O “Lomana na Kainomu me Vaka Nomu Lomani Iko”? | Vulici\n“Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.”—MACIU 22:39.\nSERE: 73, 36\nNa cava meda vakatotomuria kina na loloma i Jiova?\nNa cava e bibi kina na loloma ena vakawati?\nNida lomani ira na kainoda, ena yaga vakacava qori ena noda veimaliwai kei ira na tacida kei na so tale?\n1, 2. E vakaraitaka vakacava na iVolatabu na bibi ni loloma?\nNA LOLOMA na itovo talei duadua i Jiova. (1 Joni 4:16) Na imatai sara ga ni ibulibuli i Jiova o Jisu, erau qai bula vata voli mai lomalagi ena dua na gauna balavu. E vulica kina o Jisu na nona dauloloma na Kalou. (Kolo. 1:15) E vakaraitaka o Jisu na loloma vata ga qori ena nona bula voli e lomalagi, vaka kina e vuravura. Eda nuidei gona ni nodrau veiliutaki o Jiova kei Jisu ena yavutaki tawamudu ena loloma.\n2 Ni tarogi o Jisu se cava na ivunau levu duadua ena Lawa, e kaya: “ ‘Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, kei na nomu vakasama taucoko.’ Qo na ivunau levu duadua, na kena imatai tale ga. E vaka kina na kena ikarua, ‘Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.’”—Maciu 22:37-39.\n3. O cei na ‘kainoda’?\n3 Ni oti ga nona tukuna o Jisu meda lomani Jiova, e cavuta tarava na noda lomani ira na kainoda. E dusia qori ni bibi meda vakaraitaka na loloma vei ira kece na tamata. O cei gona na ‘kainoda’? Ke da vakawati, na kainoda voleka duadua na watida. Era kainoda tale ga na lewe ni vavakoso vaKarisito, o ira na tacida vakayalo era qarava na Kalou dina. Era okati tale ga mera kainoda o ira eda sotava ena cakacaka vakaitalatala. Nida qaravi Jiova da qai muria na ivakavuvuli i Luvena, eda na lomani ira vakacava na kainoda?\n4. Eda sega ni uasivi, ia e se rawa tiko ga vakacava ni marautaki na bula vakawati?\n4 A tauyavutaka o Jiova na imatai ni vakawati ena nona buli Atama kei Ivi qai vakaduavatataki rau. A nona inaki me rau marau, me tawamudu nodrau vauci vata me qai tawani vuravura nodrau kawa. (Vkte. 1:27, 28) Ia e vakaleqa na imatai ni vakawati na vorati ni veiliutaki cecere i Jiova, e takavi keda kina na ivalavala ca kei na mate. (Roma 5:12) E vakaraitaka na iVolatabu ni se rawa ni marautaki na bula vakawati. E tu ena Vosa ni Kalou na ivakasala vinaka duadua me baleta na vakawati, ni uqeta sara ga o Jiova na kena volai, ni a Tauyavutaka na vakawati.—Wilika 2 Timoci 3:16, 17.\n5. E bibi vakacava ena bula vakawati na loloma?\n5 E tukuna na iVolatabu ni loloma—qori na nodrau veitaleitaki e rua se nodrau veidredreti—e bibi me rawa ni marautaki kina na veimaliwai. E bibi qori ena vakawati. E tukuna na yapositolo o Paula ina ivavakoso: “Na loloma e vosovoso qai yalovinaka. Na loloma e sega ni vuvu, e sega ni tukutukuni koya, e sega ni dokadoka, e sega ni cakava na ka e sega ni rakorako, e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya, e sega ni cudrucudru. E sega ni katona na ca. E sega ni marautaka na ka e sega ni dodonu, e marautaka ga na dina. E ubia na ka kece, e vakabauta na ka kece, e nuitaka na ka kece, e vosota na ka kece. E sega vakadua ni seavu na loloma.” (1 Kor. 13:4-8) Nida vakasamataka vakatitobu da qai muria na ivakasala vakalou qori ena marautaki vakalevu na bula vakawati.\nE vakamacalataki ena Vosa ni Kalou na sala me marautaki kina na bula vakawati (Raica na parakaravu 6, 7)\n6, 7. (a) Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta na veiliutaki? (b) Na cava me cakava na tagane vakawati vei watina?\n6 E bibi dina na loloma ena ituvatuva ni veiliutaki e tauyavutaka na Kalou. E tukuna o Paula: “Au vinakata moni kila ni ulu ni tagane yadua o Karisito, e ulu ni yalewa na tagane, e ulu i Karisito na Kalou.” (1 Kor. 11:3) Ia e sega ni tukuni me dau vakacolasau o koya e veiliutaki. Kena ivakaraitaki, o Jiova e dau lewai Karisito vakayalololoma, e sega ni nanumi koya ga qai rawarawa vei Jisu me vakamalumalumu. E marautaka o Jisu na veiliutaki vakayalololoma i Tamana ena nona kaya: “Niu lomani Tamaqu.” (Joni 14:31) Ena sega ni tukuna qori o Jisu ke a voravora qai dau vakasaurarataki koya o Jiova.\n7 E ulu i yalewa o tagane vakawati, ia na iVolatabu e vakaroti ira na tagane mera “rokovi” watidra. (1 Pita 3:7) Dua na sala era na cakava kina qori nodra kauaitaka na ka era gadreva, ra qai doka na nodra nanuma. E kaya na Vosa ni Kalou: “Kemuni na tagane vakawati, ni lomani ira tiko ga na watimuni me vaka ga nona lomana na ivavakoso na Karisito qai solia kina nona bula.” (Efeso 5:25) Io, e solia sara mada ga nona bula o Jisu vei ira nona imuri. Ni vakatotomuria na tagane vakawati na veiliutaki yalololoma i Jisu, ena rawarawa vei watina me dokai koya qai vakamalumalumu vua.—Wilika Taito 2:3-5.\nLOMANI IRA NA TACIMU VAKAYALO\n8. Meda raici ira vakacava na tacida vakayalo?\n8 Vica vata na milioni e veiyasa i vuravura era qaravi Jiova, era vakatokai ena yacana ra qai cakava na lomana. Meda raici ira gona vakacava na tacida era qaravi Jiova? E sauma na Vosa ni Kalou: “Meda caka vinaka vei ira na tamata kece, vakauasivi vei ira eda vakabauta vata.” (Kala. 6:10; wilika Roma 12:10.) E vola na yapositolo o Pita: “Qo ni oni sa vakasavasavataki kemuni ena nomuni talairawarawa ina ivakavuvuli dina, sa sega kina ni veivakaisini na nomuni veilomani vakaveitacini. O koya gona, me vu sara ga mai lomamuni na nomuni veilomani.” E tukuna tale ga o Pita vei ira na tacina vakayalo: “E bibi duadua moni dau veilomani vakalevu.”—1 Pita 1:22; 4:8.\n9, 10. Na cava era duavata kina na dauveiqaravi ni Kalou?\n9 Nida lomani ira vakalevu na tacida era qaravi Jiova, eda sa mai lewena kina e dua na isoqosoqo e duatani duadua e vuravura taucoko. Kena ikuri, nida lomani Jiova da qai muria nona lawa, e tokoni keda ena vuku ni yalona tabu se igu tawarairai e kaukaua duadua e lomalagi kei na vuravura. Qori e rawa kina nida marautaka na duavata vakamataveitacini e vuravura raraba.—Wilika 1 Joni 4:20, 21.\n10 Ni vakamacalataka tiko o Paula na bibi ni noda veilomani vakamataveitacini, e vola kina: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso. Moni dau yalorawarawa, ni dau veivosoti tale ga vakarawarawa ke dua e didivaka e dua na ka vua e dua tale. Moni dau veivosoti me vaka ga na nona vosoti kemuni vakarawarawa o Jiova. Ia me kena ilutua, moni sulumaka na loloma ni qo na ivau vinaka duadua ni duavata.” (Kolo. 3:12-14) E duidui na noda isususu se vanua eda cavutu mai kina, ia eda marautaka ni se laurai tiko ga vei keda na loloma, “na ivau vinaka duadua ni duavata.”\n11. Na cava na ivakatakilakila ni isoqosoqo i Jiova?\n11 Na veilomani dina kei na duavata e keda ivakatakilakila na dauveiqaravi i Jiova nida lotu dina, ni a tukuna o Jisu: “Na ka qo era na kila kece kina ni dou noqu tisaipeli, ke dou veilomani.” (Joni 13:34, 35) E vola tale ga na yapositolo o Joni: “Na ka qo era na kilai kina na luve ni Kalou kei ira na luve ni Tevoro: O koya e sega ni cakava tiko na ka dodonu e sega ni tovata kei na Kalou, e vaka kina o koya e sega ni lomani tacina. Qo ga na itukutuku oni a rogoca mai na ivakatekivu, oya meda veilomani.” (1 Joni 3:10, 11) Na loloma kei na duavata e keda ivakatakilakila na iVakadinadina i Jiova nida imuri dina i Karisito, ni vakayagataki keda tiko na Kalou me vakayacori kina na lomana, me vunautaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ena veiyasa i vuravura.—Maciu 24:14.\nKUMUNI “E DUA NA ISOQOSOQO LEVU”\n12, 13. Na cava e cakava tiko nikua na “isoqosoqo levu”? Cava sa voleka nira marautaka?\n12 Dua na iwiliwili levu ni dauveiqaravi i Jiova era “isoqosoqo levu . . . mai na veimatanitu kece, veiyavusa, veimatatamata, kei na duivosavosa.” Era “tucake tu ena mata ni idabedabe vakaturaga [ni Kalou] kei na mata ni Lami [o Jisu Karisito].” O cei o ira qo? “O ira qo era bula sivia na veivakararawataki levu, era savata na nodra isulu balavu ra qai vakavulavulataka ena dra ni Lami,” nira cakacakataka nodra vakabauta na isoro ni veivoli i Jisu. E tubu tiko ga na kedra iwiliwili na “isoqosoqo levu,” era lomani Jiova kei na Luvena, ra qai “cabora vua [na Kalou] na veiqaravi tabu ena siga kei na bogi.”—Vkta. 7:9, 14, 15.\n13 Sa voleka me vakarusa na Kalou na vuravura ca qo ena “veivakararawataki levu.” (Maciu 24:21; wilika Jeremaia 25:32, 33.) Ni lomani ira nona dauveiqaravi o Jiova, ena taqomaki ira vakailawalawa mera bula yani ena nona vuravura vou. Me vaka ga a parofisaitaki ena rauta na 2,000 na yabaki sa oti, na Kalou “ena qusia tani tale ga na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.” Vakacava o na via bula ena Parataisi ni sa “oti na veika e dau yaco e liu”?—Vkta. 21:4.\n14. Sa vakacava na tubu ni isoqosoqo levu?\n14 Ni tekivu ena 1914 na iotioti ni veisiga, era le vica toka ga na udolu na dauveiqaravi i Jiova e vuravura raraba. Nira lomani ira na kainodra, salavata kei na veitokoni ni yalo tabu ni Kalou, era gugumatua kina ena cakacaka vakavunau na ivovo ni lotu vaKarisito lumuti. Cava e yaco kina? Era kumuni rawa kina nikua e dua na isoqosoqo levu era nuitaka na bula e vuravura. Eda sa le 8 na milioni na iVakadinadina i Jiova qai sivia na 115,400 na ivavakoso e vuravura raraba. Io, e tubu tiko ga na keda iwiliwili. Kena ivakaraitaki, e sivia na 275,500 na tacida era papitaiso ena yabaki vakacakacaka ni 2014—kena ivakatautauvata ni rauta ni 5,300 era papitaiso e veimacawa.\n15. Vakamacalataka na rabailevu ni kena vunautaki na itukutuku vinaka.\n15 E vakasakiti na rabailevu ni kena vunautaki na itukutuku vinaka. Sa tabaki na noda ivola vakaivolatabu ena 700 vakacaca na vosa. Na Vale ni Vakatawa e mekesini veisoliyaki levu duadua e vuravura, e sivia na 52 na milioni na ilavelave e tabaki e veivula ena 247 na vosa. Me yaco mai qo sa tabaki e sivia na 200 na milioni na ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? qai tabaki ena 250 vakacaca na vosa.\n16. Na cava e tubu tiko ga kina na isoqosoqo i Jiova?\n16 Na tubu vakasakiti e rawati nikua e vu mai na noda vakabauta na Kalou kei na noda ciqoma ni iVolatabu e uqeti vaKalou. (1 Ces. 2:13) Ia e vakasakiti duadua na noda toso vinaka vakayalo na dauveiqaravi i Jiova, dina ni veitusaqati qai veivakacacani o Setani, “na kalou ni veika vakavuravura qo.”—2 Kor. 4:4.\nLOMANI IRA TIKO GA NA SO TALE\n17, 18. Me vakacava na noda itovo vei ira na sega ni vakabauta?\n17 Me vakacava na noda itovo vei ira na sega ni qarava na Kalou dina? Ena noda cakacaka vakavunau, e duidui na nodra veiciqomi na lewenivanua—eso era vakarorogo, eso e sega. Ke ra mani ciqoma se sega, e vakaraitaka na Vosa ni Kalou na ka e dodonu meda cakava tiko ga na nona dauveiqaravi. E tukuni kina: “Moni vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima, moni kila kina na ka moni tukuna vua na tamata yadua.” (Kolo. 4:6) Na gauna kece eda vakamacalataka kina noda vakabauta vei ira era via rogoca, eda na cakava “ena yalomalua kei na veidokai dina” baleta nida lomani ira na kainoda.—1 Pita 3:15.\n18 Ke dua na itaukeinivale e sega ni taleitaka na noda itukutuku se vosataki keda vakaca, eda na lomani ira tiko ga. Eda na vakatotomuri Jisu: “Ni vakasewasewani e sega ni veivakasewasewani lesu. Ni vakararawataki e sega ni veivakarerei, ia e vakanuinui tiko ga vei [Jiova] e dau lewa vakadodonu.” (1 Pita 2:23) Nida maliwai ira na tacida vakayalo se so tale, eda na yalomalumalumu qai muria na ivakasala: “Ni kua ni sauma na ca ena ca se na veivakasewasewani ena veivakasewasewani, moni sauma ena vosa ni veivakalougatataki.”—1 Pita 3:8, 9.\n19. Na ivakavuvuli cava e tukuna o Jisu me baleta na keda meca?\n19 Na yalomalumalumu ena vukei keda meda muria na ivakaro bibi i Jisu. Ena nona ivunau ena ulunivanua ni veiolive, e kaya: “Dou rogoca ni a tukuni, ‘Mo lomana na kainomu, mo cata na kemu meca.’ Ia au kaya vei kemudou: Lomani ira tiko ga na kemudou meca, masulaki ira tale ga era vakacacani kemudou, me kilai kina ni dou luvei Tamamudou e tiko mai lomalagi, ni dau vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:43-45) Io, nida dauveiqaravi ni Kalou, e dodonu meda lomani ira na ‘keda meca’ se mani vakacava na ka era cakava vei keda.\n20. Na cava eda kaya kina ni na robota na vuravura vou na noda lomana na Kalou kei na kainoda? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n20 Ena noda bula kece, meda vakaraitaka na dauveiqaravi i Jiova ena noda ivalavala kei na ka eda cakava nida lomani Jiova kei ira na kainoda. Kena ivakaraitaki, ke sega nira taleitaka eso na itukutuku vinaka, eda na lomani ira na kainoda ena gauna era gadreva kina na veivuke. E vola na yapositolo o Paula: “Mo kua ni dinautaka e dua na ka vua e dua, moni veilomani ga, ni o koya e lomana na kainona e muria vinaka na lawa. Ni kaya na lawa, ‘Mo kua ni veibutakoci, mo kua ni laba, mo kua ni butako, mo kua ni kocokoco,’ se mani vunau cava tale e tu, e umani taucoko ga ena vosa qo, ‘Mo lomana na kainomu, me vaka nomu lomani iko.’ O koya e dau loloma ena sega ni caka ca vua na kainona, o koya gona e dau loloma ena muria vinaka sara ga na lawa.” (Roma 13:8-10) Nida iVakadinadina i Jiova, eda na vakaraitaka na loloma dina ena vuravura duiyaloyalo, voravora qai ca e lewa tu o Setani. (1 Joni 5:19) Io, ni vakarusai oti na vuravura i Setani, na cakacaka kece eda cakava ena vuravura vou ena yavutaki ena loloma. Sa na totoka dina nira na bula ga kina o ira era lomana na Kalou kei na kainodra!\niMeli iMeli O “Lomana na Kainomu me Vaka Nomu Lomani Iko”?


Era Qaravi Tamata na iVakadinadina i Jiova? | Taro e Tarogi Wasoma\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Assamese Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Toba) Bengali Bislama Bosnian Boulou Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chol Chuvash Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Digor Dutch English Estonian Ewe Fante Faroese Finnish French Galician Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guarani Gujarati Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Javanese Kabiye Kabyle Kannada Karen (S'gaw) Kikamba Kikaonde Kikongo Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwanyama Lamba Latvian Lingala Lithuanian Low German Luo Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mazatec (Huautla) Mende Mixe (North Central) Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tsonga Turkish Turkmen Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urdu Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vezo Vietnamese Wallisian Welsh Xhosa Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nEra Qaravi Tamata na iVakadinadina i Jiova?\nSega, keimami sega ni qaravi tamata na iVakadinadina i Jiova. Keimami lotu vaKarisito. Keimami dau saga vagumatua me keimami muria na ivakaraitaki i Jisu Karisito kei na nona ivakavuvuli.\nNa cava na qaravi tamata (cult)?\nE duidui tu na ibalebale ni vosa qori vei ira e levu. Ia dikeva mada e rua na vakasama me baleta na qaravi tamata, kei na vuna keimami sega ni okati kina me qaravi tamata.\nEso era nanuma ni qaravi tamata (cult), e lotu vou se lotu duatani. Keimami sega ni tauyavutaka na lotu vou na iVakadinadina i Jiova. Keimami muria ga na nodra ivakaraitaki na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri era volatukutukutaki ena iVolatabu. (2 Timoci 3:16, 17) Keimami vakabauta ni iVolatabu e dodonu me lewa na ivakarau ni noda sokalou.\nEso era nanuma ni qaravi tamata (cult), e isoqosoqo lotu rerevaki. Keimami sega ni qaravi tamata na iVakadinadina i Jiova. Ia, keimami muria na ivakaraitaki e biuta o Jisu vei ratou na nona imuri, ni kaya: “Ni dua ga nomuni iliuliu, o Karisito.”—Maciu 23:10.\nE yaga vei keimami kei ira na lewenivanua na ivakavuvuli keimami muria. Kena ivakaraitaki, na neimami cakacaka vakaitalatala sa vukea e levu mera valuta na veika era dau bobula kina, me vaka na vakayagataki vakasivia ni wainimate gaga kei na alakaolo. Kena kuri, keimami veivakavulici tale ga ena wilivola kei na volavola e veiyasa i vuravura. Keimami veivuke tale ga ena leqa tubukoso. Keimami saga vagumatua me donu tiko ga na neimami rai, me vaka ga e vakaroti ira kina nona imuri o Jisu.—Maciu 5:13-16.\nO Cei e Tauyavutaka na iVakadinadina i Jiova?


Cava Era Labati Vakayauyau Kina na Jiu? Cava e Sega ni Tarova Kina na Kalou? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Armenian Assamese Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish French Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kachin Kikamba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luganda Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Moore Myanmar Norwegian Nzema Ossetian Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tsonga Turkish Turkmen Ukrainian Umbundu Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nCava Era Labati Vakayauyau Kina na Jiu? Cava e Sega ni Tarova Kina na Kalou?\nAudio Sala me download kina na katokatoni Cava Era Labati Vakayauyau Kina na Jiu? Cava e Sega ni Tarova Kina na Kalou?\nRai cala me baleta na Kalou kei na nodra labati vakayauyau na Jiu\nKena dina: Era taroga na tamata yalodina ni Kalou na vuna e vakatara kina na veika ca. Kena ivakaraitaki, e taroga na Kalou na parofita o Apakuki: “Na cava oni vakatara kina me robota na vanua na ivalavala kaukaua, na talaidredre, na basulawa, kei na ka rarawa?” (Apakuki 1:3, Contemporary English Version) Na Kalou a sega ni cudruvi Apakuki, e raica ga me volatukutukutaki ena iVolatabu na nona taro meda wilika.\nKena dina: Na Kalou e cata na ivakarau ca kei na ka rarawa. (Vosa Vakaibalebale 6:16-19) E ‘rarawa na lomana’ ni roboti vuravura na itovo kaukaua ena gauna i Noa. (Vakatekivu 6:5, 6) E macala gona ni rarawa tale ga na lomana nira labati vakayauyau na Jiu.—Malakai 3:6.\nKena dina: E vakatara na Kalou mera vakarusai Jerusalemi na kai Roma ena imatai ni senitiuri. (Maciu 23:37–24:2) Me tekivu mai na gauna qori, e sega ni digia na Kalou e dua na matatamata me tovaka, se totogitaka. Na rai gona ni Kalou ni rau ‘tautauvata na Jiu kei koya e matanitu tani.’—Roma 10:12.\nKena dina: E sega ni vakavuna na Kalou na veika rarawa, ia ena so na gauna e vakatara vakalekaleka ga.—Jemesa 1:13; 5:11.\nE tautauvata ga na vuna e vakatara kina na Kalou mera labati vakayauyau na Jiu kei na veika rarawa eda sotava kece, oya me vakalasui kina na ile se tarogi makawa sara. E dusia vakamatata na iVolatabu ni liutaka tiko ena gauna qo na Tevoro na vuravura, e sega ni liutaka na Kalou. (Luke 4:1, 2, 6; Joni 12:31) E vakamatatataki ena ulutaga e veisemati kei na ulutaga qo na vuna e vakatara kina na Kalou na veika ca, e vakamacalataki gona ena iVolatabu e rua na itukutuku dina e vakamatatataka na vuna e vakatara kina na Kalou mera labati vakayauyau na Jiu.\nNa galala ni vakatulewa i cei era labati vakayauyau kina na Jiu? E tukuna na Kalou vei rau na imatai ni tamata o Atama kei Ivi na ka e vinakata, ia e sega ni vakasaurarataki rau me rau muria. Rau digia me rau lewa vakataki rau na ka e vinaka kei na ka ca. Nodrau digidigi cala eda mai sotava kina na veika rarawa, e tautauvata vinaka kei na nodra digidigi e levu ena veigauna sa oti. (Vakatekivu 2:17; 3:6; Roma 5:12) E lakolako vata kei na ka e tukuni ena ivola na Statement of Principles of Conservative Judaism: “Levu na ka rarawa e vakilai e vuravura e vu mai na noda vakayagataka cala na galala ni vakatulewa e soli vei keda.” A sega ni kauta tani na Kalou na galala qori, e solia ga vei keda na gauna meda qarava kina na veika e baleti keda nida sega ni vinakata na nona veiliutaki.\nNa Cava sa Rui Levu Kina na Rarawa?\nNa cava o nanuma ena nodra beitaka na Kalou e levu ni vakavuna tiko na rarawa e vuravura? Raica na ka e kaya na Kalou me baleta na vuna e vakilai tiko kina na rarawa.\nCava Era Labati Vakayauyau Kina na Jiu?


Sega ni Seavu na Loloma Dina vaKarisito | Igor Ochigava kei Gizo Narmania\nIgor: Keirau tiko ruarua ena tauni o Tkvarcheli, Abkhazia, era tiko tale ga kina eso tale na iVakadinadina. Na ivavakoso e qarava na iwasewase lailai keimami lewena e tiko sara mai na korolevu o Jvari, rauta ni 85 na kilomita na kena yawa. Au dau lako gona e veivula i Jvari meu lai kauta mai na neimami ivola vakaivolatabu. Ni cava ga na veiliutaki ni matanitu makawa na Soviet Union ena 1992, era sa vinakata na yasayasa o Abkhazia mera sa kua ni vakarurugi ena dua na lewa. Era mani veivala na mataivalu ni Georgia kei na ilala era saqata na matanitu, qai sotavi kina e levu na ka dredre.\nGizo Narmania kei Igor Ochigava\nErau vukei ira vakalevu na mataveitacini na tacida tagane qo ena gauna ni ivalu e Abkhazia.\nGizo: Au papitaiso niu yabaki 21, oti ga e dua na yabaki sa qai tekivu na ivalu. Dua na ka nodra rere na mataveitacini ena gauna qori, era sega ni kila mera vunau vakacava. E baci cakava o Igor na nona itavi vakaivakatawa qai vakayaloqaqataki keimami ena nona kaya: “Qo na gauna meda vakacegui ira kina na lewenivanua. Meda vunau meda rawa ni kaukaua tiko ga vakayalo.” Keimami sa qai qaseqasetaka toka e veisiga na neimami vakacegui ira na lewenivanua ena itukutuku vakaivolatabu.\nIgor: Gauna e tekivu kina na ivalu, sa vinakati me keimami muria e dua na gaunisala vou me lai kau mai kina e Jvari na ivola. Niu susu ena yasayasa qo, au kila kina eso na vanua e rawa ni muri ena veiteitei kei na ulunivanua. Ia sega ni kena ibalebale qori nira sega ni rawa ni yaco yani e keri na ilala era vakaiyaragi. E leqataki tale ga de bulu tu ena veivanua ya na gasaukuro. Au nanuma meu dau lako taudua ga e veivula niu sega ni via vakaleqai ira na mataveitacini. Ena veivuke i Jiova, e sega vakadua ni leqa na keimami kakana vakayalo qai veivuke vakalevu qori ena neimami kaukaua tiko ga vakayalo.\nA sega ni yaco na ivalu e Tkvarcheli, ia keimami sotava e levu na ka dredre ni sa caka tale ga na sogo gaunisala ena neimami tauni. Keimami lomaleqa ni sa voleka tiko na vulaililiwa, sa lailai tale ga na kakana. Dua na ka neimami marau nira sa vakarautaka tu eso na ka na mataveitacini mai Jvari mera vukei keimami kina!\nGizo: E kerei ratou na noqu vuvale o Igor ke rawa ni lai maroroi tiko e vale na kakana, me qai wasei tiko mai kea vei ira na mataveitacini. Sa nanuma tiko o Igor me lai kau iyaya mai Jvari. Dua na ka neimami leqataki koya ni levu na vanua e yadravi tu, e rawa ni sotavi ira tale ga na ilala era vakaiyaragi kei ira na daubutako.—Joni 15:13.\nKeimami marau ni lesu bula mai o Igor ni oti e vica na siga, na kakana e kauta mai keimami sa rawa ni kana toka kina me vica na vula! Keimami vakadinadinataka ena gauna dredre qori ni sega ni seavu na loloma dina vaKarisito.—1 Kor. 13:8.\niMeli iMeli Sega ni Seavu na Loloma Dina vaKarisito


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Qito kei na vakananumi ni soli ko Viti mai Ono-i-Lau\nQito kei na vakananumi ni soli ko Viti mai Ono-i-Lau VILIAME ODRO | Tuesday, April 18, 2017\nNODA Railesu e na macawa oqo eda na wilika kina na vakananumi ni Soli ko Viti mai Ono-i-Lau.\nNi tei wilika sara yani na i tukutuku ka volai toka e na yabaki 1963.\nKo Ono-i-Lau e dua na yanuyanu ka ciri vakayawa sara ki na Yatu Lau.\nNa tikina ka vakatokai ko Ono-i-Lau sai koya na yanuyanu ko Vatoa, Ono-i-Lau, Tuvana-i-ra kei Tuvana-i-colo.\nE rauta e 35 na maile na yawa kei Vatoa ka 20 na maile na kedrau yawa mai Ono na yanuyanu lalai e rua ko Tuvana-i-ra kei Tuvana-i-colo.\nE rau yanuyanu lala ka dau tawani ga vagauna e na nodra la'ki cakacaka kina e so mai na yanuyanu ko Ono Levu.\nA caka gona e na Tikina ko Ono-i-Lau e na siga Monite, na i ka 7 ni Okotova, e dua na soqo ni vakananumi ni siga ka Soli kina ko Viti ki Peritania me vaka e vakauta mai na kena i tukutuku oqo ko L Suka mai na Ono-i-Lau District School.\nA vakuria mai na nona i talanoa o Suka ka vaka:\nE tiko e va na koro mai Ono-i-Lau, ko Nukuni, Lovoni, Matokana kei Doi.\nE ratou koro lelevu taucoko, ka sivia tiko e lewe 100, na i wiliwili ni dua na koro\n"Sa oti yani oqo e tolu na yabaki na noqu tu vakacakacaka e Ono-i-Lau, ka taudonuya tiko na soqo ni siga oqo, ia, na kena i ka va e na yabaki oqo sa qai toro cake sara na kena uasivi,"kaya ko Suka. Ni kida na mataka ni vakananumi ni Soli kei Viti ki Peritania, na i ka vitu ni Okosita, e a kida vata kei na nodra marau na turaga, na marama, na gone vata kei na veika bula e dela ni vanua ko Ono, e na nodra sa yacova tu mai na kena sa yabaki 89 na soli ni nodra veiyanuyanu oqo me vakarurugi e ruku ni liga dauloloma, vutuniyau, yalomatua ka vuku talega ko Peritania.\nE malaude tu na loma ni koro ko Nukuni kei Lovoni ni sa vakarautaki tiko na soqo e na mataka ni siga ko ya.\nE kuvu na kubou ni lovo, ka ra kose na vuaka ni ra sa kau mera la'ki moku me kani nodra vakatakakana na timi ni rakavi kei na timi ni viritaki polo (basketball).\nNi rauta na walu na kaloko e na mataka ni siga ko ya, sa osodrigi tu na loma ni koro ko Lovoni, ka vaka talega kina e na koro ko Nukuni ni ra sa tuvani tu kina vakaiwasewase na veitimi ni rakavi kei na basketball ka ra dui tokara sara tu ga na nodra i sulu ni qito.\nOti na walu e na 15 na miniti sa ra qai yacoyaco yani na gonevuli ni Koronivuli e rua, ko Onolevu District School kei na Doi Village School.\nEra a la'ki tuvani sara tu e na voleni vakaivaleu e loma ni rara ka liutaki ira kina na Qasenivuli liu mai na Doi Village School ko Akuila Qalo.\nNi ra sa voleni oti era sa qai tayabe yani ki Lovoni me vaka ni ra sa wawa tu mai kina ko ira na turaga ni vanua ena vanua mena la'ki vakayacori kina na soqo.\nE a tekivu na soqo oqo e na kena vakayacori na Lotu ka liutaka na i Talatala i Taukei (Nemani Ramoce), oti na lotu sa qai ceraki na kuila ka ra lagata na gone vuli na Sere ni Ranadi.\nE a vosa taumada ko S Yadraca ( e na vukuna na Turaga na Tui Ono) ka qai tarava yani na Qasenivuli Liu e Onolevu District School (Ratu Alipate Vanayaliyali) e na vukuna na Tabacakacaka ni Vuli e Ono-i-Lau.\nE rau vakayatuyatutaka ruarua na bibi ni siga o ya.\nNi sa oti na vosa ruarua e ratou sa la'ki vakaraici ira mai na lesu mai na i valu (ex-servicemen) ko Turaga Tui Lovoni kei iratou na i vakalesilesi tale e so, ka qai tarava na nodra sa qai yabe taucoko sara e na dua na yabe vakaciriloloma ko ira na gone vuli, timi kece ni sotia luva-i-sulu kei ira na gone yalewa lewe ni timi ni viritaki polo (basketball).\nNi rauta na ono na kaloko e na yakavi era sa soqoni vata tale na turaga, marama kei ira na gone vuli me sa soli na i covi ni qito. Ni sa oti ko ya, e sa qai uru sobu na kuila ka ra sa veisukayaki sara tale yani ki nodra dui veikoro e na yalo mamarau.


Cakacaka, chapter 28 of the Fijian Bible - with audio narration\nNi ra sa lako ki vanua, era sa qai kila ni yaca ni yanuyanu o ya, o Molota.\n2 Era sa rui lomani keimami o ira nai taukei ni yanuyanu, era vakawaqa buka e matasawa me keimami vakatakata kina, ena vuku ni uca bi kei na batabata.\n3 Ia ni sa kauta mai o Paula e dua nai vau buka ka la'ki tuva kina buka sa waqa tu, qai dolo mai e dua na gata daukata gaga, ni sa tarai koya na katakata ni buka qai viviga na ligana.\n4 Ni ra sa raica na ka oqo nai taukei ni sa vivigi tu na ligana, era sa veitukunitaka, "Oqo sara ga e dua na tamata daulaba, sa dro bula rawa mai o koya i wasawasa, ena sega ni rawa ga me dro bula rawa eke."\n5 Ia sa kureitaki na ligana o Paula kina bukawaqa, sa lutu ka kama kina na gata gaga oqo, ka sega mada ga ni bau vakayagataka na batina vei Paula.\n6 Era sa namaka me na vuce na yagona se me davo matemate sobu i ra. Ia ni ra sa waraka vakabalavu ka sega ni dua na ka e bau yaco vua, sa veisau tale nodra nanuma, era tukuna, e rairai na tamata oqo e kalou.\n7 Volekata na vanua keimami tiko kina na nona i tikotiko nai liuliu levu ni yanuyanu, na yacana o Babitu, e kauti keimami ki nona vale ka solevu taki keimami tiko me siga tolu.\n8 Sa tauvi tamai Babitu e dua na katakata ka salavata na cokadra. Sa curu kina nona rumu o Paula sa masulaka ka tabaka ena ligana, a sa vakabulai kina.\n9 Ni sa oti oqo, era sa qai tabili mai na lewe ni yanuyanu taucoko era tauvimate, sa sega ni dua me sega ni vakabulai.\n10 Sa dua na ka na levu ni veivakarokorokotaki era cakava tiko vei keimami; ni keimami sa vakarau biubiu era sa qai cakava e dua nai vakasosolevu ni waqa.\n11 Ni oti e tolu na vula keimami sa qai vodo kina dua na waqa ni Alekisadaria, ka mai vakaruru tiko ena vula i batabata, ka kena i vakatakilakila tiko ni waqa oqo oi rau na drua tagane.\n12 Matai ni vanua keimami la'ki kele kina ki Sairakiuse, keimami tolu na siga e kea.\n13 Ni keimami biubiu e vakacowiritaki keimami vakalailai na kui sa qai kele yani ki Rekiumi. Ni oti e dua na siga sa tekivu me liwa na ceva; ena siga ka tarava keimami kele yani ki Puteoli,\n14 Keimami laki sotavi ira e kea na veiwekani era sureti keimami ki na nodra vale me keimami tiko kina me vitu na siga oti keimami sa qai lako ki Roma.\n15 Ni ra sa rogoca na veiwekani mai kea ni keitou sa tiko, era sa lako mai me mai tavaki keitou ena rara i Avila kei na bure e tolu. Ni sa raica ira o Paula sa vakavinavinaka vua na Kalou, vaka me soli tale vua e dua na yalo qaqa.\n16 Oqo ni keitou sa curu ki Roma, sa la'ki soli ira sara na kaivesu o koya na turaga ni valu vua na turaga ni vale ni veivesu; ia sa vakatarai ga vei Paula me lewa na vanua cava ga me tiko kina, ka dua ga na sotia me dau yadravi koya tiko.\n17 Ni sa oti e tolu na siga sa qai kacivi ira vata mai na nodra vei turaga na Jiu o Paula. Ni ra sa yaco mai sa tukuna: "Oi kemudou na veiwekani, e sega ni dua na ka cala au cakava vei ira na kai noda se ki na nodra i to na noda qase, ia au tauri vakavesu ga mai Jerusalemi ka soli kina ligadra na kai Roma,\n18 Ni'u sa lewai, sa vinakati me'u sereki, baleta ni sega na noqu cala me'u vakamatei kina.\n19 Era sa qai saqata na Jiu, au sa vinakata kina me la'ki rogoci vei Sisa, sega ni baleta noqu beca na noqu matanitu.\n20 "Oqo na vuna au kacivi kemuni mai kina meda mai veisotari ka tukuna na lomaqu vei kemuni, baleta na noda i nuinui na Isireli au sa mai vesu tu kina oqo."\n21 Era tukuna vua, e sega ni dua na ka me baleti iko keimami sa rogoca mada, e sega ni dua nai vola mai Jutia se dua e lako mai Jerusalemi me mai talanoataka nomu cala o cakava.\n22 Ia keimami vinakata me rogoca sara ga na nomu vakasama kei na vanua o tu kina; ni sa dua na ka nai rogorogo ni kena sevaki na lotu va Karisito oqo ena veivanua kecega.\n23 Sa navuca e dua na siga, na siga o ya era sa lako mai kina e nona vale mera mai rogoci koya, sa qai tekivu me vakamacalataka vei ira o koya na matanitu ni Kalou, ka dusimaka Jisu vei ira mai na vunau i Mosese ka yacovi ira mai na parofita, e veiwasei mai o koya ena mataka ka yacova ni sa karobo.\n24 Eso sa vakabauta ka so e sega ni via vakabauta.\n25 Sa yaco kina vei ira na duidui ka so sa lako sara ga kina, ni cavuta o Paula na vosa oqo: "Sa vosa na Yalo Tabu vei Aisea na parofita me tukuna vei ira na noda qase,\n26 "Ka vaka, mo lako vei ira na tamata oqo ka tukuna: dou na daurogoca tikoga ka sega ni kila na kenai balebale; dou na dau raica tikoga ka sega ni kunea;\n27 Na yalodra na tamata oqo sa rui tasogo, sa bibi kina na daligadra mera rogoca rawa, na matadra era sa sogota, de qai rai rawa na matadra ka rogo rawa na daligadra, ka veisau me kilai yalodra ka rawa kina Me'u na vakabulai kemudou."\n28 "O koya oqo mo dou kila, na veivakabulai ni Kalou oqo sa soli vei ira na Veimatanitu Tani ni ra na talairawarawa vua!"\n29 Ni sa vosataka oti vei ira na vosa oqo, ni ra sa lako na Jiu era sa la'ki veileti sara kina vakalevu vakai ira.\n30 Sa tikoga o Paula me rua vinaka na yabaki ena dua ga na nona vale sa sauma tikoga o koya, ka sa vakacegui ira kecega na lako mai vua,\n31 Sa vunautaka vakadoudou vei ira na matanitu ni Kalou kei na nona vakatavuvulitaka na veika me baleta na Turaga o Jisu Karisito, ka sa sega ni rawa me dua e tarovi koya.


Amaketoni—iTinitini ni Ka Ca Kece | iTalanoa Vakaivolatabu\nNA CAVA mada o raica e ke? Io, na mataivalu e vodo ose vulavula. Ia, raica mada na vanua era lako tiko mai kina. Era cici sobu tiko mai lomalagi ena veio na ose! Era tu dina kina na ose?\nSega, era sega mai lomalagi na ose? Era sega ni ose dina oqo baleta ni sega ni dau cici na ose ena dela ni o. Ia na iVolatabu e dau tukuni ira na ose e lomalagi. O kila na vuna?\nBaleta ni dau vakayagataki ena ivalu na ose. O koya gona, na kena tukuni ena iVolatabu ni so era vodo ose sobu mai lomalagi e vakaraitaka ni na valuti ira na tamata e vuravura na Kalou. O kila na yaca ni vanua ena vakayacori kina na ivalu oqori? Na yacana o Amaketoni. Ena vakarusai ena ivalu oqori na veika ca kece e yaco tiko e vuravura.\nEna liutaka o Jisu na ivalu na Amaketoni. Nanuma tiko ni o Jiova sa digitaki Jisu oti me tui ni nona matanitu. Oqo na vuna e dara kina o Jisu na isala vakatui. Na iseleiwau e vakaraitaka ni na vakamatei ira kece na meca ni Kalou. Meda kua ni kurabuitaka ni sa yaco na gauna me vakarusai ira kece kina na tamata ca na Kalou.\nRaica lesu na iTalanoa 10. Na cava o raica kina? Io, na nodra vakarusai na tamata ca ena Waluvu Levu. O cei a vakavuna na waluvu oya? Na Kalou o Jiova. Raica mada na iTalanoa 15. Na cava e yaco tiko kina? Na nodrau vakarusai na koro o Sotoma kei Komora ena bukawaqa mai vei Jiova.\nCega mada na iTalanoa 33. Raici ira kina na ose kei na qiqinivalu ni Ijipita. O cei e vakavuna na nodra luvuci e wai? O Jiova ga. E cakava na veika oqori mera taqomaki kina na nona tamata. Raica na iTalanoa 76. E vakatara o Jiova mera vakarusai na nona tamata nira talaidredre.\nO koya gona meda kua ni kurabui ni na tala mai o Jiova na nona mataivalu vakalomalagi me vakaotia na ca e vuravura. Ia vakasamataka mada na ka ena rawati kina! Cega sara na tabana e tarava meda raica.\nVakatakila 16:16; 19:11-16.\niMeli iMeli iTinitini ni Ka Ca Kece


Cakacaka ni Vakacoko ni Oti na Cagilaba | JW.ORG iRogo\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Chichewa Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Korean Lithuanian Malagasy Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba vakaViti\n24 OKOTOVA, 2016\nEra veivuke tiko na iVakadinadina i Jiova vei ira na nodra lewe ni lotu kei na so tale era vakaleqai ena cagilaba o Matthew ena Bahamas, Caribbean, kei na ceva kei Merika ena Okotova 2016.\nEra le 1,400 na iVakadinadina i Jiova ena Bahamas, qai veimama ni iwiliwili qori era vakaleqai ena cagilaba. A vakau ena waqa na kakana, wai, kei na so tale na iyaya e gadrevi vakatotolo.\nE 124 na nodra vale na iVakadinadina e Cuba a vakacacani, e 31 na vale e talaraki vakadua.\nE 700 vakacaca na iVakadinadina e Haiti era vakaleqai ena cagilaba. E vakarusai e 73 na vale, kei na 4 na vanua ni sokalou. E 274 tale na vale e vakacacani, kei na 15 na vanua ni sokalou. A veisoliyaki vei ira na vakaleqai na kakana kei na wainimate, a voli tale ga na valelaca mera toka vakawawa kina o ira e vakarusai na nodra vale.\nA vakacacani ena cagilaba e 125 na nodra vale na iVakadinadina e Merika. E laurai ena dua na ripote e tauri rawa ni leqataki de yaco na waluvu ni tubu tiko na wai ena veiuciwai.\nE cicivaka tiko na cakacaka ni vakacoko na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova ena nodra itikotiko liu, qai vakayagataki kina na ilavo e dau cautaki me baleta na nodra cakacaka na iVakadinadina e veiyasa i vuravura. E kaya o David A. Semonian na gusunivosa ni iVakadinadina i Jiova: “E sega ni mate e dua na iVakadinadina, ia keimami nanumi ira e takali e dua na wekadra ena cagilaba.”\niMeli iMeli Cakacaka ni Vakacoko ni Oti na Cagilaba


Vuna Meda ‘Vua Tiko ga Kina Vakalevu’ | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Belize Kriol Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kabuverdianu Kannada Kenyan Sign Language Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nicaraguan Sign Language Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“E vakalagilagi o Tamaqu ke dou vua tiko ga vakalevu, dou qai vakaraitaka ni dou noqu tisaipeli.”—JONI 15:8.\nSERE: 53, 60\nNa yavu vakaivolatabu cava eda na vunau tiko ga kina?\nNa cava me matata tiko ga kina vei keda na vuna eda vunau tiko kina?\nEda uqeti vakacava meda tomana tiko ga na cakacaka vakavunau?\n1, 2. (a) Ni bera ni mate o Jisu, na cava e veivosakitaka kei ratou nona tisaipeli? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na cava e bibi kina meda nanuma matua na vuna eda vunau kina? (c) Cava eda na veivosakitaka?\nENA iotioti ni nona bogi o Jisu ni bera ni mate, e veivosaki vakadede kei ratou nona yapositolo qai vakadeitaka ni lomani ratou dina. E vakamacalataka tale ga e dua na vosa vakatautauvata me baleta na vaini, me vaka eda sa dikeva mai ena ulutaga sa oti. E uqeti ratou kina nona tisaipeli o Jisu me ratou “vua tiko ga vakalevu”—me ratou vosota tiko ga ni vunautaka na itukutuku ni Matanitu ni Kalou.—Joni 15:8.\n2 E vakamacalataka o Jisu na ka e dodonu me ratou cakava, kei na vuna me caka kina. E vakamacalataka na vuna me ratou vakaitavi kina ena cakacaka vakavunau. Na cava e bibi kina meda veivosakitaka qori? Nida nanuma matua tiko na vuna eda vunau tiko ga kina, ena uqeti keda meda vosota nida “ivakadinadina ina veimatanitu kece.” (Maciu 24:13, 14) Meda dikeva mada e va na vuna vakaivolatabu eda vunau kina. Kena ikuri, eda na dikeva e va na iloloma i Jiova ena vukei keda meda vosota nida vua tiko.\nEDA VAKALAGILAGI JIOVA\n3. (a) Me vaka e tukuni ena Joni 15:8, cava e dua na vuna eda vunau kina? (b) Na cava e vakatayaloyalotaka na vuanivaini ena vosa vakatautauvata i Jisu, na cava e veiganiti kina qori?\n3 Na vuna bibi duadua eda vakaitavi kina ena cakacaka vakavunau, oya meda vakalagilagi Jiova, meda vakarokorokotaka tale ga na yacana. (Wilika Joni 15:1, 8.) Nanuma ni o Jisu e vakatauvatani Tamana me ivakatawaniwere se dauteitei, e tea na vuanivaini. O Jisu e vakatauvatani ira nona imuri mera taba ni vaini, sa qai vakatauvatani koya me vaini se tolona. (Joni 15:5) Koya gona, e veiganiti vinaka me vakatayaloyalotaka na vuanivaini na vua ni Matanitu ni Kalou, qori na nodra cakacaka na imuri i Karisito. E kaya o Jisu vei ratou nona yapositolo: “E vakalagilagi o Tamaqu ke dou vua tiko ga vakalevu.” Me vaka ga nona rokovi na dauteitei ni vua vinaka na vuanivaini e tea, eda rokovi Jiova tale ga se vakalagilagi koya nida kacivaka na itukutuku ni Matanitu ni Kalou ena noda vinaka kece.—Maciu 25:20-23.\n4. (a) Sala cava e vakarokorokotaki kina na yaca ni Kalou ena noda cakacaka vakavunau? (b) Cava o nanuma me baleta na noda itavi dokai meda vakarokorokotaka na yaca ni Kalou?\n4 Sala cava e vakarokorokotaki kina na yaca ni Kalou ena noda cakacaka vakavunau? Sega ni rawa nida kuria na kena rokovi se vakatabui na yaca ni Kalou ni sa savasava vakaoti tu. Ia rogoca mada na ka e tukuna na parofita o Aisea: “O Jiova ni lewe vuqa, o koya ga moni okata me yalosavasava.” (Aisea 8:13) Eda vakatabuya tale ga na yaca ni Kalou nida okata me duatani mai na vo tale ni yaca, da qai vukea eso tale mera doka. (Maciu 6:9, vmr.) Kena ivakaraitaki, nida kacivaka na ka dina me baleta na itovo totoka i Jiova kei na nona inaki vei keda na kawatamata, eda sa valataka tiko na yaca i Jiova mai na veivakacalai i Setani kei na nona vakaucaca. (Vkte. 3:1-5) Eda rokova tale ga na yacana ni gu na lomada meda vukei ira ena yalava mera raica ni dodonu me nei Jiova “na lagilagi, na vakarokoroko, kei na kaukaua.” (Vkta. 4:11) E kaya e dua na tacida tagane o Rune, sa 16 na yabaki nona painia voli mai: “Au marau ni kila niu rawa ni tukuna yani na veika me baleta na Dauveibuli. Qori e uqeti au meu vunau tiko ga.”\nEDA LOMANI JIOVA KEI NA LUVENA\n5. (a) Me vaka e vakamacalataki ena Joni 15:9, 10, cava na vuna eda vunau kina? (b) E vakamacalataka vakacava o Jisu na bibi ni vosota?\n5 Wilika Joni 15:9, 10. E dua tale na vuna bibi eda vunautaka kina na itukutuku ni Matanitu ni Kalou, oya nida lomani Jiova kei Jisu mai vu ni lomada. (Mari. 12:30; Joni 14:15) E tukuna o Jisu vei ratou nona tisaipeli ni bibi me lomani ratou na Karisito, me ratou saga tale ga me ratou tiko ga ena nona loloma. Na vuna? E veiyabaki, ena vinakati vua na tisaipeli dina i Karisito me vosota. A vakamacalataka o Jisu na bibi ni vosota ena nona cavuta na vosa “tiko ga” ena vica na tikinivolatabu ena Joni 15:4-10.\n6. Eda na vakaraitaka vakacava nida via tiko ga ena loloma i Karisito?\n6 Eda na vakaraitaka vakacava nida via tiko ga ena loloma i Karisito, me vakadonui keda tale ga? Meda muria na nona ivakaro. E vaka ga e tukuna tiko o Jisu, ‘Talairawarawa vei au.’ Ia me nanumi ni kerei keda tiko o Jisu meda muria na ka ga e cakava, ni kuria: “Me vaka ga na noqu muria na ivakaro i Tamaqu qai lomani au tiko ga o koya.” Io, meda muria nona ivakaraitaki.—Joni 13:15.\n7. E veisemati vakacava na talairawarawa kei na loloma?\n7 Me baleta na veisemati ni talairawarawa kei na loloma, e tukuna taumada o Jisu vei ratou nona yapositolo: “O koya e vakabauta na noqu ivakaro qai muria, e lomani au.” (Joni 14:21) Nida talairawarawa ena ivakaro i Jisu meda vunau, eda sa vakaraitaka tiko nida lomana na Kalou ni vakavotui ena ivakaro i Jisu na ivakarau ni rai i Tamana. (Maciu 17:5; Joni 8:28) Nida cakava qori, rau na lomani keda tiko ga o Jiova kei Jisu.\nEDA VAKASALATAKI IRA NA LEWENIVANUA\n8, 9. (a) Na cava e dua tale na vuna eda vunau kina? (b) E uqeti keda vakacava meda vunau tiko ga na vosa i Jiova ena Isikeli 3:18, 19 kei na 18:23?\n8 Qo e dua tale na vuna eda cakacaka kina vakavunau: Meda vakasalataki ira na lewenivanua. Na iVolatabu e vakamacalataki Noa me ‘dauvunau.’ (Wilika 2 Pita 2:5.) Ni bera na Waluvu, a vunautaka o Noa ni sa voleka na veivakarusai. Eda kila vakacava qori? Rogoca mada na ka e cavuta o Jisu: “Ena veisiga ni bera na waluvu, era kana, era gunu, era vakawati na tagane kei na yalewa, me yacova na siga e vodo kina i waqa o Noa, era sega ni bau kauai me yacova ni tekivu na waluvu qai kuitaki ira kece, ena vaka kina na gauna ena tiko kina na Luve ni tamata.” (Maciu 24:38, 39) Era sega ni kauai na lewenivanua, ia e yalodina o Noa me vakasalataki ira ni a lesi kina.\n9 Nikua, eda vunautaka na itukutuku ni Matanitu ni Kalou me rawa nira vulica ra qai kila na lewenivanua na inaki ni Kalou me baleti keda. Me vakataki Jiova, eda diva tu mera muria mera bula “tiko kina.” (Isik. 18:23) Nida vunau e veivale kei na vunau e matanalevu, eda sa vakasalataki ira tiko e levu me baleta na yaco mai ni Matanitu ni Kalou, kei na kena vakarusai na vuravura tawavakalou qo.—Isik. 3:18, 19; Tani. 2:44; Vkta. 14:6, 7.\nEDA LOMANI IRA NA KAINODA\n10. (a) Me vaka e vakamacalataki ena Maciu 22:39, na cava e dua tale na vuna eda vunau kina? (b) Rau vukea vakacava na ovisa ni valeniveivesu o Paula kei Sailasa?\n10 Qo e dua tale na vuna bibi eda na vunau tiko ga kina: Eda vunau nida lomani ira na kainoda. (Maciu 22:39) Na loloma qori e uqeti keda meda vunau tiko ga, nida kila ni rawa ni veisau na lomana e dua ke veisau na kena ituvaki. Raica mada na ka erau sotava na yapositolo o Paula kei na nona itokani o Sailasa. Rau biu e valeniveivesu ni rau tiko e Filipai. Ena lomaloma ni bogi, e yaco vakasauri na uneune, e yavavala na valeniveivesu qai tadola na kena katuba. E nanuma na ovisa ni valeniveivesu nira sa dro na kaivesu, e mani via vakamatei koya. Ia sa qai kacivaka o Paula: “Kua ni vakamavoataki iko!” E taroga sara na ovisa ni valeniveivesu ena levu ni nona lomaleqa: “Na cava meu cakava meu bula kina?” Rau kaya vua: “Vakabauta na Turaga o Jisu o na bula.”—Caka. 16:25-34.\nNoda lomani Jiova, Jisu kei ira na kainoda ena uqeti keda meda vunau (Raica na parakaravu 5, 10)\n11, 12. (a) E yaga vakacava ena noda cakacaka vakaitalatala na italanoa ni ovisa ni valeniveivesu? (b) Na cava meda dau tu vakarau ni cakava?\n11 E yaga vakacava ena noda cakacaka vakavunau na italanoa ni ovisa ni valeniveivesu? Dikeva qo: Ni oti na uneune, e veisau na lomana na ovisa ni valeniveivesu qai kere veivuke. Eso tale ga nikua era na sega ni kauaitaka na itukutuku vakaivolatabu, ia ena qai veisau na lomadra nira sa sotava e dua na ituvaki tawanamaki. Kena ivakaraitaki, ena rairai vakasauri nona vakacegui ena cakacaka e dua ena yalava qai sega sara ga ni namaka. So tale era na rairai rarawataka tu nodra veibiu se veisere. Eso era na rairai lomaleqataka na mate e laurai vei ira, se rarawa vakalevu ni takali e dua era dau lomana. Ni yaco na ituvaki qori, na levu ni nodra rarawa, sa rawa nira lai vaqaqa kina se cava na inaki ni noda bula, qori na ka era sega ni dau kauaitaka tu. De dua era na vaqaqa, ‘Na cava meu cakava meu bula kina?’ Nida sotavi ira qori, era na rairai rogoca sara ga ena imatai ni gauna na itukutuku veivakacegui.\n12 Koya gona, nida yalodina ni vunau tiko ga, eda na tu vakarau meda vakacegui ira na lewenivanua ena gauna era rairai vinakata kina. (Aisea 61:1) E kaya e dua na tacida yalewa o Charlotte, sa 38 na yabaki nona veiqaravi vakatabakidua: “Era veilecayaki e levu nikua. Dodonu mera rogoca na itukutuku vinaka.” E kaya e dua tale na tacida yalewa o Ejvor, sa 34 na yabaki nona painia voli: “Levu nikua era sa qai yalolailai ga. Au vinakata sara ga meu vukei ira. Qori na vuna au cakacaka kina vakavunau.” Io, meda cakava tale ga qori ena noda cakacaka vakaitalatala nida lomani ira na kainoda!\nILOLOMA ENA UQETI KEDA MEDA VOSOTA\n13, 14. (a) Na iloloma cava e cavuti ena Joni 15:11? (b) Ena noda vakacava na marau e vakila o Jisu? (c) E yaga vakacava ena cakacaka vakaitalatala na noda dau marau?\n13 Ena iotioti ni nona bogi e vuravura o Jisu, e cavuta tale ga vei ratou nona yapositolo e vica na iloloma ena uqeti ratou me ratou vosota tiko ga ni ratou vua tiko. Na cava na iloloma qori, ena yaga vakacava vei keda?\n14 Na marau. Vakacava e veivakaocai na ivakaro i Jisu meda vunau? Kena veibasai ga. Ni oti nona vakamacalataka nona vosa vakatautauvata me baleta na vaini, e tukuna o Jisu nida na vakila na marau nida dauvunau ni Matanitu ni Kalou. (Wilika Joni 15:11.) E yalataka nida na marau tale ga me vakataki koya. Ena sala cava? Me vaka ga eda dikeva mai, o Jisu e vakatauvatani koya me vaini, me ratou taba ni vaini na nona tisaipeli. E sema na tabana yadua ina vaini. Qori ga na sala e rawa kina ni vakayagataka na wai na tabana yadua kei na veika bulabula e gole mai na vaini. Nida sema tiko ga vei Karisito ena noda muria voleka na we ni yavana, eda na marau tale ga nida cakava na loma i Tamana. (Joni 4:34; 17:13; 1 Pita 2:21) E kaya e dua na tacida yalewa o Hanne, sa sivia na 40 na yabaki nona painia voli, “Na marau au vakila niu cakacaka vakaitalatala e uqeti au meu qaravi Jiova tiko ga.” Io, na marau va qori e uqeti keda meda vunau tiko ga ena yalava dredre.—Maciu 5:10-12.\n15. (a) Na iloloma cava e cavuti ena Joni 14:27? (b) E yaga vakacava na vakacegu meda vua tiko ga kina?\n15 Na vakacegu. (Wilika Joni 14:27.) Ena dua na gauna e liu donuya na iotioti ni nona bogi e vuravura o Jisu, e kaya vei ratou nona yapositolo: “Au solia vei kemudou na noqu vakacegu.” Ena yaga vakacava nona iloloma qori meda vua kina? Nida vosota tiko ga, eda vakila e lomada na vakacegu nida kila ni rau vakadonui keda o Jiova kei Jisu. (Same 149:4; Roma 5:3, 4; Kolo. 3:15) E kaya o Ulf e dua na tacida tagane sa 45 na yabaki nona veiqaravi vakatabakidua, “Au dau oca niu cakacaka vakavunau, ia au lomavakacegu sara ga kina, e vakainaki tale ga noqu bula.” Eda kalougata dina ni rawa nida vakila na vakacegu!\n16. (a) Na iloloma cava e cavuti ena Joni 15:15? (b) Cava me ratou cakava na yapositolo me ratou itokani tiko ga i Jisu?\n16 Na veitokani. Ni vakamacalataka oti o Jisu ni vinakata me ratou ‘marau vakalevu’ na nona yapositolo, e vakamacalataka sara vei ratou na bibi ni loloma vosota. (Joni 15:11-13) Sa qai tukuna tarava: “Au sa kacivi kemudou mo dou noqu itokani.” Dua dina na iloloma talei me ratou itokani i Jisu! Ia na cava me ratou cakava na yapositolo me ratou veitokani tiko ga kei Jisu? Ena vinakati me ratou lako me ratou vua tiko ga. (Wilika Joni 15:14-16.) Rauta ni rua na yabaki e muri, a vakasalataki ratou nona yapositolo o Jisu: “Ni dou lako voli, dou vunau, dou kaya: ‘Sa voleka na Matanitu vakalomalagi.’” (Maciu 10:7) Ena iotioti ni bogi ya, e uqeti ratou me ratou tomana tiko ga na cakacaka ratou sa tekivuna. (Maciu 24:13; Mari. 3:14) Sega ni rawarawa na muri ni ivakaro i Jisu, ia e rawa ni ratou cakava nona yapositolo, ratou qai itokani tiko ga i Jisu. Ratou na rawata vakacava? Ena yaga vakalevu e dua tale na iloloma.\n17, 18. (a) Na iloloma cava e cavuti ena Joni 15:16? (b) Ena vukei ratou vakacava na tisaipeli na iloloma qori? (c) Na iloloma cava ena vakaukauataki keda nikua?\n17 Rogoci noda masu. E kaya o Jisu: “[E] rawa . . . ni solia vei kemudou o Tamaqu na ka kece dou kerea vua ena yacaqu.” (Joni 15:16) Sa na uqeti ratou mada ga na yapositolo na veivakadeitaki qori! * E sega ni matata vei ratou ni na muduki nona bula e vuravura nodratou iLiuliu, ia sega ni kena ibalebale qori ni sega ni dua me tokoni ratou. E tu vakarau o Jiova me sauma nodratou masu ni ratou vinakata na veivuke me vakayacori kina na ivakaro me vunautaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. Io, ena dua ga na gauna lekaleka, ratou vakadinata ni dau rogoca o Jiova nodratou masu.—Caka. 4:29, 31.\nMeda nuidei ni rawa ni sauma o Jiova na noda masu ni kere veivuke (Raica na parakaravu 18)\n18 E dina tale ga qori nikua. Nida vua tiko ga ena vosota, eda sa mai veitokani kei Jisu. Kena ikuri, e tu vakarau o Jiova me rogoca noda masu ni kere veivuke me rawa nida vosota na ituvaki dredre nida vunautaka tiko na itukutuku vinaka. (Fpai. 4:13) Eda kalougata dina ni rogoci noda masu, da qai veitokani kei Jisu! Na iloloma qori i Jiova ena uqeti keda meda vua tiko ga.—Jeme. 1:17.\n19. (a) Na cava eda vakaitavi tiko ga kina ena cakacaka vakavunau? (b) Cava ena vukei keda meda vakacavara na cakacaka ni Kalou?\n19 Me vaka ga e vakamacalataki ena ulutaga qo, na noda vakaitavi tiko ga ena cakacaka vakavunau e vakalagilagi kina na yaca i Jiova, e rokovi tale ga, eda vakaraitaka nida lomani Jiova kei Jisu, meda veivakasalataki, da qai vakaraitaka nida lomani ira na kainoda. Kena ikuri, na iloloma meda rawa ni marau, vakila na vakacegu, noda veitokani kei na kena saumi noda masu, e uqeti keda meda vakacavara na cakacaka ni Kalou. E marau o Jiova ni raica ni vu mai lomada nida “vua tiko ga vakalevu”!\n^ para. 17 Ni veivosaki tiko o Jisu kei ratou na yapositolo, e yalataka vakavica vei ratou ni na rogoci nodratou masu.—Joni 14:13; 15:7, 16; 16:23.


PressReader - Fiji Sun: 2018-11-10 - Na meke e tiki ni veivakamarautaki vaka iTaukei\nNa meke e tiki ni veivakamarautaki vaka iTaukei\nFiji Sun - 2018-11-10 - SIGA VOU - Feedback: maikab@fijisun.com.fj\nSa mai yaco toka na italanoa me baleta na meke ena vakatara. Ni wiliwili sara yani.\nE rawa ni da kaya ni tolu ga na domo ena vakatara: O koya e laga, o koya e tagica kei ira na droku. E na so tale na gauna e rawa ni dua e laga muria se camana. E na vakayagataki na lali me vakatautaki kina na kena gedei kei na kena totolo na ilagalaga ni meke, muria yani na derua kei na i cobo me lutu bi vinaka kina na kena i rogorogo ni vakatara. E rawa tale ga me curu mai e so na rorogo me vaka na sau me dua toka ga kei na dua na tiki ni bitu se kau me rau veiqiriti toka. Na veilutuki ni lali ka vaka kina na kena laki totolo se berabera, laki mudu vakasauri tu mada ka lako vata tiko kei na cobo kei na derua ena kuria tiko na lutu bi ni domo ni vakatara ka vakavotuya na memela vinaka ni domo ni laga.\nOqo na qaqa ni meke ka dau lagati wale mada ga ka so na gauna me dau matanataki ka me dua tikoga na kena matamatana me rawa kina ni vakamatautaki kina na nodra ucu mai kina vanua ni meke na mata ni meke. E sega ni dau vakaucu na meke ni yaqona se veimeke tale e so, ia e dau vakaucu ga na meke ni solevu.\nNa Vakavinavinaka ena Gauna ni Meke\nE dau veivakauqeti vei ira na lewe ni meke ka kena vakavinavinakataki tiko na meke e na gauna ka caka tiko ga kina na meke se na gauna e sa laki tini kina na tikina.\nE dodonu me lako tiko ga na meke ka lako tale tiko ga na vakavinavinaka.\nNa Veivakamarautaki e na Meke\nE wili vata eke na veivakubuti, veivakataubeni, tibivuru ka ra dau caka na veika oqo ena nodra vakaraitaka na nodra vakavinavinaka ka vakavuqa ga na nodra vakairatitaka na nodra marau ki vei koya e caka vua na veika oqo.\nE dau vakavu na veivakatotogitaki vaka oqori mai na kau ka cavuti ka vakayagataki mei ukuuku se me lali. E dau vakaoqo na kena ilakolako; ke ra la’ki meke e dua na mata meke ki na dua na vanua ka nodra kau na vesi ka ra vakayagataka na lali vesi, na drau ni vesi me vesa, na tabani vesi me nodra i wau, e ra sa na bolea tiko yani na laki meke me ra vakaorei mai se laumoku. E dau kenai tinitini me caka e dua na veilewai vakavanua ka tau mai kina na kedra itotogi. Na vu ni nodra bolea baleta ni ra veitabani se veitauvutaki ka vakayacori me ka ni lasa vakabibi ena marau ni vakatawase kei na gauna ni marau tale e so. Ena so na gauna ni ra yaco mai na vulagi, era dau qai meke na yalewa ena koro. E dau ke na ivakarau me dau caka e dua nai vakatale na ilavo se isulu se tabua. E dau kena ivakarau talega me dau cabo na ivakatale.\nOqo e dua na ivakarau makawa ni vaqara meke ka vaqarai na tevoro me vagunuvi me solia mai na meke. Ena bogi butobuto era dau qai lako na tamata bula ena koro ka ra lako galugalu kina veivanua tawa. Era na uku kece ka kau yaqona. Ni ra yaco yani sa na cabo sara na yaqona ka ra na wawa toka ia ena vosavosa toka ko koya na nodrai liuliu me kere meke. Ena dau kerea sara ga na meke e vinakati me yacova sara ni sa rawa na meke e vaqarai tiko.\nFijituwawa.com Research Team


iTuvatuva ni Macawa e Tekivu ena 14 Feperueri — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkm 2/05 t. 2\niTuvatuva ni Macawa e Tekivu ena 14 Feperueri\nMacawa me Tekivu ena 14 Feperueri\nMacawa me Tekivu ena 21 Feperueri\nMacawa me Tekivu ena 28 Feperueri\nMacawa me Tekivu ena 7 Maji\n10 min: Veika me kacivaki kei na kena e digitaki mai na Noda Cakacaka Vakaitalatala. Taurivaka na vakatutu ena tabana 8 (ke ganita na yalava), me vakatasuasuataki na soli ni Vale ni Vakatawa, 15 Feperueri, kei na Yadra!, Janueri-Maji. Raica vakalekaleka se rawa ni vakayagataki vakacava na vakatutu e vakaturi me ganita na yalava eda cakacaka kina.—Raica na Noda Cakacaka Vakaitalatala, Janueri 2005, t. 6.\n35 min: “Me Levu Noda Cakacaka ena Gauna ni iVakananumi.”* Me nona itavi na ivakatawa ni cakacaka. Ni veivosakitaki na parakaravu 6, me okati kina na ivakamacala ena Awake!, 8 Sepiteba, 2004, tabana 12-13. Kacivaka na yacadra na bole mera painia veivuke. Tukuna na ikuri ni vanua ni sota ena cakacaka vakavunau sa tuvanaki tu. Uqeti ira kece mera vakalevutaka na nodra cakacaka vakavunau ena gauna ni iVakananumi.\nSere 14 kei na masu.\n10 min: Veika me kacivaki. Veivosakitaka na tikina bibi ena kato ena tabana 6, “Veivuke ena Kena Tomani Nodra Vukei.” Uqeti ira kece mera vakalewena totolo na fomu Please Follow Up (S-43), ena gauna e gadrevi kina.\n20 min: “Vakavinavinakataka na Yalololoma i Jiova.”* Tukuna na gauna, na vanua ena caka kina na iVakananumi, o koya e vunau, kei na so tale na ka e gadrevi. Ni veivosakitaki na parakaravu 4, me vakatasuasuataka e dua na dautukutuku na nona sureta ina iVakananumi e dua e dau solia tiko vua na ivoladraudrau vovou kece. Me qai veisoliyaki na tikidua ni veisureti ni iVakananumi ni oti na soqoni, ke se bera ni caka vaka kina.\n15 min: “Na Ka me Caka Mera Toso Kina Noda Vuli iVolatabu—Wase 6.”* Me dua na vakatasuasua e va na miniti, me taroga e dua na vuli iVolatabu na cava era le lailai ga kina era kania na madrai, ra gunuva tale ga na waini ena iVakananumi. Me vakavinavinakataka na nona taro o qasenivuli, me vola sara qai tukuna ni rau na veivosakitaka ni oti na nodrau vuli. Ni sa oti na vuli, me vakaraitaka sara o qasenivuli na ivola na Reasoning, tabana 267-8, ena ruku ni ulutaga “Who is to partake of the bread and the wine?” (O cei me vakayagataka na madrai kei na waini?). Rau wilika vata, me qai vakavinavinakataka o gonevuli na kena saumi vakamatata vua nona taro.\nSere 21 kei na masu.\n15 min: Veika me kacivaki. Ripote ni akaude. Vakadreti ira na dautukutuku kece mera solia nodra ripote ni vula o Feperueri. Taurivaka na vakatutu ena tabana 8 (ke ganita na yalava), me vakatasuasuataki na soli ni Vale ni Vakatawa, 1 Maji. Rawa ni vakayagataki e so tale na vakatutu e ganita na yalava. Ni tini e dua na vakatasuasua, me qai sureti na itaukeinivale ina iVakananumi ena kena vakayagataki na tikidua ni veisureti.\n20 min: Vukei Ira na Malumalumu. (Cakacaka 20:35, VV) Me kua ni sivia na dua na miniti na ikaunivosa, me caka sara na veitarotarogi ena Vale ni Vakatawa, 1 Julai, 2004, tabana 17-18, parakaravu 12-16, me vaka ga e dau caka ena vuli Vale ni Vakatawa. Me wilika na parakaravu e dua na tacida e dauwiliwili vinaka. Vakabibitaka na tikina e rawa ni vakayagataki ena iVakananumi sa voleka oqo kei na vunau lavotaki.\n10 min: Solia na Brochure Yadra Tiko! Veivosakitaki qai vakatasuasuataka na kena soli na brochure ena vula o Maji. Rawa ni vakayagataki na vakatutu e vakaturi ena Noda Cakacaka Vakaitalatala, Janueri 2005 se so tale na vakatutu e yaga ena noda yalava.\nSere 72 kei na masu.\n10 min: Veika me kacivaki. Railesuva na tikina bibi ena kato “Ka me Nanumi ena iVakananumi.”\n20 min: “Solia na iVoladraudrau ni O Cakacaka Vakavunau.”* Ni veivosakitaki na parakaravu 3 kei na 4, me veivosakitaki na sala ena yaga kina ena yalava. Me rau vakatarogi e dua se rua na dautukutuku erau matau ena soli ivoladraudrau ena vanua ni bisinisi, ena salatu, ena vanua era dau kune kina vakalevu na tamata, se ni vunau tawalokuci. Me rau vakamacalataka se rau dau soli ivoladraudrau vakacava ena veivanua oqori. Me qai dua na vakatasuasua lekaleka se vakatasuasuataki na ka a yaco dina.\nSere 192 kei na masu.


WILIKA ENA VOSA American Sign Language Amharic Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Cebuano Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Ga German Greek Gun Haitian Creole Hiligaynon Hindi Hungarian Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kiribati Kongo Korean Lithuanian Luganda Luvale Malay Malayalam Myanmar Nepali Norwegian Otetela Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Sango Shona Silozi Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tuvaluan Uighur (Cyrillic) Ukrainian Uzbek Vietnamese Waray-Waray Yoruba vakaViti\nEra vakadinata na dau dikeva na iVolatabu ni yaca ni Kalou e vakatakilakilataki ena va na matuavosa vakaIperiu (יהוה), e voleka ni volai vaka7,000 ena vosa taumada e volai kina na iVolatabu vakaIperiu. Ia era nanuma e levu ni sega ni volai taumada ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito. Oya na vuna era sega ni vakayagataka kina na yaca Jiova e levu na iVolatabu vavalagi ni gauna qo me vakadewataki kina na Veiyalayalati Vou. Nira vakadewataka mada ga na ka e volai ena iVolatabu vakaIperiu e kune kina na va na matuavosa vakaIperiu, levu na daunivakadewa era vakayagataka na “Turaga,” sega ni yaca ni Kalou.\nIa e sega ni muria qori na New World Translation of the Holy Scriptures. E vakayagataka vaka237 na yaca i Jiova ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito. E rua na ka eratou vakasamataka na daunivakadewa: (1) Na ivolavivigi vaKirisi sa tu vei keda nikua e sega ni kena e volai taumada. Levu vei ira na udolu na ilavelave sa tu nikua, era volai ena rauta na rua na senitiuri mai na kena volai na ivolavivigi taumada. (2) Ena gauna oya o ira na lavetaka na ivolavivigi era sosomitaka na va na matuavosa vakaIperiu me Kyʹri·os, na vosa vaKirisi ni “Turaga,” se ra lavetaka mai na ivolavivigi e caka oti kina qori.\nE vakadeitaka na Komiti ni Vakadewa ni Vuravura Vou ni tiko na ivakadinadina ni basika na va na matuavosa vakaIperiu ena ivolavivigi taumada vaKirisi. E yavutaki na vakatulewa qori ena ivakadinadina qo:\nLaurai tale ga ena ivakadewa vaKirisi ni iVolatabu vakaIperiu na va na matuavosa vakaIperiu ena gauna i Jisu kei ratou nona yapositolo. Sa vica vata na senitiuri nodra nanuma na dauvakadidike ni sega ni volai na va na matuavosa vakaIperiu ena ivakadewa vaKirisi ni iVolatabu vakaIperiu (Greek Septuagint). Ena veimama ni ika20 ni senitiuri, era kunea na dauvakadidike eso na tikitiki ni ivolavivigi makawa ni ivakadewa vaKirisi ni iVolatabu vakaIperiu. E volai tu kina na yaca ni Kalou ena matanivola vakaIperiu. O koya gona, sa tiko na yaca ni Kalou ena ilavelave ni iVolatabu vaKirisi ena gauna i Jisu. Ia ena ikava ni senitiuri G.V, e sega ni tiko na yaca ni Kalou ena ivolavivigi lelevu ni ivakadewa vaKirisi ni iVolatabu vakaIperiu, me vaka na Codex Vaticanus kei na Codex Sinaiticus, ena ivola na Vakatekivu ina Malakai (e dau tiko ena ivolavivigi ena gauna e liu). E sega gona ni kurabuitaki ni yali ena ilavelave era maroroi tu mai ena gauna qori na yaca ni Kalou ena Veiyalayalati Vou se na iVolatabu vaKirisi.\nEna veicalati ke yali vakasauri na yaca i Jiova ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito baleta ni ikuri ni iVolatabu vakaIperiu qai uqeti vakalou. Rauta na veimama ni imatai ni senitiuri G.V, e tukuna na tisaipeli o Jemesa vei ira na qase mai Jerusalemi: “E sa vakamacalataka vinaka o Simioni na imatai ni gauna e golevi ira kina na veimatanitu na Kalou me digitaka e dua na ilawalawa me vakatokai ena yacana.” (Cakacaka 15:14) Ena sega ni vakaibalebale me tukuna qori o Jemesa ke sega ni dua e vakayagataka se kila na yaca ni Kalou ena imatai ni senitiuri.\nLaurai na ivakaleka ni yaca ni Kalou ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito. Ena Vakatakila 19:1, 3, 4, 6, e laurai ena vosa “Aleluya” na yaca ni Kalou. E yavutaki ena vosa vakaIperiu e kena ibalebale “Vakacaucautaki Ja.” Na “Ja” e ivakaleka ni yaca i Jiova. Levu na yaca ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito e yavutaki ena yaca ni Kalou. E vakamacalataki mada ga ena so na vakadidike, ni yaca i Jisu e kena ibalebale “Veivakabulai o Jiova.”\nVakaraitaka na ivola taumada vakaJiu nira vakayagataka na yaca ni Kalou na Jiu lotu vaKarisito ena ka era vola. Qo na ka e kaya na Tosefta, na ikuri ni lawa e vakacavari na kena volai ena rauta na 300 G.V, me baleta na kena vakamai na nodra volavola na lotu vaKarisito ena Siga ni Vakacecegu: “E sega ni tarovi na kena vakamai na nodra ivola na Daukaulotu kei nodra ivola na minim [nanumi nira Jiu lotu vaKarisito]. E vakamai na ivola ena vanua ga era tu kina, wili kina na ivola e volai kina na yaca ni Kalou.” E tukuni tale ga kina na ka e kaya o Rapai Yosé na kai Kalili, e bula ena itekitekivu ni ikarua ni senitiuri G.V, e kaya ni vo ni siga ena loma ni macawa, “me kau laivi na Yaca ni Kalou ena vanua e volai kina [kilai ni nodra volavola na lotu vaKarisito] me maroroi, na kena vo me vakamai.”\nEra vakadinata eso na dauvakadidike ni iVolatabu ni rairai basika ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito na yaca ni Kalou e lavetaki ena iVolatabu vakaIperiu. E tukuni ena dua na ivolavosa na The Anchor Bible Dictionary ena ulutaga “Tetragrammaton in the New Testament”: “E vakadinadinataki ni laurai na va na matuavosa vakaIperiu ni yaca ni Kalou, Yahweh, ena so se tikinivolatabu kece ena Veiyalayalati Vou e lavetaki mai na Veiyalayalati Makawa ena imatai ni gauna e volai kina na Veiyalayalati Vou.” E kaya e dua na dauvakadidike o George Howard: “Ni volai tu ga na Tetragram ena ilavelave ni iVolatabu vaKirisi [na Septuagint] e wili tale ga me tiki ni ivolatabu ni lotu taumada, e rawa kina ni vakabauti nira maroroya na Tetragram o ira na vola na Veiyalayalati Vou, ena gauna era lavelave kina mai na iVolatabu.”\nVakayagataka na yaca ni Kalou ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito o ira na daunivakadewa iVolatabu kilai. Era cakava qori eso na daunivakadewa ni bera mada ga ni vakarautaki na New World Translation. Qo o ira na daunivakadewa kei na ka era vakadewataka: A Literal Translation of the New Testament . . . From the Text of the Vatican Manuscript, e vola o Herman Heinfetter (1863); The Emphatic Diaglott, e vola o Benjamin Wilson (1864); The Epistles of Paul in Modern English, e vola o George Barker Stevens (1898); St. Paul’s Epistle to the Romans, e vola o W. G. Rutherford (1900); The New Testament Letters, e vola o J.W.C. Wand, na Bisovi mai Lodoni (1946). Ena dua tale ga na ivakadewa vakaSipeni e vakadewataka o Pablo Besson ena itekitekivu ni ika20 ni senitiuri, e vakayagataka na yaca “Jehová” ena Juta 14, e voleka tale ga ni 100 na ivakamacala e ra ena nona ivakadewa e vakatura me vakayagataki na yaca ni Kalou. Ni bera sara na ivakadewa kece qori, na ivakadewa vakaIperiu ni iVolatabu vaKirisi vaKarisito mai na 16 ni senitiuri me yacova mai qo e vakayagataki vakalevu kina na Tetragrammaton. Ena vosa ga vakaJamani, e voleka ni 11 na ivakadewa e vakayagataka na “Jiova” (se na kena vakaIperiu na “Yahweh”) ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito, ia e va na daunivakadewa era tou biuta na yaca qori ena ikovu me tarava na “Turaga.” E 70 vakacaca na ivakadewa vakaJamani e biuta na yaca ni Kalou ena ivakamacala e ra se vakamacalataki.\nTiko na yaca ni Kalou ena ivakadewa ni iVolatabu ena duanadrau vakacaca na vosa ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito. Era vakayagataka na yaca ni Kalou ena levu na vosa vakaAferika, nodra vosa na itaukei kei Merika, vakaEsia, vakaUrope, kei na veiyanuyanu ena Pasifika. (Raica na tabana e XX) O ira na vakadewa ena veimataqali vosa qori era lewa mera vakayagataka na yaca ni Kalou me salavata kei na ivakamacala sa tukuni oti mai. Se qai vakadewataki wale ga qo eso na ivakadewa ni iVolatabu vaKirisi vaKarisito, me vaka na iVolatabu vakaRotuma (1999), e volai kina vaka51 na “Jihova” ena 48 na tikina, ena ivakadewa (1989) vakaBatak (Toba) mai Idonisia, e volai kina vaka110 na yaca “Jahowa.”\nYaca ni Kalou ena Marika 12:29, 30 ena vakadewa ni vosa vakaHawai ena 1816\nvaGibario (dialect of Kerewo): Iehova\nla Lagaw Ya: Iehovan\nlanga: Yehova; Yahwe\nToga: Jihova; Sihova\n(Me ikuri ni vosa era toka qo,e levu na vosa kei na vosanivanua e vakayagataka eso na ivolavolai ni yaca ni Kalou ena ivakamacala e ra se vakamacalataki.)