Na iTuvatuva ni Matanitu ke basika vakasauri na COVID-19 ena vula i katakata | National COVID-19 summer resurgence plan | Unite against COVID-19\nNoda ituvatuva ena kena rawa ni cadra tale ena vula i katakata na mate.\nEna vula i katakata, e matau vei keda na lewenivanua e Niusiladi meda lako wavoki ena noda vanua, veimaliwai, qai gole ina veisoqo lelevu, qori ena rawa ni vakalevutaka na kena rawa ni vakatetei na COVID-19 ena noda itikotiko. Ena gauna ni olodei, ena bau ka ni sasaga toka me tarovi na leqa — ia sa tiko vei keda e dua na ituvatuva.\nNa noda ituvatuva e vakabibitaka na sala me vakalailaitaka kina na leqa, vakavakarau qai yavala ke basika e dua na kisi vou ni COVID-19.\nVakalailaitaka, Vakavakarau, Yavala\nNa sala eda na vakalailaitaka kina na leqa, vakavakarau da qai yavala ke basika e dua na kisi vou ni COVID-19.\nVakalailaitaka — ka o rawa ni cakava\nKa o rawa ni cakava mo vakalailaitaka na kena rawa ni yaco tale e dua na kisi vou ni COVID-19:\nDolava na porokaramu ni Bluetooth ni Veitaratara ni COVID-19.\nTabaka ena nomu talevoni na naba vuni e vatokai na QR code ena vanua cava ga o lako kina.\nSavata qai vakamamacataka na ligamu.\nDau vu se suru ina maliwa ni ilobi ni iduruduruniliga.\nTiko e vale kevaka o tauvimate, qai qirita na Tabana ni Bula se nomu vuniwai kevaka o via dikevi.\nEna gauna ni veilakoyaki, dau kauta voli e dua na sovu, sanitiser ni liga kei na dua na iubi ni mata ena nomu kato.\nVakavakarau — noda noke\nSala eda na vakarautaka kina noda noke.\niVakarau ni kena maroroi na iyalayala ni curuvanua: iTikotiko Vakawawa Qaravi Vakavinaka kei na Korotini, nodra dikevi tale ga na tamata cakacaka.\nVakaivolataki se misini e kilai kina na veitaratara: Na app ni veitaratara e baleta na COVID-19/itukutuku e vakarautaka na Bluetooth, na vakatakilai ni veitaratara ena talevoni e vakatokai na push notification kei na sala ni veitaratara vei ira na vuniwai se dauniveiqaravi.\nVakadikevi ni itikotiko: Taketetaki na nodra dikevi na naba kece ni veitaratara ena talevoni, vakadikevi ni veitaratara ena vidio, veivanua e vakarautaki me dikevi kina na mate kei ira kece na dauniveiqaravi era tu vakarau ena veigauna mera kacivi ena cakacaka.\nUbi ni mata: Na vanua e sega ni rawa kina na tiko veiyawaki.\nVeisau ni iVakatagedegede ni qaqarauni: Vakatabakidua ena dua na vanua me tarova na tete ni mate ni COVID-19, se Niusiladi raraba.\nYavala — veika meda cakava\nNa ka meda cakava ke mani tete tale na mate.\niMatai: Vakadikeva vinaka\nVakadeitaki na kisi ena veitikotiko qai vakadikevi na kena tete na leqa.\nKarua: Ka me vakayacori taumada\nKevaka e gadrevi, sa na tekivu yavala sara na Tabana ni Bula e dau tuvanaka na ka me caka ke basika tale na COVID-19, vaka tale ga kina na veika sa tuvanaka tu na Matanitu. Ena dikevi na vanua e kune kina na mate kei na kena tete.\nE dua na ilawalawa ni veiliutaki ena Matanitu ena vakatulewa kevaka e sega ni gadrevi e dua na ka me caka, vakaraica na ituvaki, se vakayadrata na veitabana ena ka mera cakava.\nKatolu: Cakacaka vata\nKe sa vinakati me vakayacori e dua na ka ena vuku ni leqa tubukoso, e dua na timi e loma kei na noda matanitu era na cakacaka vata kei na iliuliu ni itikotiko raraba kei na Tabana ni iTataqomaki kei na Lewai ni Leqa Tubukoso mera tarova na tete ni mate, okati kina:\nna totolo ni kena tarai na tabana ni bula raraba\nqarauni ira na malumalumu kei na itikotiko wavokiti keda\ntokoni o ira na daunibisinisi\niTuvaki e rawa ni yaco\nNa COVID-19 e dua na mate lawaki – eda sa vuli sara mai kina vakalevu me yacova mai oqo, ia sa tiko na noda itavi ena kena tarovi na kena tete na mate qo.\nNa neitou dikeva, kila na veitaratara qai uqeta na tiko veiyawaki e rawa nira dikevi sara kina e levu qai totolo sara me kilai o ira era tauvi COVID-19 qai vakatikitikitaki. Eda sega ni rawa ni tukuna taumada na vanua kei na sala ena basika kina e dua na kisi vou ni mate qo ena noda itikotiko, ia sa vakarautaki e levu sara na ituvatuva me na walia na dui ituvaki e basika.\nEna vakatau tiko na ituvatuva ni veiqaravi ena vanua kei na gauna, ia ena vinaka meda na nanuma tiko e tolu na ituvaki ena vula i katakata qo.\niTuvaki 1: Tarovi na kena tete ena yalayala ni curuvanua\nE laurai ni tauvi COVID-19 o koya e cakacaka ena yalayala ni curuvanua ena gauna e dikevi kina.\nNi dikevi vinaka o koya e veitaratara kina e macala ni sega ni veilakoyaki vakalevu qai lailai sara o koya a veitaratara kina ena gauna a sega kina ni lai cakacaka.\nQo na ivakarau ni kena ‘dikevi, vakamuri qai vakatikitikitaki’ na kisi ni COVID-19.\nEna rairai biu ena iVakatagedege 1 o Niusiladi. Ena sega ni tarovi kina na gade se vakacagicagi ena vula ikatakata qo.\nKa mo na cakava\nSaga mo sikova wasoma na website se veilawa ena veika vovou e taba mai kina kei na neitou tabana ena iVolamata.\nUnite against COVID-19 Tabana ena iVolamata (external link)\niTuvaki 2: Vakadreti na Matanitu taucoko\nE dua e tauvi koya na mate qo ni gade ena dua na keba ena olodei.\nNa nona vakadikevi taumada e laurai ni vu mai vua e dua e cakacaka ena yalayala ni curuvanua. E macala ena gauna e dikevi kina o koya a veitaratara kina ena kila tale ga o ira na rairai dewavi ira na mate.\nEna toso cake na kena vakadikevi na mate oqo ena veivanua voleka, vaka talega kina ena veivanua raraba.\nEna rawa ni so na vanua sa na tarovi kina na veitosoyaki/se veisau na iVakatagedegede ni tataqomaki ena noda vanua. O ira na tiko ena keba sa na kerei mera vakamuria na ivakasala sa virikotori.\nVakamuria na ivakasala, vakarogoca na veika ena kaburaki mai na walesi qai sikova wasoma mai na veilawa qo.\niTuvaki 3: Rairai vakadreti na Matanitu taucoko\nE dua a tauvi COVID-19 ena dua na soqo ni lagasere mai na dua tale na vanua qai lesu tale e vale.\nNi vakadikevi se vu vakacava na mate e laurai ni sega ni vakadewa e dua e veiqaravi ena iyalayala ni vanua. Era lewe levu era tiko ena soqo ni lagasere ya e tetevi ira na mate, sa ra dui lesu tale ga ena veiyasana era lako mai kina. Sa na tete totolo sara na mate qo ena noda vanua.\nNa sala e vakayacori kina na soqo ni lagasere e vakadredretaka na kena vakaivolataki na veitaratara kei na nodra laurai o ira era veitaratara voleka sara. E laveti cake na ivakatagedegede ni nodra vakadikevi na lewenivanua.\nE rawa ni veisau na iVakatagedegede ni qaqarauni e vakadreti kina na noda vanua. Sa na rairai sega ni vakayacori eso na soqo qai kerei vei keda na lewenivanua e Niusiladi meda sa na tiko ga ena noda dui veivale qai waraka na ivakasala ni Matanitu.\nMe vakamuri na ivakasala ni matanitu, vakarorogo ena itukutuku mai na walesi qai sikova wasoma na website qo.\nLavetaka na ituvatuva ni ka me caka\nTarovi ena vula i katakata: neitou ituvatuva ena qarauni ni COVID-19 (external link)


O Jisu—“na Veivakaturi kei na Bula” (Joni 11) | Bula i Jisu\n“Veivakaturi kei na Bula”\nYACO YANI O JISU NI SA TAKALI O LASARUSA\nA biubiu mai Peria o Jisu qai gole sara i Pecani, dua na koro rauta ni rua na maile ena ceva kei Jerusalemi. Erau lolosi tiko o Meri kei Marica ni se qai takali ga na ganedrau o Lasarusa. Era mani gole yani e levu mera lai vakacegui rau.\nE tukuni sara vei Marica ni sa voleka yani o Jisu, sega ni bera nona gole me lai tavaki koya. E tukuna vei Jisu na ka erau rairai vakasamataka voli vakaveitacini ena va na siga sa oti: “Turaga, ke oni a tiko eke, ke a sega ni mate o ganequ.” Sega ni kena ibalebale qori ni sega na inuinui i Marica ni a kaya: “Au kila ena gauna mada ga qo ni ka kece oni kerea vua na Kalou ena solia vei kemuni.” (Joni 11:21, 22) E vakabauta ni rawa ni cakava o Jisu e dua na ka vei ganena.\nE sauma o Jisu: “Ena tucake tale na ganemu.” A nanuma o Marica ni vakaibalebaletaka tiko o Jisu na veivakaturi e vuravura ena gauna se bera mai, na inuinui e vakanamata kina o Eparama kei na so tale. E vakabauta o Marica ni na yaco dina, e kilai qori mai na ka e cavuta: “Au kila ni na tucake tale ena gauna ni veivakaturi ena iotioti ni siga.”—Joni 11:23, 24.\nVakacava ena rawa ni cakava o Jisu e dua na ka ena gauna sara ga ya? E tukuna o Jisu vei Marica ni solia vua na Kalou na kaukaua me vakamalumalumutaki mate, ena nona kaya: “O koya e vakaraitaka ni vakabauti au, ke mani mate, ena bula tale. O koya tale ga e bula tiko qai vakaraitaka ni vakabauti au ena sega sara ni mate.”—Joni 11:25, 26.\nE sega ni tukuna tiko o Jisu nira na bula tu ga nona tisaipeli. A tukuna mada ga vei ratou na nona yapositolo ni na mate o koya. (Maciu 16:21; 17:22, 23) E vakabibitaka tiko ga nira na bula tawamudu o ira na vakabauti koya. Levu era na qai rawata qori nira sa vakaturi. Ia o ira na yalodina era bula donuya na icavacava ni ituvaki qo era na rairai sega sara ni mate. Se mani cava e yaco, mera vakadeitaka o ira na vakabauti Jisu nira na bula tawamudu.\nSe qai cavuta oti ga o Jisu “o yau na vu ni veivakaturi kei na bula,” ia vakacava e rawa ni vakabulai Lasarusa ni sa vica tu na siga nona mate? E tarogi Marica o Jisu: “O vakabauta?” E sauma o Marica: “Io Turaga, au vakabauta ni o kemuni ga na Karisito na Luve ni Kalou, o koya ena lako mai vuravura.” E vakabauta o Marica ni rawa vei Jisu me cakava e dua na ka ena siga tiko ga ya, e mani vakatotolo i vale me lai tukuna vei tacina: “Sa tiko qo na Qasenivuli, e tarogi iko tiko.” (Joni 11:25-28) E biubiu sara mai vale o Meri ra qai muri koya eso tale nira nanuma ni gole ena ibulubulu i Lasarusa.\nE gole ga o Meri vei Jisu, cuva sobu i yavana, e tagi qai cavuta na ka vata ga e kaya o tacina: “Turaga, ke oni a tiko eke, ke a sega ni mate o ganequ.” E tarai Jisu ni raica na nona tagi o Meri kei ira na ilala levu. E vusolo na lomana qai tagi. Nira raica qori o ira na tu e kea, era luluvu tale ga. Ia eso era taroga: “Na cava a sega ni tarova rawa kina o koya na nona mate na tamata qo ni a vakavuna mada me rai na mataboko?”—Joni 11:32, 37.\nNa cava e yaco tiko e Pecani ni voleka yani o Jisu?\nNa cava e vakabauta kina o Marica na veivakaturi?\nE vakaraitaka vakacava o Jisu ni rawa ni cakava e dua na ka me baleta na mate i Lasarusa?\niMeli iMeli “Veivakaturi kei na Bula”\njy wase 90 t. 212-213


Rau Sega ni Nuitaki au na Noqu iTubutubu | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Baoule Bashkir Belize Kriol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kamba Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Lingala Lithuanian Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Maya Mexican Sign Language Mongolian Moore Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Samoan Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNa nomu nuitaki vakalevu e vakatau ena nomu daudina. Na nomu talairawarawa ena nodrau lawa na nomu itubutubu e vaka nomu saumi dinau tiko ina baqe. Nomu dinau vei rau oya na nomu talairawarawa. Ke rau dau nuitaki iko ena ‘sausaumi’, rau na solia vakarawarawa tale ga vei iko na ‘dinau’ se galala. Ia ke o sega ni dau nuitaki, kua ni kurabui ni rau na vakalailaitaka na nomu ‘ivolanidinau’ se na galala rau solia vei iko.\nKa ni sasaga me rau nuitaki iko nomu itubutubu. E vinakati mo vakaraitaka na itovo me rau nuitaki iko kina nomu itubutubu, ni bera ni rau solia tale vei iko na galala.\nITALANOA DINA: “Niu se itabagone au kila na ka rau vinakata noqu itubutubu meu cakava. Au dau cakava ga vakalasulasu, ia au cakava lo tiko na ka ga au vinakata. E dredre kina nodrau nuitaki au. Toso na gauna au liaca ni sala duadua ga rau na solia kina vakalevu vei au na galala oya meu daudina. E vinakati meu daudina meu nuitaki tale ga.”—Craig.\nKe mosimosi mada ga, saga mo daudina e veigauna. Eda dau cala kece, ia ke o via ubia ena lasu (se o lasu mo kua ni tukuna na ka dina) rau na sega ni nuitaki iko na nomu itubutubu. Ena yasana adua, ke kilai ni o dau dina ena ka kece, rau na kila nomu itubutubu ni o rawa ni vakatusa na cala o cakava. Qori na mataqali gone e dau nuitaki.\n“O na nuitaki ke o vakadinata ni o dau cala tale ga, ia ke o saga mo vunia o na sega ni nuitaki.”—Anna.\nMe vakasamataki: Vakacava o dau tukuna na ka dina ni rau taroga na nomu itubutubu na vanua o na lako kina, kei na veika o lai cakava? O dau tukuna na ka kece ni rau taroga na vanua o tu mai kina kei na veika o cakava?\nMo nuitaki. Talairawarawa ena lawa kece e vale. Dau cakava totolo na ka e tukuni vei iko. Ni dua na vanua e tukuni mo tiko kina, kua ni dau bera. Cakava na nomu lesoni mai koronivuli. Kua ni beca na vakatatabu ni lako ena bogi.\n“Ke rau kaya na nomu itubutubu mo gade vei ira nomu itokani ena bogi ia mo tiko e vale ena ciwa, ke o qai lesu mai ena veimama ni tini kua ni namaka me rau na soli iko mo gade tale vei ira!”—Ryan.\nE kaya na iVolatabu: “Nida na dui colata ga na noda icolacola.”—Kalatia 6:5, vmr.\nMe vakasamataki: Vakacava o dau tiko e vale ena gauna e vakaroti vei iko, vakaotia vinaka na nomu cakacaka, qai talairawarawa kevaka mada ga o sega ni taleitaka?\nDau vosovoso. Ke o vakavuna nodrau sega ni nuitaki iko na nomu itubutubu, ena via taura na gauna me rau na nuitaki iko tale. E vinakati gona mo wawa.\n“Au rarawataka nodrau sega ni nuitaki au na noqu itubutubu ena levu tale na ka me veiganiti kei na noqu yabaki ni bula. Au nanuma ga ni vakatau nona matua e dua ena yabaki ni nona bula, ia e sega. Au kerei rau noqu itubutubu meu vakaraitaka vei rau niu rawa ni nuitaki. Oti toka vakalailai rau sa qai nuitaki au. Au vulica kina ni sega ni vakatau ena nona yabaki e dua na nona nuitaki, e vinakati me laurai ena ka e cakava.”—Rachel.\nE kaya na iVolatabu: “Dau vakadeitaka se o cei dina o kemuni.”—2 Korinica 13:5.\nMe vakasamataki: Me rau dau nuitaki iko na nomu itubutubu, cava eso na ka mo cakava mo ‘vakadeitaki iko kina’ vei rau?\nVAKATUTU: Tuvanaka nomu isausau, kua ni dau bera, vakaotia vinaka nomu itavi, muria na vakatatabu ni gauna e soli vei iko, se so tale na ka. Me rau kila na nomu itubutubu na ka o via cakava, tarogi rau ena veika rau namaka me rau qai nuitaki iko kina. Gumatua tale ga ni muria na veiuqeti ni iVolatabu: “Moni biuta tani na tamata makawa me vaka na nomuni itovo makawa.” (Efeso 4:22) Toso na gauna, rau na raica nomu itubutubu nomu toso!\n“Mareqeta nodrau nuitaki iko na nomu itubutubu. Dau tukuna vei rau na veika o cakava tiko. Taroga tale ga nodrau nanuma ena ivakarau ni nomu bula. Ke rau raica ni vinaka na nomu vakatulewa rau na nuitaki iko kina vakalevu.”—Phoebe.\n“Mo cakacakataka nomu nuitaki. Ena tiko na vuna vinaka rau sega ni nuitaki iko kina na nomu itubutubu. Ia na gauna rau tekivu nuitaki iko kina, sega ni kena ibalebale qo ni o sa rawata na kena ivakatagedegede. Rau vakadeitaka ga na nomu dau vakatulewa vakayalomatua.”—Kyle.\n“Kua ni dau lasutaki rau, kua ni vunitaka vei rau e dua na ka. Kua ni tukuna ga vakatikina na ka vei rau, oti rau qai vaqaqa na dina ni ka kece. Tukuna na ka kece. Ke o cakava qori, ena rawarawa nodrau nuitaki iko.”—Cortlan.\n“Mo dau vakaliuliu. Cakava nomu itavi, kua ni waraka me qai tukuni vei iko, cakava e levu tale na ka sega ni ka ga e namaki vei iko. Dau lesu e vale ni se bera na gauna e vakatatabutaki vei iko. Ke o vinakata mo nuitaki, mo vakaraitaka sara ga ni o rawa ni nuitaki.”—Rachel.\nO rairai nanuma ni o sa uabula, ia cava rau nanuma nomu itubutubu? Na cava mo cakava me rau nuitaki iko kina?\niMeli iMeli Rawa ni Rau Nuitaki au na Noqu iTubutubu?\nijwyp ulutaga 80


Esiteri 6 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nRokovi Motekai na tui (1-14)\n6 E sega ni moce rawa na tui* ena bogi oya. E mani kaya me kau mai na ivola ni itukutuku ni gauna oya,+ e mai wiliki sara vua na tui. 2 E laurai ni volai tu kina na ka e tukuna o Motekai me baleta na nodrau via vakamatei Tui Esuerosi o Pikicani kei Teresi, e rua na vakailesilesi ni tui erau ivakatawa ni katuba.+ 3 E taroga na tui: “Sa bau rokovi mada qai vakaicovitaki o Motekai ena ka qo?” Era kaya sara na dauveiqaravi ni tui: “E sega sara ga ni dua na ka e caka vua.” 4 Oti e kaya na tui: “O cei e tiko ena raranivale?” Se qai curu sara ga mai o Emani ena rara e tuba+ ni valenitui me tukuna vua na tui me vakaliligi o Motekai ena kau sa vakarautaka tu me baleti koya.+ 5 Era kaya vua na tui na nona dauveiqaravi: “E duri tiko ena raranivale o Emani.”+ E kaya sara na tui: “Vakacurumi koya mai.” 6 Ni curu i loma o Emani, e kaya mai na tui: “Na cava me vakayacori vua e vinakata na tui me rokova?” E kaya ga e lomana o Emani: “O cei tale e via rokova na tui me uasivi au?”+ 7 E kaya sara o Emani vua na tui: “O koya e vinakata na tui me rokova, 8 mera kauta mai na isulu vakatui+ e dau tokara na tui kei na ose e dau vodoka na tui kei na iubiniulu vakatui e uluna. 9 Me soli na isulu kei na ose vua e dua na vakailesilesi liu ni tui, mera vakaisulutaki koya e vinakata na tui me rokova, mera vakavodoki koya ena ose mera qai kauti koya ena rara ni koro. Mera kacivaka e matana: ‘Qo na ka e dau vakayacori vua e vinakata na tui me rokova!’”+ 10 Sega ni bera ni tukuna na tui vei Emani: “Vakatotolo! Kauta na isulu kei na ose me vaka o tukuna, mo cakava sara qori vei Motekai na Jiu e dabe tiko ena matamata ni tui. Me kua ni dua na ka e lutu ena ka o tukuna.” 11 E qai kauta na isulu kei na ose o Emani, e vakaisulutaki Motekai,+ e vakavodoki koya qai kauti koya voli ena rara ni koro, e kacivaka e matana: “Qo na ka e dau vakayacori vua e vinakata na tui me rokova!” 12 Oti e lesu yani o Motekai ina matamata ni tui, ia o Emani e vakusakusa i nona vale, e tagi qai ubia na uluna. 13 Ni talanoataka o Emani na ka kece e yacovi koya vei Seresi na watina+ kei ira kece na nona itokani, eratou tukuna vua na nona tamata vuku kei Seresi na watina: “Ke kawa ni Jiu o Motekai o sa tekivu bale tiko vua, o na sega sara ni qaqa vua, o na bale dina ga e matana.” 14 Ni ratou se vosa tiko ga vua sa ra yaco yani na nona vakailesilesi na tui mera kauti Emani vakatotolo ina kanavata e vakarautaka o Esiteri.+\n^ Ipe., “vuka nona moce na tui.”


Vakabulai Ira na Kainona o Esiteri | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nVakabulai Ira na Kainona o Esiteri\nE tiko e dua na goneyalewa Jiu e Susani ena korolevu o Perisia, na yacana o Esiteri. E kauti koya mai Jerusalemi kei na nona vuvale o Nepukanesa ena vica na yabaki e liu. E susugi koya na wekana o Motekai, na dauveiqaravi nei Esuerosi na Tui Perisia.\nE vinakata o Tui Esuerosi me dua na ranadi vou. Era lako nona dauveiqaravi mera kauti ira mai na goneyalewa rairai totoka ena vanua, wili kina o Esiteri. E qai digitaki Esiteri o Esuerosi me ranadi. A tukuna vua o Motekai me kua ni vakatakila ni Jiu.\nE vinakata o Emani na nodra iliuliu na turaga mera cuva kece vua na lewenivanua. A bese ni cakava qori o Motekai, e cudru sara ga o Emani qai via vakamatei koya. Ni kila ni Jiu o Motekai, e nakita sara mera vakamatei kece na Jiu ena vanua. E kaya vei Tui Esuerosi: ‘Era rerevaki na Jiu, mo vakamatei ira.’ E kaya na tui: ‘Cakava na ka o vinakata.’ E vakadonuya tale ga me bulia o Emani e dua na lawa. Era vakaroti kina na lewenivanua mera vakamatei ira kece na Jiu ena ika13 ni siga ni vula o Eta. A raica tu qori o Jiova.\nA sega ni kila o Esiteri na lawa qori, mani vakauta vua o Motekai e dua na ilavelave qai tukuna: ‘Mo lai vosa vua na tui.’ E sauma o Esiteri: ‘O koya e lako vua na tui ni sega ni sureti ena vakamatei. Au se sega ni lako vua na tui me 30 na siga! Ia au na lako. Ke dodoka mai nona ititoko, au na bula. Ke sega, au na mate.’\nE lako sara ina rara ni valenitui o Esiteri. Ni raici koya na tui, e dodoka yani nona ititoko mani lako vua o Esiteri. E taroga na tui: ‘Na cava o vinakata?’ E sauma o Esiteri: ‘Au sureti kemuni kei Emani ina dua na kanavata.’ E sureti rau tale ena bogi qori o Esiteri ena dua tale na kanavata. A tarogi koya tale na tui ena kanavata qori: ‘Na cava o vinakata?’ E sauma: ‘E dua e via vakamatei au kei ira na kainoqu. Yalovinaka, vakabulai keimami.’ E taroga na tui: ‘O cei e via vakamatei kemuni?’ E sauma: ‘Na tagane ca qo o Emani.’ Na levu ni nona cudru o Esuerosi e vakarota me vakamatei totolo o Emani.\nIa e sega ni dua e bokoca rawa na lawa e vola o Emani, e sega ni rawa mada ga vua na tui. E lesi Motekai sara me nodra iliuliu na turaga qai vakadonuya me bulia e dua tale na lawa. E vakatarai ena lawa qori mera taqomaka na Jiu na nodra bula. Ena ika13 ni siga ni vula o Eta, era vakadruka kina na kedra meca. Tekivu ena gauna qori, era dau marautaka e veiyabaki na nodra qaqa.\n‘Dou na kau ina matadra na kovana kei na tui ena vukuqu, me ivakadinadina vei ira kei ira tale ga na veimatanitu.’—Maciu 10:18\nTaro: Na cava e nakiti me caka vei ira na Jiu? E vakaraitaka vakacava o Esiteri nona vakabauta?\nCudruvi Motekai o Emani\nVaqara na cava e cala ena droini, qai rokataka na droini qo.


Vakatekivu 6—Nodra Bula Voli e Vuravura na Tuwawa | iTalanoa Vakaivolatabu\nKE TOROVI iko tiko mai e dua e yacova na doka ni nomu vale na kena balavu, o na rairai kaya ni o koya na tuwawa. Era a tu dina e vuravura na tuwawa ena dua na gauna, qai kaya kina na iVolatabu ni tamadra na agilosi mai lomalagi. E rawa vakacava ni yaco na ka oqo?\nNanuma tiko ni a vakaogai koya ena vakavu ca na agilosi o Setani, qai sagai ira sara mada ga na agilosi ni Kalou mera caka ca. Yaco na gauna me so era rogoci koya. Era biuta na nodra ilesilesi vakalou mai lomalagi, ra vukici ira mera yago vakatamata ra qai lako sobu mai vuravura. O kila na vuna?\nE kaya na iVolatabu ni gauna era raici ira kina na yalewa totoka ni vuravura o ira na luve ni Kalou oqo, era vinakata sara ga mera mai bula vata kei ira. Sa ra qai lako mai vuravura mera vakawatitaki ira na yalewa oqo. Na iVolatabu e kaya ni cala na ka era cakava, ni a buli ira na Kalou mera bula ga mai lomalagi.\nEna gauna gona era sa mai vakaluveni kina, e duatani na irairai ni luvedra. A sega soti ni laurai na kedra duidui nira se qai sucu. Ia, ni toso na gauna e laurai levu nira tubu tiko ga mera lelevu, momoqaqa, yacova sara nira sa lai tuwawa.\nEra ca na tuwawa oqo, nira dau vakayagataka nodra kaukaua levu mera veivakamavoataki. E dau nodra sasaga mera vakatubuca mera lai ca tale ga kina na lewenivanua.\nSa mai mate o Inoki, ia e dua tale na turaga vinaka a bula tiko e vuravura, na yacana o Noa. A dau cakava na ka e vinakata na Kalou.\nEna dua na siga a kaya na Kalou vei Noa ni sa kena gauna me na vakarusai ira kece kina na tamata ca. Ia ena vakabulai ga o Noa, nona vuvale, kei na vuqa na manumanu. Meda raica mada se a cakava vakacava oqo na Kalou.\nVakatekivu 6:1-8; Juta 6.\niMeli iMeli Nodra Bula Voli e Vuravura na Tuwawa


Me 11, 2018 veiqaravi\nBaqe ni Kenada me ra vakayagataka na blockchain ni rau vakaitikotiko vakadua vakasauri na ivakadei vakaivola\nNa “Cakacaka ni Jasper” sa vakaraitaka na veivakatovolei ni blockchain ni veisoliyaki yani na ivola sa mana ena automating na ivakadei vakaivola na veitikotiko ena real-time, me vaka na baqe ni Kenada kei na rua na veitokani ena na “donu na ivakadei vakaivola kei na veivakatarogi ni sausaumi” cakacaka.\nGaetz ni Gerry, Peresitedi kei na CEO ni sausaumi Kenada, a cavuta vakaoqo:\n“Oqo e vakaraitaka ni na rawa me sereki kina na sausaumi ena dua na sala sega ni sa caka ni bera ni – mai vei vakadodonu swapping taurivaki e veisiga mai na buyers ki na sellers, yaco kina na veitikotiko totolo.”\nKorea isau Upbit raided ena prosecutors\nProsecutors ena ceva kei Korea era a ni raided na isau ni cryptocurrency e levu duadua ena loma ni vanua, UPbit. Vakadikeva tiko na Lotu mai na prosecutors’ Valenivolavola ni Seoul vakasaqara na ulu ni valenivolavola ni rau veisau ena ika 10 ni me.\nE kilakasamitaki na veivakaisini ni allegedly volitaki na cryptocurrency vei ira na kasitama ka sa sega sara ga ni lewe ni UPbit, me vaka na ripote.\nNa prosecutors’ Valenivolavola ni tukuni: “Eda sa na rawata hard Disi ni TempleReady kei na veivola ni veika vakailavo mai na confiscation. Sa namaki me taura na gauna na vakadidike.”\nHuawei e oka kina na app ni baosi ni Bitcoin ena kena sitoa ni app\nEna rawa me lavetaki na wallets ni Bitcoin ena nodra iyaya me baleta na imatai ni gauna me tekivu kina na Vakaraubuka na ira era vakayagataka na talevoni Huawei.\nHuawei, koya ka handset na ikatolu na bolebole levu duadua ena buli kei vuravura, sa vagalalataki na baosi ni Bitcoin ni na BTC.com ena kena AppGallery, me vaka na Alejandro de la Torre, IVukevuke ni BTC.com ni Peresitedi ni cicivaki ni bisinisi.\nE kaya o koya na AppGallery na vakacurumi taumada ena kece na vou ni talevoni ni Huawei.\nNa raica ni sa na levu sara na kena revurevu ena na makete Jaina na na toki, Evei na ivoli ni na talevoni veikauyaki bolebole levu duadua ena levu na Huawei. Na matanitu o Jaina buloko ni talevoni ni Android iMamaroroi ni Google Play kei na eso na iwase ni nona Apple iTunes, yalana na curu ki na apps vakataki nei BTC.com. Ni sa sogota na Jaina sobu cryptocurrency vucesa na yavu, na tamata e rawa ga se Initaneti na KNK.\n"Sa ikoya e dua na madigi vinaka me tabaka ki na makete Jaina,"de la Torre kaya ena dua na veivakatarogi ni talevoni. "Na vakayagataki ni cashless na sausaumi ka apps sa levu sara ka sa sega ni tiko na ivakarau ni baqe ena kena ivakarau dodonu, vakakina e dua na kisi ni vakayagataki vinaka me baleta na crypto na sausaumi me tubu kina e kea."\nHardforks ni Bitcoin na cava e?\nNa cava e na fork? T...\nNei Mastercard CFO: Ni sa boosting volivoli ni Cryptocurrency na noda kasitama vakayagataki ilavo\nSa raica na MasterCard ...\nOta ni a ni regulator na Ceva kei Korea 12 veisau ni cryptocurrency me railesuvi na konitaraki ni kasitama\nNa Ceva kei Korea corpor....\nSa oti na duru:Vucesa na Bots me baleta na Cryptotrading\nTarava na duru:Crypto Adolescents\nOkosita 21, 2018 veiqaravi


Atu Kurumudu - Viti FM\nTOSO TIKOGA NA SASAGA NI TABANA NI WAI\nVUQA nai tikotiko e ra dau tukutukuna tu ni daumaka ga na drodro ni wai, ena daumaka na tiko. Yabaki 2016, ratou semata na ivakaso levu ni wai mai na Dreketi Reservoir me drodro ki na veitikotiko ena loga ni raisi mai Dreketi in Macuata. E qarava kina na tabana ni wai se na Water […]\nUlunivanua kacabote mai Tonga – e kaukauwa duadua!\nEra sa vakadeitaka na dau vakadidike ni oqo na veika era raica rawa ena kena kacabote na ulunivanua mai Tonga. “The eruption of the Tonga volcano in January has been confirmed as the biggest explosion ever recorded in the atmosphere by modern instrumentation.” E tukuni mada ga ni kena kaukauwa, e sega mada ga ni […]


O ira era kunea na sala me ra raica dina kina na Tamata era sa kunea na matanikatuba ki na reki cecere ni bula kei na iwali ni dredre levu duadua ena bula.\nKemuni na taciqu kei na ganequ lomani, na itokani taleitaki, au vakavinavinaka niu tiko vata kei kemuni ena muanimacawa vakasakiti oqo ni koniferedi raraba. O Harriet kei au keirau reki vata kei kemuni ena noda tokoni Elder Gong kei Soares kei ira na lewe vuqa na tacida era sa ciqoma na veikacivi vou ena koniferedi raraba oqo.\nE dina niu nanuma noqu itokani lomani o Peresitedi Thomas S. Monson, au lomana, tutaka ka tokona na noda parofita ka Peresitedi, o Russell M. Nelson, kei rau nona daunivakasala vakaturaga.\nAu sa vakavinavinaka talega ka doka ni rawa meu mai cakacaka vata tale vakavoleka kei ira na noqu itokani lomani Veitacini ena Kuoramu ni Le Tinikarua.\nNa kena ilutua, au rokova vakalevu ka marautaka noqu lewena Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu E daidai, era tuvakarau kina e milioni na tagane, yalewa kei ira na gone me ra lave ena vanua era tu kina ena itutu se veikacivi cava ga—ka ra saga mai vuniyalodra me ra qarava na Kalou kei Ira na luvena, me tara cake na matanitu ni Kalou.\nNikua e dua na siga bibi.Na Sigatabu ni Siganimate, na gauna eda vakananuma kina na mataka lagilagi oya ena nona tagutuva na iVakabula na ivau ni mate1 ka basika ena qaqa mai na ibulubulu.\nNa Siga Cecere Duadua ena iTukutuku ni Veigauna\nEna dua na gauna walega qo au taroga na initaneti, “Na siga cava e veisautaka vakalevu duadua na itukutuku ni vei gauna?”\nNa kena isau, eso e veivakakidacalataki ka so e matalia so e titobu ka vakavure vakasama. Era oka kina, na siga a lutuka kina na Cevaicake kei Mexico e dua na vuravura vatu; se ena 1440, ni vakaotia o Johannes Gutenberg na nona kabani ni tabaivola; io kei na siga oya ena 1903 ena nodrau vakaraitaka na veitacini na Wright ni rawa dina ni vuka na tamata.\nKevaka e tarogi vei iko na taro vata oya, na cava o na tukuna?\nE matata na kena isau ena noqu vakasama.\nMe da kila na siga bibi duadua ena itukutuku ni vei gauna, sa dodonu me da lesu tale ki na yakavibogi oya voleka ni 2,000 na yabaki sa oti ena Were mai Kecisemani ena nona tekiduru o Jisu Karisito ena vakamamasu ka cabori Koya me isau ni noda ivalavala ca.Sai koya ena gauna ni isoro cecere tawavakaiyalayala oya ni veivakararawataki sega ni vakatauvatani rawa ena yago kei na yalo ka bunotaka kina na dra mai na qara kece ga ni yagona o Jisu Karisito, sai koya na Kalou.Ena dela ni loloma uasivi, nona a solia taucoko me rawa kina ni da taukena taucoko. Na Nona isoro vakalou, dredre ni da kila, me na vakilai ga e vuniyaloda kei na noda vakasama, sa vakananuma vei keda na idinau raraba ni vakavinavinaka eda sa dinau tu kina vei Karisito me baleta Nona isolisoli vakalou.\nEna lomaloma ni bogi oya, sa kau mai ko Jisu e matadra na iliuliu vakalotu kei ira na vakaitutu vakapolitiki me ra vakalialiai Koya, mokulaki Koya, ka lewa me vakamatei ena imatemate lolovira sara. A lili toka ena kauveilatai ena mosi kei na yaluma, me yacova, ni“sa oti.”2 A vakotori na yagona mate ena dua na ibulubulu qaravatu kerei. Ia, ena mataka ni ikatolu ni siga, o Jisu Karisito, na Luvena na Kalou Qaqa, e basika mai na ibulubulu qaravatu me vaka e dua na ka vakailagilagi, vakaturi cake mai na mate vakasakiti, rarama, ka vakaturaga.\nIo, e vuqa na ka e yaco ena itukutuku ni veigauna sa tatara vakalevu sara ki na bula ni veimatanitu kei ira na tamata. Ia ni o cokoti ira vata kece, ko na sega ni rawa ni o tekivu mo na vakatauvatana rawa ena na bibi ni ka e yaco ena imatai ni mataka ni Siganimate oya.\nNa cava e vakavuna me ka bibi duadua kina e yaco ena itukutuku ni veigauna na isoro tawavakaiyalayala kei na Tucaketale nei Jisu Karisito—ka levu cake na kena revurevu mai na ivalu ni vuravura, na leqa veivakarusai, kei na vua ni vakadidike e veisautaka na bula?\nEna vukui Jisu Karisito, Eda na Rawa ni Bula Tale\nNa kena isau e koto ena rua na bolebole lelevu dredre, ka da dau sotava kece.\nTaumada, eda na mate kece. Se vakacava na lailai ni nomu yabakinibula, na kemu totoka, bulabula, se nomu qaqarauni, ena dua na siga sa na sega na bula ena yagomu. Era na tagicaki iko na nomu itokani kei na matavuvale. Ia era na sega ni rawa ni vakalesui iko mai.\nIa, ena vukui Jisu Karisito, ena tu vakawawa nomu mate. Ena dua na siga erau na duavata tale na yalomu kei na yagomu. Sa na sega tale ni mate rawa na yago sa tucaketale mai na mate oqo,3 sa na laki bula ena tawamudu, galala mai na mosi kei na rarawa vakayago.4\nEna yaco oqo baleti Jisu na Karisito, o koya sa vakadavora Nona bula ka taura cake tale.\nSa vakayacora o Koya ena vukudra era vakabauti Koya.\nSa vakayacora o Koya ena vukudra era sega ni vakabauti Koya.\nE vakayacora o Koya vei ira sara mada ga era vakalialiai, ka rulaka, ka vosa vakacacataka na Yacana.5\nEna vukui Jisu Karisito, Eda na Rawa ni Bula vata kei na Kalou\niKarua, eda sa ivalavala ca kecega. Ena tarova noda bula vata kei na Kalou na noda ivalavala ca, baleta “ni sega ni rawa ni curu ki na nona matanitu e dua na ka dukadukali.”6\nA yaco kina, ni ra sa sogolati na tagane, yalewa, kei na gone kecega mai na Nona iserau—oya, me yacova na gauna sa solia kina o Jisu Karisito, na Lami sa sega ni duka, na nona bula me isau ni noda ivalavala ca. Baleta ni sega nona idinau ki na lewadodonu o Jisu, sa rawa vua me sauma na noda idinau ka sotava na gagadre ni lewadodonu ni tamata yadua. Oqori e daru okati kina o iko kei au.\nSa sauma o Jisu Karisito na isau ni noda ivalavala ca.\nO ira Taucoko.\nEna siga bibi duadua oya ena itukutuku ni veigauna, a dolava kina o Jisu Karisito na matamata ni mate ka biuta vakatikitiki na ilati e tarova tiko noda curuma yani na salatu tabu ka savasava ni bula tawamudu.Ena vukuna na noda Turaga na iVakabula, sa soli kina vei iko kei au e dua na isolisoli talei ka sega ni voli rawa—se cava ga na itukutuku ni noda bula, e rawa ni da veivutuni ka muria na salatu ka na kauti keda ki na rarama vakasilesitieli kei na lagilagi, era sinai kina na luvena yalodina na Tamada Vakalomalagi.\nE Cava Eda Reki Kina\nOqo na ka eda marautaka ena Sigatabu ni Siganimate—eda marautaka na bula!\nEna vukui Jisu Karisito, eda na tucake mai na veivakarusai nei mate ka mokoti ira eda dau lomana e ligada, ena drodro na wainimata ni reki kei na vakavinavinaka vuabale. Ena vukui Jisu Karisito, eda na tu me tamata tawamudu, ena vuravura sega ni vakaiyalayala.\nEna vukui Jisu Karisito, ena sega walega ni bokoci noda ivalavala ca; e rawa ni guilecavi.\nE da na rawa ni savasava ka vakacerecerei.\nEna vukuna noda iVakabula Daulomani, sa rawa ni da gunu tiko ga mai na mataniwai tovure tu ki na bula tawamudu.7 Eda na rawa ni tiko ga ena nona itikotiko vakatui na noda Tui tawamudu, ena lagilagi sega ni vakasamataki rawa kei na marau e taucoko.\nEda sa “Raica Beka na Tamata”?\nE dina ni tu na veika kece oqo, e vuqa ena vuravura nikua era sega tu beka ni kila se sega ni vakabauta na isolisoli talei sa solia vei keda o Jisu Karisito.Era sa rogoca beka na veika baleti Jisu Karisto ka kila ni dua o Koya e kilai levu ena veigauna, ia era sega ni raici Koya me vaka na Kena irairai dina.\nNiu vakasamataka na veika oqo, au nanuma lesu na iVakabula ni tu e matana na kovana ni Roma, o Ponitio Pailato, ni vo ga e vica na auwa me mate kina na iVakabula.\nE raici Jisu o Pailato ena dua na rai ni lewa vakavuravura. E dua na cakacaka me cakava o Pailato, e oka kina e rua na kena itavi levu: kumuni vakacavacava ni matanitu o Roma ka taqomaka na tiko sautu. Ia era sa kauta mai vua ko ira na matabose ni Jiu e dua na tamata era tukuna ni vakaitatao tiko vei rau ruarua.8\nNi oti nona vakataroga nona kaivesu, sa kacivaka o Pailato, “Au sega ni raica e dua nona cala na tamata.”9 Ia e nanuma me vakalomavinakataki ira era beitaki Jisu tiko, a qai vakayagataka o Pailato e dua na ivalavala ni vanua ka vakatarai kina me sereki e dua na kaivesu ena gauna ni lakosivia. Era na sega beka ni sereki Jisu mai vua na daubutako ka daulaba o Parapa?10\nIa era kailavaka na ilala kosakosa vei Pailato me sereki Parapa ka vakamatei Jisu ena kauveilatai.\n“A cava na vuna?” E taroga o Pailato: “A cava na ka ca sa cakava ko koya?”\nIa era sa qai qoqolou vakalevu cake. “Vakota ki na kauveilatai!”11\nEna dua na iotioti ni sasaga me ra lomavinaka na ilawalawa ca, a vakaroti ira nona tamata o Pailato me ra vakanakuitataki Jisu.12 Era vakayacora oqori, ka laivi koya ni sa dra ka drakusi tu. Era vakalialiai Koya, vakadarama e uluna na isala wa vakavotona, ka vakasulumi Koya ena kote lokaloka.13\nRairai e nanuma beka o Pailato ni oqori ena vakamamautaka nodra vinakata me dave na dra.De rawa ni ra lomana kina na tamata oya. “Raica au sa kauti koya mai vei kemudou, mo dou kila niu sa sega ni kunea e dua na ivalavala ca vei koya. … Raica na tamata!”14\nA tu sara ga vakatamata na Luve ni Kalou e matadra na tamata e Jerusalemi.\nE rawa ni ra raici Jisu, ia era a sega ga ni raici Koya dina sara.\nE sega vei ira na mata me ra raica.15\nEna vakasama ni vosa vakaibalebale, o keda talega eda sa sureti me da “raica na tamata.” Na vakasama eso baleti Koya e duidui e vuravura. Era vakadinadinataka na parofita ni gauna oqo ni o Koya na Luve ni Kalou. Au vakayacora talega oqo. Sa dodonu ka bibi sara me da dui kila vakataki keda. Ni da vakananuma vakatitobu na bula kei na veiqaravi nei Jisu Karisito, na cava o raica?\nO koya, ni ko sa virikovuti tu ena rarawa kei na yaluma, raica na Tamata.\nNi o vakila ni ko sa lakosese se guilecavi, raica na Tamata.\nNi o rarawa voli, tu duadua, vakatitiqa, vakacacani, se vakadrukai, raica na Tamata.\nEna vukei iko o Koya.\nEna vakabulai iko o koya ka vakaibalebale na nomu ilakolako. Ena sovaraka mai na Yalona ka vakasinaita na yalomu ena reki cecekia.16\n“Sa dau solia na kaukauwa vei ira era sa malumalumu; ia ena vakalevutaka na kaukauwa vei ira era sa sega ni gumatua rawa.”17\nNi da sa raica dina na Tamata, eda na vuli mai Vua ka segata me da vakataudonutaka noda bula Vua.Me da veivutuni ka saga me da vakasavasavataka noda veitiki ni bula ka tubu cake vakalailai Vua e veisiga. Eda nuitaki Koya. Eda vakaraitaka noda lomani Koya ena noda muria Nona ivunau ka bula taka noda veiyalayalati bibi.\nEna dua tale na kena itukutukuni, eda yaco me nona tisaipeli.\nNa nona rarama veivakasavasavataki e vakamalumalumutaka na yaloda. Nona loloma soliwale e laveti keda cake. Sa vakamamadataki noda icolacola, ka vakatitobutaki noda vakacegu. Ni da sa raica dina na Tamata, sa noda na yalayala ni na vakalougatataki noda veisiga ni mataka ka na vakauqeti ka tokoni keda ena iwavoki kei na sukusukura ni sala ena ilakolako ni bula. Ni da railesu, eda na vakadinadinataka ni tiko e dua na ivakarau vakalou, ni ra na sota vinaka na digo kece sara.18\nNi o sa ciqoma na Nona isoro, yaco mo Nona tisaipeli, ka qai yacova yani na icavacava ni nomu ilakolako e vuravura, na cava sa na yaco ena veika rarawa o sa sotava ena bula oqo.\nEra sa na yali.\nNa veivakacudrui, vakawaleni taki, veivakacacani o sa sotava?\nSa na yali.\nNa vakararawataki, mosiniyalo, kilaiyalona, madua, kei na yaluma o sa lakocuruma?\nOya beka na vuna “eda sa tukuni Karisito ka rekitaki Karisito, ka vunautaki Karisito ka parofisaitaki Karisito, …me ra kila kina na noda kawa na sala me bokoci kina na nodra ivalavala ca”?19\nOya beka na vuna eda sa saga e vuniyaloda me da raica dina na Tamata?\nKemuni na taciqu kei na ganequ, au vakadinadinataka ni siga bibi duadua ena itukutuku makawa ni kawatamata na siga a vakadruka kina o Jisu Karisito, na Luve ni Kalou na mate kei na ivalavala ca ena vukudra na luve ni Kalou kece sara. Kei na siga bibi duadua ena nomu bula kei na noqu sai koya na siga eda vulica kina me da “raica na tamata”; ni da raici Koya baleta o cei dina o Koya; ni da vakaivotavota mai vuniyaloda ena mana ni Nona isoro; ena gauna eda yalataka kina ena igu kei na kaukauwa vakavoui me da muri Koya. Me na dau nanumi tu ena veisiga ni noda bula taucoko na siga oqori.\nAu laiva vei kemuni na noqu ivakadinadina kei na veivakalougatataki ni gauna eda “raica kina na tamata,” eda na kunea na ibalebale, na reki, kei na vakacegu ena bula vakavuravura oqo kei na bula tawamudu ena vuravura sa bera mai. Ena yaca tabu i Jisu Karisito, emeni.\nRaica Mosaia 15:23\nRaica Alama 11:45\nRaica Ai Vakatakila 21:4.\nRaica 1 Koronica 15:21–23.\n3 Nifai 27:19.\nRaica Joni 4:14\nRaica Luke 23:2.\nJoni 18:38 Me levea na veilewaitaki Jisu, a tovolea o Pailato me biliga yani na kisi vei Eroti Anitipasi. Kevaka e rawa vei Eroti, o koya ka vakarota na mate nei Joni na Dauveipapitaiso (raica na Maciu 14:6–11), me beitaki Jisu, me na qai sitabataka ga o Pailato na lewa oqori ka kaya ni oya e dua na ka ni nodra itikotiko e vakadonuya me rawa ni maroroi kina na tiko sautu Ia a sega ni cavuta o Jisu e dua na vosa vei Eroti (raica na Luke 23:6–12),ka mani vakasukai Koya lesu o Eroti vei Pailato.\nRaica na Marika 15:6–7; Joni 18:39–40. E vola e dua na vuku ni Veiyalayalati Vou, “E vaka tu me dua na itovoudei, ena gauna ni Lakosivia ena sereka na Kovana ni Roma vei ira na lewenivanua vaka-Jiu e dua na kaivesu e totogi mate tu” (Alfred Edersheim,The Life and Times of Jesus the Messiah , 2:576). Na yaca Parapa e kena ibalebale “na luvei tamana.” Na vakasama me soli vei ira na kai Jerusalemi me ra digitaka e dua vei rau na turaga oqo e taleitaki toka.\nA rerevaki sara na veivakanakuitataki ka vakatokai kina na “the intermediate death” (Edersheim, Jesus the Messiah, 2:577).\nRaica na Joni 19:1–3\nE liu, a dikeva ko Jisu ni “sa uro mai na lomadra na tamata oqo, a sa didivara na daligadra, a sa bobo na matadra; de dua na siga ena rai na matadra, ka rogo na daligadra, ka kila na lomadra, A ra saumaki mai, ia kau na vakabulai ira.” Ia ena loloma a kaya kina o Koya vei ira Nona tisaipeli, “A sa kalougata na matamudou, ni dou sa raica, kei na daligamudou ni dou sa rogoca” (Maciu 13:15–16). Eda na laiva beka me kaukauwa na yaloda, se eda na dolava na matada kei na lomada me da raica vakaidina na Tamata?\nRaica Mosaia 4:20\nRaica na Dieter F. Uchtdorf, “The Adventure of Mortality” (lotu ni itabagone qase cake ni vuravura raraba, 14 ni Janu. 2018), broadcasts.lds.org.


Tauyavu ni Cakacaka Vakavunau | iTukutuku kei Idonisia\niVakadinadina e Semarang, Java (ena 1937)\nE sega ni dabe dei o Alexander MacGillivray, na ivakatawa ni tabana e Ositerelia. E dua na leqa e curuoso toka kina nona vakasama me vica na siga, sa qai kunea na kena iwali. E via lai veitalanoa sara ga kei Frank Rice.\nE se qai mai vakamacawa toka ga ena valenivolavola ni tabana o Frank, dua na painia e yabaki 28. A vulica na ka dina ni se itabagone, oti e painia sara. E tini vakacaca na yabaki nona vunau voli ena levu na vanua e Ositerelia. E dau vodo ose, basikeli, motopai, e dua tale ga na nona lori vakavale. E mai tiko ga vakalekaleka e Peceli ni bera ni gole ina nona ilesilesi tarava.\nE kacivi Frank ina nona ofisi o Brother MacGillivray, qai dusia vua ena mape na veiyanuyanu ena vualiku kei Ositerelia. E taro sara: “Frank, o na via lai tauyavutaka na cakacaka vakavunau eke? E se sega ni dua na tacida e tiko ena veiyanuyanu qo!”\nE vakaraica o Frank na veiyanuyanu era taliva toka me vaka na daimani ena Wasawasa vakaIdia. A se yaca ni vanua ena gauna ya o Netherlands East Indies, ia nikua sa kilai me o Idonisia. * Era tiko ena veiyanuyanu qori e vica vata na milioni era se sega ni rogoca na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. E dusia o Frank na koroturaga o Batavia (sa kilai nikua me o Jakarta), qai kaya “Au via tekivu eke!”\nVunau e Java\nE gole ena 1931 o Frank Rice i Jakarta, na korolevu ena yanuyanu o Java. E lai rede ena dua na vale ena korolevu, qai kurabuitaka o itaukeinivale na levu ni kateni ivola vakaivolatabu e kauta tu yani.\nFrank Rice kei Clem Deschamp e Jakarta\nE nanuma lesu o Frank: “E vou vei au na ituvaki ni vanua niu se qai yaco yani, au dau vakanananu tale ga. E duidui vakalevu na nodra isulusulu na lewenivanua ni vakatauvatani kei na neimami isulusulu mai Ositerelia. Au sega ni kila na vosa vakaNecaladi se vosa vakaIdonisia. Au mani masuta na veidusimaki i Jiova, au sa qai vakasamataka de dua era na tiko eso ena vanua ni bisinisi era kila na vosa vakavalagi. Qori sara ga na vanua au tekivu vunau kina. Kila na cava! E vuavuaivinaka dina!”\nE levu e Jakarta era vosa vakaNecaladi, e mani saga o Frank me vulica na vosa qori qai vunau sara e veivale. E saga tale ga me vulica na vosa vakaIdonisia. E kaya o Frank:“E leqa ga ni sega vei au na ivola vakaIdonisia. Sa qai vagolei au o Jiova vua e dua na turaga ni Idonisia e qasenivuli. E taleitaka na ka dina, e vakadonuya sara me vakadewataka na ivola Where Are the Dead? E levu tale na ivola e vakadewataki, ra qai tataleitaki e levu na lewenivanua e Idonisia.”\nErau yaco yani e Jakarta ena Noveba 1931 e rua tale na painia mai Ositerelia, o Clem Deschamp e yabaki 25, kei Bill Hunter e yabaki 19. Erau kauta mai e dua na lori vakavale, dua vei ira na imatai ni lori va qori me laurai e Idonisia. Erau vulica rawa eso na vosa vakaNecaladi, rau sa qai lai vunau ena veikoro lelevu e Java.\nE ra, matau: Vakayagataka o Charles Harris na basikeli kei na lori vakavale ena nona vunau\nE muria na mawedrau o Clem kei Bill, o Charles Harris e dua tale na painia mai Ositerelia. A tekivu vunau e Java o Charles ena 1935, e vakayagataka na lori vakavale kei na basikeli. E veisoliyaka na ivola ena lima na vosa: vakaArapea, vakaJaina, vakaNecaladi, vakavalagi, vakaIdonisia tale ga. E veisoliyaka e rauta ni 17,000 na ivola ena so na yabaki.\nNa levu ni ivola e solia o Charles e vakavu kauai vei ira e levu. Kena ivakaraitaki, e tarogi Clem Deschamp e dua na vakailesilesi e Jakarta: “Le vica oni cakacaka vata tiko e East Java?”\n“Dua ga,” e kaya o Brother Deschamp.\n“O nanuma meu vakabauta tu qori?” e taroga vakacudrucudru na vakailesilesi. “Ni laurai na levu ni ivola sa veisoliyaki ena veiyasana, de dua era cakacaka tiko mai kea e dua na ilala levu!”\nDua na ka nodra gugumatua na painia era lai tauyavutaka na cakacaka me rawa nira rogoca e levu na itukutuku vinaka. E kaya o Bill Hunter: “Keitou tara na yanuyanu taucoko, ia tu tu yadua me keitou vosa vakarua vua e dua.” E vuavuaivinaka na sore ni ka dina eratou kaburaka ni marautaki kina e levu na veivakalougatataki vakayalo.—Dauv. 11:6; 1 Kor. 3:6.\nCakacaka Vakavunau e Sumatra\nEna 1936, eratou veivosakitaka na painia e Java na sala me vakatetei kina na itukutuku vinaka e Sumatra, na ikaono ni yanuyanu levu duadua e vuravura. Na yanuyanu qo e takosova sara tu ga na iyalayala ni veimama kei vuravura, e sukusukura na kena veidelana, e tu tale ga kina na koro lelevu, iteitei, vanua lolobo, kei na veikauloa.\nEratou duavata na painia me sa lako i Sumatra o Frank Rice, ratou mani solia na ivovo ni ilavo e tu vei ratou me nona ivodovodo. Ena nona ilakolako o Frank i Medan, e North Sumatra, e kauta tiko e rua na kato ni vunau, 40 na kateni ivola, kei na dua na ilavo lailai ga. Dua na ka na dei ni vakabauta i Frank. Ni yaco ga i Sumatra, sa tekivu vunau sara. E nuidei ni na vakarautaka o Jiova na ka e vinakati me vakayacora kina na nona ilesilesi.—Maciu 6:33.\nE sotava o Frank e dua na turaga ni Necaladi ena iotioti ni macawa ni nona vunau e Medan, e sureti koya sara me rau lai gunu kofi. E tukuna o Frank ni vinakata e dua na motoka me vunau kina ena yanuyanu taucoko. E dusia na turaga ni Necaladi e dua na motoka ca ena nona lomanibai qai kaya, “Ke o rawa ni ripeataka, au na solia vei iko me 100 na guilder (ilavo ni Necaladi).” *\nE kaya o Frank: “E sega ni tu vei au e 100 na guilder.”\nE raici Frank na turaga ni Necaladi qai taroga: “O via vunau dina ena yanuyanu taucoko o Sumatra?”\n“Io,” e sauma o Frank.\n“Sa donu, kauta na motoka ke o rawa ni ripeataka,” e kaya na turaga ni Necaladi. “O rawa ni qai solia vakamalua na kena isau.”\nE ripeataka o Frank na motoka, oti sa vakayagataka sara. E kaya ena dua na gauna e muri: “Au lako sara tu ga ena vakabauta ena noqu lai vunau e Sumatra. E tawa vinaka ga na benisini ni noqu motoka, vakavodoki na ivola, au sa biubiu sara.”\nHenry Cockman, Jean, kei Clem Deschamp e Sumatra, 1940\nA tara na yanuyanu taucoko o Frank qai lesu i Jakarta ena yabaki tarava. E volitaka na motoka ena 100 na guilder, vakauta sara na ilavo vua na turaga ni Necaladi mai Medan.\nOti e vica na macawa, a taura e dua na ivola mai Ositerelia o Frank, e volai tiko yani kina na nona ilesilesi vou. Sa vakasosolo sara me lako. I vei? Me lai tauyavutaka na cakacaka e Indochina (sa kilai nikua me o Cambodia, Laos, kei Vietnam).\n^ para. 4 A dau kilai tale tu ga me o Dutch East Indies. Era yaco yani eso mai Necaladi ena rauta na 300 na yabaki yani e liu, era lai veiliutaki sara ena vanua qori ena vuku ni kena maketetaki na isaluaki. Ena vo ni ivolatukutuku me baleti Idonisia, sa na vakayagataki ga na yaca ni vanua ena gauna qo.\n^ para. 3 Qori e tautauvata kei na $1,100 (na ilavo ni Merika) ena gauna qo.\niMeli iMeli Au Via Tekivu Eke!\nIdonisia: Au Via Tekivu Eke!


SERE VOU-MARIA I NA LUVEQU-YOUNG BROTHERS - Viti FM\nWritten by Ben Ravulo on April 28, 2022\nYOUNG BROTHERS- Na matasere oqo e tauyavutaka ka kenai i liuliu o Simione Buinimasi ka i liuliu talega ni matasere na Moli Kamica Kei Nadavaci, ka ratou lewena na matasere qo o Leone Lawa,Avi kei Jone.\n“MARIA I NA LUVEQU”-Nai talanoa ni sere qo e talanoataki kina edua na bula ni veitau ka qai kunekunetaki kina edua na goneyalewa rairai totoka ka mani vakatokayacataki me yacana o Maria.\nEna loma ni 9 na vula ena kena sa kilai ni sa kunekune tiko o Tinana,sa qai rogoca o Tamana ka cakitaka vakadua tu me yacova sara ga na gauna e sa qai sucu kina,Ia,e sa matai tamana kece saraga ni sa sucu mai o Maria,ka sa ma ni yaco me rau veivakameautaki vaka veitau ka rau sa mani bucina na vuvale vinaka oqo.\nNi oti e 3 na yabaki ni nona bula voli o Maria ena vuravura qo,e a qai tauvi koya edua na mate ka kautani vakadua kina na nona bula,ka dreve kece na nodra sasaga na Vuniwai kei na Nasi ni sa kaci nai taukei ni bula.E a qai veivutuni taka o tamana na nona a cakitaki koya voli tu mai ena gauna e se kunekunetaki tu mai kina.\nE rawa ni o rogoca na sere oqo ena Vitifm 92.2fm,92.6fm kei na 92fm.


Era Vakacegu Qai Nuidei na iTabaqase e Portland, Ositerelia\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Baoule Basque Batak (Toba) Bislama Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chol Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish Fon French Galician Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hungarian Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Lingala Lithuanian Malagasy Malay Malayalam Myanmar Nahuatl (Huasteca) Ndebele (Zimbabwe) Norwegian Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tarascan Telugu Thai Turkish Ukrainian Valencian Vietnamese Yoruba vakaViti\nEra Vakacegu Qai Nuidei na iTabaqase\nMe vaka ga na veivanua tale eso, dua na ka na tubu ni kedra iwiliwili na itabaqase e Ositerelia. Eso vei ira qori era sa lai tiko ena vale e vakarautaki vakatabakidua vei ira na malumalumu. Dua na ka nodra veivuke o ira na cakacaka ena vanua qori, era vakarautaka tale ga na ka mera bula kina na itabaqase e veisiga.\nE levu na itabaqase era tiko ena vale ni malumalumu era vinakata tale ga mera kauaitaki vakayalo. Ena so na gauna ena rairai vakavucesa tu vei ira na bula, galili, ra qai nanuma ni sega ni dua e vukei ira. E dau veivakacegui qai vakanuideitaki ira na nodra dau veisiko yani na iVakadinadina i Jiova ena rua na vale ni malumalumu e toka e Portland ena tauni e Victoria, mai Ositerelia.\nVeivosakitaki na Ulutaga Vakaivolatabu Kei Ira na iTabaqase\nEra sota na mataveitacini e kea kei na dua na ilawalawa itabaqase era vakaitikotiko ena vale ni malumalumu mera veivosakitaka mai na iVolatabu na ka e yaco ena gauna i Jisu. E kaya o Jason: “Keimami na wilika vata kei ira na itabaqase e dua na wase ni iVolatabu, oti keimami qai veivosakitaka.” E levu vei ira qori era tautauvimate, era tu vakarau gona na iVakadinadina mera vakamacalataka vei ira na inuinui qai vakayaloqaqataki ira me baleta na yalayala ni Kalou ni na vakaotia na tauvimate kei na mate.\nE kaya o Tony e dua na iVakadinadina i Jiova: “E veimama ga na aua na neimami veisiko, ia era vinakata na itabaqase me keimami tiko tale. Sa qai dau toso me dua sara na aua, e kaya kina e dua na bubu ni via tomana na veivosaki me dua tale na aua!” Eso vei ira na itabaqase era mataboko, so tale era sa davo tu ga, eso tale era sega ni rawa ni qumia vinaka na ka. Ia era tu vakarau na iVakadinadina mera vukei ira ena ka e veivosakitaki, era uqeti ira tale ga mera vakaitavi ena veivosaki ena kena levu era vinakata.\nE okati tale ga ena nodra veisiko na iVakadinadina mera lagata eso na sere kei ira na itabaqase ena nodra vakacaucau vua na Kalou. E levu na gauna era na vinakata na itabaqase mera lagata eso tale na sere. Dua na tutu na yacana o John *, e kaya: “Keimami taleitaka na sere oni dau lagata. E vukei keimami me keimami kila, qai doka na Kalou.” O Judith e dua na bubu mataboko, e katona na qaqanisere kece e taleitaka!\nEra kauaitaka vakalevu na iVakadinadina na nodra bula yadua na itabaqase. E kaya o Brian e dua na iVakadinadina i Jiova a bolecakacaka ena nodra vukei na itabaqase, ke ra sega ni bula vinaka tu na itabaqase era na veisiko sara ga na iVakadinadina ena nodra rumu. E kaya tale ga: “Keimami na vosa vei ira, qai saga me keimami kila na lomadra. Ena so na gauna keimami na gole ena siga e tarava me keimami kila sa vakacava na kedra ituvaki.”\n“E Talai Kemuni Sara ga Mai na Kalou”\nEra dau taleitaka e levu na itabaqase era tiko ena vale ni malumalumu na nodra veisiko na iVakadinadina i Jiova. Dua vei ira na tiko wasoma ena veivosaki qori o Peter, e kaya: “Au dau rai vakanamata ina siga mera gole mai kina.” E kaya o Judith vua e dau qaravi koya: “Siga Vukelulu nikua! Kerekere vakarautaki au rawa ena vuli iVolatabu. Au sega ni via bera!”\nEra taleitaka na itabaqase na ka era vulica, era vakila tale ga nira toro voleka vua na Kalou. Ni oti nodra veivosakitaka e dua na ka a vakavulica o Jisu, e kaya Robert: “Au a sega tu ni kila na ibalebale ni italanoa qori ena iVolatabu. Ia qo au sa kila!” E vulica tale ga o David na bibi ni masu, e kaya: “Na masu e vukei au meu veitokani kina kei na Kalou, au vakadinadinataka tale ga ni bula dina o koya.”\nEra marautaka vakalevu na itabaqase na nodra sa mai kila na inuinui e tukuni tu ena iVolatabu me baleta na veigauna se bera mai. E kaya o Lynette me baleti ira na iVakadinadina i Jiova: “Vinaka vakalevu na nomuni mai wasea na itukutuku veivakacegui ena iVolatabu.” E kaya e dua tale na bubu: “E talai kemuni sara ga mai na Kalou!”\nNa levu ni nona taleitaka o Margaret na veisiko qori, sa gole wasoma ena na nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova ena nodra Vale ni Soqoni. E ka ni sasaga dina vua, baleta na kena ituvaki vakayago, e sega ni rawa tale ga ni veitosoyaki vakalevu. E kaya me baleti ira na iVakadinadina: “Oni vukei keimami sara ga me keimami raica ni vakainaki na bula.”\n‘E Totoka na ka Oni Cakava Tiko’\nEra marautaka na cakacaka ena vanua qori na nodra dau veisiko yani na iVakadinadina. E kaya o Anna, e dua na iVakadinadina i Jiova: “Era dau uqeti ira na itabaqase o ira na cakacaka ena vale ni malumalumu mera dau tiko ena vuli baleta nira raica nira dau mamarau na itabaqase ni oti na vuli.” E kaya o Brian, sa cavuti oti mai: “Era dau yalovinaka qai veitokoni o ira era cakacaka ena vale ni malumalumu. Era yalorawarawa tale ga ni veivuke.”\nEra marautaka na wekadra na tiko ena vale ni malumalumu na nodra taleitaka vakalevu na itabaqase na veivosaki kei ira na iVakadinadina. E kaya kina e dua na yalewa me baleta nona veimaliwai o tinana kei ira na iVakadinadina: “E talei dina na ka oni cakava tiko vei tinaqu.”\n^ para. 7 Sa veisau na yacadra o ira era vakaitikotiko ena vale ni malumalumu.


Lasutaka na Timoni Nira Bula na Mate\nYalodra na Mate—Vukei Keda se Vakaleqai Keda? Era Bula Dina?\nWILIKA ENA VOSA Abbey Afrikaans American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Attié Bambara Baoule Bété Cebuano Chichewa Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chopi Chuabo Chuukese Cibemba Costa Rican Sign Language Croatian Czech Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Finnish French Ga German Gitonga Greek Greenlandic Guatemalan Sign Language Guna Hiligaynon Hmong (White) Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Japanese Sign Language Kalanga (Botswana) Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kwangali Kwanyama Laotian Lhukonzo Lingala Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Mahorian (Roman) Malagasy Malay Maori Mapudungun Maya Mexican Sign Language Miskito Moore Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndebele (Zimbabwe) Niuean Norwegian Nzema Oromo Panamanian Sign Language Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Saramaccan Senoufo (Cebaara) Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sidama Spanish Spanish Sign Language Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Urhobo Uruund Uzbek Venda Vietnamese Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yacouba Yoruba Zulu vakaViti\nE kaya na iVolatabu ni o Setani e “vakaisina na vuravura taucoko.” (Vakatakila 12:9, VV) E sega ni taleitaka o Setani kei na nona ilala timoni meda vakabauta na Vosa ni Kalou, na iVolatabu. Era saga mera lawakitaki keda meda vakabauta nira se bula tiko na mate ena vuravura ni yalo. Meda raica mada se ra cakava vakacava oya.\nNa Lotu Lasu\nNa tamata, manumanu, ika, kei na manumanu vuka—era vakamacalataki kece ni tiko vei ira na yalo\nE levu na lotu era vakavuvulitaka ni tamata kece e tiko na yalodra e lako yani ina vuravura ni yalo ni sa mate na yago. Era kaya ni mate ga na yago, na yalo e sega. Era kaya tale ga ni sega ni dau mate na yalo, ni tawamate rawa.\nIa e sega ni ivakavuvuli ni Vosa ni Kalou oya. Ke o wilika tasevu na iVolatabu, o na sega vakadua ni wilika kina na vosa “yalo tawamate rawa” me vakaibalebaletaki vei keda na tamata. Na ivakavuvuli ni yalo tawamate rawa e sega ni ivakavuvuli ni iVolatabu. E ivakavuvuli ga i Setani kei ira nona timoni. O Jiova e cata na ivakavuvuli lasu kece ga vakalotu.—Vosa Vakaibalebale 6:16-19; 1 Timoci 4:1, 2.\nNa cava ga e vakaibalebaletaka na iVolatabu ni vakamacalataka na “yalo” me ka e tiko vua na tamata? Sa ivakadinadina beka oya ni bula na “yalo” ena gauna e mate kina na yago? Sega, e tukuna tiko ga ni oya na igunibula e tiko vei ira na ka bula kece. Na tamata kei na manumanu e tukuni ni tiko ruarua vei rau na “yalo.”—Dauvunau 3:21.\nE vakaraitaka na iVolatabu ni sega ni lako yani ina dua na vanua na “yalo” ni sa mate na tamata. E sega ni lai bula tale tiko ena dua na vanua na tamata!\nNa “yalo” e biuta na yagoda na tamata nida sa mate oya na igunibula e solia mai o koya e buli keda. E tukuni wale ga ni “lesu” vua na Kalou baleta ni o koya na iVurevure ni bula. E sega ni dua na ka e lako yani i lomalagi nida sa mate na tamata se na manumanu.—Dauvunau 12:7; vakatauvatana Luke 23:46 kei na Cakacaka 1:3, 9.\nE sega ni rawa ni vosa se vakasama vakataki koya na yalo oqo baleta ni igunibula. E vaka na livaliva. Ena sega ni rogo rawa na retio ke sega na livaliva se na batiri. E vaka tale ga kina na yagoda ni na sega ni yavala ke sega na yalo oqo. (Jemesa 2:26) Na livaliva se na batiri erau sega ni vakarogoya rawa vakataki rau e dua na rorogo se ivakatagi, vakavo ga ke tiko na retio. Oqo e baleta ni livaliva e sega ni dau rorogo se me rawa ni vakatagitaka na ivakatagi. O koya gona, ni sa mate e dua, sa sega ni qai yavalata tale tiko na yagona na igunibula, me vaka ga na cina ni boko ni sa boko na livaliva. Ni sa tu vakadua na igunibula se na “yalo” ena yago, sa mate e kea na tamata, sa suka tale ina kuvuniqele me vakataki ira ga na manumanu. (Dauvunau 3:20) Ni tukuni ni lesu vua na Kalou na yalo i koya sa mate, e kena ibalebale ga ni sa na vakatau vei Jiova na nona bula tale mai se sega o koya na tamata oya. Sa na qai lewa duadua ga na Kalou se me soli lesu se sega vei koya sa mate na yalo, se igunibula.\nEra dau lasutaka na timoni nira yalo ni tamata sa mate\nE dua tale na sala e veivakacalai kina o Setani oya nona vakayagataki ira na dauvakacuru. O koya e dauvakacuru e rogoca sara ga na ka era via kaya mai na yalo. E levu era vakabauta, wili kina na dauvakacuru, ni o ira na vosa tiko mai oya na yalodra na tamata era sa mate. Ia eda sa raica mai ena iVolatabu ni sega ni rawa vakadua oqo.—Dauvunau 9:5, 6, 10.\nO cei ga era vosa tiko mai? O ira na timoni! E rawa vei ira na timoni mera vakaraica nona imoimoi e dua na tamata ni se bula; era kila na nona ivosavosa, na kena irairai, kei na ka e kila. E sega kina ni dredre mera vakamurimuria na tamata sa mate.—1 Samuela 28:3-19.\nE dua tale na sala e dau vakabulabulataka kina o Setani na vakasama cala me baleti ira na mate oya ena italanoa lasutaki. Na italanoa vaka oya e dau vakasesea na tamata mai na ka dina e volai ena iVolatabu.—2 Timoci 4:4.\nE so era nanuma nira sa raica e dua e bula tale mai na mate\nE levu na italanoa e dau rogo mai Aferika me baleti ira na sa mate nira laurai nira sa bula tale. Ia vakalevu ga mera dau raici ena vanua e yawa sara mai na nodra itikotiko e liu. O koya gona mo tarogi iko mada: ‘Ke tiko na kaukaua vua e dua me bula tale mai na mate, ena lai vakaitikotiko beka ena dua na vanua yawa sara, e yawa mai vei iratou nona vuvale kei ira nona itokani?’\nDe lakolako o koya e laurai erau veiucui ga kei koya na tamata sa mate? Me vaka mada oqo, mai Aferika, erau liaca e rua na italatala vakarisito erau vunau voli ni muri rau tiko ena vica na aua e dua na kena turaga. Ni rau tarogi koya, rau qai kila ni nanuma na qase oya ni dua vei rau e tacina a sa mate ena vica na yabaki e liu. E dina ni cala nona nanuma, ia a sega ga ni via vakadinata ni cala. Sa na wacava na italanoa i naqase vei ira na nona itokani kei na wekana!\nRaivotu, Tadra, kei na Domo e Dau Rogo\nEra dau veivakacalai na timoni ena tadra, raivotu, kei na domo e dau rogo\nDe o sa dau rogoca nodra kaya e so nira raica, rogoca, se tadra e so na ka vakatani. Dua na ka na nodra dau domobula kina. E dau rogoca o Marein, e tiko mai na Ra kei Aferika, na domo i buna sa mate ni kacivi koya tiko ena bogi. Dau kaila o Marein ena levu ni nona domobula, eratou yadra kece kina nona vuvale. A yaco me ca sara kina na uluna.\nKevaka mera bula dina tu na mate, ena ka vakalialia mera mai vakarerei ira na wekadra lomani, se vakaevei? O ira ga na timoni era vakavurea tiko mai na itukutuku ca vaka oya.\nIa vakacava na itukutuku e vaka me yaga qai dau veivakacegui? Me vaka mada oqo, e tauvimate o Gbassay, e marama ni Sierra Leone. Mani tadrai tamana sa mate. E tukuna vua me lako ina dua na vunikau, vetia e dua na drauna, vusoya ena wai, qai gunuva. Ia me kua sara ni tukuna vua e dua na ka oqo ni se bera ni cakava. E muria o koya na ka e tukuni, mani bula kina.\nE dua tale na yalewa e kaya ni rairai vua ena dua na bogi na watina sa mate. E kaya ni totoka na irairai i watina, qai rairai vinaka dina na isulu e tokara.\nNa itukutuku vaka oya kei na raivotu e vaka me dau yaga qai vinaka. Ia era lako mai vua na Kalou? Sega. O Jiova na “Kalou daudina.” (Same 31:5) E sega sara ni lomana meda lawakitaki se lasutaki. O ira ga na timoni era dau cakava oya.\nE kaya o Setani ni na sega ni mate o Ivi. E vakabauti koya o Ivi, ia a qai mate\nIa era tiko na timoni vinaka? Sega. E dina ni vaka mera dau via veivuke ena so na gauna, ia era ca kece ga. Ni sa vosa vei Ivi na Tevoro, e vosa me vaka e nona itokani. (Vakatekivu 3:1) Ia na cava e yacovi koya ni sa rogoci Setani qai cakava na ka e kaya? A mate.\nEda kila vinaka ni tamata inaki ca ena via vakaraitaka ni o koya e nodra itokani na tamata e saga tiko me lawakitaki ira. E kaya e dua na ivosavosa mai Aferika, “Bati vulavula, uto loaloa.” Qai kaya na Vosa ni Kalou: “Sa vakamataliataki koya ko Setani me agilose ni rarama.”—2 Korinica 11:14.\nSa sega ni qai veitaratara tale tiko na Kalou kei keda na tamata e vuravura ena vuku ni tadra, raivotu, se na domo e dau rogo mai na vuravura ni yalo. E dusimaki keda, e vakasalataki keda mai na iVolatabu, o koya e rawa ni vakarautaka e dua “ki nai valavala vinaka kece ga.”—2 Timoci 3:17.\nNi vakasalataki keda gona o Jiova meda qarauna na ilawaki ni Tevoro, e cakava oya baleta ni lomani keda. E kila nira meca rerevaki sara na timoni.\niMeli iMeli Lasutaka na Timoni Nira Bula na Mate\nYALODRA NA MATE\nSega ni Bula e Liu e Vuravura na Yalo Ra Qai Mate\nVica Vata na Milioni na Yago Vakayalo\nYaco na Veivorati ena Vuravura ni Yalo\nEra Daulaba na Timoni!\nEra Dau Uqeta na Timoni me Vorati na Kalou\nQaravi Jiova, me Kua o Setani\nNa Bula Uasivi Mai Muri\nNa Vuravura Parataisi\nText Sala me download kina na ka e tabaki Yalodra na Mate—Vukei Keda se Vakaleqai Keda? Era Bula Dina?\niMeli iMeli Yalodra na Mate—Vukei Keda se Vakaleqai Keda? Era Bula Dina?


Ni o vakayagataka ena yalo reki na mape sa vakarautaka na Tamada dau loloma ena nomu ilakolako, ena muataki iko ki na veivanua tabu ka tubu cake ki na nomu icavacava vakalou.\nSa ka dokai vei keda ena yakavi nikua ni tiko vata kei keda o Peresitedi Thomas S. Monson. Peresitedi, keimami sa dau masulaki kemuni e veigauna.\nKemuni na ganequ lomani, vinaka vakalevu na ivakatagi kei na ivunau. Era veivakauqeti ka veiganiti vinaka na ka kecega ena Siganimate, na gauna tabu eda vakananuma tiko ena mua ni macawa oqo.\nSa dua na ka rekitaki me da tiko vata kei kemuni na goneyalewa taleitaki, vata kei ira na tinamuni kei ira na nomuni iliuliu vakasakiti. E dau serau na yalomuni ka veivakauqeti na matamuni dredredre dau veivakauqeti. Sa dina sara ni kauwaitaki kemuni na Turaga ka raici kemuni sobu tiko mai lomalagi ena mata ni loloma.\nAu a tubu cake mai Zwickau, na Tokalau kei Jamani e liu. Niu se yabaki 11, sa dau beitaki ka vakadikevi voli na tamaqu ni dau rikabai vakapolitiki, ka rau mani nanuma kina na noqu itubutubu ni ka vinaka duadua me caka me keitou dro ki na Ra kei Jamani. Sa mani nanumi ni ituvatuva vinaka duadua me duidui na gauna keitou biubiu kina ka duidui na sala keitou dui muria ki na Ra, o ya me biu tu mai na veika kece sara keitou taukena.\nMe vaka ni ririkotaki vakalevu duadua na tamaqu, a lako o koya ena sala totolo duadua, curumi Berlin. Eratou lako vaka ki na vualiku na tuakaqu tagane, ka qai dui kauti iratou ga yani ki na ra. Na ganequ—ka tiko na nona yabaki ni bula ena gauna oya ena nomuni yabaki e vuqa vei kemuni na tiko qo nikua—vata kei Helga Fassmann, na qasenivuli ena Goneyalewa, kei na so tale era a vodo sitimanivanua ka dau kosova vakalekaleka na Ra kei Jamani. Era a sauma e dua na ivakatawa ni katuba me dolava vei ira e dua na katuba, ni kosova na iyalayala ni Ra kei Jamani na sitimanivanua, era qai rika mai kina ki na bula galala. Au dau qoroya vakalevu na nona yaloqaqa na ganequ.\nO au na gone duadua, a nanuma na tinaqu me keirau taubale kosova eso na ulunivanua ka tawasea na vanua e rua. Au nanuma ni a tawana e dua na ivakasigalevu me vaka ni keirau taubale ga ki na veiulunivanua se laki vakatakakana ena veidelana.\nKeirau vodo sitimanivanua ena kena yawa duadua e rawa ka qai taubale me vica vata na auwa, me keirau voleka sara yani ki na iyalayala ni Ra kei Jamani. E dau yadravi matua sara na iyalayala, ia e tiko vei keirau e dua na mape ka kila e dua na gauna kei na dua na vanua ena rawarawa kina na takoso. Au rawa ni vakila na nona nanamaki na tinaqu. E dikeva matua sara na vanua ko ya me kila se dua e muri keirau tiko mai se sega. E vaka me malumu cake tikoga na yavana kei na duruna ena veikalawa yadua. Au veivuke ena noqu colata na nona kato bibi ka sinai tu ena kakana, na ivolatukutuku bibi eso, kei na itaba ni matavuvale ni keirau kabata cake na iotioti ni dua na delana levu. E kaya ena nona vakasama, keirau sa sivita ena gauna oqo na iyalayala. Ni sa qai vakila ni keirau sa galala, keirau dabe sobu ka tekivu kania na keirau ivakasigalevu. Ena imatai ni gauna ena siga oya, au vakabauta sa qai lutu kina na nona icegu.\nEna gauna talega qori keirau qai raica kina na ivakatakilakila ni iyalayala ni vanua. Se yawa sara i liu vei keirau! Keirau vakatakakana tiko ena yasana cala ni iyalayala. Keirau se tiko ga ena Tokalau kei Jamani!\nE rawa ni ra basika mai ena dua na gauna walega qo na dau yadrava na iyalayala!\nA tawana ga vakatotolo na keirau ivakasigalevu o tinaqu ka keirau kusa cake yani ki delana ena kena totolo duadua e rawa. Ena gauna oqo keirau sega tale ni qai via cegu me yacova ni keirau sa vakadeitaka ni keirau sa yacova na yasa kadua ni iyalayala.\nE dina ni a duidui vakalevu na sala keitou dui muria na lewe ni matavuvale ka duidui na veika dredre keimami sotava ena ilakolako, keimami a dui yaco bula vata yani ki kea. E muri keimami qai laki duavata vakamatavuvale. Sa dua na siga lagilagi dina oya!\niTalanoa ni iLakolako\nAu se qai talanoataka ga vei kemuni e dua na ka au sotava ena noqu bula ka dua na ilakolako vakamareqeti vei au. Ena gauna oqo au rawa ni raicalesu na noqu bula ka raica e vica na mataqali “ilakolako” vaka koya, au sa lakova oti mai ena veigauna. A sega ni cabeti na veiulunivanua se kosovi na veiyalayala vakapolitiki ena ilakolako kece oqori; eso e baleta na vakamalumalumutaki ni veivakatovolei se na tubu ni bula vakayalo. Ia era ilakolako kece ga. Au vakabauta na veibula yadua e sokumuni ni “italanoa ni ilakolako” ni tamata yadua.\nAu vakabauta ni o sa kila tiko ni veivalavala kece vakavanua e vakasinati tu ena italanoa ni ilakolako. Taura mada, o ni na kila beka na ilakolako kei Dorothy kei na nona koli, o Toto, ena The Wizard of Oz. Erau a cagina o Dorothy kei Toto ena dua na tonado ka rau laki tau ki na Vanua o Oz. A kunea e kea o Dorothy na sala vatu dromodromo laurai levu ka vakatakilakilataka na sala ni dua na ilakolako ena kauti koya ki vale.\nQai mai toka yani o Ebenezer Scrooge nei Charles Dickens, na nona ilakolako a sega ni kauti koya mai na dua na vanua ki na dua tale, ia mai na dua na gauna ki na dua tale. Oqori e dua na ilakolako ka toka donu e yalona, ka vukei koya me kila na nona mai yacova na vanua sa mai tu kina ka me raica na ka ena yaco kevaka e muria tiko ga na nona sala ni bula kocokoco kei na sega ni vakavinavinaka.1\nE dua vei ira na ivola ni italanoa ni wilivola vaka-Jaina na Journey to the West. A volai ena ika 16 ni senijiuri, e tukuna vakamatau na italanoa ni nona sasaga kei na cakacaka e dua na bete, ka lakova na ilakolako ni veivakararamataki vakayalo ena nodratou veivuke e va na nona itokani ena italanoa.\nIo qai mai toka yani o Bilbo Baggins, na leka yalomalua a gadreva vakalevu cake beka me tiko ga e vale ka kania na kena supu. Ia ni dua e tukituki ena nona katuba, a muria na kaci me sikova na veivanua ka se bera ni bau butuki, ka kalawa yani ki vuravura kei ira e dua na daucakaisausau kei na leka me ra qarava e dua na itavi rerevaki ka bibi sara.2\nDua na iTalanoa Raraba\nEda sega beka ni dau taleitaka na italanoa ni ilakolako eso oqo baleta ni rawa ni da raici keda vei ira na dauveilakoyaki? Na nodra qaqa kei na nodra druka e rawa ni vukea na noda raica na noda sala ena bula. Na vidio eda sarava ena vica na miniti sa oti e tukuna talega na italanoa ni dua na ilakolako totoka. E kena rairai ni ra na vakananuma talega vei keda na italanoa oqo e dua na ilakolako e dodonu me matata tu vei keda—e dua na italanoa ni ilakolako ka da dui vakaitavi kece kina vakabibi.\nA tekivu ena dua na gauna balavu sa oti na italanoa oqo, ni se bera sara ni tekivu cowiri ena kena idabedabe na vuravura, ni se bera sara ni kaburaka yani o matanisiga na kena katakata me curuma na maliwalala batabata, ni se bera ni ra mai vakatawana na noda vuravura na veika bula lelevu ka lalai. Ena itekivu ni italanoa oqo, o ni a bula tu kina mai na dua na vanua totoka vakayawa sara.\nE levu na veika matailalai ni bula ena vuravura taumada oya eda sega ni kila, ia eda kila e vica ga. Na Tamada Vakalomalagi sa vakatakilai Koya, o cei o keda, kei na cava e rawa ni da yaco me vakakina.\nEna imatai ni bula oya, o a kila deivaki kina ni tiko na Kalou baleta ni o a raici Koya ka rogoci Koya. O kilai Jisu Karisito, o koya ena yaco me Lami ni Kalou. O dau vakabauti Koya. Ia o a kila na vanua mo cava kina e sega ni o mai tiko ga ena loma ni nomu vale ni bula taumada. Ena levu ni nomu taleitaka na nomu vuravura tawamudu oya, o kila ni o vinakata ka gadreva mo lako ena dua na ilakolako. Mo na biuta tu yani na ligana na Tamamu, curu basikata e dua na ilati ni guiguileca, ciqoma e dua na yago e rawa ni mate, ka vulica ka sotava na veika eso e nuitaki ni na vukei iko mo tubu ka yaco mo ucuya vakalevu cake na Tamada mai Lomalagi ka lesu tale yani ki na Nona iserau.\nEna vanua tabu oya, ka vakavolivoliti tu mai vei ira o kila ka dau lomana, na taro levu beka a toka ena tebenigusumu kei na yalomu “Au na lesu bula tale beka vakavinaka ki na noqu itikotiko vakalomalagi?”\nE levu sara na ka ena sega ni rawa ni o vakatulewa kina. Ena dredre na bula oqo ena so na gauna, ka levu na kena itakelo e gaunisala: na tauvimate, na mosiniyalo, na vakacala-ka, na veisaqasaqa.\nNi sa sega ni o nanuma rawa na veika o sotava ena nomu bula taumada—ni o sa sega ni nanuma ni o a dau lako vata voli kei na Tamamu Vakalomalagi—o na kila tiko ga na Domona ena maliwa ni rorogo kei na ogaoga tale eso ni bula oqo?\nNa ilakolako e tu mai liu e vaka ni sa rui balavu ka veilecayaki—e sinai ena veika dau veivakaleqai.\nE sega ni rawarawa, ia o kila ni ganita vinaka na kena igu kece sara ni sasaga.\nO koya, o sa mai tu ena batibati ni tawamudu, ka rai ki liu ena nanamaki kei na inuinui e sega ni tukuni rawa—kau rawa ni vakasamataka rawa, talega eso na nuiqawaqawa kei na rere.\nMai muri, o kila ni dau lewa vakadodonu na Kalou—ni na qaqa ga na Nona vinaka. O a vakaitavi ena matabose cecere vakalomalagi ka kila ni na vakaraitaka na nomu iVakabula ka Dauveivueti, o Jisu Karisito, na sala mo vakasavasavataki kina mai na ivalavala ca ka vueti mai na mate vakayago. O a vakabauta ni, ena ivakataotioti o na reki ka laveta cake na domomu ena dua na sere vakalomalagi ka kailavaka na nomu vakacaucautaka na Yacana tabu.\nO koya, o a vakatabuicegu kina …\nKa dua na ikalawa levu i liu …\nO sa mai tu kina oqo!\nO kemuni yadua o ni sa tekivu lakova na nomuni ilakolako vakasakiti lesu ki na nomuni vale vakalomalagi!\nOqo ni o ni sa tiko qo e vuravura, ena vinaka mo na tarogi iko se sa vakacava tiko na nomu ilakolako. Sa donu tiko na mua? Sa yaco tiko mo vaka na tamata o a buli ka vinakata mo vakakina? O sa vakayacora tiko na digidigi ka na vukei iko mo lesu tale vua na Tamada Vakalomalagi?\nA sega ni talai iko mai ena ilakolako oqo o Koya mo mai lako tu ga vakaveitalia vakataki iko. E vinakata o Koya mo lesu yani Vua ki vale. Sa solia mai vei iko o Koya na itubutubu dauloloma kei ira na iliuliu yalodina ni Lotu, vata kei na dua na mape sa vakamacalataki tu kina na vanua sukusukura ka vakatakilakilataka na veika rerevaki; e vakaraitaka vei iko na mape na vanua e rawa ni kunei kina na vakacegu kei na marau ka na vukei iko mo kila na nomu sala lesu ki vale.\nIa mo na raica e vei na mape oqo:\nEna veivola tabu ni Kalou.\nEna nodra vosa na parofita kei na iapositolo.\nVakakina mai na ivakatakila yadua ni Yalo Tabu.\nNa mape sai koya na kosipeli nei Jisu Karisito, na itukutuku vinaka kei na sala rekitaki ni dua na tisaipeli nei Karisito. Sai koya na sala rekitaki vakatisaipeli i Karisito. Sai koya na ivakaraitaki kei na ivakaro ka solia mai na noda Dautataro ka noda Qasenivuli, o Koya e kila na sala baleta ni o Koya ga na sala.3\nSa dina sara, na kena tiko vei iko e dua na mape ena sega ni dua na kena yaga vei iko vakavo kevaka o vulica—vakavo kevaka o vakayagataka mo sokota kina na bula. Au sureti iko mo raica me liu ena nomu bula na nomu vulica ka vakayagataka na vosa ni Kalou. Dolava na yalomu vua na Yalo Tabu me rawa kina ni dusimaki iko o Koya ena nomu ilakolako ena bula.\nNa nomu mape e vakasinaiti tu ena itukutuku veivakayaloqaqataki ka veidusimaki mai vua na Tamamu Vakalomalagi kei na Luvena o Jisu Karisito. Nikua au na vinakata meu wasea vei kemuni e tolu vei ira na itukutuku oqori me na vukei iko me rawa vakavinaka na nomu ilakolako ki nomu itikotiko vakalomalagi.\nNa imatai ni itukutuku: “Dou kakua ni rere se yalolailai, raica koi au na Turaga au sa tiko vata kei kemudou.”4\nO ni sega ni lakova duadua tiko na ilakolako oqo. E kilai iko tiko na Tamamu mai Lomalagi. Kevaka sara mada e sega ni dua tale e rogoci iko tiko, e rogoci iko tiko o Koya. Ni o reki ena buladodonu, e reki vata kei iko o Koya. Ni o rarawa ena veivakatovolei, ena tagi vata kei iko o Koya.\nNa nona kauwai na Tamada Vakalomalagi ena vukumu e sega ni vakatau ena nomu vutuniyau se kemu rairai vinaka se kemu bulabula se nomu maqosa. E raici iko o Koya sega ni vaka na nona raici iko o vuravura; e raica o Koya se o cei dina o iko. E raica o Koya na yalomu.5 Ka lomani iko o Koya6 baleta ni o iko na Luvena.\nKemuni na ganequ, ni vakasaqarai Koya vagumatua, o ni na kunei Koya.7\nAu yalataka vei kemuni, o ni sega ni tiko duadua.\nTaura mada e dua na gauna oqo ka raici ira na tamata era tiko wavoliti iko. Eso beka na nomu iliuliu, itokani, se lewe ni matavuvale. Eso tale se bera beka ni o sotavi ira vakadua e liu. Ia, o ira kece o raica vakavolivoliti iko—ena soqoni oqo se ena dua tale na vanua, nikua se ena dua tale na gauna—era a tu vakarau ena vuravura taumada. Na tamata yalomalua ka rairai ka wale tu ga e dabe toka e tikimu oqori a dua beka vei ira na yalo o dau lomana ka dau qoroya ena vuravura ni yalo. O iko sara mada ga o a dua beka na ivakaraitaki uasivi!\nE dua na ka e rawa ni o vakadeitaka: na tamata kece o raica—veitalia na matatamata, nona lotu, vakabauta vakapolitiki, ituvaki ni yagona, se kena irairai—e lewe ni matavuvale. Na goneyalewa o raica oqori e tautauvata na Tamamudrau Vakalomalagi, ka biuta mai na nona iserau loloma me vakataki iko ga, ka nanamaki me lako mai ki vuravura ka mai bula me rawa kina ni dua na siga me lesu tale Vua.\nEna so beka na gauna ena galili, me vakataki iko ga ena so na gauna. Ena so na gauna ena dau guilecava sara mada ga na inaki ni nona ilakolako. Yalovinaka dau vakananuma vua ena nomu vosa kei na nomu ivalavala ni sega ni tu duadua. Eda mai tiko eke me da veivukei.\nE rawa ni dredre na bula, ka rawa ni vakaukauwataka na yalo me sega kina ni rawa ni da yacova yani. Eso beka ena cudru. Eso tale e rawa ni ra veivakalialiai ka vakasewasewani ira era vakabauta e dua na Kalou dau loloma. Ia vakasamataka mada qo: e dina ni ra sa sega ni nanuma ni, ena dua na gauna o ira talega era a gadreva sara me ra lesu tale vua na Tamada Vakalomalagi.\nE sega ni nomu itavi mo veisautaka e dua na tamata. Oqori na cakacaka ni Yalo Tabu. Na nomu cakacaka mo wasea na nomu vakabauta ka kakua ni rere. Mo itokani ni tamata kecega, ia kakua ni vakalolovirataka na nomu ivakatagedegede. Tudei ena nomu yalayala kei na nomu vakabauta. Tucake vakabalavu, baleta o iko na luvena yalewa na Kalou, e tu vata kei iko o Koya!\nNa ikarua ni itukutuku: “Dou veilomani, me vaka kau sa lomani kemudou.”8\nO bau dau vakataroga mada se vosa cava eda dau vosataka ena noda tiko ena iserau ni Kalou? Au siqema tiko vakaukauwa ni vosa vaka-Jamani, e dina niu vakabauta ni sega ni dua e kila vakavinaka sara. Ia au kila ga ni da a vulica ena imatai ni gauna ena noda bula taumada, mai vua na Tama ni yaloda, e dua na vosa raraba—ka tu kina na kaukauwa me vakabalea na itatarabe ni lomada, yagoda kei na yaloda.\nNa ivosavosa oqori sai koya na loloma savasava i Karisito.\nSai koya na ivosavosa qaqa duadua e vuravura.\nNa loloma i Karisito e sega ni loloma vakalasulasu. E sega ni iloloma volai ena kadi. E sega ni o koya na mataqali loloma dau lagataki ena ivakatagi kei na iyaloyalo yavala.\nNa loloma oqo e kauta mai na veisau ni itovo ni bula. E rawa ni curu basikata na yaloca ka vakawaicalataka na dauvuvu. E rawa ni vakaseyavutaka na veicati ka bokoca na bukawaqa ni cudru. E rawa ni cakacaka mana.\nEda a ciqoma na “noda imatai ni lesoni”9 ena ivosavosa ni loloma oqo ni da se yalo voli ena iserau ni Kalou, ia ena vuravura oqo sa tu kina na madigi me da vakatovotovotaka ka yaco me da kenadau. E rawa ni o kila kevaka o sa vulica tiko na ivosavosa oqo ena nomu dikeva na veivakauqeti e dau yaco ena nomu vakanananu kei na nomu ivalavala.\nNi vakanamata na nomu vakasama ki na kena yaga vei iko na veika eso, e se kocokoco tiko na lomamu ka vovodea. E sega ni o koya qori na ivosavosa o via vulica.\nIa ni vakanamata nomu vakanananu kei na itovo ena veiqaravi vua na Kalou kei ira na tamata—ni sa lomamu dina mo vakalougatataki ira ka laveti ira era tu wavoliti iko—sa na rawa ni cakacaka e yalomu kei na nomu bula na qaqa kei na loloma savasava i Karisito. Sai koya oqori na ivosavosa o via vulica.\nNi yaco mo kenadau na ivosavosa oqo ka vakayagataka ena nomu veimaliwai kei ira na tamata, era na vakila mai vei iko e dua na ka ena rawa ni vakayadrata vei ira e dua na yalo sa vunitaki dede tu me ra vaqara na sala dodonu ena ilakolako lesu ki na nodra itikotiko mai lomalagi. Baleta na ivosavosa ni loloma sai koya dina na nodra vosa ni sucu.\nNa veivakauqeti titobu ka veivauci oqo sai koya na ivosavosa ena tara yani na yalo. Sai koya na ivosavosa ni veiciqomi, na ivosavosa ni veiqaravi, na ivosavosa ni veilaveti kei na reki kei na vakacegu.\nVulica mo vakayagataka na ivosavosa raraba ni loloma i Karisito.\nKei na ikatolu ni itukutuku: “Dou reki ga.”10\nEna so na gauna eda sega ni rawa ni dau vosota ena vanua eda sa yacova tu ena noda ilakolako, se vakaivei? Kevaka o sa yabaki 12, o na diva tu beka mo sa yabaki 14. Ni o sa 14, o na diva beka mo sa yabaki 18. Ia ni o sa 18, ena so na gauna o qai diva tale mo yabaki 12 ka tekivu vou tale.\nEna dau tu ga na veika me kudruvaki—na veika e vaka me sega ni dodonu. E rawa ni mosi tu na yalomu ena siga oya, galili, sega ni ciqomi, se sega ni taleitaki. Ia e sega ni o koya oqori na ilakolako o a vakanuinui tu kina, ka sega talega ni ilakolako a talai iko mai na Tamada Vakalomalagi mo mai lakova. Nanuma tiko o iko na luvena yalewa dina sara na Kalou!\nNi tiko ena noda vakasama oqo, au sureti kemuni mo ni lako ena yalodei kei na reki. Io, e tu na sukusukura kei na veivagolei tani e gaunisala ka so sara mada ga e rerevaki. Kakua ni vagoleya kina nomu vakasama. Vakasaqara na marau sa vakarautaka tu ena vukumu na Tamada Vakalomalagi ena ikalawa yadua ni nomu ilakolako. E nomu icavacava na marau, ia na kena sala talega. “Na vakacegu ena bula oqo, kei na bula tawamudu ena bula sa bera mai” sai koya na Nona yalayala.11 Oqori na vuna e vakaroti keda kina o Koya me da “reki ga.”\nNi o vakayagataka ena yalo reki na mape sa vakarautaka na Tamada dauloloma ena nomu ilakolako, ena muataki iko ki na veivanua tabu ka tubu cake ki na nomu icavacava vakalou. O na tubu mo vaka na luvena yalewa na Kalou o nuitaka tu mo na yaco mo vakakina.\nKemuni na ganequ lomani, kemuni na goneyalewa lomani ena Lotu, kemuni na itokani gone, me vaka niu dua na iApositolo ni Turaga au sa laiva vei kemuni e dua na veivakalougatataki mo ni na kunea ena nomuni sala ena ilakolako oqo ki vale ka mo dau veivakauqeti vei ira eda lako vata kaya. Sa noqu yalayala talega ka noqu masu ena gauna o ni rokova ka dinata kina na veiyalayalati, na ivakavuvuli, kei na veika talei ni kosipeli i Jisu Karisito, ni cava na nomu ilakolako ena tu mai kina na Tamada Vakalomalagi. Ena mokoti iko o Koya, o na qai kila kina ni o sa yaco bula ki vale. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nRaica na Charles Dickens, A Christmas Carol.\nRaica na J. R. R. Tolkien, The Hobbit.\nVunau kei na Veiyalayalati 68:6; raica talega na Aisea 41:10; Joni 14:18.\nRaica na 1 Samuela 16:7.\nRaica na 1 Pita 5:6–7.\nRaica na Jeremaia 29:13.\nJoni 15:12; raica talega na Joni 13:34; Moronai 7:45–48.\nVunau kei na Veiyalayalati 138:56.\nVunau kei na Veiyalayalati 78:18; raica talega na Joni 16:33; 3 Nifai 1:13.


Na drano e dua na vanua e sinai tu ena wai, veivakacurumi ena dua na beseni, vakavolivoliti ena vanua, vakatikori mai na dua uciwai se so tale volekata e veiqaravi me vakani se drodro na drano. Drano davo tu ena vanua ka sega ni tiki ni wasawasa, e dina ga ni vaka na wasawasa levu, era sa tiki ni cowiri ni wai ni vuravura. Na drano e duidui mai na waitui ka dau veibaravi tu ena wasawasa. Era tautauvata ka titobu cake mai na tobu, ka ra davo tu talega ena vanua, e dina ga ni sega ni dua na ibalebale ni veika me caka. Na drano e rawa ni vakaibalebaletaki ki na uciwai se soniwai, ka dau drodro tu ena dua na soniwai ena vanua o ya. E vuqa na drano era vakani ka drodro ena uciwai kei na soniwai.\nNa drano matau e kunei vakararaba ena veivanua lelevu, loga veisei, kei na veivanua eso ena kena marautaki tikoga waicevata. Eso tale na drano era kunei ena endorheic beseni se ena sala ni uciwai matua, ka sa vakayawa kina e dua na jenala ni uciwai ki na dua na beseni. Ena so na veiyasai vuravura era tu kina e vuqa na drano ena vuku ni vakarerevaki wainiuca ka dau biu tani mai na iotioti ni Aisi Yabaki. Na drano kece sara era sa vuravura tiko vari, ni ra na vakalewena vakamalua na kune se takava mai na beseni era tu kina.\nE vuqa na drano era buli ka ra tara me baleta na iyaya se teitei vakayagataki, me baleta na itabatamata qaqa ni wai-livaliva kaukauwa se noda ni wai, se me baleta na aesthetic, inaki ni veivakabulabulataki, se itaviqaravi tale eso.\nDrano Peyto, Alberta, Kanada\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Drano&oldid=33707"\nLast edited on 27 Seviteba 2020, at 16:41\nThis page was last edited on 27 Seviteba 2020, at 16:41.


1xBet na volayaca ena initaneti e Nigeria\nEna 2018, 11 sa sivi na veiyabaki mai na tavoci ni cakacaka e e Nigeria. Na imatai ni Parisi ni qele a rairai mai 2007. Nikua, sa sivia na 600 vei ira. Ena 2012, e dua na vatavata ena initaneti e tavoca. Sa vakadewataki na vanua me vica na vosa: Jamani, Vakavalagi, Poladi, Czech kei na so tale.\nNa volayaca 1xBet SMS e sa curu ki na veitokani veidinadinati ena clubs ni soka ena Premier sotasota. Volayaca 1xBet SMS vakayagataki Amateur timi ka tauyavutaka na iwasewase veisisivi me vakataki Abuja.\nmarkets levu. Oqo e baleta na veika walega. E vakatarai na Initaneti me yacova e dua na ivavakoso rabailevu ga sara, okati kina o Iurope. A vuki yani me dreti ira na dauqito ena dua na vanua kei na tekinolaji ni gauna oqo, ka dau vakavinakataki tu ga e Abuja. The developers have made sure it was available on all platforms.


Veiqaravi – 360 OpenPlotter\nVuka cake sara, Bau cecere cake\nVata kei na noda drones ira vakalawa eda rawa ni da cakava ni da sa vakasakiti dina na vakaraitaka na nodra nanuma na nomu, na soqo ni se vakaduri. Se cava ga e nomuni wedding, waqa se na vale, aerial sara mada ga na veitokaitua.\nNoda photographers na itaba ena ke lailai e 4 na iwali ni kila kei na sinai ena immersive 360. Era sa kece na qaqa me baleta na nodra cakacaka ena veiyasai vuravura na filmmakers kei na veitaba veisisivi. Noda 360 Photographers sa na Google nuitaki ka sa tu na dodonu digitaki ka na rawa ni curu ki na veivanua e vunitaki tu nodra veikoro ni vale sa digitaki. Ena ruku ni ituvaki matau na iyaloyalo na uploads taura na imatai ni itutu ena Google. Sa nanuma ni sivia ni dua na milioni na dauveitaba yadua. Nomu bisinisi ni rawa ni taura na imatai ni vanua ena mape ni Google ranking vata kei na noda vakadinadinataki na iwalewale kei na tatadra.\nDodonu ni vuka vakalawa & Vakacakacaka\nena veimatanitu kei ira na vakaitutu ena rawa ni vakarusa kece nomu ituvatuva ni veivakamarautaki. Digitaki kevaka eda veivosakitaka me baleta na vuka kei na itaba aerial. In this example you see our Certificate of Identification of one of our registered drones in Romania. Eda sa cicivaki yavutaki e noda vanua. Pepa oqo e vakatarai e dua taura tani me vaka e dua na waqavuka kei na dua na yani me vaka e dua na waqavuka. Sa vakadonui na yadua taura tani rejisita ka taura na veivakadonui. E sega ni vakatarai me na iyaloyalo se itaba na pepa oqo. Ena ka oqo ni tiko duidui na lawa kei na Tabacakacaka ni matanitu.\nLawa mai Iurope\nera se sega harmonised. Itotogi e rawa ni isau o 20000 Euros cake ki na vale ni veivesu. Eda sa vakarautaka me baleti iko mai Iurope na flightrights kei na pepa vakalawa. Sa ’ qo e rawa talega me ra tuva na kemuni ka sa nomuni opareita ni ni ena noda lisi, ni ko sa rawa vuka noda vakalawa ni drone. Oqo na ivakaraitaki e dau vakayagataki me baleta na vakatasuasua ni TV ena kisi ni vakusakusa se ena tourists me ra vakavurea na dui na iyaloyalo vakalawa. Ni taroga vei keda ena itekivu ni frontto veivosakitaka na ivakaraitaki vinaka duadua vei iko.


E Tawamudu na Loloma ni Kalou\n“Qo na ibalebale ni noda lomana na Kalou, meda muria na nona ivunau, ia e sega ni icolacola bibi na nona ivunau.”—1 JONI 5:3.\n1, 2. Na cava o lomani Jiova kina?\nO LOMANA na Kalou? De dua na levu ni nomu loloma o yalataka kina nomu bula vua. De o nanuma ni nomu itokani vinaka duadua. Ni bera mada ga ni o lomani Jiova, e lomani iko e liu o koya. Eda wilika ena iVolatabu: “Eda veilomani baleta ni a liu sara ga na nona lomani keda na Kalou.”—1 Joni 4:19.\n2 Vakasamataka mada na sala e lomani keda kina o Jiova. E vakarautaka na vuravura totoka meda bula kina kei na veika kece meda marautaka. (Maciu 5:43-48; Vakatakila 4:11) E vinakata meda veiwekani voleka kei koya, e vakarawarawataka tale ga na sala meda kilai koya kina. Nida wilika na iVolatabu, eda sa vakarorogo sara tiko ga vei Jiova. E rogoci keda tale ga nida masu. (Same 65:2) E veidusimaki qai veivakayaloqaqataki ena kaukaua ni yalona tabu. (Luke 11:13) E tala mada ga mai vuravura na Luvena talei me sereki keda ena ivalavala ca kei na mate.—Wilika Joni 3:16; Roma 5:8.\n3. Ena vinaka tiko ga vakacava na noda veiwekani kei Jiova?\n3 Vakasamataka mada e dua na nomu itokani voleka, drau veivolekati ena gauna vinaka kei na gauna ca. E ka ni sasaga me dei va qori na noda veitokani. E vinakati tale ga qori ena noda veitokani kei Jiova, na noda itokani voleka duadua. E rawa ni tawamudu na noda veitokani. E uqeti keda gona kina na iVolatabu: “Tiko ga ena loloma ni Kalou.” (Juta 21) Eda na cakava vakacava qori? E sauma na iVolatabu: “Qo na ibalebale ni noda lomana na Kalou, meda muria na nona ivunau, ia e sega ni icolacola bibi na nona ivunau.”—1 Joni 5:3.\n4, 5. (a) Na cava na ibalebale ni “lomana na Kalou”? (b) Na sala cava o tekivu lomani Jiova kina?\n4 Na cava na ibalebale ni “lomana na Kalou” ena iVolatabu? E kena ibalebale noda lomani koya, sega ni nona lomani keda. O se nanuma na imatai ni gauna o vulica kina mo lomani Jiova?\nNomu yalataki iko vei Jiova o qai papitaiso, o vakaraitaka ni o lomani koya, o vinakata tale ga mo talairawarawa vua me tawamudu\n5 Vakasamataka na imatai ni gauna o vulica kina ni vinakata o Jiova mo bula tawamudu ena vuravura vou. O qai kila na ka kece e vakarautaka me rawa kina qori, o kila tale ga na iloloma uasivi e vakarautaka vei keda o Jiova ni tala mai vuravura na Luvena e duabau ga. (Maciu 20:28; Joni 8:29; Roma 5:12, 18) Ni toso tiko nomu vulica na levu ni loloma i Jiova, e uqeti iko qori mo vakaraitaka tale ga na nomu lomani koya.—Wilika 1 Joni 4:9, 10.\n6. Na cava e okati ena noda loloma? E uqeti iko vakacava nomu lomana na Kalou?\n6 Qori se qai itekitekivu ga ni nomu lomana na Kalou. Me kena ivakaraitaki ke da lomana e dua eda na sega ni tukuna tu ga: “Au lomani iko.” Na loloma ena uqeti keda meda cakava na ka ena vakamarautaki koya. Qori tale ga na ka o na cakava ni o lomani Jiova, o na muria na ivakarau ni bula ena vakamarautaki koya. Ena uqeti iko na levu ni nomu loloma mo yalataki iko vua qai papitaiso. Nomu cakava qori, o sa yalataka kina mo qaravi koya me tawamudu. (Wilika Roma 14:7, 8.) O na dei tiko ga vakacava ena nomu yalayala?\n“MEDA MURIA NA NONA IVUNAU”\n7. Na cava eda na cakava nida lomani Jiova? Na cava eso na nona ivakaro?\n7 “Meda muria na nona ivunau” o Jiova nida lomani koya. Eda na cakava vakacava? Meda talairawarawa vua. Eda vulica ena iVolatabu na sala e vinakata o Jiova meda bula kina. Me kena ivakaraitaki, e tukuna ni cala na mateni, na butako se lasu, na veiyacovi kei na dua e sega ni watida, na sokaloutaki ni dua tale na ka, sega ni o Jiova.—1 Korinica 5:11; 6:18; 10:14; Efeso 4:28; Kolosa 3:9.\n8, 9. Eda na kila vakacava na ka e vinakata o Jiova ena ituvaki e sega ni matata na kena lawa ena iVolatabu? Tukuna na kena ivakaraitaki.\n8 E levu na ka e okati ena noda vakamarautaki Jiova, sega ni noda talairawarawa ga ina nona ivakaro. E sega ni vakarautaka e dua na lisi balavu ni lawa me baleta na ivakarau ni noda bula. Ena so na gauna ena sega ni vakamatailalaitaki sara ena iVolatabu na ka meda cakava. Eda na vakatulewa vinaka vakacava? (Efeso 5:17) Eda na kunea ena iVolatabu na yavu ni ivakavuvuli ni ka dina me baleta na nona rai o Jiova. Nida wilika eda na qai kilai Jiova kina vakavinaka. Eda na vulica na ivakarau ni nona vakasama, wili kina na ka e taleitaka kei na ka e cata.—Wilika Same 97:10; Vosa Vakaibalebale 6:16-19; raica na iKuri ni iVakamacala 1.\n9 Me kena ivakaraitaki, eda na vakatulewataka vakacava na ka meda sarava ena tivi se noda vakayagataka na Internet? E sega ni tukuna vakadodonu o Jiova na ka meda cakava. Na ivakavuvuli e vakarautaka ena vukei keda meda vakatulewa kina vakavinaka. E levu na ka ni veivakamarautaki ena gauna qo e tu kina na itovo kaukaua kei na veiyacovi. Ia e tukuna o Jiova ena iVolatabu ni “cati ira kece era taleitaka na itovo kaukaua” ena qai “lewai ira na dau veiyacovi tawadodonu.” (Same 11:5; Iperiu 13:4) E vukei keda vakacava na ivakavuvuli e rua qo meda vakatulewa kina vakavinaka? Nida kila ga ni cata o Jiova e dua na ka se okata me ivalavala dukadukali, meda levea sara.\n10, 11. Na cava eda talairawarawa kina vei Jiova?\n10 Na cava eda talairawarawa kina vei Jiova? Sega ni baleta ga nida via drotaka na itotogi se na leqa eda na sotava nida vakatulewa cala. (Kalatia 6:7) Eda talairawarawa vei Jiova nida lomani koya. Me vaka ga nodra via vakamarautaki tamadra na gone, eda vinakata meda vakamarautaka na Tamada vakalomalagi. E sega ni dua na ka e vakatauvatani rawa ina noda kila ni marautaki keda o Jiova!—Same 5:12; Vosa Vakaibalebale 12:2; raica na iKuri ni iVakamacala 2.\n11 Eda sega ni muria na ivakaro i Jiova baleta ga ni rawarawa se sa sega tale ni dua na ka eda lewa kina. Eda na sega tale ga ni digia na lawa se ivakatagedegede e vakarautaka me muri se sega. (Vakarua 12:32) Meda talairawarawa ga mai vu ni lomada me vaka e kaya na daunisame: “Au taleitaka na nomuni ivakaro, io, au dau lomana.” (Same 119:47; Roma 6:17) Eda vinakata meda vakataki Noa, ni vakaraitaka na nona lomani Jiova ni cakava na ka kece e vakaroti vua. E tukuna na iVolatabu ni o Noa “e cakava sara ga na ka e tukuni vua.” (Vakatekivu 6:22) Vakacava o vinakata me cavuta tale ga qori vei iko o Jiova?\n12. Eda na vakamarautaki Jiova vakacava?\n12 Na cava na rai i Jiova nida talairawarawa vua? Eda ‘vakamarautaka na lomana.’ (Vosa Vakaibalebale 11:20; 27:11) Vakasamataka mada ya! Eda vakamarautaka na Dauveibuli ni lomalagi kei na vuravura nida talairawarawa vua. E sega ni vakasaurarataki keda, e solia ga na galala ni vakatulewa. Kena ibalebale ni tu vei keda na galala meda digia na ka dodonu se cala. O Jiova e vinakata na noda lomani koya me uqeti keda meda vakatulewa vinaka meda rawata kina na bula e vinaka duadua.—Vakarua 30:15, 16, 19, 20; raica na iKuri ni iVakamacala 3.\n“E SEGA NI ICOLACOLA BIBI NA NONA IVUNAU”\n13, 14. Eda kila vakacava ni sega ni dredre na kena muri na ivakaro ni Kalou? Vakamacalataka.\n13 Vakacava ke da nanuma ni rui dredre na muri ni ivakaro i Jiova se sega kina noda galala? E tukuni vakamatata ena iVolatabu: “E sega ni icolacola bibi na nona ivunau.” (1 Joni 5:3) Na vosa vaKirisi ni “icolacola bibi” e kena ibalebale na “tarabi.” Ena so tale na vakadewa ni iVolatabu, e vakayagataki na vosa qo me vakamacalataka na lawa e muri ena voraki se o ira na vakacolasau ra qai dau veivakaleqai. (Maciu 23:4; Cakacaka 20:29, 30) E tukuna na New English Translation: “E sega ni bikai keda na nona ivakaro.” E sega ni “tarabi” na ivakaro i Jiova me dredre na noda muria. E sega ni dau sivia na ka e kerea vei keda.\n14 Me kena ivakaraitaki, kaya mada ni o vukea tiko e dua na nomu itokani sa vakarau toki. Sa tawana kece na nona iyaya ena kateni. Eso e mamada e rawarawa ni laveti, eso tale e bibi ena vinakati kina e le rua me rau laveta. Vakacava ena tukuna na nomu itokani mo laveta duadua ga na kateni bibi? Macala ga ni na sega ni cakava qori! Na vuna? E sega ni vinakata mo mavoa. Vaka ga na itokani qori, e sega vakadua ni na tukuna o Jiova meda cakava na ka e dredre meda muria. (Vakarua 30:11-14) E kilai keda vinaka. “Ni kila vinaka o koya na keda ibulibuli, e nanuma tiko nida kuvuniqele.”—Same 103:14.\n15. Eda vakadeitaka vakacava ni na vinaka vei keda na ivakaro i Jiova?\n15 E tukuna o Mosese ina matanitu o Isireli ni ivakaro i Jiova e vakarautaki mera “vinaka kina,” ena rawa tale ga nira “bula tiko” ke ra muria. (Vakarua 5:28-33; 6:24) E dina tale ga qori nikua. Na ka kece e kerea vei keda o Jiova eda na vinaka kina. (Wilika Aisea 48:17.) Na Tamada o Jiova e dau kila vinaka na ka ena yaga vei keda. (Roma 11:33) E tukuna na iVolatabu ni: “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) Kena ibalebale ni loloma e uqeti Jiova ena ka kece e tukuna se cakava.\n16. Eda ivalavala ca da qai bula tu ena vuravura ca, eda kila ga vakacava nida rawa ni talairawarawa?\n16 E sega ni dau rawarawa meda talairawarawa vua na Kalou. Eda bula tu ena vuravura ca e liutaka na Tevoro. E dau veiuqeti ina caka ca. (1 Joni 5:19) E vinakati meda vorata na noda vakanananu kei na lomada ivalavala ca, ni qo ena rawa ni uqeti keda meda talaidredre vua na Kalou. (Roma 7:21-25) Na noda lomani Jiova ga ena uqeti keda meda cakava na ka dodonu. E kila na noda sasaga meda talairawarawa vua, e vukei keda tale ga ni solia na kaukaua ni yalona tabu. (1 Samuela 15:22, 23; Cakacaka 5:32) E dau vukei keda na yalo tabu meda bucina eso na itovo e vakarawarawataka noda talairawarawa vua na Kalou.—Kalatia 5:22, 23.\n17, 18. (a) Na cava eda na vulica ena ivola qo? (b) Na cava eda na veivosakitaka ena wase tarava?\n17 Eda na vulica ena ivola qo na ivakarau ni bula e vakamarautaki Jiova. Eda na vulica na sala meda muria kina na nona ivakavuvuli kei na nona ivakatagedegede savasava. Nanuma tiko ni sega ni vakasaurarataki keda o Jiova meda talairawarawa. Nida digia meda talairawarawa, ena vinaka cake noda bula, ena totoka noda veigauna se bera mai. Koya e bibi duadua, ena kila kina na Kalou nida lomani koya vakalevu.—Raica na iKuri ni iVakamacala 4.\n18 Sa solia vei keda o Jiova na lewaeloma meda rawa ni kila na ka e dodonu kei na ka e cala. Ke da vakavulica noda lewaeloma, ena rawa ni vukei keda meda “muria na nona ivunau.” Na cava gona na lewaeloma, eda na vakavulica vakacava? Meda raica mada.\n1 E LOMANI IKO NA KALOU\n“Tiko ga ena loloma ni Kalou . . . ni oni nuitaka tiko na bula tawamudu.”—Juta 21\nO vakadeitaka vakacava ni lomani iko na Kalou?\nJoni 3:16; 1 Joni 4:8-10; Vakatakila 4:11\nE bulia o Jiova na ka kece e vuravura meda marautaka kina na bula. E sega ni veisau na inaki ni Kalou ni rau talaidredre o Atama kei Ivi. E solia na Luvena me ivoli meda rawa ni bula tawamudu na kawatamata kece.\nSame 65:2; Cakacaka 5:32\nE solia vei keda o Jiova na iVolatabu, na yalona tabu kei na isolisoli ni masu me vukei keda ena gauna mada ga qo. Nida masu vua, ena rogoci keda.\n2 E YAGA NODA TALAIRAWARAWA VEI JIOVA\n“O yau o Jiova na nomu Kalou, o koya e vakavulici iko mo vinaka kina.”—Aisea 48:17\nEna yaga vakacava nomu talairawarawa vei Jiova?\nVakarua 5:28-33; 6:24\nE kila o Jiova na noda sasaga meda talairawarawa vua. Nida talairawarawa ena vinaka cake noda bula ena gauna qo, e rawa tale ga ni totoka noda veigauna se bera mai.\n3 O RAWA NI VAKARAITAKA VEI JIOVA NI O LOMANI KOYA\n“Qo na ibalebale ni noda lomana na Kalou, meda muria na nona ivunau.”—1 Joni 5:3\nVakacava e rawa nida talairawarawa vua na Kalou?\nVakarua 30:11; Same 103:14\nE kila o Jiova nida ivalavala ca. E sega ni kerea meda cakava e dua na ka eda sega ni rawata.\nVosa Vakaibalebale 27:11; Roma 7:21-25\nE uqeti keda noda lomani Jiova meda talairawarawa vua ena gauna dredre mada ga.\nVosa Vakaibalebale 6:16-19; Efeso 5:17\nEda vulica ena ivakavuvuli vakaivolatabu na rai ni Kalou. E rawa ni moica noda vakasama, ena titobu tale ga noda lomani Jiova. E vukei keda meda kila na ka meda cakava ke sega mada ga ni vakamatatataki tu ena iVolatabu.\niMeli iMeli E Tawamudu na Loloma ni Kalou