Cakacaka, chapter 16 of the Fijian Bible - with audio narration\nNai lakolako oqo e la'ki yaco sara ki Tapi kei Lisitira. Ka raica, e dua na tisaipeli sa tiko kina, na yacana o Timoci, na tinana e Jiu ka marama lotu, ia na tamana ga e kai Kiriki.\n2 Sa vinaka na kenai rogorogo vei ira taucoko na veiwekani mai Lisitira kei Ikoniomi.\n3 Sa taleitaka sara ga o Paula me kauti koya a sa ciliva rawa e liu me baleti ira na Jiu ena yasana o ya, ni ra sa kila taucoko tiko ni kai Kiriki na tamana.\n4 Ni rau lakova taucoko tiko na veikoro lelevu kece, e rau sa vakaraitaka sara tikoga vei ira na macala ni tukutuku ni bose, me baleti ira na kai Matanitu Tani ka a bosei mai Jerusalemi, vei ira nai apositolo kei ira na qase ni lotu.\n5 Sa vakaukauwataki kina ena vakabauta nai soqosoqo lotu, ka tubu cake talega nai wiliwili ni tamata era lotu mai e veisiga.\n6 Ni ratou lakovi Firijia yani kei na vanua vaka Kalatia sa tarova e kea vei ratou na Yalo Tabu meratou kakua ni vunautaka na vosa mai Esia.\n7 Ratou sa sasaga meratou yaco ki Misia ka lako sara ki Picinia, qai vosa tale na Yalo Tabu me ratou sa yaco ga e kea.\n8 E ratou sa mani lako siviti Misia ka lako sobu sara ki Tiroa.\n9 Sa raica o Paula ni moce tu ena bogi e dua na raivotu. Ni tucake tu e dua na kai Masitonia ka vakamasuti koya tiko mai, ka vaka, "Mo lako mada mai ki Masitonia ka mai vukei keimami."\n10 Ni sa raica oti na raivotu, vakasauri na nona sa vinakata me lako ki Masitonia, ni sa qai vakadeitaka ni Turaga e kacivi ratou me vunautaki mai kea nai tukutuku vinaka.\n11 O koya oqo keitou sa vodoka e dua na waqa mai Tiroa ka soko vakadodonu sara ki Samoceresa, ena siga ka tarava ki Niapoli,\n12 Mai kea ki Filipai edau vakasakiti sara na koro levu oqo, ka tiko ena yasana vaka Masitonia na koro oqo e qali kina matanitu levu o Roma keitou tiko e kea me vica tale na siga.\n13 Ia ni sa Siga Tabu keitou dau lako yani ki na taudaku ni koro, ka lako sara kina bati ni uciwai ena vanua sa dau vakayacori tiko kina na masumasu; keitou veivakavulici ena vosa ni Kalou vei ira na marama era dau soqoni tiko kina.\n14 E dua vei ira na yalewa sa rogoci keitou o Litia. A yalewa ni Ceataira ka dau volitaki sulu lokaloka, sa qarava makawa tiko mai o koya na Kalou. Sa dolava na Kalou na yalona me tugana kece kina o koya na vosa i Paula.\n15 Ni sa papitaisotaki oti o koya kei ira na nona lewe ni vuvale, sa mai vakamasuti keitou, ka vaka, "Kevaka dou sa raica dina vei au ni'u dau yalodina vua na Turaga, dou lako mada mai ka mai tiko ena noqu vale." Sa cikevi keitou tikoga o koya me yacova ni keitou sa vakadonuya.\n16 Ena dua na gauna ni keitou lako kina vanua sa dau caka kina na masumasu, keitou qai sota kei na dua na goneyalewa sa curumi koya tu e dua na yalo ni daurairai, edau vakavutuniyautaka sara vakalevu na nona turaga ena parofisai vakailasu.\n17 Na goneyalewa oqo sa muri Paula kei keitou tiko, ena nona kacivaka, ka vaka, "Oiratou na tamata oqo e ratou sai talatala ni Kalou cecere sara, e ratou mai vunautaka tiko vei keda na sala ni veivakabulai."\n18 Ena veisiga taucoko sa dau kacivaka tiko vaka oqo na goneyalewa, ia sa vakararawataki Paula sara vakalevu na vosa sa cavuta tiko, sa qai vuki vua na yalo ca oqo o Paula ka tukuna, "Au sa vakaroti iko ena yaca i Jisu Karisito mo lako tani mai vua." Ena auwa vata tikoga o ya sa lako tani kina na yalo ca oqo.\n19 Ia ni sa raica na nona turaga na goneyalewa oqo, ni sa yali tani na ka e ratou dau vutuniyau tiko kina, e ratou sa tauri Paula kei Sailasa vakaukauwa, ka yarataki rau yani kina vanua ni veivoli vei ira na veiliutaki.\n20 Era sa qai kauti rau kina mataveilewai, ka tukuna, oi rau na tamata oqo e rau Jiu, ka rau sa vakacala vakalevu na koro levu oqo.\n21 "E rau sa mai vakavulica tale tikoga e dua nai tovo vou ka veisaqasaqa kei na lawa ni matanitu levu oqo o Roma."\n22 Era sa tucake na lewe vuqa ka cicivi rau yani; era luvata tani na nodra i sulu o ira na turaga ni lewa, ka vakarota me rau mokulaki ena kau.\n23 Ni rau sa vakanakuitaki oti vakaukauwa, era sa qai biuti rau kina loma ni vale ni veivesu, era sa vakaroti koya nai vakatawa ni vale ni veivesu, kevaka me rau dro ena vakamatei.\n24 Ni tu vua na lewa, sa biuti rau sara ga ena rumu duadua ka tiko sara eloma, sa vesuka vata vakaukauwa na yavadrau kei na dua na kaukamea ni rumu o ya.\n25 Ia ni sa lomaloma ni bogi na vanua sa masu ka lagasere vua na Kalou o Paula kei Sailasa, era sa vakarogoci rau o ira na kaivesu.\n26 Ka vakasauri ga sa yaco e dua na uneune levu, e yavalati sara ga na yavu e toka kina na vale ni veivesu; ka vakasauri talega na kena sa tatadoladola na vei katuba kecega kei na kena sa tasere talega na kedra I vesu kecega.\n27 A sa yadra mai na moce nai vakatawa ni vale ni veivesu, ka raica ni sa tadola kecega na katuba ni vale ni veivesu, sa kila o koya ni ra sa dro kece na kaivesu, sa sega tale ni bera nona sa ucuna mai na nona i seleiwau me sa vakamatei koya ga kina.\n28 Ia sa kaci mai ena domo levu o Paula, ka vaka, "Mo kakua ni vakamatei iko, ni keimami se tiko taucoko ga oqo."\n29 Sa kaciva o koya me kau mada mai e dua na cina, sa cici yani ena sautanini ka tekiduru sobu e matadrau o Paula kei Sailasa.\n30 Sa kauti rau ki tuba, ka vakamamasu vei rau ka vaka, "Oi kemudrau saka na turaga, a cava me'u na cakava me'u bula kina?"\n31 E rau tukuna vua, "Mo vakabauta na Turaga o Jisu Karisito, o na vakabulai kina o iko, kei ira taucoko nomu lewe ni vuvale."\n32 E rau sa wasea vua na vosa ni Turaga vei ira talega era tiko e nona vale.\n33 Ena bogi tikoga o ya sa kauti rau o koya ka la'ki savata vinaka na mawe ni nodrau mavoa. Ka sa papitaisotaki sara ga o koya kei ira kece nona lewe ni vuvale.\n34 Sa kauti rau ki nona vale, ka cakava e dua na magiti levu vei rau, ni sa rui rekitaka vakalevu na nona sa mai vakabauta na Kalou kei ira na nona lewe ni vuvale.\n35 Ni sa mataka cake sa talatala yani na mataveilewai vei iratou na ovisa, ka vaka, "Me rau sa sereki na tamata oqori me rau lako."\n36 Sa tukuna na vosa oqo nai vakatawa ni vale ni veivesu vei Paula, ka vaka, ratou sa veitalai tiko mai na mataveilewai mo drau sa sereki. O koya oqo mo drau sa lako, ka lako yani ena vakacegu.\n37 Ia sa tukuna vei ira o Paula, "Ena sega ni rawa mera cakava vaka oqo vei keirau! Ni ra mokulaki keirau ena matadra na lewe vuqa ka ra biuti keirau kina vale ni veivesu, ni se bera mada ga na veilewai keirau vola kawa bula i Roma, ia oqo era sa qai via sereki keirau vuni me kua ni dua me kila? Me ra lako sara ga mai, mera mai sereki keirau."\n38 Na vosa oqo era la'ki tukuna na ovisa kina mataveilewai, ni ra sa rogoca ni rau kai Roma era sa rere vakalevu sara.\n39 Era sa lako mai, ka mai kere veivosoti vei rau kei na nodrau sa kerei vakabibi me rau sa lako ki tautuba, me rau kakua tale ni tiko ena loma ni koro.\n40 E rau sa lako tani mai vale ni veivesu ka la'ki veisiko ena vale nei Litia; na vanua era dau soqoni kina na veiwekani, rau vunau ni veivakayaloqaqataki vei ira, rau sa qai lako yani.


The Fiji Times » Sota o Navua kei Waidina ena valataki ni Escott Shield\nSota o Navua kei Waidina ena valataki ni Escott Shield\nNA NODA Railesu e na macawa oqo eda na wilika kina na i talanoa ni nodrau a sota e na rakavi ko Navua kei Waidina e na yabaki 1968.\nNi tei wilika sara mada na i tukutuku e volai koto kina e na yabaki oya:\nEna nodrau a sota mai Navua e na Vakarauwai sa oti na timi ni rakavi ni Waidina kei Navua e ratou a qaqa kina na i taukei ni rara e na 6 kei 3 na poidi e rau dui rawata.\nNa poidi oqo kei Navua e rawa mai na dua na i totogi, dua na sikoa kei na dua na ‘drop goal’.\nA revari e na siga ko ya ko Suliasi Devo ka sinai sara na rara mai vei ira na sarasara, ka kena i matai ni gauna oqo me vakayacori kina mai Navua e dua na sotasota levu vaka oqo ni kena valataki tiko na i covi na Escott Trophy.\nOqo e se qai matai ni wavoki ni kena valataki na i covi ko ya.\nA raici e na Vakarauwai ni dua na dau qito vinaka ko Savenaca mai Deuba, ia, e kena ca ga ni dau taura vakadede na polo.\nE na i matai ni 15 na miniti e voleka ni tu ga e na nodratou yasana na Waidina na polo, ia e so na gauna e ratou a qai dau sauma vinaka vei iratou na timi ni Navua ni ratou dau cakava e vica na veisoli polo rairai totoka ka totolo.\nNi oti na i matai ni veimama e rawata e dua na caqe ni i totogi ko Savenaca mai na timi ni Navua.\nE dau levu sara na nodratou polo vinaka na timi ni Waidina, ia e dau vakaleqa ga ni sega ni dau totolo sara na nodratou veipasi na i yatu e muri.\nA voleka sara ni rawata e dua na sikoa ko Ratu Leone na naba 10 ni timi ni Waidina ka ni a rubilaka e dua na cici e na yasa ni laini ka mani kena seva ni a vesu koso.\nNi vo walega e lima na miniti ni oti na qito, e a qai taura na polo o Joe Roko na wigi balavu ni timi ni Navua, vakadodonu yani ki na yasa ni rara ni Waidina, ka tabaka sara.\nNa siga tale ga oqori e rau a sota kina na timi ni Namosi kei na timi ni Serua ka qaqa kina na timi ni Namosi e na 11 kei 6.\nSa i koya oqo na timi ka doladola e na siga ko ya ka revari kina na Turaga Bete ko Father Carde.\nSa koto talega e ra oqo na yacadra na lewe ni timi e na sotasota e na siga o ya.\nNaturaga (Vunibau), Roko (Lomary), Sakealevu (Deuba), Savenaca (Deuba), Bale (Forestry), kana (Wainikoroiluva), Sairusi (Forestry), Josevata (Forestry) Veremo (Vunibau), Ikadroka (Vunibau), Valuone (Deuba), Tomasi (Nabukavesi), Dravunavanua (Deuba), Mosese (Vunibau) kei Nemia (Deuba).\nPio, Vilikesa, Muruka, Petero, Polino, Ratu Leone, Ratu Lasaro, Maika, Tikiko, Ratu Aca, Sakiusa, Daveta, Demesio, Penisoni kei Manoa.


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Qara ni iyau\nQara ni iyau Viliame Ravai | Monday, April 16, 2018\nNA dina ni qara ni iyau ka taukena o Degei I ena nona gauna, na qwara nei Batikoula ka a laurai ni tatalivaliva tu e loma na veimataqali vatu talei ena kena sa mai vakarau keli tale na koula ena Tuvatu Gold Mine e Nadi e veisemati vakavinaka.\nE talanoataka o Ratu Marika Saukuru na i liuliu ni yavusa Ne e Korobebe, ni dua na qara e tiko volekata na Tuvatu Gold Mine ka ra sega ni kila se qara ni cava. Ia, e na ivakamacala nei Saukuru e kaya ni qara qo esa taleva oti e dua na marama ni Naivilawa ka qai raica ni tatalivaliva tu ena veimataqali vatu talei na lomana. A vakadinadinataka talega mai na itukutuku qo ko Navunilagi Lobau na turaga yabaki 57 mai Naivilawa ni marama ka a raica na veika e tu ena loma ni qara oya e ratou a vuvale vata.\nIa, ni a taleva na Nai Lalakai na dina ni itukutuku qo e qai laurai ni gusu ni qara oqo e tiko ena loma ni wai o Sabeto ka vakadodonu cake sara ki Ului Ne.\nE tauri rawa ni qara qo esa yacana tiko na Qara nei Batikoula se na kena i vakatawa e vaka nai rairai ni duna se gata ka koula taucoko tiko na batina.\nEna vakadidike talega ka tauri rawa ena i lakolako mai nei Degei ena waqa na Kaunitoni e a mai tiko vakalekaleka e Ului Ne, e dua na qara e mai vakaitikotiko kina e yacana na Qwara ni iyau.\nEna i vola e vola ko Aubrey Parke e vakamacalataki tiko kina na Qwara ni iyau qo ni nona i tikotiko o Degei ka dau sega ni laurai vakarawarawa, na qwara talega qo era dau laki vakasaqara kalougata kina eso na lewenivanua ena gauna e liu ka ra dau laki biuta kina eso na ka ni loloma me rawa ni ra sotava kina na kaukauwa kei na kalougata.\nE talanoataki tiko ena i vola qo na Descendants of Degei ni otioti ni tamata tabu yani era a gole ena qara qo na mataivalu ni Viti ena nodra laki valu ki Solomone ena i karua ni valu levu.\nNa qwara qo ni Batikoula eda sa rawa ni raica eke ni sa mai tu oqo na Tuvatu Gold mine ka laurai ena vakadidike ni sa koula kece tiko vakadua na veidelana ruarua qo me yaco sara mai ki na bucabuca o Sabeto, e kaya o Saukuru.\nIa, na qwara qo nei Batikoula e dabe toka ena loma donu ni wai ena yasa ni Tuvatu Gold Mine. E vakaraitaka ko Talatala Ilimeleki Susu na qasenivuli ni Talanoa makawa (History) e na koronivuli vuli Talatala e Davuilevu e kaya ni dua na yabaki vinaka vei Viti na yabaki qo.\nNa yabaki qo, 2018 e dua na yabaki vinaka vei keda na kawa i Taukei, ena dua talega na yabaki ni veisau, au vakabauta era na vakabasikataki na dina ni veika e baleti keda na kawa i Taukei kei na noda iyau era vuni tu qo ena loma ni noda vanua, e kaya o Talatala Susu.\nO Talatala Susu e turaga ni koro vakaturaga o Sabeto mai na Toba o Nadi ka kila tale tu ga vakavinaka na veitukutuku makawa me baleta na vanua o Nadi, kei na yasayasa vakara.


Kolosa 4 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niVola Vei Ira mai Kolosa 4:1-18\n4 Kemuni na nodra iliuliu na bobula, ni cakava vei ira na nomuni bobula na ka e dodonu kei na ka e veiganiti, ni oni kila ni tiko tale ga na nomuni iLiuliu mai lomalagi.+ 2 Ni gumatua tiko ena masu+ moni yadra tiko ga kina salavata kei na vakavinavinaka.+ 3 Ni masulaki keitou tale ga+ me dolava na Kalou na katuba me keitou vunautaka kina na vosa, me keitou tukuna tale ga na ka vuni tabu me baleti Karisito, qori na vu ni noqu vesu,+ 4 meu tukuna yani vakamatata me vaka e dodonu meu cakava. 5 Moni lewa vakayalomatua na nomuni ilakolako ni oni maliwai ira e taudaku, ni vakayagataka vinaka na nomuni gauna.*+ 6 Moni vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima,+ moni kila kina na ka moni tukuna vua na tamata yadua.+ 7 Ena qai tukuna vei kemuni na itukutuku kece me baleti au o Tikiko+ na taciqu lomani, na italatala yalodina, noqu itokani dauveiqaravi ena Turaga. 8 Au talai koya tiko yani vei kemuni moni kila kina na ka e baleti keitou, me vakaceguya tale ga na lomamuni. 9 E lako tiko yani kei Onisimo+ na taciqu lomani qai yalodina, e dua ga vei kemuni o koya. Erau na vakamacalataka vei kemuni na ka kece eke. 10 E loloma tu yani vei kemuni o Arisitako,+ o koya keirau vesu vata tiko, kei Marika+ na wekai Panapasa, (o koya au tukuna moni ciqoma+ ke lako yani vei kemuni), 11 kei Jisu e dau kilai tale ga me o Jusitu, o iratou qo eratou cili. O iratou ga qo eratou dau cakacaka vata kei au ena ka e vauca na Matanitu ni Kalou, eratou dau vukei au, eratou dau vakacegui* au tale ga. 12 E loloma yani vei kemuni o Epafira,+ e dua tale ga vei kemuni o koya, e dauveiqaravi i Karisito Jisu. E dau gumatua ni masulaki kemuni moni tudei me yacova na iotioti, moni nuidei tale ga ena ka me baleta na loma ni Kalou. 13 Au vakadinadinataka ni dau sasaga ena vukumuni, ena vukudra tale ga mai Leotisea, kei ira mai Aiarapoli. 14 E loloma yani vei kemuni o Luke,+ na vuniwai lomani, kei Timasa.+ 15 Au loloma yani vei ira na veitacini e Leotisea, vei Nimifa na ganeda, kei na ivavakoso e dau soqoni e nona vale.+ 16 Ni oni sa wilika oti na ivola qo, ni raica me wiliki tale ga+ ena ivavakoso e Leotisea. Moni wilika tale ga na nodra ivola mai Leotisea. 17 Qai kaya tale ga vei Akipo:+ “Qarava vinaka na cakacaka vakaitalatala e solia vei iko na Turaga, mo vakayacora sara.” 18 O yau o Paula, na iloloma kece qo au vola sara ga e ligaqu.+ Moni nanumi au niu se vesu tiko ga.+ Me tiko mada ga kei kemuni na loloma soli wale ni Kalou.\n^ Kir., “volia taucoko na gauna lokuci.”\n^ Se “dau vakayaloqaqataki.”


The Fiji Times » Mo tukuna na dina: Biman\nMo tukuna na dina: Biman\nE VAKARAITAKA ko Dr Biman Prasad na i To ni Veisaqa e na Palimedi ki vua na Paraiminisita ko Voreqe Bainimarama ni dodonu me na vakaraitaka na dina kei na dodonu ni veika e vakayacora tiko me vaka na i vakarau ni veiqaravi ni International Labour Organisation ena kena sega ni gadrevi e Viti e dua na i matailawalawa ni veivaqaqai ni ILO, mai na nona dusiqaqalotaka tiko na i To ni Veisaqa.\nE laveta cake mai na tikina oqo ko Dr Biman ena vuku ni nona vakaraitaka ko Bainimarama ni i To ni Veisaqa e sega ni kila na vakarau ni veivoli se vakatubu i lavo ena gauna qo, ena nona vosa tiko ena soli i covi ena kabani ni RC Manubhai Group e na bogi ni Vakarauwai sa oti.\nTukuna o Dr Biman mai na nona via vosataki iratou tiko na i To ni Veisaqa kei na Veisoqosoqo ni Tamata Cakacaka, na Paraiminisita e dodonu me sa na tu vakarau me na sotava na i wali ni gagadre e ratou vinakata na ILO ni mai cava na vula o Noveba.\nKaya o Biman ni dodonu me na vakaraitaka ki na ILO na vu ni kena sa mai leqa na veisoqosoqo ni tamata cakacaka kei na nodra dodonu na tamata cakacaka kei na nodra galala ka dodonu me na taurivaki e na gauna qo, mai na nona via vakavulica tiko na i To ni Veisaqa.\nEna bogi ni Vakarauwai sa oti e a vakaraitaka tiko ko Bainimarama na nona sasaga tiko na matanitu me na laveta cake na nodra bula na lewei Viti ena kena vakadonui na lawa ni veivakailavotaki mai na matanitu, na vakalevutaki ni saumi vakacavacava ni FNPF mai vua na i taukei ni cakacaka, kei na kena tubu nai sau ni tamata cakacaka.\nE vakaraitaka o Dr Biman ni tokona na veika e laveta o Bainimarama ena vuku ni tamata cakacaka ka sega ni duavata ena kena vakatikori na lawa me vakamalumalumutaki na soqosoqo ni tamata cakacaka.


Era Vakarautaka na iVakadinadina i Jiova na Cakacaka ni Vakacoko ni Oti na Cava Kaukaua o Haiyan\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bicol Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirundi Korean Lithuanian Malagasy Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tsonga Turkish Ukrainian Xhosa Zulu vakaViti\n17 FEPERUERI, 2014\niRogo Vou: Era Vakarautaka na iVakadinadina i Jiova na Cakacaka ni Vakacoko ni Oti na Cava Kaukaua o Haiyan\nMANILA, Philippines—Ena vakacaca ni Cava Kaukaua o Haiyan, era tuvanaka na iVakadinadina i Jiova na nodra vukei na vakaleqai kina.\nE tuvanaka na valenivolavola ni tabana ni iVakadinadina i Jiova e Manila e lima na komiti ni vakacoko me vukei ira na vakaleqai. E vakau e 190 vakacaca na tani na ka ni veivuke ena dua na yasa i Filipaini. Era veivuke tale ga na iVakadinadina era tiko ena rauta ni 10 tale na vanua. Era bolecakacaka me vakavinakataki qai tara tale e 2,000 vakacaca na vale se na veiqaravi vakavuniwai.\nE le 225 era tiko ena valelaca era vakarautaka na iVakadinadina volekata na siti o Calbayog, Samar. Rauta ni 15 ina 20 na pasede vei ira qori era sega ni iVakadinadina.\nNi oti na revurevu ni cava kaukaua e tubu na iwiliwili ni tamata era mate ina 6,201 qai 1,785 era se sega ni kune. Era mavoa e rauta ni 28,000, qai 1 na milioni vakacaca na vale e vakacacani. E vakadeitaka na valenivolavola ni tabana ni iVakadinadina i Jiova e Manila, ni le 33 vei ira na mate era iVakadinadina, e 10 era se sega ni kune e nanumi nira sa mate tale ga.\nEna ika7 ni Tiseba, 2013 a sikova o Mark Sanderson e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova na lima na vanua e vakacacani. E rauta ni vitu na siga na nona veisiko. E kaya: “Dua na ka na vakacaca ni Cava kaukaua o Haiyan, era se vakila tiko ga e levu ena Yatu Filipaini na kena revurevu; keimami tu vakarau me keimami vakarautaka tiko ga na veika e gadrevi, o ira na rawa ni veivuke, kei na neimami veivakacegui vei ira na vakaleqai kina.”\nYatu Filipaini: Dean Jacek, talv. +63 2 411 6090


Department of Health and Human Services Victoria | Coronavirus (COVID-19) - Vosa Vakaviti\nCoronavirus (COVID-19) - Vosa Vakaviti\nVakaleleka ni veiveisau me baleta na vakatatabu\nNa veika e dodonu mo nanuma\nE dodonu mo daramaka e dua na i ubi ni matamu ena gauna o biuta kina na nomu vale.\nMo vakayawaki iko mai me rauta e 1.5 na mita mai vei ira tale na tamata eso.\nSavata vakawasoma na ligamu\nKevaka o vakila ni o tauvimate, tiko ga e vale. Kakua ni lako i cakacaka.\nVu se suru ena du na i tavoi se ena i lobi ni ligamu.\nKevaka e tiko vei iko e dua na i vakatakilakila ni coronavirus (COVID-19), e dodonu mo dikevi.\nE sega ni saumi na dikevi ni coronavirus vei keda kece. Oqo e wili kina o ira era sega na nodra Medicare card, me vakataki ira na lako mai vaka gade mai vanuatani, o ira na curuvanua mai me ra mai cakacaka, kei ira na curuvanua mai vakai se ni valu.\nEna taba ni vola oqo\nNa vakatatabu e sa vakayacori tiko oqo e Victoria\nNa i nakinaki me sa dolavi vakamalua na veivakatatabu kei na vei kalawa ena tauri e Victoria me yacova yani na COVID Normal e sa vakadavori oti tu ena Coronavirus (COVID-19) roadmap to re-opening.\nE sa tiko e dua na i nakinaki me baleta na dolavi ni veivanua vaka Melbourne ka dua na i nakinaki sa tiko talega me baleta na dolavi ni veinavua ena taudaku ni veikorolelevu e Victoria.\nNa i Vakailesilesi Liu ni Tabana Ni Bula (Chief Health Officer) e rawa ni veisautaka na vakatatabu kevaka e veisau na veika e sotavi tiko.\nVeivanua vaka Melbourne\nKarua Ni I Kalawa: mai na i ka 28 ni Sepiteba 2020 ena veivanua vaka Melbourne.\nE sa sega ni dua na vakatatabu ni veilakoyaki ena veivanua vaka Melbourne mai na lima na kaloko ena mataka lailai (5am) ena i ka 28 ni Sepiteba 2020.\nE sa na rawa ni ko biuta na nomu vale ena dua ga na gauna ko vinakata kina me baleta na veiyavu oqo:\nVoli kakana se veika bibi o gadreva\nVakaukauwa yago (e tautuba ka me vakaiyalayalaga ga)\nCakacaka e vakatarai mo cakava.\nVeiqaravi vei ira na malumalumu, ena vuku ni nodra gadreva na veivuke se gagadre ni qaravi vakavuniwai.\nE na vuku ni vakaukauwa yago kei na volivoli me baleta na veika bibi o gadreva, e dodonu mo tiko ga ena loma ni bai ni 5km mai na nomu vale.\nMai na gauna oqo:\nE lewe lima na tamata mai na rua na matavuvale e rawa ni ra sota e tautuba.\nE na caka vakaiwasewase na nodra lesu tale na gone i koronivuli, mai vei ira na Prep ki na Grade 6, VCE/VET/VCAL, kei ira na vuli ena koronivuli ni lokiloki ena i ka 4 ni Wasewase ni vuli.\nDolavi tale ni Childcare\nVuqa na vanua ni cakacaka sa rawa ni dola tale.\nVeivanua ni qalo e tautuba sa dola tale, ka vakatarai na vakaukauwa yago ia me lewe rua ga ka me dua ga na kena qasenivuli.\nE vakatarai na soqoni vakalotu e tautuba ka me lewe lima ga na tamata vata kei na dua na kena i liuliu ni lotu.\nNa vakamau e vakatarai me vakayacori e tautuba, ka me rauta ga e lima na tamata (oqo e sa wili kina o i rau na vakamau kei rau na i vakadinadina)\nE rawa ni ko na totogitaki vakailavo mai vei iratou na tabana ni ovisa e Victoria me rauta e $4,957 kevaka ko gole ena taudaku ni veikorolelevu ena vanua vaka Victoria ka sega ni vakatarai vaka lawa. E rawa tale ga ni ko na totogitaki kevaka ko gole mo raica e dua na nomu i tokani se wekamu ka sega ni ko vale vata ka dou sa sivia na lewe lima na kemudou i wiliwili ni dou sota tiko e tautuba. E rawa talega ni ko na totogitaki kevaka era sikovi iko yani na nomu i tokani se lewe ni matavuvale ka sega ni dua na nodra i ulubale vinaka, me vaka na veivuke veira na malumalumu.\nKatolu Ni I Kalawa: Kevaka e rauta ni lailai mai na lewe lima na tauvimate vou (state-wide) ena loma ni 14 na siga (state-wide), ka ra sa duavata kina na kena dau ena tabana ni bula.\nMai na gauna oqo\nSa na vakatarai na veilakoyaki ka sa na sega na vakatatabu me baleta na nomu biuta na nomu vale se na yawa ni vanua mo gole kina.\nRawa ni sota vata e lewe 10 na tamata e tautuba.\nE rawa ni lewe lima na nomu vulagi e vale mai na dua tale na matavuvale. E dodonu me ra lewenivuvale vata kece ga.\nO ira na gonevuli mai na Grade 7 ki na Year 10 e na qai rawa ni ra lesu e koronivuli kevaka e sa laurai ni sa lutu sobu na i wiliwili ni tauvimate ka ra duavata tale ga kina na kena dau ena tabana ni bula\nVei sitoa kei na veivale ni caka ulu e sa na dola\nVeivale ni kana kei na veivale ni gunu ti sa rawa ni dola ia me ra dabe e tautuba ka me vakaiyalayala ga me rauta e lewe 10 na tamata.\nVei ira na qase cake, e sa na vakalesui mai vakaiwasewase na vei qito e tautuba ka sega kina na veitaratara. Na qito e tautuba e sa na rawa talega ni ra vakayacora na yabaki 18 ka lako sobu (veitaratara se sega na veitaratara)\nOtioti Ni I kalawa: vakatautaki ena i vakasala mai na tabana ni bula raraba ka sega ni dua na tauvimate vou ena loma ni 14 na siga sa oti ka ra duavata tale ga kina na kena dau ena tabana ni bula\nLewe 50 na tamata e rawa ni ra sota vata e tautuba\nE rawa ni lewe 20 na nomu vulagi e vale.\nE ra sa dola kece na veisitoa.\nVeivale ni kana kei na veivale ni gunu ti era sa dola ka lewe 20 na tamata e rawa ni ra dabe e loma, ka lewe 50 taucoko na tamata e rawa ni ra tiko kina.\nNa qito sa rawa ni vakayacori, vakatau e na vakatagedegede ni tataqomaki e taurivaki. Qito ka vakayacori kina na veitaratara e sa rawa ni vakayacori ena veitaba yabaki ni bula kece.\nVakamau kei na somate e rawa ni lewe 50 na tamata e tiko kina.\nLotu ena veivale ni lotu sa na tomani, vakatau ena lawa ni va na square metre\nCOVID Normal: Kevaka e sega ni dua na kisi vou tale e yaco ena 28 na siga, ka sega ni dua na kisi ni tauvimate e tiko voli (ena vanua vaka Victoria taucoko), ka sega ni dua tale na vanua e Australia e leqataki kina na tete ni tauvimate, ka ra sa duavata kina na kena dau ena tabana ni bula\nSa na cegu vakamalua na vakatatabu se laveti ka sa na vakatau ena i vakarau ni tataqomaki e vakayacori tiko.\nE sa na qaravi vakaiwasewase na nodra lesu i cakacaka o ira e ra a cakacaka tiko ga mai vale\nSega ni vakaiyalayala na gole ena vakamau se somate.\nSega ni vakaiyalayala na soqoni vata se o ira na veisiko yani e vale\nTaudaku ni korolelevu ena vanua vaka Victoria\nKatolu Ni I Kalawa:\nMai na 11.59pm ena i ka 16 Sepiteba 2020 ena taudaku ni veikorolelevu e Victoria:\nE sa na sega ni dua na vakatatabu e vauci iko kevaka o biuta na nomu vale se mo veilakoyaki ena veivanua ena taudaku ni veikoro lelevu e Victoria.\nLewe 10 na tamata sa rawa ni sota e tautuba.\nE rawa ni lewe 5 ga na nomu vulagi e vale era sikovi iko yani mai na dua tale na matavuvale. O ira na vulagi oqo me ra lewe ni vale vata ga. Ena gauna ni vakatatabu talega oqo, e dua ga na matavuvale e rawa ni o sikova ka sega ni rawa ni o veisautaka. O ira na gone lalai ka ra se bera ni vula 12 e ra sega ni ra vakuwai mai kina ka rawa ni ra gole ga yani ena veisiko.\nE sa na qaravi vakaiwasewase na kena vakalesui mai ni qito e tautuba vei ira na qase ka sega kina na veitaratara. Na qito e tautuba e sa na vakatarai me vakayacori vei ira na yabaki 18 ka lako sobu ( veitaratara se seg ani veitaratara)\nOtioti ni kalawa: vakatautaki ena i vakasala mai na tabana ni bula raraba ka sega ni dua na tauvimate vou (statewide) ena loma ni 14 na siga sa oti ka ra duavata tale ga kina na kena dau ena tabana ni bula\nNa qito sa rawa ni vakayacori, vakatau e na vakatagedegede ni tataqomaki e taurivaki. Qito ka vakayacori kina na veitaratara e sa raw ani vakayacori ena veitaba yabaki ni bula kece.\nCOVID Normal: Kevaka e sega ni dua na kisi vou tale e yaco ena 28 na siga, ka sega ni dua na kisi ni tauvimate e tiko voli (ena vanua vaka Victoria taucoko), ka sega ni dua tale na vanua e Australia e leqataki kina na tete ni tauvimate.\nE rawa vakacava me’u tataqomaki ka bula vinaka tiko\nCoronavirus (COVID-19) e sa tiko ga oqo vei keda ka rawa me totolo sara na kena dewa. Me vukea na nodra maroroi ko ira na wekada voleka kei ira na lewe ni vanua ena noda veitikotiko, e dodonu me da cakava na noda i tavi.\nOqo na veika rawarawa mo cakava mo taqomaki iko kina:\nSavata na ligamu ena sovu kei na wai me rauta ni 20 na sekodi.\nVu se suru ena dua na i tavoi se i lobi ni ligamu.\nDaramaka e dua na i ubi ni matamu ka ubia na ucumu kei na gusumu kevaka o biuta na nomu vale\nGole mo lai raici vakavuniwai.\nKevaka o vakila ni o tauvimate, tiko ga e vale. Kakua ni sikova e dua na wekamu se gole i cakacaka.\nMo dikevi kevaka e dua na i vakatakilakila e tiko vei iko ka mo gole vakadodonu sara e vale.\nE tiko na veivuke\nKevaka o nuiqawaqawa ena vuku ni nomu na sega ni saumi ena gauna o waraka tiko kina na macala ni nomu vakadikevi, e na rawa ni soli vei iko e $450 mai na coronavirus (COVID-19) Test Isolation Payment.\nKevaka o dikevi ka o sa tauvimate se ko a dua vei ira na veitaratara vakavoleka kei na dua e tauvimate tiko, e na rawa ni saumi vei iko e $1,500. Ke gadrevi e so tale na i tukutuku qirita na Coronavirus Hotline ena 1800 675 398. Kevaka o gadreva e du ana daunivakadewa vosa, tabaka na saiva (0)\nKevaka o iko se dua o kila ni yalo nuiqawaqawa tiko, e rawa ni o qirita na Lifeline ena 13 11 14 se Beyond Blue ena 1800 512 348. Kevaka o gadreva e dua na dauvakadewa vosa, qirita e liu na 131450.\nKevaka o vakila ni o sega ni kauwaitaki, e rawa ni o qirita na coronavirus (COVID-19) hotline ena 1800 675 398 ka tabaka na tolu (3). E na semati iko kina du ana dauveiqaravi mai na Australian Red Cross ka rawa ni semati iko yani kina dua na dauniveiqaravi ka tiko volekata na nomu i tikotiko.\nTatabonaki ni ucu kei na gusu\nNa lewe ni vanua kece e Victoria mai na yabaki 12 ka lako cake e dodonu me daramaka tiko e dua na i tatabonaki ni ucu kei na gusu ena gauna o biuta kina na nomu vale, vakavo ke tiko na i vakasala vakalawa mo kakua ni daramaka. Me vaka oqo:\nkevaka e tiko e dua na rivariva bi me baleta na nomu bula me vaka beka na mate ni kuli ni yago ena matamu, se o dau dredre ni cegu\nkevaka o tiko e na loma ni motoka, vakataki iko ga se vata kei dua e drau lewe ni vale vata.\nkevaka o dau vakayacora eso na vakaukauwa yago e rui kaukauwa sara, ia ka gadrevi tiko ga mo kauta voli e du ana i tatabonaki ni ucu kei na gusu.\nmai na 11.59pm enai ka 11 ni Okotova e dodonu mo daramaka tiko e dua na i ubi ni matamu se dua na i tatabonaki ni ucu kei na gusu. E sega ni rawa ni o daramaka e dua nai ubi ka ubia walega na mata.\nMo vakadikevi ka vakatikitikitaki\nKevaka e tiko vei iko e dua na i vakatakilakila ni coronavirus (COVID-19), e dodonu mo dikevi\nNa veivakatakilakila ni coronavirus e wili kina na:\nKatakata,liliwa se buno ca.\nVuvu se mosi ni tilotilo\nSavu ni ucu\nSega ni vakilana i boi se na i kanakana ni kakana.\nE sega ni saumi na dikevi ni coronavirus vei keda kece. Oqo e wili kina o ira era sega na nodra Medicare card, me vakataki ira na lako mai vaka gade mai vanua tani, o ira na curuvanua mai me ra mai cakacaka, kei ira na curuvanua mai vakai se ni valu.\nKevaka o dikevi ka sa tiko vei iko na coronavirus (COVID-19), mo tiko vakatikitiki tani tiko ga ena nomu vale. Ke gadrevi tale eso na i tukutuku rai ena Cava me’u cakava kevaka au sa dikevi ka sa tiko vei au na coronavirus (COVID-19) (Word)\nKevaka o dua vei ira na veitaratara vakavoleka kei na dua e tauvi coronavirus (COVID-19) e dodonu mo tiko vakatikitiki tani me 14 na siga. Ke gadrevi tale eso na i tukutuku rai ena Cava meu cakava kevaka au veitaratara vakavoleka kei na dua e tauvi coronavirus (COVID-19) (Word)\nVeivurevure tale ni tukutuku eso\nSa kerei mo vakayagataka na veika sa koto o qori era ka wasea yani vei ira ena nomu i tikotiko ena email, vanua ni veitaratara tale eso ena mona livaliva wili kina na veisoqosoqo o lewena.\nVakadikevi kei na tiko vakatikitiki tani\nNa cava o na cakava kevaka o sa dikevi ka sa tauvi iko na coronavirus (COVID-19) - What to do if you've tested positive for coronavirus (COVID-19) (PDF)\nNa cava o na cakava kevaka o sa dikevi ka sa tauvi iko na coronavirus (COVID-19) - What to do if you've tested positive for coronavirus (COVID-19) (Word)\nNa cava mo cakava kevaka o a veitaratara vakavoleka kei na dua e tauvi koya tiko na coronavirus (COVID-19) - What to do if you have been in close contact with someone with coronavirus (COVID-19) (PDF)\nNa cava mo cakava kevaka o a veitaratara vakavoleka kei na dua e tauvi koya tiko na coronavirus (COVID-19) - What to do if you have been in close contact with someone with coronavirus (COVID-19) (Word)\nVola Tabaki - Mo dikevi taumada– Vosa Vakaviti - Poster – Get tested – Fijian (PDF)\nI Tukutuku Raraba - kevaka e tiko vei iko eso na vei vakatakilakila oqo, mo dikevi taumada – Vosa Vakaviti - Social media tile – If you have any symptoms, get tested – Fijian (JPG)\nVola Tabaki - Savata na ligamu vakawasoma - Vosa Vakaviti - Poster - Wash your hands regularly - Fijian (PDF)\nVola Tabaki - Vakaberaberataka na tete ni mate na coronavirus - Vosa Vakaviti - Poster - Slowing the spread of coronavirus (COVID-19) - Fijian (PDF)\nVola Tabaki - Tabonaka na gusumu ni o vu se o suru - Vosa Vakaviti - Poster- Cover your cough and sneeze - Fijian (PDF)\nVola Tabaki – E tolu na gaunisala mo maroroi kina – Vosa Vakaviti - Poster – 3 ways to stay safe – Fijian (PDF)\nVakaleleka ni veiveisau me baleta na vakatatabu - Summary of changes to Stage 4 restrictions – coronavirus (COVID-19)(PDF)\nGaunisala ni veivuke\nGaunisala mo muria ka rawa mo vukei kina kevaka o loma leqa, loma taqaya se loma ocaoca ena vuku ni mate na coronavirus (COVID-19) - Vosa Vakaviti – Emergency support fact sheet - (Word)\nGaunisala mo muria ka rawa mo vukei kina kevaka o loma leqa, loma taqaya se loma ocaoca ena vuku ni mate na coronavirus (COVID-19) - Vosa Vakaviti – Emergency support fact sheet - (PDF)\nTukutuku matata – Veivuke vakailavo ni tamata cakacaka – Vosa Vakaviti - Fact sheet – Worker support payment – Fijian (PDF)\nUbi ni mata\nGaunisala mo cakava kina e dua na nomu i cegucegu caka ena i sulu - Design and preparation of cloth mask - Fijian (PDF)\nGaunisala mo cakava kina e dua na nomu i cegucegu caka ena i sulu - Design and preparation of cloth mask - Fijian (Word)


Ka e Kune ena Vakekeli e Tokona na iVolatabu: Tatinai na Turaga ni Perisia\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kamba Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mbunda Mizo Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nNa papa qele makawa qo e volai toka kina na yaca Tatinai\nVakacava e tokona na itukutuku ena iVolatabu na ka e kune ena vakekeli? E tabaki ena 2014 e dua na ulutaga ena mekesini na Biblical Archaeology Review qai tarogi kina: “E le vica era volatukutukutaki ena iVolatabu vakaIperiu e vakadinadinataki nira bula dina?” Na kena isau, e “rauta ni 50.” Eso tale a sega ni volai na yacadra, dua vei ira o Tatinai. O cei mada o Tatinai? Meda dikeva mada na kena ivolatukutuku ena iVolatabu.\nA vakarurugi tu ena dua na gauna o Jerusalemi ena matanitu o Perisia. Na vanua a toka kina o Jerusalemi era vakatoka na kai Perisia me Tai ni Uciwai, ena ra ni Uferetisi. Ni vakabalei Papiloni oti na matanitu o Perisia, era sereki na Jiu era bobula tu kina ra qai lesu i Jerusalemi mera lai tara tale na valenisoro. (Esera 1:1-4) Ia era saqata na meca na tara ni valenisoro nira kaya era saqata na veiliutaki na Jiu. (Esera 4:4-16) Donuya na veiliutaki i Taraiasi I ena 522 ina 486 B.G.V., a lesi o Tatinai na vakailesilesi ni matanitu o Perisia me vaqaqa na ka era beitaki kina na Jiu. E vakatokai o Tatinai ena iVolatabu me “kovana ena yasayasa ni Tai ni Uciwai.”—Esera 5:3-7.\nE laurai na yaca i Tatinai ena vica na papa qele makawa e vakabauti nira maroroya voli mai na nona kawa. Dua vei ira na papa qele qori a volai ena 502 B.G.V. donuya na ika20 ni yabaki ni veiliutaki i Taraiasi I. E laurai toka kina na nona veidinadinati vakailavo e dua na lewe ni vuvale i Tatinai kei na dua e volatukutukutaki ena iVolatabu. E volai tale toka ga kina ni vakadinadinataka na veidinadinati qori e dua na dauveiqaravi i “Tatinai na kovana ena yasayasa ni Tai ni Uciwai.” Qori na Tatinai vata ga e volatukutukutaki ena ivola i Esera ena iVolatabu.\nNa cava na itavi i Tatinai? A wasewasea vakayasana o Sairusi na Ka Levu nona matanitu ena 535 B.G.V., e dua na yasana e vakatoka me Papiloni kei na Tai ni Uciwai. A wase tale vakarua na yasana qori, qai veiliutaki o Tatinai ena yasayasa e vakatokai na Tai ni Uciwai. Na yasayasa qori e wili kina o Coele-Syria, Finisia, Samaria, kei Juta. A rairai veiliutaki voli mai Tamasiko o Tatinai ena 520 ina 502 B.G.V.\nA gole i Jerusalemi o Tatinai me lai vaqaqa na nodra beitaki na Jiu nira saqata na veiliutaki. Oti e vakamacalataka ena nona ivola vei Taraiasi nira kaya na Jiu ni solia vei ira na veivakadonui o Sairusi me tara tale na valenisoro i Jiova. E dina na ka era kaya na Jiu ni laurai vata kei na nodra itukutuku maroroi na tui. (Esera 5:6, 7, 11-13; 6:1-3) E mani vakaroti o Tatinai me kua ni vakataotaka na cakacaka, qai muria o Tatinai na ka e tukuni vua.—Esera 6:6, 7, 13.\nE sega ni dua na ka vakairogorogo e cakava o “Tatinai na kovana ena yasayasa ni Tai ni Uciwai.” Ia e cavuti ena iVolatabu na yacana, e donu tale ga na icavuti e vakayagataki vua. Qori e dua tale na ivakadinadina ni tokona na itukutuku ena iVolatabu na ka e kune ena vakekeli.\nNa ivola cava sa dede na kena vaqaqacotaka voli mai na vakabauta? Vakacava e nuitaki na ka e kaya na iVolatabu?\niMeli iMeli Dua Tale na iVakadinadina


The Fiji Times » Dredre dina na qiri\nDredre dina na qiri\n16 May, 2018, 10:01 am\nE qiri tiko oqo o Sailosi Turaga e na delana ka rawa ni veitaratara kina na talevoni veikauyaki mai na koro ko Nasau, ka ra bulia sara vakamatau na kena i kabakaba, e na vuku ni draki ca. Veitaba: VILIAME ODRO\nSO NA bogi ni keimami dau lesu mai na gunu yaqona mai na koro ko Nasau, me keimami lesu tale tiko ki Naviqiri, e na Tikina ko Navakasiga e na yasana ko Bua, keimami dau nanuma tale ni ra sa veitalanoa tiko na tevoro e na lomaloma ni bogi.\nOqori na nona i vakamacala o Sailosi Turaga e dua na turaga ni Naviqiri, mai na yasana o Bua.\nE kaya o Turaga ni dua na dredre levu era sotava tiko na lewe ni Tikina ko Navakasiga ena nodra sasaga qiri vei ira na wekadra era vakaitikotiko e na veiyasai Viti.\nTomana ni o iratou na lewe ni koro ko Nasau e ra na taubale cake ki na dua na delana, ka rawa ni taura e 25 na miniti, me ra qai la’ki qiri kina.\nNi qai dau tau na uca, sa dredre sara ga na veitaratara e na vuku ni yawa ni vanua mo taubaletaka, ka vakakina na batabata ni bogi.\n“So na gauna keimami dau vakasamataka, isa, rairai keimami sa guilecavi beka na wekamuni e na yawa ni vanua keimami tiko kina.\n“Sa gole oti na veitalanoa kei iratou na tabana ni Vodafone kei na Digicel, ka sa tukuni tiko ni na mai vakaduri e dua na nodratou duru e na delana o Maqevesi.\n“Ia, me yacova mai na gauna oqo, e se bera ga ni dua na irogo e lesu tale vei keimami,” kaya o Turaga.\nKuria o Turaga ni bau vinaka toka na nodratou koro ko Naviqiri, ka ni rawa ni ko taubale ga e rua na miniti, o sa yacova na vanua e katia kina na talevoni veikauyaki, ia, e sega ga ni tautauvata mo tiko ga e na nomu loma ni vale dakoba, ka veitabayaka na nomu nabani talevoni, ka mai veitalanoa welewelei yani. Sa nuitaka tiko o Turaga ni ratou na rai sara vakayalomatua o iratou na tabana ni Vodafone kei na Digicel, ka vakabibi na matanitu e veiliutaki tiko e na gauna oqo, ke rawa ni ra vakacegui na Tikina ko Navakasiga e na tabana ni veitaratara.


“Na Lawa ni Valenisoro”—Ka Eda Vulica Nikua me Baleta na Raivotu i Isikeli\n“Qo na Lawa ni Valenisoro”\nTIKINA BIBI: iBalebale ni raivotu ni valenisoro ena gauna i Isikeli kei na gauna qo\n1, 2. (a) Na cava eda vulica ena wase sa oti ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? (b) Na cava e rua na taro ena veivosakitaki ena wase qo?\nEDA vulica ena wase sa oti ni sega ni raivotutaka o Isikeli na valenisoro levu vakayalo a vakamacalataka na yapositolo o Paula ni oti e vica na senitiuri. Eda vulica tale ga ni inaki ni raivotu oya mera vulica na tamata ni Kalou na bibi ni nona ivakatagedegede me baleta na sokalou savasava. Ke ra talairawarawa kina era na rawa ni veiwekani voleka tale kei Jiova. Sa rauta me kauta cake mai vakarua o Jiova na tikina bibi qo ena dua ga na tikinivolatabu: “Qo na lawa ni valenisoro.”—Wilika Isikeli 43:12.\n2 Meda dikeva mada qo e rua na taro. Kena imatai: Na cava era rairai vulica na Jiu ena gauna makawa me baleta na ivakatagedegede i Jiova ni sokalou savasava ena raivotu ni valenisoro? Na kena isau ena yaga ena kena tarogi na ikarua ni taro: Na cava na ibalebale ni raivotu ena iotioti ni veisiga eda bula tu kina qo?\nCava e Vulici ena Gauna Makawa me Baleta na Raivotu?\n3. Me baleta na raivotu ena dua na ulunivanua cecere, na cava era na maduataka na tamata?\n3 Me saumi na imatai ni taro, meda dikeva mada e vica na ka talei me baleta na raivotu qo ni valenisoro. Na ulunivanua cecere. Eso era na rairai okata na raivotu i Isikeli ina parofisai veivakacegui i Aisea me baleta na kena vakalesui mai na ka kece. (Aisea 2:2) Ia na cava era vulica ena kena laurai na vale i Jiova ena dua na ulunivanua cecere? Era vulica kina ni dodonu me vakacerecerei tiko ga na sokalou savasava mai na veika tale eso. Sa dau kena ivakarau ga me vakacerecerei na sokalou savasava, ni qo e tuvanaka mai o Koya e “vakacerecerei me uasiviti ira kece na vo ni kalou.” (Same 97:9) Ia era sega tiko ga ni qarava nodra itavi o ira na lewenivanua. Sa vica vata na senitiuri nodra vakatara tiko me beci na sokalou savasava, vakanadakui qai vakadukadukalitaki. Nira raica na kena vakacerecerei tiko ga na vale tabu ni Kalou, na vanua e ganita me vakalagilagi qai dokai kina, era na madua sara ga o ira na yalomalumalumu.\n4, 5. Na cava era vulica o ira na rogoci Isikeli tiko me baleta na matamata cere ni valenisoro?\n4 Na matamata cere. Ena itekitekivu ni raivotu qo, e raica o Isikeli ni vakarautaka tiko na matamata na agilosi e veidusimaki tiko. E rauta ni 30 na mita na cere ni matamata! (Isik. 40:14) E tiko na valeniyadra ena kena icurucuru. Na cava era na rairai nanuma o ira na dikeva vinaka na kena itaratara? E tukuna vei Isikeli o Jiova: “Mo nanuma matua na icurucuru ina valenisoro.” Na vuna? Nira kau sara tiko ga ena vale tabu ni sokalou vua na Kalou o ira na “sega ni cili na lomadra kei na yagodra.” Na cava e qai yaco? E kaya o Jiova, “era beca na noqu valenisoro.”—Isik. 44:5, 7.\n5 O ira na “sega ni cili na . . . yagodra” era talaidredre ina ivakaro matata ni Kalou e se soli sara ena gauna i Eparama. (Vkte. 17:9, 10; Vunau 12:1-3) Ia e ca sara o ira na “sega ni cili na lomadra.” Era yalokaukaua qai talaidredre ena veidusimaki i Jiova kei na nona veivakasalataki. E sega ni dodonu mera curu o ira na va qori ena vale tabu ni sokalou i Jiova! E cata o Jiova na veivakaisini, ia era vakalaiva na nona tamata me vakabulabulataki na itovo qori ena nona vale. E matata na ka eda vulica ena matamata kei na valeniyadra ena raivotu ni valenisoro oya ni na sega tale na veidabui va qori! Me tokoni tiko ga qai cecere na ivakatagedegede e vinakati me curu kina e dua ena vale tabu ni Kalou. Na sala ga qori ena vakalougatataka kina o Jiova na nodra sokalou.\n6, 7. (a) E vakayagataka vakacava o Jiova na bai e wavokita na valenisoro me vakasalataki ira kina nona tamata? (b) Na cava era cakava e liu na tamata i Jiova ena nona vale? (Raica na ivakamacala e ra.)\n6 Na bai. Dua tale na ka e duatani kina na raivotu ni valenisoro qo oya na bai e wavokita na lomanibai taucoko. E kaya o Isikeli na balavu ni dua na yasa ni bai e 500 na gasau se 1,555 na mita, voleka ni 1.6 na kilomita! (Isik. 42:15-20) Ia na valenisoro kei na kena rara e tautauvata na balavu ni yasana vava ni ya 259 na mita dua na yasana. Koya gona dua na ka na lomanibai levu e wavokita na valenisoro, sa qai kena iyala ga na bai e wavokita. * Cava na kena inaki?\n7 E kaya o Jiova: “Ia qo mera biuta tani na nodra saqamua vakayalo, mera kauta tani vakayawa vei au na yagodra mate na nodra tui, au na qai tiko vata kei ira me tawamudu.” (Isik. 43:9) E rairai dusia “na yagodra mate na nodra tui” na qaravi matakau. Nona vakayagataka gona o Jiova na raivotu i Isikeli me baleta na bai e wavokita na lomanibai taucoko, e vaka me kaya tiko: “Biuta tani sara vakayawa na ka duka kece va qori. Kua sara ga ni kauta voleka mai.” Ke ra a tomana tiko ga nodra sokalou savasava, ke a vakalougatataki ira o Jiova ni tiko sara ga kei ira.\n8, 9. Na cava era vulica na Isireli ni vunauci ira vakaukaua na tagane era lesi o Jiova?\n8 Vunauci vakaukaua o ira na tagane era lesi. O Jiova e vunauci ira vakaukaua na tagane era lesi ena itavi bibi, e tau tale ga ena dela ni loloma. E tauca vakaukaua na nona veivakadodonutaki vei ira na Livai era yawaki koya nira sikalutu na Isireli ina qaravi matakau, ia e vakacaucautaki ira na kawa i Setoki, “era veiqaravi ena [nona] tikina tabu nira biuti [koya] na Isireli.” E lewa vakadodonu qai yalololoma vei ira na iwasewase yadua, me salavata kei na nodra ivalavala. (Isik. 44:10, 12-16) Qori tale ga na sala era vunauci kina vakadodonu na turaga ni Isireli.—Isik. 45:9.\n9 E vakamatatataka o Jiova ni o ira na tagane era lesi era na saumitaro ena ivakarau ni nodra qaravi itavi. E se vinakati tiko ga mera vakasalataki, vakadodonutaki qai vakavulici. E dodonu mera liu tiko ena tokoni ni ivakatagedegede i Jiova!\n10, 11. Na cava e vakadinadinataka nira sa vuli ena raivotu i Isikeli eso vei ira na sereki?\n10 Vakacava era muria na kau vakavesu na ka era vulica ena raivotu i Isikeli? E macala ga nida sega ni kila sara na ka era vakasamataka na yalodina ena gauna ya me baleta na raivotu vakatubuqoroqoro qo. Ia e vakamacalataka vinaka na Vosa ni Kalou na ka era cakava o ira na sereki mai Papiloni kei na nodra rai me baleta na sokalou savasava i Jiova. Vakacava era muria na ivakavuvuli e tukuni ena raivotu i Isikeli? Era muria ga vakalailai ni vakatauvatani vei ira na nodra qase dau talaidredre era bula ni bera nodra kau vakavesu i Papiloni.\n11 Ia o ira na turaga yalodina me vakataki rau na parofita o Akeai kei Sakaraia, na bete kei na vunivola o Esera, kei na kovana o Niemaia, era gu mera vakavulici ira na tamata ena ivakavuvuli e kilai mai na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro. (Esera 5:1, 2) Era vakavulica na bibi ni kena vakacerecerei kei na kena vakaliuci na sokalou savasava, sega ni veika vakayago se na ka ga me baleti ira. (Akeai 1:3, 4) Era uqeta me dokai na ivakatagedegede e vauci ena sokalou savasava. Kena ivakaraitaki erau vakasalataki ira vakaukaua na tamata o Esera kei Niemaia, mera biuta na watidra vulagi era vakaleqa tiko nodra toso vakayalo. (Wilika Esera 10:10, 11; Niem. 13:23-27, 30) Vakacava na qaravi matakau? Kena irairai ni gauna era sereki kina, era sa sevaka na ivalavala qori nira dau bacani kina vakalevu ena veigauna sa oti. Ia vakacava o ira na bete kei na turaga? Me vaka e laurai ena raivotu i Isikeli, era okati tale ga kei ira e vakasalataka, qai vakadodonutaka o Jiova. (Niem. 13:22, 28) Levu vei ira era yalomalumalumu nira muria na ivakasala.—Esera 10:7-9, 12-14; Niem. 9:1-3, 38.\nE vakavulici ira na tamata me baleta na sokalou savasava o Niemaia ni cakacaka tiko kei ira (Raica na parakaravu e 11)\n12. Sala cava e vakalougatataki ira kina na kau vakavesu era sa vakalesui mai o Jiova?\n12 E mani vakalougatataki ira nona tamata o Jiova. Era veiwekani voleka tale kei koya, era bulabula, e vakilai tale ga na vakacegu ena dua na gauna balavu. (Esera 6:19-22; Niem. 8:9-12; 12:27-30, 43) Na vuna? Nira sa qai muria na ivakatagedegede dodonu i Jiova me baleta na sokalou savasava. E levu vei ira e vinaka na lomadra era taleitaka na ka era vulica ena raivotu ni valenisoro. Eda rawa ni tukuna kina ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e yaga vei ira na kau vakavesu ena rua na sala. (1) E vakavulica vei ira na ivakatagedegede ni sokalou savasava kei na sala me vakacerecerei tiko ga kina. (2) E dei na ka e parofisaitaki. E tukuna ni na vakalesui mai na sokalou savasava, e tukuna tale ga ni na vakalougatataki ira nona tamata o Jiova ke savasava tiko ga nodra sokalou. Ia eda na via kila ke na vakayacori tale ga nikua na raivotu qo.\nKa Eda Vulica Nikua ena Raivotu i Isikeli\nKATO NI VEIVAKAVULICI 13A: Duidui na Valenisoro, Duidui na ka e Vulici\n13, 14. (a) Eda kila vakacava ni vakayacori ena noda gauna na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? (b) Na cava na rua na sala e yaga kina nikua na raivotu? (Raica tale ga na kato 13A, “Duidui na Valenisoro, Duidui na ka e Vulici.”)\n13 Vakacava eda rawa ni vakadeitaka ni yaga tale ga vei keda nikua na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? Io! Vakasamataka lesu na kena tautauvata na raivotu i Isikeli me baleta na vale tabu ni Kalou ena “dua na ulunivanua cecere” kei na parofisai i Aisea me baleta na “ulunivanua ni vale i Jiova” ena “vakataudeitaki sara ga me sivia na veiulunivanua.” E vakamatatataka vei keda o Aisea ni na vakayacori na nona parofisai “ena veisiga mai muri,” se na “iotioti ni veisiga.” (Isik. 40:2; Aisea 2:2-4; vmr.; raica tale ga na Maika 4:1-4.) Na parofisai qo e baleta na gauna ni ivakataotioti, e tekivu sara mai na 1919 ni sa vakacerecerei na sokalou savasava, e vakalesui mai me vaka sara ga e biu ena ulunivanua cecere. *\n14 Kena ibalebale na raivotu i Isikeli e baleta tiko na sokalou savasava ena gauna qo. Me vaka ga na kena yaga na raivotu qo vei ira na Jiu era kau vakavesu ena gauna ya, e yaga tale ga vei keda nikua ena rua na sala. (1) Eda vulica na sala meda tokona tiko ga kina na ivakatagedegede ni sokalou savasava i Jiova. (2) E vakadeitaka vakaparofisai na vakalesui mai ni sokalou savasava kei na nona veivakalougatataki o Jiova.\niVakatagedegede ni Sokalou Savasava Nikua\nKATO NI VEIVAKAVULICI 14A: Ka e Vulici ena Raivotu i Isikeli me Baleta na Valenisoro\n15. Na cava meda nanuma tiko nida vulica na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro?\n15 Meda dikeva mada qo eso na tikina ena raivotu i Isikeli. Vakasamataka ga nida tomani Isikeli ena nona raivotutaka na valenisoro veiuqeti ya. Nanuma tiko nida sega ni raica na valenisoro levu vakayalo, eda vulica ga eso na ka me baleta na noda sokalou ena gauna qo. Na cava eso na ka eda rawa ni vulica?\n16. Na cava eda vulica ena kena vakarautaki na valenisoro ena raivotu i Isikeli? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n16 Na cava me vakarautaki kina? E rai tu ga o Isikeli sa vakarautaki vakamatailalai na valenisoro okati kina na kena bai, na matamata, na valeniyadra, na raranivale kei na icabocabonisoro. E cakava qori e dua na agilosi e vaka na irairai ni kopa. Eda na qoroqoro ga nida wilika na itukutuku matailalai ni ka e vakarautaki. (Isik. 40:1–42:20; 43:13, 14) Ia vakasamataka ga na veitikina bibi eda rawa ni vulica kina. E vakabibitaka gona o Jiova na nona ivakatagedegede. O koya sara ga e vakarautaka, sega ni tamata. E cala nodra tukuna eso ni sega ni dua na ka na ivalavala e qaravi kina na Kalou. Na kena vakamacalataki tale ga vakamatailalai na ivakarau ni valenisoro, e vakamatatataka kina o Jiova ni na vakalesui dina mai na sokalou savasava. Na kena vakayacori donu na ka e yalataka na Kalou e vaka ga na kena vakarautaki donu na valenisoro. E vakadeitaka gona o Isikeli ni na yaco dina na vakalesui mai ni sokalou savasava ena iotioti ni veisiga!\nNa cava o vulica ena kena vakarautaki vakadodonu na valenisoro? (Raica na parakaravu e 16)\n17. Na cava eda rawa ni vulica nikua ena bai e wavokita na lomanibai taucoko?\n17 Na bai. Me vaka eda sa dikeva mai, e raivotutaka o Isikeli e dua na bai e wavokita na lomanibai taucoko. Era vulica kina na tamata ni Kalou mera kauta tani vakayawa na ivakarau dukadukali kece ni lotu, me kua ni volekata na sokalou savasava, mera kua vakadua ni vakadukadukalitaka na vale ni Kalou. (Wilika Isikeli 43:7-9.) E yaga dina vei keda nikua na ivakasala qori! Nira sa sereki na tamata ni Kalou mai na nodra vakabobulataki tu vakayalo vei Papiloni na Ka Levu, e digitaka sara o Karisito nona dauveiqaravi yalodina e vuku ena 1919. Tekivu mai na gauna qori era gumatua na tamata ni Kalou mera cavuraka na ivakavuvuli lasu kei na ivakarau e bosoki vata kina na qaravi matakau kei na lotu butobuto. Eda na qarauna me kua ni volekata na sokalou savasava na dukadukali vakayalo. Eda na sega tale ga ni caka bisinisi ena Vale ni Soqoni, eda na sega ni bosoka vata na ka wale va qo kei na noda sokalou.—Mari. 11:15, 16.\n18, 19. (a) Na cava eda vulica ena matamata cere ena raivotu ni valenisoro? (b) Na cava meda cakava vei ira na beca na ivakatagedegede cecere i Jiova? Tukuna na kena ivakaraitaki.\n18 Na matamata cere. Nida vakasamataka na cere ni matamata e raica o Isikeli, cava eda rawa ni vulica kina? Era vulica kina na Jiu era kau vakavesu ni cecere duadua na ivakatagedegede savasava i Jiova. Ke dina qori ena gauna makawa, vakacava nikua? Eda sokalou ena valenisoro levu vakayalo i Jiova. E sa qai bibi ga nikua me savasava noda itovo, me sega kina na veivakaisini. (Roma 12:9; 1 Pita 1:14, 15) Ena iotioti ni veisiga, e dusimaki ira tiko nona tamata o Jiova mera muria voleka na nona ivakatagedegede savasava. * Kena ivakaraitaki, era na biu tani ena ivavakoso o ira na sega ni veivutunitaka nodra cala. (1 Kor. 5:11-13) Eda vulica tale ga ena valeniyadra e tiko ena icurucuru ni matamata qo, ke dua e via curu kina me sokaloutaki Jiova, e bibi me vakadonui koya na Kalou. Kena ivakaraitaki, ena rairai curu ena Vale ni Soqoni e dua e rua tu nona ivakarau ni bula, ia ena sega ni vakadonui koya o Jiova vakavo ke muria na ka e vinakata. (Jeme. 4:8) Sa bau taqomaki dina na sokalou savasava ena gauna torosobu qai vakasisila qo!\n19 E vakamacalataka na iVolatabu ni na torosobu sara na vuravura ni bera na icavacava. E kaya ni o ira “na daucaka ca kei ira na dauveidabui era na qai torosobu ga, era na veivakacalai, era na vakacalai tale ga.” (2 Tim. 3:13) Era vakacalai e levu nikua ni sa rui dredre na ivakatagedegede cecere i Jiova, sa oti na kena gauna, se cala. Vakacava o na vakacalai tale ga? Kena ivakaraitaki, ke dua e vakamuai iko mo vakabauta ni cala na ivakatagedegede ni Kalou me baleta na veimoceri vakamataqali vata, vakacava o na duavata kina? Se o na duavata kei na Kalou o Jiova, e vakamatatataka ena nona Vosa ni o ira na vakaitovotaka qori era sa “cakava [tiko] na ka e vakasisila”? E vakasalataki keda na Kalou meda kua ni tokona na ivalavala dukadukali. (Roma 1:24-27, 32) Nida sotava na ituvaki va qori, meda nanuma sara na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e cere na kena matamata: E dei tu ga na nona ivakatagedegede o Jiova, se mani vakacava na kaukaua ni veivakamuai ni vuravura ca qo. Vakacava eda na duavata kei na Tamada vakalomalagi, da qai tutaka na ka e donu?\nNida vakaitavi ena sokalou savasava eda sa cabora tiko “na isoro ni veivakacaucautaki”\n20. Na cava era uqeti kina na “isoqosoqo levu” ena veivakadreti ni raivotu i Isikeli?\n20 Na raranivale. Ni raica o Isikeli na rabailevu ni raranivale e tuba, sa na wacava na nona marau ni vakasamataka na levu ni tamata mamarau era dau sokaloutaki Jiova nira soqoni vata e kea. Nikua era sokalou na lotu vaKarisito ena vanua e rokovi sara. O ira na lewe ni “isoqosoqo levu” era dau sokalou ena valenisoro vakayalo i Jiova ena raranivale e tuba, era na uqeti ena veivakadreti ni raivotu i Isikeli. (Vkta. 7:9, 10, 14, 15) E raica o Isikeli nira yatuni tu ena raranivale na rumunikana, na vanua era rawa ni kania kina na isoro ni veivinakati era kauta yani o ira na lai sokalou. (Isik. 40:17) E vaka sara ga mera kania vata tiko kei na Kalou o Jiova e dua na kakana—e dusia na veitokani vinaka! Eda sa sega ni vakacaboisoro nikua me vakataki ira na Jiu nira muria na Lawa e soli vei Mosese. Ia eda cabora “na isoro ni veivakacaucautaki” nida vakaitavi ena sokalou savasava, me vaka noda saumitaro ena soqoni se noda tusanaka noda vakabauta ena cakacaka vakaitalatala. (Iper. 13:15) Eda vakamamautaki tale ga ena kakana vakayalo e vakarautaka o Jiova. Sa rauta meda vakataki ratou na luvei Kora eratou lagata vei Jiova: “E vinaka cake e dua na siga ena nomuni lomanibai mai na duanaudolu ena dua tale na vanua!”—Same 84:10.\n21. Na cava era rairai vulica na lumuti lotu vaKarisito vei ira na matabete ena raivotu i Isikeli?\n21 Na matabete. E raica o Isikeli ni via tautauvata ga na matamata era vakayagataka na bete kei na Livai mera curu kina ena raranivale e loma, kei na matamata era curu kina na sega ni bete mera gole ena raranivale e tuba. Qori na sala vinaka mera vakananumi kina na ilawalawa bete ni dodonu mera rawata tale ga na ivakatagedegede i Jiova me baleta na sokalou savasava. Vakacava nikua? E sega ni dua na dauveiqaravi ni Kalou nikua e kawa ni bete, ia e tukuni vei ira na lotu vaKarisito lumuti: “O kemuni na ‘matatamata digitaki, na matabete vakatui.’” (1 Pita 2:9) E Isireli makawa e tiko tani ga na rararanivale era sokalou kina na bete. Nikua era sega ni wasei tani vakayago na lumuti lotu vaKarisito vei ira na nodra itokani era vakabauta vata, ia era marautaka nodra veiwekani kei Jiova mera luvena vakacabecabe. (Kala. 4:4-6) Eso tale ga na ka era rawa ni vulica na lumuti ena raivotu i Isikeli. Kena ivakaraitaki, era kila ni rawa nira vakasalataki qai vakadodonutaki na bete. E dodonu mera kila tiko na lotu vaKarisito kece nida lewe ni “dua ga na qelenisipi” ena nona veiliutaki e ‘dua ga na ivakatawa.’—Wilika Joni 10:16.\n22, 23. (a) Na cava era rawa ni vulica na qase ni ivavakoso lotu vaKarisito nikua vei ira na turaga era vakamacalataki ena raivotu i Isikeli? (b) Na cava ena rawa ni yaco ena gauna se bera mai?\n22 Na turaga. Ena raivotu i Isikeli, e kilai levu toka o koya e turaga. E sega ni lewe ni yavusa vakabete se me vakaitavi ena valenisoro, ena vakamalumalumu ena nodra veiliutaki na bete. Ia ena vaka ga me nodra iliuliu na tamata, me vukei ira ena vakarautaki ni isoro. (Isik. 44:2, 3; 45:16, 17; 46:2) E ivakaraitaki vinaka gona vei ira na tagane lotu vaKarisito nikua era qarava eso na itavi ena ivavakoso. Ena vinakati tale ga vei ira na qase ni ivavakoso, okati kina o ira na ivakatawa dauveilakoyaki mera vakamalumalumu vua na dauveiqaravi yalodina e lumuti. (Iper. 13:17) Era gumatua na qase mera vukei ira na tamata ni Kalou ena nodra cabora na isoro ni veivakacaucautaki ena soqoni kei na cakacaka vakaitalatala. (Efeso 4:11, 12) Era na vakasamataka tale ga na qase na nona vunauci ira na turaga e Isireli o Jiova nira vakayagataka cala nodra kaukaua. (Isik. 45:9) Mera kua tale ga ni nanuma na qase ni ivavakoso nira na sega ni vakasalataki se vakadodonutaki. Ia era na marautaka me vakadodonutaki ira o Jiova me rawa nira qarava vinaka nodra itavi.—Wilika 1 Pita 5:1-3.\n23 O Jiova ena vakarautaki ira tiko ga na ovasia dauloloma ena Parataisi e vuravura sa voleka qo. Nikua, e vaka ga era sa vakavulici tiko e levu na qase ni ivavakoso mera ivakatawa nuitaki e Parataisi. (Same 45:16) Sa bau marautaki dina meda vakasamataka na nodra vu ni veivakalougatataki na tagane va qori ena vuravura vou. Ena gauna lokuci i Jiova, ena qai rairai matata kina na raivotu i Isikeli, me vaka ga na parofisai tale eso ni kena vakalesui mai na ka kece. De dua eda na qai marautaka eso na parofisai qori ena gauna se bera mai. Eso e dredre meda kila ena gauna qo. Ena qai tukuna ga o gauna.\nNa cava eda vulica ena matamata cere kei na raranivale me baleta na noda sokalou? (Raica na parakaravu e 18-21)\nVeivakalougatataki i Jiova ena Sokalou Savasava\n24, 25. E vakaraitaka vakacava na raivotu i Isikeli nona veivakalougatataki o Jiova vei ira na nona tamata nira muria na sokalou savasava?\n24 Na kena ilutua, meda raica lesu mada e dua na ka veivakurabuitaki e yaco ena raivotu i Isikeli. E lako o Jiova ena valenisoro e raivotutaki, e yalataka tale ga vei ira nona tamata ni na tiko ga e kea ke ra muria tiko ga ena yalodina na nona ivakatagedegede ni sokalou savasava. (Isik. 43:4-9) Ena yaga vakacava nona tiko vata kei ira nona tamata o Jiova, e yaga tale ga vakacava ena nodra vanua?\n25 E vakamacalataka na raivotu na veivakalougatataki vakalou ni vakayagataka e rua na parofisai ena vakadeitaki keda: (1) E drodro mai na uciwai ena rumu tabu ni valenisoro, e vakabulabulataka na vanua (2) e tuvanaki vinaka na wasewasei ni vanua, qai toka e lomadonu na valenisoro kei na kena rara. Eda na rawa ni kila vakacava nikua na ibalebale ni ka e tukuni qori? Eda bula tu qo ena gauna e tiko kina o Jiova ena valenisoro levu vakayalo, e sa vakasavasavataka, e vakadonuya tale ga na ituvatuva ni sokalou tabu. (Mala. 3:1-4) Ena veivosakitaki ena Wase 19 ina 21 ni ivola qo na rua na parofisai qori.\n^ para. 6 E vakatauvatana gona o Jiova na ivakarau ni ka era dau cakava e liu na nona tamata ena nona vale tabu: “Era biuta na nodra ilago volekata na noqu ilago, na nodra duru ni katuba volekata na noqu duru ni katuba, e dua ga na lalaga e lati keimami toka, o yau kei ira, era vakarogocataka tale ga na yacaqu tabu ena vakasevaki ni ka era vakayacora.” (Isik. 43:8) E Jerusalemi makawa, e dua ga na lalaga e latia na valenisoro i Jiova kei na vanua era vakaitikotiko kina na lewenivanua. Nira yawaka na ivakatagedegede dodonu i Jiova, era kauta voleka sara ga yani ena nona vale na ka tawasavasava kei na qaravi matakau. Sa sega tu ga ni vakadonui qori!\n^ para. 13 Na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e sema tale ga kei na vo tale ni parofisai e sa vakayacori ena ivakataotioti ni veisiga. Kena ivakaraitaki, dikeva mada na ka e tautauvata kina na Isikeli 43:1-9 kei na Malakai 3:1-5; Isikeli 47:1-12 kei na Joeli 3:18.\n^ para. 18 A tauyavu na valenisoro vakayalo ena 29 G.V. ni papitaiso o Jisu, tekivu tale ga kina nona cakacaka vakaBete Levu. Ia ni ratou mate na yapositolo i Jisu, dua na gauna balavu na kena vakawaleni tu na sokalou savasava. E qai vakacerecerei sara ena 1919 na sokalou dina.\nNa cava era rairai vulica na Jiu era kau vakavesu ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro?\nE yaga vakacava na raivotu ni valenisoro ena gauna qo?\nNi o raica na iyaloyalo ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro, o rawa ni vakayagataka vakacava ena nomu sokalou na ka o vulica kina? (Raica na kato “Ka e Vulici ena Raivotu i Isikeli me Baleta na Valenisoro.”)\niMeli iMeli “Qo na Lawa ni Valenisoro”\nrr wase 14 t. 148-159


O Cei na Wati Keni? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Georgian German Greek Greenlandic Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kachin Kamba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Kwanyama Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Myanmar Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Turkish Turkmen Ukrainian Urdu Uzbek Uzbek (Roman) Venda Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nO Cei na Wati Keni?\nO Keni na nodrau ulumatua na imatai ni veiwatini, a vakawatitaka ga e dua na ganena se wekana voleka. E rawa ni vakadinadinataki qori ena noda dikeva na ka e kaya na iVolatabu me baleti Keni kei na nona vuvale.\nKa dina me baleti Keni kei na nona vuvale\nEda kawa kece i Atama kei Ivi. Na Kalou e “bulia na matatamata kece mai na dua ga na tamata [Atama], mera tawana na yasa i vuravura kece.” (Cakacaka 17:26) A vakatokai kina o Ivi na wati Atama me “tinadra kece na bula.” (Vakatekivu 3:20) E kena irairai ni wati Keni e dua ga na kawa i Atama kei Ivi.\nVakasucumi rau e liu o Keni kei Epeli o Ivi, ra qai sucu e muri eso tale na tacidrau. (Vakatekivu 4:1, 2) Na gauna e vakatalai kina o Keni ni a vakamatei tacina, e kaya: “Ke dua e kunei au ena vakamatei au sara ga.” (Vakatekivu 4:14) O cei e rerevaka o Keni? E kaya na iVolatabu ni a “so tale na luvena tagane kei na luvena yalewa” o Atama. (Vakatekivu 5:4) Kena ibalebale e leqataka o Keni nira na rawa ni cakava vua e dua na ka eso tale nodrau kawa o Atama kei Ivi.\nE sega ni ka vou ena itekitekivu ni bula ni kawatamata na veiwatini vakaveiwekani. Kena ivakaraitaki, na turaga yalodina o Eparama a vakawatitaki ganena, erau tama vata ia erau duidui tina. (Vakatekivu 20:12) Oti e vica na senitiuri nona mate o Keni, sa qai vakatabui ena Lawa e soli vei Mosese na vakawati vakaveiwekani. (Vunau ni Soro 18:9, 12, 13) E kena irairai ni leqataki vakalevu cake ena gauna qo na bula ni gone erau veiwekani voleka na nona itubutubu ni vakatauvatani kei na gauna makawa. E rawa ni bulicaki vakaca o gone ena gauna e sucu kina.\nE donu vinaka na itukutuku makawa e vakamacalataki ena iVolatabu me baleta nodrau vuvale o Atama kei Ivi. E sega wale ga ni vola o Mosese ena Vakatekivu na yatukawa i Atama, erau a vakamacalataka tale ga qori na daunitukutuku makawa o Esera kei Luke. (Vakatekivu 5:3-5; 1 Veigauna 1:1-4; Luke 3:38) Era cavuta eso tale na dauvola iVolatabu na itukutuku kei Keni.—Iperiu 11:4; 1 Joni 3:12; Juta 11.\niMeli iMeli O Cei na Wati Keni?


O Jiova sa noqui vakatawa. Au sa sega ni gadreva tale e dua na ka. Same 23:1\nE na via kana na luve ni laioni; ia o ira sa vakasaqarai Jiova, ena sega ni yali vei ira e dua na ka vinaka. Same 34:10\nE dina ena lutu o koya, ena sega ga ni lutu vakadua sara; ni na keveti koya cake tale o Jiova. Same 37:25\nMe vakacaucautaki na Kalou, o Koya ena veisiga sa vakasinaiti keda ena ka vivinaka, e veiraurau kei keda. Na kalou ni noda vakabulai! Sela Same 68:19\nOi Au o Jiova na nomudou Kalou, Au sa kauti kemudou tani mai Ijipita; Dolava vakalevu na gusumu, Me'u vakatawana yani. Same 81:10\nNa Kalou o Jiova, na matanisiga kai sasabai; O Jiova ena solia nai tovo rairai vinaka kei nai ukuuku; ena sega ni bureitaka e dua na ka vinaka vei ira sa lako vakadodonu e matana. Same 84:11\nNa mata kece sa nanamaki vei Kemuni, ka o Ni sa solia na kakana ena kena gauna donu ga. O Ni sa dedeka na Ligamuni, ka vakamaumautaka na gagadre ni ka bula kecega. Same 145:15,16\nSa kana na yalododonu, ka sa vakacegui na yalona, Sa kana na tamata ca, sa qai lala ga vakalevu na ketena. Vakaibalebale 13:25\nKevaka do'u sa loma rawarawa mo dou vakarorogo, dou na kania na vuata ni vanua; Ia kevaka dou cata ka talaidredre, ena tarai kemudou na i seleiwau;" ni sa vosa dina oqo mai na gusu i Jiova. Aisea 1:19, 20\n"Au na vakayacori ira kei na veivanua vakavolivolita na Noqu delana me ka ni veivakalouvinakataki; Au na vakavuna me tau mai na uca e na kena gauna; ena tau mai na uca ni veivakalouvinakataki. Isikeli 34:26\n"E rawa beka vua na tamata me butako mai vua na Kalou? Io, dou sa butakoci Au! Dou sa tukuna, 'keitou sa butako vakacava mai vei kemuni?' E na i katini ni ka kecega kei na nomudou i soro kecega. Dou sa cudruvi ka rukaki ni dou sa butako mai vua na Kalou Oi kemudou na matanitu taucoko. Dou kauta mai nai katini kecega ki nai lololo, me so kina Na kakana ena noqu vale, "Dou vakatovolei Au mada ena ka oqo, Sa tukuna o Jiova ni lewevuqa". "Ka Au na dolavi lomalagi me sovaraka veikemudou na veivakalouvinakataki, me yacova ni sa sega na tikina mo dou kumuna kina. Malakai 3:8-10\n"O koya oqo mo dou kakua ni tautauvata kei ira. Ni o Tamamudou sa kila oti tu na ka e yaga vei kemudou, ni se bera na nomudou masu. Maciu 6:8\nIa dou vakasaqara mada ga e liu na matanitu ni Kalou kei na Nona Yalododonu, ena qai soli ga mai vei kemudou na veika kece oqo. Maciu 6:33\n"Dou kerekere, ena qai soli vei kemudou; dou vakasaqara, dou na qai kunea, dou tukituki, ena qai dolavi mai vei kemudou. Ni o koya ga e kerekere ena soli vua, kei koya e vakasaqara ena kunea ga, kei koya e tukituki ena dolavi ga vua. Maciu 7:7,8\nOi kemudou mada ga na tamata lomaqa ka dukadukali, dou solia tiko vei ira na luvemudou na veika vivinaka, e sa na uasivi ka talei sara na veika ena solia na Tamamudou mai lomalagi vei koya e kerekere vua. Maciu 7:11\n"Kei na cava ga dou kerea ena masu ni dou vakabauta, dou na rawata." Era Sa Vakatarotaroga Na Vakatulewa Nei Jisu Maciu 21:22\nA sa tukuna vei iratou, "Dou a vakaleqai li ena gauna ka'u a talai kemudou kina, ka sega ni dua na taga ni lavo se taga ni vaqa se ivava me'u solia vei kemudou? Luke 22:35\nNi sa dina sara, sa vakarota oti na turaga o ira era vunautaka nai tukutuku vinaka mera bula ena i tukutuku vinaka. 1 Koronica - 9:14\nO koya na noqu Kalou, ena solia me na sotava nomudou dui leqa kecega, me vaka na Nonai yau vakaiukuuku ena vuku i Karisito Jisu. Filipai 4:19\nNi sa waka tu ni veika ca kecega na lomana nai lavo, e so ena lomakocokoco ni lomadra era sa mai yali tani kina ena vakabauta, ka sa qai bikai ira tu na veilecayaki kei na nuiqawaqawa. 1 Timoci 6:10\nNa ka eda kerea vua ena solia vei keda baleta ni da maroroya na Nona i vakaro, ka cakava na ka sa vinakata o Koya. 1 Joni 3:22\nNa ka ga oqo eda sa dei kina vua, ni dua na ka eda kerea me vaka na lomana, sa rogoci keda o Koya. Kevaka eda kila ni sa rogoci keda o Koya, e na ka eda kerea, eda na rawata dina na ka eda kerea. 1 Joni 5:14,15


Cakacaka, chapter 13 of the Fijian Bible - with audio narration\nEna i soqosoqo lotu mai Anitioki era tiko kina eso na parofita ka so e qasenivuli, me vakataki: Panapasa, Simione o koya sa dau kacivi na tamata loaloa, o Lusiu na kai Kirini, o Manaini o koya e rau susugi vata kei Eroti na tui, kei Saula.\n2 Ena nodra veiqaravi tiko vua na Turaga ka lolo tale tikoga sa vosa kina na Yalo Tabu ka vaka, dou tawasei rau mai oqo o Panapasa kei Saula me noqu, ena vuku ni cakacaka au sa kacivi rau kina.\n3 Ni sa mai oti na nodra gumatua taka tiko mai na lolo kei na masumasu, era sa qai tabaki rau ena ligadra ka vakatalai rau yani.\n4 Ena veiliutaki ni Yalo Tabu e rau sa lako sobu kina ki Selusia, mai kea e rau sa qai soko tale ki Saipurusi.\n5 Ni rau sa butuka na koro o Salamisa rau sa lako sara kina nodra vale ni qaravi Kalou na Jiu ka vunau kina. E veitomani vata tiko kei rau o Joni Marika.\n6 E ratou sa lakova taucoko na veikorokoro ena yanuyanu o ya ka yaco sara ki Pafo, mai keya e ratou raica kina e dua na Jiu daucaka mana lasulasu, e parofita vakailasu ka yacana o Pari- Jisu,\n7 O koya e sa dau la'ki tu sara ga ena nona vale na kovana ni koro oqo o Sakulusi Palu, e tamata vuku ka lewa matau. Na tamata oqo sa qai kacivi rau mai o Panapasa kei Saula ka gadreva me rogoca mai vei rau na vosa ni Kalou.\n8 Ia o Elima na daucaka mana lasulasu (oqori nai balebale ni yacana) sa sogoti koya na kovana me kua ni via rogoca na nodra i vunau.\n9 Ia o Saula, sa vakatokai talega me o Paula, ni sa vakasinati tu ena Yalo Tabu sa vakaraici koya matua.\n10 Ka tukuna vua, o iko sa vakasinaiti ena veivakaisini kece kei na ka ca kecega, o iko na luve ni tevoro, ka meca ni ka vinaka kecega, ena sega beka ni oti na nomu dau saqata na cakacaka ni Turaga?\n11 "Ia oqo ena tarai iko na liga ni Turaga, o na mata boko mo sega ni raica rawa na cila ni siga, me yacova mada e dua na gauna," E vakasauri ga na kena solegi na matana na butobuto me sega ni raica rawa e dua na ka, sa qai kere veivuke tu me dua me bau mai tubera na ligana.\n12 Ni sa raica na ka sa yaco na kovana sa vakabauta o koya, kei na nona qoroqoro levu ni sa vakatavuvulitaki vua na vosa ni Turaga.\n13 Ni ra sa biuti Pafo mai o Paula kei ira nona i tokani ena waqa, era sa qai mai kele i Perika e dua na koro ena yasana o Pamifilia; eke sa mai biuti rau kina o Joni Marika me sa lesu tale ki Jerusalemi.\n14 Ia sa biu tale mai o Perika ka mai kele i Anitioki e dua na koro ena yasana vaka Pasitia ni sa Siga Tabu era sa gole ki na vale ni lotu ka dabe sobu.\n15 Ni sa wiliki oti nai vunau kei ira na parofita, era sa qai kerea na liutaka tiko na lotu o ya, ka vaka, kemudou na veiwekani kevaka e tiko oqori e dua na vosa ni vakavuvuli baleti keimami, mo dou sa talaucaka sara ga oqo."\n16 Sa qai tucake o Paula ka kidavaki ira ena nona yaloyalo ena ligana, ka tukuna, "Oi kemudou na Isireli, kemudou sa rerevaka na Kalou, dou vakarorogo vinaka mai:\n17 Na Kalou ni matanitu oqo o Isireli sa digitaki ira na noda qase ka vakatuburi ira cake ena nodra a tiko vulagi ena vanua o Ijipita, sa qai kauti ira tani mai kina ena ligana mana dauveimaroroi.\n18 Ena loma ni vasagavulu na yabaki ena vanua dravuisiga, e vosoti ira tu ga mai ena nodra i valavala.\n19 Ni sa vakarusa oti e vitu na matanitu ena vanua o Kenani, sa qai vota vei ira na veivanua oqori me nodra i votavota.\n20 Kei na nona solia tiko vei ira eso na turaganilewa mai na loma ni va na drau ka limasagavulu na yabaki, me yacovi Samuela na parofita sara mai.\n21 Sa oti oqo era sa qai vinakata me dua na nodra tui; na Kalou sa soli Saula na luvei Kisi vei ira, mai na yavusa i Penijamini me vasagavulu na yabaki.\n22 Ia ni sa kauti koya tani na Kalou, sa qai laveti Tevita cake mai me nodra tui, sa tusanaki koya talega na Kalou ka vaka, "Au sa kunei Tevita na luvei Jese, na tamata sa kila vakavinaka na lomaqu, ena cakava kecega na Noqu lewa."\n23 Na nona kawa na tamata oqo, me vaka na vosa ni yalayala, ena vakatubura cake mai kina na Kalou nai vakabula vei ira na Isireli â€“ o Jisu-\n24 Sa dau vunautaka tiko mai o Joni ni se bera ni yaco mai o koya, mera veivutuni ka papitaisotaki o ira na Isireli.\n25 "Ni sa mai vakarau cava tiko na nona gauna o Joni, sa tukuna, o cei mada o ni nanuma oi kemuni ni oi au? Oi au e sega ni mai Koya. Ia raica, o koya ena muri au mai oqo, na wa ni nona i vava au sa sega mada ga ni yacova yani na kenai vakatagedegede, me tu kina na dodonu vei au me'u sereka.\n26 Vei kemuni na veiwekani, na kawa i Eparama kei ira o ni sa mai tiko vata era rerevaka na Kalou, ena vukumudou sa talai mai kina na vosa ni bula oqo.\n27 Vei ira sa tiko e Jerusalemi, kei ira na kena veiliutaki, era vakayacora na ka sa parofisaitaki mai ena nodra mai vakamatei Jisu, baleta ni ra sega ni kilai Koya, dina mada ga ni ra wilika tiko ena Veisiga Tabu na nodra vosa na parofita.\n28 Era sa qai vakamasuti Pailato me vakamatei o Koya, ni ra raica tu ni sega ni dua na ka e dodonu me mate kina.\n29 Ni ra sa vakayacora taucoko vua na veika sa volai me baleti Koya, era sa qai biuti Koya sobu mai, e na kau ka la'ki vakotora na yagona ena dua na qara vatu.\n30 Ia na Kalou sa vakaturi Koya cake tale mai na mate.\n31 Ena vica vata na siga sa dau vakaraitaki Koya vei ira na nonai lawalawa, era sa dau lako vata tiko mai Kaleli me yaco ki Jerusalemi, o ira sara ga oqo era tukuni Koya tiko vei ira kecega na tamata.\n32 Keirau sa tu sara ga kina oqo, me keirau tukuna vei kemuni nai tukutuku vinaka ka sa yalataka mai vei ira noda qase.\n33 Na Kalou sa mai vakataucokotaka na vosa ni yalayala o ya vei keda na nodra kawa, ena nona vakaturi Jisu cake mai na mate. Me vaka sa volai ena i karua ni Same: 'O iko na Luvequ, E daidai Au sa Vakatuburi Iko.'\n34 Sa yalataka tu mai na Kalou ni na vakaturi Koya cake mai na mate, me kakua tale ni na mate. Sa tukuni oti tu ena i Vola Tabu: 'Au na solia vei iko na, veika uasivi Au sa yalataka tu vei Tevita.'\n35 O koya oqo ena dua tale na Same sa tukuna: 'O ni na sega ni vakatara na Nomuni le dua Yalosavasava me vuca mai.'\n36 Vei Tevita, ni sa qarava vaka vinaka na nonai taba tamata me vaka na lewa ni Kalou, sa qai moce ka bulu vata kei ira na nona qase, na yagona sa vuca mai;\n37 Ia o Koya sa vakatura cake na Kalou sa sega ni vuca mai.\n38 O koya oqo mo dou kila sara na veiwekani, ena vukuna duadua ga na Tamata oqo (Jisu) sa rawa me bokoci kina nomudou i valavala ca;\n39 Vei ira vakayadua era vakabauti Koya, era sa vakasavasavataki mai na ka kecega, na ka dukadukali e tu e noda bula ka sega ni vakasavasavataka rawa na vunau i Mosese.\n40 Mo ni qarauni kemuni vinaka de na vakayacori vei kemuni na nodra vosa na parofita, ka vaka:\n41 'Raica, oi kemudou sa veibeci. Dou qai vakasarava tikoga, io dou na rusa! Ena nomudou gauna Au na cakava kina e dua na cakacaka, dou na sega ni vakabauta kevaka mada ga dou sa rogoca mai vua e dua.'\n42 Era sa qai curu taucoko i tuba mai na loma ni vale ni lotu o ira na Jiu, ia o ira na kai Matanitu Tani era sa qai vakamasuta, me vunautaki tale vei ira nai vunau oqo ena siga ni vakacecegu ka tarava.\n43 Ni ra veisukayaki e lewe levu na Jiu kei ira na lotu vakaJiu, era sa vakamuri rau o Paula kei Panapasa ena gaunisala rau muria, e rau vakauqeti ira ka vosa vei ira, mera ciqoma na loloma soli wale ni Kalou.\n44 Ena Siga Tabu ka tarava e voleka me o ira kece na lewe ni koro levu o ya, era sa mai osota na vale ni lotu mera rogoca na vosa ni Kalou.\n45 Ia ni ra sa raica na Jiu na kena osodrigi na vale ni lotu, sa ca na yalodra, era sa qai vakalasuya ka vosavakacacataka mera saqata kina na vunau i Paula.\n46 Sa qai tuburi rau mai o Paula kei Panapasa e dua, na yalo qaqa, rau sa tukuna, e dodonu me vunautaki mada e liu vei kemudou na vosa ni Kalou; ia dou qai biliga tani ni dou raica ni sega ni ganiti kemudou na bula Sega ni mudu, ia oqo, keitou sa na golevi ira kina na kai Veimatanitu Tani.\n47 Na ka oqo sa vakaroti keitou kina na Turaga me keitou tukuna: "Au sa vakaturi iko mo nodra rarama na Veimatanitu Tani, Mo na la'ki tuberi ira mai na tu ena sauka kei vuravura me ra vakabulai."\n48 Ni ra sa rogoca na vosa oqo na kai Veimatanitu Tani era sa reki ka vakarokorokotaka na vosa ni Turaga. E lewe levu sa vakabauta era sa gadreva bula Sega ni mudu.\n49 Sa sega ni tarovi rawa na kena sa tete na vosa ni Turaga kina veiyasana kecega.\n50 Ia o ira na nodra i liuliu na Jiu era sa vakaculai ira na yalewa lotu, kei ira na marama dokai kei ira na veiliutaki ena koro levu o ya, mera sa vakacibi i valu me rau na vakararawataki kina o Paula kei Panapasa, rau sa qai vakatalai tani ki nodrau vanua.\n51 Ia e rau sa kuretaka na kuvu ni qele mai na yavadrau vei ira, ka rau lako ki Ikoniomi.\n52 Era sa vakasinaiti na tisaipeli ena reki kei na Yalo Tabu.


iVakatagedegede ni Matanitu—Vakaliuca na Yalododonu ni Kalou | Matanitu ni Kalou\nMawi: iOtioti ni gauna mera marautaka kina na vuvale e Peceli mai Brooklyn na Kirisimasi, 1926; matau: E laurai nida duidui na iVakadinadina i Jiova\niVakatagedegede ni Matanitu—Vakaliuca na Yalododonu ni Kalou\nO YALOYALO vua e dua drau tiko veitikivi, sa dau vakaraici kemudou voli mai vakavuvale. E yalovi iko sara mo gole yani vua, qai tukuna: “Au via taroga tiko e dua na ka. Na cava oni duidui kina?” Ni o sega ni taura rawa na ibalebale ni nona vosa, e mani taroga tale: “O dua na iVakadinadina i Jiova, se vakacava? O sega ni vakataki keimami se mo cakava na veika e vakaitavi kina na neimami lotu, me vaka na solevu ni olodei, veika vakapolitiki, kei na ivalu. Oni sega ni vakatavako, kena irairai ni dou muria tiko vakavuvale e dua na ivakatagedegede cecere. Na cava oni duidui kina vakalevu?”\nE matata tu vei keda na vuna: Eda vakarurugi ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou qai sega ni cegu na nona vakasavasavataki keda na kena Tui o Jisu. E veidusimaki meda muria na weniyavana, meda duatani kina vei ira na kena vo ena vuravura ca qo. Eda na raica ena iwasewase qo na sala e vakasavasavataki keda voli mai kina vakayalo na Matanitu vakaMesaia, noda itovo, kei na ituvatuva ni isoqosoqo. Na ka kece qori e lagiti kina o Jiova.\nNa cava e veidutaitaki kina ena iVolatabu na yakusurasura kei na vakacegu? E vauci keda vakacava na lotu vaKarisito nikua na kena isau?


Yalayala ni Matanitu ni Kalou—Vakavoui na ka Kece | Matanitu ni Kalou\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Karo) Batak (Toba) Bicol Bislama Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kwangali Kwanyama Laotian Latvian Lingala Lithuanian Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Maltese Mauritian Creole Maya Moore Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nias Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nO via raica na kena vakayacori na yalayala ni Matanitu ni Kalou?\nYalayala ni Matanitu ni Kalou—Vakavoui na ka Kece\nO BETIA e dua na apolo dreu, boica na kena iboi totoka ni bera ni o biuta ena basikete e sinai tu e yasamu. Sa dede nomu cakacaka tiko, ia o sega ni oca o qai tu vakarau mo cakava eso tale na itavi. E beti apolo tiko o tinamu ena dua na vunikau voleka, qai marau ni veitalanoa kei ira na wekamu kei na itokani era veivuke tiko ena tatamusuki. E rairai bulabula o tinamu me vaka ga na kena irairai ena gauna o se gone kina. E dredre mo vakasamataka lesu nona bula vaqase ena vuravura sa takali, ni o raica sara ga na nona tauvimate, o tiko sara ga e yasana ena gauna e mai vakacegu kina, qai dua na ka na nomu tagicaki koya ena nona ibulubulu. Ia me vakataki ira na kena vo, e sa vakaturi tale, qai bulabula!\nEda kila ni sa voleka sara na veisiga qori. Eda vakadeitaka qori nida kila ni dau yaco kece na yalayala ni Kalou. Ena iwasewase qo, eda na raica na kena vakayacori eso na yalayala ni Matanitu ni Kalou ena veigauna se bera mai, me yacova yani na ivalu na Amaketoni. Ena railesuvi tale ga eso na yalayala vakatubuqoroqoro ena yaco ni oti na ivalu qori. Dua na ka noda marau nida na raica ni sa veiliutaki e vuravura na Matanitu ni Kalou qai vakavoui na ka kece!\nO rawa ni vakarautaki iko ena ivalu na Amaketoni.\nVakayacori na Loma ni Kalou e Vuravura\nO vakadeitaka vakacava ni na yaco dina na yalayala i Jiova?


The Fiji Times » Siro donui Naiborebore\n13 July, 2015, 12:00 am\nSA tekivu qaravi tiko e na gauna oqo na cakacaka ni kena vakavinakataki na sisi ni qele ka rauta ni 120 na mita ka vakavuna me yali kina e dua na i wase ni gaunisala na Kings e Kasavu e na yabaki sa oti.\nE na dua na i tukutuku vakarautaki e vakaraitaka na manidia ka qarava na mataqali cakacaka vakatotolotaki vaka oqo ni kbani na Fulton Hogan Hiways Special Project Manager ko, Eddie De Vries, ni a kasura na gaunisala qo e na vuku ni leqa ni sala ni wai me rawa ni drodro kina na wai ka ra sa la?ki tao tu ga e na dua na vanua ka vakavuna na sisi ni qele.\nE na ke araici me kua ni tao na vakadrodroi ni veitosoyaki, e sa vakarabailevutaki e na tolu na mita ka me rawa ni veisivi kina e rua na lori mai na vanua e sa sisi no ki ra.\nMai na kena vakadeitaki ni na sega tale ni dua na sisie e na vanua vata, e ratou sa tara cake tale tiko na tamata cakacaka na vanua e a sisi sobu.\nKaya o koya ni na gadrevi sara vakalevu e dua na i binibini qele (rauta ni 18,000m?) ka na kau mai oqo mai Naiborebore ka rauta ni 12 na kilomita mai Kasavu.\nA sotavi talega mai Naiborebore e dua na sisi levu e na Feperueri ni yabaki sa oti ka mani sogo kina e dua na wase ni gaunisala e na Kings.\nMani vakavuna oqo me muri cake na gaunisala ki na dua na delana voleka e kea ka veibasai toka ga kei na gaunisala makawa.\nNa qele ena keli mai na delana oqo me rawa ni caka kina na gaunisala vou e na usani ki Kasavu me tarai cake na vanua e sisi.\nSa vakasalataki ira na dau vakau lori o De Vries mera na qaqarauni na draiva ni motoka eso e na nodra na veitosoyaki tiko e vica lori usa qele mai Naiborebore ki Kasavu.\nNeed for in-depth reporting\nEditorial comment: Interesting equation\nEurope’s air quality can still be deadly despite progress, EEA says\nEdward Osei-Nketia chases down schoolboy record after making speedy return\nKepa welcomes schoolteacher’s termination


Ranadi Esiteri | iTalanoa Vakaivolatabu\nMEDA lesu tale mada ena vica na yabaki ni bera ni lako i Jerusalemi o Esera. E rau kilai levu o Moatekai kei Esiteri ena matanitu o Perisia, ia erau Isireli. E ranadi o Esiteri, rau qai veitatacini kei Moatekai, e tarava ga na tui ena veiliutaki. Meda raica se a yaco vakacava oqo.\nErau a mate na itubutubu i Esiteri ni se gone qai susugi koya o Moatekai. O Easuerosi na tui Perisia e dua tiko nona vale vakatui ena koro o Susani, qai veiqaravi kina o Moatekai. Dua na siga a talaidredre vua na tui o Vasitai na watina, mani digia e dua na watina vou me ranadi. O kila beka se a digitaki cei? Io, na gone yalewa totoka o Esiteri.\nRaica mada na tamata dokadoka oqo era cuva tiko vua na lewenivanua. Oqo o Emani, e dua na tamata kilai e Perisia. E vinakata o koya me cuva tale ga vua o Moatekai. Ia e sega ni via cuva o Moatekai, baleta ni kila ni sega ni dodonu me cuva vua na tamata ca oqo. E vakacudrui Emani sara ga vakalevu oya qai cakava kina na veika oqo.\nE tukuna o Emani vua na tui na itukutuku lasu me baleti ira na Isireli. E kaya: ‘Era tamata ca ra qai sega ni dau muria na nomuni lewa, mera vakamatei.’ Sega tiko ni kila na tui ni o Esiteri e dua na Isireli. Ia e vakarorogo ga vei Emani qai bulia na lawa mera vakamatei na Isireli.\nE rarawa sara vakalevu o Moatekai ni rogoca na veika me baleta na lawa. Sa qai tukuna e dua na itukutuku vei Esiteri: ‘Mo kerea vua na tui me vakabulai keda.’ Ena lawa i Perisia, e rawa ga ni dua e lai raica na tui kevaka e sureti. E bole mate kina o Esiteri qai lai raica na tui, dina ga ni sega ni sureti. E dodoka yani na tui na nona ititoko koula me kua ni vakamatei o Esiteri. Sa qai sureti rau na tui kei Emani o Esiteri me ratou kana vata. Oti, sa qai tarogi Esiteri na tui se cava e vinakata. Sa qai kaya vua o Esiteri ni na qai tukuna ke rau lako yani ena siga e tarava me ratou kana vata tale.\nNi caka tiko na kana, sa qai kaya o Esiteri vua na tui: ‘Au sa vakarau vakamatei kei ira na kai noqu.’ E cudru mai na tui, qai taroga: ‘O cei e via cakava na ka oqo?’\nA sauma yani o Esiteri, ‘Na tamata ca, na meca, o Emani.’\nE cudru dina na tui qai tukuna me vakamatei o Emani. A qai digitaki o Moatekai me taravi koya na tui ena veiliutaki. E bulia tale ga o koya e dua na lawa e tara kina vei ira na Isireli mera vala lesu ena siga sa lokuci mera vakamatei kina. Ni turaga rogo gona o Moatekai, e levu sara na lewenivanua era vukei ira na Isireli. Era vakabulai kina mai vei ira na kedra meca.\nNa iVola i Esiteri.\nEsiteri Yaca ena iVolatabu\nE veivakabulai vakacava na yaloqaqa i Esiteri? Tabaka na yaca ena iVolatabu qai vuli ena ivakaraitaki i Esiteri.\niMeli iMeli O Moatekai kei Esiteri


The Fiji Times » Vakadomobula na kaukauwa ni yaqona\nVakadomobula na kaukauwa ni yaqona\nNA gauna oqo, e sa vakadomobula na gunu yaqona era kitaka tiko na cauravou, ka oka kina e so na goneyalewa e na noda veikorokoro.\nE kaya ko Nasio Nayacarogo, na turaga yabaki 70, ka i Liuliu ni Yavusa e na koro ko Naraviravi e na tikina ko Tokaimalo, ena yasana o Ra, ni gauna ni nodra bula vaka cauravou e dua na gauna e na bau guiguilecava dredre, ka ni se rogoci ga e dua na domo e na loma ni koro.\n“Ia ni kua dau levu na gauna ni da qai yadra mai na mataka lailai, eda na raica nira se qai kakasivi mai na cauravou ni se qai maca mai e na dua na bameti, ” e kaya.\nE kaya o Nayacarogo ni oya sara ga na vuna eda bera tiko kina vakalevu na i Taukei e na gauna oqo.\n“Kevaka me da gunuva vakavuku na yaqona, me vaka era dau vakayacora na neimami qase e na gauna e liu, au vakabauta ni na sega sara ga ni dua e leqa.\n“Era na vuca ga na kakana, ka vakakina na vuata e na dui vuna, ka sautu na noda koro e na veika vinaka, ka kena i lutua ni na kaukauwa na noda vei rogorogoci, ka vakakina na noda vei rokorokovi, ” e kuria.\n“Na gauna keimami se bula donuya mai e na yabaki 1945 ki na 1954, e sa dua dina na gauna taleitaki duadua vei keimami na gone e na gauna oya ni keimami dau solesolevaki vakoro e na veigauna kece.”\nKuria ni sega vakadua ni dua na cauravou e beca na lewa ni vanua, kevaka e dua e na beca, e sa na la’ki kau mai e na vale ni soqo, ka qai kuitalaki koya e dua na turaga, ka sa nona i tavi sara tuga na veivakanakuitataki.\nTomana e na nona kaya ni gauna e dau vakayacori kina na Bose Vakoro, era na dau gunu yaqona ga na turaga ni vanua, ka ra qaravi yaqona na cauravou, ia, era sega vakadua ni dau gunuva na yaqona, ka nodrai tavi ga na veiqaravi.\nE vakamacalataka o Nayacarogo ni ra sa dau vakasisinaitaka vei ira na nodratoun qase na yaqona me rawa ni maca totolo, me ra la’ki vakacegu na cauravou, me rawa ni qaravi tale na i tavi e na siga ka tarava.\nTomana o Nayacarogo ni ka kece e caka e nakoro, e ra vakaitavi sara ga kina na lewe ni koro, me vaka na were vakoro, na i teitei ni koro, na sasamaki , na kena tara e dua na vale kei na vuqa tale.\n“Au dau vakasamataka ni gauna era dau cuki kina na neimami qase, era na kelia ga na qele, ra qai viritaka mai muri, ia, o ira na tinai keimami, era sa dau taura tu yani e yadua na kau me ra vuruka sara tiko vaka matailalai na qele oya,” e kaya.\nE kaya o Nayacarogo ni gauna oya e se sega kina na gaunisala me vaka e ra sa sotava tu e na gauna nikua, ia, na kakana e vuca ga e nakoro, ka ra sega vakadua ni leqa e na kakana kei na yaqona.\nTomana ni ra dau vakavodoki ki na ose na taga tavioka, na taga dalo, ka vakakina na taga yaqona e na gauna era la’ki volivolitaki kina ki na makete e Tavua.\n“Keimami dau lako e na yakavi siga, la’ki moce e na dua na delana ka voleka ki Tavua.\n“Sa dau rairai vinaka dina ni sa waqawaqa tu na buka e na dela ni delana, ka vica toka na i binibini, oya ni dua na i binibini buka, dua na matavuvale.\n‘Keimami dau vakayakavi toka ga e na yasa ni binibini buka, ka dau vakaororgo i tukuni vei ira na qase, ka sega ni vakila ni sa kabulu na matai keimami, ni sa tawa vinaka tu na kete,” e kaya.\nIa, na gauna ga e kida mai kina na rarama, era sa vakavodoka na nodra kako vei ira na ose, ka veituitui sobu yani ki Tavua.\nKuria o Nayacarogo ni gauna ga e sa oti kina na i voli, e sa na voli sara na suka, masima, masese kei na so na kakana, me sa ia lesu tale na i lakolako ki nakoro, ka sega tale ni qai moce e na delana.\nE kaya o Nayacarogo ni dau vakatoka oya na nodra parokaramu na lewe ni koro e na vei siga Vakaraubuka.\nTomana ni gauna e liu e ra dau tea na pinati, na raisi e na yasa ga ni nodra koro, ka ra qai vodo ose taka sobu mai na taga raisi me mai qaqi sara yani Barotu ka bau vakatoka ga oya na kena yawa.\nKuria o Nayacarogo ni gauna e sa qaqi oti kina na raisi, era sa qai vakaleleca cake tale na ose ki nodratou koro me ra la’ki wase na lewe ni koro.\n“Oya gona na veilomani ka ra dau vakayacora tiko na neimami qase e na gauna e liu, ka sega ni vakabibitaki na i lavo, me vaka e da sa vakayacora tiko e na gauna oqo, ” e kaya.\nTomana o Nayacarogo ni vakatautauvatana na bula e sotava mai e na gauna ni nona cauravou, kei na veika e raica tiko e na nodratou loma ni koro e na gauna oqo, e sa veiyawaki sara ga na kena duidui.\n“Baleta beka na vei lawa vou era bulia tiko na dau buli lawa e na gauna oqo” e taroga.\nSa nuitaka tiko o Nayacarogo ni na vakadaberi tale na Mataveilewai i Taukei me rawa ni kaukauwa tale kina na lawa e nakoro, me vaka e vola toka mai e na Na i Lalakai o Ratu Isireli Vesikula e na nona dau veibulagoci tiko mai vei keda na lewe i Viti e na veimacawa.\nTinia na nona i talanoa o Nayacarogo e na nona vakavinavinakataka na matanitu e na veivuke e sa yaco tiko yani e na nona koro me vaka na kakana, ka nuitaka tiko ni na so tale yani na nodratou valelaca, me vaka ni lewe levu na matavuvale, era se cili tikoga e na nodratou valenisoqo e na gauna oqo.


Mereoni Banokonoko. - Matavuvale Network\nPosted by Kilo Alpha Sierra Alpha MATAIRI on October 28, 2013 at 3:28pm\n29 - 31 – Era lewe vuqa na Yalewa era sai valavala vinaka, ia ko iko ko sa uasivi cake vei ira kece ga. A ka lasu na saweka ka sega ni yaga na mata vinaka ia na Yalewa sa rerevaki Jiova ena vakacaucautaki. Solia vei koya na vua ni ligana, ia me vakacaucautaki ko koya mai na matamata ni koro ena vuku ni nona cakacaka.\nNana, Taumada au tu ena vuku ni vuvale meu vakavinavinakataka na kalou e na nomu bula. E dua na tina Vinaka, dau Loloma, dau Loma Soli, dau Cakacaka, dau Gugumatua, dau Vosota, dau Yalo Vinaka ka dau Masu.\nNa nomu Bula edau vei maroroi, dau veivakauqeti, ka dau I dusidusi ni toso. O dau vakarautaka mai na kakana me keimami dau kana kina ena veisiga, o ni dau ni vakasaqa, dau vakarautaka na neimami sulu me keimami daramaka , o ni dau ni culacula. O ni vakarautaka na ibe me keimami davo kina, o ni dau ni talitali, o ni dau vakarautaka nai coi me keimami kana kina, o ni dua ni siwa ka dau ni qoli. O ni dau ni ka kece ga e rawati kina na bula. O ni qaravi keitou na gone vata kei Tata, mai qaravi ira na luvei keimami, makubui keimami, kei ira na wati keimami. Ni dau qaravi ira talega na vulagi kei na dui kaikai keitou kauta mai vale.\nE daidai keimami sana vakakila na lala ni veimaroroi ena masu. O dau masulaki keimami tu siga kei na bogi. Vinakavakalevu ena yadrayadra vaki ena masu.\nIsa! sa na oti tale ga na "Please Call Me" dau veivakataqaya taki drau dau cakava tiko mai kei Dilo.\nAu vakavinavinaka vei kemudou kece na tuakaqu kei na taciqu ena nomudou dau qaravi nana tu. Au via cavuta talega na noqu vakavinavinaka ena vanua e drodro mai kina na meitou wai ni sucu ena vanua ko Vusa Ratu. Vinakavakalevu nai yau talei ka susu mai ena dua na vanua sautu na Loloma. Vinaka vakalevu vei kemudou na Kuku, Nau, Nana, Momo mai Vanuavou kei Togaviti.\nAu vakavinavainaka ena yavusa o Saqani ena nodra dau mai maroroi dokai voli na nodra bula na marama era vakatubu kawa ena nodatou vanua. Vakavinavinaka ena lotu, Turaga na I Talatala Qase, Vaktawa, Qase ni Koro, ena na nomuni vukea na nona tubu cake vakayalo o Nana.\nEna vukui Nana, keitou kere veivosoti ena vukena kevaka e tu na nona malumalu se vakamosia tu na yalomuni, keitou sa kerea na nomuni veivosoti kei na veisereki me gole o Nana ena vakacegu.\nVinakavakalevu na Loloma, na veisusu Nana, Moce mada me nomuni na Vakacegu ni Turaga.\nTolo Rarabeci Vakacautadra\nComment by Tevita Gukibau on October 28, 2013 at 10:00pm\nTHAT WAS A VERY POWERFUL TESTIMONY @ TRV,,,KE VAKAOQO NA NANA KECE ,,SA TUBU GA NA SAUTU NA MARAU KEI NA VINAKA,VERY TOUCHING INDEED,,GB ,,\nComment by Kilo Alpha Sierra Alpha MATAIRI on October 28, 2013 at 3:35pm\nVinaka Na levu....