Ignaz Semmelweis: Na Childbed Fever kei na Vakadidike ni Manumanu Somidi ni Mate\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luganda Luvale Macedonian Malagasy Maltese Myanmar Norwegian Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Vietnamese Wolaita Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE RAIRAI sega ni kilai levu o Ignaz Semmelweis, ia e yaga na nona cakacaka vei ira e levu na vuvale nikua. A sucu o koya e Buda (sa kilai nikua me o Budapest) e Hungary. A vuli vuniwai ena univesiti e Vienna qai tauri vola kina ena 1844. A lai veiqaravi ena valenibula levu e Vienna ena 1846 me nona ivukevuke e dua na parofesa ena vanua ni vakasucu. E raica o Semmelweis ena valenibula qori, nira mate ena gauna ni vakasucu e rauta ni 13 na pasede na tina ni tauvi ira na mate e vakatokai na childbed fever.\nA cala kece na ka a nanumi ni vakavuna na mate qo qai dreve na sasaga me vakalailaitaki na kedra iwiliwili na mate. A sega ni yali rawa mai na vakasama i Semmelweis na nodra mate vakaloloma e levu na tina. Mani vakadeitaka e lomana me vakadikeva na vu ni leqa kei na kena iwali.\nNa valenibula e veiqaravi kina o Semmelweis e rua na kena rumu ni vakasucu. E kurabuitaki nira mate tiko ga vakalevu na tina ena imatai ni rumu ni vakasucu. Era dau veivuke na vulivuniwai ena imatai ni rumu, ia na kena ikarua era veiqaravi kina na dauveivakasucumi. Ia na cava era mate kina e levu ena imatai ni rumu ni vakasucu? E vakadidike o Semmelweis ni via kila na isau ni taro qori, ia a sega ni kunea rawa na vu ni mate.\nSa qai kidava o Semmelweis na vu ni mate qo ena 1847, ena gauna e mate kina nona itokani vakacakacaka o Jakob Kolletschka. E mavoa o Jakob qai curumi koya na gaga ni veisele tiko ena dua na yagonimate. Ni wilika o Semmelweis na ripote ni mate i Kolletschka, e liaca ni via tautauvata na ka e yacovi koya kei ira na mate ena childbed fever. E vakabauta kina o Semmelweis ni rairai vakaleqai ira tiko na tina na “wai gaga” mai na yagonimate lai vakavuna sara na childbed fever. E yaco vakacava qori? Era dau dikevi ira na bukete se ra lai veivakasucumi sara na vuniwai kei na vulivuniwai nira tara oti ga na yagonimate. Era sega ni kidava nira sa vakadewa tiko e keri na mate. Ia era sega ni mate e levu ena ikarua ni rumu ni vakasucu nira sega ni dau tara na yagonimate o ira na veiqaravi kina.\nE biuta sara o Semmelweis e dua na lawa me baleta na kena sava na liga ena wainimate e vakatokai na chlorinated lime. Me dau vakayacori qori ni bera nira qaravi na bukete. Dua na veisau levu e laurai, e lutu na kedra iwiliwili na mate mai na 18.27 na pasede ena Epereli ina 0.19 na pasede ni cava na yabaki.\n“Na inaki ni noqu vakadidike oya me kua ni domobulataki na vakasucu e valenibula, me bula o yalewa ena vuku i watina, o tina ena vuku i luvena.”—Ignaz Semmelweis\nEra sega ni marautaka e levu na ka e dikeva o Semmelweis, wili kina o nona boso. Na macala ni vakadidike i Semmelweis e vakalewai kina na rai nei nona boso me baleta na childbed fever. Qori sa qai ikuri ga ni nona sega ni taleitaki Semmelweis. E mani vakacegui o Semmelweis mai na nona cakacaka e Vienna qai lesu i Hungary. E lai qarava na vanua ni vakasucu ena valenibula na St. Rochus ena yasayasa o Pest. Ni vakayagataka e keri na nona vakatutu, e lutu sara ga ina 1 na pasede na kedra iwiliwili na mate ena childbed fever.\nEna 1861, e vola o Semmelweis na nona cakacaka ena ivola The Cause, Concept, and Prophylaxis of Childbed Fever. E ka ni rarawa nira mate e dua na iwiliwili levu ni a vakawaleni tu na sasaga i Semmelweis me vica na yabaki.\nVakarota o Semmelweis me dau sava na liga ni bera na veiqaravi vakavuniwai.—Droini i Robert Thom\nNi toso na gauna, sa qai kilai raraba ni o Semmelweis e dua vei ira na tauyavutaka na iwalewale ni veiqaravi e tarova na dewa ni mate. E kilai mai na nona cakacaka ni rawa ni vakavu tauvimate na manumanu somidi. A okati tale ga na nona vakadidike ena ivolatukutuku ni kena dikevi na manumanu somidi ni mate. E tukuni “ni uasivi duadua ena tabana vakavuniwai” na nona vakadidike. Nida vakasamataka na veika e yaco qo eda lai qoroya kina na lawa a soli vei Mosese ena sivia na 3,000 na yabaki yani e liu, e qai mai lewe ni iVolatabu ni toso na gauna. Sa volai makawa tu ena lawa qori na idusidusi matata me baleta na kena dau tarai na yagonimate.\nDonuya na ika19 ni senitiuri, era mate e rauta ni 30 na pasede na marama e Urope ni tauvi ira na childbed fever.\nTekivu dikevi ena iloilo ni vakalevutaki ka na manumanu somidi ena 1674, ia a se sega ni kilai ena gauna qori ni rawa ni vakavu leqa. E dau matau vei ira na vuniwai mera lai veivakasucumi nira dikeva oti ga na yagonimate, era sega mada ni savata ena wainimate na ligadra.\nA tekivuna o Semmelweis na sava ni liga ni bera na veiqaravi vakavuniwai, mani lailai kina na kedra iwiliwili na mate.\nA volai na lawa a soli vei Mosese donuya na ika16 ni senitiuri B.G.V. E tukuni kina ni na dukadukali o koya e tara na yagonimate me vitu na siga, e dodonu me vakasavasavataki ena nona sili qai sava nona isulu. E sega ni vakatarai ena loma ni gauna qori me veimaliwai kei na dua tale.—Tiko Voli Mai na Lekutu 19:11-22.\niMeli iMeli Ignaz Semmelweis


Permalink Reply by Ana Tagivakatini on July 18, 2009 at 3:19pm\nAi cavjti mai Bau : Turaga na Vunivalu na Tui Kaba ka sega ni dodonu me liu tiko na Tui Kaba na Vunivalu\nNa Vunivalu e dodonu me na liu tikoga ka ni oqo nai nai tutu era vakagunuvi kina na gone turaga bale mai Kubuna, me vakataka na Gone Turaga na Tui Nayau qai cavuti toka e muri na Tui Lau, ka ni Tui Lau e i tutu soli,Ena gauna e a Tui Nayau tiko kina na Turaga Tui Nayau o Ratu Tevita Uluilakeba ea taura tiko kina o Ratu Sir Lala Sukuna nai tutu vaka Tui Lau. O Ratu Sir Kamisese Mara e a qai mai taura tolutolu nai tutu taucoko vaka Tui Nayau, Tui Lau ka sau ni vanua ko Lau. Io mai Bau, na Tui Kaba e yacani i Mataqali ka vauca koto e vica nai Tokatoka ka nodrai liuliu vakadua na Turaga Bale na Vunivalu.\nPermalink Reply by THUMBS UP on July 18, 2009 at 7:40pm\ndina taucko Ana..\nvinaka vakalevu na veivakadodonutaki...\nkerei saka tikoga yani..ke so tale beka na ka koni kila ena nodatou yasana kerei la qai wasea mai..so nai tukutuku makawa..ect ect\nvinaka saka vakalevu..\nPermalink Reply by THUMBS UP on August 5, 2009 at 10:29pm\nPermalink Reply by Vilimone Baleilevuka on February 4, 2011 at 12:28am\nBula vinaka Ana...Rairai vinaka nai taba.Turaga na Tui Kaba na Vunivalu e sega ni i cavuti kei Bau.Oqori nai cavuti kedra na Gone turaga na Vunivalu ga,e Mataiwelagi.na vuna oqo;O koya sa Tui Kaba tiko mai qai mai ravuti Bau....Dodonu meda vakamatata taka tiko vei ira na luveda nai tukutuku.Vaka turaga vei ira na Gone Turaga na Tui Kaba na Vunivalu.Na nodra ibe mada ga ni loma ni vale era dau talia na budra mai Kaba..vakatokai na ibe ni kaba ka vica tiko na kena mataqali....Meu tinia;na Nodra i yaya ni vei buli e tiko ga mai Kaba.\nPermalink Reply by THUMBS UP on February 4, 2011 at 12:29pm\nvinaka nai takitaki Vili....totoka\nPermalink Reply by Whalers on July 24, 2009 at 2:02am\nVinaka vakalevu Yabakidrau........totoka.\nPermalink Reply by Cema Naliva on October 27, 2009 at 5:31am\nAu vaka vinavinaka taka nai cavuti ni vanua o NAIBATI(BURETU) sa tokatoka dina na ka au wilika,ia dua ga noqu taro o ni taura beka mai vei nai vaka macala e toka qori,au sega ni vaka cala,au na qai va kuria tale yani dua na siga me baleta na koro o NAIVAKACAU.Meu yala toka mada eke,au nuitaka ni da na vei taratara tiko,ena vukui TAILEVU,ke warai na SAQA au na STROLL tu ga ia meu yaco ga ki keya,SA DRI YANI.\nPermalink Reply by Ka'ama L. Veikoso on January 4, 2010 at 4:49am\nDou se bula tiko beka ena daku ni kuila!\nNa tikina o vakaraitaka mai 'qori e a sa veisau makawa ena kena sa qai liyaci na kena CALA. E sega ni dabe ena rukui Nakelo o NAIBATI. Keitou e dua na Tikina vakataki keitou. Au sega ni na vosa ena vukudratou na wekaqu mai Tokatoka. Qai o taro yani veiratou.\nPermalink Reply by Usaia Pita Waqatairewa on January 15, 2010 at 12:44pm\nDou sa bula saka na Turaga kei na Marama, nai vakamacala se i tuvatuva ka koto oqo e cake au vakabauta nia rairai vakarautaka ko Qasenivuli Vakacegu Semi Seruvakula. Au sa dau raica talega ni biu koto e na dua na website kau dau saga voli me dua na sala meu vakadodonu taka kina na nodratou mai biu koto na noqu Koro o Cautata kei na vica tale na koro e na rukuni koro ko Viwa. Au se sega mada ni se bau rogoca vakadua e na dua na gauna ni vaka kina. Na ka ga au kila ni ko Viwa kei ratou kece na koro oqo e ratou lewe ni Tikina makawa o Bau ka ratou wili kece ga vakadodonu ki Bau.\nNa Tikina e dua na ka era qai mai bulia koso ga na kaivalagi e na gauna vaka Koloni ia e ra saga me ra mai kumukumuni se biu vata e na dua na tikina na veikoro kece e na dua na vanua makawa ke da raica na Tikina makawa o Bau e via dua sara toka na tikina levu e Viti na vuku ni koro e ra vakarurugi koto kina ka wili me nodra Turaga i Taukei na Turaga na Vunivalu.\nEa a qai mai yaco e na 1960s me sa vakalevu taki na Tikina ka sa qai mai biuta sara na veilecayakivei keda ni mai yali kina na Tikina Makawa. Oqo e na gauna ka mai boko kina na Fijian Administration. Ia e da vakavimavinaka ni sa da lesu tale kina tikina makawa ka sa bau via kauti keda vakavoleka lesu sara tale kina noda i tuvatuva ga vakavanua.\nSai ratou oqo na vei koro/yavusa e ra lewe ni tikina makawa o Bau ka sa biu tale koto ga yani oqori na nodra dui matanikatuba ki Bau:\nKORO VEILIUTAKI CAVUTI MATANIKATUBA\nBau Vunivalu Kubuna\nLasakau Taukei Nadrakuta Nabou/Bai kei Bau\nSoso Tunidau Rara o Soso\nCautata Roko Tui Cautata Koronikalou Na Vusaradave\nDromuna Na Malo Naitodua Tavunasici\nKiuva Roko Tui Kiuva Natena Sotakoro\nMuanaira Takalaikiuva Tabukasivi Sotakoro\nNakoroivau Na Malo Matanacika Vunilagakali\nNatila Kaibatiki Sotakoro\nOvea Matanibulu Nabaubau\nVatani Na Malo Naitodua Tavunasici\nVatoa Na Malo Davetalevu Tavunasici\nViwa Roko Tui Viwa Nayaumunu Natagi\nWaicoka Na Malo Nakorolevu Tavunasici\nE tiko sara talega na Matanitu o Bau ka sai ira na vei Koro oqo e ra cola nai wau nei Kubuna ka radau kacivi me ra laki boseka ni bera ni vakatau e dua na lewa me baleti Bau me yacova mai n siga edaidai:\nBau, Buretu, Cautata, Dravo, Kiuva, Namata, Namara, Nausori, Viwa.\nKe dua na i vakamacala e cala au kerea na nomuni veivosoti. Ia ke ko ni vinakata me biu yani na vei tikina makawa tale eso e Tailevu, sa na ka ni marau vei au meu na qai vakaikuri taka tiko yani vakamalua e na veimacawa.\nUsaia Pita Waqatairewa.\nNa nomuni tokani mai Cautata e na Yavusa o Koronilakou.\nPermalink Reply by THUMBS UP on January 15, 2010 at 2:53pm\nPermalink Reply by Usaia Pita Waqatairewa on April 27, 2010 at 2:14pm\nNi Bula vinaka Nacanieli,\nAu vakavinavinaka vakalevu e na ka o ni vakaraitaka koto e cake. Io sa dina me vaka ga au biuta koto ni "tikina" e dua na ka e ra qai mai bulia koso ga na kaivalagi e na gauna vaka koloni.\nE matatavinaka tu vei au na ka ko ni kaya tiko, au dusia wale tikoga na cala ni ka e tuvani koto e cake ka mai biuta vata o Qasenivuli vakacegu Semi Seruvakula.\nAu kila vinaka taletuga na nodatou veiwekani kau nomudou matanikatuba mai Nayaumuni ni dou cabe mai Koronikalou. Kau dau kaci tamaqu vua na Turaga Vuniwai mai Lautoka.\nE dina vinaka na ka o ni tukuna tiko me baleta na nodra rawa ni tiko e so e na bose vanua ia era sega ga ni dau vosa ka da sa kila vinaka sara tu ga oqori.\nPermalink Reply by Usaia Pita Waqatairewa on June 5, 2010 at 7:21am\nIa au kila vinaka na gauna ni veibuli baleta keitou a gole yani kina na lai yadra. Eya tiko talega e na lomani Vatanitawake na Qase e vale e na siga koya ka qai mai talanoa taka vakacaca ga na nona sarava na veibuli.\nIa me baleta na coqai ni vuaviri, au vakabauta e na guna oqo meda sa raica ga na dina, dodonu kei na savasava ka da tutaka sara vakaukauwa. Au bau kalougata niu a vukevuke ni Director koto e na Fiji Human Rights Commission ka Proceedings Commissioner na Gone Turaga na Roko Tui Bau. Au mai vuli sara vakalevu e na nodrai vakarau ni bula kei nai valavala. Kau vakavinavinaka ni kerau bau mai veiqaravi vata kau dau taroga sara vakalevu vei ira na taro kau ciqiciqo vakalevu e na veika era dau wasei kei na nodra rai yawa kei na savsava ni nodra rai e naveigauna taucoko (integrity). E dua talega nodrai yau talei na veimaroroi (understanding & protective).\nNi na raica ga nodra cakacaka dodonu ni coqa na vuaviri ni 1987, 2000, kei na 2006 ka dina ka matata tu vei ira na nodra gaunisala vakacakacaka ka ra kacivi kina me ra dau ni lawa ka tutaka vakadodonu e na veigauna na ka era sa bubuliu kina mera taqomaka na maroroi ni lawa ni Vanua.


2 Veigauna 10 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niKarua ni Veigauna 10:1-19\nRa talaidredre na Isireli vei Riopoami (1-19)\n10 E lako i Sikemi+ o Riopoami, nira lako kece na Isireli i Sikemi mera buli koya me tui.+ 2 Ni rogoca ga o Jerepoami+ na luvei Nipati (se tiko ga mai Ijipita ni a drovaki Tui Solomoni),+ e lesu sara mai Ijipita o Jerepoami. 3 Era qai talatala me lako yani, e lako sara o Jerepoami kei ira kece na Isireli vei Riopoami, era kaya: 4 “E vakadredretaka o tamamuni na neimami icolacola.+ Ia ke oni vakarawarawataka na itavi dredre e lavaka o tamamuni, moni vakamamadataka na icolacola bibi e vakataqara vei keimami, keimami na qai qaravi kemuni.” 5 E tukuna vei ira o koya: “Moni lesu mai vei au ni oti e tolu na siga.” Era lako sara na tamata.+ 6 E qai taro ivakasala o Tui Riopoami vei ira na qase era dau qaravi Solomoni na tamana ena gauna se bula kina, e kaya: “Na ivakasala cava oni nanuma meu tukuna vei ira na tamata qo?” 7 Era kaya vua: “Ke o yalovinaka vei ira na tamata qo, mo vakayalovinakataki ira, mo vosa vakavinaka tale ga vei ira, era na nomuni tamata tiko ga.” 8 Ia e sega ni muria o koya na ivakasala era vakasalataki koya kina na qase, e taro ivakasala ga vei ira na cauravou era susu vata, era sa nona italai tiko.+ 9 E tarogi ira: “Na cava na nomuni ivakasala meda tukuna vei ira na tamata qo era kaya vei au: ‘Moni vakamamadataka na icolacola bibi e vakataqara vei keimami o tamamuni’?” 10 Era tukuna vua na cauravou era susu vata kei koya: “Qo na ka mo kaya vei ira na tamata era tukuna vei iko, ‘E vakabibitaka o tamamu na neimami icolacola, ia o kemuni moni vakamamadataka mada vei keimami,’ qo na ka mo tukuna vei ira, ‘Na iqaqaloniligaqu lailai ena levu, ena lailai na dibi tamaqu. 11 E vakataqara vei kemuni o tamaqu na icolacola bibi, ia au na kuria na nomuni icolacola. E kuitataki kemuni o tamaqu ena dali, ia au na kuitataki kemuni ena kuita e buki.’” 12 E lako o Jerepoami kei ira kece na tamata vei Riopoami ena ikatolu ni siga me vaka e tukuna na tui: “Moni lesu mai vei au ena ikatolu ni siga.”+ 13 Ia e vosa vakaukaua vei ira na tui. E mani sega ni muria o Tui Riopoami na ivakasala era vakasalataki koya kina na qase. 14 E vosa vei ira me vaka na nodra ivakasala na cauravou, e kaya: “Au na vakabibitaka na nomuni icolacola, au na kuria. E kuitataki kemuni o tamaqu ena dali, ia au na kuitataki kemuni ena kuita e buki.” 15 E mani sega ni vakarorogo na tui vei ira na tamata, ni vakavuna na Kalou dina na veisau qo+ me vakayacora kina o Jiova na ka e tukuna vei Eaija+ na turaga ni Sailo me tukuna vei Jerepoami na luvei Nipati. 16 Ia ni sega ni vakarorogo na tui vei ira kece na Isireli, era kaya vua na tui: “Na cava na neimami ivotavota vei Tevita? E sega na neimami ivotavota vua na luvei Jese. Moni lesu yadua vua na nomuni kalou, kemuni na Isireli! Mo lewa ga na nomu vale, Tevita!”+ Era lesu sara na Isireli ina nodra vale.*+ 17 Ia o Riopoami e lewai ira tiko ga na Isireli era tiko ena koro kece e Juta.+ 18 E qai talai Atorami+ yani o Tui Riopoami, o koya e liutaki ira tiko na vakaroti mera cakacaka vua na tui, era qai vakaviriki koya ena vatu na Isireli me mate. E mani vodoka rawa na nona qiqinivalu o Tui Riopoami me dro i Jerusalemi.+ 19 Era vorata tiko na Isireli na vuvale i Tevita me yacova mai na siga qo.\n2 Veigauna 10


2 Samuela , chapter 16 of the Fijian Bible - with audio narration\nNi sa lako sivia yani na dela ni ulunivanua o Tevita, sa rau sota kei Sipa na dauveiqaravi nei Mefiposeci, sa mai sotavi Tevita kei na vica na asa. Sa vakavodoki tu ena asa oqo e rua na drau nai buli madrai, dua na drau nai soso vaini, dua na drau na vuata ni vula i katakata kei na dua na saqa waini.\n2 Sa tukuna na tui vei Sipa, "Na cava o sa nanuma mo cakava ena ka oqo?" "Na vuvale vakatui me ra vodo kina, na madrai kei na vuata me kedra na cauravou, kei na waini me ra gunuva o ira sa malumalumu ena vanua liwa."\n3 Sa tukuna na tui, "Sa evei ga na luvena na nomu turaga?" Sa sauma o Sipa vua na nona turaga, "Sa tiko vakaidina mai Jerusalemi o koya, ni sa tukuna, 'Ena siga oqo na vuvale e Isireli ena vakatikora lesu na matanitu nei Tamaqu vei au.'"\n4 Sa tukuna na tui vei Sipa, "Na veika kece sa nei Mefiposeci, sa nomu." "Ena yalomalumalumu au sa cuva vei kemuni, me'u kune loloma kina e matamuni, na noqu turaga na noqu tui!" Sa sauma yani o Sipa.\n5 Ni sa lako mai ki Baurimi na tui o Tevita, sa dua na tamata mai na vuvale i Saula, na yacana o Simei na luve i Kira. Sa ruru ka veirukaki tikoga ni sa lako tiko mai.\n6 Sa vakaviriki Tevita ena vatu kei ira kece talega na nona tamata. O ira kece na tamata era sa tu vata kei Tevita kei ira na tamata qaqa e nai matau kei nai mawi.\n7 Ni sa ruru tiko o Simei sa tukuna tiko, "Lako mai, lako mai â€“ tamata daugunu dra, tamata siosio, viavialevu!\n8 "O Jiova sa kauta mai vei iko na dra kece ni vale i Saula, o sa mai veiliutaki tiko kina; ka sa solia kina na matanitu o Jiova vei Apisalome na luvemu. Oqo o sa vesuki ena nomu ca, baleta ni o sa tamata dau via gunu dra!"\n9 O Apisai na luvei Seruia sa tukuna vua na tui, "Na cava e rukaka kina na tui na koli dukalevu oqo? Laivi au me'u lako yani ka musulaka laivi na domona!"\n10 "Na cava me'u cakava vei iko na luvei Seruia? Laiva me ruru me vaka sa solia vei koya o Jiova, 'Rukaki Tevita' â€“ O cei tale me tukuna, 'Na cava o sa cakava kina oqo?'"\n11 Sa tukuna o Tevita vei Apisai kei ira kece na nona tamata, "Raica na luvequ sa lako mai na yagoqu dina sa vakasaqara na noqu bula. Qai vakacava li na kai Penijamini oqo? Laivi koya â€“ laiva me ruru tiko; ni sa vakaroti koya tiko na Kalou.\n12 "Sa rawa ni o Jiova sa vinakata me raica na noqu vakararawataki â€“ o Jiova ga ena sauma vei au ena vinaka ena vuku ni nona ruru ca ena siga oqo."\n13 Ni ra sa lako yani ena sala o Tevita kei ira na nona tamata. O Simei sa lako ena yasana ka dua, ka ruru ca tiko mai, ka viriviri tiko mai ena vatu, ka caqeta tiko mai na kuvu ni soso.\n14 Na tui kei ira kece sa tiko vata kei koya era sa wawale. Era sa vakabulabulataki ira tale e keya.\n15 O Apisalome kei ira kece na Isireli era sa lako mai ki Jerusalemi. Sa tiko vata kei ira o Eitofeli.\n16 Sa yaco o Usaia na Akiti nai tokani nei Tevita sa lako mai vei Apisalome ka tukuna, "Me bula balavu na tui! Me bula balavu na tui!"\n17 Sa tukuna mai o Apisalome vei Usaia, "O koya beka oqo na nomu veitokoni vua na wekamu voleka? Na cava o sega ni lako kina vata kei koya?"\n18 Sa sauma o Usai vei Apisalome, "E sega, ocei era digitaka na Isireli au na tiko kina, au na tiko ga kina.\n19 "Me kena i kuri, o cei me'u na qarava? Me'u kua ni qarava ena mata ni luvena? Me vaka ni'u sa veiqaravi ena matai tamana, ena vaka kina e matamu."\n20 Sa tukuna o Apisalome vei Eitofeli, "Solia nai vakasala ena veika meda cakava."\n21 Sa tukuna o Eitofeli vei Apisalome, "Lako vei iratou na watina lalai na tamamu, era sa biu tu mai me raica na vale â€“ era na rogoca kece na Isireli ni o sa cati mai vei tamamu. Na ligadra kece sa tiko vata kei iko sa na qai kaukauwa mai."\n22 Era sa qai vakaduria e dua na vale laca ena dela ni vale vei Apisalome. Sa qai dau tiko vata kina kei ira na wati tamana lalai ena matadra kece na Isireli.\n23 Nai vakasala nei Eitofeli sa solia ena gauna o ya â€“ sa vaka ga e dua sa taura mai nai vakasala mai vua na Kalou. Sa vakakina nai vakasala nei Eitofeli vei Tevita kei Apisalome.


Minister for Agriculture, Fisheries and Forests, and Rural & Maritime Development and National Disaster Management: Mr. Inia Batikota Seruiratu - Nodra Vosa E Na Dolavi Ni Wainikoro Roadshow\nNadogo Secondary School 10.30am\nWainikoro, Macuata Lotulevu, 3 Evereli, 2014\n· NI TIKO SAKA NA TURAGA BALE NA TUI MACUATA, NAI TAUKEI BOLATAGANE;\n· NI TIKO SAKA NA TURAGA NA TUI nadogo;\n· NI TIKO NA turaga na tui namuka;\n· ni tiko na turaga sauvou;\n· nI TIKO NA TURAGA NAI TALATALA;\n· nI TIKO NA turaga kei na marama, NA CAURAVOU KEI NA GONEYALEWA ENA VANUA VAKATURAGA KO CAUMATALEVU, KEI KEMUNI NA LEWE NI VEIYASANA NI TIKO RAWA ENA MATAKA NIKUA;\n· NI TIKO NA QASENIVULI KEI KEMUNI NA GONEVULI;\n· ni tiko NA VUNIVOLA TUDEI KEI nai tokani cakacaka vakamatanitu.\nB. Na Vakavinavinaka\n· aU vakavinavinaka taumada ena veikidavaki VAKATURAGA E mai vakayacori e na mataka e daidai.\n· vinaka vakalevu na yalo ni veikauwaitaki kei na veivakaturagataki.\n· au vakavinavinaka vakalevu vei keda na lewe ni vanua kei kemuni na gone vuli kei na qasenivuli ni sa tiko rawa ena mataka nikua.\nC. NAI NAKI NI SOQO\n· NA INAKI NI SOQO SIGA RUA KA MAI VAKAYACORI OQO E wainikoro OYA MO NI VUKEI ENA KENA KAU MAI VAKAVOLEKA VEIKEMUNI NA VEIQARAVI NI veitabana ni MATANITU kei ira na i soqosoqo era tiko ena i taudaku ni matanitu.\n· E KAUWAI SAKA TIKO NA MATANITU ENA DREDRE NI NOMUNI DAU YACOVA YANI NA VEIQARAVI NI MATANITU KEI NA LEVU NI NOMUNI I YAU KONI DAU VAKAYAGATAKA. qO E YAVU LEVU TIKO NI NODA SOQO SIGA RUA.\n· E TIKI SARA TALEGA NI VAKANANANU ME VAKAYACORI NA SOQO OQO NA KENA NANUMI ME MAI VAKAMATATATAKI VEI KEMUNI NA VEIQARAVI KEI NA VEIVUKE ESO E TIKO ENA LOMA NI MATANITU ME BALETI KEDA NA LEWE NI VANUA RARABA.\n· sa KOTO KINA NA vakanuinui ni na yaga KA VAKAIBALEBALE NA veiqaravi ka kau tiko mai KI macuata ena soqo siga rua oqo.\nD. NAI Dusidusi Raraba\n· E vutuniyau na vanua vakaturaga ko caumatalevu ena i yau bula.\n· na noda vutuniyau kei na torocake ni noda bula raraba e tiko ga ena noda vakayagataka na veika sa tu vei keda.\n· au via vakadreti keda talega EKE MEDA vakayalomatuataka na noda vakayagata na gauna, vakabibi vei keda nai tabagone.\n· na vakayagataki vakavinaka ni gauna ena vukea na noda rawa ka mai nai yau bula e tu vei keda.\n· vei keda saka nai tubutubu ena yaga meda dau wasea e dua na tiki ni noda gauna me vagolei vei ira na luveda.\n· sa levu na veika era malele kina na gone e viti nikua ka dusia na lailai ni gauna eda vakayagataka tiko na itubutubu vei ira na luveda.\n· vei kemuni na gone vuli ni tiko ena mataka nikua, ni gumatua ena vuli.\n· na veivuke ni matanitu sa tiko me baleta na vuli sa sega kina ni dua nai ulubale veikemuni.\n· ni sa toro cake nai vakatagedegede ni bula, sa torocake vakakina nai vakatagedegede ni rawa ka vakavuli me qai rawa kina na cakacaka.\n· ena vei taba ni vuli sa tiko, ena vinaka vei kemuni na gone moni na rai tale tikoga yani kina vei vuli eso ka na dolava vei kemuni na qaravi ni bisinisi kei na vakayagataki ni qele kei nai qoliqoli.\nE. Na veivakatorocaketaki e macuata\n· au a veiqaravi vaka talai veivuke ena vualiku ena loma ni tolu na yabaki mai na 2008 ki na 2011.\n· a mai cava na noqu veiqaravi ena vualiku ena 2011, e sega ni kena i balebale ni’u na guilecava na nodatou vanua vakaturaga e tolu. au na dau nanuma tiko ga, ka taleva tiko mai na nodatou vanua.\n· a sega soti ni rawarawa na veiqaravi ena vualiku ENA KENA i tekivu.\n· ia, au a marautaka na veiqaravi ni a kauti au vakavoleka sara mai veikemuni na lewe ni vanua, ka rawa talega ga niu mai tokona na ituvatuva virikotori ni matanitu (look north policy), ka mai sucu talega kina nai tuvatuva ni veivakatorocake ena vualiku na northern development programme, me laveti kina na veiqaravi ni veivakatorocaketaki ena vualiku.\n· koni na raica nikua ni sa qai tekivu me vakavotukanataki tiko mai na cakacaka eso ni veivakatorocaketaki ka a sa tekivu tuvani mai na loma ni tolu ki na ono na yabaki sa oti.\n· ena loma ni va na yabaki sa oti, me yacova mai na yabaki oqo, e a vagolea na matanitu e rauta ni rua naDRAU ONOSAGAVULU na milioni na dola ($260m) ki na veikatorocaketaki me baleti macuata, se kena e yacovi macuata mai.\n· qo e wili kina na vakavinakataki ni gaunisala mai nabouwalu ki dreketi (nabouwalu/dreketi highway) ka kena i sau vakailavo e sivia vakalailai na rua na drau ruasagavulu ka walu na milioni na dola ($228m).\n· eso na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena vanua vakaturaga ko caumatalevu ena loma ni gauna qo e oka kina na semati ni livaliva ki dreketi kei seaqaqa ka kena i sau e tini ka va na milioni na dola ($14m), na tara NI KAWAKAWA mai nabiti kei nasigasiga, kau taura rawa tiko ni sa semati oti talega yani na livaliva ki na nodatou koro e mouta.\n· ena yabaki sa oti a mai dolava kina na turaga na prime minister na telecenter e nadogo secondary school se na mona livaliva me vukea vakatabakidua na vakatorocaketaki ni vuli ena loma ni nodatou vanua vakaturaga.\n· ena gauna qo e toso tiko na cakacaka ni ta ni gaunisala e lagi kei nukusere ka kena i sau vakailavo e va na drau na udolu na dola ($400,000), vaka kina na kena e nabunisoqosoqo ka kena i sau e dua na drau na udolu na dola ($100,000).\n· e tiko sara talega nai tuvatuva ena yabaki oqo na tara ni i tikotiko ni nasi ena lagi health centre kei na kena laveti me sa tauni ko seaqaqa. E vakagolea tiko na matanitu e ena yabaki qo e volekata na rua na milioni na dola ($2m) me baleta na tauni e seaqaqa.\n· e yaga sara talega moni kila ni tiko e so na tabana ni veivakatorocaketaki lailai ka ra sa vukei oti kina eso nai soqosoqo kei na lewe ne vanua yadudua e macuata me vaka na bai ni susu toa nei hamid e siberia, kei na nodratou na i tabagone e naleba, ka vaka kina na veivuke ni susu oni e udu, seaqaqa kei na tikina ko dreketi.\n· na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena sega ni cava.\n· nikua sa cakacaka tiko na nodra valenivolavola nai talai veivuke ena vualiku ena vakarautaki ni tuvatuva ni veivakatorocaketaki ena lima na yabaki mai oqo (Divisional development plan) ka kena vakanananu levu me vukea ka vakamatamatataka tiko na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena vualiku.\n· au BOLEI KEDA ENA VUKU NI NODA I TAVI KINA VEIVAKATOROCAKETAKI.\n· na cakacaka ni veivakatorocaketaki e cakacaka ni veitauri liga.\n· ni sa kauta mai na gaunisala, na livaliva kei na wai na matanitu e noda i tavi meda raica na veika eso eda rawa ni vukei keda kina vaka i keda me qai mana kina na cakacaka ni veivakatorocaketaki.\nF. nai tuvatuva lelevu ni matanitu\n· sa vakanamata tu ko viti ki na noda veidigidigi levu ka sa mai kacivaka oti na matanitu ni sa na VAKAYACORI ENA i ka 17 ni seviteba ni yabaki oqo.\n· au sa veivakauqeti vei keda na se bera ni vola yaca ni veidigidigi meda vola yaca rawa.\n· vei keda eda sa veisautaka na noda i tikotiko ka duatani mai na vanua eda vola yaca taumada kina ena dodonu me na veisau talega na noda “Card” ni veidigidigi ka ratou na wavoki tiko mai kina na kena tabana ena vula ko me kei na jiune mena laurai na veitikina vakaoqo.\n· na veididgidigi ni yabaki oqo ena duatani baleta ena qai matai ni gauna mera sa na veidigidigi kina nai tabagone mai na yabaki tini ka walu.\n· oqo e tiki tiko ni vakanananu ena loma ni matanitu levu mera sa vakaitavi na noda i tabagone ena kena digitaki na noda matanitu kei na nodra vakaitavi ena lewa ni kena cicivaki na noda vanua.\n· vei keda nai tubutubu ena yaga me da sa tekivu veitalanoa tiko vakavuvale ka mera vakananumi na noda i tabagaone era sa na veidigidigi ena bibi ni i tavi ni kena lewai na noda matanitu.\n· kivei keda na lewe ni vanua raraba, na lewa ni matanitu mena kauti keda yani kina noda veisiga ni mataka sa tiko ligada.\n· sa koto saka kina na vakanuinui nida na yalomatua sara ena noda digitaka na noda matanitu.\n· e dodonu talega me tiki ni noda vakavakarau ni veidigidigi na noda wilika ka me da kila na noda yavu ni vakavulewa vou.\n· au vakabauta ni tiko eso nai lavelave ena nodratou volau na vakalesilesi ni tabana ni tukutuku ni matanitu mena veisoliyaki tiko vei keda.\nG. NA NODA I Tavi YADUDUA\n· vei keda saka na tiko rawa ena siga nikua e tiko na nodai i tavi ena kena tarai na noda vanua ME viti vinaka vei keda taucoko (Better fiji for all).\n· e noda i tavi NA vakateteI ni bula veiyaloni kei na veilomani ena noda vei itikotiko.\n· NA BULA SAUTU kei na tiko vinaka, E viti nikua kei na veisiga ni mataka, ena YAVUTAKI ga ENA VEILOMANI, NA VEIYALONI kei na bula ni cakacaka vata.\nH. VAKANUINUI VINAKA\n· au vakavinavinaka vakalevu ena nomuni tiko vakalewelevu ena mataka E DAIDAI.\n· ena dua saka tiko na gauna nikua au na vinakata meda na veitalanoa KINA meu rogoca na domomuni na lewe ni vanua ena vuku ni veiqaravi ni matanitu.\n· SA KOTO kina na noqu vakanuinui ni NA GAUNA vinaka vei keda meda na sota ka veikilai kina.\n· SA KA DOKAI SAKA VEI AU NIKUA MEU MAI DOLAVA NA VEIQARAVI NI MATANITU NA WAINIKORO ROADSHOW NI 2014.


E Rawa Vakacava ni “Kedra iVoli e le Levu” na iSoro i Jisu—Maciu 20:28\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bicol Bislama Bulgarian Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kamba Kannada Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mapudungun Mingrelian Mongolian Myanmar Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Romany (Macedonia) Cyrillic Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tsonga Turkish Turkmen Twi Ukrainian Urdu Uzbek Uzbek (Roman) Venda Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE vakayagataka na Kalou na isoro i Jisu me vakabulai kina na kawatamata mai na ivalavala ca, kei na mate. E kaya na iVolatabu ni veivoli lesu na dra vakadavei i Jisu. (Efeso 1:7; 1 Pita 1:18, 19) Sa rauta me tukuna o Jisu ni “solia na nona bula me kedra ivoli e levu.”—Maciu 20:28, King James Version.\nCava me dua kina na “kedra ivoli e le levu”?\nA buli o Atama me uasivi, e rawa tale ga ni bula tawamudu. Ia a kau tani kece vua qori ni talaidredre vua na Kalou. (Vakatekivu 3:17-19) A vakadewa vei ira na luvena na ivalavala ca. (Roma 5:12) Sa rauta me kaya na iVolatabu ni “volitaki” koya, kei ira na nona kawa ina ivalavala ca kei na mate. (Roma 7:14) E sega ni dua na nona kawa e rawa ni volia lesu na ka e vakayalia o Atama nira ivalavala ca kece.—Same 49:7, 8.\nE lomani ira na kawa i Atama na Kalou ena ituvaki vakaloloma era tu kina. (Joni 3:16) Ia ni Kalou lewadodonu, e vinakata me dua na yavu vinaka ni nona vosota na ivalavala ca. (Same 89:14; Roma 3:23-26) Nona lomana na kawatamata e uqeti koya me vakarautaka na yavu me vosoti, qai vakaoti kina vakadua na ivalavala ca. (Roma 5:6-8) Na yavu e vakarautaki qori na ivoli.\nE rawa ni vakamacalataki vakacava na ivoli?\nE tolu na ka e kilai me baleta na “ivoli” e cavuti ena iVolatabu:\nE isau ni dua na ka.—Tiko Voli Mai na Lekutu 3:46, 47.\nE veisereki.—Lako Yani 21:30.\nE veirauti vinaka kei na ka e vakayali. *\nRaica mada se vakaibalebaletaki vakacava e tolu na tikina qori ina isoro ni veivoli i Jisu Karisito.\niSau ni dua na ka. E kaya na iVolatabu nira “voli ena isau levu” na lotu vaKarisito. (1 Korinica 6:20; 7:23) Na kedra isau na dra i Jisu, a “voli ira kina na tamata me nona na Kalou mai na yavusa kece, na vosa kece, na matatamata kece, kei na matanitu kece.”—Vakatakila 5:8, 9.\nVeisereki. E rawa ni ‘veisereki na ivoli’ mai na ivalavala ca ena vuku ni isoro i Jisu.—1 Korinica 1:30; Kolosa 1:14; Iperiu 9:15.\nVeirauti vinaka. Na isoro i Jisu e veirauti vinaka kei na bula uasivi a vakayalia o Atama. (1 Korinica 15:21, 22, 45, 46) E kaya na iVolatabu: “Ena nona talaidredre gona e dua ga na tamata [Atama] e okati kina e levu mera ivalavala ca, ia na nona talairawarawa e dua ga na tamata [Jisu Karisito] era na okati kina e levu mera yalododonu.” (Roma 5:19) E rawa gona nida kaya ni nona mate e dua e saumi kina na kedra ivoli e levu na tamata ivalavala ca. Io na isoro i Jisu e kedra “ivoli veirauti na tamata kece” me yaga vei ira yadua era vakabauta.—1 Timoci 2:5, 6.\n^ para. 11 Ena iVolatabu ni vakadewataki na vosa taumada “ivoli” e tiko kina na vakasama ni isau, se na ka e soli me saumi kina e dua na ka. Kena ivakaraitaki, na vu vakaIperiu na ka·pharʹ, e kena ibalebale, “ubia.” (Vakatekivu 6:14) E dau vakaibalebaletaki ena kena ubi na ivalavala ca. (Same 65:3) E tautauvata qori kei na koʹpher, e vakaibalebaletaka na isau e saumi me ubi kina se sereki. (Lako Yani 21:30) Na vosa vaKirisi tale ga na lyʹtron, e vakadewataki me “ivoli,” rawa ni kena ibalebale tale ga “isau ni veisereki.” (Maciu 20:28; The New Testament in Modern Speech, by R. F. Weymouth) Era vakaibalebaletaka na dauvolavola e Kirisi na vosa qori, ina kena saumi na kaivesu me sere, se sereki kina e dua na bobula.\niMeli iMeli E Rawa Vakacava ni “Kedra iVoli e le Levu” na iSoro i Jisu?


WILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Emberá (Catío) Emberá (Chamí) English Esan Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hawai’i Pidgin Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hungarian Sign Language Hunsrik Iban Ibanag Icelandic Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kabardin-Cherkess Kabiye Kabuverdianu Kachin Kalanga (Botswana) Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Khakass Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mari Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Myanmar Myanmar Sign Language Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Pomeranian Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Vlax, Russia) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Samoan Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tamil (Roman) Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Tewe Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Udmurt Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nNa levu ga ni noda vulica na nona itovo e dua, eda na kilai koya vinaka kina, eda na veitokani voleka tale ga. Ena va sara ga qori noda kila na itovo ni Kalou, na levu ga ni noda vulica na nona itovo, eda na kilai koya vinaka kina, eda na veitokani voleka sara. Ia na itovo kece e kilai kina na Kalou, e vakasakiti duadua na nona kaukaua, vuku, lewadodonu kei na loloma.\n“Oilei, kemuni na Turaga Cecere Duadua Jiova! Raica! Oni bulia na lomalagi kei na vuravura ena nomuni kaukaua levu.”—JEREMAIA 32:17.\nE vakadinadinataki na kaukaua ni Kalou ena nona ibulibuli. Me kena ivakaraitaki, ni o duri tu e tautuba ena dua na siga katakata, na cava o vakila? Na warumisa ni matanisiga. Ia na kena dina ni o sa vakila sara tiko ga na kaukaua ni ibulibuli i Jiova. E vakacava sara mada na kaukaua ni matanisiga? Na katakata ena uto ni matanisiga e rauta ni 15,000,000 na dikiri celsius. Ena veisekodi, e kaburaka mai na matanisiga na igu e tautauvata na kacabote ni drau vakamilioni na bomu niukilia.\nIa e somidi sara na noda matanisiga ni vakatauvatani kei na levu ni kalokalo e sega ni wiliki rawa ena noda vuravura kei na lomalagi. Era kaya na saenitisi ni dua vei ira na kalokalo levu duadua e vakatokai na UY Scuti, e rauta ni 1,700 na levu ni kena raba ni vakatauvatani kei na matanisiga. Ke sosomitaka na kalokalo levu qori na matanisiga, na kena raba ena kovuta vakadua na noda vuravura me sivita tale na vuravura e vakatokai me Jupiter. E matata kina na ka e tukuna o Jeremaia, oya ni bulia na Kalou o Jiova na vuravura kei na lomalagi ena nona kaukaua.\nE yaga vakacava vei keda na kaukaua ni Kalou? E vakatau vakalevu na noda bula ena ibulibuli ni Kalou, me vaka na matanisiga, kei na levu tale na iyaubula ni noda vuravura. E vakayagataka tale ga na Kalou na nona kaukaua me yaga vei keda yadudua. Ena sala cava? E solia na kaukaua vei Jisu ena imatai ni senitiuri me vakayacora kina eso na cakamana vakatubuqoroqoro. Eda wilika: “Era sa rai na mataboko, era lako na lokiloki, era vakasavasavataki na vukavuka, era rogo na didivara, era vakaturi na mate.” (Maciu 11:5) Vakacava nikua? E kaya tale na iVolatabu: “E solia na kaukaua vei koya e oca . . . o ira na nuitaki Jiova era na vakaukauataki tale.” (Aisea 40:29, 31) E rawa ni solia na “kaukaua e uasivia na kaukaua ni tamata” meda valuta se vosota kina na veika dredre kei na veivakatovolei. (2 Korinica 4:7) Macala ga nida na volekata na Kalou e dau vakayagataka vakayalololoma na nona kaukaua ena vukuda.\n“Sa levu sara ga na nomuni cakacaka i Jiova! Oni sa cakava kece vakavuku.”—SAME 104:24.\nNa levu ga ni noda vulica na veika e bulia na Kalou, eda na qoroya vakalevu na nona vuku. E dua na vakadidike era dau cakava na saenitisi mera vakadikeva kina na ibulibuli i Jiova, oti ra qai vakatotomuria ena ka era bulia, e vakatokai ena vosa vakavalagi me biomimetics se biomimicry. Era rawa ni vakatotomuria e dua na ka lailai sara qai totolo se vakaitamera me vaka na waqavuka levu.\nDua na ibulibuli vakasakiti na yaloka ni matada\nE laurai na vuku ni Kalou ena vakatubuqoroqoro ni ibulibuli ni yagoda. Vakasamataka mada ni kunekunetaki e dua na gone. E tekivu sara ga ena gauna e buli kina e dua na sela, ni vakamau na yaloka i yalewa kei na wai i tagane, ena maroroi tiko ena sela qori na itukutuku matailalai kece me baleti gone. Ena qai wasewasei me buli kina e levu tale na sela e tautauvata ga na kedra irairai. Toso na gauna sa duidui na kedra ibulibuli me vica vata tale na drau na sela, era tekivu buli kina na sela ni dra, nave kei na sui. Sa na laurai sara na gacagaca qai tekivu yavavala. Ena loma ga ni ciwa na vula sa na tubu na sela qori me dua na gonedramidrami e buli ena vica vata na bilioni na sela. Na vukutaki ni ibulibuli qori e levu era duavata kina kei na dauvola iVolatabu ni kaya: “Au vakacaucautaki kemuni ni vakatubuqoroqoro qai veivakurabuitaki na noqu buli.”—Same 139:14.\nE yaga vakacava vei keda na nona vuku na Kalou? E kila vinaka na Dauveibuli na ka me vakamarautaki keda. Na levu ni nona kilaka kei na nona kilai keda vinaka, e vakarautaka kina na ivakasala vuku ena nona Vosa na iVolatabu. Me kena ivakaraitaki, e uqeti keda: “Ni dau veivosoti tale ga vakarawarawa.” (Kolosa 3:13) Vakacava e ivakasala vuku qori? Io. Era kaya na vuniwai ni veivosoti e rawa ni moce vinaka kina e dua, ena sega ni tubu vakalevu nona dra. Ena rawa ni lailai tale ga kina na lomabibi kei na so tale na tauvimate. Na Kalou e vaka e dua na itokani vuku dau veikauaitaki qai sega ni cegu nona vukei keda ena ivakasala momona, e yaga tale ga. (2 Timoci 3:16, 17) Vakacava o taleitaka na itokani va qori?\nE “taleitaka na lewadodonu o Jiova.”—SAME 37:28.\nE dau dodonu tu ga na ka e cakava na Kalou. E “sega ni rawa vua na Kalou dina me caka ca, me cala o koya e Kaukaua Duadua!” (Jope 34:10) E dau vakataulewa dodonu o Jiova, e cavuta sara ga qori na daunisame ni vakamacalataki koya tiko: “Oni na lewai ira vakadodonu na veimatatamata.” (Same 67:4) O “Jiova e raica na loma ni tamata,” e sega gona ni dua e rawa ni vakaisini koya, ni dau kila na dina ni ka kece me vakatulewa dodonu kina. (1 Samuela 16:7) E kila vinaka tale ga na Kalou na lewa ca kei na veivakaisini e vakayacori tiko e vuravura, e yalataka gona nira sa vakarau ‘muduki tani e vuravura na tamata ca.’—Vosa Vakaibalebale 2:22.\nNa Kalou e sega ni turaganilewa voravora, me vaqara cala tiko ga me vakatauitotogi kina. E dauyalololoma ena gauna veiganiti. E kaya na iVolatabu: “O Jiova sa yalololoma qai dauveinanumi,” vei ira mada ga na tamata ca ke ra veivutuni mai vu ni lomadra. Dua dina na ivakaraitaki vinaka ni lewadodonu qori.—Same 103:8; 2 Pita 3:9.\nE yaga vakacava vei keda na lewadodonu ni Kalou? E tukuna na yapositolo o Pita: “[E] sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou, ia e vakadonui ira era dokai koya ra qai cakava na ka e vinakata mai na veivanua kece.” (Cakacaka 10:34, 35) E yaga vei keda na nona lewadodonu na Kalou ni sega ni dau veivakaduiduitaki se dau veitovaki. Se mani matatamata cava eda cavutu mai kina, vanua, ivakatagedegede ni vuli, se itutu, e se rawa tiko ga ni vakadonui keda o koya meda sokaloutaki koya tale ga.\nNa Kalou e sega ni dau veivakaduiduitaki, e rawa ni yaga vei keda qori se mani vanua cava eda cavutu mai kina se noda itutu vakavanua\nE vinakata na Kalou meda kila na nona lewadodonu me rawa ni yaga tale ga vei keda, qori na vuna e tiko kina na noda lewaeloma ena gauna e buli keda kina. E vakamacalataka na iVolatabu ni ‘volai tu e lomada’ na lewaeloma, me “ivakadinadina” ni vinaka se ca na noda itovo. (Roma 2:15) E yaga vakacava vei keda? Ke vakavulici vinaka noda lewaeloma ena uqeti keda meda cata na ivalavala e veivakaleqai se tawadodonu. Nida ivalavala ca tale ga ena uqeti keda meda veivutuni, oti da qai vakadodonutaka noda sala. Na noda kila vinaka gona na ivakarau ni nona lewadodonu na Kalou ena vukei keda meda toro volekati koya!\n“Kalou ga na loloma.”—1 JONI 4:8.\nE dau vakaraitaka na Kalou na kaukaua, vuku kei na lewadodonu, ia e sega ni tukuni ena iVolatabu ni o koya na kaukaua, vuku kei na lewadodonu. E tukuni ni Kalou ga na loloma. Na vuna? Na nona kaukaua e rawa ni laurai ena ka e cakava, na nona lewadodonu kei na vuku e dusimaki koya ena ka e cakava. Ia na nona loloma e dau uqeti koya ena ka me cakava. Na ka kece gona e cakava ena yavutaka sara tiko ga ena nona loloma.\nE sega ni dua na ka e dredre vei Jiova, na nona loloma ga e uqeti koya me bulia na ibulibuli era vuku e lomalagi vaka kina e vuravura, ra qai marautaka na nona loloma kei na noda dau veikauaitaki. Ni vakarautaka na vuravura meda bula kina, e cakava me veiganiti kei na noda bula. E lomani keda kece “ni dau vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka.”—Maciu 5:45.\nKena ikuri, o “Jiova” e “dau veikauaitaki qai dau yalololoma.” (Jemesa 5:11) E lomani ira na saga tiko mai vu ni lomadra mera kilai koya, ra volekati koya tale ga. E kauaitaki ira yadudua. Io, e ‘kauaitaki ira dina o koya.’—1 Pita 5:7\nE yaga vakacava vei keda na loloma ni Kalou? Eda dau marautaka na totoka ni dromu ni matanisiga. Eda marautaka tale ga na rogoca nodra dau dredre na gone. E taleitaki sara nona lomani keda e dua na wekada. De dua eda sega ni gadreva na veika qori, ia e vakalougatataki kina noda bula.\nE yaga tale ga vei keda e dua na ivakaraitaki ni nona loloma na Kalou, oya na masu. E uqeti keda na iVolatabu: “Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka.” Me vaka ga e dua na tama dauloloma, e vinakata meda torovi koya me vukei keda ena ka eda kauai kina vakalevu. Ena nona loloma tawayalani e yalataka kina o Jiova ni na ‘taqomaka na lomada kei na noda vakasama na vakacegu ni Kalou.’—Filipai 4:6, 7.\nVakacava o sa qai kila vinaka na Kalou ena ivakamacala lekaleka qori me baleta nona itovo me vaka nona kaukaua, vuku, lewadodonu, kei na loloma? Ke o via kila e levu tale na ka vinaka me baleti koya, o sureti mo vulica na ka sa cakava oti, kei na ka ena qai cakava me yaga vei iko.\nO Jiova duadua ga e kaukaua, vuku, qai dau lewadodonu, ia eda dau taleitaka sara vakalevu nona loloma\nBula Vakaidewadewa se Buli? Vaqaqacotaka Nomu Vakabauta na Kalou Vakabauta na Kalou Kalou Saumi na Taro Vakaivolatabu\nO na rairai kurabuitaka na veika sa cakava na Kalou me baleta na gauna totoka sa tu qo e matada.\niMeli iMeli Na Cava e Kilai me Baleta Nona iTovo?


1O Sa Tovolea Mada na XXXX Live Match Broadcast - 1 XBET Canlı Bahis - Stream - 1xBet Live | 1XBET\n1O Sa Tovolea Mada na XXXX Live Match Broadcast? 1XTiko Bula ni Veidina\n1iTikotiko ni x Dodonu ;\nVeitaratara ga kei na isau levu vata ga, vakaraica e dua na vanua totoka ka kaukauwa ni veika e dau cakava? Vinakata mo solia na veivakayadrati bula kei na veivakayadrati bula? Sa donu vinaka, kevaka eda kaya ni tiko e dua na vanua ni veivakayadrati ena veika oqo? 1O sa tovolea beka na veisotari bula kei na xtik?\nAu vakabauta ni sega sara ga ni dua na iwiliwili ni tamata era a vakatovolea ka veivutunitaka.. Madigi cecere, ena rawa kina vei iko mo cakava na komidi ni veimataqali vesa kei na veidutai eso ka soli talega kina na madigi mo vulica na veisotari e tarava mai ena digidigi ni veika e dau susugi mai 1XT.\n1Veisotari kei na Streaming ena Taleitaki Vakalevu Cake Sara ena iVakatakilakila ni XXX Multi Live\nVanua ni veisoqaso ni 1XBa Kilai Levu, Initaneti 4 vinaka vakalevu na kena rawa ni cakava na veisoliyaki me baleta na kena e veisotari, solia na madigi me da qito ka sarava na veisotari bula kei na madigi gugumatua cake. E vuqa na mata ni veika sotavi era vakarautaka na vakadrodroi bulabula. Ia,, rawa ni vakamuri e vica na veisotari ena dua vata ga na gauna, 1E kilai tu o X-donu me dua na dau veivaqaqai me baleta na vanua ni veivakayadrati.\n1iTuvaki Vinaka ni XXX Live Stream\n1VXA, vakarautaka na kakaburaki vinaka duadua ni iyaloyalo e veisotari kei na kena vakasotari kei na kena e totoka na nodra raica na veisisivi vata kei ira era veisisivi vata tiko kei ira era veisisivi tikoga. E dua vei ira na vinaka ni mata oqo, ena vakarautaka na mata oqo e dua na madigi vei ira me ra kila vakatotolo sara na macala ni koti ni kena veidutaitaki ena mata ni veika tale eso.\n1xVolasa Turria ;\n1Veivala na Toa X Qai X Qai\nMadigi cecere, ikuri ni digidigi ni bonus kei na ivakatagedegede ni soqo e cecere, na veimataqali digidigi ni qito ena gauna vata ga oqori sa na rawa kina me ra digitaka e vuqa na dauqito na vanua oqo. Me ikuri ni sala bula, 1E ivakadei ni veivala O XTiko me dua na vanua e rawa ni vakamuri vakadodonu ena were ka biu kina na veivala.\nNa vakatovotovo, ka se qai dreta sara ga oqo na mata me vakataka na veitau kei na vakatautau ni ose, tauyavutaka e dua na vanua bibi ni ka ni veivakabauti me baleta na mata ni veika ni veivakayadrati ni 1XBa me baleta na veisotari bula kei na veidutaitaki ni kena vakamuri. Vakatauvatataki ni sa rui levu na tautauvata, vakalevutaka na ivakarau ni veivanua era via sarava na bula e tautauvata kei na vuqa na veimataqali qito me dreta na vakasama ki na veimataqali vanua ena sala oqo.\n130 Bonus 1x-e-i-na-ki-i-ra ;\n1BONUS NI XX\n1mata ni veidinadina xx, ka vakatokai me dua na mataveilawa uasivi duadua ena tabana ni cakacaka. Kidavaki e dua na ivakamacala mai na mataveilawa oqo vei ira na lewenilotu. Ena soli talega vei iko e dua na bonus ni veivakatovolei ena nomu rejisita ena mataveilawa. E sega ni gadrevi mo vakacuruma na isau ni vakatovolei oqo.\nIa,, e gadrevi mo vakayagataka e sivia na iyalayala e ra ni nomu bonus ni veikidavaki. Bu sitedeki bir diğer bonus ise casino’;nun hoşgeldin bonusu. Na bonus oqo e vakayagataki walega ena qito bula ni qito ni qito. O ira kece era sa volayaca ki na mataveilawa oqo era na ciqoma ga vakadua e dua na isau ni veikidavaki. Na vo ni ivotavota e dau soli vakawasoma.\niVakatakilakila ni Vakatovotovo 1xBa ;\nSa vakarautaki tu na iyaya ni iyaya ni saumi mai na ivakarau ni nomu vakayagataka. Vata kei na bonus oqo mai na levu ni ilavo o vakacuruma ena vakacuruilavo yadua, sa yaco me taleitaki cake na nomu gauna ena mataveilawa.\nSa tu vei iko na madigi e vuqa mo qaqa kina ni ko vakayalia ena vanua ni veikau. Ena levu cake na ilavo e soli mai vei iko kei na ivakasokumuni ni dinau. E rawa talega ni o marau vata kei na veiyaya cokovata kei na iyaya digitaki tale eso. E tiko talega e dua na ilavaki vakidacala vei ira na lewenilotu ena iwase ni veivakayadrati bula.\n1XTAB DIRECT SUPPORT KEI NA NODRA VAKASAMA NA LEWENILOTU\nE dua vei ira na veiqaravi vinaka duadua ena vuravura ni veika tale eso sa tiki ni veitokoni vakadodonu. Veitokoni vei ira na kasitama ena veitokoni vakadodonu, rawa kina vei ira na lewenilotu me ra walia vakatotolo na leqa. Na iwasewase oqo, ka dau cakacaka tikoga ena gauna osooso ni vanua, kunea na iwali ni leqa e rawa ni yaco ena dua na gauna lekaleka ena vanua ka rawa kina vei ira na lewenilotu me ra gauna vinaka cake.\nEna gauna vata oqori, e vuqa na lewenilotu era kerea, vakatutu, veivuke ena kena vakavinakataki na nomu gagadre kei na kudru ena nomu ciqoma e levu na itukutuku me baleta na mataveilawa. Na vanua ni veivakatarotaki e oka talega kina na nodra railesu na lewenilotu ka vakatara me tomani tikoga kina na kena railesuvi vakaikoya. Na mata ni veivakabauti 1xba era lewai mai vei ira na tamata kila ka sa dua na vanua vinaka sara ena ituvaki vinaka.


2 Samuela , chapter 13 of the Fijian Bible - with audio narration\nO Apisalome na luvei Tevita sa dua tiko na ganena rairai vinaka, na yacana o Tema; o Aminoni na luvei Tevita sa dau domoni koya.\n2 Na levu ni nona dodomo sa vakavuna kina me tauvimate, ni se goneyalewa savasava o Tema. Oqo na vuna e sega ni cakava rawa kina vua e dua na ka o Aminoni.\n3 Sa dua tiko nai tokani vinaka nei Aminoni na yacana o Jonatave na luvei Simea, na taci Tevita. Sa tamata lawaki levu sara o Jonatave.\n4 Sa tukuna sara vei Aminoni, "Na cava na vuna o sa lila tikoga kina e veisiga?" O iko na luve ni tui, e sega beka ni o na tukuna mai vei au? Sa qai tukuna vua o Aminoni, "Raica au sa rui domoni Tema vakalevu na ganei Apisalome na taciqu."\n5 Sa tukuna vua o Jonatave, "Davo tiko ena nomui davodavo me vaka e dua sa tauvimate levu. Ni sa lako mai o tamamu ka raici iko, tukuna vua, 'Au kerea, me lako mada mai o Tema na ganequ, me solia na kequ, me vakarautaka na kequ e mataqu, me'u raica ka kania mai ligana.'"\n6 Sa davo tiko o Aminoni ka vakamatematei koya sara tu, ni sa lako mai na tui ka raici koya â€“ sa tukuna sara vua na tui, "Au kerea me lako mada mai o Tema me cakava mada e so na keke e mataqu, me'u qai kania mai ligana."\n7 Sa talatala o Tevita vei Tema ka vaka: "Lako ki na vale nei ganemu o Aminoni ka vakarautaka na kakana vua."\n8 Sa lako ki na vale nei Aminoni o Tema, sa davo tiko o Aminoni. Sa taura na falawa ka vakarautaka na keke e matana ka vavia.\n9 Sa kauta mai na kakana ka biuta e matana me kana â€“ ia, sa bese ga ni kana o Aminoni. Sa vosa yani o Aminoni, "Me lako tani kece na tamata mai mataqu." Era sa lako tani kece yani.\n10 Sa tukuna o Aminoni vei Tema, "Kauta mai na kakana ki noqu rumu ni moce me'u kana kina mai ligamu." Sa kauta mai na keke o Tema vei Aminoni na ganena ki nona rumu ni moce.\n11 Ni sa kauta mai na madrai ki vua me kana, sa vesuki koya o Aminoni ka tukuna vua, "Lako mai na ganequ, daru mai davo mada."\n12 Sa sauma vua o Tema, "Sega na ganequ, kua ni tauri au vakaukauwa, sa sega ni dodonu me caka na ka oqo e Isireli, kua ni cakava na ka veivakatorosobutaki oqo!\n13 "O au, me'u kauta ki vei na noqu vakamaduataki oqo? Kei iko, o na vaka e dua na lialia e Isireli. Au kerea, mo vosa vua na tui, ni na sega ni bureitaki au vei iko o koya."\n14 Sa sega ga ni via rogoca na domona; baleta ni sa kaukauwa cake, sa qai tauri Tema vakaukauwa ka kucuvi koya.\n15 Sa ca vakalevu na yalo i Aminoni vei Tema, sa levu cake na kena ca, mai na nona a domoni koya e liu. Sa tukuna vua o Aminoni, "Mo tucake, ka lako tani!"\n16 Sa tukuna o Tema vua, "Me kua sara, na ca ni nomu vakatalai au, ena levu cake mai na ca ni nomu kucuvi au." Sa sega ga ni via rogoci koya o Aminoni.\n17 Sa kacivi ira mai na dauveiqaravi ka tukuna, "Raica, me kautani na yalewa oqo mai vei au ka vakota na katuba ni sa lako yani."\n18 Sa daramaka tiko o Tema e dua nai sulu duirokaroka mei vakatakilakila ni goneyalewa savasava ka luve ni tui. Era sa biuti koya e tuba ka vakota na katuba.\n19 Sa boroya na dravusa e uluna o Tema ka basubasuka nai sulu duirokaroka e tokara tiko ka biuta na ligana e uluna ka lako yani ni sa tagi vakararawa tiko.\n20 Sa tarogi koya o Apisalome na ganena, "Sa moceri iko o Aminoni na ganemu? Mo tauri iko vakamalua na ganequ â€“ o koya e ganemu, mo kua ni kauta sara e lomamu na ka oqo." Sa tiko ga e vale nei Apisalome o Tema.\n21 Sa cudru vakalevu na Tui o Tevita ni sa rogoca na veika oqo.\n22 O Apisalome sa sega ni tukuna e dua na ka vinaka se ka ca vei Aminoni na tacina, ni sa cati Aminoni o Apisalome baleta ni a kucuva na ganena o Tema.\n23 Sa oti e rua vinaka na yabaki, o Apisalome sa kotivi ira tiko na sipi mai Peali-Asori, oqo sa voleka i Ifereimi; sa sureti ira kece na luve ni tui o Apisalome.\n24 Sa lako mai o Apisalome vua na tui ka tukuna, "Mo raica ni ra sa kotiva tiko na sipi na dauveiqaravi, au kerea me lako na tui kei ira na nona tamata vata kei na nona dauveiqaravi."\n25 Sa tukuna na tui vei Apisalome, "Sega na luvequ, me kua ni da lako kece, de keimami vakaocaoca vei iko." Sa cikevi tamana tiko â€“ ia, sa sega ga, sa qai vakalouvinakataka ga.\n26 Sa qai kerea o Apisalome, "Kevaka o sa sega ni lako, ia, me lako mai o Aminoni na taciqu." Sa tukuna mai na tui, "Na cava me lako kina o Aminoni vata kei kemuni?"\n27 Sa cikecike ga o Apisalome, sa qai vakatarai Aminoni, na tui, me lako, kei ira kece na luve ni tui me lako vata kei koya.\n28 Sa vakaroti ira oti na nona tamata o Apisalome ka vaka: "Mo ni raica tiko ni sa mamarau tiko vakalevu o Aminoni ena waini, ka sa yaco me'u tukuna yani, 'Mo ni mokuta, mo ni vakamatei koya sara!' Mo ni kua ni rere, sa sega beka ni'u vakaroti kemuni? Mo ni yalovakatagane ka yatedei."\n29 O ira na tamata nei Apisalome era sa cakava vei Aminoni me vaka sa vakarota o Apisalome. Era sa tucake kece na luve ni tui â€“ o ira vakayadua sa ciciva na nodra Meule ka dro yani.\n30 Sa qai yaco, ni ra se dro tiko yani, sa yaco vei Tevita nai tukutuku ka vaka: "O Apisalome sa vakamatei ira kece na luve ni tui, ka sa sega ni dua e vo!"\n31 Sa tucake na tui ka dresulaka na nona i sulu ka davo ki na qele, era sa tu kece e yasana na nona tamata ka sa dresulaki talega na nodra i sulu.\n32 O Jonatave na luvei Simea na taci Tevita sa vosa mai ka vaka: "Me kua ni nanuma na noqu turaga ni ra sa mate kece oqo, na luve ni tui, ni o Aminoni duadua ga sa mate. Ni oqo nai vakaro nei Apisalome, mai na siga e a kucuvi Tema kina na ganena.\n33 "O koya oqo, me kua ni kauta sara kina ki yalona na tui, me nanuma ni ra sa mate kece na luve ni tui."\n34 Sa dro o Apisalome. Na cauravou sa vakatawa tiko, sa rai yani â€“ sa raici ira na lewevuqa era sa lako tiko mai ena sala mai delana e na nodra muri tiko yani.\n35 Sa tukuna o Jonatave vua na tui, "Raica, era sa lako tiko mai na luve ni tui; me vaka sa tukuna na nomuni tamata, sa vaka kina."\n36 Sa yaco vaka kina, ni sa oti tikoga na nona vosa vua na tui, era sa yaco dina mai na luve ni tui. Era sa tabalaka na domodra ka qoqolou. Era sa tagi talega na tui kei ira na nona tamata.\n37 O Apisalome sa dro ka lako sara ki Talemai na luvei Ameuti na tui Kesuri. Sa tagicaki na luvena tiko o Tevita ena veisiga.\n38 Sa dro o Apisalome ka yaco ki Kesuri, sa tiko mai kea me tolu na yabaki.\n39 Sa vinakata o Tevitana Tui me lako vei Apisalome. Sa vakacegu oti o koya ena vuku i Aminoni baleta ni sa mate oti.


E “Kauaitaki Kemuni” o Jiova—1 Pita 5:7 | Vulici\nNA CAVA o vakabauta kina na veivosa qori? Dua na vuna ni tukuna sara ga na iVolatabu. E tukuna na 1 Pita 5:7: “Moni biuta vua na nomuni lomaocaoca kece, ni kauaitaki kemuni o koya.” Vakacava o vakadinadinataka ni kauaitaki iko na Kalou?\nVAKARAUTAKA O JIOVA NA VEIKA VAKAYAGO\niVakaraitaki vinaka o Jiova ena nona veikauaitaki qai lomasavu\nE tu vei Jiova na itovo eda vinakata vua e dua na itokani. Era dau veitokani voleka o ira era veilomani qai veikauaitaki. Ia eda kila vinaka ni o Jiova e yalololoma qai kauaitaki keda e veisiga. Kena ivakaraitaki: “[E] dau vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:45) E yaga vakacava na matanisiga kei na uca? Qo e dua vei ira, ni rawa kina vua na Kalou me ‘vakamamautaki keda ena kakana kei na lomada ena marau.’ (Caka. 14:17) Io, e raica o Jiova me levu na kakana e vuravura, ni qori e dua vei ira na ka eda dau vinakata.\nIa na cava era dau walokai kina e levu? Ni levu na veiliutaki era qara ga na itutu kei na ilavo, era sega ni kauaitaka na nodra tiko vinaka na lewenivanua. Sa voleka ni vakaotia o Jiova na kocokoco me sosomitaka na veiliutaki vakapolitiki na veiliutaki ni Matanitu vakalomalagi e kena Tui na Luvena. Ena sega ni dua ena walokai ena gauna qori. Ena gauna qo, o Jiova ena tokoni ira na dausokalou yalodina. (Same 37:25) Qori e dusia ni kauaitaki keda.\nSEGA NI DAU BUROBUROGO O JIOVA\niVakaraitaki vinaka o Jiova ena nona solia vakarawarawa nona gauna\nNa itokani vinaka ena solia nona gauna vei iko. De dua ena vica na aua nomudrau veitalanoataka na ka drau taleitaka. Na itokani vinaka ena vakarorogo matua ni o talaucaka vua nomu leqa se ka o lomaocaocataka. Vakacava e dau va qori o Jiova? Io! E dau rogoca noda masu. E uqeti keda na iVolatabu meda “gumatua ena masu,” da qai “kua ni cegu ena masu.”—Roma 12:12; 1 Ces. 5:17.\nVakacava na balavu ni gauna ena tu vakarau kina o Jiova me rogoca noda masu? Ena sauma vei keda e dua na ivakaraitaki vakaivolatabu. Ni bera ni digitaki ratou na nona yapositolo o Jisu, “e masu tiko vua na Kalou ena bogi taucoko.” (Luke 6:12) De dua a cavuta sara tiko ga na yacadratou kece na tisaipeli, na nodratou itovo vinaka kei na nodratou malumalumu, qai kerei Tamana me vukei koya ena nona digidigi. Ena siga tarava, e nuidei o Jisu ni donu nona digitaki ratou e ganita me ratou yapositolo. Ni “Daurogo masu,” ena taleitaka o Jiova me rogoca na masu kece e cabori mai vu ni lomada. (Same 65:2) Ke mani vakacava na balavu ni noda masulaka tiko e dua na ka bibi, ena kauai tiko ga o Jiova.\nTU VAKARAU O JIOVA ME VEIVOSOTI\niVakaraitaki vinaka o Jiova ena nona rawarawa ni veivosoti\nE dau dredre mada ga vei ira na itokani vinaka mera dauveivosoti. So na gauna e dau mai tini botoilevu na nodrau veitokani dede e rua ni dredre me rau veivosoti. E sega ni va qori o Jiova. E sureti keda kece na iVolatabu meda kerea nona veivosoti, “ni na veivosoti vakalevu o koya.” (Aisea 55:6, 7) Na cava e dau veivosoti kina o Jiova?\nE sega ni vakatauvatani rawa na nona loloma. Na levu ni nona lomani vuravura, e soli Jisu na Luvena me vakabulai keda na kawatamata mai na ivalavala ca kei na leqa. (Joni 3:16) Levu tale na ka e rawati ena ivoli. E rawarawa vua na Kalou me vosoti ira e lomana ena isoro ni veivoli i Karisito. E vola na yapositolo o Joni: “Ke da vakatusa noda ivalavala ca, ena vosota na noda ivalavala ca . . . baleta ni yalodina o koya, e yalododonu tale ga.” (1 Joni 1:9) Rawa nida veitokani tiko ga kei na Kalou ena vuku ni nona veivosoti. Qori ena uqeti keda vakalevu.\nVEIVUKE ENA GAUNA O VINAKATA KINA\niVakaraitaki vinaka o Jiova ena nona tu vakarau ni veivuke ena gauna eda vinakata kina\nEra veivuke na itokani dina ena gauna e vinakati kina. Vakacava o Jiova? E kaya nona Vosa: “Ke bale mada ga [e dua na dauveiqaravi ni Kalou], ena sega ni davo vakatoboicu, ni tokoni koya o Jiova ena ligana.” (Same 37:24) Levu na sala e ‘tokoni ira kina nona dauveiqaravi’ o Jiova. Rogoca mada qo e dua na ivakaraitaki mai St. Croix ena Caribbean.\nDua na goneyalewa lailai e sega ni vakarokorokotaka na kuila ena vuku ni nona vakabauta vakalotu ra qai vakasagai koya na lewenikalasi. E masulaka na veivuke i Jiova, mani vakamacalataka na ulutaga qori ena loma ni kalasi. E vakayagataka na ivola iTalanoa Mai na iVolatabu, e vakamacalataka ni yavutaka nona vakatulewa ena italanoa me baleti Setareki, Mesake, kei Apeteniko. E kaya: “E taqomaki ratou na tolu na Iperiu o Jiova ni ratou sega ni sokaloutaka na matakau.” E solia sara na ivola ya vei ira na vakarogoci koya tiko. Era vinakata na ivola ya e le tinikadua na lewe ni nona kalasi. Dua na ka nona marau na goneyalewa lailai ya ni kila ni vakaukauataki koya o Jiova, e solia tale ga vua na vuku me vakamacalataka kina na ulutaga qo.\nKe o vakatitiqataka nona kauaitaki iko o Jiova, vakasamataka vakabibi na tikinivolatabu me vaka na Same 34:17-19; 55:22; kei na 145:18, 19. Tarogi ira na tacida era sa dede ena dina se na sala cava e vakaraitaka kina o Jiova ni kauaitaki ira. Ni o vinakata tale ga nona veivuke o Jiova, masulaka vua. O na vakila kina nona ‘veikauaitaki.’\niMeli iMeli E “Kauaitaki Kemuni” o Jiova


SERE VOU-COKA NA DABEA-CAGI NI DELAI YATOVA - Viti FM\nSERE VOU-COKA NA DABEA-CAGI NI DELAI YATOVA\nWritten by Ben Ravulo on June 6, 2022\n“CAGI NI DELAI YATOVA”-Na matasere oqo e liutaka tiko o Ledua Cakacaka mai Avea,Vanuabalavu mai na Yatu Lau ka vuqa sara na nodratou sere dau taleitaki ka totoka ni dau rogoca ena vuku ni veivosa matua ka biu vata mai na kena i balebale ena loma ni sere.\n“COKA NA DABEA”-Oqo edua na nodratou sere vou ka taleitaki sara tiko ena gauna oqo ena kena dau vakatagitaki ena VITIFM, kei na kena dau saravi talega na kena i yaloyalo.\nNa sere oqo e talanoataki kina na veikilai erau a bucina edua na Cauravou ni Ketei mai Lau kei na dua na Goneyalewa ni Qelekuro,Namena Tailevu,ka a tekivutaki ena gauna e rau se vuli kina ena Primary school, ena dua na koronivuli mai Vatukoula ena 1978, ni rau se kalasi 8 kina.\nE a qai laki tomana na nona vuli ena Secondary school o cauravou e Ratu Kadavulevu School mai Lodoni, ka gole yani ko goneyalewa me laki vuli ena Ba Methodist e Matavelo mai Ba.Ni oti koya sa qai mani gole sara ko goneyalewa ki valagi ka sa cavuka ekea na nodrau veikilai.\nIa,ni sa oti e vica vata na yabaki,erau sa qai mai sota tale ena kena mai bucini e dua na nodratou soqosoqo ni vuli oti, ka rau mani tomana e kea na nodrau veikilai,ka vakatitobutaki sara na veikilai ka mani vakaqaqacotaki sara ni rau sa laki veidomoni.\nE VAKA E KATA NA TIRI-Oqo nai vosavosa vaka Viti ena biu ena i tekivu ni sere oqo ka kena i balebale ni ‘TOTOLO,VAKAMAWE,QAI TUDEI na veikilai oya,me vaka ni rau se veiklai mai ena gauna ni nodrau vuli ena Primary.\nNai otioti ni qaqana eda rogoca kina na nona i tukutuku na gone yalewa ni Qelekuro mai Tailevu oqo,’NOQU BARAVI VEI NUKU LOA ME NOMU I GADIGADI’.\nNai vosavosa na ‘COKA NA DABEA’,e tautauvata ni sa laki ‘DRE KO MALOLO’,me vaka ni vakaibalebaletaki vei rau,ni rau sa matua sara toka na veiwatini oqo ena gauna oqo.\nVakarorogo mai ena VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM\nVITIFM – ‘E KAMICA QAI KACHI’.\nQaqa na timi ni Black Fern vei Wallaroos.\nTOTOKA NA VAKA ITAVI NI MATAIVALU NI VITI ENA NODRA JIUPILI NA RANADI MAI IGILADI NI KUA.


Na Keli Ni Yau Bula, E Vica Na Pasede E Nona Na I Taukei Ni Qele? - Matavuvale Network\nNa Keli Ni Yau Bula, E Vica Na Pasede E Nona Na I Taukei Ni Qele?\nPosted by M T Waqa on February 8, 2012 at 11:48pm in World Issues\nVei kemuni na va qele, e cava e vagolei vei koya nai taukei ni qele kevaka e keli nai yau bula ena nona qele?\nNa lawa cava e vauca tiko na noda vanua me baleta na vakasama qo?\nPermalink Reply by Cama Waradi on February 11, 2012 at 4:08pm\nSA DUA NA KA TALEI E NA NOMU VAKABASIKATAKA CAKE NA ULUTAGA OQO MEDA MAI VAKADEITAKI KINA...E na daku ni noda vakasama kece nai taukei dina kei Viti e taroga kece tu na taro oqori vinaka vakalevu....Koi au e dua na liga ni veitokoni vei iko, ke mani vakacava na ulunivanua, qakilo se loma ni qara e vunikati tu kina nai sau ni taro, tagane biuti au tiko e yasamu na vei ka vuni e nona bisinisi dina na kalou ni lomalagi........MACIU.10:26.O KOYA MO QAI KAKUA NI REREVAKI IRA:NI SA SEGA NA KA VUNI ME NA SEGA NI VAKARAIRAITAKI,SE TABOGO ME NA SEGA NI KILAI.....Ko Viti lomani e oba na vei ka e vunitaki vua me kila....E TU NA KEDA I VOLA TUKUTUKU ERA VOLA NA NODA QASE,ERA CILI KA YACA NI NODRA LOTU NA TUVITU.(.history of Fiji kiviti makawa page 44.56.e dua na vanua era dau qaravi kalou kina na qase ka ra vakatoka me yacana ko NAI CUVACUVA VEI JIOVA mai Nasautoka Wainibuka.)..NAI VOLA KOYA E VUNIA TU VEI KEDA KO( VATICAN CITY)FREEMASONARY KA LIGA KAUKAUWA DUADUA NA SUNDAY WOSHIPERS KA VAKATOBUICU TU KINA KO VITI KEI ROTUMA...E NA NODRA A LAWAKITAKA KA SOLI VITI KINA KI BERETANIA......E VUQA NA VANUA ERA A SOLI BULA KINA NA QASE E NAI VALU NI LOTU TAUMADA,NA NODRA I YAU BULA E SE TIKOGA E SA LIGA I JIOVA NA NODRA KALOU E NA GAUNA KOYA, KO JISU E NA GAUNA OQO...........E sa vakayacori vakavuqa na vakadidike e kena sagai nai yau bula kei Viti e na gauna era qai via taura kina nai karua ni kalawa sa yali sa yali nai yau bula.........e na qai kuri tale yani ko K K T Mara e a viakelia nai yau bula nei ROKO TUI VANUAKULA NA TURAGASAU MAI VERATA e cilivi ka nodra na TUVITU.\nPermalink Reply by M T Waqa on February 14, 2012 at 1:17am\nVinaka vakalevu Cama, au se qai rogoca vakadua saraga na ka ni wasea toka. Au wasea tikoga na ulutaga qo baleta ni vica na vanua sa laurai ni tiko kina na i yau bula ka na rairai ena dua na gauna lekaleka qo sa na sagai kina me yavalti, ka'u kila ni na vukea vakalevu na noda vanua.\n* Vanuavatu na "Phosphate" sa matua sara tu ga\n*Kopa mai Namosi - sa lako tiko qo na kena sasagataki,\nNa taro ga e tiko se cava na i wasewase e gole vei ira na i taukei ni vanua?\nPermalink Reply by Frank A Robanakadavu on February 11, 2012 at 5:08pm\nBula MT Waqa,\nTaro vinaka qori baleta dua na ka oqori eda dau sega ni kila vinaka tiko o keda na dau vaka qele lelevu mai noda.\nMe sauma nomu taro, na i taukei ni qele e tiko na nona kaukauwa vaka lawa ena Native Lands Trust Act (NLTA) kei na New Mining Act (NMA). Na lawa ni (NLTA) e vakatabaki dua ga me baleta na kena lisi taki na noda dela ni qele. Niu tukuna na dela ni qele, na kena i balebale ya na lisi e kovuta ga na qele ka sega ni kovuta na vatu talei me vaka na copper, Bauxite, Gold, Oil, etc.. Na lawa ni (NLTA) e kovuta ga na lisi taki kei na kena vakayagataki na qele.\nNa (NMA), se New Mining Act e matai, lawa vou ka ratou vola vou walega qo na Ministry of Lands & Minerals Resources. Na kena mai volai vou na lawa qo e "sega ni dodonu vakalawa" baleta ni sega ni Matanitu digitaki vaka lawa e loma ni lawa kei Viti. kevaka dou na via cakacaka ga ena loma ni (NMA) oqo, dou sa cakacaka tiko ena taudaku ni lawa kei Viti. Ena gauna ni na vakalesui tale kina na noda matanitu ki vua na dua tale na Matanitu vaka lawa mai muri, ena rawa ni veilewaitaki o ira na saini taka na tiki ni pepa ni veidinadinati ni keli vatu se Mineral deposits.\nNa i karua, na i wasewase ni royalty ki vua na i taukei ni qele ena saumi vakatabaki dua ga ena kena vakayagataki na nona dela ni qele ka sega ni vatu se waiwai talei ena boto ni qele. Na i katolu, na i wasewase ni royalty esa volai tu ka vauci tiko ena (NLTA). Na i wasewase ni Royalty ni kena volitaki na vatu talei se waiwai e nona vakatabaki dua ga vua na Matanitu Vakalawa. Ia na lawa qo ena lewa taudua ga na matanitu baleta ni noda lawa e vakamurimuria ga na lawa vaka peretania mai na yabaki 1970. Na kena via wasea na Matanitu ki vua na taukei ni qele esa na vakatau sara tikoga vua na matanitu kei na taukei ni dela ni qele baleta kevaka e bese na taukei ni dela ni qele, e sega ni tiko vua na matanitu edua na kaukauwa vaka lawa me kelia na Vatu talei kei na waiwai.\nMai Papua New Guinea mada e rawarawa sara na kena keli na vatu talei, waiwai kei na kasi baleta ni sega tiko na nodra (NLTA) se lawa medremedrea me mai vakataotaka na nodra via JV (Joint Venture) vatakei so na kabani lelevu ni vuravura vakataki CHEVRON, EXXON, etc. Na i taukei ni qele mai PNG eso na i taukei ni qele vakailavo duadua ena wasa pasifika. Era Milionea kece na i taukei ni qele era a keli nodra qele me baleta na Vatu talei, waiwai kei na kasi nikua. O ira kece na i taukei ni qele mai PNG era kauti ira mai na nodra gone vuli vinaka kece vatakei na nodra dui lawyer mera mai saini taka na veidinadinati kei ira na Matanitu kei ira na kabani lelevu era via kelia no nodra qele.\nAu vakabauta ni sa sauma beka eso nomu taru beka ya.\nPermalink Reply by M T Waqa on February 14, 2012 at 1:29am\nFrank A Robanakadavu Vinaka sara vakalevu Frank, sa totoka saraga na i vakamacala, au sa qai taura rawa ni vauci vakalawa na qele ni noda vanua.\nIa sa dua ga na ka e sa bau vakaloloma ni nodra ga na i taukei na dela ni qele e cake. Au kila ni lewe levu na i taukei era sega ni kila tu na lawa oqo.\nO kila ni na rawa ni veisautaki na lawa qo?\nPermalink Reply by Frank A Robanakadavu on February 14, 2012 at 7:03pm\nTaro vinaka tale o qori! Na matanitu nei Laisenia Qarase na SDL Party e mani saga me biuta cake ki Palimedi ena yabaki 2005 - 2006. Na yaca ni vakatutu oqo na "Qoliqoli Bill" se "Customary fishing rights bill". Na i vakatutu oqo a mani coqa mai ko ira na i taukei ni otela lelevu mai na yatu yasawa kei na yasayasa vaka Ra.\nO ira na i taukei ni otela lelevu qo e levu ga era kai Valagi ka vica toka ga na kai idia. Na nodra i liuliu ko Mr Richard Evanson na i taukei ni Turtle Island Resort mai na yatu yasawa. Ko Mr Evanson e a coqata sara vakaukauwa na "Qoliqoli Bill" baleta ena vakavuna mera saumi royalty kivei ira na taukei ni qele na nodra dui Otela ka toka e bati ni matasawa. Na kaukauwa ni nona saqata o Mr Evanson na "qoliqoli Bill" e a mani sauma na nodratou vuka taki ki na Turtle Island Resort o Voreqe Bainimarama kei na nona veitinani me ratou lei bosea kina na kena sagai me vauaviritaki kina o Laisenia Qarase kei na SDL Party.\nNa leqa sa mai yaco ena vuaviri tawadodonu vakalawa ena 2006 e sa mai sogota kina na domoda kei na noda dodonu vaka i taukei ni qele e Viti! Na tamata qo ko Voreqe Bainimarama e Tunidau nei Vunivalu mai Bau ka dodonu me a tokona na Qoliqoli Bill qo. Ia sa leqa gona ni sa cakacaka na i lavo vua me mai noda meca levu duadua.\nMe sauma ga vakalekaleka nomu taro e cake, e rawa ni veisau na lawa kece ena noda matanitu ena sala sa viria koto toka ena noda i vola ni lawa levu ni vanua na 1997 Constitution of Fiji. E vakatau ga vei ira na veiliutaki ena noda vanua mera vakatulewa vakamatau me rawa ni vukei kina o keda na lewe ni Vanua vaka i Taukei. Na matanitu tawa dodonu vakalawa nei Voreqe Bainimarama ena sega ni rawa vakadua ni veisau taka e dua na lawa baleti keda na i taukei baleta matai, e sega ni taukei ni qele, karua, e sega ni tiko vua na (Mandate) se dodonu ni lewe ni vanua vakalawa me veisau taka na lawa ni noda vanua. E rawa ga ni bulia tiko ga na lawa vaka decree. Na lawa vaka decree e rawa ni bulia ga e dua na tamata me vaka na Peresitedi. Na leqa gona ena gauna oqo mai noda ni sa vakayagataki wale tuga na noda peresitedi me i sitaba ga ni vei decree e vinakata o Voreqe Bainimarama kei Aiyas Saiyad Kaiyum. Ni na yaco e dua na veilewai vakalawa dodonu mai muri me baleta na Decrees tawa dodonu vakalawa oqo ena qaqauraki ga kina na Peresitedi baleta ni o koya e saini taka edua na Decree me lawa ka rawa ni kauta tani noda kaukauwa vaka taukei ni qele.\nAu vakabauta ni sauma beka nomuni taro na noqu vakamacala lailai malumalumu o ya.\nPermalink Reply by StRYka aka LOne rAnger on February 14, 2012 at 3:41am\nVinaka na vakasama qo. Sa yaga me veisautaki na lawa me ra benefit vakalevu nai taukei ni qele.\nPermalink Reply by Sailosi on February 14, 2012 at 12:01pm\nM T WAQA\nTotoka nai ulutaga\nEna noqu kila ga vaka lawa ena vuku ni dua nai taukei ni qele,\nMatai sa dodonu me veisautaki na noda lawa ni qele me rawa ni salavata kei na gauna e da sa bula tiko kina qo\nDua tale ga na kena taukeni na qele,o taukei ni qele e nona tiko ga e vica ga na fiti mai na dela ni qele,me lako sobu,sivia ya sa nona na matanitu,kenai balebale ga ke qai kune na koula ena nomu qele,ya e sega ni nomu e nona na matanitu,dina sara na veika e vakaraitaka toka o Roba,Papua new Guinea,na qele e nona sara ga o taukei ni qele,mai na dela ni qele lako sobu i loma ni qele,era milionea baleta ni se ga ni levu na lewa vereverea ni matanitu,na qai kuri tale yani\nPermalink Reply by Cama Waradi on February 15, 2012 at 8:54pm\nSa dua na ka talei e na matata ni vakamacala sa soli rawa ni koi keda nai taukei ni qele, e noda ga na delana e cake....Na vanua e tiko dina kina nai YAU BULA e sega ni noda....Sa dina sara nai tukutuku era vakadewataka na qase,vinaka vakalevu Frank A R.....M T Waqa kei kemudou na lewe ni vei wasei......NA TARO E DODONU ME DA NA TAROGA.......KO CEI KO IRA ERA A BULIA NA LAWA KA VUTUNIYAU E NAI LAWAKI?......NA GAUNA CAVA E A VAKADURI KINA NA VERE DUKA OQO?.........KO CEI A SOLIA NA DODONU ME RA VAKATAUCA NA LAWA OQO?.....E TIKO E DUA NA KEDRA I SEMA VEI KEDA NAI TAUKEI NI QELE ?.....E DUA BEKA NA NODA CALA ME DA VAKUWAI KINA ME DA KAKUA NI VAKAYAGATAKA NA NODA I YAU BULA?.....E DUA BEKA NAI VALU E YACO TIKO E NA KEDA MALIWA KA E DA SEGA TIKO NI KILA?.......OQO E SONA TARO E DODONU MEDA NA VAKAQAQA LESU.......E NA GAUNA E DA SA KILA KINA........IA MEDA CAKAVA KINA E DUA NA KA VAKATOTOLO SARA............................ NAI TUKUTUKU VOLAI E NA MONA MAI NAI CADRACADRA NI MATA NI SIGA.....E na gauna sa rawata oti kina ko K K T Mara na vuli toro cake mai Peretania me mai liutaki Viti,e a sa bulabula vinaka sara tu ga okoya ka liu vua ko J L V Sukuna......E dei na loma i Mara me sa na keli nai yau bula mai Vanuavatu se Nasautabu,e a sa vakasa vu i tukutuku e so na nona liga ni cakacaka vuni ki vei Tui vanuakula kei ira na lewe ni koro,sa dua na ka na levu ni nodra marau na lewe ni yavusa ko na Nauluvatu ni sa na keli na yanuyanu.......E maqusa na lewe ni koro e vakavakarau e na siga e na yaco mai kina ko K K T Mara..Sa digitaki sara e dua na gusu ni vosa matata me vakacabora e 6 na kamunaga ka yacana ko Roko Noa Taucilagi.....Sa yaco mai na siga sa lokuci taura na kamunaga ko Taucilagi ka dulaka e matai Tui Nayau ka vaka, mo vosota ni sega ni vakadonia na lewe ni Yavusa na nomu kerekere...sa dua na ka na levu ni nodra cudru na lewe ni koro....dede vakalailai era sa qai vakadina dinataka na lewe ni yavusa ni dua tani tale e lewa vei Roko Noa na ka me tukuna....Sa keli na( manganese)mai Nayau na kabani nei( Barno)e lutu dromu na katapila e na daveta ka lutudroma na boto (manganese) ko Tui Nayau e sega mada ga ni keliva rawa nai yau bula nai Nayau... Ni bera ni mai takali na nona bula na turaga na Tui Nayau e a mai tovolei Vanuavatu tale,ka totoka sara na nona i tuvatuva me dua nai qaqi ni( phosphate)e Lakeba......E sa tiko nai vakadinadina ni phosphate nai murimuri ni yau bula e kunei mai Vanuavatu na vatutalei era kila tiko na kenai taukei ni bini tu kina........e na qai kuri tale yani...................................................................................\nPermalink Reply by Frank A Robanakadavu on February 16, 2012 at 7:11pm\nBula Cama Waradi,\nMe sauma nomuni taro me baleta o cei era bulia na lawa me baleta noda qele kei na vatu talei, waiwai kei na kasi. Ena 1970, gauna esa soli lesu tale kina ko Viti vei keda na lewe ni vanua se Independance, e a sega tu noda lawa levu ni vanua se Constitution ena gauna koya. O era na kai Peretania ena gauna koya era cicivaka tu na noda matanitu kei na noda vanua. Na nodra lawa vaka peretania e vakayagataki me cicivaki kina na noda matanitu me yacova mai nikua vaka ni da se lewe tikoga ni Commonwealth na gauna koya. Ni mai yaco na vuaviri nei Rabuka ena 1987, e sa mani tu vakataki koya ko viti me sa Republic. Kena na i balebale ya ni sa sega ni Commonwealth ko Viti mai na 1987 yacova mai oqo.\nKo Ratu Sukuna a sa raica na leqa ni lawa vaka peretania oqo ena nona gauna ka mani sasaga me lei vulica mai na nodra lawa na kai peretania ena nona vuli no mai Oxford University. Ena nona lesu mai ki Viti, a mai kerea vei ira na kai peretania me vakaduri na Native Land Trust Board (NLTB) me rawa ni maroroi kina na noda qele kei na kena vakayagataki. Ia na lawa ni matanitu e sega ni veisau taki rawa baleta ni sa rui cakacaka levu ka rawa ni taura edua na gauna balavu. Sa mani vakayagataki tiko ga na lawa vaka peretania qo me mai yacova na noda gauna qo. E so ga na tiki ni lawa lalai ni noda matanitu a sa mai veisau taki ena loma ni vasagavulu na yabaki sa oti.\nE dodonu meda vakavinavinaka vei Ratu Sukuna ena nona rai yawa ena nona gauna ia e dodonu me sa veisau noda Native Lands Trust Act (NLTA) me sala vata kei na veisau ni gauna e da sa sotava tiko na gauna nikua kei na gauna e sebera tiko mai. Na veisau oqo e rawa ni veisau taki ga e loma ni palimedi vakalawa ena noda vanua. Ia vaka ni sa mai vei curumaki noda dra vatakei ira na vavalagi, na idia, kei na jaina. Sa mai vakavuna kina na kena sa dredre me veisautaki kina na noda lawa ni Vanua me vakatabaki dua ga vei keda na i taukei ni qele. Oqo na dredre e sa tiko e matada na veiliutaki ena gauna nikua.\nPermalink Reply by Cama Waradi on February 21, 2012 at 5:43pm\nFREE MASONRY IS THE AMBASSADOR OF SATAN TO THE GOVERNMENT OF FIJI-fiji times-1-30-1998, page 3.\nPermalink Reply by Cama Waradi on February 21, 2012 at 5:56pm\nPermalink Reply by Cama Waradi on February 21, 2012 at 8:38pm\nKO CEI KO IRA MERA MAI LEWA NA NODA QELE MEDA BOBULA......Na qaqa ni sere oqori e sega ni vakadonuya na Freemasonary me lagati e na raitio (banned) ka ra tou lagata na ROOTSTRATA, ia na taro e tiko na cava na ka levu e tiko e na qaqa ni sere oqo.......O IO,KO IRA NA KAIVITI ERA SEGA DINA NI KILA NI NODRA QELE ERA SEGA NI LEWA,Vakabibi ko ira era qaravi kalou e na( sunday)era moce boko sara tu ga.......IA KO IRA DINA NAI TAUKEI KEI VITI ERA CILI KA YACA NI NODRA LOTU NA TUVITU ERA KILAI( VATICAN CITY) VAKAVINAKA KEI NA KENA I SOQOSOQO NI VAKACURU......E TARA NAI MATAI NI VALE NI VAKACABOISORO TAMATA E NA KORO TURAGA MAKAWA E LEVUKA OVALAU KA VAKAYACANI ME LODGE POLYNESIA............... ME MATATA TIKO VEI KEDA NI VALU NI LOTU TAU MADA E VITI E SEGA NI VALU NI LOTU VOU,E A TEKIVU MAI LOMALAGI..Vakatakila 12: 7............. MO KAKUA NI KUROBUI KINA NAI YAU BULA E SEGA NI NOMU.....E SEGA NI VAKAYACO SAU RAWA E VITI KO JIOVA E NA GAUNA KOYA KO JISU E NA GAUNA OQO....BALETA NI DA LOMANI SETANI CAKE VAKALEVU KA VAKALAILAI VEI JISU...Joni 14:15..Kevaka dou sa lomani au,dou talairawarawa ki na noqu i vunau...E RA LEWE VUQA ERA SA TEMAKI OTI ER A VAKABUTA NI KO J L V SUKUNA E DUA NA KAWA NI TAMATA VINAKA, ERA RAWATA NA VAKABUTA OQORI E NA LASU E RA ROGOCA MAI NA PEPA KEI NA RAITIO E NA VEIYABAKI..... E DUA NAI VOSAVOSA E KILAI KINA NA TURAGA ROGO OQO..........NA KAIDIA VINAKA GA NA KAIDIA SA MATE....E levu era vakadinadinataka ni sega ni dina nai vosavosa koya.ROGOCA. KO VURAVURA E SA QAI VAKADINATA MAI......NA FREEMASONARY VINAKA GA NA FREEMASO NARY SA MATE.....KE A KAWA NI TAMATA VINAKA KO J L SUKUNA KE A SEGANI CIQOMA NA BORON HOUSE, KA ME SUKA LESU GA KO MAGO ISLAND KI VEI IRA NA KENA I TAUKEI KA LABATI IRA KO Mrs BORON KA ERA TIKO MAI NAMALATA...E VAKACAVA KO MUNIA KANACEA NAITAUBA KEI IRA TALE E SEGA NI CAKA RAWA..........E VAKACAVA NA VUAVIRI KEI NA VEISAU E A MAI VAKAYACORA KO RABUKA, KO RABUKA NA KOLI NI KAIDIA NA KENA I TAUKEI SA MATE KO K K T MARA, e na gauna sara ga oqo e sa wawa veilewai tiko e na mata veilewai i Jisu Karisito,ka me saumi taro kina e nai lavo ni Hurricane Relief Fund ka a vakayagataka kei ira na tamata e a vakamatea.....na mua ni tukutuku e a solia ko Saimoni Buinimasi e dua na vetai cake ni Yavato Operation.........................................\nWho Is This Beast Mentioned In Revelation 13:18? - 666! 234 Replies\nStarted by UDDY in Spirit and Self. Last reply by M T Waqa yesterday.


Lomani Ira na Tamata e Lomani Ira na Kalou | Loloma ni Kalou\nLomani Ira na Tamata e Lomani Ira na Kalou\n1-3. (a) Na ka dina cava e tukuna na iVolatabu? (b) Eda na digitaka vakacava na itokani era uqeti keda ena ka vinaka?\nEDA vaka na sipadi e domica na wai. E rawarawa sara nida muria nodra ivakarau ni rai, ivakatagedegede, kei na nodra itovo eda veimaliwai voleka, dina nida na sega ni kidava ena so na gauna.\n2 E dina kina na ka e kaya na iVolatabu: “O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku, ia o koya e veitokani kei ira na lialia ena tini ca.” (Vosa Vakaibalebale 13:20) Na vosa “vakailala” e sega ni dusia na sota vagauna, ia e vakaibalebaletaka na veimaliwai e veigauna. E kaya e dua na ivoladusidusi ni iVolatabu me baleta na tikina qo: “Ke o vakailala kei na dua, sa rawa ni drau veidredreti.” Sega beka nida dau via vakatotomuri ira eda veitokani voleka? Io, noda veimaliwai wasoma, ena rawa gona ni vakamuai keda ena ka e yaga se na ka e veivakaleqai.\n3 Meda tiko ga ena loloma ni Kalou, e bibi meda qara na itokani era uqeti keda ena ka vinaka. Ena rawa vakacava qori? Meda lomani ira e lomana na Kalou se veitokani kei ira na nona itokani. E sega tale ni dua na noda itokani vinaka, o koya ga e vakaitovotaki koya ena itovo e taleitaka o Jiova. Meda raica mada se o cei e lomani ira na Kalou. Me rawa nida digitaka vinaka na noda itokani, e bibi me matata vei keda na rai i Jiova.\nO IRA E LOMANA NA KALOU\n4. Na cava e tu kina vei Jiova na dodonu me digia se o cei me nona itokani, cava e vakatokai Eparama kina me nona “itokani”?\n4 O Jiova e digitaka vinaka na nona itokani. E tu vua na dodonu me cakava vaka kina, ni Turaga Cecere ni lomalagi kei vuravura qai ka dokai duadua na noda veitokani kei koya. O cei e digia mera nona itokani? E volekati ira na vakararavi vua ra qai vakabauti koya mai vu ni lomadra. Dua qo na peteriaki o Eparama, e kilai ena vakasakiti ni nona vakabauta. E sega tale ni dua na ituvaki e vakatovolei kina na vakabauta me tautauvata kei na nona kerei e dua na tama me cabora na luvena tagane me isoro. * Ia o Eparama a ‘soli Aisake me vakacabori,’ ni vakabauta dei ni “rawa vua na Kalou me vakaturi koya mai na mate.” (Iperiu 11:17-19) Ni vakabauta qai talairawarawa o Eparama, e vakatokai koya kina o Jiova me nona “itokani.”—Aisea 41:8; Jemesa 2:21-23.\n5. Na cava na rai i Jiova me baleti ira era yalodina ni talairawarawa vua?\n5 E talei vei Jiova na noda talairawarawa vua ena yalodina. E lomani ira era saga mera yalodina tiko ga vua, se mani cava e yaco. (Wilika 2 Samuela 22:26.) Me vaka sa vakamacalataki oti ena Wase 1 ni ivola qo, o Jiova e taleitaki ira era vakaraitaka nodra lomani koya ena nodra talairawarawa. E kaya na Vosa Vakaibalebale 3:32: “E veitokani voleka kei ira na yalododonu.” O Jiova e sureti ira vakayalololoma era yalodina ni muria nona ivakaro: Era rawa ni vulagi ena nona “valelaca,” mera sokalou kina ra torovi koya tale ga ena masu.—Same 15:1-5.\n6. Eda vakaraitaka vakacava nida lomani Jisu, cava na rai i Jiova me baleti ira era lomani Luvena?\n6 O Jiova e lomani ira era lomani Jisu na luvena duabau. A kaya o Jisu: “O koya e lomani au, ena muria na noqu vosa, ena lomani koya o Tamaqu, keirau na lako vua me keirau tiko vata kei koya.” (Joni 14:23) Eda na vakaraitaka vakacava nida lomani Jisu? Ena noda muria nona ivakaro, okati kina noda vunau kei na noda vakavulici ira eso tale mera tisaipeli. (Maciu 28:19, 20; Joni 14:15, 21) Eda na vakaraitaka tale ga noda lomani Jisu ena noda “muria voleka na weniyavana,” vakatotomuri koya ena vosa kei na ka eda cakava ena kena vinaka duadua. (1 Pita 2:21) E marautaka o Jiova na nodra sasaga o ira na vakaraitaka nira lomani Luvena ena nodra muria na nona ivakaraitaki.\n7. Na cava e ka vakayalomatua kina meda veitokani kei ira na itokani i Jiova?\n7 O Jiova e vinakata vei ira na via nona itokani mera vakabauta, yalodina, talairawarawa, lomani Jisu ra qai muria na ivakatagedegede vakalou. Meda dui tarogi keda: ‘E laurai na itovo qori vei ira noqu itokani? Era noqu itokani tale ga na itokani i Jiova?’ E ka vakayalomatua dina qori, ni noda veimaliwai kei ira era itovo vinaka ra qai gumatua ni vunautaka na itukutuku vinaka, ena uqeti keda meda vakamarautaka na Kalou.—Raica na kato “ O Cei e iTokani Vinaka?”\nO CEI E ITOKANI VINAKA?\niVakavuvuli: “Na itokani dina e loloma ena veigauna, e tacida ena gauna ni rarawa.”—Vosa Vakaibalebale 17:17.\nEra itokani i Jiova kei Jisu na noqu itokani?—Joni 15:14, 16; Jemesa 2:23.\nEra uqeti au ena itovo vinaka?—1 Korinica 15:33.\nKe ra lomani au dina, era na vakadodonutaki au ke veiganiti?—Same 141:5; Vosa Vakaibalebale 27:6.\nNa ka au tukuna kei na noqu ivalavala e vakaraitaka niu itokani vakacava?—Vosa Vakaibalebale 12:18; 18:24; 1 Joni 3:16-18.\nVULI MAI NA DUA NA IVAKARAITAKI VAKAIVOLATABU\n8. Na cava o taleitaka me baleta na nodratou veitokani (a) o Neomai kei Ruci? (b) ratou na tolu na cauravou Iperiu? (c) o Paula kei Timoci?\n8 E volai tu ena iVolatabu nodra ivakaraitaki eso era vakila na yaga ni kena digitaki na itokani vinaka. O na wilika kina nodrau veitokani o Neomai kei na vugona o Ruci, ratou na tolu na cauravou Iperiu, vaka kina o Paula kei Timoci. (Ruci 1:16; Taniela 3:17, 18; 1 Korinica 4:17; Filipai 2:20-22) Ia meda dikeva mada e dua tale na ivakaraitaki vakasakiti: nodrau veitokani o Tevita kei Jonacani.\n9, 10. A yavutaki ena cava nodrau veitokani o Tevita kei Jonacani?\n9 Ni vakamatei Koliaci oti o Tevita, e kaya na iVolatabu ni “rau duavata sara o Jonacani kei Tevita me rau veitokani voleka, e lomani Tevita sara o Jonacani me vaka ga nona lomani koya.” (1 Samuela 18:1) Erau veitokani dredre sara na le rua qo dina ni veisivi nodrau yabaki ni bula, na veitokani ya e yacova sara na mate i Jonacani ena bucanivalu. * (2 Samuela 1:26) A yavutaki ena cava nodrau veitokani dredre o Tevita kei Jonacani?\n10 Erau veitokani vinaka o Tevita kei Jonacani ni rau lomana na Kalou qai gu na lomadrau me rau yalodina vua. Erau duavata ena nodrau via vakamarautaka na Kalou. Erau vakaraitaka tale ga na itovo e vakavuna nodrau veitaleitaki. Sega ni vakabekataki ni a qoroya o Jonacani na yaloqaqa kei na yalogu i Tevita me valataka na yaca i Jiova. O Tevita tale ga a dokai Jonacani ena nona yalodina ni tokona na ituvatuva i Jiova qai vakaliuca na gagadre i Tevita, sega ni nona gagadre ga. Kena ivakaraitaki, a yalolailai ena dua na gauna o Tevita, e vuni voli ena vanua talasiga ni a vakasasataki koya o Tui Saula, na tamai Jonacani. E vakasakiti na yalodina a vakaraitaka ena nona “lako sara . . . vei Tevita . . . qai uqeti koya me nuitaka na kaukaua i Jiova.” (1 Samuela 23:16) E vakamarautaki Tevita dina na veitokoni kei na veivakayaloqaqataki i Jonacani na nona itokani dredre! *\n11. Na cava o vulica me baleta na veitokani ena nodrau ivakaraitaki o Jonacani kei Tevita?\n11 Na cava eda vulica ena nodrau ivakaraitaki o Jonacani kei Tevita? E bibi meda vakaliuca kei ira noda itokani na veika vakayalo. Nida volekati ira e tautauvata noda vakabauta, noda itovo savasava, da qai gadreva kece meda yalodina tiko ga vua na Kalou, eda na veivakayaloqaqataki, ena uqeti keda tale ga nodra vakasavuirogorogo na tacida. (Wilika Roma 1:11, 12.) Eda na kunei ira na itokani era vakaliuca na veika vakayalo ena noda veimaliwai kei ira eda vakabauta vata. Kena ibalebale beka qori nira itokani vinaka kece na tiko ena Vale ni Soqoni? Sega.\nDIGI IRA NODA ITOKANI\n12, 13. (a) Na cava meda digi ira vinaka kina noda itokani ena ivavakoso? (b) Na cava a yaco tiko ena ivavakoso ena imatai ni senitiuri? Na cava na ivakasala i Paula?\n12 Ena ivavakoso mada ga, e dodonu meda digi ira na itokani era na vakauqeti keda vakayalo. Me kua ni ka ni kurabui vei keda qori. Ni so na lotu vaKarisito e taura toka na gauna mera qai matua vakayalo me vaka ga eso na vuanikau e dau taura na gauna me qai dreu. Eda na raica gona ni duidui na ivakatagedegede ni nodra toso vakayalo na lotu vaKarisito ena ivavakoso. (Iperiu 5:12–6:3) Eda na vakaraitaka na vosovoso kei na yalololoma vei ira na ka vou se malumalumu vakayalo nida via vukei ira mera toso vakayalo.—Roma 14:1; 15:1.\n13 Ena rairai gadrevi ena so na gauna meda qarauna noda ilala ni basika e dua na ituvaki ena ivavakoso. De ra vakayacora eso na ivalavala tawakilikili se laurai vei ira na yaloca kei na vosa kudrukudru. A yaco tale ga qori ena ivavakoso ena imatai ni senitiuri G.V. Levu era yalodina, ia eso tale e sega ni kilikili na nodra ivalavala. Nira sega ni muria eso mai Korinica na ivakavuvuli vaKarisito, a veivakasalataki kina o Paula ina ivavakoso e kea: “Ni kua ni vakaisini kemuni. Na ilala ca e vakacacana na itovo vinaka.” (1 Korinica 15:12, 33) O Paula a vakasalataki Timoci tale ga me qaqarauni, ni so ena ivavakoso e sega ni kilikili nodra ivalavala. A tukuni vua me vakayawaki koya vei ira qori, me kua ni veitokani voleka kei ira.—Wilika 2 Timoci 2:20-22.\n14. Eda na muria vakacava na ivakasala i Paula me baleta na vakailala?\n14 Eda na muria vakacava na ivakaro ya i Paula? Meda kua ni veimaliwai kei na dua ena ivavakoso se taudaku ni ivavakoso e rawa ni vakaleqai keda vakayalo. (2 Cesalonaika 3:6, 7, 14) E dodonu meda taqomaka na noda veiwekani kei Jiova. Me vaka na spazi, e dau rawarawa meda muria nodra rai kei na nodra ivalavala na noda itokani voleka. Na spazi e toni ena vinika (vinegar) ena sega ni domica na wai, ena domica ga na vinika, e sega tale ga ni rawa nida veimaliwai kei ira na ilala ca da qai namaka me vinaka nodra veivakamuai.—1 Korinica 5:6.\nEda rawa ni kunea na itokani vinaka ena ivavakoso\n15. Na cava mo cakava mo kilai ira kina na itokani era vakaliuca na veika vakayalo ena ivavakoso?\n15 Eda marau ni levu tu na itokani vinaka ena ivavakoso. (Same 133:1) Eda na kilai ira vakacava na itokani era vakaliuca na veika vakayalo ena ivavakoso? Ni o bucina na itovo vakalou qai vakadonuya o Jiova nomu ivalavala, era na taleitaki iko o ira era saga mera vakamarautaka na Kalou. De na vinakati tale ga mo vakaliuliu ena nomu qarai ira na nomu itokani. (Raica na kato “ Tauyavutaki ni Veitokani Dina.”) Meda qarai ira era vakaraitaka na itovo eda via vakaitovotaka. E bibi tale ga meda muria na ivakasala vakaivolatabu meda “lomasavu,” meda veitokani kei ira eda vakabauta vata, se ra mani matatamata cava, se duidui na vanua era cavutu mai kina kei na nodra itovo vakavanua. (2 Korinica 6:13; wilika 1 Pita 2:17.) Meda kua ni veimaliwai ga kei ira noda icaba, meda nanuma tiko ni a veisivi sara nodrau yabaki ni bula o Jonacani kei Tevita. Ke da veitokani kei ira na itabaqase, ena yaga vei keda na nodra kila kei na vuku.\nTAUYAVUTAKI NI VEITOKANI DINA\n“E dau dredre e liu meu veitokani kei ira eso tale ena ivavakoso. Ia e yaga noqu gugumatua ena cakacaka vakavunau niu vakaitovotaka kina na vosota kei na loloma. Era taleitaki au o ira e nodra itovo tale ga qori, au qai kunea kina eso na itokani vinaka sara.”—Shivani.\n“Au masulaka me so noqu itokani vinaka ena ivavakoso. Dua na gauna balavu au nanuma ni sega ni rogoci noqu masu. Au qai liaca niu sega mada ga ni bau sasaga meu qara eso noqu itokani, au sega ni vakaliuliu meu vakaitokani. Ia niu cakacakataka na ka au masulaka, au sa qai vakadinadinataka ni rogoca noqu masu o Jiova.”—Ryan.\nNI BASIKA NA LEQA\n16, 17. Ke vakararawataki keda e dua na tacida, na cava meda kua ni biuta kina na ivavakoso?\n16 Ni duidui na noda itovo kei na isususu, ena dau basika ena ivavakoso na leqa. Ena rairai tukuna se cakava e dua na tacida na ka e vakararawataki keda. (Vosa Vakaibalebale 12:18) Ena so na gauna, e dau vu ni leqa na duidui ni itovo, nanuma cala, se duidui ni rai. Ena vakatarabetaki keda beka na leqa e yaco, meda via biuta kina na ivavakoso? Eda na sega ni cakava qori ke da lomani Jiova dina kei ira e lomana o koya.\n17 E dodonu ga meda lomani Jiova da qai sokaloutaki koya vakatabakidua, ni Dauveibuli, e Vunibula tale ga. (Vakatakila 4:11) Meda tokona tale ga ena yalodina na ivavakoso e vakayagataka tiko. (Iperiu 13:17) Ke vakararawataki keda e dua na tacida, eda na sega ni biuta na ivavakoso baleta a sega ni vakararawataki keda o Jiova. Nida lomani Jiova, eda na sega gona ni vakanadakui koya kei ira na nona tamata!—Wilika Same 119:165.\n18. (a) Eda na uqeta vakacava ena ivavakoso na veiyaloni? (b) Na cava meda veivosoti kina ke tiko na yavu vinaka?\n18 Na noda lomani ira na tacida vakayalo ena uqeta na veiyaloni ena ivavakoso. Meda vakatotomuri Jiova ena nona sega ni namaka meda vinaka vakaoti. Na loloma ena uqeti keda meda raibaleta nodra malumalumu na tacida, meda nanuma tale ga nida ivalavala ca kece da qai dau cala. (Vosa Vakaibalebale 17:9; 1 Pita 4:8) Ena uqeti keda meda “dau veivosoti tale ga vakarawarawa.” (Kolosa 3:13) E sega ni rawarawa na muria na ivakasala qori. Eda na cudruvi koya tiko ga e cakacala vei keda ke da yaloca, meda nanuma ni oya e itotogi ni ka e cakava. Ia na cudru vakabalavu e rawa ni vakaleqai keda. Ke tiko na yavu vinaka meda veivosoti kina, eda na vakalougatataki ke da cakava. (Luke 17:3, 4) Eda na vakila na vakacegu ni vakasama, kei na lomada, ena vakilai tale ga na veiyaloni ena ivavakoso qai bibi sara ena dei na noda veiwekani kei Jiova.—Maciu 6:14, 15; Roma 14:19.\nITUVAKI ME MUDUKI KINA NA VAKAILALA\n19. Na ituvaki cava ena vinakati kina meda muduka noda vakailala kei na dua?\n19 Eda na kerei ena so na gauna meda muduka noda vakailala kei na dua na tacida. Ena yaco qo ke vakasivoi o koya e sega ni veivutunitaka nona beca na lawa ni Kalou, e vukitani se vakanadakuya na ivavakoso. Na iVolatabu e vakamatatataka meda “kua ni vakailala tiko” kei ira qori. * (Wilika 1 Korinica 5:11-13; 2 Joni 9-11) Ena dredre toka meda kua ni vakailala kei na dua a noda itokani tu se wekada. Ia eda na yalodina beka vei Jiova kei na nona lawa dodonu? Meda nanuma tiko ni o Jiova e marautaka na yalodina kei na talairawarawa.\n20, 21. (a) Na cava e ivakaraitaki kina ni loloma na veivakasivoi? (b) Na cava meda digitaka vakavuku kina noda itokani?\n20 Na veivakasivoi e ivakaraitaki ni loloma i Jiova. Ena sala cava? Na nona vakasivoi e dua e sega ni veivutuni, e ivakaraitaki ni dokai o Jiova, na yacana savasava kei na nona ivakatagedegede. (1 Pita 1:15, 16) E taqomaka na ivavakoso, e taqomaki ira tale ga na lewena mai na nodra veivakamuai o ira era nakita nodra ivalavala ca. Era na tomana tiko ga nodra veiqaravi nira kila ni itataqomaki vinaka na ivavakoso ena vuravura ca qo. (1 Korinica 5:7; Iperiu 12:15, 16) Na nona vakadodonutaki e dua e cala e vakaraitaka ni lomani. De dua ena kilai yalona tale kina, veisautaka nona ivalavala qai lesu vei Jiova.—Iperiu 12:11.\n21 Era rawa ni vakacalai keda se uqeti keda na noda itokani voleka. Bibi kina meda digitaka vakavuku na noda ilala. Meda digi ira na itokani i Jiova mera noda itokani da qai lomani ira e lomani ira na Kalou, qori o ira noda itokani vinaka duadua. Na veika eda vulica vei ira ena yaga ena noda inakinaki meda vakamarautaki Jiova.\n^ para. 4 Na nona kerei Eparama o Jiova me cabori Aisake, e ivakaraitaki ni nona na cabora na luvena duabau ga me isoro. (Joni 3:16) Ia a tarovi Eparama o Jiova qai vakarautaka na sipi tagane me isosomi kei Aisake.—Vakatekivu 22:1, 2, 9-13.\n^ para. 9 A “se gone ga” o Tevita ena gauna a vakamatei Koliaci kina, qai yabaki 30 ni mate o Jonacani. (1 Samuela 17:33; 31:2; 2 Samuela 5:4) Na nodrau yabaki ni bula e veisivi ena 30 na yabaki, a mate o Jonacani rauta ni yabaki 60.\n^ para. 10 E volai ena 1 Samuela 23:17 e lima na ka e tukuna vei Tevita o Jonacani me vakayaloqaqataki koya kina: (1) A uqeti Tevita me kua ni rere. (2) Vakadeitaka vua ni na guce na sasaga i Saula. (3) Vakadreta ni na veiliutaki vakatui, me vaka e yalataka na Kalou. (4) E yalataka o Jonacani ni na tokoni Tevita. (5) Tukuna tale ga ni sa kila o Saula nona yalodina vei Tevita o Jonacani.\n^ para. 19 Me kuri na ivakamacala me baleti ira na vakasivoi se vakanadakuya na ivavakoso, raica na iKuri, “Mera Raici Vakacava na Vakasivoi.”\nE sema vakacava na matavosa “vakanadakuya na ivalavala tawadodonu” kei na ituvaki a yaco ena gauna i Mosese? Na cava eda vulica ena ituvaki qori?\nNa ilala e sega ni okati ga kina o ira o dau veimaliwai vata.\niMeli iMeli Lomani Ira na Tamata e Lomani Ira na Kalou