O na Muria e Lomamu na ka e Volai?| Vulici\n“Na ka kece. . . e volai tale ga me ivakasala vei keda eda bula donuya na icavacava ni veika vakavuravura.”—1 KOR. 10:11.\nSERE: 49, 127\nNA CAVA O RAWA NI VULICA ENA NODRATOU CALA\no Esa kei Josafati?\n1, 2. Na cava meda veivosakitaka kina na ka ratou cakava na tui e Juta?\nKE O raica e dua e sisi qai lutu e gaunisala, macala ga ni o na qaqarauni ni o muri koya tiko. Nida vakasamataka na nodra cala eso tale, ena uqeti keda meda qaqarauni. E va tale ga qori noda bula vakayalo. Eda na vuli ena nodra cala eso tale, okati kina o ira na volatukutukutaki ena iVolatabu.\n2 E vulici ena ulutaga sa oti e va na tui e Juta, ratou qaravi Jiova ena lomadratou taucoko. Ia e ratou cakava eso na cala bibi. Na cava eda vulica kina? Eda na qaqarauni vakacava? Nida vakasamataka vakatitobu na ka ratou cakava ena yaga kina vei keda na ka e volai ena iVolatabu.—Wilika Roma 15:4.\nVEIVAKALEQAI NA NUITAKI NI VUKU VAKATAMATA\n3-5. (a) E qaravi Jiova mai vu ni lomana o Esa, ia na cava e qai cakava? (b) Na cava e rairai vakavuna nona nuitaki ira na tamata o Esa ni via kabai Juta o Pasa?\n3 Meda veivosakitaki Esa mada kei na sala e veisautaka kina nona bula na Vosa ni Kalou. A nuitaki Jiova o Esa nira kabai Juta na duanamilioni na kai Iciopea. Ia a sega ni nuitaki Jiova ni kabai Rama o Tui Pasa mai Isireli, ni a toka ena yalayala kei Juta o Rama. (2 Vei. 16:1-3) E muri e nuitaka ga o Esa nona vuku qai vaqumi Tui Penietati mai Siria me ravuti Pasa. Vakacava e yaga na ka e cakava o Esa? E tukuni ena iVolatabu “ni rogoca ga qori o Pasa” e “cegu sara nona tarai Rama tiko, e mudu tale ga na nona cakacaka.” (2 Vei. 16:5) Nida vakasamataka, e yaga toka na sasaga i Esa!\n4 Ia e raica vakacava o Jiova na ka e cakava o Esa? E talai Ananai me vunauci Esa ni a sega ni nuitaki Jiova. (Wilika 2 Veigauna 16:7-9.) E kaya o Ananai: “Me tekivu qo oni na valuti tiko ga.” Io, sa gole o Pasa, ia e valuti tiko ga o Esa kei ira na nona tamata ena gauna kece e veiliutaki kina.\n5 Eda veivosakitaka mai ena ulutaga sa oti ni dikeva na Kalou na loma i Esa, e kila ni taucoko na lomana vua. (1 Tui 15:14) Ena rai i Jiova, e vinaka na sokalou i Esa, e yacova na ivakatagedegede vakalou. Ia ena sotava mada ga na ca ni nona vakatulewa. Na cava e vakavuna me nuitaki koya ga o Esa kei Penietati, sega ni o Jiova? De dua a nanuma ni na yaga cake me nuitaka nodra veitokoni na veimatanitu se nodra mataivalu ni vakatauvatani kei na nona veivuke na Kalou. A rairai muria na ivakasala cala.\n6. Na cava eda vulica ena cala i Esa? Vakamacalataka.\n6 Vakacava e rawa ni uqeti keda na italanoa kei Esa meda dikeva na ka eda dau cakava? E dau rawarawa meda nuitaki Jiova nida sotava e dua na ituvaki ena rairai dredre meda vosota. Ia vakacava ni basika e veisiga eso na ituvaki e rairai sega ni dredre sara? Eda dau muria na rai vakatamata meda walia ga vakataki keda? Se da nuitaka na sala i Jiova nida rai ena ivakavuvuli vakaivolatabu da qai muria sara? Kena ivakaraitaki, ena so na gauna era na rairai tusaqati iko nomu vuvale ni o tiko ena soqoni se soqo lelevu. O na kerea nona veidusimaki o Jiova, me vukei iko tale ga mo vakatulewa vinaka. Vakacava ke o cegu mai na cakacaka, qai dredre mo kunea tale e dua. Ni o veitalanoa kei na boso se itaukei ni cakacaka, vakacava o na tukuna vua ni o na sega ni via calata na soqoni e veimacawa? E duidui na keda ituvaki, ia meda muria mada ga na ka e tukuna na daunisame: “Tataunaka na nomu sala vei Jiova, vakararavi vua, ena qai yavala ena vukumu o koya.”—Same 37:5.\nKA E RAWA NI YACO NIDA VAKAILALA CA\n7, 8. Na cala cava e cakava o Josafati? Cava e yaco kina? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 Vakacava na luve i Esa o Josafati? E laurai vua e levu na itovo vinaka. Levu tale ga na ka vinaka e cakava o Josafati ni nuitaka na Kalou. Ia a vakatulewa cala tale ga. Kena ivakaraitaki, e bukia na isema ni vakawati kei na tui ca o Eapi ena matanitu ena vualiku. A vakasalataki koya tale ga na parofita o Maikaia, ia e tokoni Eapi mera valuti na kai Asiria. A voleka sara ni mate o Josafati ena veiraravui qori. Oti e mani lesu i Jerusalemi. (2 Vei. 18:1-32) E tarogi koya sara na parofita o Jeu: “Vakaevei, e dodonu moni vukei ira na dau caka ca, moni lomani ira na cati Jiova?”—Wilika 2 Veigauna 19:1-3.\n8 Vakacava sa na vuli o Josafati? E via vakamarautaki Jiova dina, ia e veitokani tiko ga kei Eapi, sega tale ga ni muria na ivakasala i Jeu. E bukia tale e dua na isema ni veitokani kei na meca ni Kalou, na luvei Eapi, na tui ca o Esaia. Rau ta waqa o Josafati kei Esaia, ia e qai voca nodrau waqa, e seva kina na nodrau inaki.—2 Vei. 20:35-37.\n9. Ena rawa ni vakaleqa vakacava noda bula na vakailala ca?\n9 Nida wilika na italanoa kei Josafati, e dodonu me uqeti keda meda dikeva noda bula. Ena sala cava? Ni dikevi na ka kece me baleti Josafati, eda rawa ni kaya ni tui vinaka. E cakava na ka e dodonu qai “vaqarai Jiova ena lomana taucoko.” (2 Vei. 22:9) Ia e vakaleqai koya na nona vakailala ca. Nanuma na vosa vakaibalebale qo: “O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku, ia o koya e veitokani kei ira na lialia ena tini ca.” (Vkai. 13:20) Eda na rairai nanuma ni noda vakailala kei ira, ena taleitaki kina na ka dina. Ia nona vakailala ca o Josafati kei Eapi e voleka sara kina ni mate. Ena veivakaleqai tale ga na noda veimaliwai tiko kei ira na sega ni qaravi Jiova.\n10. (a) Na cava eda vulica me baleta na vakawati ena italanoa kei Josafati? (b) Cava meda nanuma tiko nida temaki meda vakailala ca?\n10 Na cava eda vulica ena italanoa kei Josafati? Ena rairai domona e dua na lotu vaKarisito e dua e sega ni lomani Jiova, ni nanuma ni sega ni tiko ena ivavakoso e dua e veiganiti me watina. Se ra vakasaurarataka e dua na tacida o ira na wekana sega ni tiko ena dina me vakawati ‘de qai bera.’ Eso tale era na rairai vakataki koya e dua na tacida yalewa ni tukuna: “Eda vinakata meda lomani, meda veitokani tale ga.” Na cava me cakava na lotu vaKarisito ena ituvaki kece qori? Ena yaga nida vakasamataka vakatitobu na ka e yaco vei Josafati. E dau qara na veidusimaki ni Kalou. (2 Vei. 18:4-6) Ia na cava e yaco ni vakailala kei Eapi na turaga e sega ni lomani Jiova? A dodonu me kila o Josafati ni o Jiova e dau vakaraici ira e taucoko na lomadra vua. Nikua tale ga, e ‘veiraiyaki tiko e vuravura taucoko’ na Kalou, e tu vakarau me “vakaraitaka na nona kaukaua” ena vukuda. (2 Vei. 16:9) E kila vinaka o Jiova na keda ituvaki, e lomani keda tale ga. Vakacava o vakabauta ni na vakaceguya na Kalou na noda dau vinakata meda lomani, meda veitokani tale ga? Mo nuidei ni na cakava qori ena dua na gauna!\nMo qarauna na leqa e rawa ni yaco nida veimaliwai kei ira na sega ni vakabauta (Raica na parakaravu 10)\nME KUA NI VIAVIALEVU NA LOMADA\n11, 12. (a) E vakaraitaka vakacava o Esekaia na ka e tu e lomana? (b) Na cava e sega ni cudruvi Esekaia kina na Kalou?\n11 Na veika eda vulica vei Esekaia e okati kina na ivakarau ni lomada. Ni dau dikeva na lomada o Jiova, dua na gauna a vakatakila na ka e tu ena loma i Esekaia. (Wilika 2 Veigauna 32:31.) Ni tauvimate bibi o Esekaia, a tukuna vua na Kalou na ivakatakilakila ni na bula, oya na kena suka i muri na iyaloyalo. E mani talai ira nodra mata na turaga ni Papiloni mera vaqaqa na ivakatakilakila qori. (2 Tui 20:8-13; 2 Vei. 32:24) Ni “biuti koya” na Kalou me tu taudua ga, e vakatakila o Esekaia na ka e tu e lomana ni vakaraitaka vei ira na kai Papiloni na “nona valeniyau taucoko.” Nona cakacaka vakalialia e kilai kina “na ka kece e tu e lomana.”\n12 E sega ni tukuna na iVolatabu na vuna e sa lai viavialevu kina o Esekaia. De rairai vakavuna nona vakadrukai ira na Asiria se nona vakabulai koya vakacakamana na Kalou. Se na ‘levu ni nona iyau kei na nona rogo vakalevu.’ Ena nona viavialevu, a “sega ni vakavinavinakataka o Esekaia na ka vinaka e caka vua.” E rarawataki dina! Macala ga ni rawa ni tukuna o Esekaia vua na Kalou ni dau qaravi koya mai lomana taucoko, ia a vakararawataki Jiova tale ga ena dua na gauna. E muri e “vakamalumalumutaki koya,” e sega kina ni sotava kei ira nona tamata na cudru ni Kalou.—2 Vei. 32:25-27; Same 138:6.\n13, 14. (a) Gauna cava ena rairai ‘biuti keda taudua’ o Jiova me ‘vakatovolei’ keda? (b) Na cava meda cakava nida vakacaucautaki?\n13 Ena yaga vakacava noda wilika kei na noda vakasamataka vakatitobu na italanoa kei Esekaia? E qai laurai nona viavialevu ni oti nona vakadrukai Senakaripi o Jiova kei na nona vakabulai vakacakamana o Esekaia ena kena mate. Ke o dau qarava vinaka nomu itavi, e rawa ni ‘biuti iko taudua’ o Jiova me ‘vakatovolei’ kina na ka e tu e lomamu. Kena ivakaraitaki, ena rairai sasaga e dua na tacida tagane me vakarautaka vinaka nona ivunau. Levu era na vakacaucautaki koya ena totoka ni nona itavi. Ia na cava ena cakava?\n14 Nida vakacaucautaki, eda na muria na ka e tukuna o Jisu: “Ni dou sa cakava na ka kece e lesi vei kemudou, mo dou qai kaya: ‘Keitou dauveiqaravi tawayaga. Na ka keitou cakava e dodonu ga me keitou cakava.’ ” (Luke 17:10) Eda rawa ni vuli ena ivakaraitaki i Esekaia. E laurai nona viavialevu ni a “sega ni vakavinavinakataka . . . na ka vinaka e caka vua.” Nida vakasamataka vakatitobu na levu ni ka e cakava ena vukuda na Kalou, eda na qarauna kina na itovo e cata o koya. Me laurai ena ka eda tukuna nida vakavinavinakataki Jiova. E vakarautaka na iVolatabu kei na yalona tabu me tokoni ira na nona tamata.\nVAKASAMA VINAKA NIDA VAKATULEWA\n15, 16. Na cava e sega ni taqomaki kina o Josaia?\n15 Na cava eda vulica ena ka e yaco vei Tui Josaia? Meda dikeva mada se cava e vakavuna nona druka kei nona mate. (Wilika 2 Veigauna 35:20-22.) E gole o Josaia “me valuti” Tui Niko e Ijipita, ia sa tukuna vei Josaia o Tui Niko ni rau sega ni veileqaleqati. Na iVolatabu tale ga e tukuna ni ka e cavuta qori o Niko e “cavuta na gusu ni Kalou.” Ia na cava e gole ga kina o Josaia me vala? E sega ni tukuni ena iVolatabu.\n16 Ena kila vakacava o Josaia ni vu vakalou na vosa i Niko? A rawa sara ga ni tarogi Jeremaia e dua na parofita yalodina. (2 Vei. 35:23, 25) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni a cakava qori. Kena ikuri, a gole o Niko e Kakimisi me valuta “e dua tani na mataqali,” sega ni vala kei Jerusalemi. A sega tale ga ni okati ena ivalu qo na yaca ni Kalou, ni a sega ni vakalialiai Jiova se o ira na tamata i Niko. A vakatulewa cala o Josaia me valuti Niko. Na cava eda vulica e ke? Nida sotava e dua na ituvaki dredre, meda qara mada ga na rai i Jiova me baleta na tikina qori.\n17. Nida sotava e dua na leqa, eda na qarauna vakacava meda kua ni vakatotomuri Josaia?\n17 Ni basika na leqa, meda qara na ivakavuvuli vakaivolatabu e tiko kina na kena iwali da qai muria sara. Ena so na gauna, de dua eda na via tarogi ira na qase. Eda na rairai vakasamataka na ka eda kila me baleta na ituvaki qori, de dua eda na vakekeli tale ga ena noda ivola. E tiko eso tale na ivakavuvuli vakaivolatabu meda kauaitaka, era rawa ni vukei keda kina na qase. Kena ivakaraitaki, ena kila e dua na tacida yalewa ni nona itavi me vunautaka na itukutuku vinaka. (Caka. 4:20) Ia vakacava ke nanuma me lako ena cakacaka vakavunau ena dua na siga, ia e vinakata o watina me tiko ga e vale. Ni sega ni levu na gauna erau dau vakayagataka, nanuma kina o tagane me rau cakava vata vakaveiwatini eso na ka. De dua ena gole mai na vakasama i yalewa na tikinivolatabu veiganiti, me vaka na noda talairawarawa ina ivakaro ni Kalou kei na noda vakaroti meda veivakatisaipelitaki. (Maciu 28:19, 20; Caka. 5:29) Ia ena vinakati me vakasamataka tale ga nona vakamalumalumu vei watina kei na bibi ni yalorawarawa. (Efeso 5:22-24; Fpai. 4:5) Vakacava e dau tusaqata o watina nona gole ena cakacaka vakavunau, se vinakata ga me rau cakava vata e dua na ka ena siga ga ya? Bibi me veiraurau noda rai nida cakava na loma ni Kalou, meda guta tale ga me vinaka noda lewaeloma.\nVEIQARAVI TIKO GA ENA MARAU MAI VU NI LOMAMU\n18. Ena yaga vakacava na nomu dikeva na kedratou italanoa na va na tui ena ulutaga qo?\n18 Nida sega ni uasivi, de dua eda na cakava tale ga ena so na gauna na cala ratou cakava na va na tui eda veivosakitaka mai. Eda na rairai (1) sega ni nakita noda nuitaka na vuku vakatamata, (2) vakailala ca, (3) viavialevu, se (4) sega ni dikeva e liu na rai ni Kalou nida vakatulewa. Sa bau Kalou yalololoma dina o Jiova me raica na ka eda vinaka kina, me vaka ga e raica vei ratou na va na tui! E raica tale ga na levu ni noda lomani koya, kei na levu ni noda via qaravi koya mai vu ni lomada. E vakarautaka na ivakaraitaki meda qaqarauni kina, meda kua ni cala bibi. Meda vakasamataka mada ga vakatitobu na italanoa vakaivolatabu qori, da qai vakavinavinakataka vei Jiova nona vakarautaka ena vukuda!\niMeli iMeli O na Muria e Lomamu na ka e Volai?


Sega ni Tarovi Rawa Nodratou Vunau na Tisaipeli | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nE dua na tagane lokiloki e dau dabe e veisiga ena matamata ni valenisoro me kerekere. Dua na yakavi, e raici Pita kei Joni ni rau lako tiko ina valenisoro. E kaya vei rau: ‘Yalovinaka, drau solia mada vei au e dua na ka.’ E sauma o Pita: ‘Au na solia vei iko na ka e yaga mai na ilavo. Ena yaca i Jisu, tucake, mo lako!’ E vukei koya o Pita me duri, mani lako rawa na tagane ya! Dua na ka nodra marau na ilala levu ena cakamana qori, era mai vakabauta e levu tale.\nIa era cudru na bete kei na Setoki. Era tauri rau na yapositolo, era kauti rau ina mataveilewai, ra qai kaya: ‘Ena kaukaua i cei drau vakabula kina na tagane qo?’ E kaya o Pita: ‘E vakaukauataki keirau o Jisu Karisito oni a vakamatea.’ Era kailavaka na iliuliu ni lotu: ‘Drau kua tale ni cavuta na yaca i Jisu!’ Ia rau kaya na yapositolo: ‘Keirau na sega ni galu. Keirau na tukuni koya ga.’\nNi rau sere o Pita kei Joni, rau lako sara vei ira na vo ni tisaipeli me rau tukuna na ka e yaco. Era qai kerei Jiova ena masu: ‘Yalovinaka ni vakadoudoutaki keimami me vakayacori kina nomuni cakacaka.’ E solia vei ira o Jiova na yalona tabu, era mani tomana nodra vunau kei na veivakabulai. Sa qai levu tiko ga era mai vakabauta. Na levu ni nodra vuvu na Setoki era vesuki ratou na yapositolo qai biuti ratou e valeniveivesu. Ia ena bogi, e tala mai o Jiova e dua na agilosi me dolava na katuba ni valeniveivesu qai tukuna vei ratou: ‘Dou lesu ina valenisoro, dou lai veivakavulici kina.’\nEna mataka, e tukuni vei ira na lewe ni Sanadrini, oya na mataveilewai ni iliuliu ni lotu: ‘E se loka tu ga na valeniveivesu, eratou sa yali na tagane oni vesuka! Eratou veivakavulici tiko ena valenisoro!’ Era vesuki ratou tale na yapositolo, ratou kau ina Sanadrini. E kaya na bete levu: ‘Keimami vakaroti kemudou mo dou kua ni tukuna na veika me baleti Jisu!’ Ia e kaya o Pita: “E dodonu me keitou talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.”\nEra via vakamatei ratou sara ga na yapositolo na iliuliu ni lotu ena levu ni nodra cudru. Ia e kaya e dua na Farisi, na yacana o Kamelieli: ‘Ni qarauna! De tokoni ratou na tagane qo na Kalou. Vakacava oni via vala kei na Kalou?’ Era mani rogoci koya. Eratou kuitalaki na yapositolo, eratou vakaroti tale me ratou kua ni vunau, oti ratou qai sereki. Eratou vunautaka tiko ga ena doudou na itukutuku vinaka ena valenisoro kei na veivale.\n“E dodonu me keitou talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.”—Cakacaka 5:29\nTaro: Na cava era vunau tiko ga kina na tisaipeli? E vukei ira vakacava o Jiova?\nCakacaka 3:1–4:31; 5:12-42\nSega ni dodonu me ratou rerevaka na mate na yapositolo, cava ga e tukuna kina o Jisu me ratou dro ke ratou tusaqati?\nO sa vakarau mo laga kei ira nomu itokani na sere me baleta na vunautaki ni vosa ni Kalou?


Conjunct ni matanisiga Venus\nAu taleitaka na veika me da maqosa vinaka au e dua na Virgo ka sa sega ni rairai vinaka vei au. Au taleitaka na veika e sa totoka ka ubi ena butobuto sega ni matau ia sai koya oqo na na vanua. Eda sa kece a dreti ki na eso na veika duatani ia o sa na astrological na mataqali e dua connoisseur na totoka, kei na totoka se cava ga e rawa ni vei iko ena dua na bula oqo. Kevaka e sega ni rairai totoka vakaidina sa me bokoca o, o rekitaki e na cakacaka ni liga kei na ena dua mada ga na vinakata. O vakalevu ni rawa ni qoroi na vakayawa kei na so tale na iyaloyalo ni lewa ka vakakina ena rawa ni yaco na duavata ena dua na gauna kei na vakalevu vakamarautaki mai kina vakailavo. Sa ikoya e dua na ivalavala dodonu yalataka na yalololoma ka sai koya ena nomu vakatulewa mo wield yalovinaka. Na veika rerevaki e rawa walega ni davo ena veika e rua oqo, sega ni vanua ni levu bibi ena ilavo, ka sega ni yaco me logavinaka se vucesa ni o sega ni ni da tomana na cakacaka ni nomu bula ni dauniveisereki na veiliutaki ena iwasewase ni ivola vivi ena na conjuncts ni matanisiga Venus.\nVenus ni Trine ni matanisiga\nVenus sega ni toso sivia e 48 na koroi eso mai na matanisiga ka o koya era na sega ni trine ena 120 na diqiri ena e dua na ivolakabi ni veiitikotiko.\nVenus ni Sextile ni matanisiga\nVenus sega ni toso na sivia ni 48 na diqiri mai na matanisiga ka o koya era na sega ni sextile ena 60 na diqiri ena e dua na ivolakabi ni veiitikotiko.\nVenus ni Sextile ni tubu ni matanisiga\nSa donu kevaka o sa wilika oqo vagumatua e ra kau ka tauri vakasosa maucokona na veivakacacani, ka sega ni floundering ena so na noqu astrological vakacaucautaka eso na ivakamacala ni gacagaca e liu, oqo na vakasama oya e sa qai me baleti iko. Oqo e so na ivakasala tale e so, ni na gonevuli, e dau cakacaka vakaukauwa, cakava na lewa ni veidokai, vakarokoroko na italatala qase, na sasaga ena loloma, na bula kei na vakasama, ka kevaka o ni cakava qai o ni na sega tale na gonevuli ia dau vakatorocaketaki ki na ivakavuvuli ni veika o sa ubia. Na veika rerevaki sa ikoya me ra soro ka sega ni gugumatua se solia ka taura na imatai ni gauna ni nomu gagadre ena iwasewase ni ivolakabi na sextiles ni tubu ni matanisiga Venus.\nVenus ni veisaqasaqa ni matanisiga\nVenus sega ni toso sivia e 48 na diqiri mai na matanisiga ka o koya era sa saqata sega ni ena 180 na diqiri ena e dua na ivolakabi ni veiitikotiko.\nVenus ni lomanibai ni matanisiga\nVenus sega ni toso sivia e 48 na diqiri mai na matanisiga ka o koya era sega ni vakatekivu muria taucoko ena 90 na diqiri ena e dua na ivolakabi ni veiitikotiko.\nLomanibai ni tubu ni matanisiga Venus\nAu rawa ni raica nomu qoroi ia e sega ni kena ibalebale au na vakalesuya tale na vakaoqo. Ia au kila ni rawa ni o taleitaki na eso loloma, na ilavo kei na lomavinaka se vakacava sara na vakacaucautaka na sega ni rawata o na tu duadua ga na cakacaka. Sara me 'u tukuna mada vei kemuni oqo, kevaka o vinakata na cava ko sa gadreva, kevaka o na vakasaqara na e cake, ka qai gaunisala e Veivatu, sega ni matata kei na dredre ka o dodonu me sagai e bibi duadua. E sa isau ni cikecike na cakacaka vakaukauwa vinaka cava o vakaidina vakasaqara vata kei na Yalo, ena vanua ni nomu jati ni na matanisiga tubu sukuwea Venus.\nVenus ni Quincunx ni matanisiga\nVenus sega ni toso sivia e 48 na koroi eso mai na matanisiga ka o koya era sega ni quincunx ena 150 na diqiri ena e dua na ivolakabi ni veiitikotiko.


Jope 20 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni vosa nei Sofa (1-29)\nVakila ni beci koya o Jope (2, 3)\nVaka me kaya ni daucaka ca o Jope (5)\nTukuna ni taleitaka o Jope na ka ca (12, 13)\n20 E kaya sara o Sofa+ na kai Neama: 2 “Qo na vuna e uqeti au kina noqu nuiqawaqawa meu vosaEna vuku ni leqa au sa vakila. 3 Au sa rogoca na veivakadodonutaki au beci kina,Qai uqeti au na noqu yalomatua* meu vosa. 4 Dou sa dau kila tu na ka qo,Ni se va tu qo mai na gauna sara e biu kina na tamata* e vuravura,+ 5 Ni lekaleka wale nodra kaila ni marau na daucaka caQai tini koso na marau i koya e sega ni vakabauta na Kalou.*+ 6 Ke lako cake i lomalagi nona cecereQai tara na uluna na o, 7 Ena seavu vakadua me vaka ga nona valelailai,Era na kaya na dau raici koya, ‘I vei o koya?’ 8 Ena vuka tani vaka na tadra, era na sega tale ga ni kunei koya,Ena cemuri tani vaka na raivotu ena bogi. 9 Sa na sega ni raici koya tale na mata a raici koya,Ena sega ni raici koya tale na nona itikotiko.+ 10 Era na qara na luvena na nodra veivakadonui na dravudravua,Na ligana ena qai vakasuka na nona iyau.+ 11 Sa sinai na suina ena kaukaua vakacauravou,Ia ena* davo vata kei koya ena kuvuniqele. 12 Ke kamica e gusuna na ka ca,Ke vunia ena ruku ni yamena, 13 Ke taleitaka vakalevu qai sega ni biutaIa e kubuta tiko ga e gusuna, 14 Na kena kakana ena vuki me gaga e lomana,Ena vaka na poisoni ni gata uluraba e lomana. 15 Ena luaraka mai na iyau sa tiloma,Ena vakalala mai ketena na Kalou. 16 Ena domica na weli gaga ni gata uluraba,Ena vakamatei koya na batigaga* ni gata. 17 Ena sega vakadua ni raica na waidrodro,Na dave ni sucu kei na oni. 18 Ena vakasuka na ka e taukena, ena sega ni vakayagataka,*Ena sega ni marautaka na iyau e rawata mai na nona veivoli.+ 19 Ni sa vakasaurarataki ira, qai biuti ira na dravudravua,E kovea na vale a sega ni bau tara. 20 Ena sega ni vakila na vakacegu,Na nona iyau ena sega ni vukei koya me dro. 21 Sa sega ni vo tu e dua na ka me kania,Ena sega gona ni dede na nona rawaka. 22 Ni vutuniyau sara tu ga, ena rawai koya na nuiqawaqawa,Ena vakila na tarabi ni leqa kece e sotava. 23 Ni vakatawana na ketena,Ena tala yani vua na Kalou na nona cudru waqawaqa,Ena vakatauca me curuma nona iwawa. 24 Ena drovaka o koya na iyaragi kaukamea,Ena cokai koya na dakaititi kopa. 25 Ena ucuna mai dakuna e dua na gasau,Na iyaragi taliva mai na nona katonisuasua,Qai toboki koya na rere.+ 26 Sa waraka tu nona iyau na butobuto loaloa,Ena yameci koya na bukawaqa e sega ni irivi,Na leqa levu ena waraki koya e tiko ena nona valelaca. 27 O lomalagi ena vakatakila nona cala,Ena vorati koya o vuravura. 28 Ena kuitaka nona vale na waluvu,Ena dave yani ena siga ni cudru ni Kalou. 29 Qo na ka e wasea na Kalou vua na daucaka ca,Na ivotavota sa lesia vua na Kalou.”\n^ Ipe., “na yalo ni noqu kila ka.”\n^ Se “kawatamata, Atama.”\n^ Se “koya na vukitani.”\n^ Oya na nona kaukaua.\n^ Ipe., “yame.”\n^ Ipe., “ena sega ni tiloma.”


Ministry for Pacific Peoples — Tukuna vei keimami na veika o nanuma me baleta na Vosa ni Pasifika e Aotearoa Tukuna vei keimami na veika o nanuma me baleta na Vosa ni Pasifika e Aotearoa\nHome / Programmes / Leo Moana o Aotearoa – the Pacific Languages of Aotearoa Survey / Vosa Vakaviti | Fijian\nTukuna vei keimami na veika o nanuma me baleta na Vosa ni Pasifika e Aotearoa\nLeo Moana o Aotearoa – Na Vakadidike ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa – sa kena imatai, ka vakadikeva tiko na kena vakayagataki kei na itovo ni vosa ena Pasifika e Aotearoa.\nVakatekivu mai na iotioti ni vakadidike rabailevu ni vosa ni Pasifika e Aotearoa, na vakayagataki ni vosa vaka-Pasifika e Aotearoa sa lutu ka, ena so na gauna, e bibi sara. Na vakadidike oqo e caka ka kena inaki me cau ki na vakatorocaketaki ni lawatu ki na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena taqomaki tiko na vosa ni Pasifika e Aotearoa.\nSe o dua na itabagone, itubutubu, qasenivuli se dua na iliuliu ni itikotiko raraba se dua ga na tamata e dau taleitaka me ra bula na vosa ni Pasifika - keimami kidavaki iko ena nomu nanuma lesu. Keitou kidavaki ira talega mai na veisoqosoqo vakaitikotiko, bisinisi, Lotu kei na ilawalawa kecega era veiqaravi ena itikotiko raraba ni Pasifika.\nNa vakadidike oqo ena taura e rauta ni 15-20 na miniti me vakacavari kina.\nE rawa ni o cakava eke na vakadidike\nSa ciqoma na cakacaka oqo na veivakadonui ni ivakavuvuli mai na Komiti ni ivakavuvuli e Niusiladi: NZEC21_26.\nNa cava na Leo Moana o Aotearoa – Na cakacaka ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa?\nNa Leo Moana o Aotearoa – Na cakacaka ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa sai koya na imatai ni veivakatorocaketaki vakamatanitu me vakadikeva kina na kena vakayagataki kei na ivakarau me baleta e ciwa na vosa ni Pasifika e Aotearoa - Te Gagana Tokelau, Vagahau Niue, Te Reo Māori Kuki ‘Āirani, Gagana Samoa, Lea faka-Tonga, Te Gana Tuvalu, Vosa Vakaviti, Fäeag Rotųam and Te taetae ni Kiribati\nNa inaki ni vakadidike oqo me:\nvakataroga na kena vakayagataki, kei na ivakarau ni, vosa ni Pasifika e Aotearoa–me vukea na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na taqomaki ni veivosa oqo e Aotearoa.\nvakatitobutaka na noda kila na ituvaki ni vosa ni Pasifika ena gauna oqo e Aotearoa.\nNa cava ena cakava na Leo Moana o Aotearoa – Na cakacaka ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa ena cakava?\nNa cakacaka ni vakadidike oqo e okati ruarua kina e dua na vakadidike ni vanua kei ira na itikotiko ena Pasifika mai na ciwa na iwasewase ni Pasifika ena vanua taucoko ko Aotearoa (Tokelau, Niue, Cook Islands, Samoa, Tonga, Tuvalu, Fiji, Rotuma, and Kiribati) me ratou kila vakavinaka sara kina na kena vakayagataki kei na nodra vakamatautaki na vosa ni Pasifika mai vei ira na tamata e Aotearoa.\nNa kena macala ena:\nvakarautaka na itukutuku taumada kei na kilai vakavinaka cake ni ituvaki ni vosa ni Pasifika ena gauna oqo e Aotearoa.\nvakarautaka na itukutuku veivosakitaki ki na ruku ni itukutuku lailai ni veika vakatamata yadua sa tiko rawa ena gauna oqo me baleta na veivosa ni Pasifika.\nveivuke ena kena kilai na gagadre ni itikotiko raraba ka vakasalataki na veika sa tauyavutaki me tokona vakavinaka cake na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na maroroi ni vosa ni Pasifika e Aotearoa.\nNa cava na vakadidike oqo ena initaneti?\nNa vakadidike ena initaneti ena vakasokomuna na itukutuku mai vei ira na tamata mai na Pasifika era vakaitikotiko e Aotearoa (yabaki 15 ka lako cake), me baleta na vakayagataki ni nodra vosa ena Pasifika ena vuqa na vanua e Aotearoa, kei na nodra ivakarau ni rai ki na nodra vosa na Pasifika. Ena vakarautaki na vakadidike ena vosa Vakaperitania kei na ciwa na vosa ni Pasifika.\nO cei keimami na vinakata me rogoca?\nEda kila ni veimataqali vosa ena Pasifika era sa ka bibi ki na veitikotiko raraba ni Pasifika e Aotearoa.\nSe o dua na tamata gone, itubutubu, qasenivuli, iliuliu ni itikotiko raraba, se rairai sa yali na nomu vosa, se o sa kenadau beka se o sa vulica tiko na nomu vosa ni Pasifika – keimami sa vakayaloqaqataki iko mo vakacavara na vakadidike ena initaneti. Keimami via rogoca na nomuni italanoa.\nNa cava au kerei me'u cakava?\nKeitou sa kerea tiko mo vakacuruma na veika e gadrevi me keitou cakava me vakalevutaki kina na kena vakayagataki na vosa ni Pasifika e Aotearoa, ka tokona na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na maroroi ni vosa ni Pasifika e Aotearoa. Na nomu vakasama ena vukei keitou me vakasalataki na Matanitu ena veika e gadrevi me vakadeitaki kina na bulabula ni noda vosa na Pasifika e Aotearoa.\nO cei e rawa ni'u taroga ke tiko eso na noqu taro?\nVeitaratara kei ira na Lewe ni Tabacakacaka ni Tamata ena Pasifika ena [email protected]\nVakacava na noda taqomaki?\nNa vakadidike oqo e sega ni kilai. Sa kena ibalebale oqo ni sega ni dua, okati kina o ira na dauvakadidike ena kila na kemu ivakatakilakila. O na kerei mo solia na nomu veivakadonui ena initaneti ni bera ni ko tosoya na vakadidike, ena gauna o sauma na taro ni vakadidike, o sa vakadonuya tiko mo vakayagataka na nomu isau ni taro ena vakadidike oqo.\nNa nomuni isau ni taro ena sega ni kilai rawa ka sega ni rawa ni kila e dua tale. Ni o vakauta na vakadidike, ena sega ni rawa ni muri lesu na nomu isau ni taro. Yalovinaka kakua ni okata e dua na itukutuku kilai vakatamata yadua ena nomu isau ni taro.\nO ira ga na dauvakadidike ki na itukutuku kei na itukutuku taucoko ena vakarusai ena loma ni 10 na yabaki mai oqo.


‘Mo Yaloqaqa Mo Cakava Sara’—1 Veigauna 28:20 | Vulici\n“Mo yaloqaqa, mo kaukaua, mo cakava sara. Mo kua ni rere se domobula, ni tokoni iko . . . o Jiova.”—1 VEI. 28:20.\nSERE: 38, 34\nEra na yaloqaqa vakacava na itubutubu kei na luvedra?\nEra na yaloqaqa vakacava na tacida yalewa itabaqase?\nEra na yaloqaqa vakacava na tacida tagane papitaiso?\n1, 2. (a) Na itavi levu cava e lesi vei Solomoni? (b) Na cava e leqataki Solomoni kina o Tevita?\nE VAKAROTI o Solomoni me raica na tarataravaki levu duadua me bau vakayacori, oya na valenisoro e Jerusalemi. Na vale qori “me duatani duadua na kena totoka, me kilai ena vanua kece na kena irogorogo kei na kena totoka.” Koya e bibi duadua, qo na “vale i Jiova na Kalou dina.” E dusimaki Solomoni o Jiova me liutaka na kena tara.—1 Vei. 22:1, 5, 9-11.\n2 E nuidei o Tui Tevita ni na tokona na Kalou na taravale, ia o Solomoni ‘se gone qai lailai na ka e kila.’ Vakacava ena yaloqaqa me tara na valenisoro? Se na vakalatilati na yabaki ni nona bula se na lailai ni ka e kila? Me rawa ya, ena vinakati me yaloqaqa o Solomoni qai cakava sara.\n3. Na cava e vulica o Solomoni ena yaloqaqa i tamana?\n3 De dua e vulica o Solomoni na yaloqaqa vei tamana. Ni se gone o Tevita, e dau vala kei ira na manumanu kila era butakoca na sipi nei tamana. (1 Sam. 17:34, 35) E vakaraitaka na levu ni nona yaloqaqa ni rau vala kei na tuawa o Koliaci. E vakadrukai koya ena veivuke ni Kalou kei na nona vakayagataka e dua na vatu.—1 Sam. 17:45, 49, 50.\n4. Na cava me yaloqaqa kina o Solomoni?\n4 E veiganiti gona nona qai uqeti Solomoni o Tevita me yaloqaqa me tara na valenisoro! (Wilika 1 Veigauna 28:20.) Ke sega ni yaloqaqa o Solomoni, ena vakaleqai koya na rere, ena sega ni toso na taravale.\n5. Na cava meda yaloqaqa kina?\n5 Me vakataki Solomoni, eda vinakata kece me vukei keda o Jiova meda yaloqaqa da qai vakacavara noda itavi. Meda vakasamataka mada eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa ena gauna makawa. Ena uqeti keda meda yaloqaqa da qai vakacavara noda itavi.\nIVAKARAITAKI NI YALOQAQA\n6. E uqeti iko vakacava na yaloqaqa i Josefa?\n6 Vakasamataka mada na yaloqaqa i Josefa ni temaki koya na wati Potifa me rau veiyacovi. E rairai kila vinaka tu ni na totogitaki ke bese. Ia e sega ni vakamalumalumu, e yaloqaqa ga qai dro.—Vkte. 39:10, 12.\n7. Vakamacalataka na yaloqaqa i Reapi. (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 E dua tale na ivakaraitaki ni yaloqaqa o Reapi. Ni rau lako ina nona vale e Jeriko na yamata ni Isireli, a rawa sara ga ni rere qai vakasukai rau. Ia ni nuitaki Jiova, e yaloqaqa qai vunitaki rau, e vukei rau tale ga me rau dro bula. (Josua 2:4, 5, 9, 12-16) E vakabauta o Reapi ni Kalou dina ga o Jiova, e nuidei ni na solia na vanua vei ira na Isireli. A sega ni rerevaka e dua, wili kina na tui Jeriko kei ira na nona tamata. Ia na ka e cakava e vakabulai kina kei na nona vuvale.—Josua 6:22, 23.\n8. E yaga vakacava vei ratou na yapositolo na yaloqaqa i Jisu?\n8 Eratou ivakaraitaki vinaka tale ga ni yaloqaqa na yapositolo i Jisu. Eratou raica sara ga na nona yaloqaqa. (Maciu 8:28-32; Joni 2:13-17; 18:3-5) E vakayaloqaqataki ratou qori. Nira veitusaqati na Setoki, eratou sega ni cegu na yapositolo ni veivakavulici ena yaca i Jisu.—Caka. 5:17, 18, 27-29.\n9. E uqeti keda vakacava na 2 Timoci 1:7 meda kilai koya e vu ni yaloqaqa?\n9 E yaloqaqa o Josefa, Reapi, Jisu, kei ratou na yapositolo me ratou vakayacora na cakacaka vinaka. E sega ni yavutaki qori ena nodratou nuitaki ratou vakasivia. Eratou nuitaki Jiova ga. Eso tale ga na ituvaki ena vinakati kina meda yaloqaqa. Ia meda kua ni nuitaki keda, meda nuitaki Jiova ga. (Wilika 2 Timoci 1:7.) Meda dikeva mada qo na bibi ni yaloqaqa ena noda vuvale kei na ivavakoso.\nVINAKATI NA YALOQAQA\n10. Na cava mera yaloqaqa kina na itabagone lotu vaKarisito?\n10 Levu na ituvaki era sotava na itabagone lotu vaKarisito ena vinakati kina mera yaloqaqa ni qaravi Jiova. E rawa nira vuli se muria na yaloqaqa i Solomoni ni vakatulewa vakayalomatua me vakaotia na tara valenisoro. E dodonu ga mera dau vakasalataki ira na luvedra na itubutubu, ia e bibi mera vakatulewa na gone. (Vkai. 27:11) E vinakati na yaloqaqa mera digia na itokani vinaka, ka ni veivakamarautaki e kilikili, muria na itovo savasava, qai vakatulewataka mera papitaiso. E bibi qori nira vorata tiko na inaki i Setani, ni beitaka na Kalou.\n11, 12. (a) E ivakaraitaki vinaka vakacava ni yaloqaqa o Mosese? (b) Era na muria vakacava na itabagone na nona ivakaraitaki?\n11 Dua na ka bibi mera vakatulewataka na gone oya na nodra isausau. Ena so na vanua, era uqeti mera sauva na vuli torocake kei na cakacaka saulevu. Ena so tale na vanua, ena vuku ni leqa vakailavo, era rairai nanuma eso na gone mera veivuke e vale. Ke o sotava tiko qori, mo vakasamataka na ivakaraitaki i Mosese. Ni susugi koya na luvei Fero, a rawa ni saga me rogo se vakailavo. De ratou uqeti koya kina na nona vuvale e Ijipita, nona qasenivuli, kei na daunivakasala! A sega ni vakamalumalumu o Mosese, e yaloqaqa ni tokona na sokalou savasava. E vakanadakuya na iyau kei Ijipita, e nuitaki Jiova ga. (Iper. 11:24-26) E qai vakalougatataki koya o Jiova, e macala ga ni levu tale na veivakalougatataki e waraki koya tu.\n12 Ena vakalougatataki ira tale ga na itabagone o Jiova nira yaloqaqa mera sauva na isausau vakayalo ra qai vakaliuca na Matanitu ni Kalou. Ena tokoni ira mera qarava na nodra vuvale. Ena imatai ni senitiuri, a dei o Timoci ena isausau vakayalo, o rawa tale ga ni cakava qori. *—Wilika Filipai 2:19-22.\nO vakadeitaka mo yaloqaqa ena veigauna kece? (Raica na parakaravu 13-17)\n13. E yaloqaqa vakacava e dua na tacida yalewa me rawata nona isausau?\n13 E vinakati me yaloqaqa e dua na tacida yalewa mai Alabama, Merika, me sauva nona isausau vakayalo. E vola: “Au dau mamadua niu tubucake tiko. E tutu yadua meu vosa vei ira na tiko ena Vale ni Soqoni, sa qai yawa sara meu tukituki ena nodra katuba o ira au sega ni kila.” Ena nodrau veitokoni na nona itubutubu kei ira ena ivavakoso, e sauva kina na tacida itabagone qo na painia tudei. E kaya: “Na vuravura i Setani e uqeta ni isausau vinaka na vuli torocake, rogo, vakailavo, kei na vakaiyau. E dredre me rawati na isausau qori, e tini ga ena lomaocaoca kei na rarawa. Noqu qaravi Jiova e vakamarautaki au, e vakainaki kina noqu bula.”\n14. Na cava eso na ituvaki e vinakati kina mera yaloqaqa na itubutubu?\n14 E vinakati tale ga mera yaloqaqa na itubutubu lotu vaKarisito. Kena ivakaraitaki, de dua e dau kerea nomu boso mo cakacaka tale ena yakavi kei na muanimacawa, na gauna sara ga mo sokalou kina vakavuvale, cakacaka vakavunau, mo tiko tale ga ena soqoni. E vinakati na yaloqaqa mo vakasega ena kerekere va qori, mo ivakaraitaki vinaka tale ga vei ratou na gone. Se ra vakadonuya eso na itubutubu mera cakava na luvedra na ka o sega ni vinakata vei ira na luvemu. De dua era na taroga se cava e sega ni vakaitavi kina o luvemu. Vakacava o na yaloqaqa qai vakamacalataka vakavinaka na vuna?\n15. Ena uqeti ira vakacava na itubutubu na Same 37:25 kei na Iperiu 13:5?\n15 Eda na yaloqaqa ni vukei ira na luveda mera tekia ra qai sauva nodra isausau vakayalo. Kena ivakaraitaki, era tu suka eso na itubutubu mera uqeti luvedra mera painia, veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke, veiqaravi e Peceli, se na tarataravaki. Era na rairai leqataka na itubutubu ni na sega ni dua e qaravi ira nira sa qase. Ia na itubutubu yalomatua ena yaloqaqa qai nuitaka na vosa ni yalayala i Jiova. (Wilika Same 37:25; Iperiu 13:5.) Dua tale na sala o na vakaraitaka kina na yaloqaqa kei na nuitaki Jiova oya ni o vukei luvemu me cakava tale ga qori.—1 Sam. 1:27, 28; 2 Tim. 3:14, 15.\n16. Era vukei luvedra vakacava eso na itubutubu mera sauva na isausau vakayalo, e yaga vakacava qori?\n16 E dua na veiwatini mai Merika erau vukei luvedrau me rau sauva na isausau vakayalo. E kaya o tagane: “Ni bera ni rau tekivu lako se vosa, keirau na tukuna vei rau na marautaki ni cakacaka vakapainia kei na veivuke ena ivavakoso. Qori sara ga na nodrau isausau. Ni tiko na nodrau isausau, erau vorata kina na veitemaki ni vuravura i Setani rau qai dei vei Jiova.” E vola e dua na tacida tagane e rua na luvena: “Levu na itubutubu era vakayagataka vakalevu na nodra gauna kei na iyau mera sauva kina na luvedra na isausau me vaka na qito, gade, kei na vuli. E vinaka cake meda vakayagataka vakalevu na gauna kei na iyau mera sauva kina na luveda na isausau era na veiwekani vinaka tiko ga kina kei Jiova. E veivakacegui dina nida raica nira sauva na luveda na isausau vakayalo da qai tokoni ira kina.” Mo nuidei ni o Jiova ena vakalougatataki ira na itubutubu era vukei luvedra mera tekia ra qai sauva nodra isausau vakayalo.\nYALOQAQA ENA IVAVAKOSO\n17. Vakamacalataka eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa ena ivavakoso.\n17 E vinakati tale ga meda yaloqaqa ena ivavakoso. Kena ivakaraitaki, e vinakati mera yaloqaqa na qase ni ivavakoso nira qarava na kisi ni veilewai se vukei ira na tauvimate era vinakata vakatotolo na veiqaravi. Eso na qase era veisiko e valeniveivesu mera vukei ira vakayalo na kaivesu. Vakacava o ira na tacida yalewa dawai? Levu na sala era na vakalevutaka kina nodra cakacaka vakaitalatala nira painia, toki ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke, vakaitavi ena tarataravaki ena nodra vanua, se vakalewe fomu ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu. Eso mada ga era lai vuli ena Koronivuli o Kiliati.\n18. Era na yaloqaqa vakacava na tacida yalewa itabaqase?\n18 Era vu ni veivakalougatataki ena ivavakoso na yalewa itabaqase. Eda lomani ira dina! Eso e lailai na ka era rawa ni cakava ena gauna qo ena nodra veiqaravi, ia era se rawa ni yaloqaqa tiko ga nira qarava na nodra itavi. (Wilika Taito 2:3-5.) Kena ivakaraitaki, e vinakati me yaloqaqa e dua na tacida yalewa itabaqase ni vakasalataka e dua na tacida yalewa gone me baleta na isulu rakorako. Ena sega ni cudruvi koya ena isulu e digia, ia ena rawa ga ni uqeti koya me vakasamataka ni rawa ni veivakaleqai. (1 Tim. 2:9, 10) Ena yaga vakalevu na nona vosa ena yalololoma.\n19. (a) Era na yaloqaqa vakacava na tacida tagane papitaiso? (b) E yaga vakacava vei ira na Filipai 2:13 kei na 4:13?\n19 O ira tale ga na tacida tagane papitaiso e vinakati mera yaloqaqa ni qarava nodra itavi. Era vu ni veivakalougatataki ena ivavakoso na tagane yaloqaqa era yalorawarawa ni qarava eso tale na itavi. (1 Tim. 3:1) Ia eso era lomalomarua mera veiqaravi. E dua na tacida tagane a rairai cakava e dua na cala e liu, e nanuma ni sega ni ganiti koya me dauveiqaravi se qase ni ivavakoso. Dua tale na tacida tagane e nanuma ni na sega ni qarava vinaka nona ilesilesi. Ke va qori nomu rai, ena rawa ni vukei iko o Jiova mo yaloqaqa. (Wilika Filipai 2:13; 4:13.) Nanuma, dua na gauna a yalolailai o Mosese ena nona ilesilesi. (Lako 3:11) Ia e vukei koya o Jiova, ni toso na gauna sa yaloqaqa me qarava nona itavi. E rawa ni bucina e dua na tacida tagane papitaiso na yaloqaqa va qori ni qara na veivuke ni Kalou ena nona gumatua ena masu kei na nona wili iVolatabu e veisiga. Ena yaga tale ga nona vakasamataka eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa. Rawa ni kerea ena yalomalumalumu me ratou vakavulici koya na qase qai tu vakarau ni veivuke. Meda uqeti ira kece na tacida tagane papitaiso mera yaloqaqa ra qai cakacaka vakaukaua ena ivavakoso!\n‘E TOKONI IKO O JIOVA’\n20, 21. (a) E vakadeitaki Solomoni vakacava o Tevita? (b) Na cava eda nuidei kina?\n20 E tukuna o Tui Tevita vei Solomoni me nanuma tiko ni na tokoni koya o Jiova me yacova ni tara oti na valenisoro. (1 Vei. 28:20) Ni dei e lomana kei na nona vakasama na vosa i tamana, e sega ni vinakata me vakalatilati na yabaki ni nona bula kei na lailai ni ka e kila. Ena veitokoni i Jiova, e yaloqaqa vakalevu, e qarava sara nona itavi qai vakaotia na tara ni valenisoro totoka me vitu veimama na yabaki.\n21 Me vaka nona tokoni Solomoni o Jiova, ena vukei keda tale ga meda yaloqaqa ni qarava noda itavi ena noda vuvale kei na ivavakoso. (Aisea 41:10, 13) Nida yaloqaqa ni sokalou vei Jiova, eda nuidei ni na vakalougatataki keda nikua kei na gauna se bera mai. Koya gona, meda ‘yaloqaqa qai cakava sara.’\n^ para. 12 O na raica eso na vakatutu ni isausau vakayalo ena ulutaga “Vakalagilagia na Dauveibuli ena Nomu iSausau Vakayalo,” ena Vale ni Vakatawa Julai 15, 2004.\niMeli iMeli “Mo Yaloqaqa . . . Mo Cakava Sara”


1 Ia sa yaco ni ra sa lesu tale ki na koro ko Nifai ko Limiai kei ira na nona tamata, ka yaco me ra tiko sautu tale ena vanua ko ya.\n2 Ia sa yaco ni sa oti mada e vuqa na siga sa qai tekivu me ra vakayavalati cake tale na Leimani me ra cudruvi ira na Nifaiti; a ra sa tekivu curuma mai na iyalayala ka vakavolivolita na vanua.\n3 Ia era sa sega ni yaviti ira ena vuku ni bubului ka a cakava na nodra tui vei Limiai; ia era sa dau sabica ga na abaludra, ka taurivaka vei ira na lewa kaukauwa; era sa vakataqara e dakudra na bicolacola bibi, ka vakasaurarataki ira me vaka na asa sa galu—\n4 Io, sa yaco na ka kece oqo me vakayacori kina na vosa ni Turaga.\n5 Ia oqo sa ka levu na nodra vakararawataki na Nifaiti, ka sa sega ni tiko e dua na sala me ra sereki ira mai kina, ni ra sa vakavolivoliti ira ena yasana kecega ko ira na Leimanaiti.\n6 Ka sa yaco mera vosakudrukudrutaka tiko vua na tui na nodra rarawa; kei na nodra gadreva me ra la’ki valuti ira. Era a vakasosataka na tui ena nodra kudru ka vakadonuya kina ko koya me ra kitaka na ka era sa gadreva.\n7 Era sa soqoni vata tale, ka tokara na nodra iyaragi, ka lako yani me ra vakasavi ira tani na Leimanaiti mai na nodra vanua.\n8 Ka sa yaco mera mokuti ira mai ko ira na Leimanaiti, ka vakasavi ira lesu, ka vakamatea e vuqa vei ira.\n9 Ia oqo sa yaco na qoqolou kei na asomate levu vei ira na tamata i Limiai; sa tagicaki watina ko koya na yada, na luvedra tagane kei na yalewa era sa tagicaki ira na tamadra kei ira na tagane me baleti ira na tacidra.\n10 Ia era sa lewe levu na yada ena vanua, ka ra sa dautagi vakalevu e veisiga ni ra sa rui rerevaki ira vakalevu na Leimanaiti.\n11 Ia sa yaco na nodra dautagi tiko me vakayavalati ira na vo ni tamata i Limiai me ra cudruvaki ira na Leimanaiti; era sa la’ki vala tale, ia era a vakasavi lesu mai ka vuqa tale e mate kina.\n12 Io, era a baci lesu tale ena ikatolu ni gauna; ka ra vakararawataki ga mai me vaka e liu; ia ko ira era bula mai era sa lesu tale ki na koro ko Nifai.\n13 Era sa vakayalomalumalumutaki ira sara me vaka na kuvu ni soso; era sa vosota na ivua ni vakabobulataki, ka laiva me ra yaviti, me ra veikauyaki vaka ka vaka ka vakacolati ena icolacola bibi me vaka na nodra gagadre na nodra meca.\n14 Ia era sa avakayalomalumalumutaki ira io ena yalomalumalumu titobu sara; ka tagi vagumatua sara vua na Kalou; io, era sa tagi vua na nodra Kalou ena siga taucoko me sereki ira mai na nodra vakararawataki.\n15 A sa aberabera ni rogoca na Turaga na nodra tagi ena vuku ni nodra caka ca; ia sa qai rogoca na Turaga na nodra tagi ka vakamalumalumutaka na lomadra na Leimanaiti, ka sa tekivu me ra vakamamadataka na nodra icolacola; ia e sega ga ni vakadonuya na Turaga me sa tei vueti ira mada mai na nodra vakabobulataki.\n16 Ka sa yaco ni sa tekivu me ra sautu tale tiko mai vakamalua ena vanua; a sa levu cake na nodra sila kei na nodra qele ni manumanu lalai kei na qele ni manumanu lelevu, ka ra sega ni leqa ena kakana.\n17 Ia era sa lewelevu cake na yalewa mai vei ira na tagane; a sa vakarota kina ko Limiai na tui kivei ira na tagane me ra adau vukei ira na byada kei ira na luvedra me kakua ni dua e mate ena viakana; era sa kitaka oqo ni sa lewelevu na tagane era sa vakamatei.\n18 Oqo era sa dautiko vata voli ga na tamata i Limiai ka vakatawa na nodra sila kei na nodra qele ni manumanu;\n19 Ia sa sega talega ni doudou na tui me lako ki na taudaku ni koro kevaka e sega ni lako vata kei ira na nona sotia, ni sa rerevaka de dua na ka e yaco, ka ra qai vesuki koya na Leimanaiti.\n20 A sa vakaroti ira na nona tamata me ra vakaraica wavoki tiko na vanua, de rawa ni ra vesuki ira na bete era a dro ki na lekutu, ka ra a drotaki ira na aluvedra goneyalewa na Leimanaiti, o koya sa yaco kina vei ira na veivakarusai levu oqo.\n21 Era sa gadreva sara me ra vesuki ira me rawa ni ra mai totogitaki; ka ni ra sa daulako mai ena bogi ki na vanua ko Nifai ka butakoca na kedra sila kei na vuqa na nodra iyau talei; a ka oqo era sa dauwaraki ira toka kina.\n22 Ka sa yaco ni sa mudu na tiko yavavala ena kedra maliwa na Leimanaiti kei na tamata i Limiai, me yacova sara ni sa tadu yani kina vanua ko aAmoni kei ira na nona itokani.\n23 Ia ni baci tiko voli na tui kei ira na nona sotia ena taudaku ni koro, a kunei Amoni kina kei ira na nona itokani; a nanuma ni ra bete i Noa ka lewa me ra vesu mai ka biu ki na avale ni veivesu. Ia ke ra a bete dina i Noa, ke sa vakamatei ira.\n24 Ia ni sa qai kila ni sega, ka sai ira na wekana era lako mai na vanua ko Saraemala, sa vuabale na nona marau.\n25 Ia ko Limiai na tui a sa tala oti, ni bera ni tadu yani ko Amoni, e aso na tamata me ra bvakasaqara na vanua ko Saraemala; ia era a lako sese voli ena lekutu ka sega ni kunea.\n26 Ia era a kunea ga e dua na vanua ka ra sa tawana oti e dua na mata tamata; io, a vanua sa sinai tu kina na asui mamaca; io, a vanua ka sa tawani oti ka sa vakarusai; ia ni ra sa nanuma ni vanua ko Saraemala, era sa lesu tale mai ki na vanua ko Nifai; era a yaco mai kina ni vo ga e vica na siga me tadu yani ko Amoni.\n27 Ia era a kauta mai na ivolatukutuku, io na kedra itukutuku na tamata era a kunea na suidra; ka ceuti ena peleti ka buli mai na oa.\n28 Ia a sa vuabale na marau i Limiai ni sa tukuna ko Amoni ni tu vei Mosaia na tui e dua na aisolisoli ni Kalou, ka rawa kina me vakadewataka na iceuceu vakaoqo; io, a sa marau talega ko Amoni.\n29 Ia sa rarawa vakalevu ko Amoni kei iratou na nona itokani ni ra sa vakamatei e vuqa na wekadra;\n30 Ia ko Noa talega na tui kei ira na nona bete era a vakavuna me ra vakayacora e vuqa na ivalavala ca kei na caka ca ko ira na tamata vua na Kalou; era rarawataka talega na mate i aApinatai, kei na nona btoki tani ko Alama kei ira ka lako vata kaya ka’ra a vakaduria na lotu ni Kalou ena igu kei na kaukauwa ni Kalou kei na nodra a vakabauta na vosa ka a vosataka ko Apinatai.\n31 Io era rarawataka na nodra lako ni ra sega ni kila na vanua era dro kina. Oqo era na marau vakaidina me ra la’ki duavata, ka ni ko ira oqo era sa veiyalayalati kei na Kalou me ra qaravi Koya ka muria na nona ivakaro.\n32 Ia mai na gauna ka lako mai kina ko Amoni, sa veiyalayalati talega kei na Kalou na tui ko Limiai, kei na vuqa talega na nona tamata me ra qarava ka muria na nona ivakaro.\n33 Ka sa yaco ni sa gadreva sara ko Limiai na tui kei na vuqa na nona tamata me ra papitaiso; ia sa sega e dua mai kea sa tu vua na akaukauwa mai vua na Kalou me veipapitaisotaki. E sega ni via vakayacora na cakacaka oqo ko Amoni, ni sa kila tu ni sega ni kilikili kaya.\n34 O koya era a sega kina ni vakaduria ena gauna ko ya e dua na lotu, era sa waraka ga na Yalo ni Turaga. Oqo era sa gadreva sara me ra vakataki Alama kei ira na wekana ka ra sa dro ki na lekutu.\n35 Era sa gadreva me ra papitaiso me ivakadinadina ka ivakatakilakila ni sa lomadra me ra qarava na Kalou ena yalodra taucoko; ia era sa yaraka ga na kena gauna; ia ena qai atukuni na itukutuku ni nodra papitaiso ena dua na gauna mai muri.\n36 Ia oqo a sa vakasamataka ko Amoni kei ira na nona tamata, vata kei Limiai na tui kei ira na nona tamata, na ka me ra kitaka me ra sereki kina mai na ligadra na Leimanaiti kei na veivakabobulataki.\nMosa. 29:20. DV Yalomalumalumu, Yalomalua.\nNa Vosa. 15:29; Mosa. 11:23–25; V&V 101:7–9.\nMosa. 4:16, 26.\nOma. 1:20–22; Mosa. 28:11–16.


O Cei e Meca ni Kalou?\nE meca levu duadua ni Kalou o Setani na Tevoro. O koya e ibulibuli vakayalo, e muri e qai tusaqati Jiova. Se saqata tiko ga na Kalou o Setani me yacova mai oqo, o Setani e vakaleqai keda tale tiko ga vakalevu na tamata. E rui ca o Setani. E daulasulasu, e daulaba tale ga.—Joni 8:44.\nEra tomani Setani e so tale na ibulibuli vakayalo ena nodra vorata na Kalou. E vakatokai ira oqo na iVolatabu mera timoni. Era keda meca na tamata me vakataki Setani ga. Era dau vinakata mera vakararawataki keda. (Maciu 9:32, 33; 12:22) Ena qai vakarusai Setani vakadua kei ira nona timoni o Jiova. Sa lailai sara na gauna e vo mera vakararawataki keda kina.—Vakatakila 12:12.\nKe o vinakata mo itokani ni Kalou, kua ni cakava na ka e vinakata o Setani mo cakava. O Setani kei ira nona timoni era cati Jiova. Era meca ni Kalou, era vinakata mo meca tale ga ni Kalou o iko. E dodonu mo vakadeitaka se o cei o via vakamarautaka—o Setani se o Jiova. Ke o via bula tawamudu, e dodonu mo vakatulewataka mo cakava na inaki ni Kalou. E matai o Setani ena ilawaki kei na sala me vakacalai keda kina na tamata. E levu e sa vakaisini ira sara tu ga o koya.—Vakatakila 12:9, VV.\niMeli iMeli O Cei e Meca ni Kalou?


Era Uasivi Vei Keda e So—Ka Era Rawa ni Vulica na Gone & Kena Yaga\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bicol Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Faroese Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Krio Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Macedonian Malagasy Maya Mexican Sign Language Myanmar Nepali Norwegian Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swati Swedish Tagalog Tajiki Tatar Thai Tigrinya Tiv Tongan Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nEra Uasivi Vei Keda e So\nAU KILA ni o vakadinata ni so era uasivi ra qai kaukaua cake vei kedaru. O cei o kila e uasivi vei kedaru?— Na Kalou o Jiova. Vakacava o Luvena, na Qasenivuli Levu? E uasivi beka vei kedaru?— Io, e uasivi tale ga.\nRau bula vata voli kei na Kalou mai lomalagi o Jisu. E luve ni Kalou vakayalo, se agilosi o koya. E buli ira tale beka ga e so tale na agilosi, se luvena vakayalo, na Kalou?— Io, e bulia e vica vata na milioni na agilosi. Era uasivi ra qai kaukaua vei keda na agilosi.—Same 104:4; Taniela 7:10.\nO se nanuma tiko na yaca ni agilosi a vosa vei Meri?— O Keperieli. A tukuna vei Meri ni na vakatokai na luvena me Luve ni Kalou. Na Kalou a biuta na bula i Luvena vakayalo ina kete i Meri me rawa kina vei Jisu me sucu e vuravura.—Luke 1:26, 27.\nNa cava erau tukuna beka vei Jisu o Meri kei Josefa?\nO vakabauta na cakamana oya? O vakabauta ni a bula voli kei na Kalou o Jisu mai lomalagi?— Oqori sara ga na ka e tukuna o Jisu. E kila vakacava o koya? Ni se gone, e rairai tukuna vua o Meri na ka e tukuna na agilosi. De a tukuna tale ga vei Jisu o Josefa ni tama i Jisu dina na Kalou.\nNi papitaiso o Jisu, e tukuna sara ga mai lomalagi na Kalou: “Oqo na noqu gone.” (Maciu 3:17) Ena bogi ni bera nona mate, a masu vaka oqo o Jisu: “Tamaqu, ni vakarokorokotaki au me daru tiko vata, e na vakarokoroko sa tu vei au ni daru a tiko vata ni sa sega ni caka ko vuravura.” (Joni 17:5) Io, e kerea o Jisu me vakasukai me lai bula tale kei na Kalou e lomalagi. Ena lai bula rawa vakacava e kea?— Kevaka ga e veisautaki koya na Kalou o Jiova me ka bula vakayalo, se agilosi.\nAu via tarogi iko ena dua na taro bibi. Era vinaka kece beka na agilosi? Na cava o nanuma?— Dua na gauna era se vinaka kece. Baleta ni a buli ira o Jiova, qai vinaka kece na veika e bulia. Ia e qai vuki me ca e dua na agilosi. E yaco vakacava oya?\nMe saumi na taro oya, eda na lesu tale ina gauna e buli rau kina na imatai ni tagane kei na yalewa, o Atama kei Ivi, na Kalou. So era kaya ni kedrau itukutuku e italanoa buli ga. Ia e kila na Qasenivuli Levu ni oya e itukutuku dina.\nNi buli rau oti o Atama kei Ivi na Kalou, e biuti rau ena dua na were totoka e yacana o Iteni. E vaka na basenikau, e parataisi. Ke a rawa me levu sara na luvedrau, ra qai bula vakavuvale e Parataisi me tawamudu. Ia e tiko e dua na ivakavuvuli bibi me rau vulica. Daru sa veivosakitaka oti. Daru raica mada se daru se nanuma tiko se sega.\nA rawa vakacava vei Atama kei Ivi me rau bula tawamudu e Parataisi?\nE tukuna vei Atama kei Ivi o Jiova ni rawa me rau kania na vuanikau ga erau vinakata mai na were. Ia me rau kua ga ni kania na vua ni dua na kau. E tukuna vei rau na Kalou na ka ena yacovi rau ke rau kania. E kaya: ‘Drau na mate vakaidina.’ (Vakatekivu 2:17) Na cava gona na ivakavuvuli e vinakati me rau vulica o Atama kei Ivi?—\nMe rau talairawarawa. Io, e vakatau na noda bula ina noda talairawarawa vua na Kalou o Jiova! Sega ni gadrevi ga me rau dau tukuna o Atama kei Ivi ni rau talairawarawa vua. Ia me rau talairawarawa dina sara ga. Ke rau talairawarawa vua na Kalou, rau na vakaraitaka ni rau lomani koya, rau vakadonuya tale ga me liutaki rau. Sa na qai rawa me rau bula tawamudu e Parataisi. Ia ke rau kania na vuanikau oya, na cava ena vakaraitaka?—\nEna vakaraitaka ni rau sega ni bau vakavinavinakataka na veika e solia vei rau na Kalou. Ke o tiko e kea o na talairawarawa beka vei Jiova?— Rau a talairawarawa mada o Atama kei Ivi. Ia e dua e uasivi vei rau e qai vakaisini Ivi. E uqeti Ivi me talaidredre vei Jiova. O kila se o cei oya?—\nE vakaraitaka na iVolatabu ni a vosa vei Ivi e dua na gata. Ia o kila vinaka ni sega ni dau vosa na gata. E qai vosa ga vakacava?— E vakavuna e dua na agilosi me vaka e vosa tiko na gata. Ia e vosa tiko mai na agilosi. Sa vakasamataka tu na veika tawadodonu na agilosi oya. E vinakata me rau sokalou vua o Atama kei Ivi. E vinakata me rau vakarorogo vua. E via taura na itutu ni Kalou.\nMani vakamuai Ivi cala na agilosi ca oya. Ni vakayagataka na gata, e kaya vei Ivi: ‘E lasutaki iko na Kalou. O na sega ni mate ke o kania na vuanikau. O na qai vuku ga me vaka na Kalou.’ Vakacava o iko, o vakabauta na ka e tukuna na domo oya?—\nSa tekivu gadreva o Ivi na ka e sega ni solia vua na Kalou. Mani kania sara na vuanikau e vakatabui. E solia tale ga e so vei Atama. O Atama e sega ni vakabauta na ka e tukuna na gata. Ia e kaukaua cake na nona vinakati Ivi mai na nona lomana na Kalou. E kania tale ga na vuanikau.—Vakatekivu 3:1-6; 1 Timoci 2:14.\nNa cava e qai yacovi rau?— Rau valavala ca, rau qase, rau qai tini mate sara o Atama kei Ivi. Ni rau sa valavala ca, era valavala ca, ra qase, ra qai mate tale ga na luvedrau kece. A sega ni lasu na Kalou! E vakatau gona na bula ina noda talairawarawa vua. (Roma 5:12) E vakaraitaka na iVolatabu ni yaca ni agilosi a lasu oya o Setani na Tevoro, kei ira na agilosi ca tale e so mera timoni.—Jemesa 2:19; Vakatakila 12:9.\nCava e yacovi rau o Atama kei Ivi ni rau talaidredre vua na Kalou?\nO sa qai kila se cava e ca kina na agilosi vinaka e bulia na Kalou?— E vakasamataka na veika ca. E vinakata me rogo. E kila ni a tukuna na Kalou vei rau o Atama kei Ivi me rau vakaluveni, e vinakata mera sokalou kece vua. E vinakata na Tevoro meda talaidredre kece vei Jiova. Oya na vuna e saga kina meda vakasama ca.—Jemesa 1:13-15.\nE kaya na Tevoro ni sega ni bau dua e lomani Jiova. E kaya ni daru sega ni lomana na Kalou, daru sega tale ga ni via muria na vosa ni Kalou. E kaya nida na talairawarawa ga vei Jiova ke rawarawa vei keda. E dina beka na Tevoro? Eda vaka beka oya?\nE kaya na Qasenivuli Levu ni lasu na Tevoro! E vakadinadinataka o Jisu ni lomani Jiova dina baleta ni a talairawarawa vua. E sega ni talairawarawa vua na Kalou o Jisu ena gauna ga e rawarawa kina vua. E talairawarawa tu ga, okati kina ena gauna era saqati koya kina e so. E yalodina tiko ga vei Jiova me yacova ni mate. Oya na vuna e vakaturi koya kina na Kalou me bula tawamudu.\nO cei e keda meca levu duadua?— Io, o Setani na Tevoro. O rawa ni raici koya?— Sega, e sega ni rawa! Ia eda kila ni tiko dina o koya. E uasivi qai kaukaua cake vei keda. Ia o cei e uasivi cake vua na Tevoro?— Na Kalou o Jiova. Eda kila gona ni na taqomaki keda na Kalou.\nWilika na kena ivakamacala o koya meda sokalou vua: Vakarua 30:19, 20; Josua 24:14, 15; Vosa Vakaibalebale 27:11; kei na Maciu 4:10.\niMeli iMeli Era Uasivi Vei Keda e So\nYalokocokoco o Atama kei Ivi


Meda Vakavulica na ka Dina | Vulici\n“Kemuni Jiova, . . . na usutu ni nomuni vosa na ka dina.”—SAME 119:159, 160.\nSERE: 29, 53\nNa cava me noda isausau ena cakacaka vakaitalatala?\nNa cava e vakarautaki kina na iVukevuke ni Veivakavulici?\nNa ivukevuke cava o na via kila vinaka na kena ivakavakayagataki?\n1, 2. (a) Na cakacaka cava e vakaliuca o Jisu, na vuna? (b) Ena vuavuaivinaka vakacava noda “cakacaka vata kei na Kalou”?\nO JISU Karisito e matai, e italatala tale ga. (Mari. 6:3; Roma 15:8) E kenadau ena rua na cakacaka qori. Ni matai, e vulica na ivakavakayagataki ni iyaya ni cakacaka me taya kina na iyaya kau. Ni dau vunau, e maqosa ni vakayagataka nona kilaka vakaivolatabu me vukei ira na lewenivanua mera kila na ka dina ena Vosa ni Kalou. (Maciu 7:28; Luke 24:32, 45) E biuta na cakacaka vakamatai o Jisu ni sa yabaki 30, e kila ni bibi sara na nona cakacaka vakavunau. Ni vakamacalataka na vunautaki ni Matanitu ni Kalou, e kaya ni qo e dua na vuna e talai koya mai kina na Kalou. (Maciu 20:28; Luke 3:23; 4:43) E vakaliuca sara ga o Jisu na cakacaka vakaitalatala, e vinakata tale ga mera tomani koya eso tale.—Maciu 9:35-38.\n2 De dua eda sega ni matai, ia eda italatala ni itukutuku vinaka. E bibi na itavi qori ni vakaitavi kina na Kalou. Oya na vuna e tukuni kina nida “cakacaka vata kei na Kalou.” (1 Kor. 3:9; 2 Kor. 6:4) Eda kila ni ‘usutu ni vosa i Jiova na ka dina.’ (Same 119:159, 160) Eda vinakata gona meda “wasea vakadodonu na ivakavuvuli dina” ena cakacaka vakaitalatala. (Wilika 2 Timoci 2:15.) Na iVolatabu e iyaya ni cakacaka bibi duadua meda vakavulica kina na ka dina me baleti Jiova, Jisu, kei na Matanitu ni Kalou. Eda na saga tiko ga meda maqosa nida vakayagataka. Na isoqosoqo i Jiova e vakarautaka eso tale na iyaya se ivukevuke me vuavuaivinaka kina noda cakacaka. E bibi meda kila vinaka na kedra ivakavakayagataki. Qori e vakatokai me iVukevuke ni Veivakavulici.\n3. Na cava me noda isausau ena cakacaka vakaitalatala? Ena uqeti keda vakacava na Cakacaka 13:48?\n3 De o na vaqaqa na vuna e vakatokai kina me iVukevuke ni Veivakavulici, sega ni iVukevuke ni Vunau. Na ibalebale ni “vunau,” oya meda vakarogoya e dua na itukutuku. Ia nida “veivakavulici,” eda vakamacalataka vakamatata e dua na itukutuku, me uqeta e dua me muria sara. Sa lekaleka na gauna meda vunau kina, me noda isausau gona me tauyavu e levu na vuli iVolatabu, meda vakavulica tale ga na ka dina. Meda vaqarai ira na yalomalumalumu era via “muria na sala mera bula tawamudu kina” da qai vukei ira mera qaravi Jiova.—Wilika Cakacaka 13:44-48.\n4. Eda na kilai ira vakacava na yalomalumalumu era via “muria na sala mera bula tawamudu kina”?\n4 Eda na kilai ira vakacava na yalomalumalumu era via “muria na sala mera bula tawamudu kina”? Me vaka ena imatai ni senitiuri, eda na qai kila ga qori nida vunau vua e dua. E bibi gona meda muria na ka e tukuna o Jisu: “Ena koro lelevu kece se koro lalai dou curu kina, dou vakasaqarai koya ena ciqomi kemudou kei na nomudou itukutuku.” (Maciu 10:11) Eda sega ni namaka mera kauaitaka na itukutuku vinaka na dauveidabui, dokadoka, se o ira na sega ni kauaitaka na ka vakayalo. Meda vaqarai ira na lomadina, yalomalumalumu, era via kila na ka dina. Na noda vaqaqara ena via vaka na ka e dau cakava o Jisu ni digia na kau veiganiti me taya kina na iyaya ni vale, katuba, ivua, se so tale na ka. Ni sa kunea na kau veiganiti, ena vakayagataka nona iyaya ni cakacaka kei na kila me ta iyaya kina. Nikua tale ga, eda na vaqarai ira na yalomalumalumu qai vakayagataka na iVukevuke ni Veivakavulici kei na noda kila vakaivolatabu meda vukei ira kina mera tisaipeli.—Maciu 28:19, 20.\n5. Na cava meda nanuma tiko me baleta na iVukevuke ni Veivakavulici? Vakamacalataka. (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n5 Na iyaya ni cakacaka kece e tiko na kedra yaga. Vakasamataka mada na iyaya vakamatai e dau vakayagataka o Jisu. * Ena tiko na iyaya me vakarautaka se makataka kina na kau, varota, qiva se tocia, vakatautauvatataka, vakadodonutaka qai vakota. E tiko tale ga na kedra yaga na veika e vakarautaki ena iVukevuke ni Veivakavulici. Meda dikeva mada qai vulica na kedra ivakavakayagataki.\nIVUKEVUKE EDA KILAI KINA\n6, 7. (a) O dau vakayagataka vakacava na JW Card? (b) Na cava e rua na sala e yaga kina na ivola ni veisureti ni soqoni?\n6 JW Card. E ka lailai toka ga ia e vakarawarawataka nodra kilai keda na lewenivanua, ra dusimaki tale ga ina noda website. Era na vulica kina e levu tale na ka me baleti keda, rawa nira kerea mada ga mera vulica na iVolatabu. Me yacova mai qo, sa sivia ni 400,000 era kerea ena jw.org mera vulica na iVolatabu. E ciqomi e veisiga e drau vakacaca na kerekere! E vinaka gona mo kauta tiko e vica na JW Card ena veisiga, mo rawa ni vakayagataka ena gauna veiganiti.\n7 iVola ni Veisureti. E rua na sala e yaga kina na noda ivola ni veisureti ni soqoni. E tukuni kina: “O sureti mo vuli iVolatabu kei keimami na iVakadinadina i Jiova.” Sa qai tukuni na kena iwalewale me digitaki, dua e caka ‘ena noda soqoni’ se ‘me dua sara ga e tuberi ira ena iVolatabu.’ E yaga gona na ivukevuke qo mera kilai keda kina na lewenivanua, e sureti ira tale ga na “kauaitaka nodra bula vakayalo” mera vulica na iVolatabu. (Maciu 5:3) Era sureti kece na lewenivanua ina noda soqoni ke ra mani vulica na iVolatabu se sega. Nira gole yani, era na vulica e levu na ka ena iVolatabu.\n8. Na cava e bibi kina mera gole mai na soqoni na lewenivanua, ke mani vakadua mada ga? Tukuna e dua na ivakaraitaki.\n8 E bibi meda sureti ira tiko ga na lewenivanua ina soqoni, ke ra mani gole mada ga yani vakadua. Na vuna? Era na kila kina nida vakavulica tiko na iVakadinadina i Jiova na ka dina, eda vukea tale ga e levu mera kila na Kalou. Qori na ka e sega ni cakava tiko o Papiloni na ka Levu. (Aisea 65:13) Erau talanoataka e dua na veiwatini mai Merika na ka e yaco ena vica na yabaki sa oti, na yacadrau o Ray kei Linda. Dua na siga, rau nanuma me rau sa lai lotu. Rau vakabauta ni bula na Kalou, rau kauaitaka tale ga na ka vakayalo. Erau mani gole ina valenilotu kece ena siti rau tiko kina, dua na ka na levu ni lotu. E rua na ka rau vinakata ena lotu me rau na lewena. Kena imatai, me rau vulica e dua na ka ena gauna ni lotu. Kena ikarua, me laurai ena nodra isulusulu nira qarava tiko na Kalou. Vica vata na yabaki nodrau cakava tiko qo ni levu na matalotu. Erau rarawa ni rau sega ni vulica e dua na ka, e sega tale ga ni rakorako nodra isulusulu na lewenilotu. Ni rau biubiu mai na iotioti ni lotu, e lesu i vale o Ray qai gole i cakacaka o Linda. E raica sara o Ray na Vale ni Soqoni, e nanuma me lai rai mada ga se na vakacava tu. E marautaka dina na ka e raica! Era veikauaitaki kece, e rakorako tale ga na nodra isulusulu. E dabe sara o Ray ena iyatu dabedabe e liu qai marautaka na ka e vulica! Eda vakasamataka kina na ka e tukuna na yapositolo o Paula ni dua e gole yani ena imatai ni gauna ena soqoni qai tukuna: “E tiko dina kei kemuni na Kalou.” (1 Kor. 14:23-25) E tekivu soqoni o Ray ena Sigatabu kece, gole tale ga ena lomanimacawa, oti sa qai tomani koya o Linda. Rau sa yabaki 70 vakacaca tiko ni rau vulica na iVolatabu, rau papitaiso sara.\nIVUKEVUKE ME TEKIVU KINA NA VEIVOSAKI\n9, 10. (a) Na cava e rawarawa kina me vakayagataki na tikidua? (b) Me vakayagataki vakacava na tikidua Na cava na Matanitu ni Kalou?\n9 Tikidua. E vakarautaki e walu noda tikidua me vakarawarawataka na kena tekivu na veivosaki. A sevutaki e vica ena 2013 qai tabaki na kena vo ni toso na gauna. Nikua sa tabaki oti e rauta ni lima na bilioni! E tautauvata na ituvatuva ni ka e volai kina. Ni o kila gona na ivakavakayagataki ni dua na tikidua, sa na rawa ni o vakayagataka na kena vo. O na tekivutaka vakacava na veivosaki ena tikidua qo?\n10 Kaya mada ke o vakayagataka na tikidua Na cava na Matanitu ni Kalou? Vakaraitaka na taro ena waqana e liu qai taroga: “O bau vaqaqa tu se cava na Matanitu ni Kalou? O na tukuna ni . . . ?” Vakaraitaka sara na tolu na isaunitaro, me qai digia na kena e nanuma. Kua ni tukuna ke donu se cala nona isaunitaro, cega sara na ulutaga e loma “Ka e Kaya na iVolatabu,” qai wilika na kena tikinivolatabu, oya na Taniela 2:44 kei na Aisea 9:6. Tomana na veivosaki ke rawa. Tinia nomu ivakamacala ena taro ena waqana e muri, ena ulutaga “Vakasamataka Mada”: “Ena vakacava tu mada na bula ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou?” Qori sara ga na yavu ni veisiko tarava. Ni o sikovi koya tale, o rawa ni vakaraitaka na lesoni 7 ena brochure iTukutuku Vinaka Mai Vua na Kalou! Qori e dua na iVukevuke ni Veivakavulici me tauyavu kina na vuli iVolatabu.\nIVUKEVUKE E UQETA NA TATALEITAKI\n11. E vakarautaki vakacava na mekesini qo, ia na cava meda kila tiko?\n11 Mekesini. E vakadewataki qai veisoliyaki vakalevu duadua e vuravura na mekesini Na Vale ni Vakatawa kei na Yadra! Levu ena veiyasa i vuravura era dau wilika na mekesini qo, e dau vakarautaki gona na kena ulutaga me taleitaki ena veivanua kece. Meda vakayagataka na ivukevuke qo mera kauaitaka kina na lewenivanua na veika e bibi duadua. Ia ni bera nida solia, e bibi meda kila mada e tabaki me baleti cei na mekesini ruarua qo.\n12. (a) E tabaki me baleti cei na Yadra!, cava e kena inaki? (b) Tukuna eso na irogo ni o vakayagataka na ivukevuke qo?\n12 Yadra! E tabaki na mekesini qo me baleti ira na sega ni kila na iVolatabu kei ira na bau kila toka vakalailai. Era na rairai sega ni kila na ka eda vakabauta na lotu vaKarisito, ra sega ni nuitaka na lotu, de dua era sega tale ga ni kila na yaga ni iVolatabu ena nodra bula. Na inaki levu ni Yadra! oya me vakadeitaka vua e wilika ni bula tiko na Kalou. (Roma 1:20; Iper. 11:6) Ena vukei koya tale ga me vakabauta ni “vosa dina ni Kalou” na iVolatabu. (1 Ces. 2:13) Qo na tolu na ulutaga ni Yadra! ena 2018: “Ena Rawati Vakacava na Marau?,” “12 na Sala me Marau Kina na Vuvale,” kei na “Nodra Vakacegui na Lolosi.”\n13. (a) E vakarautaki me baleti cei na Vale ni Vakatawa e tabaki me baleti ira na lewenivanua? (b) Tukuna eso na irogo ni o vakayagataka na ivukevuke qo?\n13 Na Vale ni Vakatawa. E vakabibitaki ena kena e tabaki me baleti ira na lewenivanua na ivakavuvuli vakaivolatabu mera wilika o ira na bau kila toka na Kalou kei na iVolatabu. Era na rairai kila toka vakalailai na iVolatabu, ia era sega ga ni kila vinaka na kena ivakavuvuli. (Roma 10:2; 1 Tim. 2:3, 4) Qo na tolu na ulutaga e tabaki ena 2018: “Vuna se Yaga Tiko ga Kina na iVolatabu,” “Na Cava ena Yaco ena Gauna se Bera Mai?,” “E Kauaitaki Iko na Kalou?”\nIVUKEVUKE E VEIUQETI\n14. (a) Na cava na inaki ni va na vidio e tiko ena iVukevuke ni Veivakavulici? (b) Tukuna eso na irogo ni o vakaraitaka na vidio qo?\n14 Vidio. E tiko na iyaya vakamatai e dau vakayagataki ena gauna i Jisu. Nikua, sa vakayagataki tale ga na iyaya vakalivaliva e varota na kau, e qiva, tocia, vakota, kei na levu tale. E vakarautaki gona e levu na vidio totoka me ikuri ni noda ivola tabaki. Qo e va na vidio e tiko ena iVukevuke ni Veivakavulici: Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu, Na Cava e Caka ena Vuli iVolatabu?, Na Cava e Caka ena Vale ni Soqoni?, O Cei o Keimami na iVakadinadina i Jiova? Ena imatai ni veisiko, e vinaka me vakayagataki na kena e sega ni sivia e rua na miniti. Na kena e balavu toka e rawa ni vakayagataki vei ira na veisikovi lesu kei ira na sega ni osooso. E laulau dina na vidio qo ni uqeti ira na lewenivanua mera vulica na iVolatabu, mera tiko tale ga ena soqoni.\n15. Ena uqeti ira vakacava na lewenivanua nira sarava ena nodra vosa na noda vidio? Tukuna e dua na ivakaraitaki.\n15 Kena ivakaraitaki, e vakaraitaka e dua na tacida yalewa na vidio Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu ena vosa vakaYap vua e dua na marama e gole mai Micronesia. Ni se qai tekivu ga na vidio, e kaya na marama ya: “Qo noqu vosa. Sa yawa sara ga! O koya e vosa tiko qo keirau yanuyanu vata. Au kila ga ena nona ivosavosa. E vosa tiko vaka neitou!” E tukuna sara ni na wilika qai sarava na ka kece e vakarautaki ena vosa vakaYap ena jw.org. (Vakatauvatana Cakacaka 2:8, 11.) Dua tale na ivakaraitaki. E vakauta ena imeli e dua na tacida yalewa e tiko e Merika na isema (link) ni vidio vata ga qori vei vugona e valagi, me sarava ena nona vosa. Ni sarava oti, e vakauta lesu o vugona na imeli qo: “Au kauai sara ga ni tukuni ni lewa tiko na vuravura na vunica. Au mani kerea ena jw.org meu vulica na iVolatabu.” E vakatabui tu noda cakacaka ena vanua e tiko kina o vugona!\nIVUKEVUKE ME VAKAVULICA NA KA DINA\n16. Vakamacalataka na inaki ni brochure: (a) Vakarorogo Vua na Kalou mo Bula Tawamudu. (b) iTukutuku Vinaka Mai Vua na Kalou! (c) O Cei Era Cakava Tiko Nikua na Loma i Jiova?\n16 Brochure. O na vakavulica vakacava na ka dina vua e dua e sega ni kila vinaka na wilivola, se vua e vosataka na vosa e se bera ni tabaki kina noda ivola? E tiko na ivukevuke mo vakayagataka, oya na brochure Vakarorogo Vua na Kalou mo Bula Tawamudu. * Dua tale na ivukevuke vinaka me tauyavu kina na vuli iVolatabu na brochure iTukutuku Vinaka Mai Vua na Kalou! Rawa ni o vakaraitaka vua e tataleitaki na 14 na ulutaga ena waqana e muri me digia na kena e taleitaka, me tekivu kina na vuli. O sa bau tovolea qori ena veisikovi lesu? Na ikatolu ni ivukevuke na brochure O Cei Era Cakava Tiko Nikua na Loma i Jiova? E kena inaki mera kila kina na gonevuli na isoqosoqo. Raica na Noda iVola ni Soqoni ni Bula Vakarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Maji 2017, mo kila kina na kena ivakavakayagataki ni o caka vuli iVolatabu.\n17. (a) Tukuna na inaki yadua ni ivola ni vuli iVolatabu. (b) Ke dua e toso me lai papitaiso sara, na cava se vinakati tiko ga vua?\n17 iVola. Ke sa tekivu na vuli ena brochure, rawa ni drau lewa na gauna mo drau dewa kina ina ivola Na Cava Eda Vulica ena iVolatabu? Ena vulica kina e levu tale na ka me baleta na yavu ni ivakavuvuli vakaivolatabu. Ke sa vulici oti na ivola qori qai toso vinaka vakayalo o gonevuli, e rawa ni tomani na vuli ena ivola Sala Meda Tiko ga Kina ena Loloma ni Kalou. Ena vulica ena ivola qori na sala me bulataka kina e veisiga na ivakavuvuli vakaivolatabu. Meda nanuma tiko ni bibi mera vakaotia na ka vou na ivola ruarua qori, ke ra sa papitaiso mada ga. Ena vukei ira me dei nodra vakabauti Jiova ra qai yalodina tiko ga vua.—Wilika Kolosa 2:6, 7.\n18. (a) Na cava e tukuni ena 1 Timoci 4:16 meda cakava na qasenivuli ni ka dina? (b) Cava me noda inaki nida vakayagataka na iVukevuke ni Veivakavulici?\n18 E noda itavi na iVakadinadina i Jiova meda vakavulica “na ka dina me baleta na itukutuku vinaka” ena rawati kina na bula tawamudu. (Kolo. 1:5; wilika 1 Timoci 4:16.) Oya na vuna e vakarautaki kina na iVukevuke ni Veivakavulici. (Raica “ iVukevuke ni Veivakavulici.”) Meda kenadau mada ga ena kena ivakavakayagataki. Ena vakatau vua na dautukutuku yadua na ivukevuke e via vakayagataka ena gauna veiganiti. Ia meda nanuma tiko ni sega ni noda inaki meda soli ivola ga, eda sega tale ga ni via solia na ivola vei ira na sega ni taleitaka na ka eda vunautaka. E noda inaki meda vukei ira na lomadina, yalomalumalumu, era via kila na ka dina mera mai tisaipeli. Qori o ira na yalomalumalumu era via “muria na sala mera bula tawamudu kina.”—Caka. 13:48; Maciu 28:19, 20.\n^ para. 5 Raica na ulutaga “Na Matai” kei “Na Kato ni Matai” ena Vale ni Vakatawa ni Okosita 1, 2010.\n^ para. 16 Ke sega ni kila na wilivola, e vinaka me vulica na brochure Vakarorogo Vua na Kalou ni levu ga na kena iyaloyalo.\nIVUKEVUKE NI VEIVAKAVULICI\nJW CARD KEI NA IVOLA NI VEISURETI\nBROCHURE KEI NA IVOLA\niMeli iMeli Meda Vakavulica na ka Dina


2 Samuela 14 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni Samuela 14:1-33\nO Joapi kei na marama ni Tikoa (1-17)\nKila o Tevita na inakinaki nei Joapi (18-20)\nVakadonui me lesu mai o Apisalome (21-33)\n14 E kila o Joapi na luvei Seruaia+ ni malele tiko na lomana na tui vei Apisalome.+ 2 E talatala sara o Joapi i Tikoa+ me kacivi mai kina e dua na marama qaseqase qai kaya vua: “Yalovinaka, mo dara na isulu ni lolosi me vaka e dua e lolosi tiko, mo kua ni lumu ena waiwai.+ Mo vaka sara ga e dua na marama e lolositaka vakabalavu e dua sa mate. 3 Mo lako vua na tui qai tukuna qo.” E tukuna sara vua o Joapi na ka me lai kaya. 4 E lako vua na tui na marama ni Tikoa, e cuva ina qele qai davo vakatoboicu, e kaya: “Ni vukei au, kemuni na tui!” 5 E kaya na tui: “Na cava e leqa?” E kaya na marama: “Oilei, au sa yada, sa mate na watiqu. 6 E rua tiko na luvena tagane na nomuni dauveiqaravi, rau qai veivala ena were. E sega ni dua me tataro, e mokuti kena ikarua e dua vei rau mani mate. 7 Ia era lako kece yani na lewe ni vuvale mera cudruva na nomuni dauveiqaravi, era kaya tiko, ‘Soli koya mai a mokuti tacina me keimami vakamatei koya ena vuku ni bula i tacina a vakamatea,+ ke mani vakawabokotaki kina na kawa!’ Era na bokoca na qilaiso waqa au vakavoca tiko,* me kua ni dua na yaca se kawa e vo vei watiqu e dela i vuravura.” 8 E kaya sara na tui vua na marama qo: “Lako i nomu vale, au na qai vakataulewa ena vukumu.” 9 E mani kaya na marama ni Tikoa qo vua na tui: “Kemuni na noqu turaga na tui me bale ga vei au kei na vuvale i tamaqu na cala qo, me kua ni cala kina na tui kei na nona itikotiko vakaturaga.” 10 E qai kaya na tui: “Ke dua e vosa tale vei iko, kauti koya mai vei au, ena sega tale ni vakararawataki iko.” 11 E qai kaya na marama: “Kemuni na tui, moni nanumi Jiova mada ga na nomuni Kalou, me kua kina ni veivakarusai o koya e nona itavi me sauma na dra,+ me kua tale ga ni vakamatea na luvequ.” E kaya sara vua na tui: “Me vaka ni bula dina tiko o Jiova,+ ena sega ni lutu ina qele e dua na drauniulu i luvemu tagane.” 12 E kaya na marama: “Me vosa mada na nomuni dauveiqaravi vua na noqu turaga na tui.” E kaya na tui: “Vosa mai!” 13 E kaya na marama: “Na cava oni via cakava kina na ka qo vei ira na tamata ni Kalou?+ Ni vosa va qori na tui ena cala ga kina, ni na sega ni kauta lesu mai na tui na luvena tagane e vakasavi.+ 14 Eda na mate dina ga me vaka na wai e tasova ina qele qai sega ni kumuni rawa tale. Ia ena sega ni kauta tani na Kalou na nona bula e dua, e kila tale ga na sala me vakalesuya mai kina e dua e vakasava. 15 Au mai tukuna na ka qo vua na noqu turaga na tui nira vakarerei au na lewenivanua. E kaya gona na nomuni dauveiqaravi, ‘Yalovinaka, meu vosa vua na tui. De dua ena cakava na tui na ka e kerea na nona bobula. 16 Me vakarorogo mada ga na tui me vakabula na nona bobula mai na ligana na tamata e saga me vakarusai au kei na luvequ, mai na ivotavota e solia na Kalou.’+ 17 E kaya sara na nomuni dauveiqaravi, ‘Me vakacegui au mada ga na nona vosa na noqu turaga na tui,’ ni vaka ga e dua na agilosi ni Kalou dina na noqu turaga na tui, ni vakaduiduitaka na ka vinaka mai na ka ca. Me tokoni kemuni mada ga o Jiova na nomuni Kalou.” 18 E kaya na tui vua na marama: “Yalovinaka, kua ni vunia vei au e dua na ka au tarogi iko kina.” E kaya na marama: “Me vosa mada mai na noqu turaga na tui.” 19 E qai taroga na tui: “E tokoni iko o Joapi ena ka kece qo?”+ E sauma na marama: “Me vaka ni oni bula dina tiko kemuni na noqu turaga na tui, e dina* na ka e tukuna na noqu turaga na tui, o Joapi ga na nomuni dauveiqaravi e vakaroti au, e tukuna tale ga vua na nomuni dauveiqaravi na ka kece me kaya. 20 E cakava qo na nomuni dauveiqaravi o Joapi me veisautaka na veika e yaco, ia e vuku na noqu turaga me vaka na vuku ni agilosi ni Kalou dina me kila na ka kece ena vanua.” 21 Oti e tukuna na tui vei Joapi: “Sa vinaka, au na cakava qo.+ Lako, lai kauta lesu mai na cauravou o Apisalome.”+ 22 E cuva sara ina qele o Joapi, e davo vakatoboicu me vakavinavinaka vua na tui. E kaya o Joapi: “Kemuni na noqu turaga na tui, e qai kila nikua na nomuni dauveiqaravi ni oni nanumi au e matamuni, ni vakayacora na tui na ka e kerea na nona dauveiqaravi.” 23 Oti oya e tucake o Joapi, e lako i Kesuri+ me kauti Apisalome i Jerusalemi. 24 Ia e kaya na tui: “Me lesu ga ina nona vale, me kua ni raica na mataqu.” E lesu sara o Apisalome ina nona vale, e sega ni raica na matana na tui. 25 E sega ni dua e Isireli taucoko me qoroi vakalevu na kena totoka me vakataki Apisalome. E sega ni dua na ka e vakamelei rawa mai na qeteqeteniyavana ina buradelana. 26 Ni kotiva na uluna, e dau kotiva ni cava na yabaki ni sa rui bi vua, na bi ni drauniuluna e 200 na sikeli* ena ivakarau ni bibi ni vatu* ena valenitui. 27 E qai sucu e tolu na luvena tagane o Apisalome,+ e dua tale ga na luvena yalewa na yacana o Tema. E marama totoka dina. 28 E tiko ga e Jerusalemi o Apisalome me rua vinaka na yabaki qai sega ni raica na matana na tui.+ 29 E kacivi Joapi sara o Apisalome me talai koya vua na tui, ia e sega ni via lako yani vua. E talatala tale ena ikarua ni gauna, e sega tiko ga ni via lako yani. 30 E qai tukuna o Apisalome vei ira na nona dauveiqaravi: “Na tikiniqele nei Joapi e toka volekata na noqu, e tu kina eso na varile. Dou lai vakama.” Era vakama sara na dauveiqaravi i Apisalome na tikiniqele oya. 31 E tucake o Joapi qai lako ina vale nei Apisalome, e kaya vua: “Na cava era vakama kina na noqu tikiniqele na nomu dauveiqaravi?” 32 E kaya vei Joapi o Apisalome: “Raica! Au a talatala yani vei iko, ‘Lako mai meu talai iko vua na tui, mo taroga: “Na cava au lai kau mai kina e Kesuri?+ E vinaka ga meu a tiko ga mai kea. Ia qo meu raica na matana na tui, keu cala me vakamatei au.”’” 33 E mani lako o Joapi vua na tui me tukuna vua. E kacivi Apisalome sara na tui, e lako yani vua o koya, e davo vakatoboicu e matana qai cuva ina qele e matana na tui. E reguci Apisalome+ sara na tui.\n^ Oya na iotioti ni kawa e nuitaki.\n^ Se “sega ni dua e lako rawa ina imawi se imatau ena.”\n^ Rauta ni 2.3 na kilokaramu (5 na paudi). Raica na iKuri B14.\n^ Qo beka na ivakarau tudei e vakayagataki ena valenitui, se na sikeli ena “valenitui” e duidui mai na sikeli e dau vakayagataki raraba.


Aisea 44 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nRa vakalougatataki na tamata digitaki ni Kalou (1-5)\nSega ni dua tale na Kalou, o Jiova ga (6-8)\nKa vakalialia na matakau e bulia na tamata (9-20)\nJiova e voli Isireli lesu (21-23)\nVakavoutaki ni vakayagataki Sairusi (24-28)\n44 “Ia qo mo vakarorogo Jekope na noqu dauveiqaravi,O iko tale ga Isireli au digitaka.+ 2 Qo na ka e kaya o Jiova,Na Dauveibuli e buli iko,+E vukei iko mai na katonigone:* ‘Kua ni rere Jekope na noqu dauveiqaravi,+Kei iko Jesuruni*+ au digitaka. 3 Niu na sova na wai vua e karamaca,+Kei na uciwai drodro ena qele mamaca. Au na sova na yaloqu vua na luvemu,+Kei na noqu veivakalougatataki vei ira na nomu kawa. 4 Era na tubu me vaka na co drokadroka,+Me vaka na veipopila ena bati ni uciwai. 5 Ena kaya e dua: “Au nei Jiova.”+ E dua tale ena vakatokai koya ena yaca i JekopeE duatani tale ena vola e ligana: “E nei Jiova.” Ena vakatokai ena yaca i Isireli.’ 6 Qo na ka e tukuna o Jiova,Na Tui Isireli,+ o koya tale ga e voli koya lesu,+ o Jiova ni lewe vuqa:* ‘O yau na kena imatai kei na kena iotioti.+ E sega ni dua tale na Kalou, o yau ga.+ 7 O cei e tautauvata kei au?+ Me kacivaka, me tukuna, me vakadinadinataka vei au!+ Mai na gauna au lesi ira kina na tamata e liu,Mera tukuna na ka ena yacoKei na ka se bera ni yaco. 8 Moni kua ni rere,Moni kua ni taqaya.+ Au a sega ni tukuna yadua vei kemuni e liu se vakaraitaka? O kemuni na noqu ivakadinadina.+ E dua tale na Kalou, se o yau ga? Sega, e sega ni dua tale na Uluvatu,+ au sega ni kila e dua.’” 9 O ira kece na ceuta na ivakatakarakara e sega na kedra yaga,E tawayaga na nodra ka vakamareqeti.+ Era vakadinadinataki ira vakataki ira, era* sega ni rai se kila e dua na ka,+Ia o ira na bulia mera madua.+ 10 O cei e bulia na kalou se cakava na matakau kaukameaE sega na kena yaga?+ 11 Raica! O ira kece na nona itokani era vakamaduataki!+ O ira na matai era tamata ga. Mera soqoni kece mera tucake. Era na domobula, era na vakamaduataki vata. 12 Na matai ni kaukamea e vakatakata na kaukamea ena qilaiso ena nona iyaya ni cakacaka.* E tukitukia ena itukiE cakava qori ena kaukaua ni ligana.+ Ni viakana mai, e yali na nona kaukauaE sega ni gunu wai, e oca sara. 13 Na dausivisivi e dodoka na wa ni vakarau, e vola na kena ibulibuli ena joke damudamu. E karia ena ikarinikau qai vola ena kabasi. E bulia me vaka na ibulibuli ni tamata,+Me matavinaka vaka na tamata,Me biu e lomanivale.*+ 14 E dua me dau taya sobu na sitari. E digia e dua na mataqali vunikau, na oki,E qarava vinaka me kaukaua vei ira na vo ni kau ni veikau.+ E tea na vuniloreli, ia na uca e vakatubura. 15 E qai vakayagataka na tamata me nona buka. E tatalai ena dua na kena iwase. E vakawaqa me vavi madrai kina. E bulia tale ga e dua na kalou me cuva kina. E cakava me ivakatakarakara ceuti qai cuva kina.+ 16 E vakama o koya e dua na kena veimama,Ena kena veimama qori e tavuna kina na lewe ni manumanu me kania, me mamau kina. E tatalai tale ga kina, e kaya: “Maleka dina! Au sa katakata niu raica na yameyame ni buka.” 17 Ia na kena vo e bulia kina e dua na kalou, me nona ivakatakarakara ceuti. E cuva kina, e qarava. E masuta, e kaya: “Mo vakabulai au ni o noqu kalou.”+ 18 Era lecava, era sega ni kila e dua na ka,+Ni ubi tu na matadra mera kua ni raica,Kei na lomadra mera sega ni yalomatua. 19 E sega ni dua e bau vakasamataka e lomanaSe kila, se yalomatua me kaya: “Au vakama e veimama me buka,Au vavi madrai ena kena qilaiso, au tavuna kina na lewe ni manumanu meu kania. Ia na kena vo, meu bulia kina e dua na ka vakasevaki?+ Meu qarava e dua na tolo* ni vunikau?” 20 E kana dravusa. E vakacalai koya na veivakaisini ni lomana. E sega ni vakabulai koya rawa, se kaya: “E sega ni tiko ena ligaqu imatau na ka lasu?” 21 “Mo nanuma qo Jekope, kei iko Isireli,Ni o noqu dauveiqaravi. Au buli iko, o iko na noqu dauveiqaravi.+ O iko Isireli, au na sega ni guilecavi iko.+ 22 Au na tabonaka na nomu cala me vaka na o,+Kei na nomu ivalavala ca me vaka na o vavaku. Mo lesu mai vei au, niu na voli iko lesu.+ 23 Moni kaila ena marau na lomalagiNi vakayacora qo o Jiova! Moni kaila ena qaqa na vanua titobu e vuravura! Moni kaila ena marau na veiulunivanua,+Na veikau kei na kau kece e tu kina! Ni sa voli Jekope lesu o Jiova,Qai vakaraitaka vei Isireli na nona lagilagi.”+ 24 Qo na ka e tukuna o Jiova, o koya e voli iko lesu,+E buli iko ni o tiko ena loma ni katonigone: “O yau o Jiova au cakava na ka kece. Au tevuka vakataki au na lomalagi,+Au tevuka na vuravura.+ O cei a tiko vata kei au? 25 Au vakaseva na nodra ivakatakilakila na dauvosa wale,*O yau ga au vakalialiai ira na daurairai,+O koya e vakasesei ira na tamata vuku E vukica na nodra vuku me lialia.+ 26 O koya e vakayacora na vosa ni nona dauveiqaravi,E vakayacora kece na ka era tukuna na nona italai,+O koya e tukuna me baleti Jerusalemi, ‘Ena tawani,’+Kei na koro e Juta, ‘Era na tara tale,+Au na vakavinakataka tale na kena irusarusa,’+ 27 O koya e tukuna ina wasa titobu, ‘Mo maca mai,Au na vakamacara na nomu uciwai kece,’+ 28 O koya e tukuna me baleti Sairusi,+ ‘E noqu ivakatawa o koya,Ena vakayacora taucoko na ka kece au vinakata,’+O koya e tukuna me baleti Jerusalemi, ‘Ena tara tale,’Kei na valenisoro, ‘Ena vakadavori na kemu yavu.’”+\n^ Se “mai na gauna o sucu kina.”\n^ Oya na ivakatakarakara.\n^ Se “ena burekalou.”\n^ Se “na tolo madu.”\n^ Se “o ira na parofita lasu.”


1 Korinica 7 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni iVola Vei Ira mai Korinia 7:1-40\niVakasala vei ira na sega ni vakawati kei ira na vakawati (1-16)\nDei tiko ga ena isolisoli o kacivi kina (17-24)\nIra na sega ni vakawati kei ira na yada (25-40)\nYaga ni bula vakadawai (32-35)\n“Vakawati ga ena Turaga” (39)\n7 Ena vuku ni veika oni vola mai, e vinaka vua na tagane me kua ni tara* na yalewa. 2 Ia ni takalevu na veiyacovi tawadodonu,* na tagane me tiko ga na watina yalewa,+ kei na yalewa me tiko ga na watina tagane.+ 3 O tagane vakawati me solia vei watina na ka e dodonu me nona, me vakayacora vaka tale ga kina na yalewa vakawati vei watina.+ 4 E sega ni lewa na yagona na yalewa vakawati, e lewa ga na watina. E vaka kina na tagane vakawati, e sega ni lewa na yagona, e lewa ga na watina. 5 Kua ni bureitaki iko vei watimu, vakavo ga ke drau lomavata kina ena dua na gauna drau lokuca, me rawa ni drau masu kina drau qai tikovata tale, me kua ni temaki kemudrau tiko kina o Setani ena nomudrau sega ni lewai kemudrau rawa. 6 E rawa ni oni cakava na ka au tukuna qo, ia e sega ni lawa. 7 Au diva mera vakataki au na tamata kece. Ia e dui tu na isolisoli+ e solia vei keda na Kalou, dua e nona isolisoli qo, dua tale e nona isolisoli ya. 8 Ia qo au tukuna vei ira na sega ni vakawati kei ira na yada, e vinaka mera dawai me vakataki au.+ 9 Ia ke ra sega ni lewai ira rawa, mera vakawati, e vinaka cake mera vakawati e ca ga mera garogaro voli.+ 10 Qo na ivakasala vei ira na vakawati, e sega ni noqu, e nona ga na Turaga, oya me kua ni biuti watina na yalewa vakawati.+ 11 Ia ke mani biubiu o yalewa, me kua ga ni vakawati, ke sega me lesu ga vei watina, na tagane vakawati tale ga me kua ni biuta na watina.+ 12 Ia au tukuna vei ira na kena vo, qo na noqu vosa ga, sega ni vosa ni Turaga:+ Ke dua na tacida tagane e sega ni vakabauta o watina, qai vakadonuya o yalewa me rau tiko vata ga, me kua ni biuti koya o tagane. 13 Na yalewa tale ga e duatani na vakabauta i watina, qai vakadonuya o tagane me rau tiko vata ga, me kua ni biuti koya o yalewa. 14 E vakasavasavataki na tagane vakawati e sega ni vakabauta ena vuku i watina, e vakasavasavataki na yalewa vakawati e sega ni vakabauta ena vuku i watina e vakabauta, ke sega, era na sega ni savasava na luvedrau, ia qo era sa savasava. 15 Ia ke via biubiu o koya e sega ni vakabauta, laiva me biubiu. E sa na galala mai kina na tacida se ganeda, ia na Kalou ena vakacegui kemuni.+ 16 Vei iko na yalewa vakawati, o kila vakacava ni o na sega ni vakabulai watimu?+ Se, o iko na tagane vakawati, o kila vakacava ni o na sega ni vakabulai watimu? 17 Mera dei tiko ga na tamata yadua ena isolisoli e solia vei ira o Jiova,* me vaka e kacivi ira kina o koya.+ Qo na noqu ivakasala ina ivavakoso kece. 18 Sa bau kacivi e dua sa cili?+ Me kua ni vunitaka nona cili. Sa bau kacivi e dua e tawacili? Me kua ni saga me cili.+ 19 E ka wale na cili, e ka wale tale ga na tawacili,+ e bibi ga na muria na ivakaro ni Kalou.+ 20 Na ituvaki cava ga e kacivi kina e dua, me dei kina.+ 21 O kacivi ni o bobula tu? Kua ni lomaleqa.+ Ia ke o rawa ni sereki, sasagataka sara. 22 O koya e bobula tu ena gauna e kacivi koya kina na Turaga e sa nona tamata sereki na Turaga.+ E vaka tale ga kina o koya e kacivi ena gauna e tamata galala tu kina, e sa nona bobula na Karisito. 23 Oni a voli ena isau levu,+ ni kua ni bobula tiko ni tamata. 24 Raveitacini, ena ituvaki cava ga e kacivi kina e dua, me dei toka kina ena mata ni Kalou. 25 Vei ira na sega ni vakawati,* e sega ni solia vei au na Turaga e dua na ivakaro, ia au tukuna ga na noqu nanuma+ me vaka e dua e yalodina ena yalololoma ni Turaga. 26 O koya gona ena gauna dredre eda donuya, au nanuma ni vinaka vua na tagane me tu ga ena itutu e tu kina. 27 O vakawati? Kua ni qara na veisere.+ O dawai? Kua ni vaqara watimu. 28 Ia ke o mani vakawati, o sega ni cala kina. Ke vakawati o koya e se sega ni vakawati,* e sega ni cala o koya. Ia o ira era vakawati ena vakararawataki na yagodra. Ia au vinakata moni kua ni sotava na rarawa qori. 29 Qo na ka au tukuna raveitacini, sa vakalekalekataki na gauna se vo.+ O koya gona, o ira na vakawati mera vakataki ira na sega ni vakawati, 30 o ira tale ga na tagi mera vakataki ira na sega ni tagi, o ira na marau mera vakataki ira na sega ni marau, o ira na volivoli mera vakataki ira na sega ni taukena na ka, 31 o ira tale ga na vakayagataka na vuravura mera vakataki ira na sega ni vakayagataka vakavinaka, ni sa veisau tiko na ituvaki ni vuravura qo. 32 Au vinakata gona moni kua ni lomaocaoca. Na tagane e sega ni vakawati ena lomaocaocataka ga na veika ni Turaga, ni vinakata me vakamarautaka na Turaga. 33 Ia na tagane vakawati ena lomaocaocataka na veika ni vuravura,+ se me vakamarautaka vakacava na watina, 34 ena waserua nona vakasama. Kena ikuri, na yalewa e sega ni vakawati, se yalewa e sega ni tara tagane, e lomaocaocataka ga na veika ni Turaga,+ me savasava na yagona kei na lomana. Ia na yalewa vakawati e lomaocaocataka na veika ni vuravura, se me vakamarautaka vakacava na watina. 35 Au tukuna qo moni vinaka kina, au sega ni via vesuki kemuni, ia meu uqeti kemuni ga moni cakava na ka e dodonu, me kua ni dua tale ga na ka e vakalatilati ena nomuni qarava tiko na Turaga. 36 Ia ke dua e nanuma ni sega ni lewai koya vinaka ni sega ni vakawati, ke sa sivia na bula vakaitabagone qai vinakata ga me vakawati, me cakava na ka e vinakata, ena sega ni cala kina. Mera vakawati.+ 37 Ke dua e vakadeitaka e lomana me kua ni vakawati, ia e lewai koya vinaka qai vakatulewataka mai lomana me kua ni vakawati, ena vinaka vua.+ 38 O koya gona, o koya e vakawati ena vinaka vua, ia o koya e sega ni vakawati ena vinaka cake.+ 39 E vauci tu vei watina na yalewa vakawati ena gauna kece e bula tiko kina o tagane.+ Ia ke sa mani moce o tagane, oya ni sa mate, sa galala o yalewa me vakawati kei koya ga e vinakata, me vakawati ga ena Turaga.+ 40 E noqu rai ni na marau cake o koya ke sega ni vakawati tale. Au kila ni uqeti au tale ga na yalo ni Kalou.\n^ Oya me veiyacovi kei.\n^ Ena vosa vaKirisi, na por·neiʹa e rabailevu na kena ibalebale. Raica na iVakamacala ni Vosa.\n^ Se “sega ni tara tagane se tara yalewa.”\n^ Raica na vmr ni 1 Ko 7:25.\n1 Korinica 7


Rua na Vosa Vakatautauvata ni Loganivaini | Bula i Jisu\nRua na Vosa Vakatautauvata ni Loganivaini\nMACIU 21:28-46 MARIKA 12:1-12 LUKE 20:9-19\nVOSA VAKATAUTAUVATA NI RUA NA TAGANE\nVOSA VAKATAUTAUVATA NI LOGANIVAINI\nSe qai vagalui ira ga na iliuliu ni bete kei na qase o Jisu ena valenisoro, nira vaqaqa se o cei e solia vua na lewa me cakava kina na ka. E cavuta sara e dua na vosa vakatautauvata me kilai kina se ra tamata vakacava.\nE tukuna o Jisu: “E dua na turaga e rua na luvena. E kaya vua na kena imatai, ‘Luvequ, lai cakacaka mada nikua ina loganivaini.’ E sauma o koya, ‘Au na sega ni lako,’ ia e qai veivutuni e muri, mani lako. E kerea tale ga na ikarua ni luvena, e sauma o koya, ‘Au na lako noqu turaga,’ ia e sega ni lako. O cei vei rau qo e cakava na loma i tamana?” (Maciu 21:28-31) E matata vinaka na kena isau—na imatai ni gonetagane e cakava na loma i tamana.\nE tukuna sara o Jisu vei ira na dauveitusaqati: “Au tukuna vakadodonu vei kemuni, era na curu tale e liu ina Matanitu ni Kalou na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua.” Era sega tu ni qarava na Kalou na daukumuni ivakacavacava kei ira na saqamua. Ia me vaka ga na imatai ni gonetagane, era veivutuni e muri ra qai qaravi koya. O ira na iliuliu ni lotu era vaka na ikarua ni gonetagane, era kaya nira qarava na Kalou, ia era sega ni cakava dina. E kaya o Jisu: “A mai tukuna vei kemuni o Joni [na Dauveipapitaisotaki] na ka dodonu, ia oni sega ni vakabauti koya. Era vakabauti koya na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua, ni oni raica mada ga na ka qo, oni sega ga ni veivutuni moni vakabauti koya.”—Maciu 21:31, 32.\nE cavuta tale o Jisu e dua na vosa vakatautauvata. E laurai kina nira sega wale ga ni tawayalodina vei Jiova na iliuliu ni lotu, era daucaka ca tale ga. E kaya o Jisu: “E dua na turaga e tea e dua na loganivaini, e vakabaitaka, e kelia e dua na ikeliniwaini, e tara e dua na valececere, e lisitaka vei ira eso na dauteitei, qai lako i vanuatani. Ni sa vulaimatua, e qai tala e dua nona tamata cakacaka me lai kauta mai eso na vuanivaini vei ira na dauteitei. Ia era vesuki koya, ra mokulaka, ra qai vakatalai koya me lesu ligalala. E tala e dua tale nona tamata cakacaka, ia era mokuta na uluna ra qai vosavakacacataki koya. E qai tala e dua tale, era vakamatei koya tale ga, kei na so tale, eso vei ira qo era mokulaki, so era vakamatei.”—Marika 12:1-5.\nVakacava era kila na vakarorogo na ibalebale ni ivakatautauvata i Jisu? De dua era na nanuma lesu na vosa i Aisea: “Na loganivaini nei Jiova ni lewe vuqa na vuvale ni Isireli, o ira na lewe i Juta na iteitei e taleitaka. E nuitaka tiko ga na lewadodonu, ia raica! era lewa ca.” (Aisea 5:7) E tautauvata qori kei na ivakatautauvata i Jisu. Na itaukeiniqele o Jiova, na loganivaini na matanitu o Isireli, e vakabaitaki qai taqomaki ena Lawa ni Kalou. E talai ira na parofita o Jiova mera dusimaki ira na Isireli me vinaka kina na ka era vuataka.\nIa era veitusaqati na “dauteitei” ra qai vakamatei ira na “tamata cakacaka” era talai yani. E vakamacalataka o Jisu: “Sa qai vo vua [na itaukei ni loganivaini] e dua, na luvena tagane lomani. E talai koya sara e muri, e kaya, ‘Era na doka na luvequ.’ Ia era kaya na dauteitei, ‘O koya sara ga qo ena taukena na loganivaini. Mai, tou vakamatei koya me nodatou na nona ivotavota.’ Era kauti koya, ra vakamatea.”—Marika 12:6-8.\nSa qai taroga o Jisu: “Na cava ena cakava na itaukei ni loganivaini?” (Marika 12:9) Era sauma na iliuliu ni lotu: “Ena vakamatei ira sara ga ni sa rui ca na nodra itovo. Ena qai lisitaka na loganivaini vei ira eso tale na dauteitei, era na solia vua na vuanivaini ena vulaimatua.”—Maciu 21:41.\nEra sega ni kila nira tukuna sara tu ga na itotogi ena tau vei ira, nira wili mera “dauteitei” ni “loganivaini” i Jiova, na matanitu o Isireli. Na ka e namaka o Jiova mera vuataka na dauteitei qori, e okati kina na nodra vakabauta na Luvena, na Mesaia. E raici ira na iliuliu ni lotu o Jisu qai kaya: “Oni a sega ni wilika na tikinivolatabu qo? ‘Na vatu era a cata na matai e sa mai ivakadei ni tutunivale. Qo e vu mai vei Jiova, e veivakurabuitaki e matada.’” (Marika 12:10, 11) Sa qai vakabibitaka o Jisu: “Qo na vuna au kaya kina vei kemuni, ena kau laivi vei kemuni na Matanitu ni Kalou me soli ina matanitu e vuataka na vuana.”—Maciu 21:43.\nSa ra qai liaca na vunivola kei ira na iliuliu ni bete ni cavuta o Jisu na “vosa vakatautauvata e baleti ira sara ga.” (Luke 20:19) Era sa qai via vakamatei Jisu ga, o koya ena “taukena” na loganivaini. Ia era rerevaki ira na lewenivanua nira okati Jisu me parofita, era sega kina ni via vakamatei koya ena gauna ya.\nO cei e vakatayaloyalotaki rau na gonetagane ena vosa vakatautauvata i Jisu?\nEna ikarua ni vosa vakatautauvata, o cei e vakatayaloyalotaka na “itaukei ni qele,” “loganivaini,” “dauteitei,” “tamata cakacaka” kei ‘koya ena taukena na loganivaini’?\nNa cava ena yaco vei ira na “dauteitei”?\niMeli iMeli Rua na Vosa Vakatautauvata ni Loganivaini\njy wase 106 t. 246-247


O Jisu ena Were o Kecisemani | iTalanoa Vakaivolatabu\nERATOU biubiu mai na loma ni tabavale e cake oya o Jisu kei iratou nona yapositolo, ratou gole sara ina were o Kecisemani. Eratou dau lako kina vakalevu eliu. Sa qai kaya vei iratou o Jisu me ratou yadra me ratou masu tale tiko ga. Mani lako vakatikitiki o koya, e cuva ina qele qai masu.\nDede vakalailai, e lesu yani vei iratou nona yapositolo o Jisu. Na cava beka o nanuma ni ratou cakava tiko? Eratou moce! E vakatolu nona tukuna o Jisu me ratou yadra tiko, ia eratou moce tiko ga. Ni lesu yani ena iotioti ni gauna, sa qai kaya: ‘E rawa vakaevei mo dou qai moce tale tiko ena gauna vaka oqo? Sa kena gauna meu kau yani kina vei ira na kequ meca.’\nEna gauna vata oqori sa rogo mai kina na domodra e dua na ilala levu. Raica! Era tauri iseleiwau kei na iwau! Era tauri cina tale tu ga. Nira sa voleka yani, e lai reguci Jisu sara e dua vei ira me vaka ga o raica toka oqori. Oya sara ga o Jutasa Isikarioti! Na cava e reguci Jisu kina?\nE taroga o Jisu: ‘I Jutasa o sa vakatakilai au ena iregu?’ Io, na iregu oya e ivakatakilakila. Mera kila kina o ira na lako vata yani kei Jutasa ni oya o Jisu, na tamata sara ga era vinakata. Era mani vesuki Jisu sara na meca. Ia ena sega ni soli Jisu vakarawarawa o Pita. E ucuna mai na nona iseleiwau qai taya na tamata e duri voleka tu vua. E calata ga na uluna qai taya laivi na daligana imatau. E qai vakabula na tamata oya o Jisu ni tara na daligana.\nSa qai kaya o Jisu vei Pita: ‘Daramaka na iseleiwau ina kena taga. O sega beka ni kila ni rawa meu kerea vei Tamaqu e udolu vakaudolu na agilosi mera vakabulai au?’ Io, e rawa ni cakava o koya na ka oqori! Ia e sega ga ni kerea na Kalou o Jisu me tala yani na agilosi, ni kila ni sa kena gauna oya mera kauti koya kina na meca. E soli koya vakarawarawa vei ira. Meda raica mada se cava e sa na yaco vei Jisu.\nMaciu 26:36-56; Luke 22:39-53; Joni 18:1-12.\nMasu ena Levu ni Vusolo ni Lomana\nCava e masulaka kina o Jisu: “Ni kauta tani vei au na bilo qo”? Vakacava sa lomalomaruataka tale o Jisu nona cabora nona bula me ivoli?\nSa bogilevu tutu, ia e kunei Jisu rawa o Jutasa.\niMeli iMeli Tiko ena Were o Jisu