Vakatotomuria-na-Lewadodonu-kei-na-Yalololoma-i-Jiova | Vulici\n“Moni lewa ena lewadodonu dina, moni vakaraitaka na dei ni nomuni loloma kei na yalololoma ena kemuni maliwa.”—SAKA. 7:9.\nSERE: 125, 88\nEda na vakatotomuri Jiova vakacava ni vinakati meda veivosoti?\nEda na vakaraitaka vakacava nida doka na bula me vakataki Jiova?\nEra na muria vakacava na qase na lewadodonu i Jiova ena veilewai?\n1, 2. (a) E raica vakacava o Jisu na Lawa ni Kalou? (b) Era vakatanitaka vakacava na Lawa na vunivola kei na Farisi?\nE BIBI vei Jisu na Lawa e vola o Mosese. Sa rauta ni Lawa ya e vakarautaka na Tamana o Jiova, e lomani koya tale ga vakalevu. E parofisaitaki ena Same 40:8 na levu ni nona taleitaka o Jisu na lawa ni Kalou, e kaya: “Na noqu Kalou, au marautaka vakalevu meu cakava na lomamuni, qai tu e vu ni lomaqu na nomuni lawa.” Na ka e tukuna o Jisu kei na ka e cakava e vakadeitaka ni uasivi, e yaga, e dina tale ga na Lawa ni Kalou.—Maciu 5:17-19.\n2 Sa wacava na rarawa i Jisu nira vakatanitaka na vunivola kei na Farisi na Lawa i Tamana! Era muria vakamatailalai eso na tikina, e kaya o Jisu: “Oni solia na ikatini ni midi kei na dili kei na kumini.” Na cava e yaco kina? E kuria: “Oni sega ni kauaitaka na veika e bibi ena Lawa me vaka na lewadodonu, loloma, kei na yalodina.” (Maciu 23:23) E sega ni vakataki ira na Farisi qori o Jisu ni kila vinaka na inaki ni Lawa, ni vakavotui ena kena ivakaro yadua na itovo ni Kalou.\n3 Eda sega ni vakarurugi na lotu vaKarisito ena Lawa ni veiyalayalati. (Roma 7:6) Ia e maroroya qori o Jiova ena nona Vosa na iVolatabu. E sega ni vinakata meda kauaitaka vakamatailalai, ia e vinakata ga meda kila da qai muria na “veika e bibi,” oya na kena ivakavuvuli cecere. Kena ivakaraitaki, na ivakavuvuli cava eda kila ena kena vakarautaki na koro ni idrodro? Eda vulica ena ulutaga sa oti na ka me vakayacora o koya e dro tiko. Eda vulica tale ga na veika me baleti Jiova ena ka e dau vakayacori ena koro ni idrodro kei na sala meda vakatotomuria kina nona itovo. Koya gona ena saumi ena ulutaga qo e tolu na taro: E laurai vakacava na yalololoma i Jiova ena nona vakarautaka na koro ni idrodro? Na cava eda vulica ena nona rai me baleta na bula? E vakaraitaka vakacava na uasivi ni nona lewadodonu? Ena tikina yadua, qara na sala mo vakatotomuria kina na Tamamu vakalomalagi.—Wilika Efeso 5:1.\n“NA KORO E VEIGANITI”—IVAKARAITAKI NI YALOLOLOMA\n4, 5. (a) Na cava e rawarawa kina ni lakovi na koro ni idrodro? (b) Cava eda vulica kina me baleti Jiova?\n4 E rawarawa na kena lakovi na ono na koro ni idrodro. E vakaroti ira na Isireli o Jiova mera wasea vakatautauvata na koro qori ena yasa ruarua ni Uciwai na Joritani. Na vuna? Me rawa ni lai vakaruru totolo kina o koya e dro tiko, me ganiti koya tale ga. (Tiko 35:11-14) E vinaka na ituvaki ni kena gaunisala. (Vkru. 19:3) E kena ivakarau vei ira na Jiu me vakaduri na ivakatakilakila me dusimaki ira na dro ina koro. Ni sa vakarautaki tu na koro ni idrodro, e sega ni vakasaurarataki o koya e veivakamatei vakacalaka me dro ina dua tale na vanua ni na rawa ni temaki me sokalou lasu.\n5 Vakasamataka mada: E vakarota o Jiova mera totogitaki o ira na nakita nodra veivakamatei. Ia vei ira na sega ni nakita, e soli na gauna mera lomani ra qai taqomaki! E vola e dua na daunivakamacala, “E vakamatatataki, vakarawarawataki na ka kece, me kua ni dredre. E vakaraitaka qori na yalovinaka ni Kalou.” O Jiova e turaganilewa dauveinanumi, e sega ni qara na ka me totogitaki ira kina nona dauveiqaravi. E kena veibasai ga, ni “kauaitaki keda” vakalevu.—Efeso 2:4.\n6. E veicalati vakacava nodra rai na Farisi kei na yalololoma ni Kalou?\n6 Era sega ni dau yalololoma na Farisi. Kena ivakaraitaki, e nodra ivakarau mera kua ni vosota na cala e caka wasoma. E vakabibitaka o Jisu na nodra rai me baleti koya e cakacala ni cavuta na ka era dau masulaka na Farisi: “Kemuni na Kalou, au vakavinavinaka vei kemuni niu sega ni vakataki ira na so, era dau kocokoco, era sega ni yalododonu, era dau veibutakoci, seu vakataki koya na daukumuni ivakacavacava qo.” Na cava era sega ni dau yalololoma kina na Farisi? E tukuni ena iVolatabu nira “beci ira na vo ni lewenivanua.”—Luke 18:9-14.\nMe kua ni dua na ka e vakalatilati ena “gaunisala” ni nomu veivosoti, me vinaka tu kena ituvaki. Mo torovi rawarawa tale ga (Raica na parakaravu 4-8)\n7, 8. (a) Ni cala vei iko e dua, o na vakatotomuri Jiova vakacava? (b) E vakatovolei vakacava noda yalomalumalumu ni vinakati meda veivosoti?\n7 Mo vakatotomuri Jiova, kua ni vakataki ira na Farisi. Mo dau veinanumi. (Wilika Kolosa 3:13.) Dua na sala mo vakayacora kina qori ena nomu yalorawarawa ni veivosoti. (Luke 17:3, 4) Mo taroga: ‘Au dau vosoti ira na cala wasoma vei au? Au dau guta na veiyaloni kei na dua e vakacudrui au se vakararawataki au?’\n8 E vakatovolei noda yalomalumalumu ni vinakati meda dau veivosoti. Era sega ni vakaraitaka qori na Farisi nira dau veibeci. Ia nida lotu vaKarisito, e bibi meda “okati ira na kena vo mera uasivi” keda, me rawarawa kina nida vosoti ira. (Fpai. 2:3) Vakacava o na vakatotomuri Jiova ni laurai vei iko na yalomalumalumu? Me kua ni dua na ka e vakalatilati ena “gaunisala” ni nomu veivosoti, me vinaka tale ga na kena ituvaki. Mo totolo ni vakaraitaka na yalololoma, kua tale ga ni dau cudru totolo.—Dauv. 7:8, 9.\nDOKA NA BULA, “MO KUA NI BEITAKI KINA ENA VAKADAVEDRA”\n9. E vakadeitaka vakacava o Jiova vei ira na Isireli na bibi ni bula?\n9 Na inaki levu ni koro ni idrodro mera taqomaki kina na Isireli mera kua ni vakadavedra. (Vkru. 19:10) Ni bibi vei Jiova na bula, e sega kina ni taleitaka na “liga e vakadavea na nodra dra na sega ni cala.” (Vkai. 6:16, 17) E kauaitaka mada ga na veivakamatei e sega ni nakiti, ni Kalou lewadodonu, e yalosavasava tale ga. Ena lomani o koya e sega ni nakita nona veivakamatei, ia me vakamacalataka na ka e cakava vei ira na qase. Ke laurai ni sega ni nakita, ena tiko ga ena koro ni idrodro me yacova ni mate na bete levu. Kena ibalebale ni rawa ni tiko ena nona bula taucoko. Era kila kece kina qori na Isireli na bibi ni bula. Mera doka na Vunibula, e bibi mera qarauna na nodra ivalavala me kua ni vakaleqa na nodra bula na wekadra.\n10. Era vakaraitaka vakacava na vunivola kei na Farisi nira sega ni doka na bula?\n10 Era sega ni vakataki Jiova na vunivola kei na Farisi nira vakawalena na bula. Ena sala cava? E tukuna vei ira o Jisu: “Oni kauta tani na ki ni kilaka. O kemuni mada ga oni sega ni curu kina, oni qai tarovi ira na curu tiko kina!” (Luke 11:52) E nodra itavi na vunivola kei na Farisi mera vakamacalataka na ibalebale ni Vosa ni Kalou, mera vukea tale ga e levu mera muria na sala ni bula tawamudu. Ia era vakamuai ira tani mera kua ni muri Jisu na “iLiuliu Levu ni bula.” Era dusimaki ira ga ena vanua mera rusa kina. (Caka. 3:15) Nira dokadoka ra qai nanumi ira ga na vunivola kei na Farisi, era sega kina ni kauaitaka na bula kei na nodra taqomaki na wekadra. Sa vakaloloma dina!\n11. (a) E vakaraitaka vakacava na yapositolo o Paula ni duavata kei na rai ni Kalou me baleta na bula? (b) Cava meda cakava meda vakatotomuri Paula kina ena cakacaka vakaitalatala?\n11 Eda na ucui Jiova vakacava nida sega ni muria nodra itovo na vunivola kei na Farisi? Dodonu meda doka da qai mareqeta na isolisoli ni bula. E vakayacora qori na yapositolo o Paula ni vunau sara vakavinaka. Na cava e yaco kina? E tukuna: “[Au] sa galala mai na nodra dra na tamata kece ga.” (Wilika Cakacaka 20:26, 27.) E sega ni vunau o Paula ni ora tiko na lomana, se cakava ga baleta ni nona itavi. Ia e lomani ira na lewenivanua, e talei vua na nodra bula. (1 Kor. 9:19-23) Meda bucina tale ga na rai i Jiova me baleta na bula, ni ‘vinakata meda veivutuni kece.’ (2 Pita 3:9) Vakacava o iko? De dua ena vinakati mo yalololoma vakalevu ni na uqeti iko mo gumatua ena cakacaka vakaitalatala, o na marautaka tale ga.\n12. Na cava e bibi kina meda qaqarauni na lotu vaKarisito?\n12 Eda na doka tale ga na bula me vakataki Jiova nida dau qaqarauni. Meda qaqarauni nida draiva se cakacaka tiko, taravale, nida vakavinakataka na vanua ni soqoni se da gole tiko kina. Kua ni vakabibitaka na toso ni cakacaka, na ilavo, na ka me rawati qai sega na qaqarauni kei na taqomaki ni bula. Ni lewadodonu na noda Kalou, e dau vakayacora tu ga na ka dodonu. Eda vinakata meda vakatotomuri koya. Era na saga na qase mera qarauna na nodra bula kei ira na tiko volekati ira. (Vkai. 22:3) Mo ciqoma ke vakasalataki iko e dua na qase ena idusidusi kei na ivakatagedegede me muri me taqomaki kina na bula. (Kala. 6:1) Mo raica na bula mai na rai i Jiova, “mo kua ni beitaki kina ena vakadavedra.”\n‘VAKATULEWA NI MURI NA IDUSIDUSI QO’\n13, 14. Era na muria vakacava na lewadodonu i Jiova na qase ni Isireli?\n13 E vakaroti ira na qase ni Isireli o Jiova mera muria na nona ivakatagedegede cecere ni lewadodonu. Kena imatai, mera kila na ka dina e yaco. Oti, mera vakalewa vinaka na inaki i koya e veivakamatei, nona rai, kei na nona ivalavala e liu, nira vakatulewataka me lomani se sega. Mera vakaraitaka na lewadodonu ni Kalou, era na saga mera vakadeitaka ni o koya e veivakamatei e vakayacora ena “yaloca” se “inaki ca.” (Wilika Tiko Voli Mai na Lekutu 35:20-24.) Ke vinakati na ivakadinadina, e rawa ni rua me rau vakadinadinataka ni sega ni nakita nona veivakamatei.—Tiko 35:30.\n14 Nira sa vakadeitaka na qase na dina ni itukutuku, mera kua ni kauaitaka ga na cala, mera kauaitaki koya tale ga e cakacala. E bibi mera yalomatua, me kua ni vovodea nodra rai. Kena ilutua, mera kerea na veidusimaki ni yalo tabu i Jiova, era na vakatotomuria kina na nona vuku, yalololoma, kei na lewadodonu.—Lako 34:6, 7.\n15. E raici ira vakacava na ivalavala ca o Jisu ni vakatauvatani kei ira na Farisi?\n15 Era dau kauaitaka ga na Farisi na ka e cakava o koya e cala, era sega ni kauaitaka na ivakarau ni lomana. Nira raica na Farisi ni kana tiko o Jisu ena vale nei Maciu, era tarogi ratou na nona tisaipeli: “Na cava e kanavata tiko kina kei ira na daukumuni ivakacavacava kei ira na ivalavala ca na nomudou qasenivuli?” E sauma o Jisu: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate. Ni lai saga gona moni kila na ibalebale ni vosa qo, ‘E bibi vei au na loloma, sega ni isoro.’ Au sega ni lako mai meu kacivi ira na yalododonu, meu kacivi ira ga na ivalavala ca.” (Maciu 9:9-13) Kena ibalebale qori ni vakawalena o Jisu na cala bibi ya? Sega, ni vakabibitaka ena nona ivunau na veivutuni. (Maciu 4:17) E kila vinaka o Jisu nira vinakata tale ga na “daukumuni ivakacavacava kei ira na tamata ivalavala ca” qori mera veisau, era sega ni lai kana wale ga ena vale nei Maciu. Ni “levu era sa muri koya voli.” (Mari. 2:15) Ka ni rarawa nira sega ni kila rawa e levu na Farisi na ka e raica o Jisu. Era tukuna nira sokaloutaka na Kalou lewadodonu, e yalololoma tale ga, ia era sega ni ucui koya nira okati ira na wekadra mera valavala ca, mera kua ni lomani.\n16. Na cava me vakadeitaka na komiti ni veilewai?\n16 Nikua, e bibi vei ira na qase mera vakatotomuri Jiova ni “taleitaka na lewadodonu.” (Same 37:28) Era na “vaqaqa vinaka sara qai vakataroga” ke vakayacori dina na cala. Ke dina, era na qarava na kisi qori ni muri na idusidusi vakaivolatabu. (Vkru. 13:12-14) Nira lewe ni komiti ni veilewai, e bibi mera vakadeitaka vinaka ni sa veivutuni na lotu vaKarisito e valavala ca bibi. E dau dredre me kilai ni sa veivutuni e dua. E vauci kina na nona rai, itovo, kei na ivakarau ni lomana. (Vkta. 3:3) Ke vinakata me lomani, e bibi me veivutuni. *\n17, 18. Era na kila vakacava na qase ni dua e veivutuni dina? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n17 Era sega ni kila na qase na ka e tu e lomada, rau kila ga o Jiova kei Jisu. Ke o qase ni ivavakoso, o na kila vakacava ni sa veivutuni dina e dua? Kena imatai, kerea na vuku kei na yalomatua. (1 Tui 3:9) Kena ikarua, rai ena Vosa ni Kalou kei na ivola e vakarautaka na dauveiqaravi yalodina, mo vakaduiduitaka kina na “rarawa vakavuravura” kei na “rarawa e salavata kei na loma ni Kalou,” oya na veivutuni dina. (2 Kor. 7:10, 11) Raica ena iVolatabu na nodra ivakaraitaki na veivutuni dina kei ira na sega. E vakamacalataki vakacava kina na nodra rai, itovo, kei na ivalavala?\n18 Kena ilutua, saga mo kilai koya vinaka e cala. Mo kauaitaka na nona isususu, nona inaki, kei na ka e sega ni cakava rawa. Na iVolatabu e vakamacalataki Jisu na ulu ni ivavakoso: ‘Ena sega ni vakatulewa ena ka e raica e matana, se veivunauci ena ka e rogoca e daligana. Ena lewai ira vakadodonu na vakaloloma, ena veivunauci vakadodonu ena vukudra na yalomalumalumu e vuravura.’ (Aisea 11:3, 4) Kemuni na ivakatawa, e nomuni iliuliu o Jisu, ena vukei kemuni moni vakatulewa me vakataki koya ga. (Maciu 18:18-20) Vakacava eda marautaka nodra veivakatawani na qase dauloloma? Eda vakavinavinakataka dina nodra saga mera dau yalololoma ra qai lewadodonu ena ivavakoso!\n19. O na muria vakacava na ka o vulica ena koro ni idrodro?\n19 E vakavotui ena Lawa e vola o Mosese na “yavu ni ivakavuvuli dina” me baleti Jiova kei na nona ivakavuvuli dodonu. (Roma 2:20) Kena ivakaraitaki, era vulica na qase me baleta na koro ni idrodro na sala mera lewa kina “ena lewadodonu dina.” Eda vulica tale ga na sala meda vakaraitaka kina na ‘dei ni loloma kei na yalololoma’ ena keda maliwa. (Saka. 7:9) Eda sega ni vakarurugi ena Lawa e vola o Mosese. Ia e sega ni veisau o Jiova, se bibi tiko ga vua na lewadodonu kei na yalololoma. Eda kalougata nida qarava na Kalou e buli keda meda ucui koya, eda rawa kina ni muria na nona itovo da qai vakaruru vua!\n^ para. 16 Raica na “Taro na Dauwiliwili” ena Vale ni Vakatawa, Seviteba 15, 2006, t. 30.\niMeli iMeli Vakatotomuria na Lewadodonu kei na Yalololoma i Jiova


Ia sa kila o Koya na sala au sa muria; Ni sa vakatovolei au oti o Koya, au na qai lako mai me vaka na koula. Jope 23:10\nSa biuta na sere vou ki na gusuqu, na vakavinavinaka ki vua na noda Kalou, e lewe levu era na raica ka rere, Au na vakararavi ga vei Jiova. Same 40:3\nA sa cataki na bilo tete sa cakava tiko, e na liga i koya na dautulituli; ka sa baci cakava tale me bilo tani, me vaka sa vinaka vua na dautulituli me cakava. Jeremaia 18:4\n"Ena rawa beka ni vosota na lomamu, se kaukauwa tikoga na ligamu, e na veisiga Au na tarai iko kina? Oi au, o Jiova, Au sa cavuta, Au na cakava talega. Isikeli 22:14\n"Au na solia vei kemudou e dua na uto vou ka vakacuruma ki lomamudou e dua na yalo vou; Au na kauta tani na uto e vatu mai na yagomudou ka solia na uto vakalewe vei kemudou. Isikeli 36:26\nO koya yadua e rogoca na noqu vosa oqo ka cakava sara, Au na vakatautauvatataki koya kei na dua na tamata yalomatua sa tara na nona vale ena dela ni vatu: Maciu 7:24\n"Na tavaya makawa ena sega ni rawa me sova kina na waini vou, ena rawa ni kacabote na tavaya ka tasova era na waini, ka vakacacani na tavaya. Ia ni sova ga na waini vou kina tavaya vou e rau na maroroi ruarua." Maciu 9:17\n"Ia vei koya e sega ni kila, ka qai cakava tiko na ka me tau kina vua nai kuita, ena lailai ga nai kuita ena tau vua. Vei koya e soli vakalevu vua, me solia mai vakalevu na ka e sa soli vua; kei koya sa vakacolati vua nai tavi, na ka era vinakata mai vua o ira na tamata na bula e soli koya taucoko. Luke 12:48\nSa qai tukuna na Turaga, "I Saimoni, i Saimoni! E dina ga ni sa kerei iko tiko o Setani, me tavuloni iko me vaka na witi. "Ia ka'u sa masulaki iko tiko, me kakua ni lutu sobu na nomu vakabauta; ni o sa na lesu tale mai vei Au, mo vakataudeitaki ira na wekamu." Luke 22:31, 32\n"Me levu tikoga o Koya ka me'u lailai sobu tikoga oi au. Joni 3:30\n"Sa dina sara, Au sa tukuna vei kemuni, kevaka sa sega ni lutu ki na qele na sila ka mate, sa tu ga vakai koya, kevaka sa mate ena vuataka na vuana e levu. Joni 12:24\n"Na veitaba ni Vaini kece sa sega ni vuataka na vuana, sa kauta laivi o Tamaqu; ia na veitabana sa vuataka na vuana, sa kotiva vakavinaka o Koya, me rawa ni vua vakalevu sara. Joni 15:2\n"Dou sema mai vei Au, Au na sema ga yani vei kemudou, Na tabana ena sega ni rawa ni vua vakataki koya, vakavo ke sa sema yani ki na Vaini, sa vaka kina oi kemudou kevaka dou sa sema vei Au. Joni 15:4\nO koya oqo, eda sa bulu: vata kina kei Koya ni da papitaisotaki kina Nona mate, me vaka sa vakaturi cake tale mai na mate, na Karisito e na kaukauwa nei Tamana, meda sai valavala vaka talega kina ena bula vou. Roma 6:4\nDou kakua ni solia na veitiki ni yagomudou ki nai valavala ca, me caka kina na ka ca, dou soli kemudou ga vua na Kalou, ni dou sa bula mai na mate kei na veitikimudou vua na Kalou, me caka kina na ka dodonu. Roma 6:13\nO koya oqo, au sa vakamamasu vei kemudou na veiwekani, ena vuku ni Nona loloma levu na Kalou, mo dou cabora na yagomudou mei madrali bula, me ka tabu, me rawa ni ciqoma na Kalou, ka me nomudou i soro vakayalo. Dou kakua ni vakatatamuria na bula vakavuravura, ia mo dou veisau ga ni sa vakavoui tiko na nomudou vakasama, ka mo dou kila kina na loma ni Kalou, sa yaga, ka vinaka, ka uasivi sara. Roma 12:1, 2\nO koya oqo me da kua ni yalolailai. E dina ni yagoda e sau sa salulu ka na vuca yani, ia na tamata e loma sa vakavoui tikoga mai ena veisiga kecega. Na noda rarawa e lailai sara ka lekaleka walega, sa vakarautaki keda tikoga ki na dua na bula e uasivi cake ka sa sega ni mudu na kena lagilagi, 2 Koronica 4:16, 17\nO koya oqo, kevaka sa tuvata kei Karisito e dua na tamata, o koya sa buli vou; sa lako tani na veika makawa; raica, sa yaco me vou na ka kecega. 2 Koronica 5:17\nE dina ni keitou bula tiko vakatamata e vuravura, ia keitou sega ni vakayagataka nai yaragi e vakayagataka o vuravura ena i valu oqo. Na neitou i yaragi ena i valu vakayalo oqo e sega ni ka vakayago me vakatamata, ia ena kaukauwa ni Kalou Me talaraki kina na bai kaukauwa, 2 Koronica 10:3, 4\nSa qai tukuna mai vei au o Koya, "Sa rauti iko ga na Noqu loloma ni sa qai taucoko na Noqu Kaukauwa vua e dua e malumalumu." O koya oqo e ka marautaki vei au me'u dokadokataka ga na noqu malumalumu, me tiko kina vei au na kaukauwa i Karisito. O koya oqo sa ka ni marau tale vei au me'u sotava na mosi, na vakasewasewani, na vakadravudravuataki, na vakararawataki, na vakacacani, ena vuku i Karisito. Ni'u sa malumalumu, au sa qai kaukauwa. 2 Koronica 12:9, 10\nIa mo dou vakavouia tiko na nomudou vakasama, ka mo dou qai vakaisulu tiko me vaka na tamata vou ni Kalou, ena yalododonu kei na savasava. Efeso 4:23, 24\nAu via vakadeitaka na ka oqo, o koya e tekivutaka na cakacaka vinaka vei kemudou, ena vakacavara vinaka, me yacova nona lesu tale mai o Jisu Karisito. Filipai 1:6\nOi kemudou na veiwekani, au sa sega ni vakasamataki au ni'u sa taura oti; ia sa dua ga na ka'u sa cakava, au sa guilecava na ka sa oti, ka'u sa kakavaki me'u rawata ga na ka ki liu, Au sa ciciva tikoga na cere, me'u rawata nai sala mai cake, o koya sa kacivi au kina na Kalou ena vuku i Karisito Jisu. Filipai 3:13, 14\nMo vala ena i valu vinaka ni vakabauta, taura dei na bula Sega ni mudu, o koya o sa kacivi kina ka vakatutusa kina ena vakatutusa vinaka ena matadra nai i soqosoqo lotu. 1 Timoci 6:12\nMo tamata vosota na veika dredre me vaka na sotia vinaka i Jisu Karisito. 2 Timoci 2:3\nOi kemudou na wekaqu, dou nanuma me ka ni reki sara ni dou sa lutu ki na ka e vuqa sa dauveivakatovolei, Mo dou kila kina, ni sa dauvakatubura na dauvosota na vakatovolei ni nomudou vakabauta. Jemesa 1:2, 3\nO koya oqo mo dou qai vakamalumalumutaki kemudou vua na Kalou. Vorata na tevoro, e na dro tani kina vei kemudou o koya. Jemesa 4:7\nEna ka oqo mo dou reki tiko kina vakalevu sara, e dina ni vakalailai tikoga na nomudou na sotava tiko na veivakatovolei ni veika rarawa. Ka me rawa ni laurai kina na vakabauta dina sara me tu vei keda, na vakabauta vaka oqo e talei mai na koula sa vakatovolei oti ena buka, ka ena vakacaucautaki, ka ena dokai, ka ena lagilagi ena Nona na rairai mai o Jisu Karisito. 1 Pita 1:6, 7\nVei kemudou sa lomani, dou kakua ni leqa taka na kaukauwa ni veivakacacani vei kemudou, me vaka dou sa vakadinadinataka tiko oqori; Ia ka mo dou reki ga, ni dou sa vakaitavi vata kei Karisito ena vakacacani, ni na vakaraitaki mai na nona i ukuuku vei kemudou, dou na qai reki vakalevu sara kina. 1 Pita 4:12, 13


Madigi ni Caka Vinaka - Henry B. Eyring\nEpereli 2011 | Madigi ni Caka Vinaka\nIa, na icakacaka ni nona veivuke na Turaga vei ira era gadreva na veivuke vakayago ena gadrevi kina na tamata dauloloma era sa tu vakarau, me ra solia na nodra bula kei na veika sa nodra Vua na Kalou, vakakina ki na Nona cakacaka.\nKemuni na taciqu kei na ganequ lomani, na inaki ni noqu itukutuku vei kemuni nikua meu vakacerecerea ka marautaka na veika sa cakava oti na Turaga kei na veika ena tomana tiko me cakava vei ira na Luvena ena veiyasai vuravura. O Koya e lomani ira na luvena era via vukei, kei ira era via veivuke. Ka sa vakarautaka tiko o Koya na sala me vakalougatataki ira kina o ira era na gadreva na veivuke vakakina o ira era na veivuke tiko.\nE rogoca na Tamada Vakalomalagi na nodra masu na luvena ena veiyasai vuravura ni ra kere kakana mera kania, isulu mera vakaisulu kina, kei na galala me na yaco mai ni ra sa bula rawati ira. Sa rogoca o Koya na kerekere kece oqori, tekivu mai na gauna e a biuta kina o Koya na tagane kei na yalewa e delai vuravura.\nKo na vulica na veigagadre oqori ena vanua ko na bula kina vakakina mai na veiyasai vuravura. Ena vakauqeti na yalomu mo na yalololoma. Ni ko na sotava e dua e vaqara cakacaka tiko, ko na vakauqeti mo veivuke. Ko na vakila ni ko curu yani ki na vale ni dua na marama yada ka sega tu kina na kakana. Ko na vakila ni ko raica na kedra iyaloyalo e so na gonelalai ni ra veitagicaki tiko ena dua na vanua sa vakacacani ena uneune se kama.\nMe vaka ni sa rogoca na Turaga na nodra tagi ka vakila na nomuni sa rui yalololoma vei ira, sa vakarautaka kina o Koya na sala vei ira na Nona tisaipeli mera na veivuke kina. Sa sureti ira na luvena o koya mera solia na nodra gauna, nodra iyau, vakakina na nodra bula mera duavata kei Koya ena nodra vukei na tani.\nNa Nona ivakarau ni veivuke sa dau vakatokai ena so na gauna me bulataki ni lawa ni vakatatabu. E vakatokai ena dua tale na gauna me ivakaro ni duavata. Ena noda gauna sa vakatokai me parokaramu ni welefea ni Lotu.\nSa veisau na yaca kei na matailalai ni ka me caka me veidonui kei na ka e gadrevi kei na ivakarau ni bula ni tamata yadua. Ia na icakacaka ni nona veivuke na Turaga vei ira era gadreva na veivuke vakayago, ena gadrevi kina na tamata dauloloma era sa tu vakarau, me ra solia na nodra bula kei na veika sa nodra Vua na Kalou, vakakina ki na Nona cakacaka.\nSa veisureti ka vakaroti keda o Koya meda vakaitavi ena Nona cakacaka, ni nodra vueti cake o ira era gadreva tu na veivuke. Eda sa ia na veiyalayalati meda cakava oqori ena wai ni veipapitaisotaki vakakina mai na valetabu ni Kalou. Eda vakavouia na veiyalayalati oqo ena noda laki vakayagataka na sakaramede ena Sigatabu.\nSa noqu inaki nikua meu vakamacalataka e so na madigi e sa vakarautaka o Koya me da na vukei ira kina era gadreva na veivuke. Au na sega ni rawa ni tukuni ira kece, ni lekaleka na noda gauna vata. Au sa nuitaka niu na rawa ni vakauqeti kemuni mo ni vakavouia ka vaqaqacotaka na nomuni via veivuke.\nE dua na serenilotu baleta na veisureti ni Turaga ki na cakacaka oqo, au a se dau lagata voli niu se gone. Me vaka niu a se gone au dau taleitaka ga na kena ilagalaga ka sega soti na ibalebale ni qaqana. Au sa masulaka ni ko ni na vakila na yaga ni kena ibalebale nikua. Meda rogoca tale mada na qaqana:\nAu caka vinaka beka li edai ?\nSa dua li au bau vukea?\nAu veivakayaloqaqataki tu li?\nKe sega, au sa druka.\nSa dua beka e a vukei e dai\nBaleta niu veivuke mai?\nTauvimate na oca sa tokoni ne?\nAu a yaga beka meu kila?\nMo yadra ka veivuke mai\nNa noda tikina sa tu.\nNa caka vinaka sa vuni reki dina,\nTavi dina ni loloma. 1\nEna veigauna e dau vakayadrati keda na Turaga. So na gauna e dau vaka meda dau vakananumi ira e so ni ra gadreva tiko na veivuke.Ena vakila beka e dua na tama ni raica e dua na gone ni lutu ka drakusi na duruna.Ena vakila beka e dua na tina ni rogoca na tagi ni rere e dua na luvena ena bogi. Ena vakila beka e dua na gonetagane se goneyalewa ni lomana e dua na nona itokani ni sotava tiko na rarawa se rere mai koronivuli.\nEda sa vakila kece na noda dau lomaleqataki ira o ira eda sega tu mada ga ni bau kilai ira. Kena ivakaraitaki, ni da sa rogoca na kena sa cici takosova mai na Pasifika na ua lelevu ni oti na uneune mai Japani, o alomaleqataki ira era na vakaleqai kina.\nNa lomaleqa mai vei kemuni e udolu ena nomuni sa rogoca na uwaluvu levu mai Kuinisiladi e Ositrelia. E tukuni ga mai vakacaca o ira na vakaleqai. Ia e lewe levu vei kemuni o ni vakila na mosi era sotava na vakaleqai. Na veivakayadrati era dodoliga kina e 1,500 vakacaca na lewe ni Lotu mai Ositrelia ka ra lako yani ka veivukei kina.\nEra vukica na ka era vakila ni ra lomaleqataka, ki na vakatutu mera cakacakataka na ka era sa yalayala kina. Au sa raica na nodra vakalougatataki o ira era ciqoma na veivuke, kei ira era tu vakarau mera solia na veivuke.\nO ira na itubutubu yalomatua era na raica, ni nodra vukei na tani ena kauta mai na kalougata vei ira na luvedra tagane kei na yalewa. Dua na gauna lekaleka sa oti, eratou a kau kakana mai e tolu na gonelalai ki neitou vale. Eratou a kila na nodratou itubutubu ni keitou a gadreva dina tiko na veivuke, ka ratou sa qai vakaitavitaki iratou na luvedrau me ratou mai veiqaravi vei keitou.\nErau a vakalougatataka na neitou matavuvale na itubutubu o ya ena nodra a mai veiqaravi. Erau a dolava na veivakalougatataki vei ira na luvedrau vakakina vei ira na makubudrau ena nodrau vakaitavitaki iratou na luvedrau ena veiqaravi. E vakadeitaka vei au ni ratou na vakalougatataki ena nodratou matamamarau ni ratou sa lesu. Eratou na talanoataka vei ira na luvedrau na marau eratou a vakila ni ratou a veiqaravi tiko ena vuku ni Turaga. Au nanuma lesu ni o ya na marau au a vakila ena noqu a laki cavu co ena nona vale e dua na neitou itokani ka ni a sureti au o tamaqu meu a lai vakayacora na ka oya. Na veigauna kece e dau vinakati kina meu soli-ka, au dau nanuma ka vakabauta na serenilotu, “Talei na Liga ni Kalou.” 2\nAu kila ni a volai na veiqaqana oqori me vakamacalataka na marau e dau yaco mai ni da laki sokalou ena Sigatabu. Ia o iratou na gone e ratou a kau kakana yani vei keitou e ratou sa vakila tiko ena siga o ya na marau ni nodratou vakayacora tiko na cakacaka ni Turaga. Ka rau sa raica rawa vakakina na itubutubu na madigi ni kena rawa ni tete yani na cakavinaka vaka oqo vei ira na nodrau kawa.\nNa sala sa vakarautaka na Turaga mera vukei kina o ira era vakaloloma ena solia na madigi vei ira na itubutubu mera vakalougatataki kina na luvedra. Au a raica oqo e valenilotu ena dua na Sigatabu. Na nona a solia e dua na gonetagane lailai e dua na waqanivola ni solika ena gauna e curu mai kina o bisovi ki na soqoni ni sakaramede.\nAu kila na matavuvale kei na gonetagane o ya. Eratou a rogoca ni dua ena tabanalevu e gadreva tiko na veivuke. Ea kaya vakaoqo o tamanigone vei luvena ena nona sa vakatawana na ilavo ena waqanivola ni solika: “Edatou sa lolo mai nikua ka masulaki ira na vakaloloma. Yalovinaka qai solia na nodatou waqanivola vei bisovi. Au kila ni na solia o koya vei ira era na gadreva cake vakalevu na veivuke mai vei kedatou.”\nNa gone oqo ena sega ni vakila na mosi ni viakana ena Sigatabu o ya, ia ena nanuma ga na vakacegu veivakauqeti e a vakila. Au rawa ni kila na nona sa rui marautaki tamana ena nona matadredredre ka ni a vakabauti me nona itavi na solia na nodratou isolisoli me baleti ira na vakaloloma. Ena dau nanuma tiko na siga o ya ena gauna sa na dikoni kina se me tawamudu.\nAu a raica na marau e matadra na tamata era a veivuke baleta na Turaga ena vica na yabaki sa oti mai Idaho. E a kasura na Teton Dam ena Vakarauwai na ika 5 ni June, 1976. Era a mate kina e tinikadua na tamata. Era a biuta na nodra vale e udolu ena loma ga ni vica na auwa. So na vale era a kuitaki yani. Ka vica vata na drau na vale a rawa walega ni tawani tale ena nodra sasaga kei na veivuke tale eso ka ra sega ni cakava rawa ga vakaiira o ira na itaukei ni vale.\nO ira era rogoca na vakacaca o ya era lomaleqa ka ra vakila ni dodonu mera lako yani ka veivuke. O ira era tiko veitikivi, bisopi, na peresitedi ni iSoqosoqo ni Veivukei, iliuliu ni kuoramu, dausiko vuvale, kei na dauveisiko, era a biuta na nodra vale kei na cakacaka ka ra laki veivuke ena samaki ni nodra vale o ira era a vakaleqai.\nRau a lesu tiko mai ki Rexburg e dua na veiwatini ena dua na gade ni se qai oti ga na waluvu. Erau a sega ni lako yani ki nodrau vale. Erau a tarogi bisopi ga se cava e rawa ni rau veivuke kina. Sa qai dusimaki rau o bisopi vei iratou e dua na matavuvale ka vakaleqai.\nNi oti e vica na siga e rau sa qai lako ka laki raica na nodrau vale. E sa yali, ni sa kauta na waluvu. Erau sa qai lesu vei bisopi ka taroga, “Ia oqo, na cava e rawa ni keirau cakava?”\nE vei ga na vanua o tiko kina, ko na raica ni cakamana ni yalosolisoli ena vakavuna na tuvakarau ki na kaci ni veivuke. Ena sega beka ni vanua e yaco kina e dua na vakacaca levu. Au sa raica ena dua na kuoramu ni matabete, ena nona tucake e dua na matabete turaga ka tukuna ni dua na turaga se marama e vaqara tiko e dua na cakacaka me rawa ni ratou bau tacegu toka kina na nona matavuvale. Au rawa ni vakila na yalo ni loloma ena loma ni rumu, ia era qai tukuna ga mai na yacadra e so na tamata ka rawa ni ra vakacakacakataka na turaga o ya.\nNa ka a yaco ena kuoramu ni matabete kei na vale ka a luvuci mai Idaho, sa vakaraitaka tiko na nona ituvatuva na Turaga ni rawa ni ra vukei o ira era sotava na leqa me ra na qai bula-rawati ira tale. Eda na vakila na yalololoma ka da na kila na ka meda cakava me muri na sala ni Turaga mera vukei kina na vakaleqai.\nEna yabaki oqo eda sa mai marautaka tiko na ika 75 ni yabaki ni parokaramu ni welefea ni Lotu. E a tekivutaki me ra vukei kina o ira era a vakayalia na nodra cakacaka, nodra iteitei, vakakina na nodra vale ena gauna ka a vakatokai Na Vakaloloma Levu.\nNa bula dredre era sa sotava tiko na luvena na Tamada Vakalomalagi ena yaco tiko ena veigauna kece sara. Na ivakavuvuli ni parokaramu ni welefea ni Lotu e sega ni baleta walega e dua na gauna se dua ga na vanua. E baleta na veigauna kei na veivanua taucoko sara.\nNa ivakavuvuli oqori e vakayalo ka tawamudu. O ya sara ga na vuna, ni da sa kila ka tugana ki yaloda sa na qai rawa kina vei keda meda raica ka dodoliga ni veivukei ena gauna kei na vanua cava ga e sureti keda mai kina na Turaga.\nOqo e so na ivakavuvuli ka sa vukei au ena noqu gadreva meu veivuke ena kena gaunisala sa vakarautaka na Turaga, kei na noqu sa bau vukei talega mai kina.\nKena imatai, na tamata kece ena marau vakalevu cake ka vakila na galala ni vakasama ni rawa ni qaravi koya ga vakaikoya, vakakina na nona matavuvale, ka qai dodoliga yani me vukei ira na tani. Au sa dau vakavinavinaka tu ga vei ira era dodoliga mai ka vukei au ena noqu leqa. Kau sa vakavinavinaka vakalevu sara vei ira ka ra sa vukei au mai ena vica na yabaki sa oti ka sa rawa kina meu mai bula-rawati au. Vakakina na noqu vakavinavinaka vei ira era a vakaraitaka vei au na ka au rawa ni cakava meu vukei ira kina era sotava tiko na leqa.\nAu sa vulica niu rawa ni maroroi-kā kevaka me na lailai na ka au vakayagataka mai na ka au rawata. Mai na veika sa maroroi au sa rawa ni vakadinadinataka ni sa vinaka dina ga na solia, mai na ciqoma. O ya sara ga na ka ena yaco ni da sa solia na ka ena qai vakalougatataki keda na Turaga.\nTukuna vakaoqo o Peresitedi Marion G. Romney baleta na cakacaka ni welefea, “Ena sega ni rawa mo solia na ka kevaka o dravudravua.” Oti sa qai tukuna na ka e dau kaya na nona peresitedi ni kaulotu o Melvin J. Ballard: “Sega ni rawa ni dua na tamata me solia ga vakatikina vua na Turaga ka me na qai vakaitamera na ka ena soli lesu mai vua.” 3\nAu sa vakadinadinataka na ka o ya ena noqu bula. Niu sa yalololoma vei ira na luvena na Tamada Vakalomalagi ka ra leqa tu, o Koya ena qai yalololoma talega vakakina vei au.\nNa ikarua ni ivakavuvuli ka sa vaka me tuberi au voli mai ena cakacaka ni welefea sa ikoya na kaukauwa kei na veivakalougatataki ni duavata. Ni da veitauriliga ena nodra qaravi na tamata era vakaleqai tu, ena vakaduavatataka na yaloda na Turaga. E vakaoqo na ka e tukuna kina o Peresitedi J. Reuben Clark Jr.: “Na soli-ka sa … vaka e kauta mai … na kena vakilai na duavata ni veitacini ni ra sa lako vata mai na turaga ena duidui ni vuli kei na cakacaka ka ra mai duavata ena kena qaravi na iteitei ni Welefea se dua tale na veiqaravi.”4\nNa vakilai ni dauvata ni veitacini e ka dina sara vei ira era ciqoma kei ira era solia. Nikua, keirau sa veivolekati sara kei koya na turaga ka keirau a sivi qele vata voli ena waluvu mai Rexburg. O koya sara mada ga sa vakila ena nona bula vakataki koya ni sa vakayacora e dua na ka vinaka vakabibi ki na nona matavuvale. Kevaka beka me keirau a cakacaka duadua voli ga ke a sa yali na galala ni kena a tauyavu e dua na veivakalougatataki vakayalo.\nO ya sa kauta mai vei au na ikatolu ni vakavuvuli ni cakacaka ni welefea: Vakavolekati iratou mai na nomu matavuvale mera na cakacaka vata kei iko, me rawa ni ratou vulica ni ratou sa veivukei vakairatou sa na rawa ni ratou laki vukei ira talega na tani. O ira na luvemu tagane kei na luvemu yalewa ka ra dau cakacaka vata kei iko mera vukei na tani, ka ra gadreva na veivuke, ena rawarawa na nodratou na qai veivukei ga vakataki ira ni ra tiko leqa.\nNa ikava ni ivakavuvuli ni Welefea ni Lotu au a vulica niu a bisopi voli. E a yaco ena kena muri na ivakaro mera vaqarai na vakaloloma. Sa itavi ni bisopi me vaqarai ira yani na vakaloloma ena nodra sa rawa ni qaravi ira vakaiira, kei ira era na qaravi vata kei ira na nodra dui matavuvale. Au a raica ni Turaga ena tala mai na Yalo Tabu me rawa kina mo “vakasaqara ko na kunea” 5 ena nodra qaravi na dravudravua vakakina ena Nona vaqara na dina. Ia au sa vulica talega meu dau vakaitavitaki peresitedi ni iSoqosoqo ni Veivukei ena vakasaqaqara oqo. Ena rawa ni yaco mai liu vua na ivakatakila ka qai muri vei iko.\nEso vei kemuni ena gadreva na veivakauqeti o ya ena vica na vula mai oqo. Ena kena vakananumi na ika 75 ni yabaki ni parokaramu ni welefea ni Lotu, ko ni sa sureti tiko kina na lewenilotu e vuravura raraba mo ni na vakaitavi ena dua na siga ni veiqaravi. Mera na vaqara na ivakatakila o ira na iliuliu kei na lewenilotu ni ra tuvanaka na veivuke cava mera na cakava.\nAu sa na vakatututaka e tolu na ka mo ni na cakava ena nomuni na laki veiqaravi.\niMatai, vakarautaki kemuni vakayalo kei ira ko ni na liutaka. Kevaka walega me na vakamalumalumutaka na yalo na Veisorovaki ni iVakabula sa na qai rawa ni laurai na ka e vinakati me yaco, o ya na kena vakayalo ka vakayago na vakalougatataki ni nodra bula na luvena na Tamada Vakalomalagi.\nNa ikarua ni noqu vakatutu o ya mo digitaka e dua ena loma ni matanitu se itikotiko raraba e vakaleqai tu me na ciqoma na nomu veiqaravi ka na rawa ni tara na yalodra o ira era na laki veiqaravi kina. Era na vakila na nodra loloma o ira era laki veiqaravi yani. O ya ena levu kina nodra marau me vaka ga na yalayala ni sere ni na sivia na veika era na gadreva.\nNa iotioti ni noqu vakatutu sai koya meda navuca na rawati ni kaukauwa ni isema vakavuvale, kuoramu, mataisoqosoqo, kei ira o kila ena nomu itikotiko raraba. Ena vakalevutaka na vinaka ni nomu veiqaravi na yalo ni duavata. Na yalo ni duavata vakamatavuvale, ena Lotu, ena itikotiko raraba era na qai tubu ka iyau tudei tu ni oti mada ga na itaviqaravi sa mai vakacavari vata rawa.\nSa noqu madigi oqo meu tukuna kina vei kemuni na levu ni noqu vakavinavinaka. Ena veiqaravi ni loloma ko ni sa vakayacora tiko ena vuku ni Turaga, au sa mai ciqoma kina e levu sara na vakavinavinaka mai vei ira ko ni a sa vukei ira ena noqu dau sotavi ira ena veiyasai vuravura.\nO ni a vueti ira cake ena nomuni vukei ira ena kena sala sa vakarautaka na Turaga. O kemuni kei ira na tisaipeli yalomalumalumu ni iVakabula me vakataki kemuni o ni sa kaburaka e dela ni wai na kemuni madrai ena veiqaravi, ka ra sa solia lesu mai vei au o ira o ni vukei ira na nodra ibulivakavinavinaka levu.\nAu ciqoma na veivakacaucautaki mai vei ira na tamata ko ni a veiqaravi vata kei ira. Au nanuma ena dua na gauna niu a tucake tu e yasai Peresitedi Ezra Taft Benson. Keirau a veivosakitaka tiko na veiqaravi ni welefea ena Lotu ni Turaga. E vakurabuitaki au ena nona ivukivuki vakacauravou ka tukuna mai, ena nona kuretaka tiko na ligana, “Au taleitaka na cakacaka oqo, ka ni sai koya na cakacaka!”\nAu vakauta yani vei kemuni ena vuku ni Turaga na noqu vakavinavinaka ena vuku ni nomuni qaravi ira tiko na luvena na Tamada Vakalomalagi. E kilai kemuni tiko o Koya, ka raica tiko na ka o ni cakava, na nomuni dina, kei na solibula. Sa noqu masu mena solia vei kemuni o Koya na veivakalougatataki ni nomuni raica na vua ni nomuni veiqaravi kei na nodra bula marau o ira o ni a veiqaravi vei ira ena vuku ni Turaga.\nAu kila ni bula tiko na Kalou na Tamada ka sa dau rogoca na noda masu. Au kila ni o Jisu na Karisito. Sa rawa vei kemuni kei ira o ni veiqaravi tiko kina mo ni vakasavasavataki ka vaqaqacotaki mai Vua ena nomuni qaravi Koya tiko ka maroroya na Nona ivunau. Sa rawa mo ni kila me vaka au sa kila ena kaukauwa ni Yalo Tabu ni o Josefa Simici e parofita ni Kalou ka sa nona ilesilesi me vakalesuya mai na Lotu dina oqo. Au sa vakadinadinataka ni sa parofita bula ni Kalou o Peresitedi Thomas S. Monson. Sa ivakaraitaki cecere ni veika sa cakava na Turaga: ni sa veilakoyaki voli ena caka vinaka. Sa noqu masu meda na taura na veimadigi eso meda “vakaukauwataka na liga [sa] wadamele, kei na duru sa malumalumu.”6 Ena yaca tabu i Jisu Karisito, emeni.\nEra Vakasakiti dina na Marama Yalododonu Edaidai!\n“Na Cakavinaka,”Sere ni Lotu, naba 131.\n“Talei na Liga ni Kalou,” Sere ni Lotu, naba 86.\nJ. Reuben Clark Jr., ena Conference Report, Oct. 1943, 13.\nRaica na Maciu 7:7–8; Luke 11:9–10; 3 Nifai 14:7–8.\nVunau kei na Veiyalayalati 81:5.\nNa iBalebale Dina Sara ni Bula Vakatisaipeli


CAKACAKA LEVU ERA DAU QARAVA NA CAKACAKA ENA TABANA NI GAUNISALA ENA GAUNA NI TAU BI NA UCA KA SISI NA QELE E LOMA NI GAUNISALA. - Viti FM\nWritten by Maikeli Radua on January 12, 2022\nPicture credit: Fiji Roads Authority\nVaka mera dau veisemati wasoma na tau bi ni uca kei na sisi ni qele.\nEdau vatubu rarawa toka ni dau sisi na qele ka ubia mai na gaunisala levu ka vakataotaka na nodra veitosoyaki na lori ka vakadredretaka na noda veitosoyaki na lewenivanua mai na dua na vanua kina dua tale.\nVica na vanua ena noda vanua e sisi kina na qele ena macawa qo ka sa tu kina edua na i tavi levu vei ira na cakacaka e gaunisala ena kena sagai me vagalalataki na qele mai na gaunisala ni veitosoyaki.\nEna itaba ka koto qori mai cake o na sarava kina na nodra saga tiko na tamata cakacaka ena noda veigaunisala me samaki na sisi ni qele mai Lomaloma ki Urata mai Vanualevu ka sa rawa tale ni vakayagataki ena gauna qo.\nVakarorogo tikoga mai ena Vitifm 92.2FM/92.6FM/92.0FM ena kena i tukutuku matailalai.


NA LAKO YANI 20 FOV - A sa tukuna na vosa kecega oqo ko - Bible Search\nNA LAKO YANI 19 NA LAKO YANI 21\nNA LAKO YANI 20\nSa cavuta ko Jiova na vunau e tini, 1-17. Era rere vakalevu na tamata, 18,19; a sa vakacegui ira ko Mosese, 20. Sa vakaroti Mosese tiko ko Jiova, 21-26.\n1A sa tukuna na vosa kecega oqo ko Jiova, ka kaya,\n2Koi au, ko Jiova na nomu Kalou, ko koya ka kauti iko mai na vanua ko Ijipita, mai na vale ni veivakabobulataki.\n3Me kakua vei iko na Kalou tani, koi au duaduaga.\n4Mo kakua ni cakava vei iko e dua na matakau ceuceu; se dua nai vakatakarakara ni ka mai lomalagi e cake, se dua na ka e tu e vuravura era, se dua na ka e na wasawasa e na yasa i vuravura: 5mo kakua ni cuva vei ira, se qaravi ira: ni'u sa Kalou vuvu, koi au ko Jiova na nomu Kalou, au sa sauma na nodra caka ca na qase vei ira na luvedra, ka yacova nai katolu ni tabatamata kei na kenai kava, vei ira sa cati au; 6ia ka'u sa vakatakila na loloma vei ira nai tabatamata e udolu, vei ira era sa lomani au, ka muria na noqu vunau.\n7Mo kakua ni cavuta walega na yaca i Jiova na nomu Kalou; ni na sega ni vakadonui koya ko Jiova sa cavuta wale na yacana.\n8Mo nanuma na siga ni vakacecegu, mo vakatabuya. 9E ono na siga mo daucakacaka kina, ka kitaka kina na nomu cakacaka kecega; 10ia nai kavitu ni siga sa siga ni vakacecegu i Jiova na nomu Kalou; mo kakua ni kitaka kina e dua na cakacaka, ko iko, se na luvemu tagane se na luvemu yalewa, na nomu tamata se nomu vada, se nomu manumanu, se nomu vulagi sa tiko e na nomu lomanibai: 11ni sa buli lomalagi kei vuravura kei na waitui, kei na ka kecega sa tu maikina, ko Jiova e na siga e ono, a sa vakacegu e nai kavitu ni siga: o koya sa vakalougatataka kina ko Jiova na siga ni vakacecegu, ka vakatabuya.\n12Mo vakarokorokotaki rau na tamamu kei na tinamu; me dede kina na nomu bula e na vanua sa solia vei iko ko Jiova na nomu Kalou.\n13Mo kakua ni laba.\n14Mo kakua ni ia na veibutakoci.\n15Mo kakua ni butako.\n16Mo kakua ni beitaka vakailasu na kai nomu.\n17Mo kakua ni kocova na nona vale na kai nomu; mo kakua ni domona na watina na kai nomu, se kocova nona tamata, se nona vada, se nona pulumokau, se nona asa, se dua na ka sa nona na kai nomu.\n18A ra sa kunea na tamata kece na kurukuru, kei na livaliva, kei na domo ni davui, kei na ulu-ni-vanua ni sa kubou tiko: ia ni ra sa kunea na tamata, era sa sautaninini, ka la'ki tu vakayawa. 19A ra sa kaya vei Mosese, Mo ni vosa ga vei keimami koi kemuni, ia keimami na vakarorogo: ia me kakua ni vosa vei keimami na Kalou, de keimami mate. 20A sa kaya vei ira na tamata ko Mosese, Mo ni kakua ni rere: ni sa lako mai na Kalou me vakatovolei kemuni, me tu vei kemuni na rerevaki koya, mo ni kakua ni valavala ca.\n21A sa tu vakayawa ko ira na tamata, a sa torova ko Mosese na butobuto loaloa sa tiko kina na Kalou. 22A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo vosa vakaoqo vei ira na Isireli, Dou sa raica ni'u a vosa vei kemudou mai lomalagi: 23Mo dou kakua ni cakava na kalou siliva me kequi kuri, mo kakua talega ni cakava vei kemudou na kalou koula: 24Mo cakava vei au nai cabocabo-ni-soro qele, ka cabora kina na nomu i soro kama, kei na nomu i madrali ni veivinakati, na nomu sipi, kei na nomu pulumokau: e na yasana kecega ka'u sa lesia me cavu kina na yacaqu, ka'u na lako kina vei iko, ka vakalougatataki iko: 25Ia kevaka ko sa via cakava vei au e dua nai cabocabo-ni-soro vatu, mo kakua ni cakava e na vatu sa ta: kevaka ko sa taya e na nomu matau, ko sa vakacacana: 26Mo kakua talega ni cabeta na noqu i cabocabo-ni-soro e nai cabecabe, me kakua kina ni raici na nomu luvawale.


Au Rarawataka Noqu Cala—E Rawa ni Vukei Au na iVolatabu Meu Kila Niu Rawa ni Lomani, Vosoti Qai Vakacegui?\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Batak (Toba) Bislama Brazilian Sign Language Catalan Cebuano Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitumbuka Chiyao Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Faroese Finnish Fon French Galician Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kinyarwanda Kirghiz Korean Kyangonde Lingala Lithuanian Luganda Malagasy Malay Malayalam Myanmar Norwegian Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Tzotzil Ukrainian Umbundu Valencian Vietnamese Yoruba vakaViti\nAu Rarawataka Noqu Cala—E Rawa ni Vakacegui Au na iVolatabu?\nIo. Na iVolatabu ena vukei keda meda kua ni rarawataka vakasivia noda cala. (Same 32:1-5) Nida veivutunitaka noda cala ena vosoti keda na Kalou qai vukei keda. (Same 86:5) E kaya na iVolatabu ni vinaka tale ga meda rarawataka noda cala. Qori ena vukei keda meda vakadodonutaka noda sala, qai kua ni vakaruataka noda cala. (Same 51:17; Vosa Vakaibalebale 14:9) Ia e vakasalataki keda na iVolatabu me kua ni sivia noda rarawataka noda cala, eda na nanuma kina nida tawayaga qai sega ni ganiti keda na loloma ni Kalou. Kuria oya, eda na rawa ni lai “soro koso ena levu ni noda rarawa.”—2 Korinica 2:7, Contemporary English Version.\nCava eda rarawataka kina noda cala?\nCava au rawa ni cakava?\nTikinivolatabu nida rarawataka noda cala kei na veivosoti\nE vica na vuna eda dau rarawataka kina noda cala. Eda rairai vakararawataka e dua eda lomana, se da sega ni rawata na veika dodonu meda cakava. Eso na gauna, eda rarawataka eso na cala eda sega ni cakava. Kena ivakaraitaki, ke sivia na ka eda namaka meda rawata eda lai rarawataka kina na veika kece eda lekata. E uqeti keda gona na iVolatabu me kua ni sivia na ka eda namaka me baleti keda.—Dauvunau 7:16.\nKua ni rarawataka vakasivia nomu cala, ia mo cakava eso na ka mo vakavinakataka kina na kemu ituvaki. Cava o rawa ni cakava?\nVakatusa nomu cala. Kerea vei Jiova ena masu * me vosoti iko. (Same 38:18; Luke 11:4) O na vakadeitaka ni rogoci iko ke o veivutunitaka dina nomu cala, qai saga vakaukaua mo kua ni cakava tale. (2 Veigauna 33:13; Same 34:18) E kila vinaka na Kalou na ka e tu lomada, era sega ni raica rawa qori na tamata. Ke raica nida saga meda veisautaka noda ivakarau ni bula, ena vosota noda ivalavala ca “ni yalodina o koya, e yalododonu tale ga.”—1 Joni 1:9; Vosa Vakaibalebale 28:13.\nKe o vakararawataka e dua, ena vinakati mo tukuna vakadodonu ni o cala qai kere veivosoti. E sega ni rawarawa, ena vinakati kina mo yaloqaqa qai yalomalumalumu. Ia e rua na ka ena yaco ke o kere veivosoti mai vu ni lomamu. Ena taluva kina e dua na icolacola bibi, o na uqeta tale ga na veiyaloni.—Maciu 3:8; 5:23, 24.\nVakasamataka na tikinivolatabu me baleta nona yalololoma na Kalou. Kena ivakaraitaki, e kaya na 1 Joni 3:19, 20 ni rawa ni “beitaki keda vakasivia na lomada”—ya noda namaka vakasivia na ka meda cakava, qai nanuma ni sega ni ganiti keda nona loloma na Kalou. Ia e tukuni tale ga ena tikinivolatabu qori ni “uasivia na lomada na Kalou.” Ena sala cava? E kila na ka kece me baleti keda, e kila vinaka na ivakarau ni lomada kei na veika eda malumalumu kina. E kila nida sucu ivalavala ca, e rawarawa nida cala. * (Same 51:5) Ena ciqomi ira gona na veivutunitaka dina na nodra cala.—Same 32:5.\nKua ni vakasamataka tiko ga na veika sa oti. E tu ena iVolatabu na kedra italanoa na tagane kei na yalewa era valavala ca, ia era veisautaka nodra ivakarau ni bula. Kena ivakaraitaki, o Saula mai Tarisu e qai kilai me yapositolo o Paula. Me vaka ni dua na Farisi, e dau tusaqati ira vakaukaua na imuri i Jisu. (Cakacaka 8:3; 9:1, 2, 11) Ia na gauna e kila kina ni tusaqata tiko na Kalou kei na Mesaia, e veivutuni qai veisautaka na ivakarau ni nona bula. E mai dua tale ga na lotu vaKarisito ivakaraitaki vinaka. E rarawataka vakalevu o Paula nona ivalavala e liu, ia e guilecava na veika sa oti. Ni kila nona yalololoma vua na Kalou, e dua kina na daukaulotu gugumatua qai nuitaka na inuinui ni bula tawamudu.—Filipai 3:13, 14.\nTikinivolatabu me baleta noda rarawataka noda cala kei na veivosoti\nSame 51:17: “Na uto e kavoro qai bibivoro, kemuni na Kalou, oni na sega ni cata.”\nKena ibalebale: Na Kalou e sega ni cati iko ke o veivutunitaka dina nomu vakararawataki koya, e dau yalololoma tale ga.\nVosa Vakaibalebale 28:13: “O koya e ubia na nona cala ena sega ni rawaka, ia o koya e vakatusa qai biuta ena lomani.”\nKena ibalebale: Ke da vakaraitaka vakadodonu vua na Kalou noda cala qai veisautaka noda ivakarau ni bula, ena vosoti keda o koya.\nJeremaia 31:34: “Niu na vosota na nodra cala, au na sega tale ni nanuma na nodra ivalavala ca.”\nKena ibalebale: Ni vosoti keda na Kalou, ena guilecava na noda cala. E uasivi na nona yalololoma\n^ para. 4 Na yaca ni Kalou o Jiova.—Lako Yani 6:3.\n^ para. 6 O Atama na imatai ni tamata e vakadewa vei keda na ivalavala ca, ya na vuna eda sucu ivalavala ca kina. Ni rau valavala ca vakaveiwatini vua na Kalou, rau vakayalia kina na bula uasivi era okati tale ga kina na nodrau kawa.—Vakatekivu 3:17-19; Roma 5:12.\niMeli iMeli Au Rarawataka Noqu Cala—E Rawa ni Vakacegui Au na iVolatabu?\nEna Rawa ni Vakacegui Ira na Rarawataka Nodra Cala na iVolatabu?\nijwbq wase 175


Na Kalou o Jiova sa vakavuna e dua na moce bi vei Atama ka sa moce lutu sara kina. Na Kalou sa taura mai e dua na sui ni sarisarina ka ubia vinaka tale na lewena. Na Kalou o Jiova sa vakayagataka na sui nei Atama me bulia kina na yalewa, ka sa kauta sara mai vua na tamata. Sa tukuna sara o Atama: "Oqo na sui mai na suiqu, na lewe mai na lewequ, sa na Yalewa o koya, baleta ni a wasei mai vua na Tagane." Oqo, na vuna, ena biuta kina na tamana kei na tinana na tagane ka sema vei yalewa (watina), me rau sa yago vata. Vakatekivu 2:21-24\nO Atama sa curumi Ivi, ka sa mani kunekune sara o Ivi, ka vakasucumi Keni ka tukuna, "Au sa rawata e dua na tagane mai vei Jiova." Sa curumi watina tale o Atama, ka sa vakasucuma vua e dua na gone e tagane, ka sa vakayacani koya me o Seci, "Ni o Jiova na Kalou sa solia tale vei au e dua mei sosomi kei Epeli, o koya sa vakamatea o Keni." Vakatekivu 4:1, 25\nO Jiova, sa vakatubura vei Fero kei na nona vuvale ena mate ca levu baleti Serai na wati Eparama. Sa kacivi Eparama mai o Fero ka taroga, "na cava o sa cakava oqo vei au? Na cava o sega ni tukuna kina vei au ni o koya e watimu? Vakatekivu 12:17-18\nO Serai na wati Eparama, e se sega tikoga ni vakasucuma e dua na gone. Sa tiko vei koya e dua na yalewa dauveiqaravi ni Ijipita, na yacana o Eka. Sa tukuna o Serai vei Eparama, "Raica o Jiova sa tarovi au me'u vakaluveni, au kerea mo curumi koya na noqu dauveiqaravi, me dua kina na noqu gone mai vua." Sa vakaio sara ga o Eparama ki na vosa nei Serai. O Serai na wati Eparama sa kauti Eka mai ka solia vei Eparama me rau veiwatini, oqo ni sa oti e tini na yabaki ena nona tiko e Kenani o Eparama. Vakatekivu 16:1-3\nSa qai tukuna o Koya, "Au na lesu tale mai vei iko ena gauna ni bula, ka raica, o Sera na watimu ena vakasucuma e dua na gone tagane." (Sa vakarorogo tu o Sera ena mata ni katuba ena dakui koya e vosa tiko.) O Eparaama kei Sera e rau sa qase sara ka sa levu na nodrau veiyabaki; sa sivia talega o Sera na veiyabaki ni vakasucu gone. Sa cuva ka dredre ga e lomana o Sera ka tukuna, "Au sa qase mai oqo, me'u na ia tale beka na veidomoni, ni sa qase talega o noqu turaga?" Vakatekivu 18:10-12\nSa kila o Onami ni o na luvena ena sega ni nona, sa vakadrodroya kina qele, ena gauna sa curumi wati tacina tiko kina â€“ de qai solia na kawa vei tacina. Na veika oqo sa sega ni marautaka o Jiova, oqo, sa vakamatei Onani talega kina. Vakatekivu 38:9-10\n"Mo ni kua ni cakava na veidauci. Lako Yani 20:14\n"Mo ni kua ni kocova na vale nei wekamuni; Mo ni kua ni kocova na watina na wekamuni, se na nona dauveiqaravi na wekamuni, se na nona manumanu se dua ga na ka sa nona na wekamuni." Lako Yani 20:17\n'Mo kakua ni moce vata tukuna na wati i tamamu; e rau sa veimoceri kei tamamu o koya. 'Mo kakua talega ni mocera na watina na kai nomu, mo vakavelavelataki iko vata tukuna. Vunau Ni Soro 18:8, 20\n'Na tagane talega sa veibutakoci kei na watina na tani, io sa veibutakoci kei na wati ni kai nona, e rau na vakamatei vakaidina ruarua, na tagane sa dauyalewa kei na yalewa sa dautagane. 'Ia kevaka sa moce vata kei na tagane e dua na tagane me vaka sa moce vata kei na yalewa, e rau sa kitaka ruarua na ka vakasisila: E rau na vakamatei vakaidina; sa baleti rau ga na nodrau mate. Vunau Ni Soro 20:10, 13\n'Me ra kakua ni vakawati kei na dua na yalewa sa dautagane, se sa vaqasei; me ra kakua talega ni vakawati kei na dua na yalewa sa veibiu kei na watina: ni sa savasava o koya vua na nona Kalou. Vunau Ni Soro 21:7\n'Ia me vakawati kei na dua sa goneyalewa ga. 'A yada, se yalewa sa biu, se yalewa sa vaqasei, se na dautagane, me kakua ni vakawati kei na dua sa vakaoqo: ia me vakawati kei na dua sa goneyalewa ga, mai vei ira na kai nona. Vunau Ni Soro 21:13-14\n'Sa i koya oqo na lawa ni veivuvutaki, ni se vauci tikoga e dua na yalewa vakawati vei watina, ia e mani digidigi me lako tani yani ka vakadukadukalitaki koya, 'Se me sa yaco vua e dua na tagane na yalo ni vuvu, me sa vuvutaki watina kina, me qai vakaturi yalewa o koya e na matai Jiova, ka me qai cakava taucoko na bete na lawa oqo vua na yalewa. Na Kedra I Wiliwili 5:29-30\n"Kevaka e dua na tagane sa taura e dua na yalewa, ka rau sa tiko vata sara ka sa qai cati koya tale. "Ka sa qai beitaka na goneyalewa e nai valavala vakamadua ka vakarogorogocataka na yacana ka tukuna tiko, 'Au sa taura na yalewa oqo, ka keirau sa tiko vata, au sa qai kunea ni sa vakacacani oti tu o koya,' "Oi rau na tamana kei tinana na goneyalewa oqo, e rau sa kauta mai nai vakadinadina ni lasu na veibeitaki o ya vei ira na qase e na matamata ni koro. "Sa vosa vei ira na qase o tama ni goneyalewa ka vaka, au sa solia na luvequ goneyalewa oqo vua na tagane oqo me watina, ia oqo sa qai cati koya ni sa mocera oti. 'Oqo sa beitaki na goneyalewa oqo ena i valavala e veimaduataki ka tukuna, "Au sa kunea na luvemu goneyalewa oqo ni sa veikilai oti kei na tagane." Oqo nai vakadinadina ni lasu na tagane na luvequ goneyalewa oqo.' E rau sa qai tevuka nai sulu mei vakadinadina vei ira na qase ni koro. Vakarua 22:13-17\n"Ni sa taura e dua na yalewa e dua na tagane me watina ka sa vakamautaka, ka sa qai yaco tale me sega ni taleitaki koya, baleta ni sa raica e so na ka dukadukali mai vua, ka sa vola e dua nai vola ni veisere vua na yalewa, sa biuta sara e ligana ka vakatalai koya tani mai vale, Vakarua 24:1\nSa vakacegui Vaciseva o Tevita, ka lako vua, a rau sa veimoceri. Sa vakasucuma e dua na tagane ka vakayacani koya o Solomoni sa taleitaki Solomoni o Jiova. 2 Samuela 12:24\nSa tubu na kaukauwa nei Apaitia, ka sa vakawatitaka e tinikava na yalewa, ka sa vakasucumi vua e ruasagavulu na luvena tagane kei na tinikaono na luvena yalewa. 2 Veigauna 13:21\nNa watimu ena vaka na vaini vuavuai, ena loma ni nomu vale, o ira na luvemu era na vaka na vuni olive volivolita na nomu teveli. Same 128:3\nMe vuavuai na nomu mata ni wai, ka mo rekitaka na watimu ni cauravou. Me ka taleitaki ka matavinaka duadua vei iko o koya, na sucuna me sa vakamamautaki iko tikoga, ka mo ribariba tikoga ena nona veivakamareqeti. Vakaibalebale 5:18-19\nSa vakakina o koya sa veimoceri kei na watina e dua tale; o koya sa tara na yalewa o ya ena beitaki koya tiko na yalona. Vakaibalebale 6:29\nO koya sa kune vata kei na yalewa tani sa sega vua na kila ka dina; sa vakarusa tiko ga na yalona. Vakaibalebale 6:32\nO koya sa kunea na watina, sa kunea e dua na ka vinaka, sa rawata na veitokoni mai vei Jiova. Vakaibalebale 18:22\nNa vale kei nai yau sa i votavota mai vua na tama, ia na yalewa qaseqase sa mai vua na Kalou. Vakaibalebale 19:14\nSa vinaka me da vakavale ena tutu ni vale e cake, mai na noda vale vata kei na yalewa dauveivala. Vakaibalebale 21:9\nMo marautaki watimu tikoga, o koya o sa lomana ena veisiga kece ni nomu bula wale oqo, o koya sa solia vei iko na Kalou ena ruku ni matanisiga oqo, oqori sa nomui votavota ni bula ena vuku ni cakacaka o sa cakava ena ruku ni matanisiga oqo. Dauvunau 9:9\nMe reguci au o koya ena i regu ni gusuna â€“ Ni sa vinaka o iko mai na waini. Sere I Solomoni 1:2\nSa vakalokoloko na uluqu ena ligana i mawi, na ligana i matau sa mokoti au. Sere I Solomoni 2:6\nNa sucumu ruarua sa vaka na luve ni me kila e drua ni rau sa kana voli ena vei viavia ni buca. O sa vakaleqa na yaloqu, na ganequ, na watiqu! Kei na vatu talei ena domomu. Sa rui kamikamica na nomu loloma, na ganequ na watiqu! Na nomu loloma sa vinaka mai na waini Nai boi ni nomu i lumu sa uasivi sara! Sere I Solomoni 4:5,9,10\n"Mo laga sere, o iko na yava, sa sega ni vakasucu! Tabalaka mai na laga sere, ka kaila vakadomoilevu, o iko ka sega ni bau taratara! Ni sa lewe levu na gone vei koya e sega ni vakawati tiko," sa tukuna o Jiova. Aisea 54:1\n"Dou lesu mai, na gone dauvuki," sa tukuna o Jiova; "Ni'u sa veiwatini kei kemudou. Au na qai kauti kemudou, e dua mai na dua na koro, ka rua mai na dua vuvale, Ka'u na kauti kemudou mai ki Saioni. Jeremaia 3:14\n'Sa tukuna vakaoqo na Kalou o Jiova: "Baleta ni sa sovaraki yani na nomu velavela, ka vakaraitaka na nomu luvawale e na nomu dautagane kei ira na nomui tau, kei na nomu matakau vakasisila kecega, e na vuku talega ni nodra dra na luvemu o a solia vei ira, "Raica, o koya oqo, Au na vakasoqoni ira kece kina na nomui tau o a taleitaka, o ira kece o a lomana, kei ira kecega o a cata; Au na vakasoqoni ira kecega mai na veiyasana vei iko ia o na vakavotuya vei ira na nomu luvawale, me ra raica na nomu luvawale. Isikeli 16:36-37\nOqo nai vakatekivu ni vosa i Jiova vei Osea, sa tukuna o Jiova vei Osea: "Mo laki kauta e dua na yalewa dautagane me watimu, kei iratou na luve ni dautagane me luvemu, ni sa dautagane vakalevu na lewe ni vanua ka ni ra sa vuki tani vei Jiova." Osea 1:2\n"Dou vakaroti koya na tinamudou, dou vakaroti koya; ni o koya e sega ni watiqu, me biuta laivi mada o koya na nona dautagane, kei na nona vei butakoci ena maliwa ni sucuna; Osea 2:2\n"Sa tukuni oti tu mai, kevaka e dua sa via sereka na watina ia me solia vua nai vola ni rau sa veisere." Ia Au sa tukuna vei kemudou, ke dua na tagane sa sereka na watina ena dua tale nai ulubale, ka sega ni baleta na dautagane sa vakavuna na nona la'ki dautagane na yalewa oqo; o koya sa vakawatitaka na yalewa sa sereki mai sa dauyalewa. Maciu 5:31-32\n"Sa tukuna, oqo na vuna ena biuti tamana kei tinana kina na tagane ka kabita na watina, oi rau na lewe rua oqo e rau sa na dua ga na yago? "O koya oqo, e rau sa na sega ni lewe rua tiko, ia sa dua ga na yago. Na ka sa vauca vata na Kalou, me kakua ni tawasea na tamata." Maciu 19:5-6\nVei ira vakayadua era biuta na nodra vale, biuti tuakana, ganena, tamana kei tinana biuta na watina kei na luvena, se biuta na nona vanua me muri Au, ena yadrau na kena i sau ena rawata kei na bula sega ni mudu ena taukena. Maciu 19:29\nKa vaka: "Qasenivuli, e tukuna o Mosese kevaka sa mate dua na tamata, ka sega na luvena, e rawa vua na tacina me vakawatitaka na wati tuakana, na luvedrau me na qai nona nai wasewase i tuakana sa mate. Ni sa yaco na tucake tale sa sega kina na vakawati se na veivinakati me yaco na vakawati, ia eda sa na tautauvata kei ira na agilosi mai lomalagi. Maciu 22:24, 30\nEra tukuna, "O Mosese e vakatara vua na tagane me vola e dua nai vola ni veisere, ka me qai biuta na yalewa." A sa tukuna vei ira o Jisu, baleta na lomaqa ni yalomudou e vola kina o koya veikemudou na lawa buli oqori. "Ia mai nai vakatekivu ni veibuli, a sa bulia na tagane kei na yalewa na Kalou. Oqo na vuna ena biuti tamana kei tinana kina na tagane ni sa sema vua na watina, 'Ka e rau sa na yaco kina na lewe rua me rau sa dua ga na yago; ka sa sega kina ni rua tiko oi rau, ia rau sa dua bau ga. "O koya oqo na ka sa semata vata na Kalou, me kakua ni tawasea na tamata." Marika 10:4-9\n"Kevaka sa sereka na watina o koya na yalewa, ka la'ki vakawatitaka tale dua na tagane sa dauveibutakoci." Marika 10:12\nO koya oqo e duatani, o Ana, na parofita yalewa, na luvei Manueli, ena mataqali i Aseri. A sa qase sara o koya, se vakawati sara ni se goneyalewa ka yabaki viti na nona bula vakawati; Luke 2:36\nNi o sa sureti mai vua e dua ena kana ni vakawati, mo kakua ni la'ki dabe vei ira sa dokai, de dua e cecere cake mai vei iko e sureta o koya; Luke 14:8\nEra kana, era gunu, era vakamau, ka era veimusumusukitaki mera vakamau, ka yacova na siga sa vodo kina ki waqa o Noa, a sa qai lako mai na waluvu ka vakawabokotaki ira vakadua. Luke 17:27\nNi sa tucake tu o Jisu ka sa sega ni raica tale e dua, na yalewa ga, sa qai tukuna vua, "Yalewa e vei o ira sa mai beitaki iko tiko oqo? Sa dua beka e totogitaki iko?" 11 Sa sega e dua na noqu Turaga," Sa sauma mai na yalewa, "Oi au talega sa sega ni beitaki iko; lako, kua ga ni valavala ca tale." Joni 8:10-11\nNa yalewa vakawati sa vauci koya na vunau vua na watina, ni sa bula tiko o koya. Ia kevaka sa mani mate na watina tagane, sa qai sereki kina na yalewa mai na vunau, ni sa galala mai vua na watina. E na cala na yalewa me vakawati tale kevaka se bula tiko na watina tagane, e na vakatokai kina me dau tagane, ia kevaka sa mate na tagane, sa galala o koya mai na vunau, ka sa tu kina vua na dodonu me vakawatitaka tale e dua na tagane. Roma 7:2,3\nKoronica 5 1 E lewe levu sa veitalanoataka tiko na kemudou i rogorogo, ni veibutakoci sa yaco tiko vei kemudou, nai rogorogo vaka oqori e sega mada ga ni da rogoca vei ira na sega ni lotu, e dua na nomudou lewe ni lotu e rau sa tikovata tale kei na wati tamana. Dou sa qai via vakalecalecava ena nomudou via vakayalo tiko, ka sega mada ga ni dou via rarawataka, mo dou biuti koya tani mai vei kemudou. 1 Koronica 5:1, 2\nDou sega tiko beka ni kila o ira kece na sega ni yalododonu, era na sega ni rawata na matanitu ni Kalou? Dou kakua ni vakalialiai kemudou: O ira sa tiko vata ni se bera na vakawati, o ira na dauqaravi matakau, o ira na veibutakoci (dauyalewa, dautagane) o ira na veiwatini vakatagane kei na veiwatini vakayalewa, o ira na veilasami ga vakatagane, O ira na daubutako, o ira na daukocokoco, o ira na daumateni kei ira na dau veivakasewasewani, o ira sa vaka oqo, era na sega ni rawata na matanitu ni Kalou. 1 Koronica 6:9-10\nO ya na vuna au tukuna kina, mo dou dro yawa tani mai, ena tiko vata se bera na vakawati kei na veibutakoci ena loma ni vakawati. Ni o valavala ca ena i valavala ca oqo, o sa vakaleqa tikoga vakai iko na yagomu. E sega beka ni dou sa kila oti, ni yagomudou sa vale ni Yalo Tabu ka sa dau curumi kemudou, ni o koya na kalou sa vakatikora e yalomudou, e sega ni dodonu kina mo dou veitaliataka na yagomudou? Ni Kalou sa mai voli kemudou ena dua nai sau e sau levu sara, o koya mo dou vakarokorokotaka na Kalou ena yagomudou kei na yalomudou, ni oi keda sa nona tu na kalou. 1 Koronica 6:18-20\nNa taro dou a tarogi au tiko yani kina ena nomudou i vola: Me'u tukuna vei kemudou, na tagane me kua ni tara e dua na yalewa. Ia me vaka nai valavala ca ni veibutakoci, e na daumaka ga me sa vakawati na tagane kei na yalewa me dua talega na watina. 1 Koronica 7:1, 2\nMe cakava kina na ka dodonu me vaka nai vakarau dina ni veiwatini na tagane vua na watina, ka vaka talega kina na yalewa vua na watina. Ni sa vakawati na yalewa sa sega ni qai tu vua na kaukauwa me veitalitaka na yagona, na kena lewa sa tu vua na watina tagane. Sa vaka talega kina na tagane sa sega ni qai tu vua na kaukauwa me vakaveitaliataka na yagona, ni sa lewa tu na watina. Kua ni sogoti iko mai vua na watimu, me tikoga nomudrau veidinadinati ena vuku ni lolo kei na masu, mo drau tiko vata tale me tarovi kina nona veitemaki o Setani, ena vuku ni dau tarovi vakadredre na tikovata. 1 Koronica 7:3-5\nIa vei kemuni na sega tu ni vakawati kei kemuni na yada: ena uasivi vei kemuni mo ni tikoga me vakataki au. Ia kevaka era sa sega ni tarovi ira rawa, sa vinaka cake ga mera vakawati, ni sa vinaka mera vakawati ka sa qai ca sara, na garogaro lo se na wainidiva tu ga. Oqo vei kemuni na vakawati au sa vakaroti kemuni, sega ni o au, ia mai vua na turaga: Na yalewa me kakua ni biuta na watina. Ia kevaka me sa lako me kakua ni laki vakawati, me tatau vinaka me vakavinakataki kina nodrau veiwekani. Na tagane me kakua ni sereka nai vesu ni vakamau vua na watina. 1 Koronica 7:8-11\nNa yalewa e vakasavasavataka na watina sega ni lotu, kei koya na yalewa sega ni lotu e vakasavasavataki mai vua na watina; ke sega era na sega ni savasava na luvemudou, ia oqo era sa savasava tu. 1 Koronica 7:14\nIa au vinakati kemudou me kakua soti ni dou lomaocaoca. O koya e sega ni vakawati sa dua na ka nona qarauna na cakacaka ni turaga, ena nona tovolea tiko me cakava na loma ni turaga. Ia na tagane vakawati sa rui kauwaitaka vakalevu na ogaoga vakavuravura â€“ ena qai rawa vakacava vua me vakalomavinakataka na watina yalewa. E tiko e dua na duidui vua na yalewa sa vakawati kei na dua se goneyalewa. O koya e sega ni vakawati e dau kauwaitaka vakalevu na cakacaka ni turaga, me rawa kina ni savasava tu na yagona kei na yalona. Ia o koya sa vakawati e rui kauwai tu ga vakalevu ena vei ogaoga vakavuravura â€“ ena rawa vakacava vua me vakalomavinakataka na watina tagane. 1 Koronica 7:32-34\nNa yalewa vakawati ena vauci koya tu na lawa ena gauna taucoko e bula tiko kina na watina; ia kevaka sa na mate na watina, sa tu vua na galala me vakawatitaka tale e dua sa vinakata o koya, me qarava na turaga. 1 Koronica 7:39\nDou kakua ni vakaivua vata kei ira na sega ni vakabauta. A cava sara mada na kena yaga vua na tamata yalododonu me veitokani kina kei na sega yalododonu? Ena rawa vakacava vua na rarama me veiwekani kei na butobuto? 2 Koronica 6:14\nNai valavala ni tovo vakayago ena basika ga mai, me vaka na: Dauveibutakoci, dautagane kei na dauyalewa, nai valavala vakasisila, na daudara, Na dauqaravi matakau, na dauvakadraunikau, na dauveicati, na dauveileti, na daulomaca, na daucudru katakata, na dau nanumi koya ga, na dauveivakalewai, na dauveitovaki, Na dauvuvu, na daulaba, na daumateni, na daumarau vakalialia, kei na veika sa vaka kina; na veika oqo au sa tukuna oti vei kemudou, ni o ira kece era cakava tiko na veika oqo, era na sega ni rawata na matanitu ni Kalou. Kalatia 5:19-21\nIa na dauyalewa kei na dautagane kei na ka kecega sa sega ni vakalou kei na kocokoco, me kakua ni cavuti ena kemudou maliwa, ni sa sega ni kilikili me vaka kina vei kemudou na tamata lotu; Efeso 5:3\nOi kemudou na yalewa vakawati, dou soli kemudou taucoko vua na watimudou, me vaka vua na Turaga. Ni tagane sa ulu ni watina yalewa, me vakataki Karisito sa ulu ni soqosoqo lotu; o Koya talega sa bula kina na yago taucoko. Me vaka na nona soli koya taucoko nai soqosoqo lotu vei Karisito, me vaka talega kina o ira na yalewa vakawati, vei ira na watidra ena ka kecega. Oi kemudou na tagane vakawati, dou lomani ira na watimudou, me vakataki Karisito ena nona lomana nai soqosoqo lotu, a sa soli Koya taucoko ena vukuna, Me vakatabui koya, ka vakasilimi koya, ena veivakasavasavataki ni wai mai na vosa ni Kalou, Me rawa kina vei koya, me vakaraitaka nai soqosoqo lotu kivei Koya ga ni sai soqosoqo lotu e uasivi, sa sega vua na duka, se na veika sa vakakina, ia sai soqosoqo lotu tabu ka sega ni cala. Oi kemudou na tagane vakawati, dou lomana na watimudou ni sa yagomudou dina; o koya sa lomana na watina yalewa sa lomani koya vakataki koya. E sega ni rawa me dua e cata na yagona dina, ena vakamareqeta ka qarauna vinaka, me vakataki Karisito ki nai soqosoqo lotu. Oi keda eda sa tiki ni yagona ena lewe kei na sui. "Ena vuku ni ka oqo, na tagane ena biuta kina na tamana kei na tinana, ka kabita na watina, e rau sa na yaco me duabau ga." Oqo e dua na ka vuni levu, au cavuta tiko oqori na veika, me baleti Karisito kei na i soqosoqo lotu. Io vei kemudou na tagane, dou lomani ira na watimudou, me vaka ga na nomu lomana na yagomu, vei kemudou na yalewa vakawati, dou dau vakarokorokotaka tiko na watimudou. Efeso 5:22-33\nO koya oqo, mo dou vakamatea na veitikimudou sa vakavuravura tiko: A dauveibutakoci, nai valavala sega savasava, na garogaro, na garogaro ca, na daukocokoco na ka oqo sa tautauvata kei na qaravi matakau. Kolosa 3:5\nNi sai koya oqo na loma ni Kalou, mo dou savasava sara, ka kakua ni ia na gagadre ca ni tovo vakayago; Sa dodonu mo dou kila vakayadua na noda maroroya na yagoda me savasava tiko ka me dokai, Me kakua ni vakataki ira na matanitu tani era sega ni kila na Kalou, ena nodra veitaliataki ira ena gagadre ni yagodra; 1 Cesalonaika 4:3-5\nO koya me i talatala e dodonu me kua ni dua na ka ca me beitaki kina, me dua ga na watina, me mamakutu, me yalomatua, me i valavala vinaka, me dauyalovinaka, me dauveivakavulici vakayalomatua; O ira na tuirara me ra yadua ga na watidra, me ra lewai ira vinaka na luvedra kei na nodra matavuvale. 1 Timoci 3:2, 12\nKevaka e dua sa sega ni cala ka sa vakawati ga vakadua, a ra sa vakabauta o ira na luvena, ka sa sega ni beitaki vei ira na i valavala vakatani se na talaidredre. Taitusi 1:6\nSa ka vakarokorokotaki na bula vakawati vei keda kecega, kei nai davodavo e sega ni vakadukadukalitaki; na Kalou, ena lewai ira vakadodonu na dauyalewa kei na dauveibutakoci. Iperiu 13:4\nOi kemudou talega na tagane vakawati, dou tiko vata kei na watimudou ena bula ni veirogorogoci, dou dau doka na watimudou, ni sa ka malumalumu sara o koya, ni dou sa tautauvata kecega ena mata ni Turaga, me kua ni drau dau tarova na nomudrau masu vata. Kacivi Ki Na Veivakalouvinakataki 1 Pita 3:7\n"E so na ka e tiko vei iko o leqa tiko kina, baleta ni o vakatara tiko mai na yalewa o ya o Jesepeli, ni sa wiliki koya me vaka na parofita, ena nona vakavulici ira ka rawai ira Noqu tamata, mera veidauci ka kania na kakana sa vakacabori kina matakau. Vakatakila 2:20\nEra sega ni bau via veivutunitaka na nodra daulasa, se na nodra qaravi tevoro, se na nodra veidauci kei na nodra butabutako. Vakatakila 9:21\n"Ni Nona lewa e dina ka dodonu, ni sa cudruva o Koya me rusa na yalewa ka dautagane ena vuku ni nona vakacacani vuravura ena veibutakoci; ka sa saumi kina vei koya na nodra dra na i talai ni Kalou." Vakatakila 19:2


O, me soli na vakavinavinaka vei Jiova! Masuta na Yacana; Vakatakila na Nona cakacaka ena kedra maliwa na Nona tamata! 1 Veigauna 16:8\nIo, dou vakavinavinaka vei Jiova, ni sa vinaka o Koya! Ni sa sega ni mudu na Nona yalololoma. 1 Veigauna 16:34\nKa tukuna, "Mo ni vakabulai keimami, na Kalou ni neimami vakabulai; Ni vakasoqoni keimami vata, ka vakabulai keimami mai vei ira na kai matanitu tani, Me keimami vakavinavinakataka na Yacamuni savasava, Me keimami qaqa ena Nomuni vakavinavinakataki." 1 Veigauna 16:35\nAu sa vuluvulu oti, me'u sa lako ga ki na Nomuni cabocabo ni soro Jiova, Me rawa ni'u na tukuna yani na domo ni vakavinavinaka, ka tukuna na Nomuni cakacaka sa rui veivakadrukai. Same 26:6-7\nSa ka vinaka na vakavinavinakataka na Kalou kei na lagata na sere vinaka ki na Yacana Tabu, oi Kemuni sa cecere sara; Me tukuni na Nomuni yalovinaka ena vei mataka, kei na Nomuni dau dina ena bogi, Same 92:1, 2\nMe da lako mai e Matana ena vakavinavinaka, Me da kaila ena reki vei Koya ena Same. Same 95:2\nDou curu ki na Nona matamata, ena vakavinavinaka, io, ki na Nona loma ni bai ena sere vou, Dou vakavinavinaka Vua ka vakacaucautaka na Yacana. Same 100:4\nMe ra vakacabora nai soro ni vakavinavinaka, ka tukuna na vinaka ni Nona cakacaka vinaka ena reki vakaidina. Same 107:22\nDou sere vei Jiova ena vakavinavinaka, seretaka na vakavinavinaka ena api vua na Kalou, Same 147:7\nEna rogo talega yani maikina na vakavinavinaka kei na domodra era marau: ia Au na vakalewevuqataki ira, ka ra na sega ni lewe lailai; Au na vakalevulevui ira, ka ra na sega ni tamata wale. Jeremaia 30:19\n"Au vakavinavinakataki Kemuni ka vakacerecerei kemuni ni o Kemuni na nodra Kalou na neimami qase; o ni solia vei au na yalomatua kei na kaukauwa, ka o ni vakaraitaka vei au naka keitou kerea vei kemuni, kei na nomuni vakatakila mai vei keitou na ka sa gadreva na tui." Taniela 2:23\nDou vakacabora talega nai soro ni vakavinavinaka sa vakatubutaki, mo kacivaka ka vunautaka na soli ni madrali ni vakavinavinaka; mo dou vakaraitaka kina nomudou loloma, oi kemudou na mataqali i Isireli!" sa tukuna na Kalou o Jiova. Emosi 4:5\nIa, au na cabora vei kemuni na domo ni noqu vakavinavinaka; au sa na cakava na ka au sa bubului oti kina, na veivakabulai sa nei Jiova." Jona 2:9\nAu sa vakavinavinakataka tikoga na Kalou, baleta na nona loloma sa tiko vei kemudou ena vukui Karisito Jisu o koya sa solia, 1 Koronica 1:4\nNa ka kecega e yaco oqo me baleti kemudou, o ira na tamata era na raica mai ka vakacerecerea na Kalou ena Nona i serau, ni sa tubu cake nomudou loloma. 2 Koronica 4:15\nKeitou sa dau kune ka rarawa, keitou sa qai dau reki tikoga; keitou vakadravudravuataki, keitou sa vu ni nodra vutuniyau na lewe vuqa; sega ni keitou liga lala, ia keitou sa qai taukena na veika kecega. 2 Koronica 6:10\nNi dou sa vakavutuniyautaki vakalevu ena ka kecega ena vuku ni nomudou lomasoli, o koya sa vakavuna me vakacaucautaki vakalevu na Kalou ena vukuda. 2 Koronica 9:11\nMe kakua na bula ni wakia vata, se veivosaki lialia se na veiwali ca, ni sega ni salavata kei na noda i tutu, ia me laurai tiko vei keda na bula ni dauvakavinavinaka. Efeso 5:4\nka dou veivosaki vakai kemudou ena same kei na sere, na sere e vakayalo, ka dou lagata na sere e rogorogo vinaka e lomamudou vua na Turaga, Dou dau vakavinavinaka tikoga vua na Kalou o Tamada, ena yaca ni noda Turaga o Jisu Karisito, Efeso 5:19, 20\nDou kakua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia ena ka kecega, mo dou vakaraitaka tiko vua na Kalou, ena nomudou kerekere ena masu kei na cikecike kei na vakavinavinaka; Filipai 4:6\nAu sega ni vosa me'u tukuna na leqa e tarai au tu, ia au sa vakavulici au ga, me'u vakacegu tiko, ena ka kecega sa yaco vei au: Filipai 4:11\nDou tauyavutaki ka tara cake Vua, ka vakataudeitaki ena nomudou vakabauta, me vaka dou sa vakatavulici kina, ka mo dou uasivi cake ena vakavinavinaka. Kolosa 2:7\nDou masu tikoga vagumatua, ka yadrava tiko ena vakavinavinaka. Kolosa 4:2\nNai bulibuli taucoko ni Kalou e vinaka, me da ciqoma taucoko nai solisoli ni Kalou ena vakavinavinaka ka me kakua ni da biliga tani; 1 Timoci 4:4\nEra cavuta tiko: "Emeni! Me vakaturagataki kei na dokai kei na vuku, me vakacaucautaki ka me rokovi me Nona na kaukauwa kei na qaqa, vua na noda Kalou me Sega ni mudu Emeni!" 13 Sa qai tarogi au mai e dua vei ira na qase, "O cei o ira nai lala tamata qo ka ra tokara tu nai ubi vulavula, era a lako mai vei?" Vakatakila 7:12\nEra tukuna tiko: keimami sa vakavinavinakataki kemuni na neimami Turaga na Kalou Kaukauwa, o Ni a bula ena gauna sa oti e daidai kei na veisiga mai muri, ena vuku ni Nomuni sa taura lesu tale na Nomuni kaukauwa levu, Mo ni ia tiko kina na lewa. Vakatakila 11:17


Dua na iKalawa Voleka Cake vua na i Vakabula - Russell T. Osguthorpe\nMai vei Russell T. Osguthorpe\nPeresitedi Raraba ni Wilivola ni Sigatabu\nNa saumaki sa ikoya na inaki taucoko ni vulica na kosipeli kei na veivakavulici. Na saumaki e sega ni dua ga na ka e yaco. Sa ikoya e dua na vakasaqaqara ni bula taucoko meda yaco vakalevu cake sara meda vakataka na i Vakabula.\nAu a vola e dua na ka lekaleka ka basika mai ena Liaona kei na Ensign ena vulai katakata se qai cava ga oqo. A imeli mai vei au na luvequ tagane ka kaya, “Ta, de rawa mo tukuna mai vei keitou na gauna o dau vola kina e dua na ka me na tabaki.” Au sauma lesu, “Au via vakadeitaka ga kevaka o dau wilika tiko na mekasini ni Lotu.” A vakamacalataka lesu mai ni luvena gone yalewa yabaki 10 sa dau “wilika tiko na mekasini ni Lotu. A taura mai na Ensign ena katonimeli, lako mai vale, ka mai wilika. A qai gole mai ena neirau rumu ka vakaraitaka vei keirau na ka o vola.”\nE baleta ni vinakata me vuli na makubuqu gone yalewa e dau wilika kina na Ensign. A cakava sara ga vakaikoya mai na vakayagataka na nona galala ni digidigi. A qai vakadonuya walega oqo na Mataveiliutaki Taumada na ivurevure vou ni vuli vei ira na itabagone ka na tokona na gagadre vakatamata ni itaba gone mera vuli, bula, ka wasea na kosipeli. Na ivurevure vou oqo e sa rawa me na raici ena kompiuta. Ena Janueri eda sa na tekivu vakayagataki ira ena valenivuli. (Vulica vakalevu cake na ivurevure vou ni vuli me baleti ira na itabagone ena lds.org/youth/learn.)\nEna veivakavulici ni i Vakabula, e ka bibi duadua na nona galala ni digidigi o koya me vuli. E sega ni vakaraitaka walega o Koya na veika me vakavulici ia na kena vakavulici vakacava. A vakatabakiduataka o Koya na nodra gagadre na via vuli. A vukei ira vakayadua mera raica na dina me baleti ira.1 E dau rogoca o Koya na nodra taro.2\nNa ivurevure vou ni vuli oqo ena vukei keda kece sara meda vuli ka veivakavulici ena sala ni i Vakabula ena noda veivuvale kei na noda valenivuli.3 Ena noda vakayacora, eda sa na malele tiko ki na Nona veisureti meda “lako mai, mo muri au,”4 me vaka ga na ivakavuvuli totoka nei Elder Robert D. Hales. Ena kena vakatorocaketaki na ivurevure vou oqo, au raici ira na iliuliu kei na qasenivuli ena veimataisoqoso kei na semineri nodra veivakasalataki vata kei ira na itubutubu me rawa ni ra rawata na nodra gagadre o ira na vuli. Au sa raici ira na gone yalewa ena nodra kalasi, o ira na gone tagane ena nodra kuoramu ni Matabete i Eroni, kei na itabagone ena Wilivola ni Sigatabu nodra vulica mera vakayagataka na nodra galala ni digidigi ka ra lewa na ka mera kitaka.\nA lomatarotarotaka e dua na qasenivuli ni Wilivola ni Sigatabu ni itabagone ena nodrau vukei vakacava e rua na gone tagane leqa nodrau vakasama na vakayagataki ni nodrau galala ni digidigi ka cakava vakairau. Ena nona sureti ira na lewenikalasi mera wasea na veika era sa vulica, e sa lomaleqataka de rau na besetaka o rau na gone tagane oqo na nona veisureti. Ia a sega. A tucake e dua ka vakavulica na veika e sa vulica ka qai sureti nona itokani leqa nona vakasama me vukei koya. Ena nona sa tekivu tovolea vakaukauwa o kena imatai, sa tu vata kei koya o nona itokani ka vakasolokakana e daligana me rawa ni vakauqeti koya. E rau a veivakavulici ruarua ena siga o ya. Rau a vakavulica na veika a vakavulica na i Vakabula, ia e rau a veivakavulici tale ga ena mataqali veivakavulici ni i Vakabula. Ena nona veivakavulici na i Vakabula, a cakava o Koya mai na loloma me baleti ira vakayadudua a vakavulici ira tiko o Koya, me vaka ga a cakava o nona itokani vakavuli vei koya nona itokani.5\nEna noda vulica ka vakavulica Nona vosa ena Nona ivakarau, eda sa ciqoma Nona veisureti meda “lako mai, mo muri au.” Meda muri Koya me dua na ikalawa ena dua na gauna. Ena ikalawa vakayadua, eda sa toso voleka cake yani vua na i Vakabula. Meda veisau. E kila na Turaga ni sega ni yaco mai vakatotolo na tubu vakayalo. E lako tiko mai vakamalua. Ena gauna vakayadua eda ciqoma kina na Nona veisureti ka digitaka meda muri Koya, eda sa toso cake sara ena gaunisala ki na taucoko ni saumaki.\nNa saumaki sa ikoya na inaki taucoko ni vulica na kosipeli kei na veivakavulici. Na saumaki e sega ni dua ga na ka e yaco. Sa ikoya e dua na vakasaqaqara ni bula taucoko meda yaco vakalevu cake sara meda vakataka na i Vakabula. E tukuna tale vei keda o Elder Dallin H. Oaks na noda “kila” e sega ni rauta. “Meda ‘saumaki’ … o koya e gadrevi kina meda cakava na ka ka rawata sara.”6 Na vulici ni saumaki e dua na tomani ni cakacaka ni kila, cakava, ka rawata sara. E tautauvata, na vakavulici ni saumaki e gadrevi kina na idola ni vunau, veisureti ni kena cakacakataki, kei na veivakalougatataki yalataki.7 Ena noda vakavulica na ivunau dina, eda sa vukei koya e vuli me kila. Ena noda sureti ira eso ena kena cakacakataki, eda vukei ira mera cakava vaka kina se bulataka na ivunau. Kei na gauna e lako mai kina na veivakalougatataki a yalataka na Turaga, eda sa veisau. Me vakataki Alama, e rawa ni yaco meda buli vou.8\nNa ivurevure vou ni vuli me baleti ira na itabagone e dua tiko na kena inaki tudonu: me vukei ira na itabagone mera yaco mera saumaki ki na kosipeli i Jisu Karisito. Walega oqo au raica e dua na gonetagane ena kalasi ni Wilivola ni Sigatabu ni itabagone nona kunea na dina me baleti koya. Ena noqu kidava na dredre ni nona vakasamataka tiko e dua na ka a sotava mai na nona bula vakaikoya ka semati vata ki na Veisorovaki, au a tarogi koya kevaka e sa bau vakila ena dua na gauna na veivosoti. A sauma lesu mai: “Io, me vaka ga na gauna o ya noqu a vakamavoataka na ucuna e dua na cauravou ena neitou qito soka tiko. Au sa maduataka sara ga. Au lomatarotarotaka se cava meu cakava me vinaka kina na yaloqu. Au a mani gole ki na nona vale ka kerea vua me vosoti au, ia au kila ni gadrevi meu cakava eso tale na ka, au mani qai masu, au sa qai vakila ni Tamada Vakalomalagi e sa vosoti au talega. Kivei au sa ikoya oqo na ibalebale ni Veisorovaki.”\nEna nona wasea ena kalasi ni siga o ya na veika a sotava oqo, a wilika mai na Joni 3:16—“Ni sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou, me solia kina na Luvena e dua bauga sa vakatubura”—ka qai vakadinadinataka na kaukauwa ni Veisorovaki. Na ivunau oqo a sega tale vakadua ni kunei me yali mai vua na cauravou oqo. A yaco me tiki ni nona bula baleta ni a taroga na nona taro ka vakayagataka na nona galala me vakayacora.9\nSa yaco me veisau sara vakalevu na cauravou oqo, ka vaka kina o ira na nona lewenikalasi. Era vakatabakiduataka ena dua na idola ni vunau mai na vulici ni ivolanikalou. Era semata vata na vosa tabu oqori ki na nodra dui bula ka qai vakadinadinataka na veivakalougatataki e lako mai vei ira ena vuku ni kena bulataki na ivakarau ka rau duavata kei na ivunau. Ena noda vakavulica na kosipeli i Jisu Karisito, eda vakatabakiduataka ena ivolanikalou kei na nodra vosa na parofita ni gauna oqo. Eda vakararavi ena tikinivosa tabu me vukea na vakaukauwataki ni vakabauta, tara cake na ivakadinadina, ka vukei keda vakayadua meda yaco me taucoko na noda veisau. Na ivurevure vou ni vuli me baleti ira na itabagone ena vukei ira taucoko era vakayagataka mera kila ka bulataka na vosa ni Kalou.\nEna noqu vakavulici ira tiko na Yalododonu e Costa Rica, au taura cake e dua na ilavelave ni Veituberi, Me iLutua ni Bula ka taroga, “Io, o ni lewe vica sa tiko vei kemuni na ilavelave ni ivolavakarau oqo?” E voleka ni o ira kece era laveliga. Ena matadredredre, au kaya, “Au kila o ni sa wilika tiko ena veisiga yadua.” Au kurabui, e dua na marama ena iyatu e liu a laveliga, vakaraitaka ni sa wilika tiko e veisiga. Au kerei koya me lako cake mai ena itutu ni vunau ka mai vakamacalataka. A sauma lesu, “Ena veimataka au wilika na iVola i Momani. Ia au a qai wilika eso na ka ena Veituberi, Me iLutua ni Bula me rawa kina niu vakavulici ira na luvequ ena veika au sa qai vulica ena kena sala uasivi duadua.”\nA vinakata me vulica ka vakavulica Nona vosa ena Nona sala, a mani vulica kina na Nona vosa ena ivolanikalou ka qai vulica me vakavulica vakacava na Nona vosa me rawa kina vei ira na luvena mera veisau. Na nona ituvatuva ni vulici ni kosipeli kei na veivakavulici era a sega ni yaco taucoko vata ga, au vakabauta, ena dua na gauna. A vakatulewataka me cakava e dua na ka. Kei na levu ga ni ka a cakava ena nona kila ni dodonu me cakava, na levu cake ga ni vakaukauwataki koya na Turaga me lako ena Nona sala.\nEna so na gauna na gaunisala ki na veisau e rawa me sa rui yawa ka dredre. Sa luluqa tu ena Lotu na tavalequ ena 50 na yabaki. Me yacova sara nona 60 vakacaca sa qai tekivu me ciqoma tale na veisureti ni i Vakabula me lesu tale mai. E vuqa sara era sa vukei koya tiko. E dua na dauveituberi vakavuvale e dau vakauta vua e dua na itukutuku vakaivola ena meli ena veivula yadua ena 22 na yabaki. Ia me vakatulewataka nona via lesu tale mai. Me vakayagataka na nona galala ni digidigi. E gadrevi vua me taura na imatai ni kalawa—ka mai dua tale, ka dua tale. Ena gauna oqo e rau sa vauci vata vakaveiwatini, ka sa veiqaravi tiko ena matabisopi.\nKeitou a vakaraitaka wale ga oqo vei koya na iyaloyalo ka vakatorocaketaki kina nodra vukei na iliuliu kei na qasenivuli mera vakayagataka na ivurevure vou ni vuli. Ni mai cava na sara iyaloyalo, a ravita sobu nona idabedabe o tavalequ ka kaya, me vaka ena yalo e luvuci. “Kevaka beka me a tu na kena oqori vei au ena gauna au se gone kina, ke a sega ni yaco meu luluqa.”\nEna vica na macawa sa oti au sotava e dua na gone tagane ka a leqa vakalevu tu. Au a taroga kevaka e lewe ni Lotu. A kaya vei au ni a vakatitiqataka na Kalou, ia na gauna ni nona bula e liu e a veitokani vata tu kei na Lotu. Ena noqu kaya vua me baleta na noqu ilesilesi ena Wilivola ni Sigatabu kau na vosa tiko ena koniferedi raraba, a kaya, “Oi, kevaka o na vosa tiko, au sa na sarava na soqoni oqori.” Au nuitaka ni sa na sarava tiko nikua. Au kila kevaka e sarava tiko, e sa na vulica eso na ka. Na Vale ni Koniferedi oqo e sa rui vanua kilai tani duadua ni vuli kei na veivakavulici ni saumaki.\nEna noda bulataka na ivakavuvuli era vakavulica mai o ira eda tokona mera parofita, daurairai, ka dauvakatakila, eda vulica ena sala ni Vakabula.10 Eda cavuta e dua na ikalawa voleka sara Vua. Ni sa na mai cava na koniferedi oqo, au sureti kemuni vakayadudua sara o ni rogoca tiko mai na domoqu mo ni cavuta na ikalawa o ya, mo ni ciqoma na veisureti ni Turaga mo “lako mai, mo muri au.” Me vakataki ira na Nifai ena gauna e liu, e rawa meda lesu tale ki na noda “veivale ka vakasamataka e lomamudou na veika … au [sa] tukuna, ia mo dou kerea vei Tamaqu, ena yaca[i Karisito] me [da]vakatakila na kena ibalebale.”11\nEda vinakati ira na tamata gone yadudua mera kila. Eda vinakati ira mera vuli, veivakavulici, ka bulataka na kosipeli i Jisu Karisito ena veisiga yadua. Oqo na ka e vinakata na Turaga me baleti keda kece sara na Luvena. Kevaka o dua na gonelailai, dua na itabagone, se dua na uabula, au sureti iko mo lako ka muri Koya ka muria na Nona ikalawa. Ena noda cavuta vakayadua na ikalawa, au vakadinadinataka ni Turaga ena vakaukauwataki keda. Ena vukei keda o Koya meda lakova na iotioti ni gaunisala. Ena gauna e basika mai kina e dua na veivakataotaki, eda na lako tiko ga. Ni basika mai na vakatitiqa, eda na lako tiko ga. Eda na sega ni lesu tale imuri. Eda na sega vakadua ni lutu tani.\nAu vakadinadinataka ni bula tiko na Kalou na Tamada kei na Luvena, o Jisu Karisito. Au vakadinadinataka ni i Vakabula e tomana tiko Nona kerei keda me vaka a cakava ena veigauna e liu meda lako mai Vua. E rawa vei keda kece meda ciqoma Nona veisureti. E rawa vei keda kece meda vuli, veivakavulici ka bulataka na Nona vosa ena Nona sala mai na dua noda ikalawa me voleka cake yani vua na i Vakabula. Ena noda vakayacora, eda na yaco meda veisau vakaidina. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n1. Raica na Joni 3:1–7. Ena ilakolako oqo na i Vakabula a sauma na taro a taroga vakaikoya o Nikotimo. A vakavulica me vaka na veika a gadreva o Nikotimo. A vakatarai Nikotimo me vakayagataka na nona galala ni digidigi me vuli. A vukei Nikotimo o Koya me kunea na kena isau me baleti koya. 2. Raica na Joni 3:4; Josefa Simici—iTukutuku Makawa 1:18. 3. Raica na “Teaching the Gospel in the Savior’s Way,”lds.org/youth/learn/guidebook/teaching. 4. Raica na Luke 18:18–22. 5. Raica na 1 Joni 4:19. 6. Dallin H. Oaks, “Na Bolebole Mo Rawata,” Liaona, Janu. 2001, 41: “Na ivakadinadina sa ikoya na kena kilai kei na kena tukuni. Na kosipeli e vakavulica vei keda meda ‘saumaki,’ o koya e gadrevi kina meda cakava na ka ka rawata sara. Kevaka eso vei keda sa vakararavi tu ga ena noda kila ka kei na noda vakadinadinataka na kosipeli, eda sa na wili vata kei ira na kila vakatikina ga ka sa bolei ira tiko o Jisu mera ‘saumaki.’ Eda sa kila tiko e dua e kaukauwa tiko na nona ivakadinadina, ka sega ni cakacakataka me vaka ni sa veisau.” 7. Raica na Eparama 2:11. 8. Raica na Mosaia 27:24–26; 2 Koronica 5:17. 9. Raica na David A. Bednar, “Yadrava Tiko ena Gumatua Kecega,” Liaona, Me 2010, 43: “E daru sa vukei ira tiko beka na luveda mera yaco mera ivakalesilesi ena cakacaka ka vakasaqara mera kila ka ena vuli kei na vakabauta, se daru sa vakavulici ira tiko beka na luveda mera waraka ka vakamumuri wale tu ga? Eda sa vakabibitaka tiko beka o ikeda na itubutubu na ivakarau ni ika vakayalo mera kania, se eda sa vukei ira tikoga mera cakacakataka, ka vulica ga vakai ira, ka tudei tu ka sega ni vakayavalati rawa? Eda sa vukei ira tiko beka na luveda mera maqusa yani ena kerekere, vakasaqaqara, kei na tukituki?” 10. Raica na Dennis B. Neuenschwander, “Parofita, Daurairai, Ka Dauvakatakila,” Liaona, Janu. 2001, 49–51. 11. 3 Nifai 17:3. Kena sa otiKena e tarava