Au Vulica Meu Dokai Ira na Yalewa, Meu Kua ni Beci Au\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kamba Kannada Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mongolian Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE talanoataka o Joseph Ehrenbogen\nKA E KILAI KINA: BOBULA INA WANIMATE GAGA, SEGA NI DAU DOKAI IRA NA YALEWA\nAu sucu e Mulhouse, ena vuaicake kei Varanise, ena dua na yasayasa e se sega tu ni vakatorocaketaki ena saula ni siti, e vanua kilai levu tale ga ena basulawa. Au dau nanuma lesu ena gauna au se gone kina, e levu na veivala vakavuvale e dau yaco ena yasayasa qori. Ena neitou vuvale mada ga, era dau beci na yalewa, ra sega ni bau kauai na tagane mera taroga nodra nanuma. Au vakavulici ni nodra vanua ga na yalewa e valenikuro, mera qaravi ira na tagane kei ira na gone.\nE sega ni rawarawa na bula ena gauna au tubu tiko kina. Niu se qai yabaki tini, e mate o tamaqu ena vuku ni nona dau gunu vakasivia. Ni oti e lima na yabaki e vakamatei koya ga e dua vei rau na tuakaqu. Na yabaki vata tiko ga qori, au raica sara ga e dua na laba donuya na veiba vakavuvale. Dua na ka na kena vakararawataki au. Ra vakavulici au na wekaqu meu dau vakayagataka na isele kei na dakai ena gauna veiganiti ke katuvu e dua na veivala. E veilecayaki vakalevu noqu bula, tekivu mada ga meu tatutaka na yagoqu, au gunu tale ga vakalevu.\nNiu yabaki 16, au sa gunuva e veisiga e 10 ina 15 na tavaya bia, sega ni dede au sa vakayagataka na wainimate gaga. Mera saumi na veika qori, au dau volitaki tikitiki ni kaukamea era sa sega tu ni vakayagataki, au dau butako tale ga. Niu qai yabaki 17, au sa curu oti e valeniveivesu. Me kena isoqoni kece, au totogitaki vaka18 ena vuku ni butako kei na ivalavala voravora.\nSa qai ca ga noqu bula niu sa yabaki 20 vakacaca. Au kania e 20 na itibi mariwana ena dua na siga, au dau vakayagataka tale ga na wainimate gaga kaukaua e kilai me heroin kei na so tale na kena e tabu vakalawa. Au voleka ni mate vakavica ni sa rui sivia noqu vakayagataki ira. Au tekivu volitaki wainimate gaga tale ga, levu gona na gauna au sa na vakaiyaragi tiko ena isele kei na dakai. Dua na gauna au via vana e dua na turaga, vinaka ga ni tau qai riba na sicini ena kaukamea ni nona beleti! E mate o tinaqu niu se qai yabaki 24, au sa qai cudru ga kina vakalevu. Nodra dau rerevaki au na taubale tu e tolonisala era tini takoso kina ke ra raica niu lako tiko yani. Levu na gauna au sogo tu ena siteseni ni ovisa ena vuku ni veivala, seu curu e valenibula me vakadreti na noqu mavoa.\nAu vakawati niu sa yabaki 28. Me vaka ga ena namaki, au sega ni dau dokai watiqu. Au dau vosa beci koya, mokulaki koya tale ga. Sega na ka keirau dau cakava vata vakaveiwatini. Au nanuma ni sa rauti koya ga na levu ni iukuuku butakoci au solia tiko vua. Ia qai yaco e dua na ka tawanamaki. E vuli iVolatabu o koya kei ira na iVakadinadina i Jiova. Ni oti ga na imatai ni nona vuli, sa biuta na vakatavako, sega ni vinakata na ilavo butakoci, bau vakasuka mada ga mai na iukuuku a soli vua. Dua na ka noqu cudru. Au tusaqata nona vuli iVolatabu, au dau uvuca i matana na kubou ni tavako. Au dau vakasewasewani koya tale ga ena yasayasa keitou tiko kina.\nDua na bogi ena noqu mateni tu vakalialia au qai vakama vakacalaka na tabavale keitou tiko kina. E vakabulai au o watiqu kei na luvei keirau yalewa e yabaki lima. Ni sa vuka na mateni au qai mai velavela tu yani. Au vakabauta dei ni na sega ni vosoti au rawa na Kalou. Au se nanuma tiko nona tukuna e dua na bete nira na lako i eli na tamata ca. E kaya mada ga na vuniwai ni vakasama au dau lai raica: “Sa sega na iwali ni nomu leqa! O na sega ni veisau rawa.”\nNi oti na noqu vakamakama qori, keitou toki vei rau na itubutubu i watiqu. Ni rau sikovi watiqu yani na iVakadinadina, au tarogi rau sara: “E rawa ni vosota na noqu ivalavala ca kece na Kalou?” Rau vakaraitaka sara vei au na 1 Korinica 6:9-11. Era tukuni tu kina na itovo e cata na Kalou, ia e kuria va qo: “Eso sara ga vei kemuni oni a va tu ya.” E veivakadeitaki na vosa qori niu rawa ni veisau. Rau qai vakauqeti au na iVakadinadina ni lomani au na Kalou ena nodrau wilika na 1 Joni 4:8. Ni uqeti au na veika qori, au sa kerea sara ga meu vuli vakarua e veimacawa, au tekivu tiko tale ga ena soqoni vaKarisito. Au dau masu wasoma vei Jiova.\nEna loma ga ni dua na vula, au sa vakatulewataka meu biuta na wainimate gaga kei na alakaolo. E vaka ga e dua na ka e veivala tiko kei na yagoqu! Au dau tadra eso na ka vakadomobula, mosi na uluqu, dro na lewe ni yagoqu kei na so tale na ka e yacovi au niu saga meu biuta na veika au dau vakayagataka tu. Ena gauna vata qori, au vakila ni taura tiko na ligaqu o Jiova me vakaukauataki au. Au vakataki koya sara ga na yapositolo o Paula. E vola me baleta na nona vukei koya na Kalou: “Au rawata na ka kece ena vuku i koya e vakaukauataki au.” (Filipai 4:13) Yaco na gauna meu sa biuta sara ga vakadua na tavako.—2 Korinica 7:1.\nE vukei au na iVolatabu meu lewa matau noqu bula, e yaga tale ga ina noqu vuvale. Sa veisau na noqu itovo vei watiqu. Au tekivu dokai koya, dau kaya vua eso na vosa me vaka na “kerekere” kei na “vinaka.” Au saga tale ga meu kauaitaki luvei keirau me vaka e dua na tama vinaka. Ni yabaki dua noqu vuli iVolatabu au sa yalataki au vei Jiova meu papitaiso, me vakataki watiqu ga.\nAu vakadeitaka ni vakabulai au na ivakavuvuli vakaivolatabu. Era kaya mada ga na wekaqu era sega ni iVakadinadina niu a rawa ni mate ena vuku ni wainimate gaga kei na veivala.\nNa ivakavuvuli vakaivolatabu e veisautaka vakadua noqu bula vakavuvale. E vakamacalataka na noqu itavi vakaulunivuvale, vakatama tale ga. (Efeso 5:25; 6:4) Keitou tekivu cakava vata na ka vakavuvale. Qo au sa sega ni biuti watiqu me tu ga e valenikuro, ia au tokoni koya ena nona cakacaka vakaitalatala vakatabakidua. E marau tale ga o koya ni tokoni au ena noqu itavi niu qase ni ivavakoso.\nE uqeti au dina na loloma kei na nona yalovinaka na Kalou o Jiova. E gu na lomaqu meu tukuni koya vei ira era okati tu mera sega ni veisau rawa, me vaka ga nodra dau raici au tu va qori e levu. Au kila ni iVolatabu ga e tiko kina na kaukaua me vukea e dua me savasava, me vakainaki tale ga nona bula. E uqeti au na iVolatabu meu dau loloma, meu dokai ira na tagane kei na yalewa, meu kua tale ga ni dau beci au.\nE Veisautaka na Bula na iVolatabu iRogo me Baleti Ira na iVakadinadina i Jiova\n“Sa Sega Tale Niu Qai Tovo Voravora”\nCava e uqeti Sébastien Kayira me tinia kina nona itovo voravora kei na veivakalolomataki?\nA veisau vakacava nona rai me baleta na iVolatabu e dua na cauravou a sega tu ni vakabauta na Kalou qai tokona na veiliutaki vaKominisi?\nA vinakata o Samuel Hamilton me rogo ena qito, ia a veisautaka vakadua nona bula na nona vulica na iVolatabu.\nA lomatarotarotaka tu o Yvonne Quarrie, “Na cava na inaki ni noqu bula?” A veisau vakadua nona bula ni vakaraitaki vua na isau ni nona taro.\niMeli iMeli Au Vulica Meu Dokai Ira na Yalewa, Meu Kua ni Beci Au


Atu Kurumudu - Viti FM - Page 2\nPM Jacinda Ardern – tauvi Covid-19.\nNanamaki tu me gole na Prime Minister Jacinda Ardern ki Amerika , ia na kena mai tauvi koya na mate na Covid-19 , ena via vakaleqa na nona lako. Ardern e vakadeitaka ni sa tauvi mate ena mataka ni Vakarauwai, A se tiko vagalalataki koya tu mai ena i ka 8 ni Me ena gauna […]\nWasea rua na yamena me tovolea e rua na ka ena dua ga na gauna.\nE dua na marama ka dau taleitaka me veisautaka na veitiki ni yagona e kaya ni rawa vua me tovolea nai kanakana ni rua na ka ena dua ga na gauna. Levu era kurabui taka sara na veika e rawa ni cakava na marama oqo. Vuqa era taroga se rawa beka vakacava oya? ia, nai […]\nKACIVAKI NA TIMI NI DRUA ENA SOTA KEI MOANA PASIFIKA\n8 na veisau e mai vakayacora na timi ni Swire Shipping Fijian Drua ena nodrau sota kei na timi ni Moana Pasifika ni vo e 25 na miniti me 5 ena yakavi ni vakarauwai sara ga qo . Qori na yacadratou na noda toa ni vala.TOSO DRUA TOSO\nDUA NA MARAMA E LAUCOQA MATE MAI NA I KELEKELE NI BASI MAI LAUTOKA\nMarama yabaki 62 mai Lovu e mai leqa ni kua ni oti na nona mai laucoqa ena dua na basi ena Tukani Street mai Lautoka. E yaco na veika oqo rauta ni vo e 20 na miniti me 12 na kaloko ena sigalevu ni kua. Cicivaki na marama e valenibula ia e ka ni rarawa […]\nRatou sa veitalanoa tiko nai soqosoqo ni qito rakavi ena kalavo na Racing 92 kei na dauniveivakatavulici ni timi ni Igiladi o Eddie Jones. Oqo e muria tiko ga ,nona na vakarau mai vakacavara tiko na nona konitaraki ena timi ni Igiladi me vaka nai tukutuku ka tabaki e Varanise. Kaya na tabana ni tukutuku […]\nSo na nodratou qito e vovoleka sara ni ratou qaqa kina ia, e qai veisivi walega ena vica na kai ni ratou mai vakadrukai. Macawa qo sai ka 13 ni macawa ni kena carubi voli na Super Rugby Pacific ka vica na qito ena qaravi ena Vakaraubuka me vaka oqo: Highlanders kei Force ena 7.05pm […]\nVOLEKA ENA 3,000 NA TIKITE ERA SA VOLITAKI OTI – DRUA KEI CHIEFS\nVoleka tiko ni 3,000 na tikite me baleta na nodrau qito na timi ni Swire Shipping Fijian Drua kei Chiefs mai Lautoka sa volitaki oti ni bera ni cava na vula oqo. Vakaraitaka na CEO o Brian Thorburn ni ratou sa marautaka sara vakalevu na nodra veitokoni tiko o ira na wekada mai na yasayasa […]\nVAQAQACOTAKI NAI SEMA NEI VITI KEI OSITERELIA\nSa tadola e levu na katuba ni cakacaka ki valagi vakabibi mada ki Ositerelia. Dua na toso vinaka. Kena gauna donu. Da vakavinavinakataka! Gadreva nai taukei ni cakacaka mai Ositerelia mena vaqaqacotaka na nodrai sema vei Viti ena vuku ni veivakacakacakataki. Ra tadu mai ki na noda vanua ka ra mai veitalanoa kei na minisitiri […]\nVaka eda vakawalena vakalevu na kena rawa ni tara bi ena noda bula na tauvimate ni uto na Rheumatic. E mataqali tauvimate vakacava? E tekivu vakacava? Cava soti na kenai vakatakilakila? Eda kalougata vakalevu e Viti ni ra tu na taba ni veiqaravi eso ka rawa ni da nuitaka me na vukei keda ena kena […]\nVAKILAI ENA SO NA VANUA E NAUSORI NA MACA NI WAI , NAMAKA MENA DAUMAKA TALE ENA 6PM\nUdolu na lewenivanua ena yasayasa vaka Nausori era vakila tiko na gauna qo na maca ni wai. Qo e vu ga na kena kabasu na tolo ni vaivo ena i wavoki i Koronivia. Veivakadeitaki na tabani ni wai ena noda vanua ni ratou sa cakacaka tiko kina vakaukauwa, ena kena sagai me vakadrodroi lesu mai […]


Era na Bula o “Ira na Rogoci Iko” | Vale ni Vakatawa Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Okosita 2019\nWILIKA ENA VOSA Abua Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Congolese Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Gokana Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Iban Ibanag Ibinda Icelandic Idoma Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khana Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Salvadoran Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nULUTAGA NI VULI 33\nEra na Bula o “Ira na Rogoci Iko”\n“Qarauni iko vinaka tiko ga kei na nomu veivakavulici. Tudei kina, ni o cakava qo o na vakabulai iko kei ira na rogoci iko.”—1 TIM. 4:16.\nSERE 67 “Vunautaka na Vosa”\n1. Na cava eda vinakata kece vei ira na wekada?\n“ENA gauna au vulica kina na ka dina, au vinakata mera bula tale ga ena Parataisi na lewe kece ni noqu vuvale. Au vinakata sara ga me mai qaravi Jiova na watiqu o Wame, kei na luvequ tagane lailai,” e kaya e dua na tacida yalewa o Paulina. * Vakacava era tiko na wekamu era se bera ni kilai Jiova mera lomani koya? Me vakataki Paulina, de dua o na vinakata mera mai kilai Jiova tale ga.\n2. Na taro cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?\n2 Eda na sega ni vakasaurarataki ira na wekada mera rogoca na itukutuku vinaka. Ia eda na uqeti ira mera vakasamataka na itukutuku ena iVolatabu ra qai muria. (2 Tim. 3:14, 15) Na cava meda vunau kina vei ira na wekada? Na cava e bibi kina meda kauaitaki ira? Eda na vukei ira vakacava mera lomani Jiova tale ga? Era na veivuke vakacava na lewe ni ivavakoso?\nNA CAVA MEDA VUNAU KINA VEI IRA NA WEKADA?\n3. Me vaka e cavuti ena 2 Pita 3:9, na cava meda vunau kina vei ira na wekada?\n3 Sa voleka ni vakarusa o Jiova na ituvaki ca qo. Era na bula ga o “ira na yalomalumalumu era muria na sala mera bula tawamudu kina.” (Caka. 13:48) Eda dau vakayagataka e levu na gauna kei na igu meda vunau kina vei ira eda sega ni kila, e macala gona nida vinakata mera mai qaravi Jiova tale ga na wekada. Na Tamada dauloloma o Jiova e “sega ni vinakata me rusa e dua, e vinakata ga [mera] veivutuni kece.”—Wilika 2 Pita 3:9.\n4. Ena rairai vakacava noda vosa nida vunau vei ira na wekada?\n4 E bibi meda nanuma ni tiko na iwalewale donu meda wasea kina na itukutuku ni veivakabulai, e tiko tale ga na iwalewale e cala. De dua eda na vosa vakayalovinaka nida vunau vua e dua eda sega ni kila, ia eda vosa vakaukaua nida vunau vei ira na wekada.\n5. Na cava meda nanuma tiko ni bera nida wasea na ka dina vei ira na wekada?\n5 Kena irairai ni levu vei keda eda veivutunitaka na sala eda wasea kina vei ira na wekada na itukutuku vinaka ena imatai ni gauna, eda diva ga meda vosa vakayalovinaka vei ira. E vakasalataki keda na lotu vaKarisito na yapositolo o Paula: “Moni vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima, moni kila kina na ka moni tukuna vua na tamata yadua.” (Kolo. 4:5, 6) Meda kua mada ga ni guilecava na ivakasala qo nida vunau vei ira na wekada. Ke sega eda na rawa ni vakacudrui ira, eda sega ni vukei ira mera vakarorogo.\nEDA NA VUKEI IRA VAKACAVA NA WEKADA?\nE ivakadinadina levu nomu veikauaitaki kei na itovo (Raica na parakaravu 6-8) *\n6-7. Tukuna e dua na ivakaraitaki e bibi kina mera kauaitaki na isa ni vakawati era sega ni tiko ena dina.\n6 Mo dau veikauaitaki. E kaya o Paulina sa cavuti oti mai: “Au dau via wasea tu ga na ka vakayalo vei watiqu. Keirau sega ni dau veivosakitaka eso tale na ka.” Ia e sega ni kila vinaka na iVolatabu o Wame, e sega gona ni matata vua na ka e dau vakamacalataka o Paulina. E nanuma o Wame ni sa kauaitaka tu ga o Paulina na nona lotu. E leqataka de sa vakacalai o watina, sa lewena tale ga e dua na isoqosoqo lotu rerevaki.\n7 E tukuna o Paulina ni dau vakayagataka e levu na yakavi kei na muanimacawa kei ira na mataveitacini ena soqoni, cakacaka vakavunau, kei na veimaliwai. E kaya, “Ni lesu mai vale o Wame sa lala tu ga na vale, e galili kina.” E macala ni vinakata me veimaliwai kei rau na nona veitinani. E sega ni kilai ira na veimaliwai tiko kei Paulina, e nanuma ni sa kauaitaki ira vakalevu, sa lailai nona kauaitaki koya. E mani tukuna o Wame me rau sa veisere. Vakacava o raica na sala e rawa ni kauaitaki watina kina vakalevu o Paulina?\n8. Me vaka e cavuti ena 1 Pita 3:1, 2, na cava era dau kauaitaka vakalevu na wekada?\n8 Me vosa na nomu itovo. Era dau kauaitaka vakalevu na wekada na ka eda cakava, sega soti na ka eda tukuna. (Wilika 1 Pita 3:1, 2.) Qori na ka e qai liaca o Paulina. E kaya, “Au kila ni lomani keirau o Wame, e sega ni vinakata dina na veisere. Ia ni tukuna me keirau sa veisere, au qai liaca ni dodonu meu muria na ka e tukuna o Jiova me baleta na vakawati. Me sa kua ni levu noqu vosa, e bibi me vinaka na noqu itovo.” Sa sega ni vakasaurarataki Wame o Paulina me rau veivosakitaka na iVolatabu, rau sa veivosakitaka ga eso tale na ka me baleta na bula ni veisiga. E raica o Wame ni sa malua na itovo nei Paulina, sa talairawarawa o luvedrau, e vakaitovo tale ga. (Vkai. 31:18, 27, 28) Ni raica o Wame na yaga ni itukutuku ena iVolatabu vei rau na nona veitinani, e tekivu kauaitaka na ka e kaya na Vosa ni Kalou kei na sala me muria kina.—1 Kor. 7:12-14, 16.\n9. Na cava meda kua kina ni soro?\n9 Kua ni soro ni vukei ira na wekamu. O Jiova e ivakaraitaki vinaka vei keda. E “wasoma” ni vukei ira nona tamata mera rogoca na itukutuku vinaka mera bula kina. (Jere. 44:4) E tukuna tale ga vei Timoci na yapositolo o Paula me kua ni soro ni vukei ira tiko ga eso tale. Na vuna? Ena vakabulai kina kei ira na rogoci koya. (1 Tim. 4:16) Eda lomani ira na wekada, eda vinakata gona mera kila na ka dina ena Vosa ni Kalou. Me vakataki Paulina, e yaga dina ena nona vuvale na ka e tukuna kei na nona itovo. Dua na ka na nona marau ni sa tomani koya o watina me qaravi Jiova. Rau sa painia tiko ena gauna qo, e qase ni ivavakoso tale ga o Wame.\nMEDA VUNAU NIDA VAKAYAGATAKA NA NODA WEBSITE\n(Raica na parakaravu 10) *\nEda na vukei ira na wekada mera kilai Jiova nida vunau vei ira, ni vinaka tale ga na noda itovo. Dua tale na sala, oya nida solia vei ira na noda ivola e yavutaki vakaivolatabu. Ena veigauna sa oti, era dau taleitaka na lewenivanua mera wilika na noda ivola, mekesini kei na tikidua. Ia nikua, e levu era taleitaka na kena e vakarautaki ena Internet. Levu era taleitaka mera sarava na vidio. Meda vukei ira na wekada mera kilai keda vinaka na tamata i Jiova ena gauna e ganiti ira, mera digia tale ga na ka era via kila, sureti ira mera rai ena jw.org® se sarava eso na porokaramu ena JW Broadcasting®.\n10. Na cava e bibi kina na vosovoso?\n10 Mo dau vosovoso. Nida vakatulewataka meda muria na ivakatagedegede ni Kalou, ena rairai dredre vei ira na wekada mera ciqoma na noda vakabauta kei na ivakarau ni bula vou. Na imatai ni ka era na liaca nida sa sega ni tomani ira ena nodra soqo ni lotu kei na veika vakapolitiki. De dua era na cudruvi keda kina eso na wekada. (Maciu 10:35, 36) Ia meda kua ni soro ni vukei ira mera kila na ka eda vakabauta. Ke da soro, sa vaka meda lewa tiko ni sega ni ganiti ira mera bula tawamudu. E sega ni lesi keda o Jiova meda vakataulewa, e lesia na itavi qori vei Jisu. (Joni 5:22) Ke da vosovoso, de dua era na yalorawarawa ni rogoca na itukutuku vinaka.—Raica na kato “ Meda Vunau Nida Vakayagataka na Noda Website.”\n11-13. Na cava o vulica ena itovo nei Alisi vei rau na nona itubutubu?\n11 Mo yalovinaka, mo dei tale ga. (Vkai. 15:2) Dikeva mada na ivakaraitaki nei Alisi. E vulici Jiova ni yawa tu mai vei rau na nona itubutubu, erau dau tokona na veika vakapolitiki, erau sega tale ga ni vakabauta na Kalou. E kila o Alisi ni dodonu me tukuna vakatotolo vei rau na veika vinaka e vulica tiko. E kaya, “Ke o sega ni tukuna totolo vei ira na wekamu na nomu vakabauta vou kei na ka o dau cakava, era na rarawa vakalevu.” E vakasamataka eso na ulutaga erau na taleitaka na nona itubutubu me vaka na loloma. Oti sa qai volavola vei rau, e tukuna na ka e kaya na iVolatabu me baleta na ulutaga qori qai taroga se cava na nodrau rai. (1 Kor. 13:1-13) E vakavinavinakataka nodrau veisusu, e vakau iloloma tale ga. Ni gade vei rau, e dau vukei tinana vakalevu ena cakacaka ni vale. Erau a sega ni taleitaka ena imatai ni gauna ni tukuna o Alisi na nona vakabauta vou.\n12 Ni tiko o Alisi kei rau na nona itubutubu, e dei tiko ga na nona ituvatuva ni wili iVolatabu. E kaya, “Niu cakava qori, e kila kina o Na ni bibi vei au na iVolatabu.” E vinakata o tamai Alisi me vulica eso na ka ena iVolatabu me kila na vuna e veisau kina o luvena, e saga tale ga me vakacala na iVolatabu. E kaya o Alisi, “Au solia vua e dua na iVolatabu, au ciqira tale ga e loma e dua na ivola lekaleka.” Na cava e yaco? E uqeti tamai Alisi na ka e wilika ena Vosa ni Kalou, e sega tale ga ni vakacala.\n13 E vinakati meda dei, meda vosa tale ga vakayalovinaka nida vakacacani. (1 Kor. 4:12b) Kena ivakaraitaki o Alisi, e vosota nona veitusaqati o tinana. E kaya, “Na gauna au papitaiso kina, e tukuna o Na niu ‘gone ca.’” Na cava e cakava? E tomana: “Au sega ni tu suka, au vakamacalataka ena veidokai niu sa vakatulewataka meu iVakadinadina i Jiova, ena sega ni veisau na noqu vakatulewa. Au saga meu vakadeitaka vei Na niu lomani koya vakalevu. Keirau veitagicaki, au saqara tale ga na kakana e dau taleitaka vakalevu. Tekivu ena gauna qori, e vakadinata o Na ni veisautaki au na iVolatabu.”\n14. Na cava meda kua ni vakamalumalumu kina vei ira na wekada?\n14 Ena rairai taura na gauna mera qai kila na wekada na bibi ni noda qaravi Jiova. Kena ivakaraitaki, e vakatulewataka o Alisi me painia. E tagi tale o tinana ni sega ni digia na cakacaka erau vinakata. Ia e dei tu ga o Alisi. E kaya, “Ke o vakamalumalumu ena dua na ituvaki era uqeta na wekamu, de dua era na lewai iko ena so tale na ka. Ke o dei, o yalovinaka tale ga vei ira, e rawa nira vakarorogo eso.” Qori na ka e cakava o Alisi. Erau sa painia ruarua tiko ena gauna qo na nona itubutubu, e qase ni ivavakoso o tamana.\nERA NA VEIVUKE VAKACAVA NA LEWE NI IVAVAKOSO?\nEra na vukei ira vakacava na wekada era sega ni tiko ena dina na lewe ni ivavakoso? (Raica na parakaravu 15-16) *\n15. Me vaka e cavuti ena Maciu 5:14-16 kei na 1 Pita 2:12, ena uqeti ira vakacava na wekada na noda “cakacaka vinaka”?\n15 E vakayagataka o Jiova na noda “cakacaka vinaka” na lewe ni ivavakoso vaKarisito me vagolei ira mai na lewenivanua mera mai kilai koya. (Wilika Maciu 5:14-16; 1 Pita 2:12.) Ke sega ni iVakadinadina i Jiova o kemu isa, vakacava sa bau sotavi ira mada na lewe ni nomu ivavakoso? O Paulina sa cavuti oti mai, e dau sureti ira na mataveitacini ina nona vale mera veikilai kei Wame na watina. E vakasamataka lesu o Wame na ka e cakava e dua na tacida tagane me veisautaka na nona rai: “E cegu mai na cakacaka ena dua na siga me keirau mai sara qito. Au kaya, ‘Eda tautauvata ga!’”\n16. Na cava meda sureti ira kina na wekada ena soqoni?\n16 E dua na sala vinaka meda vukei ira kina na wekada oya nida sureti ira ena soqoni. (1 Kor. 14:24, 25) Na imatai ni soqoni e tiko kina o Wame, oya na iVakananumi ni vakayacori ni suka na cakacaka, e lekaleka tale ga. E kaya, “Au sega ni nanuma na ka e vunautaki, ia au nanumi ira vinaka na tiko kina. Era mai vakabula, era lululu tale ga. Au vakadeitaka nira dau dina.” E dua na veiwatini erau dau kauaitaki Paulina, rau dau vukei rau vakaveitinani ena soqoni kei na cakacaka vakaitalatala. Ni vakatulewataka o Wame me kila eso tale na ka ena vakabauta vou nei Paulina, e kerea me rau vulica vata na iVolatabu kei na tacida tagane qori.\n17. Na cava ena sega ni beitaki vei keda? Cava meda kua kina ni soro ni vukei ira na wekada?\n17 Eda nuitaka tu nira na mai qaravi Jiova tale ga na wekada. Ia se mani vakacava na noda sasaga, de dua era na sega ni gole mai ina dina. Ke yaco qori eda na sega ni beitaki kina, nida sega ni vakasaurarataka e dua me ciqoma na noda vakabauta. Ia ena rawa ni uqeti ira nira raica nida marautaka tiko na noda qaravi Jiova. Meda masulaki ira, vosa vakayalovinaka, meda kua tale ga ni soro ni vukei ira! (Caka. 20:20) Eda nuidei ni na vakalougatataka o Jiova na noda sasaga. Ke ra vakarorogo na wekamu, era na bula!\nO NA VAKARAITAKA VAKACAVA VEI IRA NA WEKAMU NA ITOVO QO?\n^ para. 5 Eda vinakata mera kilai Jiova tale ga na wekada, ia e nodra na vakatulewa. Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo na ka meda cakava mera rogoca kina na itukutuku vinaka.\n^ para. 1 Sa veisau eso na yaca. E laurai vakalevu ena ulutaga qo na vosa “wekada, wekamu” me dusi ira na lewe ni noda vuvale era se bera ni qaravi Jiova.\n^ para. 53 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Dua na tacida cauravou e vukei tamana e sega ni tiko ena dina ena ripeataki ni nona motoka. E vakaraitaka vei tamana e dua na vidio ena jw.org® ena gauna veiganiti.\n^ para. 55 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E vakarorogo vinaka e dua na tacida yalewa ni talanoataka o watina e sega ni tiko ena dina na levu ni nona osooso ena siga ya. Oti e veitomani ena ka ni veivakamarautaki.\n^ para. 57 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E sureti ira na lewe ni nona ivavakoso na tacida yalewa ina nona vale. Era saga mera veikilai vinaka kei watina. Dua na gauna sa lako sara o tagane ena iVakananumi.\niMeli iMeli Era na Bula o “Ira na Rogoci Iko”\n“Eda Sega ni Soro”!\nMe Vakalevutaki na Noda Loloma\nMo Vakamatauni Iko ena Nomu iLesilesi Vou\nJoni na Dauveipapitaisotaki—E Marau Tiko ga ni Veisau na iTuvaki\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okosita 2019\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okosita 2019\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okosita 2019


1 Ka sa yaco ni ra sa lesu wale mai na mataivalu ni tui, ni sa tawayaga na nodra vakasaqarai ira na tamata ni Turaga.\n2 Ia raica oqo, era sa lewelailai sara na mataivalu ni tui, ni ra sa vakalailaitaki, ka sa tekivu me ra veisei na vo ni tamata.\n3 Ia e vica vei ira era sa vosa vakacacataka na tui, ka sa tubu kina na veileti levu ena kedra maliwa.\n4 A sa dua vei ira na yacana ko Kitioni, a turaga kaukauwa ka sa veimecaki kei na tui; a sa ucuna ko koya na nona iseleiwau ka bubului ena nona cudru ni na vakamatea na tui.\n5 Ka sa yaco ni sa vala kei koya na tui; ia ni sa raica na tui ni sa voleka me rawai koya, sa dro ka la’ki toka ki na avale cecere ka tu volekata na valetabu.\n6 A sa cemuri koya ko Kitioni ka sa vakarau me cabeta sara na vale cecere me vakamatea na tui, ia sa veiraiyaki na tui ka rai vaka ki na vanua ko Semiloni, ka raica, e ra sa curuma mai na iyalayala ni vanua ko ira na mataivalu ni Leimanaiti.\n7 A sa vakamamasu ena yaluma ni yalona, na tui, ka kaya: Mo vakabulai au Kitioni, raica era sa kabai keda mai ko ira na Leimanaiti, ka ra na vakarusai keda; io, era na vakarusai ira na noqu tamata.\n8 Ia oqo sa sega ni kauwaitaki ira dina na nona tamata na tui, sa kauwaitaka vakalevu ga na nona bula; ia sa vakabulai koya ko Kitioni.\n9 A sa vakarota na tui me ra drotaki ira na Leimanaiti, ka sa liutaki ira ko koya, ka ra sa dro ki na lekutu, na nodra yalewa kei na luvedra.\n10 Ka sa yaco ni ra sa cici muri ira ko ira na Leimanaiti, era sa toboki ira, ka tekivu me vakamatei ira.\n11 Ka sa yaco ni sa qai vakarota na tui vei ira na tagane me ra biuta tu mai na watidra kei na luvedra ka drotaki ira na Leimanaiti.\n12 Sa lewe levu era sega ni via biuti ira tu mai, sa vinaka cake vei ira me ra mate vata ga. Ia ko ira na kena vo era sa biuta tu mai na watidra kei na luvedra ka ra dro yani.\n13 Ka sa yaco ni ko ira ka a tiko vata mai kei ira na watidra kei na luvedra, era sa talai ira yani na luvedra yalewa totoka me ra vakamasuti ira na Leimanaiti me ra kakua ni vakamatei ira.\n14 Ka sa yaco mera lomani ira ko ira na Leimanaiti, ni ra sa domona na kedra totoka na nodra goneyalewa.\n15 A ra sa vakabulai ira kina ko ira na Leimanaiti, ka kauti ira lesu vakavesu ki na vanua ko Nifai, ka vakadonuya me ra taukena tale na vanua, ia me ra na qai soli Noa na tui vei ira na Leimanaiti, ka me ra dausolia na nodra iyau, io na veimama ni ka era taukena, na veimama ni nodra koula, kei na nodra siliva, kei na nodra iyau talei kecega; ia me ra dausauma na ivakacavacava oqo vua na nodra tui na Leimanaiti e na veiyabaki.\n16 Ia oqo a sa tiko maliwai ira na vesu e dua vei ira na luvena tagane na tui ka yacana ko aLimiai.\n17 Ia oqo sa gadreva ko Limiai me kakua ni vakarusai ko tamana; e dina ga ni kila ko Limiai na caka ca nei tamana, ka ni sa tamata dodonu ko koya.\n18 Ka sa yaco ni sa tala lo yani e so na tamata ko Kitioni ki na lekutu, me ra vakasaqara na tui kei ira ka lako vata kaya. Ka sa yaco ni ra sa sota ena lekutu, ko ira kece ka vakavo ga na tui kei ira na nona bete.\n19 Ko ira oqo era sa bubului e lomadra me ra lesu tale ki na vanua ko Nifai; ia kevaka era sa vakamatei na watidra kei na luvedra kei ira kece ka tu laivi mai, era na segata me ra na sauma lesu ka mate talega vata kei ira.\n20 Ia sa vakarota na tui me ra kua ni lesu tale; era sa cudruva na tui ka vakararawataki koya, me yacova sara ni sa avakamatei ena bukawaqa.\n21 Ia era sa via vesuki ira talega na bete me ra vakamatei ira, ia era qai dro tani yani.\n22 Ka sa yaco ni ra sa vakarau lesu tale ki na vanua ko Nifai, era sa sota kei ira na tamata i Kitioni. Era sa qai tukuna na tamata i Kitioni na ka sa yacovi ira na watidra kei na luvedra, kei na nodra sa solia na Leimanaiti me ra taukena tale na vanua; ia me ra dau solia e dua na ivakacavacava vei ira Leimanaiti oya na veimama ni ka era taukena.\n23 Era sa qai tukuna vei ira na tamata i Kitioni ni ra sa vakamatea na tui; ia ko ira na nona bete era sa dro vakayawa yani mai vei ira ki na loma ni lekutu.\n24 Ka sa yaco ni ra sa tinia na nodra soqo ni veitukutukuni, era sa lesu tale ena marau ki na vanua ko Nifai ni ra sa sega ni vakamatei na watidra kei na luvedra; a ra sa tukuna vei Kitioni na ka era sa kitaka vua na tui.\n25 Ka sa yaco ni sa abubului na nodra tui na Leimanaiti ni ra na sega ni vakamatei ira ko ira na nona tamata.\n26 Ia ko Limiai talega, me vaka ni luvena na tui, ka ra sa asolia vua na tamata na matanitu vakatui, a sa bubuluitaka vua na nodra tui na Leimani ni ra na dausolia vua na nodra ivakacavacava me veimama ni ka era taukena.\n27 A sa yaco ni sa vakadeitaka tale ko Limiai na matanitu vakatui kei na nodra bula sautu na nona tamata.\n28 Ia sa talai ira na nona sotia na nodra tui na Leimanaiti me ra yadrava vakavolivolita na vanua, ka me ra tiko ga na tamata i Limiai ka kakua ni lesu ki na lekutu; a sa saumi ira na nona sotia e na ivakacavacava ka a taura mai vei ira na Nifaiti.\n29 A sa tiko vakacegu ko Limiai na tui ena nona matanitu vakatui me rua na yabaki; era sa sega ni vakacacani ira se segata me ra vakarusai ira ko ira na Leimanaiti.\nMosa. 17:13–19; Alama 25:11.


Se Volai Makawa Sara ena Lawa ni Kalou na Tiko Savasava\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Belize Kriol Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kabuverdianu Kannada Kikamba Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Latvian Lingala Lithuanian Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mongolian Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Niuean Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Telugu Thai Tigrinya Turkish Twi Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Valencian Vietnamese Waray-Waray Welsh Yoruba vakaViti\nNira voleka ni butuka na Vanua Yalataki na Isireli ena rauta na 35 na senitiuri sa oti, e tukuna na Kalou ni na taqomaki ira ena “mate vakadomobula” era kila tu e Ijipita. (Vakarua 7:15) E vakaroti ira vakamatailalai ena ka mera cakava mera taqomaki kina, kei na idusidusi ni tiko savasava. Me kena ivakaraitaki:\nNa lawa me baleta na sisili kei na sava ni isulu.—Vunau ni Soro 15:4-27.\nE kaya na Kalou me baleta na valelailai: “Me vakarautaki e dua na vanua vuni me dau vakayagataki ena taudaku ni keba, mo dau lako ena vanua oya. Mo kauta vata tiko kei na nomu iyaragi e dua na isivi lailai. Mo kelia na qara ni o roso e tautuba, qai buluta na nomu valelailai.”—Vakarua 23:12, 13.\nKe so e tauvi ira tiko na matedewa, era na korotinitaki mera kua ni veimaliwai kei ira eso tale. Nira sa bula vinaka tale, era na savata nodra isulu, ra sili tale ga ena wai, ni bera nira lesu , me qai rawa ni tukuni nira sa “savasava.”—Vunau ni Soro 14:8, 9.\nEna korotinitaki o koya e tara na yagonimate.—Vunau ni Soro 5:2, 3; Tiko Voli Mai na Lekutu 19:16.\nE laurai sara ga ena lawa e Isireli na ka e vauca na veiqaravi vakavuniwai kei na tiko savasava sa kilai levu tu nikua.\nIa ena so tale na vanua, era se vakatotomuria tu ga na ivakarau ni bula makawa me baleta na tiko savasava. Kena ivakaraitaki:\nBenuci na tolonisala kei na wai, kakana e ca, kei na benu e vakadukadukalitaki na itikotiko. Qori e vakavuna vakalevu na tauvimate kei na nodra matedole na gonelalai.\nEra sega tale ga ni kila na vuniwai era bula ena gauna makawa sara na manumanu somidi e vakadewa na mate, me vaka na germs kei na pathogens. Era dau vakayagataka kina na kai Ijipita eso na “iwali” nira nanuma ena vakaotia na mate, me vaka na dra ni moko, de ni pelikani, luve ni kalavo mate, suasua, kei na madrai vuca. E vakayagataki tale ga ena veiqaravi vakavuniwai na de ni tamata kei na manumanu.\nE levu na mate e tauvi ira na lewe i Ijipita makawa ni dau benuci na Uciwai na Naile kei na isalisali e vakadrodroi kina na wai. Levu tale ga na gonedramidrami era mate e Ijipita ena vuku ni coka kei na so na mate e vakavuna na kakana e ca.\nE yaga sara ga vei ira e Isireli makawa nodra muria na Lawa ni Kalou, ra bulabula vinaka tale ga.


Nomu Vanua Tabu\nNa Veika Oqo Au sa Kila\nDua na Yavu Dei\nEda Sa Luvena Goneyalewa na Tamada Vakalomalagi\nE Via Veivosoti Na iVakabula\n“Oqo na iNaki kei na Lagilagi ni Noqu Cakacaka”\n“Dou Lako Mai Vei Au”\nPeresitedi Dieter F. Uchtdorf\nRipote mai na Tabacakacaka ni Dikevifika ni Lotu, 2012\nRipote Vakaiwiliwili, 2012\nMe Rawa na Vakacegu mai Vale\nNa Bula Vakacegu Yadua: Na iSau ni iValavala Dodonu\nKau ni Kosipeli ki Vuravura Taucoko\nEda Vakabauta na Tiko Savasava\nCiqoma na Ua\nNa Kaukauwa ni Matabete Vei Cauravou Lailai\nNa Nomu iTavi Tabu ni Veiqaravi\nVa na iTutu\nEda sa Duabau\nNi Gole Mada Mai\nNa iNuinui ena Rarama ni Kalou\nE Dua na Cakamana\nNa Vosa Eda Cavuta\nVakawati: Yadra ka Vuli\nNa Muri ni iVakaro Sa ikoya na Galala\nTalairawarawa ena Kauta mai na Kalougata\n“Kemuni na Turaga, Au sa Vakabauta”\nIra Era Muri Karisito\nNa Tamada kei na Luvena\nNa Vuvale, Na Koronivuli ni Bula\nCiqomi Tu mai Vua na Turaga\nNi o Vakabula e Dua na Goneyalewa, O sa Vakabula e Dua na Tabatamata\nKakua ni Yavalati!\nNomu iLakolako Vakasakiti ki Vale\nSe [na nomu vanua tabu] era tuvaki vakavanua se gauna ni bula, sa ra vakatabui vakatautauvata ka tiko dina kina na kaukauwa vakaitamera.\nNa noda ulutaga ni Muavata ena 2013 e tauri mai na iotioti ni tikina ni ika 87 ni wase ni Vunau kei na Veiyalayalati. Na ivakaro oqo e kune ena tolu na iwasewase duidui; e kune votu ni bibi sara na ivakasala oqo. E vakamacalataka na sala meda rawata kina na veitaqomaki, kaukauwa, kei na vakacegu ena veigauna dredre. Na idusidusi veivakauqeti me da “tudei ena vanua tabu ka kakua ni yavalati rawa.”1\nNi’u mai vakasamataka vagumatua na ikau oqo, au sega ni tarova rawa ka vakananuma ga, “Na cava soti na ‘vanua tabu’ e vakaibalebaletaka na Tamada Vakalomalagi?” A vakasalataka o Peresitedi Ezra Taft Benson, “Na vanua tabu e okati kina na noda valetabu, noda valenilotu, noda itikotiko, kei na iteki kei Saioni, ka me ra … ‘idrodro ka ivakaruru.’”2 Me kena ikuri, au vakabauta ni da rawa ni kunea yadua e levu tale na vanua. Meda vakasamataka mada na vosa na vanua me dua na itikotiko se ituvaki vakavanua. Ia, e dua na vanua e rawa ni “dua na ituvaki duatani, itutu, se ituvaki ni vakasama.”3 E kena ibalebale oqo na vanua tabu e rawa talega ni okati kina na veitiki ni gauna—veitiki ni gauna e dau vakadinadina kina vei keda na Yalo Tabu, veitiki ni gauna eda vakila kina na loloma ni Tamada Vakalomalagi, se veitiki ni gauna eda ciqoma kina e dua na isau ni noda masu. E levu cake, au vakabauta na gauna ga e tiko kina vei iko na yaloqaqa mo tutaka na ka e dina, vakabibi ena itutu ka sega tale ni dua ena rawa ni cakava, o sa bucina tiko e dua na vanua tabu.\nMai na bula lekaleka ka vakasakiti taucoko nei Josefa Simici, a [tucake] vakaidina o koya “ena vanua tabu” ka a sega ni yavalati rawa. Ni a se gonetagane lailai, e a vakasosataki mai na veilecaviqaqa vakalotu ena nona vanua vakaitikotiko ka vinakata me kila se o cei vei ira taucoko na lotu e dina. Na vanua veikau volekata na nona itikotiko a mai dua na vanua tabu ena nona tekiduru ena loma ni veikau ka cabora na imatai ni nona masu votu. A qai saumi na nona masu, ka ra sa vakatoka tu nikua na Yalo Dodonu Edaidai na veukau oqo me Veikau Tabu.\nEra dau duri tale tu ga ena vanua tabu na goneyalewa e vuravura raraba ena keba ni goneyalewa. A wasea vei au e dua na iliuliu ni Goneyalewa na italanoa ni veika a sota kaya e dua na goneyalewa. A luluqa tu na nona bula vakalotu na goneyalewa oqo ka vakatitiqataka na veika ena rawa ni sotava vakayalo e veikau. A ripote o koya kivua na nona iliuliu ni oti na imatai ni siga, “Au sa marautaka tiko e dua na gauna totoka, ia au kerekere ke rawa beka ni da tamusuka na veivosaki kece me baleta na Yalotabu? Au tiko eke me’u mai keba, rekitaka na veika bula, tiko vata kei ira na noqu itokani, ka marau!” Ia, ena soqoni ni wase ivakadinadina ni mai cava na keba, a vakaraitaka na goneyalewa vata ga oqo ni tonawanawa tu na wainimatana, “Au sega ni via lako i vale. Ena rawa vakacava me’u taukena vakaiau ena veigauna kecega na ka au sa vakila tu ena gauna oqo, na Yalotabu?” Sa raica rawa o koya e dua na vanua tabu.\nE dua tale na vanua tabu ena bula nei Josefa Simici o ya na nona rumu ni moce. Oqo ena rairai dredre beka me na vakabauti baleta, me vakataka e levu vei kemuni, e wasea o koya vata kei ira era gone vua na nona rumu ni moce. Sa yaco me vanua tabu ena nona dau cabora ena vakabauta levu kei na yalomalumalumu, kei na gagadre na masu. E a vakamacalataka, “Ni’u sa via moce au a curu ki na noqu loqi ka masu vua na Kalou Kaukauwa ka tusanaki au vua ka kerei Koya me vosota na noqu malumalumu kei na noqu ivalavala ca.”4 A sega ni mai rawarawa na tolu na yabaki a lako siviti mai na gauna a raivotu kina o Josefa ena Veikau Tabu. O Josefa yabaki tinikavitu a vosota tu mai vakadede na veivakacacani, veivakaduiduitaki, kei na veivagonelailaitaki. Ia ena bogi o ya ena rumu ni moce nei Josefa, a basika vua na agilosi o Moronai me isau ni nona vakatakekere. A ciqoma o Josefa na kilaka kei na vakacegu. Ena bogi o ya sa yaco na nona rumu ni moce me vanua tabu.\nNi’u sarava tiko na vidio ni Mormon Message for Youth, au vakadinadinataka kina e dua tale na rumu ni moce ka a yaco me vanua tabu. Na vidio oqo e vakaraitaki Ingrid Delgado, e dua na goneyalewa mai El Salvador, ni wasea tiko na nona nanuma me baleta na valetabu. E tukuna o koya, “E dua na ka vinaka ni da kila ni tiko e dua na vanua ka da rawa ni lako tani kina mai na veika ni vuravura ka ciqoma kina na veicakacaka tabu vakalotu ka vukei ira ka ra sega ni rawa ni ciqoma ena bula oqo.” Ni vosa tiko, e vakaraitaka na vidio ni wilika tiko o Ingrid na nona ivolanikalou ena nona rumu ni moce, ka maliwai koya tu na veivosa cavuti mai na Mormonad, e dua na ivola Torocake Yadudua, itaba ni nona matavuvale kei na valetabu, ka vakakina na nona veimanumanu taleitaki.5 De na rairai sega ni vakilai, e sa bucina o koya na nona vanua tabu vakataki koya ka na rawa ni lako tani mai kina ena veika ni vuravura. Au vakananuma se vica na gauna e sa wilika kina o Ingrid na nona ivolanikalou, vakila na Yalotabu, ka ciqoma na isau ni nona masu ena nona vanua tabu.\nE dua tale na vanua tabu ka tawanamaki ena bula nei Josefa Simici o ya na Valeniveivesu e Liberty. A tukuna o Elder Jeffrey R. Holland “E sega tale ni dua na gauna voraki ena bula nei Josefa me vakataka na veivakatotogani sega ni vakalawa ka tawadodonu ni veivakabobulataki oqo.” Ia a tomana o Elder Holland ena nona vakamacalataka ni sa mai ivakananumi tu na Valeniveivesu e Liberty me “valeniveivesu-valetabu” me baleta na veika tabu a sota kaya mai kea na Parofita o Josefa Simici.6\nEso vei kemuni na goneyalewa o ni lako curuma tiko na nomuni Valeniveivesu e Liberty, na vanua o ni sotava kina na veivakacacani, na vanua o ni sega ni vakila kina na yalololoma, na vanua o ni rukaki kina, vagonelailaitaki, vakatotogani, se mani vakamavoataki sara. Vei kemuni na goneyalewa au wasea na vosa nei Elder Holland: “E rawa ni o sota kaya na veidusimaki tabu, vakaivakatakila, ka momona vata na Turaga ena gauna dredre duadua o sota kaya ena nomu bula …, ni o vosota vakadede tiko na veivakacalai mosimosi duadua, nomu sotava tiko na veivakaduiduitaki tawamacala o sa bau sotava.”7 Ena dua tale na vosa, me vakataka ga na Parofita o Josefa Simici, sa rawa ni o bucina ka tucake ena veivanua tabu, se vakacava sara na gauna voravora duadua o sa bau sota kaya.\nA wasea vata kei au o Kirsten, e dua na goneyalewa itabagone qase cake e dua na ka mosimosi a sota kaya. Na Valeniveivesu e Liberty a nona koronivuli torocake. E kalougata, ni a vakarautaka na rumu ni vakatagi na vakacegu. E tukuna o koya: Ni’u butuka yani na loma ni rumu o ya, e sa vaka ga ni’u butuka e dua na vanua taqomaki vinaka. E sega e kea na vosa ni veivakalolovirataki se veivakalialiai, e sega na vosa ca. Ia, keimami rogoca ga na vosa ni veivakayaloqaqataki kei na loloma. Keimami vakatovotovotaka na yalololoma. E sa dua na vanua marautaki. E curumi tu na rumu ni vakatagi ena Yalotabu ni keimami vakatovotovo ka vakatagi tiko. Sa vaka tu oqo na rumu ena kena ka levu baleta na veivakayarayarataki ni dauniveivakasalataki ni vakatagi. Sa tamata vinaka o koya va-Karisito. Ni’u rai lesu, sa dua na vanua ni veivakasavasavataki na koronivuli levu. A dredre toka, ia au vulica na veivakacokotaki. Au na dau vakavinavinakataka tu ga na noqu maroroi, na noqu vanua tabu, na rumu ni vakatagi.”8\nKo sa bau vakasamataka tiko na nomu vanua tabu ena bogi edaidai? Au a vakataroga e drau vakavica na goneyalewa me ra wasea vata kei au na nodra vanua tabu. Se ra tuvaki vakavanua se gauna ni bula, sa ra vakatabui vakatautauvata ka tiko kina na kaukauwa dina vakaitamera. Oqo e ciwa na kena isau malumu era kaya:\nDua: “Au a tiko e valenibula, ka roqota voli na taciqu vou dramidrami.”\nRua: “Ena veigauna yadua niu wilika na noqu veivakalougatataki vakapeteriaki, au vakila ni’u kilai ka lomani mai vua na Tamaqu Vakalomalagi.”\nTolu: “Na siga au yabaki 12 kina, era ukutaka na noqu katuba na goneyalewa ena tabanalevu ena uto pepa.9 Au vakila na loloma, na veiciqomi, kei na marau!”\nVa: “Ena dua na siga ni’u a wilika tiko na noqu ivolanikalou, a ‘todravi au mai’ e dua na malanivosa. Au sa kunea e dua na isau ni noqu masu.”\nLima: “Au a curuma e dua na soqo ka ra gunu tu kina na tamata ka ra vakaitavi tu ena so na itaviqaravi tawa kilikili. A tukuna vei au na Yalo Tabu me’u vuki lesu ka lako ki vale. Au vakayacora, io a basika na kena ‘veirevurevu vakaisoqosoqo.’ Ia, a soli vei au ena gauna o ya na yalonuidei au a gadreva tu me’u kila ni na rawa me’u bulataka na kosipeli.”\nOno: “Ena gauna ni sakaramede, au a vakasamataka toka na veika me baleta na Veisorovaki. Au vakila ni dodonu me’u vosota e dua au a cudruva voli. Na noqu digidigi ni veivosoti sa ivakaraitaki dodonu ka na kauta mai na Veisorovaki ki na noqu bula ena veisiga.”\nVitu: “Ni oti na neirau tiko ena soqoni ni Tauyavu Vou kei noqu nau, a reguca na baluqu, ka tukuna vei au ni lomani au. Oqo na imatai ni gauna au rawa ni nanuma me kitaka kina vakaoqo.”\nWalu: “Ena nona veivakadeitaki na noqu bisopi, au kila ni ra dina na yalayala e vakarautaka na ivolanikalou: ‘Ke sa vaka na ka kulakula na nomudou ivalavala ca, sa na vulavula me vaka na uca vulavula.’10 Au vakila na inuinui ka kila niu sa rawa ni tekivuna na iwalewale balavu ni veivutuni.”\niOtioti: “Ena dua na bogi, au a vakayaloqaqataki me’u wasea na noqu nanuma me baleta na kosipeli kei na dua na iVola i Momani vua na noqu itokani vinaka duadua. E muri, a ka marautaki dina me’u tiko ena nona papitaiso. Ena gauna oqo keirau sa dau lako vata i lotu.”\nMe’u wasea mada vei kemuni e dua na noqu vanua tabu. Ena dua na gauna, au a curumi tu ena veivakadrukai, yalorere, ka tu taudua sara ga. Au a masumasu ena vakadigagalu, “Tamaqu Vakalomalagi, au sega ni kila na icakacaka ni ka oqo. Yalovinaka, yalovinaka ni vukei au!” Sega ni dede a lako mai vakasauri i liu e dua, biuta na ligana e tabaqu, ka cavuta na vosa dina mai vuniyalona ena veivakayaloqaqataki. Au a vakila na vakacegu ena gauna o ya. Au a vakila ni’u ciqomi. Era sa veisau na veika kece. A nanumi na vosa nei Peresitedi Spencer W. Kimball: “E vakaraici keda na Kalou, ka dau wanonovi keda. Ia e dau vu mai vua e dua tale na tamata na nona sotava na noda gagadre.”11 Vei au, na gauna o ya, ena vanua o ya, e dua na vanua sa yaco me vakatabui.\nOi kemuni na goneyalewa, e vuqa tale tu na vanua tabu au gadreva meda veiwaseitaka. Ni o lesu ivale nikua, au vakauqeti iko mo vola ena nomu ivolaniveisiga na veivanua o sa vakila ka nanuma tiko. E matata vei au ni vica vata na udolu vei kemuni era sa tucake tu ena vanua tabu. Na veivanua oqori sa vakarautaka tiko vei kemuni na veitaqomaki, na igu, kei na vakacegu ena gauna ni veilecayaki oqo. Na nomuni ivakadinadina sa yaco me kaukauwa tiko baleta ni o ni sa tutaka tiko na dina kei na buladodonu ena veisala lagilagi eso.\nO kemuni, na itabagone vakaturaga ni Lotu, kemuni na noqu qaqa. Au lomani kemuni. Au vakila na loloma vakasakiti ni Tamada Vakalomalagi vei kemuni, kau wasea vei kemuni na noqu ivakadinadina ena dina ni kosipeli i Jisu Karisito. E sa wawa tu o Koya, ka vakarau tu me laveti kemuni cake ni ko “tudei … ena vanua tabu, ka kakua ni yavalati rawa.” Au lomana ka tokoni Peresitedi Thomas S. Monson, na noda parofita dina ka dauveivakayaloqaqataki. Au tukuna na veika oqo ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nVunau kei na Veiyalayalati 87:8; raica talega na Vunau kei na Veiyalayalati 45:32; 101:22.\nEzra Taft Benson, “Prepare Yourself for the Great Day of the Lord,” New Era, Me 1982, 50; raica talega na Vunau kei na Veiyalayalati 115:6.\nJosefa Simici—Ai Tukutuku 1:29.\nRaica na “Vakatovotovo, Marautaki, Vakatabui: Veivakalougatataki ni Valetabu e El Salvador,” lds.org/youth/video\nJeffrey R. Holland, “Lessons from Liberty Jail,” Ensign, Sepi. 2009, 26,28.\nNa veivosaki vakataudua kei na dauvolaivola.\nEna so na gauna dau vakatokai mai Amerika me “mate ni uto.”


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Volavola vaka-Iperiu\nVolavola vaka-Iperiu Viliame Ravai | Monday, November 27, 2017\nUpdate: 10:39AM ENA macawa sa oti eda sa mai kila kina ni a vakayacori mai Nakauvadra nai valu ni lotu ena nona sa vinakati o Degei me sa qaravi me vaka na Kalou, ka sa vakayaco nona sau me lewa na veika kece ka vakavuna talega na nona la�ki taura mai vakaukauwa na i vakayadra (Turukawa) ka sega ni bau kerea vei rau na veitacini ka rau vasu ni Nubu.\nOya na vu ni valu mai Nakauvadra, e sega ni valu ni toa me vaka eda sa dau vakadewataka tu nikua, e i valu ni lotu.\nIa, ena macawa oqo e kuria o Keni Vale na nona i tukutuku mai na yavusa Koroivabeka ena nodra sa mai vakatawana na veitokaitua kei Navosa e vitu na yavusa era qai mai buli yavu ka ra veiyala qele ena colo kei Navosa oya ko Nareba, Emalu, Naviaraki, Vusu, Rakavidi Navuakoro, Korovabeka kei Sayake.\n�Ena gauna era sa raica ni sa tekivu me ra butu vanua talega mai kina na vuvale era qai muri mai era sa qai vakanadakuya na nodra yavu ka ra dui gole yani kina veiyasai Viti ia era sa vakatoka tu na nodra yavu levu me ko Loboya ka kena i balebale, �vakanadaku ka ra dui gole yani ena veiyasai Viti nikua,� e kaya o Vale.\nE kuria na nona i tukutuku na turaga qo ni nodra veigoleyaki na veiyavusa kece oqo, ko Emalu e la�ki yaco sara ki Wainimala, Naitasiri nikua ia ko iratou na kai Naviaraki e ratou sa la�ki tiko sara mai Namosi nikua.\n�Na yavusa Rakavidi era sa tiko mai Nadroga nikua ka ra sa kai Tabanivono tiko ena gauna qo kei ira na wekaqu na kai Vusu era sa tiko sara mai Namatakula nikua,� e kaya o Vale.\nE tukuna talega ni o ira na veiyavusa qo era sa biuta tu ga mai na kedra dui qele kei na nodra yavu e Navosa ka ra sa dui gole yani. Ia esa qai vo tikoga ena loma ni vanua kei Navosa na yavusa ko Navuakoro, na yavusa Burekula, yavusa Koroivabeka kei na so na i wase ni yavusa Rakavidi.\n�E levu na ka levu ka veivakalolomataki era mai sotava na veiyavusa ka ra tawa vanua taumada e Navosa ena kena wasei na kedra qele ka boro damudamu eso vei ira ka vaka kina na yavu cere ko Loboya e boro damudamu talega ka ra volai ni ra sa kawa boko, ia eso era sa volai ravi tale kina so na i tokatoka vei ira na qai tawa vanua yani e muri sara,� e kaya o Vale.\nE kuria o Vale ni vakila tiko na nona yavusa ka ra sa la�ki vola ravitaka tu ka boro damudamu na nona yavu levu o Loboya ni sa gauna va-Kalou qo ka sa kena gauna me na vakaraitaka kina vakadodonu na veivakalolomataki levu ni mata ni peni ka toqai kina na vukici ni vola ena kena tabonaki na dina.\n�Oya saraga na vuna e mai sogoti kina na i yau bula ena loma ni vanua ena vatu sogo ka sa talanotaki oti yani ena vica na yabaki sa oti,� e kaya o Vale.\nE semata tiko na nona i tukutuku o Keni kei na veivaluvaluti mai Nakauvadra oya e sala muri ira tiko mai na veiyavusa era a maroroya mai nai vunau na vere me yacova na nodra mai dui biubiu ni sa basika na gauna ni veiliutaki nei Bolatagane me yacova mai na gauna nei Ratu Sukuna me wasea kina na qele kei Viti.\n�Keimami sega ni okati na maroroya nai vunau ni Kalou kei na nona lotu ni muri keimami voli na meca ena veivanua keimami la�ki tiko kina,� e kaya o Vale.\nE kuria o Vale ni i vakadinadina levu era a vinakata me ra mai vakasesei keda na vulagi era muri mai oya ni ra sa mai raica ka vakabauta nai vakadinadina levu ni da cilivi ka kena i balebale eda sa rarama rawa tiko na sore ni kau eda tiko e Viti.\n�Oya na vosa ni yalayala ni Kalou me nona i vakatakilakila ka nona veiyalayalati vei Eparama me cilivi o koya kei na nona kawa,� e kaya o Vale.\nE kuria na turaga ni Tavalala (tokaitua) qo ni oya ga nai vakadinadina levu ni da kawa ka vuvale vaka Jiu eda tiko oqo e Viti ka sega ni qai dua tale na kena vakatitiqa se veiba. Nai kuri ni talanoa oqo ena macawa mai oqo, eda na qai kila kina na noda i sema, na Kalou dina e dodonu me qarava o Viti kei na kena siga vakatabakidua ga e dodonu me qaravi kina ka sega tale ni dua na ka e vakayacori kina kei na nona i vunau ka wasei rua tiko na noda lomana na Kalou kei na noda lomana na tamata se wekada.


Aisea 33 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nLewa kei na inuinui vei ira na yalododonu (1-24)\nJiova e Turaganilewa, e Vunilawa, e Tui (22)\nSega ni dua e kaya: “Au tauvimate” (24)\n33 O sa rarawa o iko na dauveivakarusai ni o sega ni vakarusai,+O iko na daulawaki ni o sega ni lawakitaki! Ni o veivakarusai oti o na vakarusai,+Ni o lawaki oti o na lawakitaki. 2 Kemuni Jiova moni lomani keimami.+ Keimami nuitaki kemuni. Moni liga i keimami*+ ena veimataka,Io moni vakabulai keimami ena gauna ni rarawa.+ 3 Ni rogo na ue era dro na lewe ni veivanua. Ni oni tucake era veiseyaki na veimatanitu.+ 4 Me vaka ni kumuni vata na vodre daukana, ena kumuni vata va qori na nomuni itokinivalu,Era na sosova totolo na tamata me vaka na yavusa vodre. 5 Ena vakacerecerei o JiovaNi tiko mai cake. Ena vakasinaiti Saioni o koya ena lewadodonu kei na ivalavala dodonu. 6 Ena vakataudeitaka o koya na nomu gauna,Ena levu na veivakabulai,+ na vuku, na kilaka, kei na dokai* Jiova,+Qo na nona iyau. 7 Raica! Era tagi e gaunisala na nodra qaqa,Era sorova na tagi na italai ni sautu. 8 Sa lala na gaunisala levu,E sega ni dua e lakova na sala. E beca o koya* na veiyalayalati,E vakawalena na koro,E sega ni kauaitaka na tamata.+ 9 E tagi* na vanua, sa malai. E madua o Lepanoni,+ sa vuca. E vaka na vanua talasiga o Saroni,Sa mira na draunikau e Pasani kei Kameli.+ 10 “Ia qo au na tucake,” e kaya o Jiova,“Qo au na vakacerecerei au,+Qo au na vakalevulevui au. 11 Oni na kunekunetaka na co malai, oni na vakasucuma na vunicovuata. Na ivakarau ga ni yalomuni ena yameci kemuni me vaka na bukawaqa.+ 12 O ira na lewe ni veivanua era na vaka na lase kama. Me vaka na kau votovotoa e lauta, era na vakamai ena bukawaqa.+ 13 O kemuni na tiko vakayawa, moni rogoca na ka au na vakayacora! O kemuni na tiko voleka, moni kila na noqu kaukaua! 14 Era rere o ira na ivalavala ca e Saioni,+Era sautaninini na vukitani: ‘O cei vei keda ena bula ena vanua e kama tiko?+ O cei vei keda ena bula vata kei na bukawaqa e sega ni boko rawa?’ 15 O koya e dodonu tiko ga na nona ilakolako,+E tukuna na ka dodonu,+E cata na iyau e rawati vakailawakiE cata na ligana me vaqumi, e sega ni taura,+E sogota na daligana ni veivosakitaki na vakadavedraE bobo na matana me kua ni raica na ka ca. 16 Ena tiko mai cake o koya. Na nona idrodro tudei na vatu kaukauaEna soli vua na kena madraiEna sega ni maca na mena wai.”+ 17 Na matamu ena raica na tui ena nona iukuukuEra na raica na vanua yawa. 18 Na lomamu ena nanuma* na ka vakadomobula qo: “I vei na vunivola? I vei o koya e dau sauma na ivakacavacava?+ I vei o koya e dau wilika na valececere?” 19 O na sega ni raica tale na matatamata dau veibeciNa matatamata e dredre ni kilai na nodra vosaO sega ni kila na ka era tukuna nira kaka.+ 20 Raici Saioni, na koro ni noda soqo!+ Na matamu ena raici Jerusalemi na itikotiko ni vakaceguNa valelaca ena sega ni kau tani.+ Ena sega sara ni cavu na pini ni kena valelacaEna sega ni cavuka e dua na kena dali. 21 Ia ena vanua oya, o Jiova o koya e CecereEna taqomaki keda me vaka na uciwai, na ikelimusu rabaEna sega ni vocetaki kina na waqaEna sega ni sokota na waqa vakaturaga. 22 Ni o Jiova e noda Turaganilewa,+O Jiova e noda Vunilawa,+O Jiova e noda Tui,+O koya ga ena vakabulai keda.+ 23 Ena luluqa na nomu daliEna sega ni vakaduria na ivana, se vakarewataka na laca. Ena gauna oya ena votai na itokinivalu e bini tuEra na yauta mada ga vakalevu na lokiloki.+ 24 Ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: “Au tauvimate.”+ O ira na tiko ena vanua ena vosoti na nodra cala.+\n^ Se “Moni neimami kaukaua.”\n^ Dusia na meca.\n^ Se rawa ni “mamaca.”\n^ Se “vakasamataka.”


Digitaki na ka ni Veivakamarautaki | Loloma ni Kalou\nMe Digitaki Vakacava na Ka ni Veivakamarautaki\n“Moni cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.”—1 KORINICA 10:31.\n1, 2. Na cava meda vakatulewataka me baleta na ka ni veivakamarautaki?\nRAITAYALOYALOTAKA ni o vakarau kania e dua na vuanikau kamikamica, o qai raica ni sa luca tu e dua na tikina. Na cava o na cakava? O rawa ni kania na vuanikau taucoko; rawa ni o viritaka laivi sara ga, se seleta laivi na tikina e ca o qai kania ga na tikina e vinaka. Na cava o na cakava?\n2 Na ka ni veivakamarautaki e vaka na vuanikau qori. O na via marautaka ena so na gauna na ka ni veivakalasai, ia o kila ni levu na ka ni veivakamarautaki nikua e vakasisila, e luca vaka na vuanikau e cavuti mai cake. Na cava o na cakava? Eso era vakadonuya na ka ca ena nodra ciqoma na ka ni veivakamarautaki cava ga e vakarautaka o vuravura. Eso sa ra sega ga ni via qara na ka ni veivakamarautaki nira ririkotaka de ra vakaleqai. Eso tale era na rairai qarauna mera digia ga na ka ni veivakamarautaki e kilikili. Na cava mo cakava mo tiko ga kina ena loloma ni Kalou?\n3. Na cava eda na veivosakitaka?\n3 E levu era digitaka mera cakava na kena ikatolu. Eda taleitaka na ka ni veivakamarautaki, ia meda digitaka ga na kena e kilikili. E bibi gona meda veivosakitaka se na kilai vakacava na ka ni veivakamarautaki e kilikili kei na kena e sega. Meda veivosakitaka mada na ka ena yaco ena noda veiqaravi vei Jiova ena vuku ni ka ni veivakamarautaki eda digia.\n“MONI CAKAVA NA KA KECE ME VAKALAGILAGI KINA NA KALOU”\n4. Na ka ni veivakamarautaki cava eda na digia nida tamata yalayala?\n4 Ena dua na gauna sa oti, a kaya e dua na tacida itabaqase a papitaiso ena 1946: “Au sega ni dau calata na ivunau ni papitaiso, au dau vakatudaliga tale ga me vaka sara ga au na papitaiso.” Na vuna? A tomana, “Na kena matata tiko ga ena noqu vakasama na noqu yalayala e uqeti au meu yalodina tiko ga.” Eda na duavata kei na tacida qori. Na noda nanuma deivaki tiko nida yalataka vei Jiova meda qaravi koya ena noda bula taucoko ena uqeti keda meda vosota tiko ga. (Wilika Dauvunau 5:4.) Na kena makaresese tiko vei keda noda yalayala ena moica noda rai me baleta na cakacaka vakavunau kei na so tale na basoga ni noda bula oka kina na ka ni veivakamarautaki. A vakabibitaka qori na yapositolo o Paula ni vola vei ira na lotu vaKarisito ena nona gauna: “Se oni kana se gunu se cava ga oni cakava, moni cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.”—1 Korinica 10:31.\n5. E yaga vakacava na Vunau ni Soro 22:18-20 ena noda kila na ivakasala ena Roma 12:1?\n5 Na ka kece eda cakava ena vinaka se ca kina na noda veiqaravi vei Jiova. Ena nona ivola vei ira mai Roma, a vakayagataka o Paula e dua na matavosa me vakabibitaka kina na ka dina qo vei ira na tacina vakayalo. A vakaroti ira: “Moni solia na yagomuni me isoro bula, e savasava, e vakadonuya na Kalou, oya me vakayagataki ena veiqaravi tabu na nomuni vakasama kei na yalomatua.” (Roma 12:1) Na yagoda e okati kina na noda vakasama, na lomada, kei na noda kaukaua. Eda vakayagataka kece qori nida qarava na Kalou. (Marika 12:30) E tukuna o Paula ni isoro na noda veiqaravi mai vu ni lomada. E ivakasala sara ga vei keda na vosa “isoro.” A vakavotui ena Lawa i Mosese ni cata o Jiova na isoro tawasavasava. (Vunau ni Soro 22:18-20) Ena cata tale ga o Jiova nodra isoro vakayalo na lotu vaKarisito nikua ke tawasavasava. Ena sala cava?\n6, 7. Ena vakadukadukalitaka vakacava na yagona na lotu vaKarisito, cava na kena itinitini?\n6 A uqeti ira na lotu vaKarisito mai Roma o Paula: “Ni kua . . . ni solia na yagomuni [“veitikiniyagomuni,” ivakamacala e ra] ina ivalavala ca.” E tukuna tale ga mera “vakamatea na . . . ivakarau ni bula vakayago.” (Roma 6:12-14; 8:13) Taumada ena nona ivola qo vei ira e Roma, a vakatakila kina eso na ivakaraitaki ni “ivakarau ni bula vakayago.” Eda wilika kina me baleta na keda ituvaki ivalavala ca: “E sinai na gusudra ena vosavakacaca.” “E totolo na yavadra mera vakadavedra.” “E sega ni bau laurai e matadra nira rerevaka na Kalou.” (Roma 3:13-18) Ena vakadukadukalitaki koya na lotu vaKarisito ke vakayagataka na ‘veitikiniyagona’ ena ivalavala tawakilikili. Kena ivakaraitaki, e rawa ni tukuni ni “solia na [matana] ina ivalavala ca” qai vakadukadukalitaka na yagona taucoko na lotu vaKarisito e nakita me raica na ka vakasisila, ena nona sarava na iyaloyalo vakasisila se ivalavala voravora. Ena sega ni vakadonuya na Kalou na nona veiqaravi se isoro, e okata tale ga me tawasavasava. (Vakarua 15:21; 1 Pita 1:14-16; 2 Pita 3:11) Ena rarawataki dina ke yaco qori vua na lotu vaKarisito e digia na ka ni veivakamarautaki tawakilikili!\n7 E rawa ni veivakaleqai na ka ni veivakamarautaki eda digia. E bibi gona meda digia na kena ena sega ni vakadukadukalitaka noda isoro vua na Kalou. Meda veivosakitaka mada na ka ni veivakamarautaki e kilikili kei na kena e sega.\n“MONI CATA SARA NA KA CA”\n8, 9. (a) E wase rua vakacava na ka ni veivakamarautaki? (b) Na ka ni veivakamarautaki cava meda cata sara ga, na vuna?\n8 E rawa ni wase rua na ka ni veivakamarautaki. Na imatai, na kena mera kua sara ga ni digia na lotu vaKarisito; ikarua, na ka ni veivakamarautaki mera dui vakatulewa kina na lotu vaKarisito. Meda dikeva mada na kena imatai—na ka ni veivakamarautaki mera kua sara ga ni digia na lotu vaKarisito.\n9 Sa vakamacalataki ena Wase 1, eso na ka ni veivakamarautaki e vakaraitaki kina na ivalavala e vakacala na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, na ivalavala voravora, vakatevoro kei na ivalavala vakasisila e saravi ena Web site kei na iyaloyalo, porokaramu ena tivi, kei na ivakatagi e rogoci. Mera cata na lotu vaKarisito na ka ni veivakamarautaki e tukuni ni vinaka, ia e vakaraitaki kina na ivalavala e beci kina na ivakavuvuli vakaivolatabu. (Cakacaka 15:28, 29; 1 Korinica 6:9, 10; Vakatakila 21:8) Nomu cata na ka ni veivakamarautaki e tawakilikili e vakaraitaka vei Jiova ni o “cata sara na ka ca” o qai vinakata dina mo “gole tani mai na ka ca.” Ena tukuni kina ni sega ni “veivakaisini na noda vakabauta.”—Roma 12:9; Same 34:14; 1 Timoci 1:5.\n10. Na rai cava me baleta na ka ni veivakamarautaki e rerevaki, na vuna?\n10 Era na rairai nanuma eso ni na sega ni vakaleqai ira na nodra sarava na iyaloyalo e vakaraitaki kina vakamatailalai na ivalavala vakasisila. De va qo nodra rai, ‘Qo na iyaloyalo wale ga ena vidio se tivi, au na sega ni cakava sara.’ Na rai va qori e veivakaisini qai rerevaki. (Wilika Jeremaia 17:9.) Ke da taleitaka na sarava na ka e cata o Jiova, vakacava eda sa ‘cata dina tiko na ka ca’? Ke da vakamatauna na sarava na iyaloyalo, wilika na ivola se rogoca na ivakatagi e okati kina na ivalavala dukadukali, eda na sega ni vakila ni sa cala tiko na ka eda cakava. (Same 119:70; 1 Timoci 4:1, 2) Ke da vakamatauna gona qori eda na via lewai keda ga da qai raica vakamamada na ca era cakava eso tale.\n11. E dina vakacava na Kalatia 6:7 me baleta na ka ni veivakamarautaki?\n11 Era rawai eso na lotu vaKarisito ena veigauna sa oti nira vakayacora na ivalavala dukadukali e vakaraitaki ena iyaloyalo era dau sarava. Nira sotava na leqa, sa ra qai vakadinadinataka ni “ka kece e kaburaka e dua ena tamusuka tale ga.” (Kalatia 6:7) A sega ni dodonu me yaco na ituvaki rarawataki qori. Ke da dau vakasamataka na ka e savasava, eda na tamusuka na kena yaga.—Raica na kato “ Na Ka ni Veivakamarautaki Cava Meu Digia?”\nNA KA NI VEIVAKAMARAUTAKI CAVA MEU DIGIA?\niVakavuvuli: “Moni cata sara na ka ca, ni kabita na ka vinaka.”—Roma 12:9.\nEna marau beka na Kalou keu . . .\ndau vakarogoca na qaqanisere e dredre kina meu vakasamataka tiko ga na veika savasava?—1 Korinica 6:9, 10.\nvakatotomuria nodra vosa velavela kei na itovo o ira na vakaraitaki ena iyaloyalo au digia meu sarava?—Luke 6:40.\ndigia na qito ena vidio e vinakati kina meu vaka e dua na tamata voravora seu itovo vakasisila?—Same 11:5, 7.\nsega ni muria na ivakatagedegede au vakavulica vei ira eso tale me baleta na digitaki ni ka ni veivakamarautaki?—Roma 2:21.\nYAVUTAKI NODA DIGIDIGI ENA IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU\n12. E veisemati vakacava na Kalatia 6:5 kei na ka ni veivakamarautaki, na cava e noda idusidusi ena vakatulewa meda cakava?\n12 Eda na veivosakitaka qo na ikarua ni wase ni ka ni veivakamarautaki sega ni kaya na iVolatabu ni cala, sega tale ga ni kaya ni donu. Ni digitaki na ka ni veivakamarautaki va qori, me na vakatulewataka na lotu vaKarisito yadua na ka e kilikili vua. (Wilika Kalatia 6:5.) E dusimaki keda na iVolatabu ena ituvaki va qo. Nida vulica na kena ivakavuvuli, eda na kila kina na rai i Jiova. Nida muria na ivakavuvuli qori, eda na kila “se cava na loma i Jiova” me baleta na ka kece, oka kina na ka ni veivakamarautaki.—Efeso 5:17.\n13. Cava ena uqeti keda meda cata na ka ni veivakamarautaki e vakacudrui Jiova?\n13 E sega ni tautauvata na ivakatagedegede ni noda kila na lotu vaKarisito. (Filipai 1:9) E duidui tale ga na ka ni veivakamarautaki eda taleitaka. Me kua gona ni namaki ni na tautauvata na ka eda vakatulewataka. Ia ni vakavulici na noda vakasama kei na lomada ena ivakavuvuli vakalou, eda na cata kina na ka ni veivakamarautaki e vakacudrui Jiova.—Same 119:11, 129; 1 Pita 2:16.\n14. (a) Na cava meda vakasamataka nida digia na ka ni veivakamarautaki? (b) Eda na vakaliuca vakacava na veika e vauca na Matanitu ni Kalou?\n14 E dua tale na ka me vakasamataki me baleta na ka ni veivakamarautaki: na gauna o vakayagataka kina. Na ka o sarava e vakaraitaka na ka o vakadonuya, na gauna o vakayagataka kina e vakatakila na ka o vakaliuca. Eda kila na lotu vaKarisito ni bibi duadua ena noda bula na ka vakayalo. (Wilika Maciu 6:33.) Na cava meda cakava meda vakaliuca tiko ga kina na ka vakayalo? E kaya na yapositolo o Paula: “Ni qarauna matua na nomuni ilakolako, ni kua ni vakataki ira na lialia, ni vakataki ira ga na vuku, ni vakayagataka vakavinaka na nomuni gauna.” (Efeso 5:15, 16) Nida yalana na gauna eda vakayagataka ena ka ni veivakamarautaki, ena levu na gauna eda vakayagataka ena “veika era bibi sara” meda bulabula kina vakayalo.—Filipai 1:10.\n15. Na cava meda qaqarauni kina nida digia na ka ni veivakamarautaki?\n15 E ka vakayalomatua tale ga meda qaqarauni nida digia na ka ni veivakamarautaki. Na cava meda qaqarauni kina? Vakasamataka tale mada na ivakaraitaki ni vuanikau. O na qarauna mo kua ni kania vakacalaka na tikina e luca, o na sega ni musuka laivi ga na tikina e ca, o na musuka tale ga vakalailai na tikina yavolita. Me vaka tale ga qori na noda qaqarauni nida digia na ka ni veivakamarautaki. Na lotu vaKarisito yalomatua e sega ni cata ga na ka ni veivakamarautaki e beci kina na ivakavuvuli vakaivolatabu, ia ena cata tale ga na kena e lomatarotarotaki se vakaraitaki kina eso na ka ena vakaleqai keda vakayalo. (Vosa Vakaibalebale 4:25-27) Eda na digidigi vakayalomatua ke da muria vinaka na ivakasala ena iVolatabu.\n“NA KA KECE GA E SAVASAVA”\nEna taqomaki keda vakayalo noda muria na ivakavuvuli vakalou nida digia na ka ni veivakamarautaki\n16. (a) Eda na vakaraitaka vakacava na rai i Jiova me baleta na itovo savasava? (b) E rawa vakacava me tiki ni nomu bula na ivakavuvuli vakaivolatabu?\n16 Era na via kila na lotu vaKarisito dina na rai i Jiova nira digia na ka ni veivakamarautaki. E vakatakilai ena iVolatabu na nona rai kei na nona ivakatagedegede. Kena ivakaraitaki, e vola o Tui Solomoni ni cata o Jiova “na yame daulasu, na liga e vakadavea na nodra dra na sega ni cala, na yalo e nakita na ka ca, na yava e ciciva totolo na ca.” (Vosa Vakaibalebale 6:16-19) Ena yaga vakacava vei iko na rai i Jiova? E veiuqeti na daunisame: “O kemuni na lomani Jiova, ni cata na ka ca.” (Same 97:10) Me vakaraitaki ena ka ni veivakamarautaki o digia ni o cata na ka e cata o Jiova. (Kalatia 5:19-21) Mo nanuma tale ga ni na kilai se o tamata vakacava ena ka o cakava vuni, sega so ni ka o cakava e matanalevu. (Same 11:4; 16:8) Ke vu gona mai lomamu mo vakaraitaka ena basoga ni nomu bula kece na rai i Jiova, na vakatulewa kece o cakava ena salasalavata kei na ivakavuvuli vakaivolatabu. Ena tiki sara ga ni nomu bula.—2 Korinica 3:18.\n17. Na taro cava meda vakasamataka ni bera nida digia na ka ni veivakamarautaki?\n17 Na cava tale o rawa ni cakava me salasalavata kina kei na rai i Jiova na ka ni veivakamarautaki o digia? Vakasamataka na taro qo, ‘Ena yaga vakacava ena noqu bula kei na noqu veiwekani kei Jiova?’ Kena ivakaraitaki, ni bera ni o digia e dua na iyaloyalo mo sarava, taroga, ‘Ena vakacava na noqu lewaeloma ena iyaloyalo au vakarau sarava qo?’ Meda veivosakitaka mada na ivakavuvuli e vauca na tikina qori.\n18, 19. (a) Ena ivakavuvuli ena Filipai 4:8, eda na kila vakacava ni kilikili na ka ni veivakamarautaki eda digia? (b) Na ivakavuvuli cava tale e rawa ni yaga ena nomu digia vinaka na ka ni veivakamarautaki? (Raica na ivakamacala e ra.)\n18 E dua na ivakavuvuli bibi e volai ena Filipai 4:8: “Ni dau vakananuma na ka kece ga e dina, na ka kece ga e bibi, na ka kece ga e dodonu, na ka kece ga e savasava, na ka kece ga e uqeta na veilomani, na ka kece ga e rogo vinaka, na ka kece ga e kilikili, kei na ka kece ga e ganita me vakacaucautaki.” E macala ni sega ni vakaibalebaletaka tiko o Paula na ka ni veivakamarautaki, a vakabibitaka tiko ga ni dodonu me vakamarautaki Jiova na ka e malele kina na lomada. (Same 19:14) Ia e rawa tale ga ni muri na kena ivakavuvuli ni digitaki na ka ni veivakamarautaki. Ena sala cava?\n19 Meda taroga, ‘Au na vakasamataka beka “na ka kece ga e savasava” ena iyaloyalo au sarava, video game au qitora, ivakatagi, se ka ni veivakamarautaki tale eso au digia?’ Kena ivakaraitaki, na cava o dau vakasamataka ni o sarava oti e dua na iyaloyalo? Ke vinaka, savasava, o qai marautaka, kena ibalebale ni kilikili na ka ni veivakamarautaki o digia. Ia ke dukadukali na ka o vakasamataka ni o sarava oti e dua na iyaloyalo, kena ibalebale ni tawasavasava qai veivakaleqai. (Maciu 12:33; Marika 7:20-23) Na cava e veivakaleqai kina? O na sega ni lomavakacegu ke o vakasamataka na ka dukadukali, ena vakaleqa nomu lewaeloma vakavulici vakaivolatabu vaka kina nomu veiwekani kei na Kalou. (Efeso 5:5; 1 Timoci 1:5, 19) O koya gona, mo cata sara ga na ka ni veivakamarautaki ena vakaleqai iko. * (Roma 12:2) Vakatotomuria na daunisame ena nona masuti Jiova: “Ni vagolea tani na mataqu meu kua ni raica na ka tawayaga.”—Same 119:37.\nNida digia na ka ni veivakamarautaki, meda taroga na lotu vaKarisito\nEna yaga vakacava ena noqu veiwekani kei na Kalou?\nEna yaga se vakaleqai au?\nNa cava na nodra rai eso tale?\n20, 21. E sema vakacava ina digitaki ni ka ni veivakamarautaki e kilikili na 1 Korinica 10:23, 24?\n20 O Paula a vakamacalataka e dua na ivakavuvuli bibi meda nanuma tiko nida vakatulewa. A tukuna: “E tara na ka kece, ia e sega ni veiuqeti na ka kece. Me kua ni dua e qara na ka e yaga ga vua, me qara tale ga na ka e yaga vei ira tale eso.” (1 Korinica 10:23, 24) E sema vakacava na ivakavuvuli qori ina ka ni veivakamarautaki? E vinaka mo taroga, ‘Na cava nodra rai eso tale me baleta na ka ni veivakamarautaki au digia?’\n21 Ena rairai vakadonuya nomu lewaeloma na ka ni veivakamarautaki o nanuma ni “tara” se donu vei iko. Ia ni o raica ni vakaleqa nodra lewaeloma na tacimu vakayalo, o na rairai vakatulewataka mo kua ni muria na nomu lewaeloma. Na vuna? Me vaka e kaya o Paula, o sega ni via ‘vakacalai ira na tacimu’ se ‘cala vei Karisito’ ena nomu cakava na ka ena vakadredretaka nodra yalodina tiko ga vua na Kalou na tacimu vakayalo. O na muria ga na ivakasala: “Ni kua ni cakava e dua na ka mera tarabe kina.” (1 Korinica 8:12; 10:32) Era muria gona na lotu vaKarisito dina nikua na ivakasala matata i Paula me baleta na veinanumi ena nodra cata na ka ni veivakamarautaki e rairai “tara,” ia e sega “ni veiuqeti.”—Roma 14:1; 15:1.\n22. Na cava mera yalorawarawa kina na lotu vaKarisito ena ka eda dui vakatulewataka?\n22 E dua tale na sala e rawa ni vakaraitaki kina na veinanumi. Na lotu vaKarisito e ca nona lewaeloma me baleta eso na ka ni veivakamarautaki, me kua ni togoraka na nona rai vei ira na lewe ni ivavakoso. Ke cakava qori, sa na vaka e dua na draiva e surevaka mera muria kece na vo ni draiva na totolo ni nona vakau lori. Qori e sega ni ivakaraitaki ni yalorawarawa. Ke da loloma vaKarisito, eda na doka na nodra rai na tacida ke duidui nodra rai me baleta na ka ni veivakamarautaki, ia e sega ga ni beci kina na ivakavuvuli vakaivolatabu. Ena ‘kilai noda yalorawarawa’ ke da cakava qori.—Filipai 4:5; Dauvunau 7:16.\n23. Na cava mo cakava me kilikili kina na ka ni veivakamarautaki o digia?\n23 Na cava mo cakava me kilikili kina na ka ni veivakamarautaki o digia? Mo cata na ka ni veivakamarautaki e vakaraitaki kina vakamatailalai na ivalavala vakasisila se ka tawakilikili cava ga e vakacala na Vosa ni Kalou. Muria na ivakavuvuli vakaivolatabu e vauca na ka ni veivakamarautaki e sega ni kotora na iVolatabu na kena lawa matata. Cata na ka ni veivakamarautaki ena vakaleqa nomu lewaeloma vaka kina na kena ena rairai vakaleqa nodra lewaeloma eso tale, vakauasivi o ira na tacimu vakayalo. Ena vakalagilagi na Kalou ni o dei ena nomu vakatulewa mo cakava qori, dou na tiko ga kina vakavuvale ena nona loloma.\n^ para. 19 Eso tale na ivakavuvuli yaga e kune ena Vosa Vakaibalebale 3:31; 13:20; Efeso 5:3, 4; kei na Kolosa 3:5, 8, 20.\niMeli iMeli Me Digitaki Vakacava na Ka ni Veivakamarautaki


iTalanoa ni Nona Bula: Au Sega ni tu Suka Niu Galu | Walter Markin\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Belgian French Sign Language Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kamba Kannada Kenyan Sign Language Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Malaysian Sign Language Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nAu Sega ni tu Suka Niu Galu\nTalanoataka o Walter Markin\nAu papitaiso ena 1941 niu se qai yabaki 12. Ia au sa qai kila vinaka na ka dina vakaivolatabu ena 1946. E yaco tu vakacava qori? Meu talanoataka mada.\nENA veiyabaki ni 1910 rau biuti Tbilisi mai Georgia na noqu itubutubu me rau curuvanua e Kenada, rau lai vakaitikotiko ena dua na vanua ni susu manumanu kei na iteitei volekati Pelly, e Saskatchewan, ena yasayasa vakara kei Kenada. Au sucu ena 1928, au itini vei keitou na le ono na gone. Oti e ono na vula nona mate o Ta, au qai sucu. E mate o Na niu se gonedramidrami. Sega ni dede sa mate tale ga o Lucy na ganequ qase ni se qai yabaki 17. Oti qori e susugi keitou na kena vo o momo Nick.\nDua na siga niu se gone, ratou raica na noqu vuvale niu dreta tiko na bui ni dua na ose. Ratou kara mai meu biuta ni ratou leqataka de tekei au, ia au sega mada ga ni bau kauai. Au a vakanadakui ratou tiko, au qai sega ni bau rogoca nodratou kaila tiko yani. Vinaka ga niu sega ni mavoa, ena siga tale ga qori ratou kila kina e vale niu didivara, au galu tale ga.\nE vakatututaka e dua na neitou itokani meu vuli kei ira na vo ni gone era galu, mani vakacurumi au gona o Momo Nick ena dua na koronivuli ni galu e Saskatoon, mai Saskatchewan. E vica na aua mai vale na vanua au toki kina, dua na ka noqu rere niu se qai yabaki lima ga. Au rawa ga ni gade e vale ena gauna ni olodei se sereki ena vulaitubutubu. Au qai vulica na vosa vaGalu, marautaka gona noqu dau qito kei ira na vo ni gone.\nVULICA NA KA DINA VAKAIVOLATABU\nEna 1939, e vakamautaki Bill Danylchuck, na ganequ qase o Marion, rau qai lai susugi au kei na dua tale na ganequ o Frances. Rau imatai tale ga ena neitou vuvale me rau sotavi ira na iVakadinadina i Jiova. Na gauna ni noqu sereki rau dau saga ena nodrau vinaka taucoko me rau vakavulici au ena veika rau sa vulica tiko ena iVolatabu. Rau sega ni kila na vosa vaGalu, dredre gona na veivosaki kei rau. Ia rau kila niu taleitaka dina na veika vakayalo. Au raica rawa ni rau dau cakava na veika e tukuna na iVolatabu, au mani tomani rau ina cakacaka vakavunau. Sega ni dede au sa via papitaiso. Ena ika5 ni Seviteba 1941, e papitaisotaki au o Bill ena dua na dramu wai sitila e pamutaki mai na dua na toevu. Dua na ka na batabata ni wai!\nKei ira na galu ena soqo ni tikina e Cleveland, Ohio, ena 1946\nNiu sereki ena 1946 ena vulaitubutubu, keitou lako ena dua na soqo ni tikina e Cleveland, Ohio, Merika. Ena imatai ni siga, rau veivuke na ganequ na volavola meu rawa ni vakamuria tiko na porokaramu. Ia ena ikarua ni siga, au marau niu sa qai kila ni tiko tale ga kina e dua na iwasewase lailai ni vosa vaGalu, qai dua sara ga e dau vakadewa tiko vei ira. Au marautaka na soqo, talei dina noqu sa qai kila vakavinaka na ka dina vakaivolatabu!\nE se qai oti tiko ga na iKarua ni iValu Levu, e takalevu sara tu ga na boletaki vanua. Niu lesu mai na soqo ni tikina au vakadeitaka meu na tutaka noqu vakabauta e koronivuli. Au muduka kina noqu dau vakaitavi ena kena salututaki na kuila kei na lagati ni sere ni matanitu. Au sa sega tale ga ni vakaitavi ena olodei kei na veika e lavaki mai na lotu. Era sega ni marau kina na vakailesilesi e koronivuli, ra qai veivakarerei se lasu nira saga meu veisautaka noqu vakasama. E vakavuna na ue vei ira keimami vuli vata, ia dua na sala qori au bau rawa ni vunau kina vei ira. So keimami vuli vata me vakataki Larry Androsoff , Norman Dittrick, kei Emil Schneider era qai taleitaka na ka dina, era sa qaravi Jiova tiko ena yalodina nikua.\nNiu gade ina so tale na siti, au dau saga meu vunau vei ira na galu. Kena ivakaraitaki e Montreal, au vunau vua e dua na cauravou o Eddie Tager ena dua nodra kalavo na galu, qai lewena tiko e dua na ilawalawa. Ia a lewena tiko nodra ivavakoso na vosa vaGalu e Laval, mai Quebec me yacova na nona takali ena yabaki sa oti. Au sotava tale ga e dua na cauravou o Juan Ardanez, e vakataki ira mai Peria ni dau vakadidike me vakadeitaka na itukutuku vakaivolatabu. (Caka. 17:10, 11) E mai iVakadinadina tale ga qai veiqaravi vaqase ena yalodina e Ottawa, mai Ontario, me yacova nona mate.\nVunau tiko e salatu ena itekitekivu ni veiyabaki ni 1950\nAu toki i Vancouver ena 1950. Au dau taleitaka na vunau vei ira na galu, ia au na sega ni guilecava noqu vunau e salatu vua e dua na yalewa e sega ni galu o Chris Spicer. E taleitaka me dau vakaikere ena mekesini, vinakata tale ga meu sotavi watina o Gary. Au mani gole ina nodrau vale, keitou qai veitalanoa balavu ni vakayagataki ga na volavola. Qori ga na neitou se sota me yacova ni oti e vica tale na yabaki, niu kidacala ni rau raici au niu maliwai ira tiko ena soqo ni tikina e Toronto, mai Ontario. A papitaiso ena siga qori o Gary. E talei dina na ka e yaco qori, au kila kina na bibi ni noda dau vunau tiko ga nida sega ni kila na kena kadre na ka dina.\nAu qai toki tale i Saskatoon. Au sotava kina e dua na tina e kerei au meu vakavulici rau na luvena yalewa drua, o Jean kei Joan Rothenberger, erau galu tale ga. Keitou a vuli vata ena dua na koronivuli ni galu. Sega ni dede rau sa wasea tiko vei ira na vuli vata na veika rau sa vulica tiko. E lima gona mai na nodrau kalasi era qai iVakadinadina i Jiova. Dua o Eunice Colin. Au sotavi Eunice ena imatai ni gauna ena koronivuli ga qori ena iotioti ni yabaki ni noqu vuli. A solia vei au e dua na loli qai kaya ke rawa ni noqu itokani. Qori e dua na marama au dau mareqeta sara vakalevu ni keirau sa veiwatini!\nKei Eunice ena 1960 kei na 1989\nNi kila ga o tinai Eunice ni sa vulica tiko na iVolatabu, e uqeti qasenivuli liu me vakasalataki koya me tinia nona vuli. E taura sara mada ga vakaukaua nona ivola ni vuli. Ia e gu ga o Eunice me vakaliuci Jiova. Na gauna sa via papitaiso kina, erau kaya vua nona itubutubu, “Ni o iVakadinadina i Jiova ga qori, kua tale ni qai tiko e vale!” Io e qai biubiu dina o Eunice mai vale ni se qai yabaki 17, ratou maroroi koya sara e dua na vuvale iVakadinadina. E tomana nona vuli me yacova ni papitaiso. Rau sega ni tiko na nona itubutubu ena neirau vakamau ena 1960. Ia ni toso na yabaki, rau sa qai dokai keirau ena vuku ni neirau vakabauta, kei na neirau susugi ratou na gone.\nE KAUAITAKI AU O JIOVA\nNa luvequ o Nicholas kei na watina o Deborah, rau veiqaravi tiko e Peceli mai Lodoni\nKeirau galu ruarua vakaveiwatini, ia keirau tuberi ratou na vitu na luvei keirau tagane eratou sega ni galu. E sega toka ni rawarawa qori, keirau saga gona me ratou kila tale ga na vosa vaGalu me rawa ni ratou tuberi vinaka ena ka dina. Ra dau veivukei vakalevu na mataveitacini ena ivavakoso. Kena ivakaraitaki, a vola mai vei keirau e dua na itubutubu ena ivavakoso ni a vosa ca ena loma ni Vale ni Soqoni e dua vei ratou na gone. Keirau rawa kina ni walia vakatotolo na leqa qori. Le va na luvei keirau, o James, Jerry, Nicholas, kei Steven, eratou yalodina tiko na qaravi Jiova kei na dui watidratou kei na nodratou vuvale. Ratou qase kece ni ivavakoso. O Nicholas kei na watina o Deborah, rau veivuke tiko ena vakadewataki ni vosa vaGalu ena valenivolavola ni tabana e Peritania. O Steven kei na watina o Shannan, rau veiqaravi tale tiko ga ena vakadewataki ni vosa vaGalu ena valenivolavola ni tabana e Merika.\nRatou na luvequ o James, o Jerry, kei Steven kei na dui watidratou, eratou tokona ena levu na sala na cakacaka vakavunau ena vosa vaGalu\nNi vo e dua na vula me keirau marautaka neirau ika40 ni yabaki ni bula vakawati, e mai vakacegu o Eunice ni tauvi kenisa. Dua na ka nona yaloqaqa ena gauna dredre qori. E vakaukauataki koya tiko ga na nona vakabauta na veivakaturi. Au sa vakanamata tiko ena siga au na sotavi koya tale kina.\nO Faye kei James, o Jerry kei Evelyn, o Shannan kei Steven\nAu lutu ena Feperueri ni 2012, qai ramusu na sui ni dibiqu, au vakadeitaka kina ni sa dodonu ga meu qaravi. Au mani toki vua e dua na luvequ kei watina. Keitou lewena tiko qo na ivavakoso ni vosa vaGalu na Calgary Sign-Language Congregation, au veiqaravi tiko kina vaqase. Qo tale ga na imatai ni gauna meu qai lewena kina na ivavakoso ni vosa vagalu. Vakasamataka mada qori! Au dau lewena tu ena veiyabaki sa sivi na ivavakoso ena vosa vakavalagi—me tekivu mai na 1946—ia vakacava na noqu bula vakayalo? E dina o Jiova ina nona vosa ni yalayala ni na dau vukea na gone e sega ni vakatamani. (Same 10:14) Dua na ka noqu vakavinavinaka vei ira kece na veivuke ena nodra dau volavola, ra vulica na vosa vagalu, ra saga tale ga ena nodra vinaka taucoko mera dau vakadewa vei au.\nTiko ena dua na vuli ni painia ni vosa vaGalu ni Merika na American Sign Language (ASL) niu sa yabaki 79\nEso na gauna au dau cudru, au via soro koso niu sega ni kila na ka e tukuni tiko, seu nanuma ni sega ni vakayacori na ka keimami vinakata na galu. Ia na gauna va qori au dau vakasamataka kina na vosa i Pita vei Jisu: “Turaga, me keitou qai lako tale vei cei? Na nomuni vosa ga e vosa ni bula tawamudu.” (Joni 6:66-68) Au vulica meu dau yalovosovoso me vakataki ira ga na tacida galu ena noqu itabagauna. Au vulica meu dau waraki Jiova kei na nona isoqosoqo, e yaga tale ga vei au noqu cakava qori! Au vutuniyau ena gauna qo ena kakana vakayalo ena noqu vosa ga, au qai marautaka na veimaliwai ena soqoni kei na soqo lelevu e vakarautaki me baleti keimami na galu. Au marautaka dina qai vu ni veivakalougatataki na noqu veiqaravi vei Jiova na noda Kalou Cecere.\nNodra iTalanoa Vosota na iTuvaki Dredre iRogo me Baleti Ira na iVakadinadina i Jiova\niMeli iMeli Au Sega ni tu Suka Niu Galu


Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone—iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa\nKemuni na Neitou iTokani Vakabauta:\nNida dauveiqaravi i Jiova, eda taleitaka nona Vosa na iVolatabu. Eda nuidei ni donu na ka e volai kina, e nuitaki na kena ivakasala, e vakaraitaka tale ga nona lomana o Jiova na kawatamata. (Same 119:105; Luke 1:3; 1 Joni 4:19) E gu na lomada meda vukea eso tale mera kila na dina e tu ena iVolatabu. Keitou marau vakalevu ena kena vakarautaki na ivola “Vuli Mai na iVolatabu.” Me keitou vakamacalataka mada vakalekaleka.\nE vakarautaki sara ga na ivola qo me baleti ira na gone. E rawa tale ga ni yaga vei ira na qase era via kila vinaka na itukutuku ena iVolatabu. E vakarautaki na iVolatabu me baleti keda kece, ena yaga gona na ka eda vulica kina.\nNi yavutaki ena iVolatabu, e talanoataki ena ivola qo na itukutuku me baleta na kawatamata me tekivu mai na gauna ni bulibuli. E sagai me rawarawa, matata, me muria tale ga na veitaravi ni ka e yaco ena iVolatabu.\nE levu tale na yaga ni ivola qo. Na lewe ni ivola kei na kena iyaloyalo eda na raitayaloyalotaka kina na ka e yaco, kei na veika era vakila o ira na talanoataki.\nEda na vulica na kedra italanoa o ira na talairawarawa vei Jiova kei ira na talaidredre. E uqeti keda meda vuli mai na nodra ivakaraitaki. (Roma 15:4; 1 Korinica 10:6) E 14 kece na iwasewase ni ivola qo. E vakamacalataki vakalekaleka ena itekitekivu ni iwasewase yadua na veika ena vulici kina.\nKe o itubutubu, o rawa ni wilika vata kei luvemu e dua na wase, drau veivosakitaka na kena iyaloyalo. Rawa tale ga ni drau wilika vata na tikinivolatabu e yavutaki kina. Vukei luvemu me kila na veisemati ni ka e wilika ena iVolatabu kei na ka e vulica ena ivola. Rawa ni muri tale ga qori me vukei kina e dua e qase.\nKeitou nuitaka ni na yaga na ivola qo vei ira na qase kei na gone yalomalumalumu, mera vulica na itukutuku ena Vosa ni Kalou ra qai bulataka. Nira cakava qori, era na mai qaravi koya mera lewe ni nona vuvale lomani.\nVuli Mai na iVolatabu—iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa