti oqo kei na tamata tawa cala, e a qai yaco e dua na veisau butobuto. E na Vakatekivu 3, eda wilika kina ni o rau na imatai ni tagane kei na yalewa, o rau ka rau a bula veilomani tu kei na Kalou, e rau sa nanuma me rau veitokani kei Setani, o koya ka bula veisaqasaqa tu kei na Kalou.\nKo Ivi, e a sotavi Setani ni lako mai e na waqawaqa ni gata. E a qai veretaki Ivi ko Setani e na nona ilawaki veidabui. E na ivolatukutuku ni Vola Tabu, e dusia vei keda na Kalou ni da rawa ni raica ka kila na inaki ca nei Setani, na vere ka tini e na rusa tawamudu, kei na ivadi lawaki ca e dau vakayagataka me cakava kina oqori.\nNA NONA TAKETE NABA DUA: ME TAWASEI KEDA TANI NA TAMATA MAI VUA NA KALOU\nNa takete naba dua nei Setani, o ya, me tawasei keda tani na tamata mai vua na Kalou, me rawa kina ni da vakarusai. Na vuna e sa rui cata matemate kina na tamata o Setani, e kunei e na iVakatekivu 1:27: “A sa bulia na tamata na Kalou mei tovo vata kei Koya; e na itovo ni Kalou sa buli koya ko Koya; na tagane kei na yalewa sa buli rau ko Koya.”\nNa takete naba dua nei Setani, o ya, me tawasei keda tani na tamata mai vua na Kalou, me rawa kina ni da vakarusai.\nMe vaka ni sa sega ni vakaiyalayala na levu ni nona cudruva na Kalou na tevoro, e sa la’ki tinimaki vua na tamata na cudru oqo, na tamata ka buli e na yaloyalo vaKalou. O koya eda sa yaco kina me da takete ni nona cudru kei na nona veisagai. Me vaka ni sega ni rawa ni veivala vakamatanalevu kei na Kalou, e sa rawa ga me valuti Koya e na nona valuta na Nona ibulibuli – ka vakabibi na ibulibuli ka a buli e na iyaloyalo vaKalou. Oqo na vuna e dodonu kina me da kua ni kidacala, e na gauna eda yaco kina me da takete ni nona cudru kei na nona veiveretaki.\nE a tauyavu e dua na veitokani e na kedrau maliwa na tamata, vata kei Setani, ka sa vaka beka na nodrau veimaliwai e dua na laione daukata kei na dua na lami luve-ni-yali.\nMe tekivu mai na siga butobuto o ya, e na nodrau a rogoci Setani ko Ivi kei Atama, e a sa tekivu vakasasataka voli mai na tamata na tevoro “me vaka na laione sa tagi, a sa vakasaqara e so me tiloma.” (1 Pita 5:8)\nAu a yadra cecekala mai e na dua na bogi, ka’u qai raica ni sa boro damudamu kece tu na noqu rumu – na lalaga, na buturara, ka bau vakakina na veika kece e tautuba. Ni’u rai ki tuba, au a raica ni sa viribaita tu na noqu itikotiko e dua na bai. E a qai drodrovi au mai na vakacegu ni Kalou, ka qai vosa malua mai, “Au na viribaiti iko e na lalaga bukawaqa luvequ, ka’u na vakarurugi iko, ka taqomaki iko, ka wanonovi iko. Au na cakava oqo vei ira kece na luvequ era lomani au ka talairawarawa ki na noqu vunau kece.”\nAu a davo sobu tale ka’u moce, ka’u yalodei ni’u kila ni yadravi au tu na Kalou.\nAu a qai tekivu raica na bukawaqa, na lagilagi kei na kaukauwa ni Kalou, e na kena yaco me bula mai na Vosa ni Kalou. Au a raica na dra i Jisu ni kovuta tu na veika au sega tu ni bau kila ni rawa ni kovuta. E vaka e dua na isasabai ka veitaqomaki tu. E veivanua au lakova me’u la’ki vunau kina, au dau tukuna tu ga na dra ni Lami, baleta ni sa kaukauwa dau veimaroroi ni Kalou.\nMe baleta na yaloyalo vaKalou ka tiko vua na tamata, ka baleta talega na veitaqomaki e solia ko Jisu vei ira na tamata vakabauta e na vuku ni dra, na ivadi e vakayagataka ko Setani me valuti keda kina, e sa yalani ga ki na veitemaki, veivakatovolei kei na ilawaki. Ia, na ivadi kece oqo e sa yaco me ra coriti ka vakabobulataki tu mai kina e milioni vakamilioni na tamata e na veitabayabaki sa sivi yani. Oqo na italanoa vakaloloma ni veigauna!\nNA ITAVI RAWARAWA NEI SETANI\nNi da raica vakamatua sara, e sega ni dredre na cakacaka nei Setani, baleta ni sa noda itovo tudei na tamata me da goleva na ivalavala ca. E sega ni rawa ni vakasaurarataki keda o Setani me da caka cala, ia e rawa ga ni vakayagataka e so na ilawaki me da tarabe kina. Mo nanuma tiko ni vakatarai ga vua me veitemaki, veivagarogaroi ka veidabuitaki keda. E na noda soro vua, sa ikoya na garogaro ca ka tu e lomada, o koya e vakavuna me da talaidredre kina vua na Kalou. E kaya vei keda na iVola Tabu:\n“Ia sa dau veretaki na tamata yadua, ni sa vecei koya na nona garogaro ca ka bacani koya. Ni sa qai kunekune na garogaro ca, sa vakasucuma kina na ivalavala ca: a sa oti na ivalavala ca, sa qai vakasucuma na mate.”\nO Setani e sa nakinaki tiko me tudaitaki iko kei au. E na so na gauna, e na lako mai e na sala e malua ka veivakawelei, ka so na gauna e na basika mai vakamatanavotu. E nona loma-ni-bai ni cakacaka na vuravura taucoko. Na vuravura sa ikoya na vanua eda bula, vakasama ka cakacaka kina. Na noda bula e bulataki me vaka na drama e na 24 na auwa ni veisiga, 7 na siga e na veimacawa. Eda sotava na veisaqa vakadomobula e veisiga.\nVALUTI MAI VEI IRA NA “KAI FILISITIA”\nKo ira na meca kei Isireli, o ira na kai Filisitia, era dau kabakoro vei ira na tamata ni Kalou e na veigauna era raica kina vei ira e dua na malumalumu. Na iVola Tabu e boroya e dua na iyaloyalo me baleti ira, me tukuni ira tiko ni ra ivakatakilakila ni veika vakavuravura ka dau latilati, veisaqa ka vakabobulataki ira na tamata ni Kalou.\nSa vakakina ko Setani, e na nona dau solia na kaukauwa kei na yalodoudou ki vua e dua ka kune vua na sore ni gagadre me valuti ira na tamata ni Kalou. E sega ni dau yalolailai, ka sega vua na tu vakasuka mai na nona dau beitaka, vakayalolailaitaka kei na nona tovolea me vakadruka na tamata vakabauta.\nIa, e tiko e dua na itukutuku vinaka! E sa solia oti tu vei keda ko Jisu na Nona Vosa ni yalayala, ni da na sega ni malumalumu ni da sotava na voravora ni meca kevaka eda vakararavi Vua. E sega na kaukauwa tani me na tara rawa e dua ka vakararavi ki na Nona lewa e na vakabauta. E a kaya na parofita ko Aisea,\n“Na iyaragi kecega sa caka me kemu e na sega ga ni yaco; kei na yame kecega e na mai veilewai kei iko ko na vakacala ga. Oqo na nodra ivotavota na tamata i Jiova, kei na nodra veivakadonui mai vei au, sa kaya ko Jiova.” (Aisea 54:17)\nEda na sega ni malumalumu ni da sotava na voravora ni meca kevaka eda vakararavi Vua.\nAu sa vulica ni dodonu me’u valuta na meca e na kaukauwa ni yaca ni Turaga kevaka au vinakata na qaqa.\n“Sa dina ga sa vakayago na neitou bula, ia keitou sa sega ni vala me vaka na ka vakayago, ni sa sega ni ka vakayago na neitou iyaragi, ia sa kaukauwa ga e na vuku ni Kalou me talaraki kina na bai ni valu kaukauwa; sa talaraka sobu kina na veinanuyaki , kei na ka cecere kecega sa vakalevulevui me vorata na vuku ni Kalou, ka sa vakamalumalumutaka na nanuma kecega, me talairawarawa vei Karisito,” (2 Korinica 10:3-5).\nKo ira na ito ni veikaukauwa ni butobuto, era ia tikoga na veibolei vei ira na tamata ni Kalou. Na bai ni dra sa ikoya na vanua e ia tiko kina na veivaluvaluti. E sega ni malumu rawa na veivaluvaluti kei na ca. E dau vakawasoma ni na lako mai na veisaqa ni meca e na waqawaqa vakatamata. Eda ia tiko na veisaqasaqa kei ira na meca ni bula savasava vakayalo e na noda veitikotiko. Eda veivalutitaka tiko na dina. Eda valuta tiko na vei itovo kei na veivakarau dukadukali ka ra cakacaka ka bula tiko e na keda maliwa. Eda veivala tiko kei na veitabakisobu kei na kena yali na lewa dodonu.\nNa veisaqa tawamudu oqo kei ira na meca ni yaloda, e sega ni baleti keda yadudua ga, ia e ivalu talega me baleti ira na noda veimatavuvale kei na noda veimatanitu. Ko ira na qarava tiko na kena bisinitaki na wai-ni-mate ni gaga (“drugs”), kei na kena bisinisitaki na veika baleti ira na yalewa ca (“pornography”), era sotia ni mataivalu ni Filisitia e daidai. E vakakina na veivalenibula era cakava na vakalutugone. O ira era tokona ka vakauqeta na vakatoroisobu ni noda bula savasava vakayalo, sa i ira oqo na kai Filisitia ka ra wawa tu e daku ni bai ni dra, ka ra bosebose tiko me ra vakarusa na noda veimatavuvale kei na noda veimatanitu.\nAu vakabauta ni sa gauna oqo me da sa tucake kina na tamata vakabauta kece, ka me da vosa cake mai. E sa sega ni gauna oqo me da tikolo tiko kina. Vosa cake mai mo saqata na veika ca. Sa dodonu me da tu ka saqata vata e matanalevu na veika e basuraka sobu tiko na veilawa ni noda veitikotiko, na veika e sa vocia tani tiko na noda tiko bulabula vakayalo. Kevaka eda kila se segai, na meca e waraki keda tu e na daku ni bai ni dra e na veisiga kece.\nE na dua na gauna, au a vunau tiko e na dua na lotu, ka a qai vakauqeti au na Turaga me’u kauwai vakalevu vei ira na turaga ka ra tiko e na sokalou o ya. Au a vunautaka tiko na bula ni garogaro ca kei na ivalavala ca ni rai lo, na veika ca e da dau vakayagataka kina na ligada kei na yagoda. E a qai tekivu cakacaka na Yalo Tabu e lomadra na turaga, e na dua na sala e tatara vakatitobu, ia e na loloma talega. Au a kaya vei ira ni se tiko na inuinui e na vuku ni yaca i Jisu. E se rawa ni ra vueti mai na veivakabobulataki ni yalo velavela ka vakadrukai ira se vakatotogitaki ira tu.\nE na noqu tekivu tukuna na kaukauwa ka tu e na yaca i Jisu kei na dra ni Lami, au a qai raica e dua na ka veivakurabuitaki e daku ni vale-ni-lotu. Oqo e dua na ruve levu, e damudamu na rokana, ka sa vakasinaiti tu e na kaukauwa. E na nona sa tekivu veivukayaki e loma ni vale, e a qai tekivu vakalutuka sobu mai e vuqa na polo bukawaqa. E na gauna e lutuki ira kina na tamata na polo, au qai raica ni waki tu kina na dra kei na kubou ni buka. Era a qai tekivu tucake na tamata e lutuki ira na polo bukawaqa, ka ra kailavaka mai na nodra sa vakatusai ira, “Au gadrevi Jisu me sereki au. Au sa veivutuni!”\nE dua na ruve levu, e damudamu na rokana, ka sa vakasinaiti tu e na kaukauwa.\nNi ra sa tekivu lako cake mai ki liu na tamata, era a qai vakasilimi ka savai vakayalo e na dra ni Lami kei na Vosa ni Kalou. E sa bau dua na cakacaka veivakurabuitaki ka totoka ni Kalou. E vica na drau, na levu ni tamata era a vakabulai vakayalo e na siga o ya. E na neimami vakatusa na Vosa ni Kalou, e a qai kauta mai na veisereki kei na inuinui na kaukauwa ni Yalo Tabu.\nEda sa bula tiko oqo e na maliwa ni dua na itabatamata dukadukali vakayalo. E dodonu me da cakacaka vata kei na Kalou e na kaukauwa ni Yalo Tabu, me da cakava na lewa nei Tamada.\nNA VEISEREKI E NA VUKU NI KAUVEILATAI\nE na noqu dau vunau e na veivale ni lotu, au sa vulica, ni veivanua au raivotutaka kina na bukawaqa ni Kalou me kovuta tu na itutu ni vunau, e na basika e na siga o ya na veisereki. Au dau raici ira na agilosi ni ra mai tabaka e ligadra na itutu ni vunau, ka vakarokoroko vua na Kalou. E vakawasoma na noqu sa raici ira me ra laveta cake tu e dua na ligadra (e so na gauna, na ligadra ruarua) me ra vakacerecerea kina na Turaga.\nAu sa qai dau lesuvi ira tale na veivale ni lotu ka’u sotava kina na veika oqo, ka dua na siga, ni caka tiko na lotu, e a qai drodro mai vakayauyau na lagilagi ni Kalou e na dua na raivotu veivakurabuitaki. Au qai raici ira na agilosi ni ra sa curutaka mai ki loma ni valenilotu e dua na kauveilatai vakaitamera: rauta beka ni 15 na fute na kena balavu. Era sa qai kauta cake ki na itutu ni vunau ka sa kovuti tu e na bukawaqa. Era sa qai vakekeli wavoki e na fuloa ni valenilotu, ka ra qai tekimaka na kauveilatai e mata ni tutu ni vunau. E wararasa na irairai ni kauveilatai o ya, ka qai vaka e vanataki tu mai na bukawaqa e na kena buku tolutolu.\nAu sa raica beka vakatolu na raivotu oqo, ia e na veigauna kece au raica kina, e dau basika mai na veisereki levu ki na nodra bula na tamata. E vuqa na tamata era dau vakauqeti me ra lako cake mai, me ra vueti ka vakabulai e na sala e veivakurabuitaki. E sa dua na ka vakatubu qoroqoro ni da raica.\nAu a qai dau vakananuma na veika au a raica, ka’u qai tekivu taroga na Turaga, “Kemuni na Kalou, na cava na ibalebale ni veika kece oqo e na nomuni Vosa?” Na kena isau au qai rogoca, e vaka koto oqo,\n“Na itutu ni vunau kece ko raica ni kovuti tu e na bukawaqa, e dusia ira tiko na veivalenilotu ka vunautaki tiko mai kina na Noqu Vosa dina. Ko ira na italatala lumuti yalosavasava oqo, era vakasavasavataki ira tiko na nodra qele-ni-sipi e na Vosa ni Kalou kei na kauveilatai ko dau raica. Oqo na vuna au sa vakadeitaka kina me biu na kauveilatai e na veivalenilotu o ya, ka sa tiko kei ira na Yalo Tabu me dau veisereki, ka me vakayacora kina na yalayala ni Vosa ni Kalou. Oqo na ivakatakilakila ni na yaco na veika era sa dau kerea oti vei Au me’u cakava, ka sa ivakaraitaki talega ni ra sa vunautaka tiko na Vosa savasava ni Kalou e na vuku ni kaukauwa tawamudu ka tu e na kauveilatai.”\nE vuqa na vanua au dau lakova e Amerika, au dau sotava kina na raivotu oqo. Ni’u dau vakasaravi ira na agilosi ni ra cakacaka tiko, e vaka beka ni’u sarava tiko e dua na iyaloyalo yavala. E vuqa na vanua, au na raici ira na agilosi ni ra basika mai me vaka beka e dua na ilala tamata dausasamaki, ka ra na tekivu taviraka tani ki tautuba na cakacaka kece ni yalo velavela mai na loma ni valenilotu. Era na vakaramusutaka na sinucodo e vesuki ira tu na tamata, ka sereki ira.\nNi’u dau vakasaravi ira na agilosi ni ra cakacaka tiko, e vaka beka ni’u sarava tiko e dua na iyaloyalo yavala.\nE na dua na sokalou, era a veitaba tiko e so, ka gauna e sa la’ki sava kina na itaba, e qai laurai na bukawaqa ni vakavolivoliti ira tu na tamata keimami a masulaka tiko. E damudamu dina na kena roka, ka’u marau ni’u kila ni oqori e dusia tiko na kena vakatakilai na dra i Jisu. E vakadrukai au ni’u raici ira na agilosi ni ra cakacaka tiko e na Nona loma-ni-bai vakayalo na Kalou. Dina beka ni’u qoroqoro vakalevu e na veika au raica, ia e a sega ni yaco oqo e na veivale-ni-lotu kece, se sokalou taucoko.\nE na dua tale na siga, e na noqu a masumasu tiko, e a qai tekivu vosa vei au na Kalou me baleta na veika e sa vakatakila tiko vei au.\n“I na luvequ, e dodonu mo vulica ni vuqa na gauna au na solia vei iko e dua na raivotu, ia e sega ni kena ibalebale ni veika oqo era tu sara ga e matamu. Era dusia tiko na veika e se bera mai, se na veika e yaco tiko e na dua tani na yasa ivuravura. Vakarorogo vei Au, ka’u na qai vakatavulici iko e na itovo ni masu mo taurivaka.\nE na so na gauna, era na raica na raivotu na tamata, ka ra na nanuma ni veika era raica, e sa yaco sara tikoga e yasa ni nodra imocemoce. Era na nanuma ni sa yaco sara tikoga e loma ni nodra rumu, ia e sega ni vakakina. Au sa Kalou vakayalo koi Au, ka’u na dau taqomaki ira na luvequ. Au vakaraitaka tiko vei iko na dina kei na veika tawa kilai rawa, me rawa ni ko vakatakila ki vuravura raraba.\nAu vakaraitaka tiko vei iko e dua na cakacaka ni meca, ko Setani, me rawa ni ko masu; e na qai soli mai na dra ka a dave – na dra ni veiyalayalati – e na sovaraki mai me latia na veisala vuni e dau muria na tevoro.”\nE a malaude na yaloqu! Au mani sauma yani, “Sa vinaka Turaga.”\nE toso tiko na gauna, ka mani dua na siga, au a lako ki Phoenix me’u la’ki vunau e na dua na soqo. E so vei keimami, keimami a vakacabo masu tiko me baleta na koro oqo. Keimami a sa cegu e na neimami masumasu, ka keimami a sa davo me keimami moce. Ia, au a qai duri cecekala mai ni rauta na tolu na kaloko e na mataka caca. E vaka ga ni’u a sa yadra tu me vica na auwa.\nAu rai cake ki doka ni rumu, au qai raica e dua na ka ni sa tekivu rairai mai. Na ivakatakarakara ni dua na ka tani e curu basikata mai na doka ni vale. E vaka na ibulibuli ni kato, ka mai cirri wavoki tiko. E na dua na mua ni kato o ya, au raica kina me vaka e dua na katuba lailai, ka rauta ni walu na idi na kena balavu, ka tinikarua na idi na kena raba.\nNi’u rai yani e loma ni katuba o ya, au raica sara e dua na dauvakaluve-ni-wai ni dabe toka e na teveli, ka vakararai tiko e loma ni nona polo kirisitala (crystal ball). Au vakila ni rawa ni raica e na nona polo na vanua au tiko yani kina. Au kila talega ni vakatara na Kalou me’u raica na veika oqo, ka vakatara talega na yalewa o ya me cakava rawa tiko na cakacaka oqo, me vakaraitaka kina vei au na itovo ni masu cava me’u taurivaka. Au tobotoboka sara vakatotolo na veika kece au a raica tiko oqo. E mani tasogo na katuba lailai o ya, ka sa ciri tani sara na kato o ya mai na rumu au tiko kina.\nAu raica sara e dua na dauvakaluve-ni-wai ni dabe toka e na teveli, ka vakararai tiko e loma ni nona polo kirisitala (crystal ball).\nE na noqu duri cake, au taro sara, “Turaga, na cava na ibalebale ni ka au raica o ya?” E qai kaya vei au na Kalou,\n“Au vakaraitaka tiko vei iko na nona iwalewale na tevoro. E vuqa sara na vakaluve-ni-wai, era qarava tiko na cakacaka ni tevoro e na yasana oqo, ka ra taukena kece na polo kirisitala vaka o ya. Era sa vulica kece na iwalewale me ra rawa ni vakamuria na veisala vuni e macawa lala, ka me ra rawa ni rai lo ka dikeva na veivanua ka sega ni veiubi tu kina na dra ni Lami. Na veiubi ni dra e rawa duadua ga ni soli e na masumasu, na vakabauta, kei na veiyalayalati ni Kalou. E vuqa e sega ni ra vakabauta na Noqu veitaqomaki, me vakataki iko.\nNi veiubi tu na Noqu yalododonu vei ira na luvequ, ka ra bulataka tu na bula savasava e Mataqu; ni ra saga kaukauwa me ra bulataka na bula savasava vakaoti, na Noqu veiyalayalati – na veivakaduavatataki- e sa tu e na vukudra kei ira na nodra vuvale. Se vanua cava ga era tu kina, ka vakakina ko ira na luvedra, e dua na bai ni veitaqomaki e na viribaiti ira tu.\nE vuqa era sega ni vakabauta qo, ia o iko, au kila ni ko vakabauta. Au sa vakadinadinataka vakavuqa vei iko e na vukudratou na luvemu kei ira na wekamu. Sa vuqa na gauna au sa vueti ratou kina na nomu vuvale mai na veika ni leqa e takosova na nodratou sala.\nNa Noqu veiyalayalati – me isau me baleta na vakabulai ni yago, na dra ka a dave e na rua na udolu na yabaki sa oti – e se dei tu ga nikua. Na Noqu veiyalayalati e baleti iko kei ratou na luvemu.\nNa kato ko a raica, ka laurai tu e babana e dua na katuba, e dusia tiko e dua na icurucuru ka dodo mai na polo kirisitala o ya,e na nodra sala na yalo e macawa lala, me yaco mai ki nomu vale.\nAu a vakatarai iko mo raica na kena mai ciri wavoki voli e ke, me’u vakavulici iko kina e na itovo ni masu mo taurivaka. Vakasarava vinaka qo, ni’u vakaraitaka tale vei iko e dua na ka.”\nE a qai dolava na mataqu me’u raica e dua na ka e vaka e dua na “screen” levu ni TV. Au raica sara kina na mata ni dua na yalewa, ka sa bau matata vinaka vei au, ka kevaka au sotavi koya e gaunisala, au na kilai koya sara ga. E laurai vinaka kece na yagona, ka ni vakararai tiko e loma ni nona polo kirisitala, ka qai kaikaila tiko e na domoilevu.\nE a qai basika mai vakasauri na tevoro, ka sa kaikaila tale ga mai e na cudru levu, “Na cava ko vakatara kina me raici iko o ka o ya?!! Na cava na vuna, tukuna mai vei au?!!!”\nE a qai basika mai vakasauri na tevoro, ka sa kaikaila tale ga mai e na cudru levu.\nE rau sa tekivu veileti e na domo e sinai e na cudru, ko koya na yalewa kei na tevoro. Au a qai rogoca ni kaya na tevoro vua na yalewa ni sa rui gusu levu ka sega ni rawa ni maroroya e dua na ka. Na tevoro – sa dua na ka na kena vakaitamera ni’u raici koya tiko – e a qai taura na lalaga ni vale, ka qai kurekuretaka, ka kaikaila e na levu ni nona cudru. Sa qai curu ki tautuba, ka qai vosa mai vei au na Kalou,\n“Vakatusa na dra! Vakatusa na dra i Jisu, na dra ka a vakadavea! Na bula kei na kaukauwa ni dra i Jisu ka a dave e na rua na udolu na yabaki sa oti, e se sega ni malumalumu e na cakacaka ni tevoro vakaoqo. E kaukauwa cake na dra mai vei ira na polo kirisitala ka ra idewadewa ni nona cakacaka na tevoro. E rawa vua na dra me latia na veikatuba ka nodra i curucuru na mataqali oqo.”\nAu a mani cakava na ka e kaya vei au na Turaga baleta ni’u a vakabauta kece na veika e kaya vei au. E na noqu tekivu masumasu, au a raica na kubou ni waki vata tu kei na dra. Au a qai raica na kaukauwa ni Kalou ni vukatubu sobu mai macawa ka qai lutuka ka vakacabotetaka na polo kirisitala nei koya na yalewa o ya. E a veiciciyaki e loma ni vale e na nona kidroa na yalewa; ni qai samuta tale nona itikotiko na kaukauwa vaKalou, e sa cici sara ki tautuba me dro tani mai kea.\nE qai kaya vei au na Turaga, “Mo la’ki masu e na veivanua kece au na talai iko kina, me vaka na kena o cakava e ke. Masulaki ira sara ga e na gauna oqo, ko ira kece era vakayagataka tiko na polo kirisitala vakaoqo.”\nAu a qai masumasu tiko me dua na gauna dede. E a vakaraitaka vei au na Turaga na itovo ni masu me’u taurivaka mai na iVola Tabu, na veivauci kei na veisereki (raica na Maciu 18:18), na sala me’u tusanaka kina na Nona dra talei, ka me’u vakararavi ki na Nona yalayala kecega. E veigauna kece au cakava kina na veika oqo, e basika na veisereki levu e na nodra bula na tamata. E na raivotu, au raici ira na agilosi ni ra vakacerebutaki ira e vuqa na meca ni tamata ni Kalou. E na dua na raivotu, e rauta ni tini na udolu na yalo velavela era dui cerebu e na dua ga na gauna.\nAu a raici ira talega e vuqa ka ra vakabobulataki tu vakayalo ni ra sa sereki. E vaka ni sa tubu viribaiti ira tu na dali kei na kausala. Ia ni lauti ira na bukawaqa, e a qai kakaseresere na kedra ivesu. Au kila ni vakaraitaka tiko vei au na veika veivakurabuitaki oqo na Kalou e na kaukauwa ni Nona Yalo Tabu. Au qai kaya lo. “ Kemuni na Kalou, ko ni sa dua na Kalou dau veivakadrukai dina!”\nE vaka ni sa tubu viribaiti ira tu na dali kei na kausala.\nAu a qai raica na ruve ni Yalo Tabu ni vukatubu tu e macawa. E sa qai tekivu vakasoqoni ira vata mai Vua na tamata e na cakacaka ni Yalo Tabu, ka sa dua na ka na noqu marau ni’u vakasarava tiko na veivakalougatataki ni Turaga. Au sa qai tekivu raica vakavinaka sara ni da sa tiko e na maliwa ni dua na ivalu vakayalo, e na kena valuta tiko na ca na vinaka.\nNA TAURI LESU TALE NI VEIKA E BUTAKOCA KO SETANI\nAu sa kila talega ni meca e dau curuma mai na loma-ni-bai ni noda sokalou kei na masumasu. E dau curutaki koya mai ki na noda masumasu, me vakalialia na veika ni Kalou. E dau kabakoro mai ki na vanua ni noda vakarokoroko. Kevaka eda vakatara, e na mai vakatawana na veivanua e sega ni nona. E dau curutaki koya mai vakadoudou ki na iyalava ni Kalou, ka nakita me taura na veika kece eda vakatarai koya me taura. Ia, e sega ni dodonu me da soro vua. Na dra i Jisu e sa vakatarai keda me da taura lesu mai vei Setani, na veika e a butakoca mai vei keda e na nona ivadi duka kei na lawaki ca. E na vuku i Karisito, eda rawa ni bulataka na bula vakacegu e vuravura.\n“Ni sa vinakati me sinai ko koya e na ka kecega; ka me vakaveivinakatitaki ira kaya na ka kecega e na vukuna, ni sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra ni sa lauvako ki na kauveilatai; io e na vukuna ga, se ra tu e vuravura se ra tu mai lomalagi” (Kolosa 1:19-20).\nE na dua na gauna, au a masulaka tiko e dua na goneyalewa lailai yabaki tinikarua. E a vesuki koya ka kucuvi (raped) koya e dua na tamata. E na noqu masulaki koya tiko, e a qai uqeti na lomaqu me’u kaya me tauri na kena itaba na gone oqo. Au a mani vakaduri koya me ravi e lalaga me qai taba. E na gauna e qai sava kina na “film”, e a qai laurai ni boro damudamu kece tu na lalaga vulavula ka a ravi tu kina. E a qai vosa malua mai vei au na Turaga ka kaya, “Oqori na Noqu dra, e sa vui koya ka vakasavasavataki koya.” Me vakacerecerei na Kalou e na vuku ni dra ni Lami!\nAu vakabauta ni sa veikacivi ni Kalou e na noqu bula me’u saqata na lasu ni tevoro. E na vuqa na veivanua kei na veiyanuyanu e veiyasa ivuravura, au sa vakayacora kina na veikacivi oqo.\nAu nanuma lesu e dua na gauna ni a vakabobulataki tu na luvequ e na wai-ni-mate gaga, ka’u a masulaka tiko me sereki koya na kaukauwa i Jisu. Au a qai raivotutaka na ivalu era veivala kina na ito nei Setani kei ira na agilosi ni Kalou, e na vuku ikoya na luvequ.\nAu a qai raivotutaka na ivalu era veivala kina na ito nei Setani kei ira na agilosi ni Kalou, e na vuku ikoya na luvequ.\nAu a qai tekivu masu, ka solia vei au na Yalo Tabu na kaukauwa kei na vosa me’u kaya, “Na kaukauwa kei na bula kei na dra i Jisu Karisito, ka a dave mai Kalivari e na rua na udolu na yabaki sa oti, e se sega ni yali na kena kaukauwa,” ka’u a qai taura me nona na vosa ni yalayala ni Kalou. Au a duri e na qaqa ni Vosa, ka’u durisaqata na tevoro, e na kena lako yani na Vosa me la’ki vala. Au a qai raica ni ra sa lokibuidra na tevoro kei na yalo velavela vua na Vosa. E a curu mai me viribaiti luvequ na Kalou e na veigauna, e na vuku ni dra ni Lami.\nE na dua na siga, e a buebue tu na yaloqu e na vuku ni ivalu vakayalo. Au a masumasu vagumatua tiko vua na Kalou me veivuke mai. E na so na gauna, e sa tagiyaso na yaloqu ka’u sovaraka kece Vua na noqu yalobibi. E na noqu tagi tiko e na yalo bibivoro, au a vakamasuti Koya me solia mai na Nona veisereki. Au a sa veitaratara oti vata kei na so na sotia ni valu vakayalo, ka kerei ira me ra veitokoni mai e na masumasu.\nE a qai vakasauri ni sa vosa mai vei au na Kalou. Au sa sega ni nanuma ke a vosa mai e na Domona me’u rogoca, se a uqeta mai na yaloqu. Na ka ga au kila ni a matata dina na noqu rogoca, ka ni sega ni vakataratutu na ibalebale ni veika e kaya vei au. Oqo na ka e a cavuta vei au:\n“Mo yalodei, na luvequ; duri vakadua tu e na loma ni bai ni dra. E sega ni gadrevi mo na soli igu; ni sa i Au, na Turaga na Kalou, Au na vala e na vukumu.”\nE na loma ga ni vica na sekodi, e a taluva kece mai vei au na noqu icolacola. E vaka beka na kena curu basikata mai na veio loaloa na matanisiga. E sa qai rawa me’u masu e na yalo galala kei na yalo e sa sereki. E a vukatubu na yaloqu, ka vuabale na noqu marau. Au a qai nanuma na tiki ni Vola Tabu e kaya,\n“O koya oqo, oi kemudou na veiwekani, ni da sa qai doudou rawa me da curu ki na loqi tabu sara e na vuku ni dra i Jisu, e na sala vou ka bula, o koya sa qai vakatara vei keda ko Koya, ia sa ka e curu kina na ilati, oqori na Yagona; ka ni sa dua talega na noda Bete Levu e na vale ni Kalou; me da toro voleka yani e na yalo dina kei na vakabauta dina sara, ni sa kureitaki tu na yaloda me da kakua ni beitaki keda e na ca, ka sa vakasilimi tu na yagoda e na wai makare,” (Iperiu 10:19-22).


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | E sa dredre dina\nE sa dredre dina UNAISI RATUBALAVU | Monday, October 9, 2017\nUpdate: 10:34AM E LAURAI ni dredre vakalevu vei ira na noda era tiko ena loma ni vanua, kei ira era tiko mai yanuyanu na kena sa vakayagataki na tikite ni basi se na e-ticketing ena vuku ni veilakoyaki ena basi.\nVakaraitaka na radini vanua mai Lewa e na colo kei Viti Levu o Milika Ketewai ni ra sa veitalanoa tiko ko ira na vo ni marama era dau vakayagataka na basi ena veimacawa se na caka vakacava kevaka era na gadreva me ra na laki vakatawana na nodra tikite ni basi ena i lavo.\n�Vei keimami na i taba qase e veimama na i vodovodo ni basi keimami sauma e $2.75.\n�Ia vei ira na kena vo, era dau sauma e $5.50.\n�E levu vei keimami esa tiko na neimami tikite, ia e sebera tu ni vakatawani kina na i lavo me rawa ni qai vakayagataki.\n�Keimami sa lomaleqa tu qo, ke sa sega ni keimami vodo, baleta ni sa sega ni ciqomi na sede mai vei draiva, keimami sa na taubale ga,� e kaya o Ketewai.\nNa neitou turaga ni vanua, e sa yabaki 90 sara tu ga ena yabaki oqo, e na caka vakacava kevaka e tauvimate, qai sega tu ni vakatawani tu na tikite ena sede, me keimami qai veilakoyaki vakacava.\nTukuna ni sa ka ni veitalanoa tiko vei ira mai na koro o Lewa e Savatu ena gauna oqo na veika e sa tuvalaka mai oqo na matanitu me baleta na tikite ni basi.\nMai Beqa, kaya na turaganikoro mai Rukua ni rairai era sebera ni ya dua na tikite ni basi na lewenikoro ena gauna oqo.\n�Qo kevaka ena gadrevi me keimami vakatikite ni basi, ia keimami na sauma e $30 na neimami vodo idini cavu yani ki Navua, lesu tale mai, qai taqa tale e cake na i sau ni kena voli na tikite kei na sede me vakatawani kina na tikite ni basi.\n�Au vakabauta ni dodonu me da mai veitalanoataka mada na i tuvatuva vakaoqo, ni bera ni qai vakayagataka na lewenivanua e Viti.\n�Vei au, e sa bau vakavu ogaoga tale, ka lusi tale e dua na i wase ni lavo me da rawa ni oka ena veiqaravi esa vakaukauwataki mai oqo me da na cakava,� e kaya o Orisi Cagilaba.\nE vosa tale tikoga na i Liuliu ni To ni Veisaqa o Ro Teimumu Kepa ni sa veilecayaki sara na lewenivanua ena siga Moniti, ka ni so era sega ni rawa ni vodo ena basi ni sega na nodra tikite ka so tale e bera ni ra tawana na nodra tikite.\nE so tale na kudru e tauri rawa ni so na misini ni tikite ena basi, era sega ni cakacaka tu.\nVakaraitaka na Vunilawa ni matanitu o Aiyaz Sayed -Khaiyum ni oqo e so na leqa e dau yaco ni taurivaki e dua na i tuvatuva vou e vakadavora na matanitu.


Vakatakila na Yaca i Jiova kei na Nona Cakacaka — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkm 2/01 t. 3-4\nVakatakila na Yaca i Jiova kei na Nona Cakacaka\n“Vunautaka Sara me Macala na Vosa ni Kalou”\nNoda Cakacaka Vakaitalatala—2002\n“Vunautaka [“Vakavinaka Sara,” NW] na i Tukutuku Vinaka”\nNoda Cakacaka Vakaitalatala—2008\nTukuna Tiko ga na Cakacaka Veivakurabuitaki i Jiova\nNoda Cakacaka Vakaitalatala—2004\nTukuna na Veicakacaka Uasivi i Jiova\nNoda Cakacaka Vakaitalatala—2007\n1 “Dou ia na vakamolimoli vei Jiova; dou masuta na yacana: dou tukuna voli vei ira na tamata na nona cakacaka. . . . Me marau na lomadra era sa qaravi Jiova.” (Same 105:1, 3) Na daunisame e vola na vosa oqo e marau ni tukuni Jiova kei na nona “cakacaka” vei ira na tani. Na cakacaka cava? Sega ni vakabekataki ni cakacaka e vauca na nona veiliutaki lagilagi na Kalou kei na kena ‘tukuni voli ni sa dauia na veivakabulai o koya.’—Same 96:2, 3; 145:11, NW, 12.\n2 Ni roro mai na vula ni iVakananumi ni yabaki 2001, eda marautaka na levu ni cakacaka vinaka e cakava vei keda o Jiova. Ena sala cava? Na iVakayakavi ni Turaga, e sega ni vakabekataki ni soqo bibi duadua vei ira kece na lotu Vakarisito dina. Sega tale ni dua na soqo me tautauvata kaya, ena kena bibi, kena inaki, se na kena icakacaka. E gauna meda vakananuma kina na ka erau cakava o Jiova kei Jisu meda bula kina. Sa rauta me dau guti vakalevu na cakacaka vakavunau ena vula ni iVakananumi, ena noda ‘tukuna voli na veivakabulai’!\n3 O na Painia Veivuke Kina? Ena Epereli ni yabaki sa oti, eda vakayaloqaqataki dina ena levu ni painia veivuke. E Viti era le 306, 20 mai Kiribati, 11 mai Tuvalu. E rawa beka nida painia ena vula o Maji kei na Epereli ni yabaki oqo, meda vakalevutaka kina na noda cakacaka vakaitalatala? E lima na siga Vakarauwai ena Maji, qai lima na Sigatabu ena Epereli. Ni tuvanaki meda cakacaka vakavunau ena siga taucoko ni muanimacawa, era raica e levu na dautukutuku era cakacaka saumi nira rawa ni painia veivuke ena rua na vula oya. Me rawata nona iokaoka ni 50 na aua e dua na painia veivuke ena dua na vula, ena vinakati me cakacakataka e 12 na aua dua na macawa. Vakasamataka vinaka na ituvatuva e volai tiko ena kato ena taqana 4. E ganiti iko beka e dua vei iratou? Ke sega, cakava ga na nomu ituvatuva o kila ni na rawa mo painia veivuke kina ena Maji kei na Epereli.\n4 Mera tekivu veivakauqeti ena gauna oqo na qase ra qai veitokoni me rawa nira na vakalevutaka kina e levu na nodra cakacaka vakavunau. Eratou a painia veivuke kece na qase kei iratou na dauveiqaravi vakaitalatala ena dua na ivavakoso ena Epereli ni yabaki sa oti, e lai uqeti ira kina e le 64 vei ira na 121 na dautukutuku mera painia tale ga! E marautaka tale ga na ivavakoso oqo ni ratou le ono na dautukutuku bera ni papitaiso ena Maji kei na Epereli. E gauna vinaka vei ira na gone kei ira na ka vou mera raici iratou na qase se sa ganiti ira mera tekivu vakaitavi ena cakacaka vakavunau e matanalevu.\n5 Vakalougatataki na Gugumatua: O ira na ivavakoso era tuvanaka e so na isausau lavotaki ra qai saga vagumatua mera sauva, era na marautaka e levu sara na veivakalougatataki. E so na ivavakoso era na rairai tuvanaka mera na cakacakataka na nodra yalava e dau tarai vakavudua, e so tale beka era na tuvanaka ni sega nira na lako ga e veivale ia era na vakabibitaka na iwalewale ni vunau tale e so, me vaka na vunau ena talevoni—e sala vinaka ni nodra tarai na sega ni dau tiko e vale ena gauna ni vunau kei ira e dredre na vanua era tiko kina.\n6 Me lai tarova beka e dua na nona tautauvimate kei na ituvaki qase me kua kina ni vakaitavi vakalevu ena cakacaka vakavunau? Sega. Me kena ivakaraitaki, e dua na tacida yalewa yabaki 86 e tauvi kenisa e painia veivuke ga ena Epereli ni yabaki sa oti dina ga ni vuvuce tu na yavana ruarua. E vakarawarawataka na nona cakacaka na nona dau vunau ena talevoni, vakavuna me vakalevutaka kina na nona vakacaucautaki Jiova. E vakabulabulataki koya, vaka kina o ira ena ivavakoso.\n7 Vakavakarau Vinaka ina iVakananumi: Ena caka tiko na iVakananumi ni yabaki oqo ena 8 Epereli. Me vaka ni Sigatabu tiko na siga oya, ena rawarawa sara mera tiko kina e le levu. Kena irairai ni na levu sara ga na iwiliwili ke da cakava oqo (1) meda tiko sara ga kina o keda da qai (2) sureti ira tale e so mera mai tomani keda ena iVakananumi. O cei meda sureta?\n8 Raica na yacadra na tataleitaki ena nomu house to house record, dina ga ni o sega soti ni dau lesuvi ira vakawasoma. Ni vo e rua se tolu na macawa ina iVakananumi, saga mo sikovi ira kece oqo qai solia vei ira na ivola ni veisureti ni iVakananumi. Ke tiko nomu motoka, de rawa ni o na lai kauti ira mai na via tiko kina.\n9 Ena so na ivavakoso, e sega ni dau veisoliyaki kece kina na ivola ni veisureti ni iVakananumi. Mera qarauna na vunivola ni ivavakoso mera solia taudonu toka na ivola ni veisureti me rawa ni veisoliyaki kece ni se vo levu na gauna. O rawa ni taipataka se vola toka vakamaqosa na gauna kei na vanua ena vakayacori kina na iVakananumi ena boto ni ivola ni veisureti. Se o rawa ni solia vata kei na tikidua e vakamacalataki kina na vanua e tiko kina na Kingdom Hall, ke caka e kea na iVakananumi ni nomudou ivavakoso. Kua ni guilecava, mo solia sara ga o iko na ivola ni veisureti vua na itaukeinivale.\n10 Nanumi Ira na Dautukutuku Mate: E dau vakavumarau ni yalataki koya vei Jiova qai papitaiso e dua na vuli iVolatabu. Ia ena veiyabaki, e so vei ira na tacida sa ra sega ni veimaliwai kei keda, ra sega tale ga ni vunautaki Jiova kei na nona cakacaka. E dodonu meda kauaitaki ira era tu ena ituvaki oqo. E dina ni levu na dautukutuku mate era sega ni biuta na ka dina, ia era sa sega tu ga ni lako ena cakacaka vakavunau nira yalolailai, e tiko nodra leqa vakataki ira, se so tale na ka. (Maciu 13:20-22) O ira era malumalumu tu vakayalo ena gadrevi mera vukei, mera lesu tale mai ena ivavakoso ni bera ni qai tilomi ira na ituvaki i Setani. (1 Pita 5:8) Ena vula ni iVakananumi ni yabaki oqo, meda saga sara ga meda vukei ira na dautukutuku mate era se yacova na kena ivakatagedegede mera vunautaka tale na itukutuku vinaka.\n11 Na vunivola ni ivavakoso me tukuna vei ira na qasenivuli ni vulivola ke dua ena nodra iwasewase lailai e mate tu vakayalo. Me ratou liutaka na Komiti ni Cakacaka ni iVavakoso na kena tuvanaki na veivakatawani vei ira na dautukutuku mate. Ke vinakati vua e dua na dautukutuku mate me vulica tale na iVolatabu, ena tuvanaka na ivakatawa ni cakacaka na veivukei oqo, ni veivosaki oti kei iratou na vo ni lewe ni komiti ni cakacaka se o cei e ganita vinaka me veivakavulici. Dina ga ni na sega ni balavu sara na gauna ni vuli, ia sa rawa ni ripotetaka o qasenivuli na gauna, veisikovi lesu, kei na vuli iVolatabu.\n12 E dua na tacida yalewa a vunau voli ena salatu ena Epereli ni yabaki sa oti mani solia e so na ivoladraudrau vua e dua na cauravou. E kaya vua na tacida na cauravou oqo ni o watina e dua na iVakadinadina ia sa sega tu ni lotu. E taroga na vanua e tiko kina na Kingdom Hall qai sureti tacida me sikovi rau yani vakaveiwatini. Rau mani tiko ena soqoni e tarava na veiwatini oqo, rau vakadonuya tale ga me rau vuli iVolatabu.\n13 Tu Vakarau mo Vakalevutaka Nomu Cakacaka! E tomana na daunisame ni sa tukuna oti meda vakatakila na yaca i Jiova kei na nona cakacaka: “Dou sere vua, dou seretaka vua na same: dou veitukutukunitaka na nona cakacaka mana kecega. Dou vakacaucautaka na yacana tabu.” (Same 105:2, 3) Meda vakaraitaka mada ga na noda kauaitaka na yaca tabu i Jiova kei na nona “cakacaka mana” ena noda saga vagumatua meda vakalevutaka na noda cakacaka vakaitalatala me yaco kina na vula ni iVakananumi oqo me kena e vinaka duadua!\nSo na iTuvatuva Ena Rawati Kina e 12 na Aua Ena Dua na Macawa Mo Painia Veivuke Rawa Kina\nMoniti 1 2 − −\nTusiti 1 − 3 −\nVukelulu 1 2 − 5\nLotulevu 1 − 3 −\nVakaraubuka 1 2 − −\nVakarauwai 5 4 3 5\nSigatabu 2 2 3 2\niSoqoni: 12 12 12 12\nEna rawa beka ni o muria e dua na ituvatuva oqo? Ke sega, vakacava mo cakava ga na nomu ituvatuva?


Generator ni Hack ni lesoni ni Server.Pro 2020 - Hack donu\nGenerator ni Hack ni lesoni ni Server.Pro 2020\nJune 13, 2018\tMuduki tani\tMai vei exacthacks\nBula Guys! Nikua au sa rawata e dua na ka dua me baleti iko, e dua na sala me ra rawata kina na galala na vakadinadinataki Server.Pro. Ni bera ni tekivu lavetaki na parokaramu oqo mo dodonu me ra kila baleta na cava e Generator ni Hack ni lesoni ni Server.Pro 2020.\nSa rawa mo bulia na seva (server) me qito qito me vaka:\nTabaki ni taga ni Minecracft\nE a vakarautaka na server.Pro mo galala mai na dina ki na qito ni oti na qito bulia na seva (server) kina ena sega ni saumi. E kea e rua na mataqali Bola, Galala kei na findmypast.\nIa ena galala na seva (server) o na dau vakaiyalayala ga na iyaya & Qito ia sa vinaka cake mai na galala na findmypast seva (server). Me vaka e rawa ni o raica kina na veika matailalai kece ena ka oqo na isema. Solia na developer ni mataveilawa 5 me vaka ni galala na pakete na mataqali, $5, $10, $29 kei na $40 sa rui sau.\nServer.Pro ni Hack ni iyaya ni lesoni ni cakacaka 2020 Sega ni dua na vakadidike:\nSai koya oqo na vanua e rawa ni o kunea e dua na mataveilawa 100% cakacaka ka duatani sara na generator ni dinau me baleta na server.pro. Na parokaramu oqo ena solia vua na dinau tawayalani ena sega ni saumi ka o ’ ka gadreva mo vakayagataka na nomu ilavo. E tiko e dua na ka e gadrevi me 'u na iyaya oqo, muria ga e ra na ikalawa ka o na rawa ni cakava vakavinaka na iwalewale kece.\nIwalewale ni kena vakayagataki:\nLako ga ki na isema e ra ni lavetaki oqo Generator ni Hack ni lesoni ni Server.Pro 2020 e liu ka lavetaka kina ena nomu ivakarau ni [PC, Mac se na Laptop]. Vakacuruma na nomu yaca vakayagataki ni akaude kei na digitaka na dinau levu ni ilavo levu ni ka o vinakata.\nDon ’ kua ni guilecava mo digitaka na veitaqomaki ni veisosomitaki ka Anti na ban na itukutuku ni bera ni tomana tiko na iwalewale hacking. Baleta ni oqo na gacagaca ni na rawata na nomu akaude ni server.pro. Mo qai kiliki ena na “Ena vakavurea na” bulukau ni kei na sega ni saumi na saumi ni sega ni yalani noda server.pro.\nServer.Pro e vakacaucautaka na iyaya ni Hack:\nSa 100% cakacaka na parokaramu baleta ni da sa vakatovolea sara ni bera ni Tabaivola.\nSara mada ga ni da sa sega ni vakarautaki oqo ni saumi Server.Pro ni Hack ni iyaya ni lesoni ni cakacaka 2020 (sa ikoya na galala).\nSa rawa me sega ni yalani noda vakadinadinataki ena veisiga.\nTaqomaki ni veisosomitaki & Itukutuku ni Ban Anti me ra mai taqomaki kina na nomu akaude.\nVakavoui ena veisiga me vakadeitaka ni ra cakacaka tiko vakavinaka na parokaramu.\nE rawa mo vakabauti ena noda ivoli baleta ga ni sa sega ni dua na Ririkotaki mo lavetaka mai kina. Me vaka eda kaya eda hacker vakacakacaka ka vinakata ga me vukei ira na tamata era couldn ’ sega ni saumi me baleta na veika kece oqo. Io tovolea ena dua na gauna ka qai saraga o na laiva noqu vanua ena matadredredre.\nIWasewaseQito Eso tale na Hacks\nIvakatakilakilaServer.Pro Credit Generator 2018 Sega ni dua na vakadidike Server.Pro Credit Hack No Survey Server.Pro Hack 2018\nNa vosa ni noqu iyaya ni Hack donu ni Tom\nRaza e kaya o:\nJanueri 16, 2020 ena 9:11 Au na\nPaysafecard Pin Code Generator 2020 + Era vakayagataka na nabavuni lisi\nAdder ni Generator ni Skrill ilavo


The Fiji Times » Iri vari ni ika nei Selina mai Navaga\n28 November, 2018, 11:09 am\nAU vakavinavinaka vakalevu vua na Tamada sa Cecere sara e na kena soli vei au na vakasama me’u cakava kina na noqu cakacakaniliga, me vaka au sa mai vakaraitaka tiko oqo e na soqo macawa dua ni Lomaiviti e na yabaki oqo.\nE vakadeitaka mai na i tukutuku oqori e na Furnival Park mai Turaki, ko Selina Manarai, e dua na marama ni koro ko Navaga, Koro, e Viti e loma, e na siga Moniti.\nE kaya o Manarai ni nona cakacaka ni liga e dau maroroya mai na vari ni ika, ka ra sa vari oti, qai mai tonia tu e na wai vakasovu (soap powder) me rauta e rua na macawa.\nTomana na marama yabaki 28 oqo, ni gauna sa toni oti kina, sa qai vakasigani me kauta laivi na i boi ni ika, ka qai mai sava tale vakavinaka, ka biu tale vakalailai e na siga.\n“Na kena sekavula sara ga o ya, e tauri koya tu me yacova na noqu vakaraitaka toka oqo.\n“Oti ga o ya sa qai rau kabi vata e rua na kateni me ketedrau vata i loma, mai yacaraka yani e na kedrau maliwa na drega (glue) ni i vola, me kakua kina ni rau veikalikali, sa qai mai dregati ira yadudua na vari ni ika e na dela ni kateni.\n“E na taura toka e dua na gauna na kena cakacakataki, ia, ni sa oti, e lailai tale na i rairai ni iri ka ra dau irivi kina na marama tabusiga,” kaya ko Manarai.\nKuria na nona i talanoa ni dua na vuli levu talega e mai sotava e na vanua ni volivolitaki e na nodra veiwaseitaka kei ira na gole mai Lomaiviti, na i cakacaka ni nodra cakacaka ni liga.\n“Au vakavinavinaka vakalevu ni noqu cakacaka ni liga oqo, e sa dolava vei au na mata ni katuba ki na neimami soqo na marama (Expo), e na yabaki mai oqo.\n“Au sa na lesu qo, ka’u na la’ki vakavinakataka cake na noqu cakacaka ni liga, ka’u na vakavulici ira talega na gone yalewa mai nakoro, ka ni sa dua na i vurevure ni lavo rawarawa duadua.\n“Na i lavo kece au rawata e na noqu cakacaka ni liga, e sa veivuke sara tikoga ki na bula ni neitou matavuvale,” tinia o Manarai.


Era Daulaba na Timoni! Era Bula Dina Tiko na Timoni!\nSa dau nona ivalavala tu ga mai o Setani kei ira nona timoni na veivakatotogani kei na itovo kaukaua. Ena dua na gauna e liu, e vakamatea o Setani na manumanu kei ira na dauveiqaravi nei Jope, na turaga yalodina. Sa qai vakamatei iratou na tini na luve i Jope ena nona vakaliwava e dua “na cagi levu” me vakabalea na vale eratou soqo tiko kina. Oti oya, sa qai yaviti Jope o Setani ena “vidikoso, mai na qeteqete ni yavana ka cavaraka na buradelana.”—Jope 1:7-19; 2:7.\nEna nona gauna o Jisu, era yavita e so na tamata na timoni mera galu se mataboko. (Maciu 9:32, 33; 12:22) Era vakararawataka e dua na tagane ra qai uqeti koya me tavatavalaki koya ena vatu. (Marika 5:5) Era vakatagica tale ga e dua na gonetagane, era tavulaki koya ina qele, ra qai “bitabitalaka.”—Luke 9:42.\nEna veigauna sa oti, era vakatauvimatetaka e so na tamata na timoni, e so tale era bitabitalaka\nSa qai kaukaua ga na vakacaca i Setani kei ira na timoni nikua. Sa levu sara nodra cakacaka velavela me tekivu mai na gauna era kolotaki kina mai lomalagi. E vakadinadinataki na nodra itovo ca ena itukutuku e tauri mai na veiyasa i vuravura. Era dau veivakatauvimatetaki. Era dau saga e so ena bogi mera sega ni moce rawa kina, se ra lai tatawai kina vakalevu. E so e dau yamoci nodra ka vakatagane se ka vakayalewa. E so tale era vakasagai me yacova ni sa lai ca na uludra, se mera lialia sara, se mera lai tini laba, se vakamatei ira ga vakataki ira.\nEra itovo voravora e so na tamata nikua ena nodra veivakamuai na timoni; era dau vakasaga e so ena bogi, mera tatawai kina vakalevu\nE talanoataka o Lintina, e tiko mai Suriname, ni dua na timoni, se yalo velavela e vakamatei iratou e le 16 nona lewenivuvale, qai vakararawataki koya me 18 na yabaki, e vakaleqa tale ga nona vakasama. Mai na ka sara ga e sotakaya, e kaya ni o ira na timoni “era dau marautaka mera vakararawataka e dua me yacova sara nona mate vakararawa.”\nIa o Jiova e rawa ni taqomaka na nona tamata mai na sasaga i Setani.—Vosa Vakaibalebale 18:10.\nNa iVolatabu e tukuna na vuna eda rarawa kina na kawatamata.\niMeli iMeli Era Daulaba na Timoni!


1 Veigauna 7 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Veigauna 7:1-40\nNodra kawa na Isakari (1-5), ira na Penijamini (6-12), ira na Nafitalai (13), ira na Manasa (14-19), ira na Ifireimi (20-29), kei ira na Aseri (30-40)\n7 Qo o iratou na tagane na luvei Isakari o Tola, o Pua, o Jasupi, kei Simironi,+ eratou le va. 2 O ratou na tagane na luvei Tola o Usai, o Rifaya, o Jireli, o Jamei, o Ipisami, kei Simueli, eratou turaga ni mataqali i tamadratou. Era tamata qaqa na kawa nei Tola, na kedra iwiliwili ena gauna i Tevita e 22,600. 3 O ira na kawa* nei Usai o Isiraia, kei ratou na tagane na luvei Isiraia: o Maikeli, o Opetaia, o Joeli, o Aseia, eratou turaga kece na le lima qo. 4 Na nodra kawa era tiko vata kei ira me vaka na mataqali i tamadra, era le 36,000 na sotia era lewe ni nodra mataivalu era vakarau ena ivalu ni levu na watidra kei na luvedra. 5 O ira na tacidra ena mataqali kece nei Isakari era tamata qaqa, e le 87,000 era volai ena itukutuku ni nodra iyatukawa.+ 6 O ratou na tagane na luvei Penijamini+ o Pela,+ o Pekeri,+ kei Jitieli,+ eratou le tolu. 7 O ratou na tagane na luvei Pela o Esipini, o Usai, o Usieli, o Jirimoci, kei Irei, eratou le lima, eratou turaga ni mataqali nei tamadratou, eratou tamata qaqa, e 22,034 era volai ena itukutuku ni nodra iyatukawa.+ 8 O ratou na tagane na luvei Pekeri o Simira, o Joasi, o Eliesa, o Elioenai, o Omirai, o Jirimoce, o Apaija, o Anacoci, kei Alemeci, qo kece o ratou na luvei Pekeri. 9 Na nodra kawa e volai ena itukutuku ni nodra iyatukawa e 20,200 me vaka na turaga ni mataqali i tamadra, era tamata qaqa. 10 Na tagane na luvei Jitieli+ o Pilani, o ratou na tagane na luvei Pilani: o Jiusi, o Penijamini, o Eute, o Kinana, o Secani, o Tasisi, kei Eisari. 11 Qo kece na tagane era luvei Jitieli, me vaka na turaga ni mataqali i tukadra, e le 17,200 na tamata qaqa era vakarau lako ina ivalu. 12 O ira na Supimi kei ira na Upimi era luvei Iri,+ o ira na Usimi era luvei Aeri. 13 O ira na tagane na luvei Nafitalai+ o Jaseali, o Kuni, o Jeseri, kei Salumi, eratou kawa* nei Pila.+ 14 Na luvei Manasa:+ o Esirieli, e luvena vua na watina lailai mai Siria. (E vakasucumi Mekiri+ tale ga na tamai Kiliati. 15 E kauta e rua na yalewa o Mekiri me watidrau o Upimi kei Supimi, na yaca i ganena o Meaka.) Na yaca ni kena ikarua o Silofati,+ ia o Silofati e vakaluveni yalewa ga.+ 16 E qai vakasucu o Meaka na wati Mekiri, e dua na luvena tagane e vakayacana me o Peresi, na yaca i tacina o Siresi, o rau na luvena tagane o Ulami kei Rekemi. 17 Na luvei Ulami o Pitani. Qo o ira na luvei Kiliati na luvei Mekiri na luvei Manasa. 18 Na ganena o Molekeci. E vakasucumi Isoti, Epieseri, kei Mala. 19 O ratou na tagane na luvei Simita o Eani, o Sikemi, o Liki, kei Enami. 20 Na tagane na luvei Ifireimi+ o Sucela,+ o Pereti na luvena tagane, o Teaci na luvena tagane, o Elata na luvena tagane, o Teaci na luvena tagane, 21 o Sapati na luvena tagane, o Sucela na luvena tagane, o Esa, kei Elati. Era vakamatei ratou na lewe i Kaca+ era sucu ena vanua ni ratou lako sobu me ratou kauta na nodra manumanu. 22 E tagicaki ratou o Ifireimi na tamadratou me vica vata na siga, era lako yani na tacina mera vakacegui koya. 23 Oti e veiyacovi kei watina, e bukete qai vakasucuma e dua na luvena tagane. E vakayacani koya me o Piria,* ni yacovi koya na leqa ni tiko ena nona vale. 24 Na luvena yalewa o Seira, e tarai Pecioroni e Ra,+ o Pecioroni e Cake,+ kei Useni-seira. 25 Na luvena tagane o Refa, o Resefi, o Tela na luvena tagane, o Teani na luvena tagane, 26 o Latana na luvena tagane, o Amiute na luvena tagane, o Ilisama na luvena tagane, 27 o Nuni na luvena tagane, kei Josua*+ na luvena tagane. 28 Na nodra ivotavota kei na nodra itikotiko o Peceli+ kei na kena tauni lalai,* ena tokalau o Nerani, ena ra o Keseri kei na kena tauni lalai, o Sikemi kei na kena tauni lalai me yaco sara i Aiya* kei na kena tauni lalai, 29 ia volekati ira na kawa i Manasa o Pecisiani+ kei na kena tauni lalai, o Tenaki+ kei na kena tauni lalai, o Mekito+ kei na kena tauni lalai, o Doa+ kei na kena tauni lalai. Era tiko kina na kawa nei Josefa na luvei Isireli. 30 O ratou na tagane na luvei Aseri o Imina, o Isiva, o Isivi, o Piria,+ kei na ganedratou o Sara.+ 31 O rau na tagane na luvei Piria o Eperi kei Malikeli na tamai Piriseci. 32 O Eperi e tamai Jafileti, Someri, Ocami, kei Sua na ganedratou. 33 O ratou na tagane na luvei Jafileti o Pasaki, o Pimali, kei Asivaci. Qo o ratou na luvei Jafileti. 34 O ratou na tagane na luvei Semeri* o Ei, o Roka, o Jiopa, kei Arame. 35 O ratou na tagane na luvei Elimi* na tacina, o Sofa, o Imina, o Selesi, kei Amali. 36 O ratou na tagane na luvei Sofa o Suwa, o Arineferi, o Suali, o Beri, o Imira, 37 o Peseri, o Oti, o Sama, o Silisa, o Icirani, kei Peira. 38 O ratou na tagane na luvei Jica o Jifune, o Pisipa, kei Ara. 39 O ratou na tagane na luvei Ula o Era, o Anieli, kei Risaia. 40 Qo kece o ira na luvei Aseri, era turaga ni mataqali i tamadra, era digitaki, era tamata qaqa, era liu vei ira na turaga, na kedra iwiliwili e volai ena itukutuku ni nodra iyatukawa+ e 26,000 na tamata+ era lewe ni mataivalu mera vala.\n^ Kena ibalebale “Kei na Leqa.”\n^ Se rawa ni, o “Kesa,” ia sega ni o Kesa mai Filisitia.\n^ E cavuti tale ga me o Someri ena tikina e 32.\n^ Rairai tautauvata kei “Ocami” ena tikina e 32.\n1 Veigauna 7


NA TIKO MAI NA LEKUTU 29 FOV - Ia e nai kavitu ni vula, - Bible Search\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 28 NA TIKO MAI NA LEKUTU 30\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 29\nAi soro e na so levu ni davui, 1-6; kei na siga era vakamalumalumutaka kina na yalodra, 7-11; kei na bogi walu sa ia tiko kina na so levu ni vale taba ni kau, 12-40.\n1Ia e nai kavitu ni vula, e nai matai ni siga ni vula, me dua kina na nomudou i soqosoqo tabu: dou kakua ni cakava kina e dua na cakacaka vakavuravura: a nomudou siga oqori ni uvu davui. 2Ia dou vakacabora nai soro kama, me ka boi vinaka vei Jiova: e dua na pulumokau sa gone, e dua na sipi tagane, e vitu na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca: 3ia na kedrai madrali laukana me madrai droka vinaka, sa veiwaki vata kei na waiwai, e tolu na omeri kei na pulumokau, e rua na omeri kei na sipi tagane, 4ka dua na omeri kei na lami yadua vei ira na lami vituvitu: 5ka dua na luve ni me mei soro ni valavala ca, me sorovaki kemudou kina: 6mei kuri ni soro kama ni vula vou, kei na kenai madrali laukana, kei nai soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kedrai madrali liviraki, me vaka na kenai valavala, me ka boi vinaka, na ka sa vakacabori e na bukawaqa vei Jiova.\n7Me dua talega na nomudou i soqosoqo tabu e nai katini ni siga e nai kavitu ni vula oqo; ka dou na vakamalumalumutaka na yalomudou: dou kakua ni cakava kina e dua na cakacaka: 8ia dou vakacabora ga nai soro kama vei Jiova, me ka boi vinaka; e dua na pulumokau sa gone, e dua na sipi tagane, e vitu na lami sa yabaki yadua; me ra nomudou ka e sega na kena ca: 9ia na kedrai madrali laukana me madrai droka vinaka, sa veiwaki vata kei na waiwai, e tolu na omeri kei na pulumokau, e rua na omeri kei na sipi tagane e dua, 10me dua na omeri kei na lami yadua vei ira na lami vituvitu: 11e dua na luve ni me mei soro ni valavala ca, mei kuri ni soro ni valavala ca sa ia kina na veibulubuluti, kei nai soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kedrai madrali liviraki.\n12Ia e nai katinikalima ni siga e nai kavitu ni vula me dua na nomudou i soqosoqo tabu; dou kakua ni cakava kina e dua na cakacaka vakavuravura, ia dou ia tiko na so levu vei Jiova ka bogi vitu: 13ia dou vakacabora nai soro kama, na ka sa cabori e na bukawaqa, me ka boi vinaka vei Jiova; e tinikatolu na pulumokau sa gone, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua; me sega na kena ca: 14ia na kedrai madrali laukana me madrai droka vinaka, sa veiwaki vata kei na waiwai, e tolu na omeri kei na pulumokau yadua vei ira na pulumokau e tinikatolu, e rua na omeri kei na sipi tagane e dua, vei rau na sipi tagane ruarua, 15ka dua na omeri kei na lami yadua vei ira na lami e tinikava: 16ka dua na luve ni me mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n17Ia e nai karua ni siga me tinikarua na pulumokau sa gone, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca: 18kei na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 19ka dua na luve ni me mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kedrai madrali liviraki.\n20Ia e nai katolu ni siga me tinikadua na pulumokau, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca; 21kei na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 22ka dua na me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n23Ia e nai kava ni siga me tini na pulumokau, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca: 24a kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 25ka dua na luve ni me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n26Ia e nai kalima ni siga me ciwa na pulumokau, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca: 27kei na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 28ka dua na me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n29Ia e nai kaono ni siga me walu na pulumokau, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kena ca: 30kei na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 31ka dua na me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n32Ia e nai kavitu ni siga me vitu na pulumokau, e rua na sipi tagane, e tinikava na lami sa yabaki yadua sa sega na kedra ca: 33kei na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala: 34ka dua na me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, na kenai madrali laukana kei na kenai madrali liviraki.\n35E nai kawalu ni siga me dua na nomudou i soqosoqo tabu: dou kakua ni cakava kina e dua na cakacaka vakavuravura: 36ia dou vakacabora ga nai soro kama, na ka sa cabori e na bukawaqa, me ka boi vinaka vei Jiova: e dua na pulumokau, e dua na sipi tagane e vitu na lami sa yabaki yadua sa sega na kedra ca: 37na kedrai madrali laukana kei na kedrai madrali liviraki kei na pulumokau, kei na sipi tagane, kei na lami, me tautauvata kei na kedrai wiliwili, me vaka na kenai valavala; 38ka dua na me tagane mei soro ni valavala ca; mei kuri ni soro kama sa ia tikoga, kei na kenai madrali laukana, kei na kenai madrali liviraki.\n39A veika oqo dou na kitaka vei Jiova e na nomudou so levu sa lokuci, mei kuri ni veika dou a bubului kina, kei na nomudou i soro dou sa vinakata mo dou vakacabora, na nomudou i soro kama, kei na nomudou i madrali laukana, kei na nomudou i madrali liviraki, kei na nomudou i madrali ni veivinakati.\n40A sa tukuna ko Mosese vei ira na Isireli me vaka na ka kecega sa vakarota vei Mosese ko Jiova.


Fijian – Viti: Na cava na vuna – Mick E Talbot Poems\nFijian – Viti: Na cava na vuna\nIVakadewa ni Viti\nivakamacala e botona: Yalovinaka kilikitaka mera wilika, vinaka vakalevu na nomuni.\nvakadonui Vakavalagi na vakadewa:\nna cava na VUNA?\ne sega li ni veisau?\nEda sega ni kauwaitaka na o ira na era taleitaki keda,\ntaleitaki na sai ira oqo era sega ni kauwaitaka keda,\nlomani ira na wekada era vakamavoataki keda,\nkei na vakararawataki ni o ira era dau lomani keda.\nNa cava na vuna, ni vuna na cava na vuna na cava na vuna?\nTaleitaki ira tale eso, bulataka na vakai ira!\nVakararawataki e sega ni dua, lomana, ka lesu tale na loloma!\nCakava na lomana, procreate na bula vou!\nSai koya na loloma ka dau maroroya na vuravura e bula tiko!\nOqori na cava na vuna me baleta na bula taucoko!\nVola na laini 5 taumada na tawakilai, na 5 ka tarava mai, kei na\n© Mick E 2017 ni Talbot/66\nivakamacala e botona: Au sa vakau na serekali oqo ena vuqa na vosa duidui vata kei na vakayagataki ni na dauvakadewa ni Bing. Ia au sa kerei, kei na yalovinaka, ni kevaka e dua na tamata sa kunea na cala ena dua na vakadewa me ‘u na kila ena lomanibai ni vakasama o ya, kevaka e rawa na vakadodonutaki. Vakavinavinaka taumada,\nlesu tale ki na serekali\nCategories PoemTagsFijian, poetryLeave a comment\nPrevious Previous post: Colleen’s Weekly #Poetry Challenge # 34 – POWER & ALLURE\nNext Next post: Weekly Tanka Prompt Challenge – Week 45 – Dreams & Achieved


Cemuri Mai Nodra iTikotiko na iVakadinadina i Jiova e Huichol Mai Jalisco, Mexico\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lingala Lithuanian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Tzotzil Ukrainian Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nEra vakacacana na dauvakacaca qai butakoca na katuba, katubaleka, kei na doka ni vale qo e Huichol. iTaba e Loma: Lewe ni ivavakoso e Huichol era cemuri mai na nodra itikotiko.\nFEPERUERI 6, 2018\nSITI O MEXICO—Ena ika4 ni Tiseba, 2017 era buturaki ira na 12 na tacida e dua na ilala levu ena tauni o Tuxpan de Bolaños e toka ena veiulunivanua e Jalisco, Mexico. Era vakaitikotiko na tacida qori ena koro o Huichol. Era cemuri tale ga e le 36 tale era dau lala vata kei ratou na tacida qori. Era cakava na itovo voravora qori, nira cudruvaka nodra sega ni via vakaitavi na iVakadinadina ena ivakarau vakalotu era dau cakava o ira e Huichol. Era mani qara veivuke na tacida ina tabana ni lawa.\nE butakoci se kolotaki laivi na ka era taukena na tacida.\nEra doka na vakailesilesi e Mexico na nodra galala na lewenivanua ena ivakavuvuli kei na ivakarau vakavanua e Huichol, era vakadonuya gona na veiliutaki e Huichol, mera cemuri tani na tacida mai na nodra itikotiko. Era vakacacana na nodra vale, butakoca na katuba ni vale, katubaleka, kei na kava ena dokanivale. Na iyaya e sega ni butakoci e kolotaki laivi. Era kau i veikau na tacida qai tukuni vei ira nira na vakamatei ke ra lesu i nodra itikotiko.\nEra duri toka na tacida ena yasa ni nodra Vale ni Soqoni na iVakadinadina i Jiova e Huichol.\nE gole e dua na mata mai na valenivolavola ni tabana e Mexico me lai vakayaloqaqataki ira na tacida era vakaleqai ena iVolatabu, e tuvanaki tale ga mera vakavaletaki. E caka e dua na bose era sota kina na mata ni veika vakalawa ni iVakadinadina i Jiova, kei ira na veiliutaki e Jalisco, ira na valataka na dodonu ni tamata, na vakailesilesi ni dauveibeitaki ni vanua qori, kei na nodra dairekita na vakaleqai ena basulawa. Era se vaqaqa tiko ga na vakailesilesi ni veika vakalawa na vakacaca qori.\nE kaya o Brother Gamaliel Camarillo, na mata ni iVakadinadina i Jiova e Mexico: “Kemami sega ni taleitaka na ka e caka qori vei ira keimami lotu vata, nira sega ni dau vakavuna na tiko yavavala, ra qai doka na ivakarau vakavanua. Ia qo era vakacacani nira sega ni vakaitavi ena ka vakalotu baleta era kila ni na vakaleqa nodra lewaeloma. Keimami nuitaka nira na cakava na vakailesilesi e dua na ka ena tikina qo.”\nMeda nanumi ira mada ga ena masu na tacida era vakaleqai qori, eda nuidei ni na vakarautaka o Jiova na ka mera na bula kina, ni vakayagataka na nona isoqosoqo.—Aisea 32:2.


Vuku vaKalou—Na Kalou o Jiova e “Vuku Duadua Gaʼʼ | Toro Voleka\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Baoule Bengali Bicol Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chiyao Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hiligaynon Hindi Hungarian Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Krio Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Niuean Norwegian Oromo Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Ukrainian Uruund Venda Vietnamese Wolaita Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\n“A Ka Vakaidina na Kena Titobu ni Nona Vutu ni Vuku . . . na Kalou!”\n1, 2. Na cava na inaki i Jiova me baleta na ikavitu ni siga? E vakatovolei vakacava na vuku ni Kalou ni se qai tekivu ga na siga oqo?\nSA SEVA na inaki! E naulu sobu ina dua na vanua lolovira na tamata, na ibulibuli vakasakiti duadua vei ira na ka era buli ena ikaono ni siga ni bulibuli. A kaya na Kalou ni “sa ka vinaka sara” na veika kece e bulia, okati e ke na tamata. (Vakatekivu 1:31) Ia, ena itekitekivu ni ikavitu ni siga, erau qai digia o Atama kei Ivi me rau to kei Setani ena veivorati. Mai na bula uasivi taumada, sa naulu sobu na tamata ina bula ivalavala ca, tini sara ina mate.\n2 Kena irairai ni sa mai sevataki vakadua na inaki i Jiova me baleta na ikavitu ni siga. Ena vica na udolu na yabaki na balavu ni kavitu ni siga, me vaka ga na ono na siga sa oti. Sa vakatabuya na ikavitu ni siga o Jiova, a nona inaki me tete yani na parataisi ena loma ni gauna oqo, me yacova ni sa roboti vuravura, me qai bula kina na kawatamata uasivi. (Vakatekivu 1:28; 2:3) Ia, sa na qai vakavatukanataki vakacava na inaki oqo ni sa basika na veivorati? Na cava sa na cakava na Kalou? Na ka e yaco oqo e vakatovolei sara ga kina na vuku ni Kalou—e rairai veivakatovolei levu duadua sara ga vua.\n3, 4. (a) Na cava eda kaya kina ni sa bau ivakaraitaki vakasakiti sara ga ni vuku i Jiova na ka e cakava me baleta na veivorati mai Iteni? (b) Na ka dina cava e dodonu meda nanuma nida saga tiko meda vulica na vuku i Jiova?\n3 Ia, e sega ni bera o Jiova. E tauca na kedratou itotogi na veivorati e Iteni, ena gauna vata oya e vakatakila kina e dua na ka e totoka sara: na nona inaki me na vakaotia na rarawa kei na leqa sa na tekivu vakila na kawatamata ena vukudratou na lewe tolu. (Vakatekivu 3:15) Na inaki oqo i Jiova ena sega ni wali wale ga kina na leqa a basika e Iteni, ena tara yani na vica vata na yabaki ni bula ni kawatamata, vavaca sara yani na veigauna balavu se bera mai. E vakasakiti dina na ka e nakita o Jiova me cakava, e rawarawa, ia e titobu sara. Na kena titobu na inaki totoka oya ena rawa kina ni dua e taleitaka na iVolatabu me vulica qai vakasamataka ena nona bula taucoko. Kena ikuri, e sega tale ni vakataratututaki ni na yaco ga na inaki i Jiova. Ena muduki dina na ca kece ga, na ivalavala ca, kei na mate. Era na bula uasivi kece na tamata yalodina. Na veika kece oqo ena vakavatukanataki ni bera ni cava na ikavitu ni siga. Ena sala oqo, ena vakayacori ga kina na inaki i Jiova me baleta na vuravura kei na kawatamata, qai vakayacori tale ga ena kena gauna ga a sa nakita makawa mai!\n4 E veivakadrukai dina na vuku i Jiova! A uqeti na yapositolo o Paula me vola: “A ka vakaidina na kena titobu ni nona vutu ni vuku . . . na Kalou!” (Roma 11:33) Nida saga tiko meda vulica e so na ka e baleta na vuku ni Kalou, e vinaka meda na nanuma tiko na ka dina oqo—se mani vakacava noda sasaga, ena vovodea tiko ga na ka eda kila me baleta na vuku i Jiova. (Jope 26:14) Ia, meda dikeva mada na idivi vakatubuqoroqoro kei Jiova oqo.\nVuku Vakalou—Cava na Kena iBalebale?\n5, 6. Rau veiwekani vakacava na kila kei na vuku? Ia, e vakacava mada na levu ni ka e kila tu o Jiova?\n5 E duidui na vuku kei na kila ka. Levu sara na ka e rawa ni kila na kompiuta, ia ena viavia mawi toka meda kaya ni vuku na kompiuta. Ia, erau veiwekani na kila kei na vuku. (Vosa Vakaibalebale 10:14) Me kena ivakaraitaki, ke o vinakata e so na ivakasala vuku me baleta na iwali ni dua na mate bibi, o na lai taro ivakasala beka vua e dua e lailai se sega sara ga ni dua na ka e kila me baleta na veiqaravi vakavuniwai? Sega sara! O koya gona, na vuku dina e lako vata kei na kilaka dodonu.\n6 E sega ni tukuni rawa na levu ni ka e kila tu o Jiova. E “Tui ni veigauna kecega” o koya, o koya duadua ga e sa bula tu mai ena gauna tawavakaiyalayala. (Vakatakila 15:3) E sega ni dua na ka me sega ni kila o koya ena loma ni gauna tawavakaiyalayala oya. E kaya na iVolatabu: “A sa sega talega e dua na ka e sega ni rairai e matana: ia sa luvawale ga na ka kecega, ka vakarairaitaki sara, e na mata i koya eda na vakatusai keda vua.” (Iperiu 4:13; Vosa Vakaibalebale 15:3) E sega ni dua na ka e sega ni kila ni o koya ga a bulia na ka kece, e raica tale tu ga na ka kece e vakacakava na tamata me tekivu sara mai na ivakatekivu. E dikeva o koya na loma ni tamata yadua, e sega ni dua na ka e vuni vua. (1 Veigauna 28:9) E buli keda o koya me rawa nida vakatulewa ga vakataki keda, qai dau marau o koya ni raica nida vakatulewataka vakavinaka na noda bula. E “daurogoca na masu” o koya, e rawa ni rogoca e levu na masu ena dua vata ga na gauna! (Same 65:2) Qai sega ni vakaiyalayala na levu ni ka e rawa ni nanuma.\n7, 8. E vakaraitaka vakacava o Jiova na nona kilaka, rai yawa, kei na vuku?\n7 Ia, e sega ni vutucoqa wale ga ena kila ka o Jiova. E raica o koya na veitikina matailalai ena dua na ituvaki kei na sala era veisemati kina. E vakalewa o koya na veitikina matailalai ena kedra dui vakatagedegede, e kila na ka e vinaka mai na ka e ca, na ka e bibi mai na ka e sega soti ni bibi. Kena ikuri, na nona vakatulewa e sega ni yavutaki ena irairai ga ni ka e sau, e dikeva vakavoleka sara o koya na ka e loma. (1 Samuela 16:7) O koya gona, e Kalou raiyawa qai dau lewa matau o Jiova, oqo e rua na itovo erau uasivi cake mai na kilaka. Ia, na nona vuku e sa duatani ga.\n8 E basika na vuku ni rau biu vata na kilaka kei na rai yawa. E so mada ga na vosa taumada ni iVolatabu e vakadewataki me “vuku” e kena ibalebale na “kilai vakavinaka ni veika yaga.” O koya gona, na vuku i Jiova e sega ni ka e tukuni wale tu ga. E rawa ni muri, ena vakilai na kena yaga. Ni tawavakaiyalayala nona kilaka kei na nona raiyawa e dau uasivi kina na vakatulewa i Jiova, qai dau sega ni vakamelei rawa na sala e vakatauca kina. Oqori na vuku dina! Laurai dina vei Jiova na dina ni ka a kaya o Jisu: “Sa dau vakadinadinataki na vuku e na we ni nona cakacaka.” (Maciu 11:19, VV) Na weniliga i Jiova ena lomalagi kei na vuravura e vakaraitaka votu na nona vuku.\niVakadinadina ni Vuku Vakalou\n9, 10. (a) Na vuku vakacava e tu vei Jiova? E vakaraitaka vakacava na vuku oqo? (b) Eda kila vakacava na vuku i Jiova mai na sela?\n9 O sa bau qoroya e dua na daubuliyaya ena maqosa ni nona cakacaka, kei na totoka ni weniligana? Oqo e dua na ivakaraitaki ni vuku. (Lako Yani 31:1-3) Ia, o Jiova sara ga na ivurevure ni vuku vaka oqori. A kaya me baleti Jiova o Tui Tevita: “Au na vakavinavinaka vei kemuni; ni sa ka rerevaki ka vakurabui na noqui bulibuli: A ka veivakurabuitaki na nomuni cakacaka: A ka oqo sa kila vakavinaka na yaloqu.” (Same 139:14) Io, eda na qai qoroya ga vakalevu na vuku i Jiova nida vulica na veika me baleta na nona ibulibuli, vakabibi na yagoda.\n10 Kena ivakaraitaki: Na nomu bula e tekivu ga ena dua bulu na sela somidi—nodrau sota e dua na yaloka nei tinamu kei na wai mai vei tamamu. Sega ni dede sa tekivu tawase na sela oqo. Ni o qai basika, na duabulu na sela o a tekivu kina sa yaco me 100 na tirilioni na sela. Era somidi na sela oqo. Nira coko vata mada ga e rauta ni 10,000 na sela, na kedra levu ena vaka tiko ga e dua na matanisuka. Ia, era sa bau veivakadrukai dina na ibulibuli ni Kalou oqo. E sega ni dua na misini se iqaqi e bulia na tamata me vakatauvatani rawa kei na vakasakiti ni sela. Era kaya na saenitisi ni sela yadua e vaka e dua na koro vakabai—na koro e qarauni na ka e curu i loma kei na ka e curu i tuba, e tu na kena sala ni veilakoyaki, tabana ni vakauitukutuku, tabana ni livaliva, iqaqi ni buli iyaya, tabana ni kau benu, tabana e dau saga me vakavoutaki tale na ka e sa vakayagataki, tabana ni veitaqomaki, qai dua sara mada ga na kena itikotiko ni veiliutaki ena uto ni sela se kena nucleus. Kena ikuri, na sela vakatubuqoroqoro oqo e rawa ni bulia e dua na kena drua ena loma ga ni vica na aua!\n11, 12. (a) Na cava e vakavuna mera duidui na sela ni gone e kunekunetaki voli? E salavata vakacava oqo kei na ka e kaya na Same 139:16? (b) E vakaraitaka vakacava na noda mona ni ‘veivakurabuitaki na kena ibulibuli’?\n11 Ia, era sega ni tautauvata kece na sela. Nira tawase tiko na sela ena gauna e bulicaki tiko kina e dua na gone ena kete i tinana, e duidui na itavi era dui qarava. E so era na lai bulia na nave; e so na sui, viciko, dra, se mata. Na duidui oqo e vu mai na itukutuku matailalai ni ka me cakava na sela yadua e sa volatukutukutaki tu ena dua na tobu ni itukutuku ni sela e vakatokai na DNA. Na ka oqo eda lai nanuma lesu kina nona a uqeti o Tevita me tukuna me baleti Jiova: “Ni’u sa vaka na vulovulo wale sa kunei au na matamuni, ia sa volai kece sara na tikiqu e na nomuni vola.”—Same 139:16.\n12 E so na tiki ni yagoda e sa bau vakasakiti sara ga. Dua vei ira na noda mona. E so era kaya ni mona e ka vakasakiti qai vakatubuqoroqoro duadua me bau kilai. E tiko ena mona e rauta ni 100 na bilioni na sela ni nave—oqo e via tautauvata sara ga kei na iwiliwili ni kalokalo ena noda isoso kalokalo. Na sela yadua oqo e vica vata tu na udolu na ligadra era veitauri kina kei na vo ni sela. Era kaya na saenitisi ni mona ni tamata e rawa ni katona na itukutuku era maroroi tu ena vale ni ivola kece e vuravura. Ra vakabauta tale ga ni rairai sega ni vakaiyalayala na levu ni ka e rawa ni katona na mona. Sa vicasagavulu na yabaki nodra vakadikeva voli na saenitisi na tikiniyago “veivakurabuitaki” oqo, ia era vakaraitaka vakadodonu nira se sega ga ni vakamacalataka rawa na kena itukutuku matailalai.\n13, 14. (a) Era vakaraitaka vakacava na kadi kei ira na ka bula tale e so nira “sa vuku vakalevu sara”? Na cava eda vulica rawa e ke me baleti koya e buli ira? (b) Na cava eda kaya kina ni ka buli me vaka na viritalawalawa era “caka vakavuku”?\n13 Ia, o keda na tamata eda dua wale ga vei ira na levu sara na ibulibuli e kilai kina na vuku i Jiova. E kaya na Same 104:24: “I Jiova, sa ka levu vakaidina na nomuni cakacaka! Ka sa caka vakavuku kecega: Sa roboti vuravura na nomuni yau.” E laurai votu na vuku i Jiova ena veika buli kece era tu wavokiti keda. Na kadi me kena ivakaraitaki, era “sa vuku vakalevu sara.” (Vosa Vakaibalebale 30:24) Io, e dau rairai vinaka nida sarava nodra cakacaka vata na yavusa kadi. So na kadi e nodra itavi na susu manumanu, era “susuga” na manumanu lalai na aphid me rawa mai kina na kedra. So tale na kadi era dau teitei, era “tea” na mataqali karou somidi. Ia, e levu tale na manumanu era buli tale ga mai mera vakayacora e so na ka e veivakurabuitaki sara. Na lagonivale mada ga e rawa ni vakaraitaka e so na ivukivuki ni vuka e se sega ga ni rawata na waqavuka vereverea duadua e bau bulia na tamata. E so na manumanu vuka era dau biu vanua mera vuka sara vakayawa. E so e nodra idusidusi ga na kalokalo, e so era vakayagataka na idre ni vuravura, e so tale e sa vaka e tuvai tu ga ena nodra mona na mape. Dua na gauna levu era vakayagataka na daudikeva na veika bula mera dikeva kina na nodra ivalavala veivakurabuitaki na manumanu vuka vaka oqo. Sa na wacava na vuku e tu vei koya e buli ira qai tuvana vakamatau na veika e baleti ira!\n14 Levu sara na ka era sa vulica na saenitisi me baleta na vuku i Jiova, mai na veika e bulia. Bau dua sara mada ga na taba ni buli iyaya nikua e yacana na biomimetics, e dau saga me dikeva na ibulibuli ni veika bula qai vakatotomuria ena buli iyaya. Me kena ivakaraitaki, o na vakawa beka na totoka ni viritalawalawa. Ia, o ira na daubuli iyaya era lai kauaitaka sara na kena ibulibuli, kei na veika e vakayagataki ena kena buli. E so sara mada ga na wa tolo lailai ni viritalawalawa rairai malumalumu oqori era kaukaua cake sara mai na sitila, se na wasilika e vakayagataki ena jakete e dau darami me kua ni curu basika na sicini ni dakai. Ia, e vakacava sara mada na kena kaukaua? Kaya mada ke vakalevutaki na viritalawalawa me vaka na levu ni lawa era dau vakayagataka na waqa ni qoli. Na viritalawalawa oqo e sa rawa ni tarova e dua na waqavuka ni usa pasidia e tacoka tu i macawa! Io, e buli ira dina na veika oqo o Jiova, ra qai “caka vakavuku.”\nO cei e buli ira na veika bula e vuravura mera “vuku vakalevu sara”?\nVuku ena Taudaku kei Vuravura\n15, 16. (a) Era vakaraitaka vakacava na kalokalo mai lagi na vuku i Jiova? (b) Eda kila vakacava na vuku i Jiova ena nona liutaki ira tiko e oba vakaoba na agilosi?\n15 E kilai na vuku i Jiova ena veika e bulia e vuravura, vaka kina mai lomalagi. Na veikalokalo mai lagi, me vaka eda a dikeva ena Wase 5, era sega ni taqera tu vakaveitalia e maliwalala. E matata vinaka tu na “kena lewai na lomalagi” ena ituvatuva maqosa e vakarautaka o Jiova ena nona vuku. (Jope 38:33) Era vakaisoso tu na kalokalo, ra tu na isoso lalai se galaxy, o ira na isoso lalai oqo era sa qai umani vata ena dua na isoso levu se cluster, ra qai wasewasei tale tu ga na isoso kalokalo lelevu oqo ena iwasewase lelevu sara era vakatokai na supercluster. Sa rauta me vakatoka na veika buli ni lomalagi o Jiova me ‘mataivalu’! (Aisea 40:26) Ia, e tiko tale e dua na mataivalu e vakaraitaka vakavinaka cake sara na vuku i Jiova.\n16 Me vaka eda a raica mai ena Wase 4, e vakatokai na Kalou me o “Jiova ni lewe vuqa” ena vuku ni nona itutu vakaturaganivalu ni liutaki ira tu e vica vata na drau na milioni na agilosi kaukaua. Oqo e vakaraitaka na kaukaua i Jiova. Ia, na sala cava e vakaraitaka tale ga kina na nona vuku? Vakasamataka mada: Erau sega vakadua ni vakasavuliga o Jiova kei Jisu. (Joni 5:17) E macala gona ni o ira na agilosi nei Koya sa Cecere Sara era ogaoga tale tiko ga. Nanuma tale ga nira uasivi mai vei keda na tamata, e duatani sara na nodra vuku kei na nodra kaukaua. (Iperiu 1:7; 2:7) Ia, era ogaoga voli ga na agilosi oqori ena cakacaka i Jiova, ra qai marau tiko ena cakacaka e veivakacegui—ena nodra “cakava na nonai vakaro” kei na nodra “kitaka tiko na ka sa vinaka vua”—ena loma ni vica vata na bilioni na yabaki. (Same 103:20, 21) Sa na bau wacava na tuvanaki vakamaqosa ni nodra veiqaravi!\nE “Vuku Duaduaga” o Jiova\n17, 18. Na cava e kaya kina na iVolatabu ni o Jiova e “vuku duaduaga”? Na cava e dodonu meda qoroqoro kina ena vuku ni nona vuku?\n17 Sa rauta me vakacerecerea na iVolatabu na vuku i Jiova. Me kena ivakaraitaki, e tukuna ni o Jiova e “vuku duaduaga.” (Roma 16:27) O Jiova duadua ga e tu vua na vuku kece ga. E ivurevure ni vuku dina. (Vosa Vakaibalebale 2:6) Oya na vuna a sega ni vakararavi ga kina ina nona vuku o Jisu, ia e vakaraitaka ni dau tukuna ga na ka e vakaroti koya kina o Tamana, e dina ni o koya na ibulibuli i Jiova e vuku duadua.—Joni 12:48-50.\n18 Dikeva mada nona vakamacalataka o Paula na uasivi ni vuku i Jiova: “A ka vakaidina na kena titobu ni nona vutu ni vuku kei na nona yalomatua na Kalou! sa sega ni kilai rawa na nona lewa, a sa sega ni kune na nonai valavala!” (Roma 11:33) Ni tekivuna nona vosa na yapositolo o Paula ena nona kaya, “A ka vakaidina,” e vakaraitaka kina nona kauai dina kei na nona qoroqoro. Na vosa vakirisi e digia o koya qai vakadewataki me “titobu” e veivolekati sara ga kei na vosa e vakadewataki me “qara sega ni vakabotona.” E vakavure vakasama gona na vosa oqo. Ke da vakasamataka na vuku i Jiova, ena via vaka na noda irova e dua na qara e sega ni vakabotona, qai qara vakaiyanaqa eda sega mada ga ni raica rawa na iyalayala ni batibatina. Eda na sega ni katuma rawa. (Same 92:5) Na vakasama oqo e dodonu me vakayalomalumalumutaki keda sara ga!\n19, 20. (a) Na cava e vakatakarakarataka vinaka kina na vuku ni Kalou na ikeli? (b) Sa vakaraitaka vakacava o Jiova ni rawa ni kila na ka e se bera ni yaco?\n19 E dua tale na sala e “vuku duaduaga” kina o Jiova: O koya duadua ga e rawa ni raica yani na ka e se bera ni yaco. De dua o na nanuma ni dau vakayagataka o Jiova na ikeli me vakatakarakarataka nona vuku. E via lima ga na kilo na bibi ni dua na ikeli (golden eagle), ia na yaloka ni matana e lailai tale na yaloka ni mata ni tamata. E vakatubuqoroqoro dina na kaukaua ni mata ni ikeli, ni rawa sara mada ga ni raica mai macawa na ka e vica tu na drau na mita na kena yawa, se mani vica vata sara na kilomita! A kaya ena dua na gauna o Jiova me baleta na ikeli: “Sa irova vakayawa na matana.” (Jope 39:29) E vaka sara ga oqo o Jiova ni rawa ni “irova vakayawa na matana” na veigauna se bera mai!\n20 E vakamatatataka tu na iVolatabu na dina ni ka oqo. E volai kina e vica vata na drau na parofisai, na itukutuku ni veika era se bera mada ga ni yaco. Era volai kece tu ena iVolatabu na macala ni veivaluvaluti, na nodra basika kei na nodra yali tale yani na veimatanitu qaqa kei vuravura, e tukuni rawa sara mada ga na ivakarau ni kabakoro era na taurivaka na turaganivalu—e so vei ira na parofisai oqo era se vakaraitaki ni se vo tu e vicanadrau na yabaki.—Aisea 44:25–45:4; Taniela 8:2-8, 20-22.\n21, 22. (a) E sega ni dua na yavu meda kaya kina ni o Jiova e kila kece tu na vakatulewa o na vakayacora ena nomu bula. Ena vuku ni cava? Vakamacalataka. (b) Eda kila vakacava ni vuku i Jiova e salavata kei na loloma kei na veikauaitaki?\n21 Kena ibalebale beka ni sa kila rawa tu na Kalou na vakatulewa kece o na cakava ena nomu bula? Era tokona na nanuma oqo o ira era vakabauta ni sa lewa oti tu na Kalou na noda bula. Ia, oqo e sega ni salavata kei na vuku ni Kalou, ni sa vaka e vakaraitaka ni Kalou e sega ni tu vua na kaukaua me tarovi koya kina mai na nona sa na raica kece tu ga na ka e se bera ni yaco. Kena ivakaraitaki: Kaya mada ke sega ni dua e tautauvata kei iko ena kamica ni domomu ni o lagasere, kena ibalebale beka oqo ni sa na sega vei iko na kaukaua mo tarova kina na domomu ni sa na lagasere tu ga ena veigauna kece? Oqo e vakasama vakalialia dina! E vaka kina na Kalou, e rawa ni kila na ka e se bera ni yaco, ia ena sega ni vakayagataka tu ga na nona rawaka oqo ena veigauna kece. Ke vakayacora oqo, e sa na kauta laivi vei keda na galala ni vakatulewa, oqo e dua na isolisoli ena sega ni via kauta laivi o Jiova.—Vakarua 30:19, 20.\n22 Qai kena e ca sara oya ni kevaka e sa lewa oti tu o Jiova na noda bula, e sa kena ibalebale oya ni nona vuku e vuku sega ni loloma, e sega ni veikauaitaki, e sega ni veinanumi. Ia, e matata vakasigalevu vei keda ni sega sara ga ni dina oqo! Tukuna na iVolatabu ni o Jiova e “vuku na lomana.” (Jope 9:4, neitou na matanivola kala.) E dau tukuna na loma i Jiova na iVolatabu me vakaraitaka na veika e vakila sara ga o Jiova, na veika e tarai koya me vaka na loloma. O koya gona, na vuku i Jiova e sega ni duidui mai vei ira na vo ni kena idivi, nira yavutaki kece ga ena loloma.—1 Joni 4:8.\n23. Na cava meda cakava ena lagilagi ni vuku i Jiova?\n23 E sega ni vakamelei rawa na vuku i Jiova. E sega ni dua na vuna me sega kina ni nuitaki. Eda se yawa kalia sara o keda ni vakatauvatani kei na vuku lagilagi i Jiova, sa rauta me uqeti keda vakayalololoma na iVolatabu: “Vakararavi vei Jiova e na vu ni yalomu: ka mo kakua ni vakararavi ki na nomu yalomatua: Mo vakarogotaka vua na nomu sala kecega, ia ena vakadodonutaka na nomui lakolako ko koya.” (Vosa Vakaibalebale 3:5, 6) Ia, meda vakadeuca mada na vuku i Jiova me rawa kina nida toro voleka vua na noda Kalou vuku duadua ga.\nJope 28:11-28 E rawa beka ni vakatauvatani na vuku kei na dua tale na ka? Na ka vinaka cava e rawa ni yaco nida vakasamataka vakabibi na tikina oqo?\nSame 104:1-25 E laurai vakacava na vuku i Jiova ena veika buli? E tarai iko vakacava oqori?\nVosa Vakaibalebale 3:19-26 Ke da dau vakananuma na vuku i Jiova da qai bulataka, ena laurai vakacava oqo ena noda bula e veisiga?\nTaniela 2:19-28 Na cava e tukuni kina ni o Jiova e dau vakaraitaka na ka vuni? Meda raica vakacava na parofisai e volai tu ena Vosa ni Kalou?\niMeli iMeli “A Ka Vakaidina na Kena Titobu ni Nona Vutu ni Vuku . . . na Kalou!”