1 Ka sa yaco ni ena yabaki vata ga ko ya sa tekivu tale kina e dua na ivalu ena kedra maliwa na Nifaiti kei ira na Leimanaiti. E dina ni’u sa tamata gone ga, ia au sa tubu levu; o koya era sa digitaki au kina ko ira na tamata i Nifai me’u nodra iliuliu, se me’u iliuliu ni nodra mataivalu.\n2 O koya gona a sa yaco kina ni ena ikatini kaono ni noqu yabaki, au sa liutaka kina e dua na nodra mataivalu na Nifaiti me valuti ira na Leimanaiti; o koya sa oti yani kina e tolu na drau ruasagavulu kaono na yabaki.\n3 Ka sa yaco ni ena ikatolunadrau ruasagavulu kavitu ni yabaki, era sa kabai keimami vakaukauwa sara na Leimanaiti, ka ra sa vakarerei ira kina na noqu mataivalu; o koya era sa sega ni via vala kina, ka ra vakasuka vaka ki na veivanua ena vualiku.\n4 Ka sa yaco ni keimami sa yaco yani ki na koro ko Aqola ka taura na koro, ka vakavakarau me keimami taqomaki keimami mai vei ira na Leimanaiti. Ka sa yaco ni dina ga ni keimami sa taqomaka vakaukauwa sara na koro; ia era a kaba mai ko ira na Leimanaiti ka vakasavi keimami tani mai na koro.\n5 Era a vakasavi keimami tani tale ga mai na vanua ko Tevita.\n6 Keimami sa dro yani ka yaco ki na vanua ko Josua, ka toka e matasawa ena iyalayala ni vanua ki na ra.\n7 Ka sa yaco ni keimami a soqoni ira vata sara na weka i keimami ena kena totolo duadua e rawa me keimami tiko vata ga ena dua na vanua.\n8 Ia raica, sa sinai na vanua ena daubutako kei ira na Leimanaiti; e dina ga ni ra sa voleka sara ni vakarusai na noqu tamata, era a sega ga ni veivutunitaka na nodra ivalavala ca; ka sa yaco kina na vakadave dra kei na veivakamatei ka robota na dela ni vanua taucoko vei ira na Nifaiti kei ira tale ga na Leimanaiti; a sa yaco na veivaluvaluti ena vanua taucoko.\n9 Ka sa dua na nodra tui na Leimanaiti, ka yacana ko Eroni; sa mai valuti keimami ko koya kei na nona mataivalu e lewe vasagavulu kava na udolu. Ia au a vorati koya yani ena noqu mataivalu e lewe vasagavulu karua na udolu. Ka sa yaco ni’u a vakadrukai koya ka mani dro tani kina mai vei au. Raica sa yaco na ka kece oqo, ka sa oti yani e tolu na drau tolusagavulu na yabaki.\n10 Ka sa yaco ni ra sa qai veivutunitaka na nodra caka cala ko ira na Nifaiti, io era sa tekivu tagi me vaka a parofisaitaka ko Samuela na parofita; raica sa sega na tamata me maroroya rawa na nona iyau, ni ra sa lewevuqa na daubutako, na daulaba, na dauveinocati kei na daucaka isausau ena vanua.\n11 A ra sa tagi ka lele ena vanua taucoko ena vuku ni veika oqo, ka vakauasivi ena kedra maliwa na tamata i Nifai.\n12 Ka sa yaco ni ena gauna au sa raica kina na nodra tagi kei na lele, kei na nodra yalobibi ena mata ni Turaga, ko i au ko Momani, sa reki sara na yaloqu, ni’u sa kila na nona yalo loloma kei na nona dau vosota vakadede na Turaga, o koya gona, kevaka me na yalololoma vei ira ko koya ka me yaco tale me ra tamata yalododonu.\n13 Ia raica sa tawayaga na noqu marau, ni a sega ni ararawa ni veivutuni na nodra rarawa, ena vuku ni nona vinaka na Kalou; ia sa nodra rarawa ga na bcudruvi, ni na sega ni laiva na Turaga me ra cmarau tiko ena ivalavala ca.\n14 Era sa sega ni lako mai vei Jisu ena ayalo raramusumusu ka bibivoro, ia era sa bvosacataka na Kalou, ka bolea na mate. Ia era na valataka na nodra bula ena nodra iseleiwau.\n15 Ka sa yaco ni sa lesuvi au tale mai na noqu rarawa, ka’u raica ni sa asiviti ira na bsiga ni nodra clomani ena iloloma soli wale, vakayago ka vakayalo tale ga; ka ni’u a raica ni ra sa tamusuki sobu e udolu vakaudolu, ni ra sa saqata e matana votu na nodra Kalou ka sa bini tu na yagodra me vaka na de-ni-manumanu ena vanua taucoko. Ka sa oti yani e tolu na drau vasagavulu kava na yabaki.\n16 Ka sa yaco ni ena ikatolu na drau vasagavulu kalima ni yabaki, era sa drotaki ira na Leimanaiti ko ira na Nifaiti; me yacova ni ra sa yaco ki na vanua ko Jesoni ka sa qai la’ki tao kina na nodra dro tiko.\n17 Ia oqo, e koto volekata na koro ko Jesoni na avanua ka maroroya tu kina vua na Turaga ko Amaroni na ivolatukutuku, me kakua kina ni vakacacani. Ka raica au a la’ki taura mai na peleti i Nifai me vaka na vosa i Amaroni ka vola kina e dua na ivolatukutuku me vaka na vosa i Amaroni.\n18 Au sa vola ena peleti i Nifai na kedra itukutuku taucoko na tamata oqo, na nodra caka ca kei na nodra itovo vakasisila; ia au sa sega ni vola taucoko na nodra caka ca kei na itovo vakasisila ena apeleti oqo, raica, au sa dau raica tiko na caka ca kei na itovo vakasisila mai na gauna au sa yalomatua kina me yacova mai oqo.\n19 Ka’u sa ca ko i au ena vuku ni nodra caka ca; ka ni sa vakasinaiti na yaloqu ena rarawa ena veisiga kece ena vuku ni nodra caka ca; ia au kila ni’u na alaveti cake ga ena siga mai muri.\n20 Ka sa yaco ni ena yabaki oqo era a vakasasataki ka vakasavi tale kina na tamata i Nifai. Ka sa yaco ni keimami a vakasavi yani me yaco ki na vanua ena vualiku ka vakatokai ko Semi.\n21 Ka sa yaco ni keimami sa viribaita na koro ko Semi, ka vakasoqoni ira kece mai na tamata ena kena levu duadua e rawa, me keimami taqomaki ira kina mai na veivakarusai.\n22 Ka sa yaco ni ena ikatolunadrau vasagavulukaono ni yabaki, era sa kabai keimami tale mai kina.\n23 Ka sa yaco ni’u sa vosa vei ira na noqu tamata ka vakauqeti ira vagumatua sara me ra tu doudou ka avala kei ira na Leimanaiti ena vukudra na watidra, na luvedra, na nodra veivale kei na nodra itikotiko.\n24 A sa vakayaloqaqataki ira na noqu vosa ka ra sa sega kina ni drotaki ira na Leimanaiti, ia era sa tu ena doudou me vorati ira.\n25 Ka sa yaco ni sa lewe tolusagavulu ga na udolu na neimami mataivalu, ka keimami vorata tiko e dua na mataivalu lewe limasagavulu na udolu. Ka sa yaco ni keimami a valuti ira vakaukauwa sara ka ra a dro kina e matai keimami.\n26 Ka sa yaco ni keimami a qai cici muri ira yani ena neimami mataivalu ni ra sa dro, ka yaviti ira; ia sa sega ga ni tiko vata kei keimami na kaukauwa ni Turaga; io, keimami sa biu tu vaka i keimami, ka sa sega ni tiko vata kei keimami na Yalo ni Turaga; o koya keimami sa malumalumu kina me vakataki ira na weka i keimami.\n27 Ka sa rarawa na yaloqu me baleta na nodra leqa levu oqo na noqu tamata, ena vuku ni nodra caka ca kei na nodra itovo vakasisila. Ia raica, keimami a valuti ira yani na Leimanaiti kei ira na daubutako i Ketianitoni, me yacova ni keimami sa taura lesu tale na neimami vanua, ka sa neimami ivotavota vakawa.\n28 Ka sa oti yani na ikatolunadrau vasagavulukaciwa ni yabaki. Ena ikatolunadrau limasagavulu ni yabaki, keimami a cakava kina e dua na veidinadinati kei ira na Leimanaiti kei ira tale ga na daubutako i Ketianitoni, ka keimami a wasea kina na neimami vanua ka sa neimami ivotavota vakawa.\n29 Era sa solia vei keimami na Leimanaiti na vanua ki na vualiku me yaco ki na avanua qiqo sa basika ki na vanua ena ceva. Ka keimami solia vei ira na Leimanaiti na vanua kece ena ceva.\n2 Kori. 7:10; Alama 42:29.\nJere. 8:20; V&V 56:16.\nMosa. 23:22; Ica 4:19.\nMosa. 20:11; Alama 43:45.


Vakadewa kei na Vunau e Matanalevu—Rogoca Kina e Levu na iTukutuku Vinaka | Idonisia Nikua\nEna veiyabaki e vakatabui tu kina na cakacaka e Idonisia, era muria voli na mataveitacini na ivakasala i Jisu mera “qaseqase . . . me vaka na gata qai maloku me vaka na ruve.” (Maciu 10:16) Ia qo ni sa laveti na vakatatabu, e dodonu mera sa vulica na tacida na sala mera vunau kina “ena doudou.”—Caka. 4:31.\nE laurai nira dau tu suka eso na mataveitacini mera vunau e veivale. Era caka veisikovi lesu ga kei na vuli iVolatabu. Eso tale era sega ni via vosa vei ira na Musolomani. E levu era tukuna ga nira lotu vaKarisito, sega ni iVakadinadina i Jiova. Era vakayagataka tale ga na iVolatabu ni lotu ni Veivanua vaKarisito, sega ni Vakadewa ni Vuravura Vou ena vosa vakaIdonisia. * Eso era sega ni doudou na veisoliyaka na ivola vakaivolatabu.\nEso na ivakarau qori a dau muri tu ena gauna ni vakatatabu. Eso tale e lakovata kei na ivalavala vakavanua e Idonisia. Qori mera dau vakamalumalumu me kua kina na veivala, era dau qaqarauni tale ga vakasivia. Ena vakadodonutaki vakacava na nodra rai na mataveitacini?\nA vakayagataki ira na tagane matua vakayalo o Jiova mera veivakasalataki vakayalololoma. (Efeso 4:11, 12) Kena ivakaraitaki, a veisiko yani ena 2010 o Stephen Lett e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa. A uqeti ira na mataveitacini mera vakacerecerea na yaca ni Kalou. Qori ena nodra doudou ni vakayagataka na Vakadewa ni Vuravura Vou ena cakacaka vakaitalatala. E kaya e dua na daukaulotu o Misja Beerens: “E tarai ira sara ga e levu na mataveitacini na ivunau i Brother Lett. Era sa qai raica ni bibi mera vakaraitaka nira iVakadinadina i Jiova ra qai vakatakila ena doudou na Vosa ni Kalou.”\nEra nanuma na Musolomani e Idonisia nida lotu ni Veivanua vaKarisito tale ga na iVakadinadina i Jiova. E yaga dina na vakatutu e qai tabaki ena itabataba vakaIdonisia ni Cakacaka Vakaitalatala: “E vinaka mo vakaraitaka ni o dua na iVakadinadina i Jiova ni se qai tekivu ga na nomu ivakamacala. . . . E ka dokai meda matataki Jiova, eda via vakatakila tale ga na yacana kei na nona inaki ena noda yalava ni vunau!” E kaya o Shinsuke Kawamoto, e veiqaravi tiko ena valenivolavola ni tabana e Idonisia: “E vuavuaivinaka na neimami vosa vakadodonu, vakayalovinaka tale ga. Levu na ka era dau lomatarotarotaka tu na Musolomani me baleti keda na iVakadinadina i Jiova. Era via kila na veika eda duatani kina. Keimami raica ni gauna veiganiti qori me keimami vunau vakavinaka kina vei ira.”\nEra uqeti tale ga na dautukutuku mera veisoliyaka vakalevu na Vale ni Vakatawa kei na Yadra! E kaya o Lothar Mihank na Kodineita ni Komiti ni Tabana: “E bibi mera wilika na noda mekesini na lewenivanua me rawa nira kilai keda. Na mekesini e vakamalumutaka na ‘qele,’ e rawa nira taleitaka kina na ka dina na lewenivanua. Ke da veisoliyaka vakalevu, e rawa nira mai kilai Jiova e levu tale.”\nYaga na Vunau e Matanalevu\nE rua na iwalewale vou ni vunau e vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa me tekivuna na valenivolavola ni tabana e Idonisia ena 2013. Qori na vunau lavotaki e matanalevu ena siti, kei na vunau e matanalevu ena yalava ni ivavakoso. E marautaki na iwalewale ni vunau qori, era sa rogoca rawa kina e levu na lewenivanua na itukutuku vinaka.\nA tekivu e West Jakarta na vunau e matanalevu ena siti, qori ena dua na vanua ni volitaki iyaya vakalivaliva. Ena dua na gauna e muri, era tuvanaka tale ga na veivavakoso na vunau e matanalevu ena nodra yalava. Oti e dua na yabaki, sa muri na iwalewale ni vunau qo ena sivia na 400 na vanua e Idonisia. Na cava e rawati kina?\nE kaya o Yusak Uniplaita, dua na qase ni ivavakoso e Jakarta: “Ni se bera ni tekivu na vunau e matanalevu, a dau kerea e veivula na ivavakoso e 1,200 na mekesini. Ia ni oti e ono na vula, sa kerei e 6,000 na mekesini. Ena gauna qo, sa kerei tiko e veivula e 8,000 na mekesini. Keimami dau veisoliyaka tale ga vakalevu na ivola kei na brochure.” Eratou biuta ena tolu na vanua na qiqi ni ivola e dua na ilala painia e Medan, North Sumatra. E soli rawa ena imatai ni vula e 115 na ivola, kei na 1,800 na mekesini. Oti e rua na vula, era veisoliyaka e 60 na painia ena vitu na vanua e sivia na 1,200 na ivola, kei na 12,400 na mekesini. E kaya e dua na daukaulotu o Jesse Clark: “Dua na ka nodra marautaka na mataveitacini na iwalewale ni vunau qo, qai vakadinadinataki ni vuavuaivinaka na yalava e Idonisia. Sa na iwalewale dei ni vunau eke na vunau e matanalevu!”\nVosa e Tara na Lomadra\nO Idonisia e dua vei ira na vanua e vuravura e levu duadua na kena vosa. * E levu era vosa vakaIdonisia, qori na vosa e vakayagataki raraba. E levu tale ga era vosataka na nodra vosanivanua, na vosa e tara na lomadra.\nTimi ni vakadewa ena vosa vakaBatak-Toba e North Sumatra\nNi duidui vosa na yalava ni vunau e Idonisia, e sasaga ena 2012 na valenivolavola ni tabana me kila na ka e vinakati ena yalava. E kaya o Tom Van Leemputten: “Keitou tekivu vakadewa ena 12 na vosanivanua era vosataka e rauta ni le 120 na milioni. Nira raica na dauvakadewa ena vosa vakaJava na imatai ni tikidua e vakadewataki ena vosa ya, era tagi sara ga ena levu ni nodra marau. Io, sa vakarautaki sara ga ena nodra vosa na kakana vakayalo!”\nE caka tu ga vakaIdonisia na soqoni ena levu na ivavakoso, ena veivanua mada ga era vosataka kina e levu na nodra vosanivanua. E nanuma lesu o Lothar Mihank: “Keirau tiko kei na watiqu o Carmen ena dua na soqo siga rua ena 2013, ena yanuyanu o Nias e North Sumatra. Era tiko ena soqo qori e le 400, e levu vei ira era vosa vakaNias. Ia e vakaIdonisia na ivunau kece. Ni keimami veitalanoa oti kei ira na vunau, sa qai tukuni vei ira na vakarorogo ni na vakaNias na porokaramu ena siga tarava. Era osota yani na olo ena siga ya e sivia na le 600.” E tomana o Carmen: “E laurai nira vakarorogo vinaka sara ina porokaramu vakaNias o ira na tiko ena soqo, ni vakatauvatani kei na imatai ni siga a vakaIdonisia kina na ivunau kece. Dua na ka nodra marau ni matata vinaka vei ira na ivunau vakaivolatabu era rogoca sara ga ena nodra vosa.”\nVukei vakayalo e dua na didivara\nEra sa rawa ni “rogoca” tale ga na ka dina na didivara ena nodra vosa. Me tekivu mai na 2010, sa vakadewataki ena vosa vagalu ni Idonisia e vitu na brochure, kei na walu na tikidua. A tuvanaka tale ga na valenivolavola ni tabana e 24 na kalasi ni vuli vosa vagalu. Era vakavulici kina e sivia na 750 na dauvakadewa. Ena gauna qo, sa 23 tiko na ivavakoso kei na iwasewase lalai vagalu e Idonisia. Era vakacegui qai vukei kina vakayalo e rauta ni tolu na milioni na didivara.\nSa 37 tiko na timi ni vakadewa ena gauna qo e Idonisia. Era le 117 na dauvakadewa, e le 50 tale era veitokoni tiko ena tabana ni vakadewa ena 19 na vanua ena veiyasa i Idonisia.\n^ para. 2 A sevutaki ena 1999 na iVolatabu taucoko na Vakadewa ni Vuravura Vou ena vosa vakaIdonisia. Era oga na dauvakadewa me vitu na yabaki ena kena vakarautaki na iVolatabu qori, qai caka tu na vakadewa ena gauna ni vakatatabu. Oti tale e vica na yabaki, a sevutaki ena vosa vakaIdonisia na rua na ivola ni Insight on the Scriptures kei na Watchtower Library ena CD-ROM. Dua dina na toso vakasakiti qori ena cakacaka ni vakadewa!\n^ para. 2 E 707 na vosanivanua e Idonisia, o Papua Niu Kini e 838.\nKA SA RAWATI ENA VAKADEWA\nVOSA VAKAIDONISIA Na vosa e vakayagataki raraba ra qai vosataka e levu\nE rauta ni 707 na vosa e vosataki e Idonisia\nTABANA NI VAKADEWA:\n37 NA TIMI: 117 na dauvakadewa\nVakadewa ena 24 NA VOSA\nVakadewa ena 19 NA VANUA\nMe tekivu mai na 2010, sa vakarautaka e vitu na BROCHURE kei na walu na TIKIDUA e rua na timi ni vakadewa\nE vakayacori e 24 NA KALASI NI VULI VOSA VAGALU mera vakavulici kina e sivia na 750 NA DAUVAKADEWA\niMeli iMeli Vakatakilai ena Doudou na Yaca i Jiova\nIdonisia: Vakatakilai ena Doudou na Yaca i Jiova


1 Ka sa qai yaco ni sa vakayaloqaqataki Moronai sara na nona wilika na ivola oqo, ka sa vuabale na nona marau ena kena dei tu ga na vakabauta nei Paorani, io sa rekitaki koya ni sega ni dau averetaka na bula galala kei na veika ni nona vanua.\n2 Ia sa rarawataka tale ga vakalevu na nodra caka ca o ira era a vakasavi Paorani tani mai na itikotiko ni veilewai, io, sa rarawataki ira vakaidina sara era sa saqata na nodra vanua kei na nodra Kalou.\n3 Ka sa yaco ni sa kauta ko Moronai e dua na iwiliwili lailai ni nona tamata, me vaka na gagadre i Paorani ki na vanua ko Kitioni, a sa lesi rau ko Liai kei Tenikamu me rau liutaka tiko na vo kece ni nona mataivalu.\n4 A sa vakarewataka na adrotini ni bbula galala ena vanua cava ga sa curuma yani, ia sa levu cake tiko ga na iwiliwili ni nona mataivalu ena nona ilakolako ki na vanua ko Kitioni.\n5 Ka sa yaco ni ra sa soqoni vata ki na nona mataivalu e udolu na tamata, era sa taura cake na nodra iseleiwau me ra valataka na nodra galala, me ra kakua kina ni vakabobulataki.\n6 O koya gona, a sa vakasoqona kina ko Moronai na levu ga ni tamata e rawata, ena nona ilakolako sa qai tadu yani ki Kitioni; ia ni ra sa qai cokovata kei na mataivalu i Paorani, era sa lewelevu cake ka lailai na mataivalu i Pakusi, na nodra atui na dauvakacaca ka ra a vakasavi ira tani na btamata galala ka taura na vanua ko Saraemala.\n7 Ka sa yaco ni rau sa kauta yani na nodrau mataivalu ko Moronai kei Paorani ki na vanua ko Saraemala, a ra sa kaba yani na koro, ka vala kei na mataivalu i Pakusi.\n8 Ka raica, a sa vakamatei ko Pakusi ka ra tauri vakavesu na nona tamata, a sa vakalesui tale ko Paorani ki na nona itikotiko ni veilewai.\n9 A ra sa lewai na tamata i Pakusi me vaka na lawa, kei ira talega era via vakatui tiko era sa biu ki na vale ni veivesu; era sa avakamatei me vaka na lawa; io, o ira na tamata i Pakusi, kei ira era via vakatui tiko kei ira ga era sega ni via cola iyaragi me taqomaka na vanua, ka ra gadreva ga me ra valuta, era sa vakamatei.\n10 O koya gona sa kilikili kina me muri tiko na lawa oqo me taqomaki kina na nodra vanua; ia era sa vakamatei sara vakatotolo me vaka na lawa ko ira kecega sa kunei ni ra vakacacana tiko na nodra bula galala.\n11 Sa mai cava kina na ikatolusagavulu ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na Nifai; Erau sa vakadeitaka tale na tiko sautu mai Saraemala ko Moronai kei Paorani ena kedra maliwa na nodrau tamata, ia era sa vakamatei kecega ko ira sa sega ni dina ki na yavu ni bula galala.\n12 Ka sa yaco ena itekivu ni ikatolusagavulu ka dua ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na Nifai, sa vakarota ko Moronai me vakau na kedra kakana na tamata i Ilamani, me vakau tale ga e ono na udolu na tamata ivalu, me ra laki vukei koya ena kena maroroi na yasa ni vanua ko ya.\n13 Ka sa lewa ko koya me vakau tale ga e ono na udolu na tamata ivalu kei na ivakarau kakana e rauti ira kivei rau ko Liai kei Tenikamu. A sa yaco ni sa vakayacori na ka oqo me taqomaki vinaka kina na nodra vanua mai vei ira na Leimanaiti.\n14 Ka sa yaco ni rau sa biuta toka mai ko Moronai kei Paorani e dua na iwase levu ni tamata ena vanua ko Saraemala ka rau kauta yani e dua na iwase levu ni tamata ki na vanua ko Nifaia ena nodrau sa vakadeitaka me rau laki vakavuai ira na Leimanaiti era tiko kina.\n15 Ka sa yaco ni ra sa lako tiko yani, era sa sota kei na vuqa sara na Leimanaiti, era sa vakamatea e vuqa vei ira, a ra sa taura na nodra iyaragi ni valu kei na kedra kakana.\n16 Ka sa yaco ni oti na nodra tauri ira, era sa vakavuna me ra vauci ki na dua na veiyalayalati me ra kakua tale ni taura na nodra iyaragi ka mai valuti ira na Nifaiti.\n17 Ia ni ra sa cakava oti na veiyalayalati oqo era sa vakauti sara me ra laki tiko vata kei ira na tamata i Amoni, ia na kedra levu e rauta e va na udolu ka ra a sega ni vakamatei.\n18 Ka sa yaco ni ra sa vakauti ira oti yani era sa qai tomana tale na nodra ilakolako ki na vanua ko Nifaia. A sa yaco ni ena gauna era sa yaco kina ki na korolevu ko Nifaia a ra sa birika na nodra vale laca ena buca ko Nifaia, volekata ga na korolevu ko Nifaia.\n19 Raica sa gadreva tiko ko Moronai me ra lako mai na Leimanaiti me ra mai vala kei ira ena vanua bucabuca; ia era sa sega ni doudou na Leimanaiti me ra mai valuti ira, ni ra sa kila tu na nodra yaloqaqa ka raica tale ga na kedra lewelevu; a ra sa sega ni mai valuti ira ena siga ko ya.\n20 Ia ni sa bogi na vanua, sa lako lo yani ko Moronai ka kabata cake na bai ni koro, me raica se yasa ni koro cava era tiko kina na mataivalu ni Leimanaiti.\n21 Ka sa yaco ni ra sa tiko ena yasana ki na tokalau, e yasa ga ni matamata ni koro; ka ra sa moce tu. Ia oqo sa lesu tale ko Moronai ka vakaroti ira na nona mataivalu, me vakarautaki vakatotolo na dali kaukauwa kei na ikabakaba, me ra tukuci sobu kina ki lomanikoro.\n22 Ka sa yaco ni sa vakarota ko Moronai me ra lako yani na nona tamata ka kaba ki na dela ni bai ka tukuca sobu yani ki na yasa ni koro ko ya, io, ena yasana ki na ra, na vanua era sega ni tiko kina na mataivalu ni Leimanaiti.\n23 Ka sa yaco ni ra sa tukuci sobu kece ki lomanikoro ena bogi, ena nodra dali kaukauwa kei na ikabakaba; ia ni qai kida na mataka, era sa tu kece e lomanikoro.\n24 Ia oqo, ena nodra qai yadra na Leimanaiti era sa raica ni ra sa tu e loma ni koro na mataivalu i Moronai, a ra sa rere vakalevu sara, era sa dro ka ra curu yani e matamata.\n25 Ia oqo ni sa raica ko Moronai ni ra sa dro e matana, sa vakaroti ira na nona tamata me ra muri ira, ka ra vakamatea e vuqa, ka wavokita e vuqa vei ira ka kauti ira vakavesu; ia era sa dro na kena vo ki na vanua ko Moronai, ka tiko ena iyalayala ni vanua mai matasawa.\n26 E rau sa rawa vakaoqo ko Moronai kei Paorani na koro ko Nifaia, ka sega ni duabulu na tamata e mate kina; era sa bale mate ga kina e lewevuqa na Leimanaiti.\n27 Ka sa qai yaco ni sa vuqa vei ira na Leimanaiti ka ra a kaivesu era sa gadreva me ra toki vei ira na atamata i Amoni, me ra yaco me ra tamata galala.\n28 Ka sa yaco ni ko ira kecega era gadreva, sa soli vei ira me vaka na nodra gagadre.\n29 O koya, e ra sa toki kecega kina na Leimanaiti kaivesu ka laki okati me tamata i Amoni, a ra sa gumatua ena teitei, io era sa tea na veimataqali kakana, ka susuga tale ga na veimataqali qele ni manumanu lelevu kei na kena lalai; ka ra sa mani galala kina na Nifaiti mai na dua na icolacola levu, io, era sa vagalalataki mai vei ira kece na Leimanaiti kaivesu.\n30 Ka sa yaco ni sa rawa ko Moronai na koro ko Nifaia, ka taura vakavesu e vuqa na tamata, ka sa vakalailaitaka sara na nodra mataivalu na Leimanaiti, ka sa taura tale mai e vuqa na Nifaiti era sa kaivesu tu, ka sa mai vakaukauwataka sara vakalevu na mataivalu i Moronai; A sa cavutu kina ko Moronai mai Nifaia ka lako ki na vanua ko Liai.\n31 Ka sa yaco ni ra sa raica na Leimanaiti ni sa laki valuti ira yani ko Moronai, era sa rere sara ka drovaka na mataivalu i Moronai.\n32 Ka sa yaco ni sa vakasavi ira ko Moronai kei na nona mataivalu, mai na dua na koro ki na dua na koro, me yacova ni ra sa laki sota kei rau ko Liai kei Tenikamu, a ra sa drotaki Liai kei Tenikamu tale ko ira na Leimanaiti, ka gole ki na iyalayala ni vanua mai matasawa me yacova ni ra sa tadu ki na vanua ko Moronai.\n33 A ra sa soqoni vata kece na mataivalu ni Leimanaiti ki na vanua ko Moronai, me sa dua ga na nodra mataivalu levu. Sa tiko tale ga mai kea ko Amoroni, na nodra tui na Leimanaiti.\n34 A sa yaco ni ratou sa tuva ko Moronai, Liai kei Tenikamu, na nodratou mataivalu me viribaiti ira na Leimanaiti ena iyalayala ni vanua ko Moronai, a ra sa tuva me yacova na lekutu ka iyalayala ena yasana ki na ceva kei na lekutu ka iyalayala ena yasana ki na tokalau.\n35 Ka ra sa keba vakaoqo ena bogi ko ya. Ia raica era sa oca kece sara na Nifaiti kei ira tale ga na Leimanaiti ena vuku ni ilakolako balavu era sa cakava mai; o koya era sa sega tale ni nakita kina e dua na ivadi ena bogi ko ya, vakavo duadua ga ko Tenikamu; ni sa cudruvi Amoroni vakalevu tiko ko koya, ni nanuma ni koi rau ko Amoroni kei na tuakana ko Amalikaia, sai rau na vakavuna na aivalu balavu oqo vei ira vata kei ira na Leimanaiti, io na ivalu ka sa vakavuna me dave vakalevu kina na dra, io, kei na dausiga levu.\n36 A sa yaco ni sa lako yani ko Tenikamu ena nona cudru ki na nodra keba na Leimanaiti, ka tukuci koya sobu ki loma ni koro. A sa lako yani ka kauta kina na wa dali mai na dua na vanua ki na dua tale me yacova ni sa kunea na tui; ka sa acokai koya ena dua na moto ka laubasikata na lomaserena, voleka ki utona. Ia raica sa vakayadrati ira rawa na nona tamata na tui ni bera ni qai mate; a ra sa cici muri Tenikamu ka vakamatei koya.\n37 Ia oqo, sa yaco ni rau sa rarawa vakalevu sara ko Moronai kei Liai ena nodrau rogoca ni sa mate ko Tenikamu; raica sa tamata qaqa sara ko koya, ka sa gumatua ni valataka na nona vanua, io sa dua ko koya na itokani dina ni bula galala; ka sa sota kaya oti e vuqa sara na ka rarawa lelevu. Ia raica, sa mate ko koya, a sa lako ena nodra sala na kai vuravura kecega.\n38 Ia oqo, sa yaco ni sa cavutu ko Moronai ena siga ka tarava ka valuti ira na Leimanaiti, ka vakamatei ira kina ena dua na veivakamatei levu sara; ka ra vakasavi ira tani kina mai na vanua ko ya; a ra sa dro sara ka sega ni lesu tale mai me valuti ira na Nifaiti.\n39 A sa mai cava kina na ikatolusagavulu kadua ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai; ia era sa sota kaya na ivalu, na vakadave dra kei na dausiga, kei na vuqa na ka rarawa ena vuqa na yabaki.\n40 E dina ga sa yaco tiko na veilabalabati, na veileti, na veivala kei na veimataqali caka cala kecega ena kedra maliwa na tamata i Nifai; ia era sa vakabulai ga ena vukudra na aivalavala dodonu, io, ena vuku ni nodra masumasu na ivalavala dodonu, era sa maroroi kina.\n41 Ia raica, ena vuku ni kena sa rui balavu na nodra veivaluvaluti tiko na Nifaiti kei ira na Leimanaiti e ra sa yalokaukauwa kina e vuqa vei ira, ena vuku ni kena sa rui balavu na ivalu; ia e vuqa tale era sa yalomalumalumu ena vuku ni aveika rarawa era a sota kaya, ka ra sa vakayalomalumalumutaki ira vua na Kalou, io ena yalomalumalumu sa titobu sara.\n42 A sa yaco ni sa viribaita oti vakaukauwa ko Moronai na veivanua kecega sa voleka yani vei ira na Leimanaiti, ia ni ra sa kaukauwa vinaka kece tu, sa lesu tale ko koya ki na koro ko Saraemala; ka sa lesu tale ga ko Ilamani ki na vanua ka nona ivotavota vakawa; a sa vakadeitaki tale na tiko sautu ena kedra maliwa na tamata i Nifai.\n43 A sa solia ko Moronai na lewa kece ni nona mataivalu vua na luvena, na yacana ko Moronaia; a sa lesu ko koya ki na nona vale me laki tiko vakacegu kina ena vo ni nona veisiga.\n44 A sa lesu tale ko Paorani ki na nona itikotiko ni veilewai; ia ko Ilamani sa taura tale na nona ilesilesi, me vunautaka na vosa ni Kalou vei ira na tamata; raica me vaka ni a yaco tiko e vuqa na ivalu kei na veileti ena dua na gauna balavu, sa kilikili kina me vaqaqacotaki ka buli tale e so na lawa ena lotu.\n45 O koya gona eratou sa lako yani kina ko Ilamani kei iratou na nona itokani, ka vunautaka na vosa ni Kalou ena kaukauwa levu ka ra sa akila kina e vuqa na tamata na nodra caka ca, ka vakavuna me ra veivutunitaka na nodra ivalavala ca ka papitaisotaki vua na Turaga na nodra Kalou.\n46 Ka sa yaco ni ra sa tauyavutaka tale na lotu ni Kalou, ena vanua taucoko.\n47 Io, a sa buli na veitikina eso me baleta na lawa. Ka ra sa digitaki na aturaganilewa kei na turaganilewa lelevu.\n48 Ka sa tekivu me ra bula asautu tale ena vanua na tamata i Nifai, a ra sa tubu me lewevuqa ka kaukauwa vakalevu sara ena vanua taucoko. Ka sa tekivu me ra vutuniyau sara mai vakalevu.\n49 Ia e dina ga ni ra sa vutuniyau, ka kaukauwa, ka sautu tale ga, era sa sega ni dokadokai ira kina; era sa sega tale ga ni berabera me ra daunanuma na Turaga na nodra Kalou; ia era sa vakayalomalumalumutaki ira sara vakalevu e matana.\n50 Io, era sa nanuma na veika lelevu sa vakayacora vei ira na Turaga, ni a sereki ira mai na mate, mai na veivakabobulataki, kei na vale ni veivesu, kei na veimataqali veika rarawa kecega, ka sa vakabulai ira mai na ligadra na nodra meca.\n51 Ia era sa daumasu tiko ga vua na Turaga na nodra Kalou, ka sa vakalougatataki ira sara na Turaga, me vaka na nona vosa, a ra sa kaukauwa vakalevu sara ka tiko sautu ena vanua ko ya.\n52 A sa yaco ni ra sa vakayacora na veika kece oqo. Ka sa mate ko Ilamani ena ikatolusagavulu kalima ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai.\nAlama 46:12–13, 36. DV Drotini.


Atu Kurumudu - Viti FM - Page 7\nEna sega ni rawa ni lai Vuli Vuniwai o koya na gonevuli ni Nadi Sangam College, ka rawata o koya e 395 na maka ka maka levu duadua ena veitarogi ni Year 13 exam e gadreva o koya me vuli Vuniwai ni veisele, ia e sega ni rawa ni qarava na vuli oqo me vaka […]\n6 ERA LEQA ENA DUA NA COQA\nOno na lewenivanua era mai leqa ena dua na coqa mai Belgium ena gauna e vakayacori tiko kina e dua na carnival. Rua sagavulu ka vitu era mavoa ka 10 era curu bibi tiko ena gauna qo e valenibula. Rua na turaga erau ya vodo tiko e lomani motoka ena gauna e yaco kina na […]\nTEKIVU NA SOTASOTA NI ANZ MARAMA CHAMPIONSHIP\nDolavi ena rara levu mai na ANZ Stadium e Laucala na nodra sotasota na marama ena qito Raka. Rau mai sota ena U19 na timi ni Tailevu kei na Namosi qai mai qaqa kina na timi ni Tailevu ena 36 kei sega. Sa qai dina kina na vosa ni veisamei ka dau boletaki vakalevu […]\nUNEUNE- MILIONI ERA VAKILA NA BOKO NI LIVALIVA MAI JAVANI\nMilioni na lewenivanua era sotava na leqa ni livaliva mai Javani ni oti na kena vakilai mai kea e dua na Uneune. Rauta ni 7.3 na kaukauwa na kenai vakarau. Otioti ni gauna e yaco kina e dua na kena e vaka oqo ena 11 na yabaki sa oti. Vakilai ena vua i cake kei […]\nBOKO NA KONITARAKI NEI VULARIKA MAI NA DRUA KEI NA FRU\nE ratou bokoca na nona konitaraki o Serupepeli Vularika na timi Fijian Drua kei na Fiji Rugby Union ena vuku ni nonai tovo. Ena gole lesu tale tiko mai I Viti o Vularika, ka na mai veitalanoataka na nona veigauna e liu ena rakavi kei na tabana ni Fiji Rugby Union. Vakaraitaka na CEO […]\nSUPER RUGBY PACIFIC NA MACAWA QO\nYaloda kece kei na noda vakanananu sa tu ga vei ratou na Drua ena qito kaukauwa e ratou sa vakaraitaka voli. Macawa qo, vica na cowiri ni Super Rugby Pacific ena Vakaraubuka, Vakarauwai kei na Sigatabu. Kakua sara ni calata na nodratou na qito na noda cauravou ena Vakarauwai qo kei Western Force ena 3.35pm. Vakaraubuka: Highlanders – […]\nLEQA E DUA NA MARAMA NI TIKO BIBI VOLI MAI UKRAIN\nLeqa e dua na marama kei na luvena mai Ukrain ka tiko bibi tu ka sagai me cicivaki ena valenibula voleka ka seva kece na i naki ni vanua ea sasaga tiko yani kina ka ra sa kaba i valu tiko mai kina na mataivalu ni Rusia. Vakaraitaka o iratou na tabana ni bula mai […]\nEra vakaloloma na qase kei na gone lalai.\nTukutuku e ciqomi rawa, ni sa kere veivuke ki Jaina na matanitu ko Rusia ena i yaragi. Ia ,e dei tu ga o Jaina ena kena sagai me kua ni tete nai valu ka yaco tiko oqo. Rauta ni 140,000 na lewe ni vanua e Ukraine era sa vagalalataki mai na vanua e katakata tiko […]\nVeisiko ko Zelensky\nSega ni cegu na peresitedi kei Ukraine ena nona laki sikovi ira na sotia ena valenibula kara curu voli kina. Laki vakacaucautaki ira ena itavi levu kara solia kina na nodra bula me baleta na tu galala ni kena tutaki na bula vaka democracy ena matanitu ko Ukraine. Kuria na turaga yate vaka laione qo […]\nCECEBUYA ENA RAKA NA YACA ‘TAVAGA’ MAI KENYA\nMai na koro vakaturaga ko Sawani, Vuna, Naitasiri ena kalavo ni rakavi ni Waimanu Rugby ka susugi mai kina vakaqito, sa laki buroro ka tetevi Kenya sara kina na yacai Jone Kubu Tavaga, e vasu ni yasana ko Bua. Dua na sotasota levu ni qito ka caka mai Kakamega ka yacana na Bull ring, e […]


Vakatotomuria na Veivakayaloqaqataki ni Kalou | Vulica\n“Me vakacaucautaki na Kalou . . . e vakayaloqaqataki keda ena veika dredre kece.”—2 KOR. 1:3, 4, vmr.\nSERE: 7, 3\nE vakaraitaka vakacava o Jiova ni dauveivakayaloqaqataki?\nE vakaraitaka vakacava o Jisu ni dauveivakayaloqaqataki?\nEratou dau veivakayaloqaqataki vakacava na yapositolo?\n1. Na cava e tukuna o Jiova ni oti ga na veivorati mai Iteni?\nGAUNA e valavala ca kina na kawatamata, e vakaraitaka o Jiova ni o koya duadua ga e dau veivakayaloqaqataki. Ni oti na veivorati mai Iteni, e vakaraitaka vei ira na kawa i Atama na vuna mera yaloqaqa kina, ni se rawa nira vakabulai. Ni sa kilai na vosa ni yalayala ena Vakatekivu 3:15, qo e vakarautaka na inuinui vua na kawatamata ni na qai vakarusai na “gata makawa,” oya o Setani na Tevoro kei na nona cakacaka kece.—Vkta. 12:9; 1 Joni 3:8.\nO JIOVA E VAKAYALOQAQATAKI IRA ENA GAUNA MAKAWA\n2. E vakayaloqaqataki Noa vakacava o Jiova?\n2 A bula o Noa na dauveiqaravi i Jiova ena dua na vuravura ivakarau ca, eratou qaravi Jiova duadua ga na nona vuvale. Ni takalevu ena gauna ya na itovo kaukaua kei na veiyacovi vakasisila, a rawa ni yalolailai o Noa. (Vkte. 6:4, 5, 11; Juta 6). Ia na ka e tukuna vua o Jiova a vakayaloqaqataki koya me vosota tiko na nona ‘lako vata kei na Kalou.’ (Vkte. 6:9) E tukuna ni na vakarusa na vuravura ca ena gauna ya, e vakavulici Noa tale ga ena ka me cakava me bula kina nona vuvale. (Vkte. 6:13-18) E vakadinadinataka o Noa ni dau veivakayaloqaqataki o Jiova.\n3. E vakayaloqaqataki vakacava o Josua? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n3 Toso na gauna, e dua na itavi levu e lesi vei Josua, oya me vakatikori ira na tamata ni Kalou ena Vanua Yalataki. Qo e okati kina nodra ravuti na mataivalu qaqa ni veimatanitu era tawana tu na vanua ya. E tiko na vuna vinaka me lomaleqa kina o Josua. Ni kila qori o Jiova, e vakaroti Mosese me vakadeitaki koya. E kaya o Jiova: “Lesi Josua, vakayaloqaqataki koya qai uqeti koya, ni o koya ga ena takoso yani e matadra na tamata qo, o koya tale ga ena vakavuna mera taukena na vanua o na raica.” (Vkru. 3:28) Ni bera ni lako o Josua, e vakayaloqaqataki koya o Jiova ni kaya: “Au a sega ni vakaroti iko? Mo yaloqaqa mo kaukaua. Mo kua ni domobula se rere ni tokoni iko o Jiova na nomu Kalou ena vanua kece o lakova.” (Josua 1:1, 9) Sa bau veivakayaloqaqataki dina!\n4, 5. (a) Na cava e tukuna o Jiova me uqeti ira na nona tamata ena gauna makawa? (b) E vakayaloqaqataki Luvena vakacava o Jiova?\n4 O Jiova e sega ni dau vakayaloqaqataki ira yadudua ga na nona dauveiqaravi, e dau uqeti ira tale ga vakailawalawa. Na vosa vakaparofisai qo a rawa ni vakacegui ira na Jiu era vesu tu mai Papiloni, e kaya o Jiova: “Mo kua ni rere niu tokoni iko. Kua ni taqaya niu nomu Kalou. Au na vakaukauataki iko, io, au na vukei iko, au na tokoni iko ena ligaqu imatau daudina.” (Aisea 41:10) Qori tale ga na ka era vakayaloqaqataki kina na lotu vaKarisito taumada, vaka kina nikua.—Wilika 2 Korinica 1:3, 4.\n5 A vakayaloqaqataki Jisu mada ga o Tamana. Ena gauna e papitaiso kina, e rogoca e dua na domo mai lomalagi ni kaya: “Qo na Luvequ lomani, au vakadonuya.” (Maciu 3:17) A vakayaloqaqataki Jisu sara ga na vosa qori ena gauna kece ni nona cakacaka vakaitalatala!\nVEIVAKAYALOQAQATAKI O JISU\n6. E veivakayaloqaqataki vakacava na vosa vakatautauvata ni taledi?\n6 E ucui Tamana vinaka o Jisu. E veivakayaloqaqataki na nona vosa vakatautauvata ni taledi ena parofisai me baleta na ivakataotioti ni veika vakavuravura. E rokovi ratou na nona dauveiqaravi yalodina na turaga, ni kaya: “Vinaka vakalevu. O iko na dauveiqaravi vinaka qai yalodina! O a dina ena ka lailai. Au na lesia mo lewa e levu tale na ka. Mo marau vata kei na nomu turaga.” (Maciu 25:21, 23) E veivakayaloqaqataki dina qori meda qaravi Jiova tiko ga ena yalodina!\n7. E vakayaloqaqataki ratou vakacava na nona yapositolo o Jisu, vakabibi o Pita?\n7 Eratou dau veibataka na yapositolo se o cei e levu duadua. Ia e vosovoso o Jisu ni uqeti ratou me ratou yalomalumalumu, me ratou dauveiqaravi, kua ni viavia boso. (Luke 22:24-26) O Pita mada ga e dau vakararawataki Jisu vakavica. (Maciu 16:21-23; 26:31-35, 75) A sega ni cati Pita, e vakayaloqaqataki koya ga qai lesi koya me vakayaloqaqataki ratou na kena vo.—Joni 21:16.\nVEIVAKAYALOQAQATAKI ENA GAUNA MAKAWA\n8. E vakayaloqaqataki ira vakacava na turaganivalu kei ira na lewe i Juta o Esekaia?\n8 Ni bera ni bula e vuravura na Luvei Jiova, me ivakaraitaki uasivi tale ga ni veivakayaloqaqataki, era dau kauaitaka na dausokalou yalodina na bibi ni veivakayaloqaqataki. Nira vakarerei Esekaia o ira na kai Asiria, e kacivi ira na turaganivalu kei ira na lewe i Juta me vakayaloqaqataki ira. “Era yaloqaqa sara ga na lewenivanua ena [nona] vosa.”—Wilika 2 Veigauna 32:6-8.\n9. Na cava eda vulica ena ivola i Jope me baleta na veivakayaloqaqataki?\n9 A vakavulica o Jope vei ratou na “dauveivakacegui vakatuburarawa” na bibi ni veivakayaloqaqataki. E tukuna ke ratou a tu ena kena ituvaki, a rawa ni ‘vakaukauataki ratou na vosa ni gusuna, kei na veivakacegui ni tebenigusuna ena seavu kina na nodratou rarawa.’ (Jope 16:1-5) E muri, sa qai vakayaloqaqataki Jope o Ilaiu, vaka kina o Jiova.—Jope 33:24, 25; 36:1, 11; 42:7, 10.\n10, 11. (a) Na cava me vakayaloqaqataki kina na luvei Jefica? (b) O cei tale ga nikua mera vakayaloqaqataki?\n10 Dua tale na ivakaraitaki ena gauna makawa o luvei Jefica, a vinakata sara tu ga na veivakayaloqaqataki. Ni bera ni lai valuti ira na Amoni na Turaganilewa o Jefica, e bubuluitaka ke solia vua o Jiova na qaqa, o koya ena mai tavaki koya e liu ena solia vei Jiova me veiqaravi ena nona vale. Qori sara ga na ka e qai cakava na luvena yalewa, na luvena duabau, ni mai tavaki koya me rau marautaka vata na qaqa. Dua na ka na mosi ni lomai Jefica. Ia e dina tiko ga ena nona bubului, mani talai luvena i Sailo me veiqaravi ena valeniveitavaki ena nona bula taucoko.—Dvei. 11:30-35.\n11 A sega ni rawarawa qo vei Jefica, a rairai sega ni rawarawa tale ga vei luvena yalewa, ni a tokona na vakatulewa i tamana. (Dvei. 11:36, 37) A kila ni na sega ni vakawati, vakaluveni, sa na sega tale ga ni maroroya na yaca ni vuvale kei na nodratou ivotavota. E vinakati sara ga ena gauna ya me vakacegui, me vakayaloqaqataki tale ga. E kaya na iVolatabu: “E kena ivalavala gona e Isireli: Mera lako e veiyabaki na goneyalewa ni Isireli mera vakacaucautaka na luvena yalewa o Jefica na turaga ni Kiliati, oya me va na siga ena dua na yabaki.” (Dvei. 11:39, 40) Vakacava meda dau vakavinavinakataki ira tale ga na lotu vaKarisito dawai nira vakayagataka nodra gauna mera kauaitaka kina vakalevu “na veika ni Turaga.”—1 Kor. 7:32-35.\nRATOU VEIVAKAYALOQAQATAKI NA YAPOSITOLO\n12, 13. E vakayaloqaqataki ira vakacava na tacina o Pita?\n12 Na bogi ni bera ni mate o Jisu, e kaya vei Pita: “Saimoni, Saimoni, raica! E vakaraitaka o Setani ni vinakata me tauvuloni kemudou kece me vaka na witi. Ia au sa masulaki iko oti me kua ni malumalumu nomu vakabauta, o iko, ni o sa lesu ga mai, vakaukauataki ira na tacimu.”—Luke 22:31, 32.\nE vakayaloqaqataki ira ena ivavakoso na nodratou ivola na yapositolo ena imatai ni senitiuri, e uqeti keda tale ga nikua (Raica na parakaravu 12-17)\n13 E vakaraitaka o Pita ni dua na duru ni ivavakoso ena imatai ni senitiuri. (Kala. 2:9) Na nona ivakaraitaki e vakayaloqaqataki ira na tacina ena siga ni Penitiko, vaka kina ni oti ya. Ni vakarau cava na nona cakacaka vakaitalatala, a volavola vei ira na nona itokani lotu vaKarisito. E vakamacalataka na vuna, ni kaya: “Au vola yani vei kemuni e vica wale na ka me uqeti kemuni, me ivakadinadina dei tale ga ni qo dina na loloma soli wale ni Kalou vei kemuni moni tudei kina.” (1 Pita 5:12) Na ivola uqeti vakalou qori e ivurevure ni veivakayaloqaqataki vei ira na lotu vaKarisito ena gauna ya me yacova mai nikua. Eda vinakata sara ga na veivakayaloqaqataki va qori nida waraka tiko me vakayacori na yalayala i Jiova!—2 Pita 3:13.\n14, 15. E ivurevure ni veivakayaloqaqataki vakacava na ivola i Joni me vica vata na senitiuri?\n14 Na yapositolo tale ga o Joni e dua na duru ni ivavakoso ena imatai ni senitiuri. Na vakasakiti ni ka e volatukutukutaka ena nona Kosipeli me baleta na cakacaka vakaitalatala i Jisu, e ivurevure ni veivakayaloqaqataki vei ira na lotu vaKarisito me vica vata na senitiuri me yacova mai nikua. Na nona Kosipeli duadua ga e volai kina na ka e cavuta o Jisu me baleta na loloma, ni kedra ivakatakilakila na nona tisaipeli dina.—Wilika Joni 13:34, 35.\n15 E volai tale ga ena vo ni tolu na ivola i Joni eso tale na iyau vakayalo. Nida bikai ena revurevu ni ivalavala ca, vakacava eda vakacegui nida wilika ni “vakasavasavataki keda mai na noda ivalavala ca kece na dra i Jisu”? (1 Joni 1:7) Ke beitaki keda tiko ga na lomada, vakacava eda dau vakavinavinaka se tuturu na wainimatada nida wilika ni “uasivia na lomada na Kalou”? (1 Joni 3:20) O Joni duadua ga e vola ni “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8, 16) Na ikarua kei na ikatolu ni nona ivola e vakacaucautaki ira na lotu vaKarisito era “muria tiko [ga] na ka dina.”—2 Joni 4; 3 Joni 3, 4.\n16, 17. Na cava e tukuna na yapositolo o Paula vei ira na lotu vaKarisito taumada?\n16 Ena imatai ni senitiuri, kena irairai ni yapositolo ga o Paula e dau vakayaloqaqataki ira vakalevu na tacina. Ena nodra gauna na lotu vaKarisito taumada, kena irairai ni levu vei ratou na yapositolo eratou tiko ga e Jerusalemi, na vanua e dau tiko kina na ilawalawa dauvakatulewa. (Caka. 8:14; 15:2) O ira na lotu vaKarisito e Jutia era dau wasea na itukutuku me baleti Karisito vei ira e kea nira vakabauta ga e dua na Kalou ena nodra veivakamuai na lotu vakaJiu. Ia na yalo tabu e tala na yapositolo o Paula me vunau vei ira na veimatanitu e veiliutaki kina na matanitu o Kirisi kei Roma, ni levu na kalou era qarava.—Kala. 2:7-9; 1 Tim. 2:7.\n17 E lakova o Paula na veivanua e kilai nikua me o Taki, Kirisi kei Itali me tauyavu kina na ivavakoso lotu vaKarisito era sega ni Jiu. O ira na tavuki vou mera lotu vaKarisito qo era “vakararawataki vei ira [era] kaivata” ra qai vinakata mera vakayaloqaqataki. (1 Ces. 2:14) Rauta na yabaki 50 G.V., e vola o Paula ina ivavakoso vou e Cesalonaika: “Keitou dau vakavinavinaka vua na Kalou ni keitou cavuti kemuni kece ena masu, ni keitou dau nanuma na nomuni cakacaka ena vakabauta, nomuni sasaga kece e yavutaki ena loloma, kei na nomuni vosota.” (1 Ces. 1:2, 3) E vakamasuti ira tale ga mera dau veivakayaloqaqataki, ni kaya: “Moni veivakayaloqaqataki tiko, moni veivakauqeti.”—1 Ces. 5:11.\nDAU VEIVAKAYALOQAQATAKI NA ILAWALAWA DAUVAKATULEWA\n18. Eratou vakayaloqaqataki Filipi vakacava na lewe ni ilawalawa dauvakatulewa?\n18 E dau ivurevure ni veivakayaloqaqataki na ilawalawa dauvakatulewa ena imatai ni senitiuri vei ira na liu tiko ena ivavakoso kei ira na vo ni lotu vaKarisito. Ni vunautaki Karisito o Filipi na dauvunau vei ira na kai Samaria, eratou tokoni koya na lewe ni ilawalawa dauvakatulewa. Eratou tala e rua, o Pita kei Joni me rau masulaki ira na tisaipeli vou me sobuti ira na yalo tabu. (Caka. 8:5, 14-17) Sa na vakayaloqaqataki mada ga o Filipi kei ira na tavuki mai, ena nodratou veitokoni na lewe ni ilawalawa dauvakatulewa!\n19. Na cava e yaco ina ivavakoso taumada ni wiliki na ivola ni ilawalawa dauvakatulewa?\n19 Toso na gauna, e vinakati me vakatulewataka na ilawalawa dauvakatulewa ke dodonu mera cili na lotu vaKarisito mai na veimatanitu, me vaka e vakaroti vei ira na Jiu ena Lawa e vola o Mosese. (Caka. 15:1, 2) Ni ratou veivosakitaka oti na Vosa ni Kalou salavata kei na veidusimaki ni yalo tabu, eratou vakatulewataka ni sega ni dodonu me muri, ratou vola tale ga na kena macala ina veivavakoso. Eratou talai ina ivavakoso na mata ni ilawalawa dauvakatulewa mera veisoliyaka na ivola. Cava e yaco? “Nira wilika oti, era marautaka vakalevu na veivakauqeti.”—Caka. 15:27-32.\n20. (a) E dau veivakayaloqaqataki vakacava na iLawalawa Dauvakatulewa nikua? (b) Na taro cava ena saumi ena ulutaga tarava?\n20 Nikua, na iLawalawa Dauvakatulewa e dau vakayaloqaqataki ira na lewenivuvale e Peceli, ira na veiqaravi lavotaki vakatabakidua, kei ira kece na mataveitacini lotu vaKarisito dina. Dua na ka nodra marautaka na tacida na veivakayaloqaqataki qori, me vaka ga ena imatai ni senitiuri! Kena ikuri, ena 2015 e vakarautaka na iLawalawa Dauvakatulewa na brochure Mo Lesu Vei Jiova, e vakadinadinataki ni ivurevure ni veivakayaloqaqataki vei ira e levu e veiyasa i vuravura. Kena ibalebale qo mera vakatotomuri Jiova ga o ira na lesi ena isoqosoqo mera dau veivakayaloqaqataki? Ena saumi qori ena ulutaga tarava.\niMeli iMeli Vakatotomuri Jiova—Ni Dauveivakayaloqaqataki


“Rokova na Tamamu kei na Tinamu”\nNi se bula e vuravura o Jisu, e dau vakabibitaka na ivakaro: “Rokova na tamamu kei na tinamu.” (Ly 20:12; Mac 15:4) E doudou ni vosa o Jisu baleta ni a “talairawarawa tiko ga” vei rau na nona itubutubu ena gauna se gone kina. (Lu 2:51) Ni uabula a vakadeitaka me qaravi vinaka o tinana, ena gauna sa mate kina. —Jn 19:26, 27.\nNikua, o ira na gone lotu vaKarisito era rokova na nodra itubutubu, era dau talairawarawa ra qai vosa vei ira ena veidokai. Koya gona, e sega ni vakaiyalayala na noda rokovi rau. Ni rau sa qase mada ga, meda rokovi rau tiko ga nida rogoca na nodrau nanuma. (Vvb 23:22) Eda na rokovi rau tale ga noda itubutubu qase nida vukei rau vakailavo se kauaitaka na ka rau gadreva. (1Tm 5:8) Eda gone se qase, nida veivosaki wasoma kei rau na noda itubutubu, e vakaraitaka nida rokovi rau.\nSARAVA NA DROINI YAVALA MEU VOSA VAKACAVA VEI RAU NOQU ITUBUTUBU? QAI SAUMA NA TARO QO:\nNa cava e rairai vakadredretaka mo vosa vei rau nomu itubutubu?\nO na vakaraitaka vakacava na veirokovi ni o vosa vei rau?\nNa cava na yaga ni nomu vosa vei rau? (Vvb 15:22)\nEna yaga vei iko nomudou veivosaki\niMeli iMeli “Rokova na Tamamu kei na Tinamu”


Na Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu VILIAME RAVAI | Monday, December 18, 2017\nUpdate: 11:03AM Nai tekitekivu kei na i otioti ni valavala ca e vuravura WILIGUSU: �Ni sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou, me solia kina na Luvena e dua bau ga sa vakatubura me kakua ni rusa ko ira yadua era sa vakabauti koya, me ra rawata ga na bula tawa mudu.� Joni 3:16.\nNai Tikotiko e na were\n1. Ko cei e a bulia na tamata? E bulia vakacava?\n�A sa bulia na tamata na Kalou mai na kuvu ni qele, ka ceguva kina na ucuna nai cegu ni bula, a sa yaco kina na tamata me yalo bula.� Vakatekivu 2:7.\nIo, a cakava na tamata na Kalou ka solia vua na i cegu ni bula. Ka yaco kina me cegu, vakasama, vosa ka lako rawa. Na noda bula mai Vua na Kalou. Sa soli bula ki na yago ka cakava. A sega na bula e na yago me yacova ni sa solia na Kalou.\n2. A bulia vakacava na i matai ni yalewa na Kalou?\nIa, na Kalou ko Jiova sa vakayacora me biti Atama e dua na moce lutu, a sa moce kina ko koya, a sa kauta tani ko Koya e dua na sui ni sarisarina, a sa cakava na lewena me veiuturi me kena i sosomi. Ia na sui ni sarisarina ka kauta tani na Kalou ko Jiova mai vua na tagane, sa bulia kina e dua na yalewa, a sa kauti koya vei Atama.� Vakatekivu 2:21, 22.\nA taura e dua na sui ni sarisari Atama na Kalou ka bulia kina e dua na yalewa na watina na i matai ni tamata. Na yacana ko Ivi. Na Kalou a buli Ivi me wati Atama. Me rau tiko vata, ka sega ni soli vei Atama e rua na yalewa me watina, ka sega talega ni levu na tagane e solia na Kalou me wati Ivi. Na i naki ni Kalou me dua ga na yalewa ka dua na tagane.\n3. Ko cei e a vakarota vua na Kalou me lewai ira na manumanu yavai va?\n�A sa kaya na Kalou me datou bulia na tamata me i tovo vata kei kedatou, ka me ucui kedatou, ka me na lewa na ika ni veiwasawasa, kei na manumanu vuka kei na manumanu yavai va, kei vuravura taucoko kei na ka kecega sa qasi voli e dela i vuravura.\nA sa bulia na tamata na Kalou me i tovo vata kei Koya, e na i tovo ni Kalou sa buli koya ko Koya: na tagane kei na yalewa sa buli rau ko Koya.� Vakatekivu 1:26, 27.\nVakatekivu 3:20, e tukuna vei keda na i matai ni tagane kei na yalewa. Yacadrau ko Atama kei Ivi. E rau a buli me rau i tovo vata, ka ucui Koya na Kalou, ka me rau lewa na manumanu yavai i va na manumanu vuka kei na ika.\n4. A vanua cava sa qai vakatikori Atama kei Ivi kina na Kalou?\n�A sa tea e dua na were na Kalou ko Jiova, mai Natuicake mai Iteni a sa kauta kina na tamata ka bulia ko Koya. A sa vakatubura mai na qele na kau kecega sa vinaka na kena i rairai, ka yaga me kakana, na kau ni bula talega ena loma ni were, kei na kau sa kilai kina na vinaka kei na ka ca. A sa drodro e dua na uciwai mai Iteni me vakasuasuataka na were a sa wasea mai keya, ka yaco me na kena i davedave. A yaca ni kena i matai ko Paisoni, ko ya sa volita na vanua taucoko ko Avila, sa kune kina na koula. A sa vinaka na koula ni vanua koya, sa kune talega kina na mata ni civa, kei na vatu na yacana na Onikisa.\nIa, na yaca ni kena i ka tolu ni uciwai ko Itikeli koya sa lako vaka ki Asiria, vaka ki Natuicake. Ia nai ka va ni uciwai na Uferetisi. A sa kauta na tamata na Kalou ko Jiova ka vakatikora kina were ko Iteni me wereca ka vakatawa.� Vakatekivu 2: 8-16.


Na Kedra I Wiliwili, chapter 34 of the Fijian Bible - with audio narration\n2 "Mo vakaroti ira na Isireli, ka tukuna vei ira: 'Ni o ni sa lako mai kina vanua o Kenani, sa i Koya oqo na vanua e sa na lutu vei kemuni mo ni taukena â€” na vanua o Kenani me yacova na kena i yalayala.\n3 'Na nomudou i yalayala mai na ceva e sa tekivu mai na Vanua Liwa e Sini me yaco sara kina i yalayala e Itomi; kei na kena i yalayala kina ceva e na tete yani kina tokalau me yaco sara kina Waitui Masima;\n4 'Na nomudou i yalayala e na vuki mai e na yasana kina ceva ni vanua vaka Aseniti Akarapimi, ka yaco sara ki Sini, ka na tiko talega e na ceva kei Ketesa Parinea; ka na toso sara yani ki Asari Atari, ka yaco sara ki Asimoni;\n5 'Na kena i yalayala e na vuki mai Asimoni kina Uciwai e Ijipita, ka na mai cava toka e na Wasawasa.\n6 'Ia na i yalayala kina mua i ra, e na nomudou na Waitui Levu me kena i yalayala, sa i koya oqo na nomudou i yalayala e na mua i ra.\n7 'Sa i koya oqo na nomudou i yalayala e na Vualiku: Mai na Waitui Levu mo dou qai makataka na laini ni nomudou i yalayala me yaco sara kina Uluni vanua o Ori;\n8 'Mai na ulunivanua o Ori mo dou qai makataka na nomudou i yalayala kina i curucuru i Amaci; kei na i vakatakilakila ni yalayala e na donui Setati;\n9 'Na i yalayala e na toso sara yani ki Sifironi, ka na mai cava e Asari Enani. Oqo na nomudou i yalayala e na vualiku.\n10 'Mo dou na qai makataka na nomudou i yalayala e na tokalau me tekivu mai Asari Enani ki Sefami;\n11 'Na i yalayala e na lako sobu mai Sefami ki Ripila e na tokalau ni vanua o Aini; na i yalayala e na lako sobu sara me la'ki yaco kina tokalau ni vanua e na Wasawasa o Kinereci;\n12 'Na i yalayala e na gole sobu vaka kina Joritani, ka na la'ki cava kina Waitui Masima. Ena nomudou vanua taucoko oqo kei na kena veiyalayala e ra wavolita.'"\n13 Sa qai vakaroti ira na Isireli o Mosese, ka vaka: "Sa i koya oqo na vanua mo ni taukena e na vakawiri madigi, na vanua e sa vakarota o Jiova me solia kina ciwa na yavusa kei na veimama-tale ni yavusa.\n14 "Na nodra yavusa na luvei Rupeni me vaka na vuvale ni nodra qase, kei na yavusa i Kata me vaka na vuvale ni nodra qase, era sa ciqoma oti na nodra i votavota; kei na veimama ni yavusa i Manasa era sa ciqoma oti talega na nodra i votavota.\n15 "Na rua na yavusa kei na veimama ni yavusa era sa ciqoma oti na nodra i votavota e na yasa ni Joritani oqo, me takosova mai na tokalau kei Jeriko, me yaco sara kina i cadracadra ni siga."\n16 Sa qai vosa o Jiova vei Mosese, ka tukuna,\n17 "Oqo na yacadra na turaga e na kemudou maliwa me ra wasewasea na vanua me nomudou i votavota: O Iliesa na bete kei Josua na luve i Nani.\n18 "Mo dou qai taura na vei liuliu yadudua ena nomudou dui yavusa me ra veivotayaka na vanua mo dou taukena.\n19 "Oqo na yacadra na turaga mai na yavusa i Juta, o Kelepi na luvei Jifune;\n20 "Mai na nodra yavusa na Simione, o Simueli na luvei Amiute;\n21 "Mai na yavusa i Penijamini, o Elitati na luve i Kisiloni;\n22 "Na i liuliu mai vei ira na luve i Tani o Puki na luve i Jogili;\n23 Mai vei ira na luve i Joseva; e cavutu mai kina na liuliu mai vei ira na luve i Manasa, o Enieli na luvei Efoti,\n24 "Na i liuliu mai na yavusa na Ifereimi, o Kemueli na luve i Sifitani;\n25 "Na i liuliu mai vei ira na yavusa i Sepuloni, o Elisafani na luve i Parinaki;\n26 "Na i liuliu mai vei ira na Isakari, o Palitieli na luvei Asani;\n27 "Na i liuliu mai na yavusa i Aseri, o Aiute na luve i Selomi;\n28 "Na i liuliu mai na yavusa i Nafitalai, o Petaeli na luve i Amiute."\n29 Sa i ira oqo sa vakaroti ira o Jiova me ra wasewasea na i votavota vei ira na Isireli e na vanua o Kenani.


The Fiji Times » Tauyavu na tei lumi e Rakiraki kei Yasawa\nTauyavu na tei lumi e Rakiraki kei Yasawa\nESA tauyavutaki tiko na tei lumi e Yasawa kei na baravi e Rakiraki ena kena sagai me sa dua na bisinisi ni rawa i lavo na lumi.\nE sa vakayacora tiko mai e levu na kena tuvatuva na Minisitiri ni Teitei, kei na Qoliqoli ena kena sagai me vakavurei e vuqa na i tuvatuva me rawa ni tauyavu me dua na bisinisi ka cici vinaka na lumi.\nEna macawa oqo e vakayacori tiko e Nadi e dua na bose mai vei ira na kena dau e Viti, Samoa kei Kiribati ena nodra bosea vata na bolebole kei na veika me ra cakava me rawati kina na sasaga oqo.\nE dua na tabana e sa tauyavutaki ka yacana na Diversification of Seaweed Industries in the Pacific ka veivuke mai kina e dua na kena tabana mai Ositerelia kei na University of the Sunshine Coast, e sa mai tauyavutaki kina e 10 na koro ka na vakayacori kin na vakatovotovo ni kena teivaki na lumi kei na kena i vakatagedegede, na gauna e sa na laki tamusuki kina na i tuvatuva oqo.\nE na veitalanoataki talega ena bose ni macawa oqo e Nadi na veika e rawa ena kena rawa ni cicivaki vakabisinisi na nama.\nE kilai vinaka tu e Viti, ni sasalu ni waitui ruarua oqo, e dau voli sara vakalevu ena mua ni macawa, ka rau kakana bulabula.\nNa veika oqo e qaravi tikoga ena kena sagai me vakavurei e levu na makete ni bisinisi ni yaubula ena noda vanua.


Eda Vinakata Kece na Vakacegu\nO a bau lutu ni o se gone? De dua a mavoa kina na ligamu se drakusi na durumu o qai tagi ena kena mosi. E mani gole yani o nomu Na, e mokoti iko, e vosa vakayalovinaka ni savata qai vadretitaka na nomu mavoa. A rairai malumu sara ga na mosi ena ka e cakava ya o nomu Na, o qai vakila na vakacegu. Io, e dau rawarawa noda kunea na vakacegu nida se gone.\nIa ni basika na ituvaki vereverea ni toso na gauna da qai sotava na leqa lelevu, sa kunekunei dredre na vakacegu. Na leqa eda sotava nida sa uabula sa sega ni rawa ni wali ena ivadreti se na nona mokoti keda o tinada. Raica mada e vica na ivakaraitaki qo.\nO sa bau vakacegui mai na nomu cakacaka ena dua na gauna? E kaya o Julian ni kurabui qai yalolailai ena gauna e vakacegui kina mai na nona cakacaka. A veinanuyaka tale ga, ‘Au na qarava vakacava na noqu vuvale? Sa maumau wale na vica vata na yabaki au cakacaka tu kina vakaukaua ena kabani.’\nDe dua o rarawataka voli na kavoro ni nomu vakawati. E kaya e dua na yalewa o Raquel: “Dua na ka noqu rarawa ni biuti au vakasauri o watiqu ena dua vakacaca na yabaki sa oti. Au kavoro sara ga. Au sega ni tukuna rawa na mosi au vakila. Dua dina na gauna dredre ya.”\nVakacava ke o tauvimate bibi? O na rairai duavata ena so na gauna kei na ka e kaya o Jope: “Au sa cata noqu bula, au sega ni via bula tiko.” (Jope 7:16) E kaya e dua na turaga o Luis, sa yabaki 80 vakacaca: “Au vinakata ena so na gauna meu sa mate ga.” De dua e dau va tale ga qori na nomu rai.\nDua tale na ituvaki o na vinakata kina na vakacegu, oya ni takali e dua na wekamu. E kaya o Robert: “E yali sara ga na yaloqu niu rogoca ni sa mate o luvequ tagane ni voca na waqavuka a vodo tiko kina. Na mosi au vakila e vaka ga na mosi e tukuna na iVolatabu ni vakilai ni curu basikati iko e dua na iseleiwau balavu.”—Luke 2:35.\nEratou rarawa o Robert, Luis, Raquel, kei Julian, ia eratou vakila na vakacegu, qai vakacegui ratou sara ga na Kalou Kaukaua Duadua. Vakacava o na vinakata me vakacegui iko tale ga? Na sala cava soti e dau veivakacegui kina na Kalou?\niMeli iMeli Eda Vinakata Kece na Vakacegu


Ena Vagolei na Lomadra na Gone - David A. Bednar\nOkotova 2011 | Ena Vagolei na Lomadra na Gone\nAu sa sureti ira na itabagone ena Lotu mera vulica ka kila na Yaloi Ilaija.\nEna gauna eda vulica, kila, ka bulataka kina na kosipeli i Jisu Karisito, ena veivakararamataki tiko na ituvatuva oqo. Taura mada na ivakaraitaki oqo, na lesoni kece eda vulica baleta na veika vakayalo, me vakaliuci mai na ituvatuva ni veika lelevu sa yaco, o ya na taucoko ni kosipeli ni iVakabula sa vakalesuimai ena iotioti ni gauna oqo.\nMai na Veikau Tabu, a raica ka veivosaki o Josefa Simici vata kei na Tamada Tawamudu kei Jisu Karisito. Ena maliwa ni veika tale eso, a vulica vakakina o Josefa na kedratou ituvaki dina na Lewetolu Vakalou ka salamuria mai na veivakatakila. Na raivotu cecere oqo sa mai yaco “ni sa oti kecega na gauna sa lokuci” (Efeso 1:10) ni oqo sa dua vei ira na veika cecere me yaco ena itukutuku kei vuravura.\nVoleka toka ni oti e tolu na yabaki, a saumi mai na masu ena yalodina ena yakavi ni 21 ni Sepiteba, 1823, ni sa vakasinaiti na rumu nei Josefa Simici ena dua na rarama me yacova “ni sa uasivita na rarama ni loma ni vale ena sigalevu tutu” (Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:30). Sa qai tucake tu e yasa ni nona idavodavo e dua na tamata, ka kaciva na cauravou oqo ena yacana ka kaya vua ni “sa talai koya mai na Kalou … ka yacana ko Moronai” (tikina 33). A vakasalataki Josefa baleta na kena vakarau tadu mai na iVola i Momani. Sa qai tukuna mai o Moronai eso na tikina mai na ivola ni Malakai ena Veiyalayalati Makawa, ka duidui toka vakalailai ena kena tukuni tiko ena ivakadewa ena King James Version: “Raica, au na talai Ilaija na parofita me vakatakila vei iko na iLesilesi Vakabete, ena qai yaco e muri na siga sa levu ka rerevaki ni Turaga.\n“… Ena vakatakila e yalodra na gone na yalayala a caka vei ira na qase, io ena vagolea ko koya na lomadra na gone vei ira na qase. Ia kevaka e sega, sa na vakarusai taucoko ko vuravura ena nona lako mai” (tikina 38, 39).\nNa ivakasala nei Moronai vua na parofita cauravou oqo e rau oka kina e rua na ikau cecere: (1) na iVola i Momani kei na (2) vosa ni parofisai i Malakai me baleta na ilesilesi i Ilaija ena Vakalesuimai ni “ka kecega, ka vosa kina na Kalou e na gusudra kece na nona parofita yalosavasava, e na gauna makawa” (Cakacaka 3:21). O koya gona, na tadu mai ni Vakalesuimai sa vakaraitaki kina me ratou kilai vakavinaka na Lewetolu Vakalou, vakamatatataki na bibi ni iVola i Momani, ka ciqomi na cakacaka ni nodra vakabulai o ira na bula tiko kei ira sa mate. Na ituvatuva vakalou oqo e veivakararamataki me baleta na veika vakayalo ni veika me vakaliuci baleta na Kalou.\nAu vakabibitaka tiko ena noqu itukutuku na nona cakacaka vakalotu kei na Yaloi Ilaija a parofisaitaka o Moronai ena nona a tukuna taumada vei Josefa Simici. Au sa masuta vagumatua kina na veivuke ni Yalo Tabu.\nNa Cakacaka Vakalotu nei Ilaija\nO Ilaija e dua na parofita ni Veiyalayalati Makawa ka a vakayacora na cakamana veivakurabuitaki eso. A tarova o koya na lomalagi me kakua ni tau mai na uca ena gauna makawa mai Isireli me 3½ na yabaki. A vakalevutaka na kena waiwai kei na kakana e dua na yada. A vakabula mai na mate e dua na cauravou, ka kaciva na bukawaqa mai lomalagi me bolei ira kina na parofita i Peali (Raica na 1 Tui 17–18). Ni sa mai cava na cakacaka vakalotu i Ilaija e vuravura, a “sa lako cake ki lomalagi ko Ilaija ena covulaca” (2 Tui 2:11) ka sega ni mate.\n“Eda vulica mai na ivakatakila ni gauna oqo ni a tu vei Ilaija na kaukauwa ni veivauci ni Matabete i Melikiseteki ka iotioti ni parofita me taura tu ni bera na gauna i Jisu Karisito” (Bible Dictionary, “Elijah”). E vakamacalataka na Parofita o Josefa Simici, “Na yalo, kaukauwa, kei na veikacivi nei Ilaija sai koya, ni tu vua na kaukauwa me taura tu na ki ni … taucoko ni Matabete i Melikiseteki … ; ka me … rawata … na veicakacaka vakalotu kece me baleta na matanitu ni Kalou” (Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici , 311; vakaikuritaki). Sa yaga bibi sara na lewa ni veivauci tabu oqo ki na cakacaka vakalotu ni matabete me vakadonui kina ka vauci e vuravura ka vakakina mai lomalagi.\nRau a rairai mai o Ilaija kei Mosese ena Ulunivanua ni Veivakamataliataki (raica na Maciu 17:3) ka solia na lewa oqo vei iratou o Pita, Jemesa, kei Joni. A rairai tale mai o Ilaija vata kei Mosese kei na so tale ena ika 3 ni Epereli, 1836, ena loma ni Valetabu e Kirtland ka solia talega vakakina na idola oqo vei Josefa Simici kei Oliver Cowdery.\nE volai ena ivolanikalou ni a mai tucake tu o Ilaija na parofita e matai Josefa kei Oliver ka kaya:\n“Raica, sa yaco mai na gauna me vakayacori kina na vosa a tukuna ko Malakai—a yalataka ni na talai mai liu ko Ilaija e na qai yaco e muri na siga ni Turaga, sa levu ka rerevaki—\n“Raica ena vagolea ko koya na lomadra na qase vei ira na gone, kei na lomadra na gone vei ira na nodra qase, io deu na lako mai ka cudruva na vanua e na veivakarusai—\n“Ia, sa soli ki ligamudrau na idola ni cakacaka me vakayacori e na gauna oqo; io mo drau kila kina ni sa voleka sara ni yaco na siga ni Turaga sa levu ka rerevaki, io sa tu mai katuba” (V&V 110:14–16).\nSa gadrevi dina na vakalesuimai ni lewa ni veivauci mai vei Ilaija ena 1836 me vakarautaki kina ko vuravura ki na iKarua ni Lako Mai ni iVakabula ka sa vakavuna kina na kena torocake sara vakalevu na kena taleitaki e vuravura raraba na cakacaka ni vola kawa.\nNa Yaloi Ilaija kei na Nona Cakacaka\nA kaya vakaoqo o Parofita Josefa Simici: “Na itavi bibi duadua ena vuravura oqo sa solia vei keda na Kalou sai koya me da vakasaqarai ira na noda era sa mate. … Ni sa yaga me tu vei keda na kaukauwa ni veivauci meda vauci ira na luveda kei ira na noda mate me baleta na taucoko ni itabagauna—e dua na itabagauna meda sotava kina na yalayala sa vakayacora ko Jisu Karisito ni bera na tauyavu ni vuravura me baleta na nodra vakabulai na tamata. … Sa kaya kina na Kalou, ‘Raica au na talai Ilaija na parofita vei kemudou’” (iVakavuvuli: Josefa Simici, 475).\nE vakuria na nona ivakamacala o Josefa:\n“Ia na cava na inaki ni [nona lako mai o Ilaija]? se na sala cava me vakayacori kina? Me soli na idola, me na lako mai na yaloi Ilaija, me tauyavutaki na Kosipeli, vakasoqoni vata na Yalododonu ni Kalou, tarai cake ko Saioni, ka ra yaco na Yalododonu me ivakabula ena Ulunivanua ko Saioni [raica na Opetaia 1:21].\n“Ia na sala cava era na yaco kina me ivakabula ena Ulunivanua ko Saioni? Ena nodra tara na nodra valetabu … ka lako yani ka ciqoma na veicakacaka kecega vakalotu … ena vukudra kece sara na tubudra era sa mate … ; sa koto kina na sinucodo ka na vauca na yalodra na qase vei ira na gone, kei ira na gone vei ira na qase, ka vakataucokotaka na itavi nei Ilaija” (iVakavuvuli: Josefa Simici, 472–73).\nE vakavulica kina o Elder Russell M. Nelson ni Yaloi Ilaija sa “ivakaraitaki bula tiko ni sa vakadinadinataka na Yalo Tabu ni sa ituvaki vakalou na matavuvale” (“A New Harvest Time,” Ensign, Me 1998, 34). Na veivakauqeti matata oqo ni Yalo Tabu e tuberi ira na tamata mera kila, vola, ka vakamareqeti ira na nodra qase e liu kei ira na lewe ni nodra matavuvale—gauna sa oti kei na gauna oqo.\nE veivakayavalati na Yaloi Ilaija vei ira na tamata e loma kei na taudaku ni Lotu. Ia, vei keda na lewe ni Lotu i Karisito sa vakalesuimai, sa noda itavi ni veiyalayalati meda vakasaqarai ira na noda qase e liu ka vakayacora vei ira na cakacaka vakalotu veivakabulai ni kosipeli. “Me ra kakua kina ni vakavinakataki sara duadua ga” (Iperiu 11:40; raica talega na iVakavuvuli: Josefa Simici, 475). Ka “na sega talega ni rawa me da vakavinakataki sara koi keda ke sega o ira” (V&V 128:15).\nEna vuku ni veika oqo eda vakayacora kina na cakacaka ni vola kawa, tara valetabu, ka vakayacora na cakacaka veisosomitaki vakalotu. Ena vuku ni veika oqo a talai mai kina o Ilaija me vakalesuya mai na lewa ni veivauci ka mana e vuravura ka vakakina mai lomalagi. Eda sa matataka na Turaga ena cakacaka ni veivakabulai kei na bula vakalou ka na tarova na “cudruvi ni vanua [mai] na veivakarusai” (V&V 110:15) ni sa lesu mai o Koya. Oqo na noda itavi ka veivakalougatataki cecere.\nNa Veisureti vei Ira na iTabatamata Era Tubu Cake Tiko Mai\nAu sureti kemuni na goneyalewa kei na cauravou na itabatamata ko ni tubu cake tiko mai mo ni rogoca matua meu vakamatatataka na bibi ni Yaloi Ilaija ena nomuni bula edaidai. Na noqu itukutuku sa baleta raraba tiko na Lotu taucoko—ia e vakatabakiduataki tiko vei kemuni.\nE vuqa vei kemuni e nanuma tiko ni sa nodra cakacaka taumada ga na qase na vola kawa. Ia au kila ni sega ni yalani tiko ena ivolanikalou se nodra idusidusi na iliuliu ni Lotu na veiqaravi bibi oqo vei ira walega na qase. Sai kemuni na luvena tagane kei na luvena yalewa na Kalou, ko ni luveni veiyalayalati ka dau tara cake na matanitu. Mo kakua tale ni waraka mo yacova e dua na yabaki digitaka mo qai vakayacora na nomu itavi mo veivuke ena cakacaka ni veivakabulai ki na matavuvale ni kawatamata.\nSa vakarautaka tu na Turaga ena noda gauna oqo na ivurevure totoka me daru vuli mai kina ka taleitaka na cakacaka oqo sa veivakaukauwataki kina na Yaloi Ilaija. Kena ivakaraitaki, na FamilySearch sa dua na sokomuni ni itukutuku, ivurevure, kei na veiqaravi e tauri vakarawarawa mai na komipiuta kei na gacagaca eso vakacakacaka, e vakarautaki me vukei ira na tamata mera kila ka vakaivolataka na nodra vola kawa. Na ivurevure oqo sa tu talega ena valenivolavola ni vola kawa ena noda dui vale ni Lotu e vuqa e vuravura raraba.\nE sega ni vakacala-ka na kena sa tadu mai na FamilySearch kei na iyaya tale eso ena dua na gauna era sa buta vinaka tu kina na itabagone ena kila-ka vakaitukutuku kei na tekinolaji ni veitaratara. Sa vakavulici vakavinaka na ligamuni mo ni vakau itukutuku ia me cariba ka totolo ka tosoi ki liu na cakacaka ni Turaga—ka sega walega ni veitaratara vakatotolo tikoga yani kei ira na nomuni itokani. Na kila-ka kei na gugumatua sa laurai tiko vei ira e vuqa na itabagone sa veivakarautaki tiko mera cau ki na cakacaka ni veivakabulai.\nAu sa sureti ira na itabagone ena Lotu mera vulica ka kila na Yaloi Ilaija. Au vakayaloqaqataki kemuni mo ni vulica, ka vakasaqarai ira na nomuni qase, ka vakarautaki kemuni mo ni vakayacora na papitaiso veisosomitaki ena vale ni Turaga me baleti ira na wekamuni era sa mate (raica na V&V 124:28–36). Kau sa vakamasuti kemuni mo ni vukei ira na tamata mera kila rawa na itukutuku ni nodra kawa.\nEna nomuni vakaio ena vakabauta ki na veisureti oqo, ena vagolei na lomamuni vei ira na nomuni qase. Na yalayala a soli vei Eparama, Aisake, kei Jekope ena vakatikori ki lomamuni. Na nomuni veivakalougatataki vakapeteriaki, kei na kawa sa tuvanaki tiko kina, ena semati iko kivei ira na qase oqo ka na vakaibalebale cake vakalevu vei kemuni. Ena torocake na nomuni lomani ira ka vakavinavinakataki ira na nomuni qase. Ena titobu ka veivakaukauwataki na nomuni ivakadinadina kei na saumaki vua na iVakabula. Kau sa yalataka ni ko ni na taqomaki mai na torocake ni veivakayarayarataki ca nei vu-ni-meca. Ni ko vakaitavi ka taleitaka na cakacaka savasava oqo, ko ni na taqomaki ena gauna ni itabagone kei na nomuni bula taucoko.\nNi yalovinaka na itubutubu kei na iliuliu, ni vukei ira na luvemuni kei na itabagone mera vulica ka bulataka na Yaloi Ilaija. Ia mo ni kakua ni ulabaleta na parokaramu ena sasaga oqo se vakarautaka vakasivia na itukutuku matailalai se vuli. Sureti ira na itabagone mera vakadidike, mera vakatovolea, ka vulica vakataki ira ga (raica na Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:20). E rawarawa sara vua e dua ga na itabagone me cakava na veika au sa tukuna tiko, ena nona vakayagataka na gacagaca sa tiko ena lds.org/familyhistoryyouth. Sa rawa vei ira na kuoramu ni Matabete i Eroni kei na mataveiliutaki ni kalasi ni goneyalewa mera vakaitavi vakabibi sara ena nodra vukei na itabagone taucoko mera kila vakavinaka na ivurevure taumada oqo. Sa gadrevi tikoga ena veigauna vei ira na itabagone me ra dau vuli ka cakacakataka ka ciqoma na ikuri ni veivakararamataki kei na veivakavukui ena kaukauwa ni Yalo Tabu—ka sega ni vakasaurarataki ka tukuni tikoga vei ira (raica na 2 Nifai 2:26).\nKemuni na itubutubu kei na iliuliu, ko ni na qoroi ira na luvemuni kei ira na itabagone ni Lotu ena nodra sa na kenadau sara ena iyaya oqo. Ko ni na vulica dina na veilesoni yaga mai vei ira na itabagone oqo me baleta na mana ni vakayagataki ni ivurevure oqo. Era na cau sara vakalevu na itabagone vei ira na qase cake era sega ni matau se ka vou vei ira na tekinolaji se sega ni kila na FamilySearch. Ko ni na wilika talega na nomuni kalougata e vuqa ena nodra sa vakayagataka vakalevu na nodra gauna na itabagone ena cakacaka ni vola kawa kei na veiqaravi e valetabu ka vakuwai ira mai na qito vidio, sara Initaneti, kei na Facebooking.\nE ratou lewe ni Matabete i Eroni o Troy Jackson, Jaren Hope, kei Andrew Allan ka kacivi iratou e dua na bisopi vakauqeti vakayalo me ratou veivakavulici ena dua na kalasi ni vola kawa ena nodratou tabanalevu. O iratou na cauravou oqo e ratou matataka e vuqa vei kemuni ena nodratou saga vagumatua me ratou vuli ka gadreva na veiqaravi.\nA kaya o Troy, “Au dau lako mai lotu ka dabe toka ga, ia au sa raica oqo meu sa gole ki vale ka laki cakava e dua na ka. Sa rawa vei keda taucoko meda cakava na vola kawa.”\nE tukuna o Jaren ni gauna sa vulica kina vakalevu na vola kawa sa kila sara “ni oqo era sega ni yaca walega ia era tamata dina. Au sa qai maqusa ga vakalevu meu kauta na yacadra ki valetabu.”\nE kaya kina o Andrew, “Au sa laki taleitaka ka guta vakaukauwa sara na vola kawa au sega ni kila niu na rawata. Niu vakavakarau meu veivakavulici ena veimacawa, au sa dau vakayadrati tiko mai vua na Yalo Tabu meu vakayacora ka tovolea eso na iwalewale e vakavulici ena lesoni. E liu, e dau vakavu rere toka na vola kawa. Ia ena veivuke ni Yalotabu au a rawa ni tudei tiko ena noqu veikacivi ka vukea e vuqa na tamata ena neimami tabanalevu.”\nKemuni na taciqu kei na ganequ itabagone lomani, na vola kawa e sega walega ni dua na parokaramu se itaviqaravi taleitaki e vakarautaka na Lotu; ia, sa tiki bibi ni cakacaka ni veivakabulai kei na bula vakalou. Ko ni sa vakarautaki ki na siga nikua mo ni mai tara cake na matanitu ni Kalou. Ko ni sa mai tiko ena gauna oqo e vuravura mo ni mai vukea na cakacaka lagilagi oqo.\nAu vakadinadinataka ni a lako dina mai ki vuravura o Ilaija ka sa mai vakalesuya na lewa tabu ni veivauci. Au vakadinadinataka ni veika sa vauci e vuravura sa vauci vakakina mai lomalagi. Kau sa kila ni sa tiko e dua na nodra itavi bibi mera cakava na itabagone na itabatamata era tubu cake tiko mai ena sasaga cecere oqo. Sa noqu ivakadinadina oqo ena yaca tabu ni Turaga o Jisu Karisito, emeni.


Vu ni Lailai ni Dra, Kena iVakatakilakila kei na Kena iWali\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Iloko Indonesian Italian Japanese Javanese Kannada Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Luo Malay Malayalam Maya Moore Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Norwegian Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Telugu Thai Tsonga Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba Zulu vakaViti\nE nanuma lesu o Beth: “Niu se itabagone e laurai ni lailai tiko noqu dra. Au dau wawale, oca, mosi na sui ni yagoqu, sega tale ga niu dei ena ka au cakava. E vola sara o vuniwai na wainimate kei na kakana e tiko kina na iron. Au mani gunuva, au qarauna tale ga na ka au kania. Sega ni dede au sa vakila ni vinaka noqu bula.”\nE levu tale ga era vakataki Beth, ni dau lailai na dra i yagodra. E kaya na tabana ni bula e vuravura na World Health Organization (WHO), ni rauta e rua na bilioni, se 30 na pasede na lewe i vuravura e lailai nodra dra. Ena vanua se vakatorocaketaki tiko, e laurai ni 50 na pasede na yalewa era bukete, kei na 40 na pasede ni gone era se bera ni vuli ena paraimiri e lailai tiko nodra dra.\nE rawa ni tini ena leqa na lailai ni dra. Ke ca sara, ena vakaleqa na uto se na kena masela qai vakavuna me sega ni drodro vinaka na dra ina yago. E kaya na WHO ena so na vanua, e “vu sara ga ni nodra mate e 20 na pasede na marama era bukete tiko ni lailai nodra dra.” O ira na tina e lailai nodra dra ena rairai sucudole na luvedra, qai lailai na kedra bibi ni vakatauvatani kei na nodra yabaki ni bula. Ena berabera tale ga nodra tubu, ra qai tautauvimate. Ia e rawa ni tarovi se wali na mate qori. *\nCava na Kena iBalebale?\nNa lailai ni dra e okati me tauvimate. Kena ivakamacala rawarawa ga, oya ni lailai ena yago na iwasewase ni dra bulabula na red blood cells. E duidui na vuna e va kina qori. Ia era dikeva rawa na saenitisi e sivia e 400 na kena mataqali! E rawa ni lekaleka ga se balavu na kena tauva tiko e dua, vakilai ga vakalailai se ca sara.\nTolu na ka e vakavuna:\nDrodro tani ni dra ena yago, e lailai kina na red blood cells.\nSega ni bulia rawa na yago na dra bulabula na red blood cells.\nNa yago ga e valuta tale na red blood cells.\nE laurai ni tete vakalevu e vuravura na iron-deficiency anemia. Ni lailai na iron ena yago, e sega ni levu kina na iwasewase ni dra me buli kina na hemoglobin e tiko ena red blood cells me vukea na kena curuma na yago na cagi bulabula na oxygen.\nCava na Kena iVakatakilakila?\nEna rairai sega ni kilai se kidavi vua e dua na lailai ni dra. E levu na kena ivakatakilakila, ia qo e vica e rawa ni kilai kina ni lailai tiko na iron ena yago:\nBatabata ni liga kei na yava\nMosi ni ulu kei na boiri ni mata\nMosi ni saresare, veitubuyaki ni cegu, ceguleka\nKamusu rawarawa na taukuku ni liga kei na yava\nSega ni via kana, vakalevu o ira na gonedramidrami se gonelalai\nTaleitaka na quru aisi (ice), kania na kakana e levu kina na starch, se na duka sara mada ga\nO Cei Era Rawa ni Vakaleqai?\nO ira na marama. E donuya vakalevu na gauna era matenivula tiko kina. E rawa tale ga ni yacovi ira na yalewa bukete ke ra sega ni kania na kakana veiganiti e vakabulabulataka na dra na folate, se folic acid, e kilai me B vitamin.\nO ira na gonedramidrami sucu dole, se lailai na kedra bibi ni vakatauvatani kei na nodra yabaki. E sega tale ga ni levu na iron e yagodra nira gunu sucu tiko vei tinadra se ra sucu tavaya ga.\nO ira na gone era sega ni taleitaka na kakana bulabula.\nO ira na dau kania ga na kakana draudrau e sega ni levu kina na iron.\nO ira na tauvimate bibi, me vakataki ira na vakaleqai tu na nodra dra, kenisa, leqa nodra ivi, turuvi dra nira tauvi vidikoso, se dua tale na mataqali mate.\nE sega ni rawa ni wali kece se tarovi na mate qo. Ia na kena e lailai kina na iron se na vitamins ena rawa ni tarovi se wali, ni laukana na kakana bulabula e tiko kina na iron se vitamins.\nIron. E kune ena lewenimanumanu, bini, lenitili, kei na kakana draudrau e drokadroka vinaka. * E veivuke tale ga na vakasaqa ena kuro se tavuteke e dau katakata vinaka, e vakabauti ni vakalevutaka na iron e tiko ena kakana e saqa.\nFolate. E tiko ena vuata, kakana draudrau, veimataqali bini me vaka na green peas kei na kidney beans, na jisi, yaloka, ika, amodi, vaka kina na pinati. E kune tale ga ena kakana e levu kina na witi me vaka na madrai, poreti, pasta, vaka kina na raisi. Dua tale na yaca ni folate na folic acid.\nVitamin B-12. E laurai ena kakana e caka mai na sucu kei na lewenimanumanu, kakana era buli mai na covuata, kei na kakana e caka ena dua na mataqali bini na soybean.\nVitamin C. E laurai ena moli, pepa, broccoli, tomata, meleni kei na strawberry. Na kakana e tiko kina na vitamin C e vukea me dei na iron e yagoda.\nE duidui na kakana ena dui vanua. Saga gona mo kila na kakana bulabula era tiko ena nomu vanua. E bibi qori vei ira na marama, vakauasivi ke ra bukete tiko se ra lalawataka mera vakaluveni. Ke o kauaitaka nomu bula, qori e itataqomaki vinaka me kua ni lailai kina na dra i luvemu. *\n^ para. 4 Na laukana ni kakana bulabula kei na veika tale eso e vakamacalataki ena ulutaga qo, e vakatututaki ena valeniwai na Mayo Clinic, kei na ivola The Gale Encyclopedia of Nursing and Allied Health. Ke o kila ni lailai tiko nomu dra, qara na veivuke vakavuniwai.\n^ para. 32 Kua ni vakayagataka na wainimate e tiko kina na iron se solia vei ira na luvemu, vakavo ke o taro ivakasala vei vuniwai. Ke sivia tale ina yago na iron ena rawa ni vakaleqa na yate, vakavuna eso tale na leqa.\n^ para. 36 Ena so na gauna era na vakatututaka na vuniwai me soli se vakayagataki na dra me iwali ni leqa qo, ia era sega ni duavata kina na iVakadinadina i Jiova.—Cakacaka 15:28, 29.\nNa iWasewase ni Dra na Red Blood Cells\nE buli ena noda uro ni sui e rauta ni 25 na tirilioni na iwasewase ni dra na red blood cells. Ni drodrova yani na salanidra, ena veiwaki kei na cagi bulabula ena yatevuso ni bera ni curuma na veisela ni yago. Ena saga na red blood cells somidi qori, me curuma na salanidra qiqo e vakatokai me capillary. Ni sa kauta oti na cagi bulabula, ena kauta lesu na cagi ca na carbon dioxide ena nomu yatevuso mo kaburaka tani i tuba. Oti qori ena kauta tale na red blood cells na cagi bulabula me muria tale na sala vata ga qori. Ena cakacaka tiko na red blood cells me rauta ni 120 na siga, ra na qai wasewasei ena yate. Eso na iron e laurai kina e dau vakayagataki tale.\niMeli iMeli Vu ni Lailai ni Dra, Kena iVakatakilakila kei na Kena iWali\nYAGO & VAKASAMA


Lako Yani 9 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Ashaninka Australian Sign Language Austrian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Karo) Batak (Toba) Belgian French Sign Language Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Danish Dutch Dutch Sign Language Ecuadorian Sign Language Efik Emberá (Northern) English Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish French French Sign Language Ga Galician Georgian German German Sign Language Ghanaian Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Jamaican Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kannada Kazakh Kenyan Sign Language Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kosraean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Madagascar Sign Language Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Marathi Maya Mexican Sign Language Motu Mozambican Sign Language Myanmar Navajo Nepali New Zealand Sign Language Nias Nicaraguan Sign Language Nigerian Sign Language Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Paraguayan Sign Language Pennsylvania German Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Punjabi (Roman) Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Huallaga Huánuco) Romanian Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Singapore Sign Language Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Slovenian Sign Language South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Swiss German Sign Language Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Uruguayan Sign Language Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Xavante Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\nLako Yani 9:1-35\n5 Kuita: mate na manumanu (1-7)\n6 Kuita: bo na tamata kei na manumanu (8-12)\n7 Kuita: ucaqereqere (13-35)\nEna raica o Fero na kaukaua ni Kalou (16)\nMe vakatakilai na yaca i Jiova (16)\n9 E mani kaya vei Mosese o Jiova: “Lako yani vei Fero qai kaya vua, ‘Qo na ka e kaya o Jiova na nodra Kalou na Iperiu: “Laivi ira na noqu tamata mera lako mera lai qaravi au.+ 2 Ia ke o bese ni laivi ira mera lako, o qai tarovi ira tiko ga, 3 raica! Ena tara na nomu manumanu ena vanua na liga i+ Jiova. Ena veitauvi e dua na matedewa rerevaki+ vei ira na ose, na asa, na kameli, na bulumakau, kei na sipi. 4 Ena vakaraitaka sara ga o Jiova nira duatani na manumanu ni Isireli mai na manumanu ni Ijipita, ena sega ni mate e dua na ka era taukena na Isireli.”’”+ 5 Kena ikuri, e qai lokuca na kena gauna o Jiova ni kaya: “Nimataka ena cakava na ka qo o Jiova ena vanua.” 6 E qai cakava sara ga qori o Jiova ena siga tarava, ra qai tekivu mate na veimataqali manumanu kece ni Ijipita,+ ia e sega ni mate e dua na nodra manumanu na Isireli. 7 Ni vakataroga mai o Fero, raica! a sega ni bau dua na nodra manumanu na Isireli e mate. Ia, se sega tiko ga ni kauai na loma i Fero, qai sega ni laivi ira na tamata mera lako.+ 8 E tukuna sara o Jiova vei Mosese kei Eroni: “Vakasinaita ruarua na ligamudrau ena dravusa mai na dua na lovo, me qai kaburaka i macawa o Mosese ena mata i Fero. 9 Ena vuki me pauta ena vanua kece o Ijipita, ena qai vuki me bo vuvuca vei ira na tamata kei na manumanu ena vanua taucoko o Ijipita.” 10 Erau mani kauta na dravusa mai na dua na lovo rau lai tu sara ena mata i Fero, e qai kaburaka i macawa o Mosese, mani vuki me bo vuvuca vei ira na tamata kei na manumanu. 11 Era sega ni qai tu rawa ena mata i Mosese o ira na bete daucakaiba ena vuku ni bo, ni sa tauvi ira tu na bete daucakaiba kei ira na kai Ijipita taucoko.+ 12 Ia e vakalaiva o Jiova me kaukaua na loma i Fero, e sega kina ni vakarorogo vei rau, me vaka ga e tukuna o Jiova vei Mosese.+ 13 E kaya o Jiova vei Mosese: “Yadra vakatotolo ena mataka qai lai duri ena mata i Fero, oti mo tukuna vua, ‘Qo na ka e kaya o Jiova na nodra Kalou na Iperiu: “Laivi ira na noqu tamata mera lako mera lai qaravi au. 14 Niu sa na vagolea qo na noqu kuita kece me tau e lomamu, vei ira nomu dauveiqaravi, kei ira na nomu tamata, mo kila kina ni sega tale ni dua e vakataki au ena vuravura taucoko.+ 15 Ena gauna qo, keu sa dodoka yani na ligaqu meu mokuti iko kei ira na nomu tamata ena dua na matedewa rerevaki, o na qai kawaboko* mai vuravura. 16 Ia qo na vuna au se vakabulai iko tiko kina: meu vakaraitaka vei iko na noqu kaukaua, me vakatakilai tale ga na yacaqu e vuravura taucoko.+ 17 Vakacava, se qaciqacia voli ga na nomu itovo vei ira na noqu tamata ni o sega ni laivi ira mera lako? 18 Au na vakatauca mai na ucaqereqere vakarerevaki ena gauna va qo nimataka, na kena mataqali e se sega ni bau tau vakadua e Ijipita mai na siga a tauyavu kina me yacova mai qo. 19 Mo vakau itukutuku gona mera kau kece mai na nomu manumanu kei na ka kece e nomu ena were mera mai vakaruru. Ena gauna e lulutu mai kina na ucaqereqere, ena mate na tamata kei na manumanu kece ga e donuya ena vanua qai sega ni kau mai e loma ni vale.”’” 20 O koya ga vei ira na dauveiqaravi i Fero e rerevaka na vosa i Jiova e kusa yani me kauti ira mai na nona tamata kei na nona manumanu i vale, 21 ia o koya e sega ni kauai na lomana ena vosa i Jiova, e laivi ira tu ga na nona tamata kei na nona manumanu ena were. 22 E kaya vei Mosese o Jiova: “Dodoka yani i lomalagi na ligamu, me tau mai na ucaqereqere ena vanua taucoko o Ijipita,+ vei ira na tamata kei na manumanu, kei na kau kece ena were ena vanua taucoko o Ijipita.”+ 23 E dodoka yani i lomalagi o Mosese na nona ititoko, qai tala mai o Jiova na kurukuru kei na ucaqereqere, e lulutu sobu i vuravura na bukawaqa,* e qai vakatauca tiko ga o Jiova na ucaqereqere ena vanua taucoko o Ijipita. 24 E tau mai na ucaqereqere qai waqa tiko ga na buka ena maliwa ni ucaqereqere. E bi sara ga, e se sega vakadua ni yaco e dua na ka va qori ena vanua o Ijipita mai na gauna e matanitu kina.+ 25 E lutuka na vanua taucoko o Ijipita na ucaqereqere. E lutuka na ka kece ga, mai na tamata yaco sara ina manumanu, e vakacacana kece tale ga na kau, qai yamaraka kece na veimataqali vunikau ena vanua.+ 26 Ena vanua duadua ga o Koseni, era tu kina na Isireli, e sega kina na ucaqereqere.+ 27 E mani talatala o Fero vei Mosese kei Eroni, e kaya vei rau: “Au sa valavala ca qo. E yalododonu o Jiova, ia o yau kei ira na noqu tamata keimami sa cala. 28 Vakamamasu vei Jiova me bau oti kina na kurukuru kei na ucaqereqere. Au na qai yalorawarawa meu laivi kemuni moni lako, oni na sega ni tiko tale.” 29 E mani kaya vua o Mosese: “Ena gauna ga au biubiu kina mai na koro au na dodoka yani na ligaqu ena mata i Jiova. Sa na cegu na kurukuru, sa na sega ni tau tale tiko na ucaqereqere, moni kila kina ni nei Jiova o vuravura.+ 30 Ia vei kemuni kei ira na nomuni dauveiqaravi, au sa kila rawa tu qo ni oni na sega ni rerevaka na Kalou o Jiova ena gauna mada ga oya.” 31 Sa vakacacani tu na feleki* kei na varile, ni se qai matua na varile, sa seraka tale tu ga na se ni feleki. 32 Ia na witi* e sega ni vakacacani, ni bera toka na kena matua ena gauna oya. 33 E lako tani mai vei Fero o Mosese, e biuta na koro, qai dodoka yani na ligana ena mata i Jiova, sa qai cegu na kurukuru kei na ucaqereqere, sa oti tale ga na tau ni uca e vuravura.+ 34 Ni raica o Fero ni sa cegu na uca, na ucaqereqere, kei na kurukuru, e valavala ca tale qai vakaukauataka na lomana,+ o koya kei ira na nona dauveiqaravi. 35 E kaukaua tiko ga na loma i Fero, e sega ni laivi ira na Isireli mera lako, me vaka ga e tukuna o Jiova ena gusu i Mosese.+\n^ Se “qeavu.”\n^ De dusia tiko na kaukaua ni tibi ni liva.\n^ E dua na kau e tei e Ijipita me caka kina na isululineni.\n^ Ipe., “na witi kei na sipeleti.” Na sipeleti e dua na mataqali witi e dau tei e Ijipita makawa, e sega soti ni witi vinaka.\nLako Yani 9


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Esan Estonian Ewe Fante Faroese Finnish Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hunsrik Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kabiye Kabuverdianu Kamba Kannada Kazakh Kekchi Khakass Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marshallese Mauritian Creole Maya Mbunda Mexican Sign Language Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Okpe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quiche Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Rutoro Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uzbek Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nAu dau taleitaka na veimaliwai kei ira na itabagone keimami lotu vata\nTalanoataka o Samuel Hamilton\nVANUA: COSTA RICA\nKA E KILAI KINA: DAUQITO, DAUVEIMAUILAVO\nAu susu e Puerto Limón e dua na korolevu e tiko na kena ikelekele ni waqa ena ceva kei Costa Rica. Keitou le walu na veitacini, au ikavitu ni gone. A mate o Ta niu yabaki walu, mani veisusu duadua o Na.\nDua na qito au se taleitaka sara niu se gone na baseball. Au lai lewena sara e dua na timi ni baseball niu sa itabagone, ia au sega ni saumi kina. Niu yabaki 20 vakacaca, a tukuna vei au e dua na turaga niu rawa ni lewena e dua na timi ni baseball e Nicaragua era saumi na kena lewe ni timi. Ia au sega ni cakava qori ni sa tautauvimate o Na qai sega ni dua me qaravi koya. Au sega tale ga ni via lako i Nicaragua. Dua tale na gauna, au sureti meu lewena na timi ni baseball e Costa Rica. Au mani vakadonuya, au lewena kina na timi ni Costa Rica mai na 1949 ina 1952. Au qito vakavica e Cuba, Mexico, kei Nicaragua. Au dau biu ena dua na itutu nuitaki e rara, meu ciqo polo. Au rawa mada ga ni qito vaka17 qai sega ni dua na cala au cakava. Dua na ka noqu taleitaka nodra dau kaciva voli na yacaqu o ira na sarasara!\nE vakasisila noqu ivakarau ni bula. Sa tiko e dua na noqu itau, ia au domona e levu tale na yalewa. Au dauveimauilavo, volia na tikite ni lotari, au daumateni tale ga. Na levu ni noqu mateni ena dua na siga, au sega mada ga ni kila seu lesu vakacava i neitou niu yadra ena siga tarava.\nA yaco me iVakadinadina i Jiova o tinaqu ni se va tu qori na ivakarau ni noqu bula. Dua na ka nona vinakata meu tomani koya, ia a dreve na nona sasaga ni se kaukaua sara tu ga noqu via qito ena gauna qori. Na levu ni noqu taleitaka na qito, au bolea meu kua ni kana ena gauna ni tereni. Na ka ga e tu ena noqu vakasama na baseball, e ca na uluqu ena qito qori!\nIa au mavoa vakaca niu yabaki 29 niu saga meu ciqoma na polo ena dua na gauna ni qito. Au mani vakatulewataka meu sa cegu na qito, meu sa veivakavulici ga vei ira na dauqito era sega ni saumi.\nAu ciqoma e dua na veisureti ena 1957 meu tiko ena nodra soqo na iVakadinadina i Jiova a caka ena dua na rara au dau qito kina e liu. Niu dabe toka ena vanua ni sarasara, dua na duidui levu au raica. Era veidokai na iVakadinadina ni vakatauvatani kei na nodra kosakosa kei na nodra dauvakacaca na dau sara qito. Qori e uqeti au meu vulica na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova qai tiko ena nodra soqo ni lotu.\nAu kurabuitaka na levu ni ivakavuvuli vakaivolatabu au vulica. Kena ivakaraitaki, e parofisaitaka o Jisu nira na vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou e veiyasa i vuravura na nona tisaipeli ena iotioti ni veisiga. (Maciu 24:14) Au vulica tale ga nira sega ni rawailavo na lotu vaKarisito dina ena nodra vunautaka na itukutuku vinaka. Ni a kaya o Jisu: “E soli wale vei kemudou, dou solia wale tale ga.”—Maciu 10:8.\nNi toso tiko noqu vuli iVolatabu, au vakatauvatana na ka au vulica kei na ka au raica vei ira na iVakadinadina i Jiova. Au qoroya nodra gugumatua ni vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou e veiyasa i vuravura. Au vakadinata tale ga nira dausoli ka me vaka ga a veivakaroti kina o Jisu vei ira na lotu vaKarisito. Niu wilika ena Marika 10:21 na veisureti i Jisu, “Mo mai muri au,” au vinakata sara ga meu dua na iVakadinadina.\nE taura na gauna meu muria na veika au vulica ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki, dua na gauna balavu noqu voli tikite tu ni lotari e veimacawa qai dau tiko noqu naba “kalougata.” Ia au vulica ena iVolatabu ni Kalou e cati ira na daukocokoco era qarava na “kalou ni Kalougata.” (Aisea 65:11; Kolosa 3:5) Au mani vakatulewataka meu muduka na veimauilavo. Na imatai ni Sigatabu au sega ni volia kina na tikite ni lotari, e kacivaki na noqu naba! Era vakalialiai au e levu niu sega ni voli tikite ena macawa ya, ra qai uqeti au meu cakava tale. Ia au vakadeitaka niu na sega tale ni voli tikite ni lotari.\nA vakatovolei noqu sa dua na “tamata vou” ena soqo au papitaiso kina meu iVakadinadina i Jiova. (Efeso 4:24) Niu gole tiko ina noqu icili ena dua na yakavi, keirau sota tale kei na yalewa a noqu itau tu e liu qai cikevi au meu lesuva na noqu ivakarau ni bula makawa. Ia au kaya niu na sega ni cakava ya niu sa muria tiko na ivakatagedegede ena iVolatabu. (1 Korinica 6:18) E qai kailavaka: “Na cava?” Ni sega ni kauaitaka na rai ni iVolatabu me baleta na ivalavala vakasisila, e kaya me keirau veibuku tale. Ia au curu ena noqu rumu qai lokataka na katuba. Mai na gauna au iVakadinadina kina ena 1958 me yacova mai nikua, au marau niu sega ni lesuva tale na noqu bula makawa.\nDua na ka na levu ni veivakalougatataki au sotava niu muria na ivakavuvuli vakaivolatabu! Kena ivakaraitaki, au kunea e levu na itokani vinaka, vakainaki noqu bula, au qai vakila na marau dina.\nAu se taleitaka tiko ga na qito baseball, ia e sa sega ni ka bibi duadua ena noqu bula. E lekaleka ga na noqu rogo kei na noqu rawailavo ena baseball. Ia ena tawamudu noqu veiwekani kei na Kalou kei ira na nona tamata au sa maliwai ira tiko ena gauna qo. E kaya na iVolatabu: “Sa takali tiko yani na vuravura kei na kena gagadre, ia o koya e cakava na loma ni Kalou ena tu ga me sega ni mudu.” (1 Joni 2:17) E sega ni dua na ka ena gauna qo e uasivia na noqu lomani Jiova kei ira na nona tamata!\niMeli iMeli E ca na Uluqu ena Qito!


Yaco Mai Eso Tale na Daukaulotu, sa Qai Vakatabui na Cakacaka | iTukutuku kei Idonisia\nEna 9 Julai, 1964, a vakalawataka na Tabana ni Lawa e Idonisia na isoqosoqo vakalawa era vakayagataka tiko na tacida ena gauna ya e vakatokai na Bible Students Association. Ia e vinakati mera lai rejisita na tacida ena Tabana ni Veika Vakalotu me rawa ni soli vei ira na galala ni sokalou. E dau soli ivakasala ina tabana qori e dua tale na tabana e qaravi ira na isoqosoqo lotu vaKarisito (Department of Christian Affairs). Era cakacaka tiko e keri na lotu Tawase era dau saqati ira na tacida.\nE sotava e dua na tacida tagane na vakailesilesi e dau cakacaka vata kei na Minisita ni Veika Vakalotu. Erau sa qai kila e keri ni rau koro vata, e bula nodrau veitalanoa ni rau sa talia vanakoro. E vakamacalataka sara na tacida ni vakalatilati tiko ena nodra cakacaka na tabana e qaravi ira na isoqosoqo lotu vaKarisito. Sa qai veivosakitaka na vakailesilesi me ratou sota kei na minisita e tolu na tacida tagane. E Musolomani na minisita, e turaga yalovinaka qai dauveikauaitaki. Ena 11 Me, 1968, e tukuna na minisita ni sa kilai vakalawa me dua na lotu na iVakadinadina i Jiova, qai tu vei ira na dodonu mera vunau.\nE vakaraitaka tale ga na vakailesilesi ni na saga nodra ivolatara ni curuvanua na tacida daukaulotu mai vanuatani. Ena sega ni veitaratara tale ina tabana e qaravi ira na isoqosoqo lotu vaKarisito. Ena nona yalorawarawa na vakailesilesi qori me veivuke, era gole yani kina i Idonisia e 64 na daukaulotu ena vica na yabaki e tarava.\nNi yacova na 1968, era sa vunautaka na itukutuku vinaka e Idonisia taucoko e rauta ni 300 na daukaulotu kei na painia lavotaki, kei na sivia na 1,200 na dautukutuku. Era vakila na mataveitacini na yaga ni nodra veivakavulici na daukaulotu, e totolo kina na nodra toso vakayalo. E veiganiti tale ga na veivakavulici qori ni sa vakarau sotavi na veitusaqati kaukaua.\nNodra “iLoloma ni Kirisimasi” na iTalatala\nE saga tale ena 1974 na tabana e qarava na isoqosoqo lotu vaKarisito me vakatabui nodra cakacaka na tacida. E volavola na kena dairekita ina valenivolavola kece era vakarurugi ena Tabana ni Veika Vakalotu. E beitaki ira kina vakailasu na tacida ni sega tu ni kilai vakalawa nodra isoqosoqo lotu. E bukani ira na vakailesilesi mera vaqara iulubale mera tusaqati ira kina na mataveitacini. E levu na vakailesilesi era sega ni cakava na ka e kaya na dairekita. Ia eso tale era vakayagataka na ituvaki cava ga e rawa, me vakatabui kina na soqoni kei na vunau e veivale.\nA tabaki ena niusipepa ni 24 Tiseba, 1976, ni sa vakatabui na cakacaka ni iVakadinadina i Jiova\nA lalawataka tiko ena gauna qori na Matabose ni Veimatalotu e Vuravura (World Council of Churches) me dua na soqo cokovata e Jakarta. Era kaya na Musolomani ni qori e veivakacudrui qai veibeci. Ia e vakadaroya na soqo na Matabose ni sa qai kaukaua ga na veicati vakalotu. E vakavu veivosaki vakalevu na veivakalotutaki, ra qai lomaleqa e levu na daunipolitiki. Era raica na italatala ni gauna vinaka qori mera beitaki ira tale kina na tacida ena vuku ni nodra cakacaka vakavunau. Qori e vakavuna mera raici ira vakatani na tacida e levu tale na vakailesilesi.\nNi se kaukaua tiko ga na veicati vakalotu, e curuma o Idonisia ena Tiseba 1975 na vanua o East Timor (sa kilai nikua me o Timor-Leste), a qali tu e liu i Potukali. Oti e vitu na vula e taura vakaukaua o Idonisia na vanua o East Timor, sa qai bukana ga vakalevu qori na yalo ni boletaki vanua e Idonisia. Ia era tawaveitovaki tu ga ena veika vakapolitiki na tacida. Era sega ni via curu ina mataivalu se vakarokorokotaka na kuila. Qori e vakacudrui ira dina e levu na turaganivalu. (Maciu 4:10; Joni 18:36) Era sega tale ni wawa na italatala, era vakasaurarataka sara ga na matanitu me cakava e dua na ka vei ira na mataveitacini. Era taura na italatala ena Tiseba 1976 na nodra “iloloma ni Kirisimasi,” ni kacivaka kina na matanitu ni sa vakatabui na cakacaka ni iVakadinadina i Jiova.\niMeli iMeli Yaco Mai Eso Tale na Daukaulotu\nIdonisia: Yaco Mai Eso Tale na Daukaulotu


Na Cava e Maqosa Kina Nodra iSulusulu ena Soqoni na iVakadinadina i Jiova?\nNi o sarava tiko na itaba ni brochure qo, o siqema rawa na maqosa ni nodra isulusulu na iVakadinadina i Jiova nira tiko ena soqoni? Na cava keimami dau kauaitaka kina na keimami irairai?\nE vakaraitaka ni keimami doka na neimami Kalou. E sega ni dau raica ga o Jiova na irairai e sau. (1 Samuela 16:7) Ia ni keimami sokaloutaki koya, keimami vinakata sara ga me keimami dokai koya kei ira keimami sokalou vata. E vaka ga nida tu ena mata ni dua na tui se peresitedi, eda na kauaitaka vakabibi meda tokara na isulu e rakorako nida rokovi koya. E va tale ga qori na neimami kauaitaka na keimami irairai ena soqoni, qori e vakaraitaka ni keimami rokovi koya “na Turaganilewa ni vuravura taucoko,” na Kalou o Jiova, vaka kina na vanua keimami sokaloutaki koya kina.—Vakatekivu 18:25.\nE vakaraitaka na ivakavuvuli keimami muria. Na iVolatabu e uqeti ira na lotu vaKarisito mera dara na isulu “e rakorako, me laurai kina na yalomatua.” (1 Timoci 2:9, 10) Na isulu “e rakorako” keimami dara e sega ni mataqali isulu e vakaraitaki kina na yago se veivagarogaroi. Keimami vakaraitaka tale ga na “yalomatua” ena neimami digia na isulu e rairai vinaka, ia e sega ni sakulevu. E laurai ena ivakavuvuli qo ni tu e levu na isulu e rawa ni keimami digia. Na maqosa ni keimami irairai e rawa ni ‘vakacaucautaki kina na ivakavuvuli ni neimami iVakabula’ qai “vakalagilagia na Kalou.” (Taito 2:10; 1 Pita 2:12) Na nodra rai eso tale me baleta na sokalou vei Jiova e vakatau tale ga ena maqosa ni keimami irairai ena soqoni.\nKe sega mada ga ni dua nomu isulu ni lotu, o sureti mo mai tiko mada ga ena soqoni. E sega ni gadrevi sara me voli na isulu saulevu me rakorako kina na neimami isulusulu.\nNa cava e bibi kina neimami isulusulu ena neimami sokalou?\nNa ivakavuvuli cava keimami muria me baleta na keimami irairai?