O Cei e iVakadinadina i Jiova?”—iTukutuku Dina kei na iTukutuku Lasu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Luvale Macedonian Malagasy Maltese Myanmar Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Quechua (Ayacucho) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tatar Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Vietnamese Waray-Waray Xhosa Zulu vakaViti\nOni dau raica na neimami cakacaka vakaitalatala. Oni rairai wilika na veika me baleti keimami ena so na itukutuku se rogoca nodra veitalanoa eso tale. Ia e vakacava sara mada na levu ni ka oni kila me baleti keimami na iVakadinadina i Jiova?\nDigia na kena e dina se lasu.\nKeimami lotu vaKarisito.\nKeimami vakabauta ni se qai vica ga na udolu na yabaki na kena buli na lomalagi, vuravura kei na veika bula tale eso.\nKeimami sega ni vakabauti ira na vuniwai.\nKeimami vakabauta na iVolatabu kece.\nKeimami vakayagataka ga na neimami ivakadewa ni iVolatabu.\nKeimami veisautaka na neimami iVolatabu me ganita na neimami vakabauta.\nKeimami sega ni dau vakaitavi ena veika e caka ena itikotiko.\nKeimami dau beci ira na vo ni veilotu.\nRaica na kedra isau ena tabana e tarava.\n1 DINA. Keimami dau saga me muri voleka na ivakavuvuli kei na ivakarau ni bula i Jisu Karisito. (1 Pita 2:21) Ia e vica na sala keimami duidui kina vei ira na lotu era kaya nira lotu vaKarisito. Kena ivakaraitaki, keimami vakavulici ena iVolatabu ni Luve ni Kalou o Jisu, e sega ni okati ena Letoluvakalou. (Marika 12:29) Keimami sega ni vakabauta ni bula tale tiko e dua na ka nida sa mate, e sega tale ga na yavu vakaivolatabu e tukuni kina ni Kalou e dau veivakararawataki me tawamudu i eli. Keimami sega ni vakabauta ni dodonu me dua na kedra icavuti na liutaka tiko na neimami cakacaka vakayalo mera cecere kina vei ira eso tale.—Dauvunau 9:5; Isikeli 18:4; Maciu 23:8-10.\n2 LASU. Keimami vakabauta ni bulia na ka kece na Kalou. Ia keimami sega ni duavata kei na levu era kaya tiko ni se qai vica ga na udolu na yabaki na buli ni lomalagi, vuravura kei na veika bula tale eso. Na vuna? Ni veisaqasaqa na nodra vakabauta kei na ka e tukuni ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki, so era kaya ni buli ena ono wale ga na siga na vuravura kei na ka bula kece e tu kina, me 24 ga na aua kece na dede ni dua na siga. Na vosa “siga” ena iVolatabu e rawa ni dusia e dua na gauna balavu. (Vakatekivu 2:4;Same 90:4) So gona vei ira na vakabauta ni se qai vica ga na udolu na yabaki na kena buli na vuravura era vakavulica sara tiko ga na vakasama qori vei ira eso tale. Ia e kaya na iVolatabu ni sa tu makawa na vuravura ni bera na ono na siga ni bulibuli. 1—Vakatekivu 1:1.\n3 LASU. Keimami dau qaravi vakavuniwai. Eso mada ga vei keimami era vuniwai me vakataki koya na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri, o Luke. (Kolosa 4:14) Ia keimami cata na veiqaravi vakavuniwai e veisaqasaqa kei na ivakavuvuli vakaivolatabu. Kena ivakaraitaki, keimami sega ni vakadonuya me soli vei keimami na dra ni vakatabuya na iVolatabu.—Cakacaka 15:20, 28, 29.\nKeimami dau qara na veiqaravi vakavuniwai e vinaka duadua, me baleti keimami kei ira na neimami vuvale. E laurai ni sa yaga raraba sara na kena dau sagai me taqomaki na dra se maroroi vinaka me kua ni levu e drodro tani ni muri na mataqali veiqaravi keimami vakadonuya na iVakadinadina i Jiova. Levu na vanua sa rawa nira vakatulewataka ga na tauvimate me kua ni soli vei ira na dra. Na vuna? Baleta ni sa kune tiko kina eso na mate, e rawa tale ga ni vakacacana na sotia ni yago, se cala na mataqali veiqaravi e caka vei ira.\n4 DINA. Keimami vakabauta ni “vakavuna na Kalou na” iVolatabu kece, qai “yaga.” (2 Timoci 3:16) E okati kina na Veiyalayalati Makawa kei na Veiyalayalati Vou, me vaka e dau kilai levu tu. Ia keimami vakatoka na iwasewase ni iVolatabu qori me iVolatabu vakaIperiu kei na iVolatabu vaKirisi. Keimami na sega kina ni tukuna ni so na tiki ni iVolatabu sa madra se sega ni yaga.\n5 LASU. Keimami dau vakayagataka e levu na ivakadewa ena neimami vuli iVolatabu. Ena vosa kece sa tu kina na iVolatabu, keimami taleitaka ga na iVolatabu Vakadewa ni Vuravura Vou ni tiko kina na yaca ni Kalou, e donu qai matata. Vakasamataka mada na vakayagataki ni yaca ni Kalou, Jiova. Ena ikau ni dua na ivakadewa ni iVolatabu, e volai kina na yacadra e le 79 nira vakaitavi ena kena vakadewataki. Ia na iVolatabu sara ga qo e vakalutuka na yaca i koya e vakavuna na kena volai—na Kalou o Jiova! E sega ni cakava qori na Vakadewa ni Vuravura Vou ni biuta tale na yaca ni Kalou ena vica vata na udolu na vanua e dodonu me tiko kina me vaka ga na kena a volai taumada. 2\n6 LASU. Na gauna keimami raica kina ni sega ni salavata na neimami vakabauta kei na ka e tukuna na iVolatabu, ena veisau tale ga na neimami rai. Nira se bera ni tekivu tabaki na iVolatabu Vakadewa ni Vuravura Vou ena 1950, keimami dau vakayagataka na vakadewa era sa tu me yavutaki kina na neimami vakabauta.\n7 LASU. E yaga vei ira e levu na neimami cakacaka vakaitalatala. Keimami sa vukei ira e levu mera biuta eso na ka era bobula tu kina, me vaka na vakayagataki vakasivia ni wainimate gaga kei na gunu. Era sa kila na wilivola kei na volavola e vica vata na udolu ena vuku ni porokaramu keimami vakayacora tiko e vuravura raraba mera vukei kina. Keimami veivuke tale ga ena gauna ni leqa tubukoso vei ira na iVakadinadina i Jiova kei ira na so tale. Keimami dau saga ena gauna va qori mera vakacegui vakayago, vakayalo tale ga o ira na vinakata dina sara tu ga na veivuke. 3\n8 LASU. Keimami dau muria na ivakasala ni iVolatabu me baleta nodra “rokovi na tamata kece” se mani lotu cava era lewena. (1 Pita 2:17, ivakadewa ni iVolatabu na Today’s English Version) Kena ivakaraitaki, keimami le vica vata na udolu ena so na vanua, ia keimami sega ni uqeti ira na veiliutaki vakapolitiki se cikevi ira na daubulilawa mera vakadredretaka se vakatabuya na nodra cakacaka na matalotu tale eso. Sega tale ga ni keimami saga me vakadonui na lawa me vakaukauataka na kena muri ena itikotiko na neimami vakabauta se rai vakalotu. Ia keimami marautaka ga na cakava na ka vei ira eso tale, me vaka na neimami dau marautaka na ka era cakava me baleti keimami.—Maciu 7:12.\nNa ulutaga qo e digitaki mai ena neimami website vakadonui, na jw.org. Ke o via kila eso tale na ka, rai ena BALETI KEIMAMI > TARO E TAROGI WASOMA.\n^ 1. Ena vuku ni veika qori, keimami sega ni saqata na vakabauta vakasaenisi e dikevi kina ni sa yabaki vica vata na bilioni na vuravura, me vaka era dau cakava o ira era kaya ni se qai vica ga na udolu na yabaki na kena buli na lomalagi, vuravura kei na veika bula tale eso.\n^ 2. E dua tale na ka e vakasakiti kina na Vakadewa ni Vuravura Vou: E sega ni saumi. Era rawa gona ni wilika kina e vica vata na milioni na iVolatabu ena nodra vosa sara ga ni sucu. Sa tabaki na Vakadewa ni Vuravura Vou ena rauta na 130 na vosa. O rawa mada ga ni wilika ena Internet ena www.jw.org.\n^ 3. Dua na sala keimami vakayagataka kina na cau oya na kena vakarautaki na veivuke vei ira na vakalolomataki ena leqa tubukoso. (Cakacaka 11:27-30) Nira sega ni saumi na vakaitavi ena cakacaka qori, na ilavo e soqoni e vakatabakidua sara ga me ka ni veivuke, sega ni kena inaki me dua e saumi kina.\niMeli iMeli Na Cava Oni Kila me Baleti Keimami na iVakadinadina i Jiova?


E VALE - Boson\nE rawa ni caka na ivoli taucoko. E rawa ni o vakuria na nomu maka ni veivoli ki na ivoli, pakete, kadi ni vakavinavinaka kei na tikidua.\niYaya ni rawa ka e tiko kina na iyawake laser, rawa ni o rawata ena 3-5 siga ni cakacaka. Veicuraki na ivoli, vakau ena 7-20 siga.\nEda vakarautaka e dua na veiqaravi lalai ni volitaki volinivola me levei kina na leqa ni ivoli,Sa rawa mo biuta na ota lailai mo vakatovotovotaka na vakalelewa.\nEda na vakayagataka vakadodonu na matanitu e vuravura me da taqomaka kina na noda rawa ka vakabisinisi.\nPatents & Test report\niOloolo ka droinitaki mai na ivakarau ni vakabisinisi ena gauna e yaco mai kina pausi, sa ikoya na kena icakacaka ka na rawa ni tutaki se lutu kina na nomu iyaya. O na gadreva e dua na timi ni iwalewale buli me vukei iko mo veisautaka na nomu vakasama ki na kena vakatovotovotaki.\nVeiqaravi vakabisinisi e-E\nKeimami a vakarautaka e dua na veiqaravi digitaki ki na bisinisi vakabisinisi, oka kina na pepa, pakete, kadi ni vakavinavinaka, kena vakau na vanua ni veikauyaki kei na itukutuku ni vanua ni cakacaka.\nNi oti na lotu ni volivolitaki\nNa veivuke cava ga o gadreva—ena veivanua cava ga, ena gauna ga e yaco kina. Na veiqaravi ena gauna taucoko ni kena vakayagataki na nomu ivoli


Vakarua 1 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nBiubiu mai na Ulu i Orepi (1-8)\nRa lesi na iliuliu kei na turaganilewa (9-18)\nTalaidredre e Ketesa-parinea (19-46)\nRa bese ni curuma na Isireli na vanua (26-33)\nDruka nira valuti Kenani (41-46)\n1 Qo na vosa e tukuna o Mosese vei ira na Isireli kece ena vanua talasiga ena yasayasa vakaJoritani, donuya na buca dravuisiga ena mata i Sufi, ena tadrua kei Perana, Tofeli, Lepani, Eseroci, kei Tisapi. 2 E 11 na siga na ilakolako mai Orepi i Ketesa-parinea+ nira muria na sala i Ulu i Sia. 3 Ena ika40 ni yabaki,+ ena imatai ni siga ni ika11 ni vula, e vosa vei ira na Isireli* o Mosese qai kaya vei ira na ka kece e vakaroti koya kina o Jiova. 4 Qo ni sa vakadrukai Sioni+ oti o koya, na nodra tui na Amoraiti e tiko voli e Esiponi, kei Oki+ na tui Pasani e tiko voli e Aseteroci mai Etirei.+ 5 Sa qai vakamacalataka na Lawa+ qo o Mosese, ena yasayasa vakaJoritani ena vanua o Moapi, e kaya: 6 “E tukuna vei keda mai Orepi o Jiova na noda Kalou, ‘Sa dede sara na nomuni tiko ena veiulunivanua+ qo. 7 Ni biubiu, ni lako ina nodra veiulunivanua na Amoraiti+ kei na veivanua voleka ena Arapa,+ na veiulunivanua, na Sefila, na Nikepi, kei na veibaravi,+ na nodra vanua na kai Kenani kei Lepanoni*+ me yaco sara ina uciwai levu, na uciwai na Uferetisi.+ 8 Raica, au sa biuta tu qo e matamuni na vanua. Ni lako yani ni lai taukena na vanua a bubuluitaka o Jiova vei ratou na tukamuni, vei Eparama, vei Aisake,+ kei Jekope,+ ni na solia vei ratou kei na nodratou kawa.’+ 9 “Au qai tukuna vei kemuni ena gauna oya, ‘Au sa sega ni rawa ni liutaki kemuni duadua.+ 10 O Jiova na nomuni Kalou sa vakalevutaki kemuni, ia na kemuni levu nikua sa vaka na kalokalo ni lomalagi.+ 11 Me vakalevutaki kemuni+ vakaudolu o Jiova na nodra Kalou na tukamuni me vaka na kemuni le levu, me qai vakalougatataki kemuni me vaka ga sa yalataka vei kemuni.+ 12 Au na vosota duadua tiko ga vakacava na icolacola bibi me baleti kemuni kei na nomuni icolacola, kei na nomuni veiba?+ 13 Digia mai na nomuni yavusa eso era vuku, nuitaki qai turaga yalomatua, au na qai lesi ira mera iliuliu vei kemuni.’+ 14 Oni kaya vei au, ‘E vinaka na ka o tukuna me keimami cakava.’ 15 Au kauti ira mai na nomuni turaga ni yavusa, era vuku qai yalomatua, au qai lesi ira mera iliuliu vei kemuni, mera iliuliu ni veiudolu, iliuliu ni veiyadrau, iliuliu ni veiyalimasagavulu, iliuliu ni veiyatini, kei ira na turaga lalai ena nomuni yavusa.+ 16 “Ena gauna oya au vakaroti ira na nomuni turaganilewa,‘Ni oni rogoca e dua na kisi ena kedra maliwa na tacimuni, moni vakataulewa vakadodonu+ ena kedrau maliwa e dua na tamata kei na tacina se vei koya e tiko vulagi.+ 17 Moni kua ni veitovaki ni oni vakataulewa.+ Moni rogoci ira na vetaira me vaka ga na nomuni rogoci ira na vetaicake.+ Moni kua ni rerevaka na tamata,+ ni nona na Kalou+ na vakataulewa, ia ke sa rui kisi dredre vei kemuni, moni kauta mai vei au, au na qai rogoca.’+ 18 Ena gauna oya, au vakavulica vei kemuni na ka kece moni cakava. 19 “Eda biubiu sara mai Orepi da qai lakova taucoko yani na vanua talasiga+ vakaitamera qai vakarerevaki, oni a raica nida se qai lako yani ena nodra veiulunivanua na Amoraiti,+ me vaka e vakaroti keda kina o Jiova na noda Kalou, eda yaco sara i Ketesa-parinea.+ 20 Au qai kaya vei kemuni, ‘Oni sa yaco mai ena nodra veiulunivanua na Amoraiti, e solia vei keda o Jiova na noda Kalou. 21 Raica, sa solia tu vei kemuni na vanua qo o Jiova na nomuni Kalou. Ni lako cake, ni lai taukena, me vaka sa tukuna vei kemuni+ o Jiova, na nodra Kalou na tukamuni. Ni kua ni rere se domobula.’ 22 “Ia oni a torovi au kece mai qai kaya, ‘Meda tala eso na tagane mera liu vei keda mera lai raivanua, mera qai mai tukuna na sala cava meda muria, kei na mataqali koro eda na donuya.’+ 23 E rogo vinaka vei au na vakatutu qo, au mani digia e 12 na nomuni tagane mai na yavusa+ yadua. 24 Eratou biubiu qai gole cake ina veiulunivanua+ yaco sara ena Buca* o Esikoli, ratou lai yamata kina. 25 Eratou taura eso na vuata ni vanua qai kauta lesu mai vei keda, ratou qai mai kaya, ‘Na vanua e solia vei keda o Jiova na noda Kalou e vinaka.’+ 26 Ia oni bese ni lako cake, oni qai talaidredre ena ivakaro i Jiova na nomuni Kalou.+ 27 Oni vosavosa tiko ena nomuni valelaca ni oni kaya, ‘Sa cati keda o Jiova, qai kauti keda laivi mai na vanua o Ijipita me soli keda vei ira na Amoraiti mera vakawabokotaki keda. 28 Na vanua vakacava eda lako tiko kina? Sa vakayalolailaitaki+ keda* na nodratou vosa na tacida ni ratou kaya, “Era tamata qaqa ra qai babalavu vei keda, na nodra koro tale ga e koro lelevu qai vakabai me yaco sara i lomalagi,*+ keitou raica tale ga e kea na luvedra na Anakimi.”’+ 29 “Au mani kaya vei kemuni, ‘Ni kua ni domobula se rere ena vukudra.+ 30 O Jiova na nomuni Kalou ena liu vei kemuni, ena vala tale ga ena vukumuni,+ me vaka ga e cakava mai Ijipita ni oni rai+ sara tu ga. 31 Oni raica tale ga na nona roqoti kemuni voli ena vanua talasiga o Jiova na nomuni Kalou, me vaka ga nona roqoti luvena tagane e dua na tama, ena vanua kece oni lakova me yacova na nomuni lako mai na vanua qo.’ 32 Se mani cava e yaco, oni sega ga ni vakabauti Jiova na nomuni Kalou,+ 33 e liu tiko vei kemuni me raica na vanua moni keba kina. Ena bogi e rairai mai ena duru bukawaqa, ena siga e rairai mai ena duru o, me vakaraitaka vei kemuni na sala moni lako+ kina. 34 “Ena gauna kece qori e rogoca o Jiova na ka oni tukuna tiko, e cudru o koya qai bubuluitaka,+ 35 ‘E sega ni dua vei ira na tagane mai na itabatamata ca qo ena raica na vanua vinaka au a bubuluitaka meu solia vei ira na tamamuni,+ 36 vakavo ga o Kelepi na luvei Jifune. Ena raica o koya, au na qai solia vei koya kei ira na luvena na vanua a lai butuka tu, ni a muri Jiova ena lomana taucoko.*+ 37 (Bau cudruvi au tale ga o Jiova ena vukumuni, ni kaya, “O iko tale ga o na sega ni lako i kea.+ 38 Ia o Josua na luvei Nuni, o koya e dau tu e matamu,+ ena curuma na vanua.+ Mo vakaukauataki koya,*+ ni na liutaki Isireli yani me lai taukena.”) 39 O ira tale ga na luvemuni oni a tukuna nira na itokinivalu+ kei ira na luvemuni era se sega ni kila na ka vinaka kei na ka ca nikua, o ira qori era na curu kina, au na solia vei ira na vanua oya mera taukena.+ 40 Ia o kemuni, moni lesu tale, ni biubiu moni lako ena vanua talasiga ena gaunisala donuya na Wasa Damudamu.’+ 41 “Oni qai kaya vei au, ‘Keimami sa valavala ca vei Jiova. Keimami sa na lako cake qo me keimami lai vala, me vaka ga na ka e vakaroti keimami kina o Jiova na neimami Kalou!’ Oni mani dara kece na nomuni iyaragi ni valu, ni qai nanuma ni na rawarawa ga na cabe ina ulunivanua.+ 42 Ia a kaya vei au o Jiova, ‘Tukuna vei ira: “Moni kua ni lako cake moni lai vala, niu na sega ni tiko kei kemuni.+ Ke oni cakava qori, oni na druka vei ira na kemuni meca.”’ 43 Au mani vosa vei kemuni, ia oni sega ni vakarorogo. Oni talaidredre ga ena ivakaro i Jiova, ni qai sasaga cake ena viavialevu ina ulunivanua. 44 Era qai siro mai mera tavaki kemuni na Amoraiti era vakaitikotiko ena ulunivanua oya, ra qai cemuri kemuni laivi me vakataki ira na oni, era vakavuna moni veiseyaki i Sia yaco sara i Orima. 45 Oni mani lesu mai qai tagi ena mata i Jiova, ia e sega ni bau rogoci kemuni o Jiova, se me kauaitaki kemuni. 46 Oya na vuna oni a tiko ga kina e Ketesa ena gauna kece oya.\n^ Kena irairai, qo na veiulunivanua e Lepanoni.\n^ Se “ena Waimaca.”\n^ Ipe., “vakavuna me waicala na utoda.”\n^ Oya nira vakabai cecere.\n^ Ipe., “vakaoti, taucoko.”\n^ Se rawa ni, “na Kalou sa vakaukauataki koya.”


O na Yalorawarawa ni Wawa ena Vosota?—Jemesa 5:8 | Vulici\n“Moni vakaraitaka tale ga na vosota.”—JEME. 5:8.\nSERE: 114, 79\nNa cava e okati ena noda vosovoso?\nNa cava e vukei ira na tagane kei na yalewa ena gauna makawa mera yalorawarawa ni waraki Jiova?\nRau vakaraitaka vakacava o Jiova kei Jisu na yalorawarawa ni rau wawa tiko?\n1, 2. (a) Na cava e rawa ni vakavuna meda taroga: “Me vakacava na kena dede”? (b) E rawa ni uqeti keda vakacava nodra ivakaraitaki na dausokalou yalodina ena veigauna sa oti?\n“ME VAKACAVA na kena dede?” Qori na taro rau taroga na parofita yalodina o Aisea kei Apakuki. (Aisea 6:11; Apak. 1:2) Ni vola tiko na ika13 ni Same o Tui Tevita e taroga tale ga vakava: “Ena vakacava na dede?” (Same 13:1, 2) Na noda Turaga mada ga o Jisu Karisito e taroga na taro qori nira sega ni vakabauta na vakarogoci koya tiko. (Maciu 17:17) Eda na sega gona ni kurabuitaka ke da taroga tale ga qori.\n2 Na cava e rawa ni vakavuna meda taroga: “Me vakacava na kena dede”? De dua e caka tiko vei keda eso na ka tawadodonu. Se da vosota tiko na bula vaqase kei na tauvimate vaka kina na veilecayaki ni bula ena “iotioti ni veisiga” qo e ‘levu kina na ka dredre.’ (2 Tim. 3:1) Se vakaocai keda na nodra rai cala eso. Se mani cava e vakavuna, e veiuqeti nida kila nira taroga tale ga na taro va qori o ira na dausokalou yalodina i Jiova ena veigauna sa oti ra qai sega ni cudruvi kina!\n3. Na cava ena vukei keda ni dredre na bula?\n3 Na cava ena vukei keda meda vosota na ituvaki dredre va qori? E uqeti vakalou o Jemesa na taci Jisu vakacabecabe me vakayaloqaqataki keda: “O koya gona, moni vosota tiko ga raveitacini me yacova ni sa tiko na Turaga.” (Jeme. 5:7) Io e bibi vei keda kece na vosota. Ia na cava meda cakava?\nNA CAVA NA VOSOVOSO?\n4, 5. (a) Na cava e okati ena noda dau vosota? (b) E vakatauvatana vakacava o Jemesa na sala eda vakaraitaka kina na vosota? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n4 E tukuni ena iVolatabu ni vosovoso e dua na itovo e okati ena vua ni yalo tabu; ke sega na veivuke ni Kalou, eda na sega ni yacova na tamata ivalavala ca na ivakatagedegede ni vosota e vinakati. Na itovo qo e isolisoli ni Kalou, eda na vakaraitaka gona noda lomani koya nida dau vosota. E vakaraitaka tale ga nida lomani ira eso tale. Na vosota e vaqaqacotaka na ivau ni loloma, ke sega ena luluqa. (1 Kor. 13:4; Kala. 5:22) Na vosovoso e okati kina eso tale na itovo vaKarisito. Kena ivakaraitaki, eda na vosota eso na ituvaki dredre nida saga me donu tiko ga noda rai. (Kolo. 1:11; Jeme. 1:3, 4) E okati tale ga kina noda vosota noda rarawa, da sega ni sauma na ca qai dei tiko ga se mani cava e yaco. E veiuqeti kina na iVolatabu meda yalorawarawa ni wawa tiko ga. E vakabibitaki na mataqali vosota va qori ena Jemesa 5:7, 8. (Wilika.)\n5 Na cava meda yalorawarawa kina ni waraki Jiova? E vakatauvatana o Jemesa na keda ituvaki kei na dua na dauteitei. Ena teitei vakalevu, ia ena sega ni lewa na draki se na tubu ni nona itei. Ena sega ni rawa ni vakatotolotaka na kena gauna. Ena wawa tiko ga ena vosota me tamusuka na “vuanikau talei ni vanua.” E va tale ga qori na keda ituvaki, eda sega ni lewa rawa eso na ka nida waraka tiko na vakayacori ni yalayala i Jiova. (Mari. 13:32, 33; Caka. 1:7) Me vaka ga na dauteitei, ena vinakati meda wawa ena vosota.\n6. Na cava eda rawa ni vulica vua na parofita o Maika?\n6 Na keda ituvaki nikua e tautauvata vinaka kei ira na bula ena nona gauna na parofita o Maika. A bula donuya na veiliutaki ni tui ca o Easi, na gauna e takalevu sara tu ga kina na veidabui, ra qai ‘kenadau ena caka ca’ na tamata. (Wilika Maika 7:1-3.) E kila o Maika ni na sega ni veisautaka rawa na ituvaki qori. Na cava ena cakava? E kaya: “O yau, au na rai tiko ga vei Jiova. Au na waraka tiko ga na Kalou na noqu ivakabula. Ena rogoci au na noqu Kalou.” (Maika 7:7) Me vakataki Maika, ena vinakati meda ‘wawa tiko ga.’\n7. Na cava tale meda cakava nida waraka tiko na vosa ni yalayala i Jiova?\n7 Ke da vakabauta me vakataki Maika, eda na yalorawarawa ni waraki Jiova. Na keda ituvaki e sega ni vakataki koya na kaivesu e waraka tiko me totogi mate. E vakasaurarataki me wawa, ia e sega ni rai vakanamata ena kena itotogi. E duidui sara na keda ituvaki! Eda yalorawarawa ni waraki Jiova nida kila ni na vakayacora nona vosa ni yalayala me vakalougatataki keda ena bula tawamudu ena kena gauna donu, e veiganiti tale ga! Koya gona eda na “vosota kina na ka kece ena vosovoso kei na marau.” (Kolo. 1:11, 12) Ke da vosakudrukudru da qai vakaveveku mata ni sega ni yavala totolo o Jiova, ena sega ni taleitaka.—Kolo. 3:12.\nIVAKARAITAKI VINAKA NI VOSOTA\n8. Na cava meda nanuma tiko nida vakasamataki ira na dausokalou yalodina ena gauna makawa?\n8 Eda na yalorawarawa ni wawa nida vakasamataki ira na dausokalou yalodina ena gauna makawa era waraki Jiova ena vosota me vakayacora na nona yalayala. (Roma 15:4) Ena vinaka meda nanuma na balavu ni gauna era yalorawarawa tiko kina ni wawa, kei na nodra vakalougatataki nira vosota.\nA wawa tale me vica vata na yabaki o Eparama me rau qai sucu na makubuna o Iso kei Jekope (Raica na parakaravu 9, 10)\n9, 10. E vakacava na dede ni nodrau waraki Jiova tiko o Eparama kei Sera?\n9 Vakasamataki Eparama mada kei Sera. Rau maliwai ira “na taukena na vosa ni yalayala ni Kalou ena vuku ni nodra vakabauta kei na vosovoso.” E tukuni ena iVolatabu “ena nona vosovoso voli o Eparama,” e qai rawata na vosa ni yalayala ni na vakalougatataki koya o Jiova, e vakalevutaka tale ga na nona kawa. (Iper. 6:12, 15) Na cava me vosovoso tiko ga kina o Eparama? Baleta ni na taura na gauna na kena vakayacori na vosa ni yalayala. E qai vakayacori nodrau veiyalayalati o Jiova kei Eparama ena ika14 ni Naisani, 1943 B.G.V. Qori na gauna erau takosova kina kei Sera na Uciwai na Uferetisi, rau qai curuma na Vanua Yalataki. Oti sa qai wawa tale tiko o Eparama me 25 na yabaki ni bera ni sucu na luvena o Aisake ena 1918 B.G.V., e wawa tale me 60 na yabaki me qai sucu na rua na makubuna o Iso kei Jekope ena 1858 B.G.V.—Iper. 11:9.\n10 E vakacava na levu ni vanua e taukena o Eparama? E tukuni: “E sega ni solia vua [o Jiova] e dua na ka ena vanua qo me nona ivotavota [o Eparama], sega mada ga ni dua na tikina lailai, e yalataka ga ni na qai solia vua me nona ivotavota, vei ira tale ga na nona kawa, dina ni se sega ni vakaluveni.” (Caka. 7:5) Ni oti tale e 430 na yabaki nona takosova na Uferetisi o Eparama, sa qai kilai me dua na matanitu o ira na nona kawa mera taukena na vanua yalataki.—Lako 12:40-42; Kala. 3:17.\n11. Na cava e yalorawarawa kina o Eparama ni waraki Jiova? E vakalougatataki vakacava na nona vosota?\n11 E yalorawarawa ni wawa o Eparama, ni yavutaki nona vosota ena nona vakabauti Jiova. (Wilika Iperiu 11:8-12.) E marau ni wawa o Eparama, ia e sega ni raica na kena vakayacori taucoko na vosa ni yalayala. Vakasamataka mada nona marau ni sa na vakaturi ena parataisi e vuravura. Ena kurabui ni rogoca na levu ni itukutuku e tu ena iVolatabu me baleti koya kei ira na nona kawa. * Vakasamataka na nona marau me qai kila nona itavi bibi ena vakayacori ni inaki i Jiova ena vuku ni kawa yalataki! Macala ga ni na qai kila ni sega ni matewale nona wawa tu vakadede.\n12, 13. Na cava e vosota tiko kina o Josefa, na itovo talei cava e vakaraitaka?\n12 E yalorawarawa tale ga ni vosota tiko o Josefa, na makubui Eparama vakarua. E caka vua e vica na veika tawadodonu. Kena ivakaraitaki, ratou volitaki koya vakabobula na tuakana ni se qai yabaki 17. Oti qai beitaki vakailasu ni via kucuvi wati nona turaga, mani vesu ena kaukamea e valeniveivesu. (Vkte. 39:11-20; Same 105:17, 18) E vaka me totogitaki tu ga ena veika dodonu e cakava, sega ni vakalougatataki. Ia ni oti e 13 na yabaki, e veisau ga vakatotolo na kena ituvaki. E sereki mai valeniveivesu, qai lesi me taravi vei Fero ena veiliutaki e Ijipita.—Vkte. 41:14, 37-43; Caka. 7:9, 10.\n13 Vakacava e cudruvaka o Josefa na veika tawadodonu e caka vua? Sa sega kina ni nuitaka na Kalou o Jiova? Sega. Na cava e vukei koya me wawa tiko ena vosota? Na nona vakabauti Jiova. E raica na kaukaua ni ligai Jiova ena veika e yaco. Dikeva qori ena ka e tukuna vei ratou na tuakana: “Dou kua ni rere. O yau na isosomi ni Kalou? De dou a nakita mo dou vakaleqai au, ia a nona inaki na Kalou me tini vinaka, mera vakabulai tale ga e levu, me vaka e sa cakava tiko nikua.” (Vkte. 50:19, 20) E kila o Josefa ni sega ni matewale nona wawa.\n14, 15. (a) Na cava e vakasakiti kina na vosota i Tevita? (b) Na cava e vukei koya me wawa tiko ga ena vosota?\n14 E levu tale ga na veika tawadodonu e sotava o Tui Tevita. A lumuti koya o Jiova ni se cauravou me nodra tui na Isireli, ia e wawa tale tiko o Tevita me rauta ni 15 na yabaki me qai buli me tui ena nona yavusa. (2 Sam. 2:3, 4) Donuya na gauna qori, a cemuri koya tiko na tui tawayalodina o Saula, ni via vakamatei koya. * E mani veidroyaki tu kina o Tevita, so na gauna e lako sara tu ina dua tale na vanua, se vuni ena loma ni qara ena vanua talasiga. Na gauna mada ga sa vakamatei kina o Saula ena ivalu, e wawa tiko o Tevita me vitu tale na yabaki me qai veiliutaki vakatui me lewa na matanitu kece e Isireli.—2 Sam. 5:4, 5.\n15 Na cava e yalorawarawa kina o Tevita me wawa tiko ena vosota? E vakamatatataka qori ena Same vata ga a taroga kina vakava: “Ena vakacava na dede?” Qo na ka e kaya: “O yau, au vakararavi ina dei ni nomuni loloma, ena marau vakalevu na lomaqu ena nomuni veivakabulai. Au na sere vei Jiova, ni sa vakaicovitaki au vakalevu o koya.” (Same 13:5, 6) E nuitaka o Tevita na dei ni loloma i Jiova. E marau ni vakanamata ina nona veivakabulai, qai dau vakasamataka na nona vakaicovitaki koya o Jiova. Io e raica o Tevita ni sega ni matewale nona wawa.\nMe baleta na noda dau vosota, e sega ni namaka o Jiova meda cakava e dua na ka ena sega ni via cakava o koya\n16, 17. Rau ivakaraitaki vinaka vakacava o Jiova kei Jisu ena nodrau yalorawarawa ni wawa tiko?\n16 Me baleta na noda dau vosota, e sega ni namaka o Jiova meda cakava e dua na ka ena sega mada ga ni cakava o koya. E ivakaraitaki vinaka duadua ena nona dau yalorawarawa ni wawa. (Wilika 2 Pita 3:9.) Sa vica vata na udolu na yabaki nona waraka tiko me vakadodonutaka na ile a vakalewai kina ena were o Iteni. E “wawa tiko ga ena vosota” qai ‘waraka tiko’ na gauna me vakalagilagi kina na yacana. Ena sega ni tukuni rawa ena gauna qori na veivakalougatataki eda na marautaka.—Aisea 30:18.\n17 E yalorawarawa tale ga ni wawa tiko o Jisu. E yalodina tiko ga ni vakatovolei e vuravura, qai cabora na yaga ni nona isoro ni veivoli ena 33 G.V., ia e wawa tiko mada me yacova ni veiliutaki ena 1914. (Caka. 2:33-35; Iper. 10:12, 13) Era na qai vakarusai kece na kena meca ni sa cava na Duanaudolu na Yabaki ni Nona Veiliutaki. (1 Kor. 15:25) Sa dua na wawa balavu, ia eda rawa ni vakadeitaka ni sega ni matewale.\nCAVA ENA VUKEI KEDA?\n18, 19. Na cava ena vukei keda meda yalorawarawa ni wawa tiko ena vosota?\n18 E dodonu gona meda yalorawarawa ni wawa tiko, da qai vakaraitaka na vosota. Na cava ena vukei keda meda cakava qori? Kerea ena masu na yalo tabu ni Kalou. Nanuma tiko ni vosota e dua na itovo e okati ena vua ni yalo tabu. (Efeso 3:16; 6:18; 1 Ces. 5:17-19) Masuti Jiova me vukei iko mo vosota tiko ga.\n19 Nanuma tale ga na veika e yacovi Eparama, Josefa, kei Tevita, ena nodratou waraka ena vosota na kena vakayacori na vosa ni yalayala i Jiova. Eratou cakava qori ena nodratou vakabauta kei na nodratou nuitaki koya. Eratou sega ni nanumi ratou ga se na veika me ratou marautaka kina na bula. Nida vakasamataka na veika vinaka e qai yacovi ratou, eda na uqeti sara ga meda dau wawa.\n20. Na cava meda nuidei ni cakava?\n20 Eda na vakatovolei da qai vakacacani, ia meda gumatua mada ga ni “wawa tiko.” Ena so na gauna eda na tagi vei Jiova, “Kemuni Jiova, ena vakacava na [kena] dede?” (Aisea 6:11) Ena veidusimaki ni yalo tabu ni Kalou, eda na nuidei kina ni cavuta na vosa i Jeremaia: “E noqu ivotavota o Jiova, . . . oya na vuna au na waraki koya kina.”—Lele 3:21, 24.\n^ para. 11 E rauta ni 15 na wase ni Vakatekivu e vakatabakidua ena itukutuku me baleti Eparama. E 70 tale ga vakacaca nodra cavuti Eparama o ira na vola na iVolatabu vaKirisi vaKarisito.\n^ para. 14 A sega ni vakadonui Saula o Jiova ni oti toka ga e rua na yabaki nona veiliutaki, ia e vakatara me veiliutaki tiko me 38 tale na yabaki, me yacova ni mate.—1 Sam. 13:1; Caka. 13:21.\niMeli iMeli O na Yalorawarawa ni Wawa ena Vosota?


1 Tui 22 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Tui 22:1-53\nTovata o Josafati kei Eapi (1-12)\nParofisaitaka o Maikaia na druka (13-28)\nVakacalai Eapi e dua na yalo lasulasu (21, 22)\nVakamatei o Eapi e Remoci-kiliati (29-40)\nTui Juta o Josafati (41-50)\nTui Isireli o Esaia (51-53)\n22 E sega ni veivaluvaluti o Siria kei Isireli me tolu na yabaki. 2 Ena ikatolu ni yabaki e lako sobu vei tui Isireli+ o Tui Josafati+ e Juta. 3 E tukuna sara o tui Isireli vei ira na nona tamata: “Oni kila ni noda o Remoci-kiliati?+ Ia eda lomalomarua ni taura mai e liga i tui Siria.” 4 E mani tukuna vei Josafati: “O na tomani au ena ivalu i Remoci-kiliati?” E kaya sara o Josafati vua na tui Isireli: “Edaru duavata o kedaru. Era duavata na noqu tamata kei na nomu tamata. E duavata na noqu ose kei na nomu ose.”+ 5 Ia e kaya o Josafati vei tui Isireli: “Au kerea mo taroga e liu+ na vosa i Jiova.”+ 6 E kumuni ira sara na parofita na tui Isireli, e rauta ni le 400 na tamata, e tukuna vei ira: “Meu valuti Remoci-kiliati se kua?” Era kaya: “Moni lako cake, ena solia o Jiova e ligamuni na tui.” 7 E kaya sara o Josafati: “E sega tale ni dua na parofita i Jiova e tiko eke? Meda tarogi koya tale ga.”+ 8 E kaya sara na tui Isireli vei Josafati: “E vo tiko e dua me daru tarogi Jiova kina,+ ia au sega ni taleitaki koya+ ni sega ni dau parofisaitaka na ka vinaka me baleti au, na ka ca ga.+ Na yacana o Maikaia na luvei Imila.” Ia e kaya o Josafati: “Me kua ni tukuna qori na tui.” 9 E kaciva sara na tui Isireli e dua na nona vakailesilesi, e kaya: “Mo kauti Maikaia mai vakatotolo na luvei Imila.”+ 10 E dabe toka na tui Isireli kei Josafati na tui Juta ena nodrau dui idabedabe vakatui ena rara ni butu covuata ena matamata e Samaria, erau vakaisulu tale tu ga ni tui, ra qai parofisai tiko na parofita kece e matadrau.+ 11 E qai bulia o Setekaia na luvei Kinana eso na ileu kaukamea me nona, e kaya: “Qo na ka e tukuna o Jiova, ‘O na cumuti ira na kai Siria ena ka qo mo vakarusai ira.’” 12 E va tale ga qori na nodra parofisai na vo ni parofita kece, era kaya: “Moni lako cake i Remoci-kiliati moni qaqa, ena solia o Jiova e ligamuni na tui.” 13 E kaya vei Maikaia na italai a lai kacivi koya mai: “Raica! E dua ga na ka era tukuna kece na parofita vua na tui, e vinaka vua. Yalovinaka me va tale ga qori na ka o tukuna, me vinaka na ka o kaya.”+ 14 Ia e kaya o Maikaia: “Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, na ka e tukuna vei au o Jiova, au na tukuna.” 15 E qai lako o koya vua na tui, e tarogi koya na tui: “Maikaia, me keimami lai valuti Remoci-kiliati se kua?” E tukuna sara: “Moni lako cake moni qaqa, ena solia o Jiova e ligamuni na tui.” 16 E kaya na tui: “Au tukuna vakavica vei iko mo bubului mo tukuna vei au na ka dina ena yaca i Jiova?” 17 E mani kaya o Maikaia: “Au raica nira veiseyaki tu na Isireli kece ena veiulunivanua+ me vaka na sipi e sega na kedra ivakatawa. E kaya o Jiova: ‘Sa sega na nodra turaga. Mera dui lesu ena vakacegu ina nodra vale.’” 18 E kaya sara na tui Isireli vei Josafati: “Au a sega ni tukuna vei iko, ‘Ena sega ni parofisaitaka o koya na ka vinaka me baleti au, na ka ca ga’?”+ 19 E kaya o Maikaia: “Moni rogoca mada na vosa i Jiova: Au raici Jiova ni dabe toka ena nona idabedabe vakaturaga,+ era duri tu e yasana na mataivalu kece vakalomalagi ena nona imatau kei na nona imawi.+ 20 E qai kaya o Jiova, ‘O cei ena vakacalai Eapi me lako cake qai bale mai Remoci-kiliati?’ E tukuna va qo e dua, e dua tale e tukuna va ya. 21 E lako yani e dua na kabula vakayalo*+ me duri ena mata i Jiova, e kaya, ‘Au na vakacalai koya.’ E tarogi koya o Jiova, ‘O na cakava vakacava?’ 22 E kaya o koya, ‘Au na lako yani, au na dua na yalo lasulasu e gusudra na nona parofita kece.’+ E mani kaya, ‘O na vakacalai koya, o na rawai koya tale ga. Mo lako mo cakava qori.’ 23 E qai vakacuruma o Jiova e dua na yalo lasulasu ena gusudra na nomuni parofita kece,+ ia e tukuna o Jiova ni oni na leqa kina.”+ 24 E toso yani o Setekaia na luvei Kinana, e sabica na balu i Maikaia qai kaya: “E biuti au vakacava na yalo i Jiova me vosa vei iko?+” 25 E kaya o Maikaia: “Raica! O na raica ena siga o na curu kina ena rumu sara e loma mo vunitaki iko.” 26 E kaya na tui Isireli: “Dou kauti Maikaia dou soli koya vei Emoni na iliuliu ni koro kei Joasi na luvenitui. 27 Dou kaya vei rau, ‘Qo na ka e tukuna na tui: “Drau biuta na tamata qo e valeniveivesu,+ drau vakalailaitaka na kena iwasewase ni madrai kei na mena wai meu lesu mada mai ena vakacegu.”’” 28 Ia e kaya o Maikaia: “Ke oni lesu dina mai ena vakacegu, e sega ni vosa vei au o Jiova.”+ E tomana: “Moni rogoca kece na lewe ni veivanua.” 29 Rau mani lako cake i Remoci-kiliati na tui Isireli kei Josafati na tui Juta.+ 30 E tukuna sara na tui Isireli vei Josafati: “Au na vakalecaleca au na qai lako yani ina ivalu, ia o iko mo tokara na nomu isulu vakatui.” E vakalecaleca sara na tui Isireli+ qai lako ina ivalu. 31 Ia na tui Siria e vakaroti ira na 32 na turaga ni nona qiqinivalu:+ “Moni kua ni valuta e dua e lailai se levu, moni valuta ga na tui Isireli.” 32 Nira raici Josafati ga na turaga ni qiqinivalu, era kaya: “Qo dina ga na tui Isireli.” Era vuki sara mera valuti koya, e tekivu kere veivuke o Josafati. 33 Nira raica ga na turaga ni qiqinivalu ni sega ni tui Isireli oya, era suka mera kua ni muri koya. 34 Ia e vanataka wale* na nona dakaititi e dua na tamata, mani lauta na isema ni nona isulunivalu na tui Isireli. E qai kaya na tui vei koya e kauta tiko na nona qiqinivalu: “Mo vuki mo kauti au tani ena ivalu* niu sa vuetaki vakaca.+” 35 E katakata na ivalu ena siga taucoko oya, era vakaduria na tui ena loma ni kareti nira qara tiko vei ira na kai Siria. E drodrova na loma ni qiqinivalu na dra ni nona mavoa, mani mate ena yakavi.+ 36 Ni voleka ni dromu na siga e kacivaki ena keba: “Moni dui lako ina nomuni koro! Moni dui lako ina nomuni vanua!”+ 37 Sa mate na tui, e kau yani i Samaria, era qai buluta na tui e Samaria. 38 Nira savata na qiqinivalu ena tobu e Samaria, era dramica na koli na nona dra ra qai sili e kea na saqamua,* me vaka na vosa e cavuta o Jiova.+ 39 Na vo ni itukutuku me baleti Eapi, na ka kece e cakava, na vale* tabua+ e tara kei na koro kece e tara, e volai ena ivola ni itukutuku ni nodra gauna na tui Isireli? 40 E qai davo vata kei ira na tukana o Eapi,+ e veiliutaki sara o Esaia+ na luvena tagane me sosomitaki koya. 41 Ia e tui Juta o Josafati+ na luvei Esa ena ikava ni yabaki i Tui Eapi e Isireli. 42 E veiliutaki o Josafati ni sa yabaki 35, e veiliutaki e Jerusalemi me 25 na yabaki. Na yaca i tinana o Asupa na luvei Sili. 43 E muria tiko ga na ivalavala kece i Esa+ na tamana. E sega ni biuta, ni cakava na ka e donu ena mata i Jiova.+ E sega ga ni kau tani na vanua cecere, era cabora tiko ga na tamata na isoro kei na isoro kubou ena vanua cecere.+ 44 E veiyaloni tiko ga o Josafati kei na tui Isireli.+ 45 Na vo ni itukutuku me baleti Josafati, na nona kaukaua kei na nona vala, e volai ena ivola ni itukutuku ni nodra gauna na tui Juta? 46 E cemuri ira tani tale ga ena vanua na tagane saqamua ni valenisoro+ era vo tiko ena gauna i Esa na tamana.+ 47 E sega na tui e Itomi,+ e tui tiko ga e dua na vakailesilesi.+ 48 E cakava tale ga o Josafati eso na waqa ni Tasisi* me soko i Oferi me usana mai na koula,+ ia era sega ni lako nira voca na waqa e Esioni-keperi.+ 49 E kaya sara vei Josafati o Esaia na luvei Eapi: “Mera lako vata na noqu tamata kei ira na nomu tamata ena waqa,” ia e sega ni vakadonuya o Josafati. 50 E qai davo vata kei ira na tukana+ o Josafati, e bulu kei ira na tukana ena Koro i Tevita na tukana, e veiliutaki sara o Jorami+ na luvena me sosomitaki koya. 51 Ia e tui Isireli e Samaria o Esaia+ na luvei Eapi ena ika17 ni yabaki i Tui Josafati e Juta, e veiliutaki e Isireli me rua na yabaki. 52 E cakava tiko ga na ka ca ena mata i Jiova, e muria tiko ga na ivalavala i tamana+ kei tinana,+ kei na ivalavala i Jerepoami na luvei Nipati, e vakavuna mera valavala ca na Isireli.+ 53 E qaravi Peali tiko ga,+ e cuva tiko vua qai vakacudrui Jiova tiko ga na Kalou ni Isireli+ me vaka na ka e cakava o tamana.\n^ Se “agilosi.”\n^ Se “sega ni nakita.”\n^ Ipe., “keba.”\n^ Se rawa ni, “na vanua era sili kina na saqamua, era dramica na koli na nona dra.”\n1 Tui 22


The Fiji Times » E dodonu me saumi e $100,000\nE dodonu me saumi e $100,000\nE A vakataroga ko Viliame Gavoka mai na i To ni Veisaqa vua na Minisita ni Veilakoyaki se vakacava na kena saumi vakailavo vei ratou na sa takali ena basi ka a kama mai Naevuevu e Nadroga e na i ka 29 ni Okosita 2008 ka takali kina na nodra bula e 12 na pasidia mai na koro ko Natokalau mai Ovalau.\nE vakaraitaka ko Parveen Bala na Minisita ni Veilakoyaki e kaya ni kama ni basi qo mai Nadroga e dua na i tukutuku bibi vei Viti. E tomana o Bala ni 10 na pasidia e ratou a mate saraga e na gauna ni kama ena nodra via drotaka na nodra bula mai na kama ia e rua e rau qai mai cavuka na nodrai cegu e valenibula.\nE kaya ni dua na vuvale ea saumi vua e $20,000 ka vaka me na veivakameautaki vua na lewe ni vuvale ka yaco vua na leqa kei na Tabana ni Veilakoyaki ni Vanua mamaca e na 2014.\nE kaya o Bala ni sa tomani na veivaqaqai mai na LTA, Tabana ni ovisa, Tabana ni Bokobuka kei na Tabana ni ovisa mai Ositerelia. E a vakaraitaka ko Aseri Radrodro mai na i to ni veisaqa ni sa oti na vakatulewa ena mataveilewai ni dodonu me saumi kina dua na vuvale e $100,000.\nKa tomana o Radrodro ena nona tarogi Bala se cava nai naki ni saumi ni $20,000 ka sega kina ni saumi e $100,000 dua na vuvale.\nIa, e a tukuna o Bala ni dua na veidinadinati e a vakayacori mai na veivuvale ni pasidia ka ra a leqa kei na LTA ka na sega ni via vosa kina ni sa tikoga e na mataveilewai.\nE a mani vosa kina o Niko Nawaikula vei Bala me baleta na $240,000 ea kau mai na matanitu.\nE a qai sauma o Bala ni $240,000 oqo e a sauma mai na kabani ni inisua ena vuku ni LTA.\nPNA members add political weight to Pacific push to keep EEZ rights if members lose land to sea level rise\n“I am to be blamed for the violence” is echoed by every woman in court, says Justice Goundar


WILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Belgian French Sign Language Belorussian Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Danish Sign Language Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik Emberá (Catío) Emberá (Chamí) Emberá (Northern) English Esan Estonian Ewe Fante Faroese Finnish Fon French French Sign Language Ga Galician Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guambiano Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hamshen (Armenian) Hamshen (Cyrillic) Hausa Hawai’i Pidgin Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Icelandic Igbo Igede Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Jamaican Creole Japanese Japanese Sign Language Javanese Kabardin-Cherkess Kabiye Kabuverdianu Kachin Kalanga (Botswana) Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kenyan Sign Language Khakass Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Mari Marshallese Mauritian Creole Maya Mazahua Mazatec (Huautla) Mbunda Melanesian Sign Language Mexican Sign Language Mingrelian Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali New Zealand Sign Language Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Norwegian Sign Language Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Pehuenche Pennsylvania German Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Pomeranian Ponapean Poqomchi' Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Santiago del Estero) Quichua (Tena) Rarotongan Romanian Romany (Argentina) Romany (Northern Russia) Romany (Southern Greece) Romany (Vlax, Russia) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sateré-Mawé Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tamil (Roman) Tandroy Tankarana Tarahumara (Central) Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Tewe Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkish Sign Language Turkmen Tuvaluan Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Udmurt Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruguayan Sign Language Uruund Uzbek Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wichi Wolaita Wolof Xhosa Yakutsk Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nKei na watiqu o Tabitha ena cakacaka vakavunau\nTalanoataka o Andreas Golec\nVANUA: TOKALAU KEI JAMANI\nKA E KILAI KINA: SEGA NI VAKABAUTA NA KALOU\nAu sucu ena Tokalau kei Jamani ena koro o Saxony ena gauna e wase rua tu kina na matanitu. Keitou vuvale mamarau qai dauveilomani, erau vakavulici au tale ga na noqu itubutubu ena itovo vinaka. A qali tu na Tokalau kei Jamani ina veiliutaki vaKominisi, era sega kina ni raica vakabibi na lotu eso e Saxony. Au sega ni vakabauta ni bula tiko na Kalou. Rua na ivakavuvuli e veivakamuai vakalevu ena noqu bula me yacova niu yabaki 18, oya ni sega ni bula tiko na Kalou qai dodonu me tokoni na veiliutaki vaKominisi.\nAu taleitaka na veiliutaki vaKominisi ni sega kina na veivakaduiduitaki. Au vakabauta ni dodonu me wasei vakatautauvata na iyau, kua kina nira vutuniyau sara eso ra dravudravua sara eso tale. Au vakaogai au kina ena isoqosoqo ni itabagone e tokona na veiliutaki vaKominisi. Niu se qai yabaki 14, au veivuke vakalevu ena so na sasaga ena itikotiko me vaka na kena vakayagataki tale na pepa e sa biu ena benu (recycle wastepaper). Era vakaicovitaki au na vakailesilesi ni tauni e Aue ena noqu dau veivuke. Au veikilai ena gauna qori kei na so na daunipolitiki kilai levu ena Tokalau kei Jamani. Au nanuma ni sa donu na ka au vakaliuca, ena yaga tale ga ena veisiga nimataka.\nIa e yaco na veisau ena 1989, ena gauna a bale kina na ilati e wasei rau tu na Tokalau kei na ra kei Berlin (Berlin Wall). Sa malumu na veiliutaki vaKominisi ena Tokalau kei na Loma i Urope. E yaco veitaravi na leqa, au sa qai kila ni sega ni vinaka na veiliutaki. Kena ivakaraitaki, era dau vakalolomataki o ira na sega ni tokona na veiliutaki vaKominisi ena Tokalau kei Jamani. A yaco vakacava qori? Au nanuma ga ni keimami sega ni dau veivakaduiduitaki. Au sa tekivu vakatitiqataka sara ga na veiliutaki vaKominisi, qai tuburi au na lomaleqa.\nAu mani veisautaka na ka au vakaliuca, au tovolea na vakatagi kei na droini. Au vinakata meu dua na daunivakatagi kei na daudroini. Au mani lai vuli ena koronivuli ni ivakatagi, au saga meu yaco sara ena kena univesiti. Sa biu vakatikitiki na veika au tuberi kina niu se gone. Au taleitaka ga na lasa kei na marau, qai vica vata noqu itau. Ia na ivakatagi, droini, kei na noqu cakava ga na ka au vinakata e sega ni vakaseavutaka noqu lomabibi. Na ka mada ga au droinitaka e laurai kina na rere vakalialia. Ena vakacava na veisiga se bera mai? Na cava sara mada na inaki ni bula?\nDua na ka noqu kurabui ena gauna au kunea kina na isau ni noqu vakatataro. Keimami dabe vata ena dua na yakavi eso na gonevuli me keimami veitalanoataka na veigauna se bera mai. A vakamacala sara vakavinaka vei au o Mandy, * dua na gonevuli e iVakadinadina i Jiova. E kaya: “Andreas, ke o via kila na isaunitaro me baleta na bula kei na veigauna se bera mai, mo vulica vinaka na iVolatabu.”\nAu lomatarotarotaka na veika e tukuna qori, ia au nanuma meu rai mada ga ena iVolatabu. E vakaraitaka vei au o Mandy na ka e tukuni ena Taniela wase 2. Niu wilika oti na tikinivolatabu qori au kurabui sara ga. E vakamacalataki kina na veimatanitu qaqa era na veiliutaki me yacova mai na noda gauna qo. E vakaraitaka tale ga vei au o Mandy eso na parofisai vakaivolatabu me baleta na veigauna se bera mai. Au sa qai kunea na isau ni noqu taro! Ia o cei e vola na parofisai qori? O cei e rawa ni parofisaitaka na veika ena yaco ena gauna se bera mai? E bula dina tiko na Kalou?\nE VEISAUTAKI AU NA IVOLATABU\nA veikilaitaki au o Mandy vei rau na veiwatini o Horst kei Angelika, rau vukei au meu kila vinaka na Vosa ni Kalou. Au raica ni o ira ga na iVakadinadina i Jiova era vakayagataka wasoma qai vukei ira eso tale mera kila na yaca ni Kalou o Jiova. (Same 83:18; Maciu 6:9) Au vulica tale ga ni vakarautaka na Kalou na sala me rawata kina na kawatamata na bula tawamudu ena parataisi e vuravura. E kaya na Same 37:9: “O ira na dau nuitaki Jiova era na taukena na vuravura.” Au marau sara ga niu kila ni rawa nira marautaka kece na bula qori o ira era muria vinaka na ivakatagedegede ni Kalou ena iVolatabu me baleta na itovo.\nIa e sega ni rawarawa meu veisautaka noqu itovo me salavata kei na ka e tukuni ena iVolatabu. Noqu rawaka ena ivakatagi kei na droini e vakavuna meu dokadoka, ena vinakati gona meu vulica na yalomalumalumu. E sega tale ga ni rawarawa meu biuta na ivalavala vakasisila au muria voli mai ena dua na gauna. Au vakavinavinakataka dina nona yalovosovoso, veinanumi, kei na nona dau kauai o Jiova, vakabibi vei ira era saga ena nodra vinaka kece mera muria na ka e tukuna na iVolatabu.\nAu sega ni vakabauta na Kalou qai nanuma ni dodonu me tokoni na veiliutaki vaKominisi me yacova niu yabaki 18. Ia e veisautaki au vakadua na iVolatabu. E vakainaki noqu bula, au sa sega ni leqataka na veigauna se bera mai ena gauna au vulica kina na iVolatabu. Au papitaiso meu iVakadinadina i Jiova ena 1993. Au vakawatitaki Tabitha ena yabaki 2000, keirau lotu vata qai marama yalodina. Keirau solia vakalevu neirau gauna ena nodra vukei eso tale mera kila na iVolatabu. Qori era wili kina e levu era vakataki au, era dau tokona tu e liu na veiliutaki vaKominisi qai sega ni vakabauta na Kalou. Dua na ka noqu marau niu vukei mera kilai Jiova.\nErau sega ni taleitaka na noqu itubutubu niu sa veitokani kei ira na iVakadinadina i Jiova. Ia rau sa qai raica na yaga ni noqu veitokani kei ira na iVakadinadina. Dua na ka noqu marau ni rau sa tekivu wili iVolatabu, rau tiko tale ga ena soqo ni lotu ni iVakadinadina i Jiova.\nKeirau marautaka kei Tabitha neirau bula vakawati ni keirau muria vinaka na ivakasala vakaivolatabu me baleta na vakawati. Kena ivakaraitaki, e vaqaqacotaka neirau bula vakawati na ivakasala me keirau yalodina vua na keirau isa.—Iperiu 13:4.\nAu sa sega tale ni lomaocaocataka na bula kei na veigauna se bera mai. Au sa lewena e dua na vuvale e vuravura raraba e tautauvata na ka keimami vakabauta, keimami duavata, qai vakila na vakacegu dina. E sega na veivakaduiduitaki ena vuvale au sa mai lewena. Qori e dua na ka au dau raica vakabibi qai vinakata tu ena noqu bula taucoko.\nCava e dredre kina nodra ciqoma e levu era tokona na veika vakasaenisi nida vu mai na bula vakaidewadewa?\niMeli iMeli Au Sega ni Vakabauta na Kalou


Wordplanet: Nai Vakatakila Cecere Ni Kalou - O Jisu Sa Cecere Mai Vei Ira Na Agilosi - Christ above the angels - Holy Bible - New Testament / Hebrews,\n1 Na Kalou, ena veitaba gauna kei na kena i valavala e duidui, sa vosa kina vei ira na qase mai vei ira na parofita,\n2 Sa vosa talega vei keda ena gauna e muri oqo mai Vua na Luvena, o Koya sa lesia o Koya mei taukei dodonu ni veika kecega, o Koya talega na Luvena oqo sa caka kina o vuravura;\n3 O Koya na rarama serau ni Nona i ukuuku, kei na kena veiucui dina kei na Kalou kei na kena maroroi kei na kena laveti cake tiko na ka kece, ena kaukauwa ni Nona vosa, o Koya ga vakai Koya sa kauta tani na noda i valavala ca, ka sa qai dabe tiko oqo ena yasana i matau i Koya sa cecere sara.\n4 Sa qai yaco me uasivi sara mai vei ira na agilosi, ni sai Koya me vaka na vanua sa vu mai kina, sa rawata na yaca sa uasivita na yaca kecega.\n5 O cei vei ira na agilosi sa cavuta kina o Koya: (Kalou) "O iko na Luvequ, ena siga oqo Au sa vakatabui iko"? Sa tukuna tale: "Oi Au na tamana ki vua, ka na Luvequ o Koya ki vei Au?"\n6 Ni sa kauti Koya mai na ulumatua o Koya ki vuravura ka sa tukuna kina: Oi kemuni kece na agilosi mo ni lotu vei Koya.\n7 Ki vei ira na agilosi sa tukuna kina o Koya: O cei sa cakava me ra yalo o ira na agilosi kei ira na Nona dauveiqaravi me yameyame ni bukawaqa?\n8 Ia, ki vua na Luvena sa tukuna kina o Koya: "Na Nomuni tikotiko na Kalou sa sega ni mudu;" "nai tutu ni dodonu sai tutu ni Nomuni matanitu."\n9 "O ni sa lomana na dodonu ka cata na vakaveitalia; o koya oqo na Kalou, na Nomuni Kalou sa lumuti Kemuni ena waiwai ni mamarau me siviti ira na Nomuni tokani."\n10 "Oi Kemuni na Kalou, mai nai vakatekivu, o ni sa vakayavutaki vuravura, o lomalagi sa cakacaka ni ligamuni;\n11 Era na rusa kece, ia oi Kemuni ena tudei tu ga; era na madra mai me vaka nai sulu;\n12 Me vaka nai sulu e tuba, era na lobi ka veisau mai, ia oi Kemuni sai koya koya tikoga kei na Nomuni veiyabaki ena sega ni mudu."\n13 O cei vei ira na agilosi e sa bau tukuna kina o Koya: "mai dabe ena Ligaqu i matau me yacova ni sa vakayacori ira na Kemuni meca mei tutu ni Yavamuni?"\n14 Era sa sega li ni yalo e dauveiqaravi, era sa talai me qaravi ira sai taukei ni bula sa mai vua na Kalou?\n1 O koya oqo, meda qai gu ka soli keda vakalevu sara, ki na veika eda sa rogoca, de da qai lako tani mai kina.\n2 Kevaka sa tudei na veika era sa dau tukuna na agilosi, kei na caka cala kece kei na talaidredre kece sa saumi vakadodonu,\n3 Eda na qai dro vakaevei, Kevaka eda sa na vakaweleweletaka na veivakabulai levu oqo, o koya sa vakatekivuna me vosa kina na Kalou ka sa vakadeitaka vei keda o ira sa rogoci Koya,\n4 Na Kalou talega sa vakadinadinataka ena i vakatakilakila kei na veika lelevu kei nai solisoli ni Yalo Tabu, me vaka ga sa vinakata o Koya?\n5 O Koya sa sega ni biuta rawa mai na vuravura ena lako tiko mai, o koya e da sa tukuna tiko, me vakarurugi vei ira na agilosi.\n6 E dua ga sa vakatusa ena dua na vanua ka vaka: "na cava na tamata, Mo Ni dau nanumi koya kina, se na luveni tamata Mo Ni dau kawaitaki koya kina?\n7 O ni sa buli koya me lailai sobu mai vei ira na agilosi o ni sa vakaisalataki koya ena i ukuuku kei na vakarokoroko, ka vakarautaka vua na cakacaka ni Ligamuni.\n8 O ni sa biuta na ka kecega ena ruku ni yavana." Ena ka kece o ya, na Kalou sa laiva me vakarorogo vua na ka kecega, sa sega na ka e vo me sega ni vakarorogo vua. Ia, oqo eda se sega ni raica kece na veika e dodonu me vakarorogo vua.\n9 Eda sa raici Jisu ga, o koya sa caka me lailai sobu ga mai vei ira na agilosi, na rarawa ni mate sa vakaisalataki ena i ukuuku kei na vakarokoroko, me rawa kina Vua ena loloma ni Kalou me tovolea kina na mate ena vukudra kece na tamata.\n10 Sa tokari donu Vua ni sai Koya na ka kecega, ni sa mai vei Koya na ka kecega, sa kauti ira mai e levu na luvena ki na vanua vakaiukuuku, me yaco kina me vu ni vakabulai e vakataucokotaki ena vakararawataki.\n11 Ni o ira sa vakabulai ira o Koya kei koya sa veivakabulai, sa dua ga ena vuku ni ka oqo, sa sega kina ni madua o Koya me kacivi ira me ra tacina,\n12 Ka vaka: "Au na vakaraitaka na Yacamuni ki vei ira na taciqu; ena kedra maliwa nai soqosoqo levu Au na sere vei Kemuni."\n13 "Au na solia na Noqu vakararavi vua." "Sai Au oqo kei ira na gone sa solia mai vei Au na Kalou."\n14 Ena veigauna ni ra sa vakaitavi na gone ena lewe kei na dra, sa vakaitavi talega kina o Koya, ena mate, sa vakarusai kina o koya sa tu vua na kaukauwa ni mate, o ya na tevoro,\n15 Ka sereki ira kina o ira sa vesuki tu ena kaukauwa ni rerevaka na mate ena nodra bula taucoko.\n16 Sa dina, sa sega ni solia na veivuke vei ira na agilosi, sa dausolia ga na veivuke ki vei ira na luvei Eparama.\n17 O koya oqo, ena ka kecega, sa yaco o Koya me vakataki ira na tacina, na yalololoma na yalodina, na bete levu ena veika kecega ni Kalou, me cakava na veisorovaki ena vuku ni nodra i valavala ca na tamata.\n18 Ni sai Koya vakataki Koya sa vakararawataki ni sa vakatovolei. Sa yaco kina o Koya me vukei ira sa vakatovolei.\n1 O koya oqo oi kemuni na veiwekani dina, kei kemuni sai taukei ni veikacivi vakalomalagi, mo ni raica mada na Apositolo, na Bete levu ni noda vakatutusa, o Jisu Karisito,\n2 Sa rui dina o Koya vei Koya sa kacivi Koya, me vaka sa dina o Mosese ena Nona vuvale taucoko.\n3 O Koya oqo, sa wiliki Vua me kilikili, me uasivi na Nona i ukuuku, mai vei Mosese, ni sai Koya sa tara na vale sa uasivi mai na vale.\n4 Na veivale kece sa tara e dua na tamata, ia, na Kalou sa tara na veika kecega.\n5 O Mosese sa dina ena nona vakabauti, ena Nona vuvale taucoko na Kalou, me vaka e dua na dauveiqaravi, mei vakadinadina ena veika ena qai dau tukuni e muri.\n6 O Karisito, na Gone e dua ga ena Nona lomanivale, sai keda na vale o ya, kevaka, eda sa taura matua na kena vakadeitaki kei na kena rekitaki nai nuinui dei ki nai vakataotioti.\n7 Me vaka sa tukuna na Yalo Tabu: Ena siga oqo, kevaka o sa rogoca na domona,\n8 Kua ni vakaukauwataka na yalomudou, me vakataki ira na dauvukitani, ena gauna ni veivakatovolei ena vanua liwa,\n9 Na vanua era sa vakatovolea kina na Kalou o ira na tamamuni, ka ra sa vakadinadinataka na cakacaka ni Kalou ena vasagavulu na yabaki.\n10 O koya oqo, Au a cudruvi ira kina nai taba tamata o ya ka tukuna kina, "O ira oqo, sa dau lako sese na yalodra, ka ra sa sega ni kila na Noqu sala."\n11 Au sa bubului kina ena Noqu cudru, "Era na sega ni curu ki na Noqu i vakavakacegu."\n12 Mo ni qarauni kemuni vinaka, de dua vei kemuni sa tiko vua na yaloca, na sega vakabauta, me lako tani mai kina vua na Kalou bula;\n13 Mo ni dui veivakatakatai kemuni vakai kemuni ena veisiga, me vaka na ka sa tukuni, "Ena siga oqo, de dua veikemuni sa vakaukauwataka na yalona ena veivakaisini ni valavala ca."\n14 Ni keimami sai taukei vata kei Karisito, kevaka Keimami sa taura matua nai vakatekivu ni bula vakadeitaki me yacova nai otioti,\n15 Ni a sa tukuni: ena siga oqo kevaka o ni sa via rogoca na domona, "mo ni kua ni vakaukauwataka na yalomuni me vakataki ira na dauvukitani."\n16 O cei sa rogoca, qai vuki tani? Sa sega beka ni o ira kece sa lako mai Ijipita, ni ra liutaki mai vei Mosese?\n17 Sa cudruvi cei beka o Koya me vasagavulu na yabaki? Sa sega beka vei ira sai valavala ca? na yagodra mate sa tu mai na vanua liwa?\n18 Ki vei cei sa yalayala kina o Koya ni ra na sega ni curu ki na nona i vakavakacegu, o ira beka sa sega ni rogoca ka talairawarawa ki na nona vosa?\n19 Keimami sa kila ni ra na sega ni curu ena vuku ni sega vakabauta.\n1 O koya oqo, ni sa soli tu na vosa ni yalayala me da curu ki na Nona i vakavakacegu, me da qai rere, de qai dua e sega ni yaco dina kina.\n2 Ni sa vunautaki ki vei keda na kosipeli, sa vaka talega kina ki vei ira; ia na vosa era rogoca sa sega ni yaga vei ira, ni ra sa sega ni rogoca na vakabauta.\n3 Vei keimami sa vakabauta, sa curu ki nai vakavakacegu oqo, me vaka na ka sa tukuni: "Au sa bubului ena Noqu cudru katakata, era na sega ni curu ki na Noqu i vakavakacegu," e dina ga ni sa vakaoti na cakacaka mai na kena yavutaki o vuravura.\n4 Ni a sa cavuta o Koya ena dua na vanua ena i kavitu ni siga, me vaka oqo: "Sa vakacegu na Kalou ena i kavitu ni siga mai na Nona cakacaka kecega,"\n5 Vakarua tale ena vanua oqo: "era na sega ni curu ki na Noqui vakavakacegu."\n6 Ia, oqo sa vo tiko e so me curu, ia, ki vei ira sa vunautaki e liu vei ira nai tukutuku oqo, era na sega ni curu baleta na nodra talaidredre,\n7 Sa qai lewa tale o Koya e dua tale na siga, sa tukuna kina vei Tevita,"Ena siga oqo" ni sa oti e dua na gauna balavu, me vaka sa tukuni kina: "Ena siga oqo, kevaka dou sa via rogoca na Domoqu, dou kua ni vakaukauwataka na yalomudou me vaka taki ira na dauvuki tani.\n8 Kevaka sa solia vei ira o Josua na vakacegu, ena sega ni tukuna tale o Koya e dua tale na kena siga.\n9 Sa qai vo tiko oqo e dua nai vakavakacegu me nodra na tamata ni Kalou.\n10 Ni o koya sa curu ki na Nona i vakavakacegu sa cegu talega mai na nona cakacaka me vaka sa cegu na Kalou mai na Nona cakacaka.\n11 O Koya oqo me da qai doudou sara me curu ki na nona i vakavakacegu, de qai dua e bale ni sa talaidredre vakakina.\n12 Sa bula tiko na Vosa ni Kalou, sa kaukauwa, sa gata cake mai nai selebati-rua, me suaka na i lati ni lomada kei na yaloda, nai lati ni sui kei na uto ni sui, ka sa vakalewa vinaka sara na vakanananu kei na i naki ni lomada.\n13 Sa sega na ka e vunitaki rawa mai Matana, sa luvaiwale na veika kecega ka tadola tu e Matana, o Koya e da na soli tukutuku vua\n14 Ni sa dua na noda Bete levu sara, o Koya sa lako siviti lomalagi, o Jisu na Luve ni Kalou, o Koya oqo me da taura matua kina na noda vakatutusa.\n15 Ni sa sega ni dua na noda Bete Levu sa sega ni rawa ni lomana na noda malumalu, ena veigauna kecega sa temaki me vakataki keda, ia sa sega ga ni valavala ca.\n16 Me da toro doudou mai kina i tikotiko ni loloma, me da taura kina na loloma ka kunea na veivuke ena gauna eda vinakata kina.\n1 O ira kece na bete levu sa tauri mai vei ira na tamata, sa lesi vei ira na tamata na ka ni Kalou, me dau vakacabora kina nai solisoli kei na i soro ni valavala ca.\n2 Sa rawa ni yalololoma vei ira sa lecaika se dau lako sese, ni o Koya talega sa dau tarai koya na malumalumu.\n3 Ena vuku ni ka oqo, sa gadrevi kina vua, me vaka vei ira na tamata, vei Koya talega, me vakacabori ena vuku ni valavala ca.\n4 Me kua kina ni dua na tamata me taura na kena qoroi se dokai me Nona ga, o koya ga sa kacivi koya na Kalou, me vakataki Eroni.\n5 O Karisito talega sa sega ni vakacerecerei Koya me yaco kina me Bete Levu, ia, o Koya ga sa tukuni Koya: "O iko na Luvequ, ena siga oqo Au sa vakatuburi iko."\n6 Me vaka sa dau tukuna talega o Koya: "O iko sa Bete ka sega ni mudu me vaka nai tuvatuva mai vei Melikesateki,"\n7 O ya ena gauna ni Nona tiko vakayago, ni sa dau vakacabora na Nona masu kei na vakamamasu ena tagi sa sega ni dula rawa kei na drodro ni wainimatana vei Koya, sa rawa vua me vakabulai Koya mai na mate, sa rogoci ga me vaka na rere vakalou sa tiko vua.\n8 E dina ga ni sa Luvena o Koya, ia, sa vulica ga na talairawarawa mai na veika sa vakararawataki kina.\n9 Sa vakataucokotaki, sa yaco kina me vu ni vakabulai e sega ni mudu ki vei ira kece sa talairawarawa Vua,\n10 Sa kacivi Koya na Kalou me Bete Levu me vaka nai tuvatuva i Melikesateki,\n11 Vei Koya, sa levu kina na ka me keimami tukuna, ia sa dredre me vakamacalataki, ni sa bibi na daligamuni me rogoca.\n12 E dina ga, ni gauna oqo e dodonu mo ni sa dauveivakavulici kece, oqo, sa dodonu mo ni vakavulici tale e nai vakatekivu ni vakavuvuli ni Kalou; e gadrevi vei kemuni na sucu ka sega na kakana dina.\n13 O ira kecega sa gunuva tiko na sucu, era se sega ni matua ena vosa kei nai vakavuvuli ni yalododonu, ni se gone lailai dina o koya.\n14 Na kakana dina sa kedra ga na tamata sa matua, oqori o ira sa dau vakayagataka na nodra mona me cakacakataki ena nodra kila deivaki na veika vinaka kei na veika ca.\n1 Me da biuta nai vakatekivu ni vakavuvuli ni bula va Karisito, me da toso ka tubu cake me matua ka taucoko sara, me da kakua ni tiko ga ena yavu ni veivutuni ena cakacaka sa yaco kina na mate kei na vakabauta na Kalou,\n2 Nai vakavuvuli ni papitaiso, na veitabaki ena liga, na tucake tale mai na mate kei na veilewai levu.\n3 Oqo, ena vakayacori ga kevaka sa vakatara na Kalou.\n4 Sa na sega sara ni rawa vei ira sa vakararamataki oti, o ira sa tovolea oti nai solisoli vakalomalagi, o ira sa vakaitavi vata kei na Yalo Tabu.\n5 O ira sa tovolea oti na vosa vinaka ni Kalou, kei na kaukauwa ni veiyabaki sa roro tiko mai,\n6 Ka ra sa qai lutu tani; mera vakavoui tale ena veivutuni, ni ra sa vakota tiko vakataki ira na Luve ni Kalou ka vakamaduataki Koya ena matana votu.\n7 Na qele sa gunuva tiko na uca sa lako wasoma tiko kina, sa qai dau vakatubura na kau kakana sa yaga vei ira sa vakarautaki vei ira, era sa vakalouvinakataki mai vua na Kalou;\n8 Kevaka sa vakatubura mai na votona kei na veika ca, ena cati ka rulaki ka sa tuga me kama.\n9 Kemuni sa lomani, keimami sa nuidei ena vuku ni veika vinaka me baleti kemuni, ia na veika e lakovata na vakabulai e dina ga ni keimami vosa tiko vakaoqo.\n10 Ni sa sega ni dau lasu na Kalou me guilecava na nomuni cakacaka, kei na nomuni dauoca ena loloma o ni sa dauvakaraitaka ki na Yacana, o ni sa dauveiqaravi yani vakakina ki vei ira na tamata ni Kalou, ka o ni sa daucakava tiko ga.\n11 Keitou sa gadreva vei kemuni yadudua mo ni vakaraitaka tikoga na gugumatua ki na taucoko ni vakanuinui me yacova nai vakataotioti,\n12 Mo ni kua ni malumalumu kina, ia mo ni vakamurimuri ira ga o ira sa nodra na veika sa yalataki ena vakabauta kei na dauvosota.\n13 Ni sa cakava na Kalou na Nona yalayala vei Eparaama, baleta ni sa sega ni bubului vua e dua tale e levu cake mai vua, sa bubului ga vei Koya,\n14 Sa tukuna kina, "Au na vakalouvinakataki iko ena kalouvinaka ka vakalewevuqataki iko ena lewe vuqa."\n15 Ni sa vosota tiko vakalevu sara, sa qai rawata na vosa ni yalayala.\n16 Na tamata sa bubului vei Koya sa levu cake vua, na bubului sai vakadei ni sa mai cava na veika era duidui kina.\n17 Na Kalou sa nakita me vakaraitaka vakalevu sara ki vei ira na luve ni yalayala na dina ni Nona vosa ni sa vakadeitaka ena dua na bubului,\n18 Ni rua na veika ena sega ni cala rawa, na Kalou e sega ni daulasu rawa, me dua kina na vanua kaukauwa me ravi kina, o ira sa dro ki nai vakaruru, me ra taura matua nai nuinui sa tu e matadra.\n19 Nai nuinui oqo sa noda i kelekele, sa dina ka tudei, sa curu yani kina Nona i serau ena i lati e loma. Kelea kina na yalomu,\n20 Sa curu oti kina o Jisu ena vukuda, sa liu oti vei keda, sa yaco kina me Bete Levu ka Sega ni mudu, me vaka nai tuvatuva nei Melikesateki.\n1 O Melikesateki oqo, na tui Salemi, na bete i Koya na Kalou Cecere Sara, sa sotavi Eparaama ni sa lesu tiko mai ena nona valuti ira na tui, ka sa qai vakalouvinakataki Eparaama.\n2 O Eparama talega sa solia vei Melikesateki nai katini ni ka kecega, ni sai balebale ni yacana na "Tui ni yalododonu," ka sa tui Salemi talega, se "Tui ni veivakacegui!"\n3 Sa sega na tamana se tinana, sa sega talega na Nona kawa, sa sega ni tekivu na Nona bula sa sega talega ni cava na Nona bula, sa bula ga me vakataki Jisu na Luve ni Kalou ka sa tiko ga me bete ka sega ni mudu.\n4 Mo ni raica mada na cecere ni tamata oqo, ni sa solia vua o Eparama nai takini ni veika kecega.\n5 Sa dina sara, vei ira na luvei Livai, ni sa nodra na cakacaka vakabete, sa nodra talega nai vakaro me ra taura nai katini mai vei ira na tamata me vaka nai vunau, oqori mai vei ira na tacina, e dina ni ra lako kece mai na toloi Eparama;\n6 Ia, o koya na nona kawa sa sega ni lako mai vei ira sa taura nai katini mai vei Eparama, me vakalouvinakataki o ya sa nona na vosa ni yalayala oqo.\n7 Na veika oqo sa sega ni rawa ni veibataki, se vakatitiqataki, ni o koya sa lailai me vakalouvinakataki mai vei koya sa levu.\n8 Eke na tamata vakalewe sa taura nai katini, mai kea sa taura o koya, o koya sa vakadinadinataki ni sa bula.\n9 O Livai sa taura na i katini, sa sauma nai katini me vakayagataki kina o Eparaama me vaka sa tukuni,\n10 Ni se tiko ga o koya ena toloi tamana ena gauna rau sa sota kina kei Melikesateki.\n11 O koya oqo, kevaka sa yaco na bula vakataucokotaki ena vukudra na Livai ena cakacaka vakabete (mai vei ira, sa taura kina na tamata nai vunau), na veika sa gadrevi eke, o ya me dua na bete me vaka nai tuvatuva mai vei Melikesateki ka sega ni kacivi me vaka nai tuvatuva mai vei Eroni.\n12 Sa veisau na cakacaka vakabete, ni sa yaga oqo, sa veisau talega nai vunau.\n13 O koya sa tukuni tiko kina na veika oqo sa basika tale mai ena dua tale na yavusa, sa sega ni dua na tamata mai kea sa soli kina vua na cakacaka vaka bete me qarava nai cabocabo ni soro.\n14 Sa i vakadinadina ni sa basika na Turaga, mai vei Juta, na yavusa sa sega ni tukuna kina o Mosese e dua na ka me baleta na cakacaka vakabete.\n15 Oqo sa valadeitaka sara, me vakataki Melikesateki sa tubu cake mai kina e dua tale na bete,\n16 Sa lako mai, sa sega ni vaka nai vunau ena i vakaro vakayago, sa vaka ga na kaukauwa ni dua na bula e sega ni cava rawa.\n17 Sa tukuna kina o koya: "O iko na bete Sega ni mudu, me vaka nai tuvatuva nei Melikesateki."\n18 Ena dua na yasana, sa yali kina nai vakaro makawa, baleta ni sa malumalumu ka sega ni tudei na kena tiko,\n19 Ni vunau sa sega ni cakava rawa e dua na ka me taucoko; ena dua tale na yasana na kena kau mai nai nuinui e vinaka cake, o koya oqo e da sa toso voleka kina vua na Kalou.\n20 Sa vakalevu sara ni sa sega ni bete o koya, kevaka sa sega ni vakatikori,\n21 O ira kece sa bete oti era sa sega ni vakatikori, ia o koya sa vakatikori, ia o koya sa vakatikori mai vei Koya sa tukuna yani vei Koya: "Sa bubului o Jiova, ka ena sega ni vakasuka, o iko na bete me sega ni mudu me vaka nai tuvatuva nei Melikesateki."\n22 Sa qai vakalevu sara, ni sai Jisu ga nai vakadei ni dua na veiyalayalati e vinaka cake.\n23 Era a lewe levu na bete, baleta ni sa tarova na nodra cakacaka tikoga vakabete na mate.\n24 Ia, o koya, baleta ni sa cakacaka vakabete tikoga ka sega ni mudu, sa sega ni veisau kina na Nona i tutu.\n25 O koya oqo sa rawa kina Vua me vakabulai ira kecega sa lako mai vua na Kalou mai vei Koya, baleta ni sa bula tiko o koya ka sega ni mudu me cakava tiko kina na cakacaka ni veisorovaki.\n26 Sa vinaka sara vei keda na Bete Levu oqo, ni sa ka tabu, sa sega ni dau veivakamavoataki, sa sega ni cala, sa wasei tani mai vei ira nai valavala ca, sa yaco me cecere cake mai na lomalagi;\n27 Sa sega na ka e vinakata e veisiga, me vakataki ira na vei bete lelevu, me vakacabora nai soro ni nona i valavala ca mada e liu, qai muri me nodra na tamata, oqo sa cakava kece vakadua ga o koya ni sa vakacabori Koya ga vakai Koya.\n28 Nai vunau sa digitaki ira na bete levu, na tamata sa malumalumu, ia na vosa ni veivakatikori sa lako mai nai vunau,sa digitaki na Luvena, o Koya sa taucoko sara me Sega ni mudu.\n1 Oqo na usutu ni veika keitou sa tukuna tiko. Sa dua na noda Bete Levu, o koya sa dabe tiko ena liga i matau i Koya sa Cecere Sara ena yasana vakalomalagi, ena Nona i tikotiko vakaturaga,\n2 Na Dauveiqaravi ena i tikotiko tabu ni vale ni soro dina, sa tara na Kalou ka sega ni tamata.\n3 O ira na bete levu kece era sa digitaki me ra vakacabora na ka ni loloma kei nai soro talega. Sa dodonu kina me vakacabora o Koya oqo e dua na ka.\n4 Kevaka sa tiko e vuravura o Koya, sa sega ni bete o Koya, ni ra sa tiko na bete mera vakacabora nai soro me vaka nai vunau;\n5 O koya sa qarava nai yaloyalo ni veika vakalomalagi, me vaka sa vakasalataki kina vakalou o Mosese ni sa vakarau tara na vale vakacevaceva. Ni sa tukuna, "Mo raica me caka na veika kecega me vaka na i tuvatuva sa vakaraitaki vei iko mai na ulunivanua."\n6 Oqo, sa rawata o Koya e dua na veiqaravi vinaka sara, ni sai Koya talega e lewa na veiqaravi ni veiyalayalati e vinaka cake, o koya sa vakatekivutaki ena yalayala e vinaka cake.\n7 Kevaka sa sega ni cala nai matai ni veiyalayalati, ena sega ni yaga na kenai ka rua.\n8 Ni sa kune tiko na cala vei ira, sa tukuna kina o Koya,"Sa lako tiko mai na siga sa tukuna na Turaga, Ni'u na cakava kina e dua na ka vou vei ira na Isireli, na Juta talega,\n9 Sa sega ni vaka na veiyalayalati Au a caka vata kei ira na nodra qase, ena Noqu a taura mai na ligadra ka kauti ira tani mai na vanua oijipita; baleta ni ra sa sega tiko ni muria na Noqu veiyalayalati. Au sa besetaki ira kina, sa tukuna o Jiova.\n10 Oqo na veiyalayalati Au na cakava vei ira na vale ni Isireli, ni sa oti na veisiga oqo, sa tukuna o Jiova. Au na biuta na Noqu i vunau ki na nodra mona ka vola ki yalodra; ena yaco Me'u nodra Kalou ka mera Noqu tamata.\n11 Ena sega e dua me vakavulica na wekana se na tacina me tukuna vaka oqo, "mo kila na Kalou,"ni ra na kilai Au kecega, o koya sa lailai sara kei koya sa cecere sara.\n12 "Au na yalololoma ki na nodra tawadodonu kei na nodra i valavala ca kei na nodra caka ca kecega, Au na sega ni via nanuma tale."\n13 Ena veika oqo, sa tukuna kina o Koya, "Ena veiyalayalati vou" sa cakava kina o Koya na i matai ni veiyalayalati, me sa mai cava. Oqo, na veika sa mai cava ka sa qase mai sa vakarau me yali yani vakadua.\n1 Sa tiko nai matai ni veiyalayalati kei nai lesilesi ni veiqaravi vakayalo kei na valenisoro.\n2 Sa vakarautaki e dua na vale vakacevaceva nai matai ni yasana, sa tiko kina na i tutu ni cina, na teveli kei na madrai vakarautaki, sai koya oqo na tikina tabu;\n3 Nai karua ni yasana, ena daku ni i lati sa yacana oqo, na "Tikina Tabu sara,"\n4 Sa tiko eke nai cabocabo ni ka boi vinaka, na kato ni veiyalayalati e tiko kina na mana, na i titoko nei Eroni sa tubu mai, kei na vatu ni veiyalayalati;\n5 Sa toka e delana na Jarupi vakaiukuuku sa vakaruruga yani nai dabedabe ni loloma ni Kalou. Na veika oqo keitou sa sega ni rawa ni vosa kina vakamatailalai sara.\n6 Ni sa vakarautaki na veika oqo, na bete sa dau lako ki na i matai ni wasewase me vakayacora na veiqaravi.\n7 Ena i karua ni wasewase, sa dau lako duadua ga kina na Bete Levu vakayadua ena veiyabaki, kei na dra, sa vakacabora o koya ena vukuna kei ira talega na tamata ena vuku ni nodra i valavala ca, era sa vakayacora ena lecai ka;\n8 Sa tukuna na Yalo Tabu ena ka oqo, ni sa gaunisala ki na Tikina Tabu Sara, e se bera ni vakaraitaki mai, kevaka e se tiko ga na vale vakacevaceva.\n9 Sa qai i yaloyalo ena gauna oqo, ena vuku ni solisoli loloma kei nai soro sa vakacabori sa sega ni rawa me vakataucokotaki koya sa vakacabora kevaka e raica na nona lewa e loma.\n10 Ni oqo sa ka ga ni kakana, sa ka ga ni gunu, na veivakasavasavataki ena rai ga e vakayago, sa soli kina na kena i lesilesi me yacova na gauna ni veivakavoui.\n11 Na Karisito sa lako mai me vaka e dua na Bete Levu ni veika vivinaka ena lako tiko mai, kei na vale vakacevaceva e levu ka cecere cake sa sega ni tara ena liga, oqori sa sega ni ka ni vuravura oqo.\n12 Sa sega ni dra ni me se dra ni luve ni bulumakau, ia, ena Nona dra ga sa curu kina ki na Tikina Tabu Sara, sa vakadua ena vukuda kecega ni sa rawata na veivakabulai e sega ni mudu.\n13 Kevaka sa veivakasavasavataki me savasava kina na yago, na dra ni bulumakau, na dra ni me kei na dravusa ni bulumakau tagane oqori na kaburaki ni veika dukadukali,\n14 Sa qai vakacava sara na kena kaburaki na dra i Jisu Karisito, o Koya ena vuku ni yalo e sega ni mudu, sa soli Koya kina vua na Kalou ni sa sega na tikina e ca, dou vakasavasavataka na nomudou lewa e loma mai na cakacaka sa mate ka qarava na Kalou bula?\n15 Ena vuku ni ka oqo, sa yaco kina me i Taukei ni veiyalayalati vou, ena vuku ni Nona mate me ra vakabulai kina na caka cala mai na i matai ni veiyalayalati, me yaco kina o ira sa kacivi, me rawata na yalayala ni vakaivotavotataki ena vei ka e sega ni mudu.\n16 Na vanua sa tiko kina na veiyalayalati, sa tiko talega kina na nona mate o koya sa yalayala.\n17 Sa qai dina na veiyalayalati ni sa mate na tamata, ni sa sega na kena kaukauwa kevaka era sa bula tikoga na yalayala.\n18 O koya oqo sa sega ni vakadeitaki nai matai ni veiyalayalati kevaka e sega na dra.\n19 Ni o Mosese sa vakadewataka nai lesilesi kece vei ira na tamata me vaka nai vunau, sa taura kina na dra ni luve ni bulumakau kei na me, kei na wai, na vuti ni sipi lokaloka kei na Isopi, ka kaburaka ki nai vola ki vei ira talega na tamata.\n20 Sa tukuna kina oqo na dra ni veiyalayalati, o koya sa vakarota vei kemuni na Kalou."\n21 Sa vaka kina ni sa kaburaka na dra ena vale kei na kena yaya ni cakacaka kecega.\n22 Me vaka nai vunau, sa voleka ni ka kecega sa boroi ena dra, ni sa sega ni vosoti nai valavala ca kevaka sa sega ni vakadavei yani na dra.\n23 Ni sa yaga nai yaloyalo ni veika vakalomalagi me vakasavasavataka oqo, ia na veika ga vakalomalagi vakataki koya kei nai soro e vinaka cake mai na kena oqo.\n24 Ni sai Karisito sa sega ni curu ki na tikina tabu sara sa caka ena liga, o koya sa i vakatakarakara ga ni ka dina, ia, ki lomalagi sara ga, na gauna oqo me vakaraitaki o ya vua na Kalou ena vukuda;\n25 E sega ena Nona soli Koya tikoga me vaka na bete levu sa dau curu ki na Tikina Tabu Sara ena veiyabaki ena nona dra tale e dua â€“\n26 Me oca ka rarawa kina vakavuqa me vaka mai nai vakatekivu kei vuravura,ia, oqo, ena i cavacava ni gauna sa basika o Koya me kauta tani nai valavala ca, ni sa vakacabori Koya mei soro.\n27 Ni sa lesi na tamata me mate, ni sa oti oqo na veilewai,\n28 O Karisito sa soli me colata nai valavala ca ni lewe vuqa. Ki vei ira na gumatua ka nanamaki tiko ga Vua, ena basika mai vei ira ena i karua, ni gauna, sega ena vuku ni valavala ca, me vakabulai ira ga.\n1 Sa tiko ena i vunau nai yaloyalo ni veika vivinaka ena lako tiko mai, sa sega ni o koya dina na ka o ya, sa sega ni rawa ena i soro vata tiko ga, o koya sa dau vakacabori tikoga ena veiyabaki me vakataucokotaki ira sa vakacabora.\n2 Me sa dau vakacabori tikoga nai soro? O ira sa vakasavasavataki sa sega ni dodonu me ra nanuma tiko ga nai valavala ca.\n3 O ira sa vakacabora nai soro, sa tiko ga na vakananumi ni valavala ca ena veiyabaki.\n4 Ni sa sega sara ni rawata na dra ni bulumakau kei na dra ni me, me kauta tani nai valavala ca.\n5 Ni sa lako mai o Koya ki vuravura, sa tukuna o Koya: "nai soro kei nai madrali o ni sa sega ni vinakata, e dua na yago o ni sa vakaraitaka vei Au.\n6 Nai soro kama kei nai madrali ni valavala ca o ni sa sega ni marauataka."\n7 Au sa qai tukuna, "Raica Au sa lako mai, nai vola kece oqo sa volai me baleti Au, me'u cakava na ka o ni sa lewa na Kalou."\n8 Sa tukuni e liu, "Nai soro kei na madrali na i soro kama kei nai madrali ni valavala ca o ni sa sega ni gadreva ka sega ni marautaka," ni ra sa vakacabori me vaka nai vunau,\n9 Sa qai tukuna o Koya, "Raica, Au sa lako mai me'u vakayacora na Lomamuni na Kalou." Sa kauta laivi o Koya nai matai ka vakadeitaka nai karua.\n10 Ena lewa o ya e da sa vakasavasavataki ena kena vakacabori vakadua na yagoi Jisu Karisito.\n11 Na bete kece, sa tucake tiko ena veisiga me vakacabora tiko nai soro, sa sega ni rawa ni kauta tani nai valavala ca.\n12 Ia, o Koya oqo, ni sa vakacabora oti e dua nai soro ni valavala ca me vakaotia vakadua, sa qai dabe na liga i matau ni Kalou.\n13 Mai na gauna o ya, e se wawa tikoga, me yacova ni sai butubutu ni Yavana o ira na meca.\n14 Ni sa dua ga nai soro, sa vakataucokotaki ira kina me sega ni mudu o ira kece sa vakasavasavataki tiko.\n15 Sa vakadinadina talega kina vei keda na Yalo Tabu, ni sa dau tukuna,\n16 Oqo na veiyalayalati Au na vakayacora vei ira ni sa oti na veisiga oqo, sa tukuna na Turaga: Au na vakatikora na Noqu Vunau kina yalodra, Au na vola ki na nodra mona,"\n17 Sa vakuria tale o Koya,"na nodra i valavala ca kei na nodra caka cala kecega, Au na sega ni nanuma tale:\n18 O koya oqo, ena vanua sa tiko kina nai sosomi ni veika oqo, sa sega ni gadrevi nai soro ni valavala ca.\n19 O koya oqo na veiwekani, me da doudou ni curu kina Tikina Tabu sara ena vuku ni dra i Jisu,\n20 Ena sala, sa vou ka bula, sa vakatara vei keda o Koya, ena i lati. Oqori na yagona,\n21 Sa dua talega kina na kena Bete Levu ena Vale ni Kalou,\n22 Me da qai toro voleka yani ena yalodina, ena veivakadeitaki ni vakabauta, ni sa kaburaki tani mai na yaloda na veika ca kei na yagoda sa savati ena wai savasava sara.\n23 Me da taura matua sara na vakatusa ni veika eda sa nuitaka ka me kua talega ni yavala, baleta, ni o Koya sa yalataka sa dau dina tikotikoga.\n24 Me da dau veinanumi vakaikeda ka vakatubura na nodra veilomani kei na cakacaka vinaka,\n25 Me da kakua ni biuta na vakasoqoni vata, me vaka na nodra i valavala e so, me da veivakatataki cake ga, ka vakalevu ni da sa raica, ni sa toro voleka tiko mai na siga.\n26 Kevaka eda sa i valavala ca tale ni da sa kila oti nai vakavuvuli ni ka dina, sa qai sega tale nai soro ni valavala ca oqori.\n27 Sa qai vo ga, na noda waraka ena rere levu, na veilewai kei cudru waqawaqa sa dau kani ira na talaidredre.\n28 O koya sa cata nai vunau i Mosese, sa vakamatei ka sega tale ni lomani, ena i vakadinadina e rua se tolu.\n29 Ena qai vakacava sara na ca ni totogi ena soli vei ira sa butuka sobu na Luve ni Kalou ena yavadra, ka vakatawayagataka na dra ni veiyalayalati sa vakasavasavataki ira oti ka beca ena matana votu na Yalo ni loloma?\n30 Ni, Oi keda, eda sa kilai Koya sa dau tukuna tiko," sa noqu na veisausaumi vakadodonu, Au na sauma Oi Au, sa tukuna na Turaga, Vakarua tale, Na Turaga ena lewai ira na Nona tamata."\n31 Sa ka rerevaki sara me da lutu ki na liga ni Kalou bula.\n32 Dou vakananuma mada na nomudou veisiga e liu, dou a vakararamataki kina, dou sa vosota ga na dredre e veivakararawataki,\n33 dou sa vakavotoki, dou sa vakalialiai ka vakararawataki, dou sa vosota tiko ga ni dou sa tiko vata kei ira talega sa caka tiko vei ira oqori.\n34 Dou sa lomani au ena noqu vesuki tu, ena reki dou sa ciqoma na vakacacani ni nomudou i yaya, ni dou sa kila sa tiko e so na veika vivinaka sara, na veika sa tudei, sa tiko mai lomalagi me nomudou.\n35 Dou kua ni viritaka laivi na nomudou tudei, sa levu dina na kena i sau.\n36 Sa yaga veikemudou na vosota vakadede ni dou sa cakava oti na lewa ni Kalou, dou na rawata na ka sa yalataki.\n37 Io, vakalailai mada, o Koya sa lako tiko mai, ena lako dina mai ka na sega ni berabera.\n38 Oqo, o ira sa vakadonui era na bula ena vakabauta;\n39 Ia, oi keda sa sega ni vakataki ira sa lesu tale yani, meda sa vakataki ira ga sa vakabauta tiko me vakabulai na yalo.\n1 Na vakabauta sa vakarairaitaki kina na veika eda sa nuitaka tiko, sa vakadinadinataka na veika sa sega ni kunei.\n2 Na vakabauta era sa rawata kina na rogorogo vinaka o ira na qase.\n3 Ena vakabauta eda sa kila kina ni sa buli na vuravura ena Vosa ni Kalou, na veika sa kune tu oqo, sa sega ni buli mai na veika sa tu oti.\n4 Ena vakabauta sa vakacabora kina o Epeli nai soro e vinaka vakalevu sara mai nai soro nei Keni, oqo sa rawata kina o Epeli nai vakadinadina ni sa yalododonu, sa dau tukuna tiko na Kalou na nona i solisoli; e dina ga sa mate o Epeli, ia e se vosa tikoga na veika e cakava.\n5 Ena vakabauta "sa kau bulabula yani kina oinoke ka sa sega ni raica na mate, sa sega ni laukune o koya baleta ni sa kauti koya na Kalou," ni se bera ni kau yani, sa tu ga vua nai vakadinadina ni sa vinakati koya na Kalou.\n6 Kevaka sa sega na vakabauta, sa sega ni rawa vua e dua me vakaloma-vinakataka na Kalou. O koya sa via lako mai vua na Kalou, e dodonu me vakabauta ni sai Koya ga, sa dau saumi ira talega sa dau vakasaqara vakagumatua na Kalou.\n7 Ena vakabauta o Noa, ni sa vakasalataki koya oti na Kalou, ena veika sa sega tiko ni yaco, sa toso ena rerevaka na Kalou,sa vakarautaka na waqa me ra bula kina na nona vuvale, sa qai vunauca kina na vuravura, sa qai yaco mei taukei ni yalododonu me vaka ga na vakabauta.\n8 Ena vakabauta, o Eparama, sa talairawarawa, ni sa kacivi me lako ki na vanua e a qai nona i votavota e muri. Sa lako ga o Koya, e dina ga ni sa sega ni kila na vanua ko ya.\n9 Ena vakabauta, sa lako ki na vanua sa yalataki, na vanua sa vulagi vua, sa tiko ga ena valelaca vata kei Aisale kei Jekope, oi rau na kena kawa ni vosa ni yalayala;\n10 Ni sa waraka tiko o koya e dua na koro levu sa vakayavu, sa tara ka cakava na Kalou.\n11 Ena vakabauta, o Sera vakataki koya sa rawata na kaukauwa me kunekunetaki na kawa, sa vakasucuma na gone ni sa sivia na gauna me kunekunetaki kina e dua baleta o Sera sa vakadinati Koya sa yalataka oti.\n12 O koya oqo, mai vua ga e dua na tagane, sa vinaka ga me vaka e dua sa mate, era sa qai sucu mai vua na lewe vuqa me vaka na kalokalo ni lomalagi, sa sega ni wili rawa, e vaka na veinuku ni matasawa.\n13 Era sa mate kece oqo ena vakabauta ni se bera ni ra taura na vosa ni yalayala, ia era sa raica vakayawa tiko ga yani ka sa vakadeitaki vei ira, ka ra sa taura matua, era sa vakatusa voli ena vuravura oqo.\n14 O ira sa cavuta tiko na veika oqo, era sa tukuna tiko ga vakamatata ni ra sa vakasaqara tiko e dua tale na vanua.\n15 Sa dina sara, kevaka era sa vakananuma tiko ga na vanua era sa lako tani mai kina, sa na tiko vei ira e so na galala me ra lesu take kina.\n16 Oqo, era sa gadreva e dua na vanua e vinaka cake, na vanua vakalomalagi. Sa sega ni madua kina na Kalou, me kacivi me nodra Kalou, ni sa vakarautaka tiko o Koya e dua na koro levu me nodra.\n17 Ena vakabauta, o Eparama ni sa vakatovolei, sa soli Aisake, o koya ni sa rawata na yalayala, sa vakacabora na luvena tagane e duabau ga,\n18 O koya sa tukuni kina, mai vei Aisake ena tubu mai kina na nomu kawa;\n19 sa kilai kina ni na vakatubura cake na Kalou, io, kevaka mada ga sa mate, sa tauri koya talega ena vakasama ni dua nai vakaraitaki.\n20 Ena vakabauta, o Aisake sa vosa vakalouvinakataki Jekope kei Iso ena vuku ni veika sa lako tiko mai.\n21 Ena vakabauta, o Jekope ni sa mate tiko, sa vakalouvinakataki iratou na luvei Joseva, ka lotu ni sa taura matua tiko ena nona i titoko.\n22 Ena vakabauta o Joseva, ni sa mate tiko, sa tukuna rawa na nodra sa na lako tiko na Isireli ka sa solia rawa tiko na i vakasala me baleta na nona sui.\n23 Ena vakabauta ni sa sucu o Mosese sa vunitaki me tolu na vula vei na nona i tubutubu, baleta ni rau sa raica ni gone rairai totoka; ni rau sa sega ni rerevaka nai vakaro ni tui.\n24 Ena vakabauta, o Mosese ni sa matua mai, sa besetaka ni cavuti vua me luvena na luvei Fero yalewa,\n25 sa digitaki me vosota na rarawa vata kei ira na tamata ni Kalou, mai na nona via marautaka na veika ni valavala ca ni vuravura,\n26 sa kila na veivakacacani ena vuku i Karisito sai yau levu ka lailai nai yau kece mai Ijipita, oqori na kena i sau sa raica tiko o koya.\n27 Ena vakabauta, sa biuti Ijipita kina o koya, sa sega ni rerevaka na nona cudru waqawaqa na tui; ni sa dei tikoga na nona raici Koya sa sega ni laurai.\n28 Ena vakabauta, sa maroroya na lako sivia kei na kureitaki ni dra, de qai tarai ira o Koya sa dau vakamatei ira na ulumatua.\n29 Ena vakabauta, era sa lako curuma kina na wasawasa damudamu me vaka na vanua mamaca, ia ni ra sa lakova yani na kai Ijipita, era sa luvu ga.\n30 Ena vakabauta sa kabasu kina na bai kei Jeriko ni sa oti e vitu na siga na kena lako wavokiti.\n31 Ena vakabauta, o Reapi na yalewa dautagane sa sega ni rusa vata kei ira sa sega ni vakabauta, ni sa ciqomi rau na yamata ena marau.\n32 Na cava tale me'u tukuna? Ena sega na gauna kevaka au sa tukuni Kitione kei Beraki kei Samisoni, kei Jevica, o Tevita talega kei Samuela ke ira na parofita:\n33 O ira oqo, ena vakabauta era sa vakamalumalumutaka na veimatanitu, era sa cakacaka vakadodonu, era sa rawata na veika sa yalataki, era sa sogota na gusu ni laioni,\n34 era sa bokoca na katakata ni bukawaqa, era sa qaqa mai na yame ni seleiwau, era sa qaqa mai na malumalumu, era sa yatedei ena i valu, era sa vukici ira na meca me ra veidrovaki.\n35 O ira na yalewa era sa taura lesu mai na mate ni ra sa vakabulai tale, eso era sa vakararawataki, era sa sega ni vinakata me ra sereki me ra rawata kina na veika e vinaka cake, o ya na tucake tale mai na mate.\n36 O ira tale e so era sa vakacacani, era sa vakalolomataki, io, era sa vesuki ena senicodo.\n37 Era sa vakaviriki, ena vatu, era sa varoti rua ena i varo, era sa temaki vakalevu, era sa vakamatei vakadua ena i sele. Era sa veilakoyaki voli ena kuli ni sipi kei na kuli ni me, era sa biu ka guilecavi tu ka vakalolomataki vakaca sara â€“\n38 sa sega ni yaga vei ira o vuravura, Era sa dauveilakoyaki voli ena veivanua dravuisiga ena veiulunivanua ena veiqara vatu walega.\n39 Ena veika kecega oqo, ni ra sa rawata na veitukuniyalo vinaka ena vuku ni vakabauta, era se bera ga ni rawata na vosa ni yalayala.\n40 Na Kalou sa vakarautaka e dua na ka e vinaka cake vei keda, me da vakataucokotaki vata, me kua ni o ira duadua ga.\n1 O koya oqo, oi keda talega, ni ra sa vakavolivoliti keda o ira na lewe vuqa, sai vakadinadina, me da sa biuta sara na veika e dauveivakataotaki kei nai valavala ca e dauveicoriti, me da ciciva sara na cere sa tu e matada ka me da ciciva na cere oqo ena vosota,\n2 me da vakaraici Jisu tikoga, o koya sa tekivuna ka na tinia talega na noda vakabauta, o Jisu ena vuku ni reki sa tu e matana, sa vosota na kauveilatai, na veivakamaduataki, ka sa la'ki dabe tiko oqo ena liga i matau ni Kalou ena Nona i tikotiko vakaturaga.\n3 Me da vakaraici Jisu mada, ni sa vosota na nodra veivakacacani nai valavala ca vei Koya, de na qai tubu na yalolailai ena lomamuni.\n4 Ni kemuni se bera tiko ni vakatovolei me yacova na vakadavei ni dra ena nomuni veivala tiko kei nai valavala ca.\n5 O ni sa guilecava talega na veivosa ni veibolei me vaka ki vei ira na gone: "Na Luvequ mo kua ni beca ni sa vunauci iko o Jiova, se mo ni yalolailai ni o ni sa vakavulici mai Vua;\n6 Ni sa lomana e dua o Jiova ena vakavulica ka sa dau vakadodonutaki ira na gone me ra vinaka kina.\n7 Kevaka o sa vosota na Nona veivakavulici, sa cakacaka vei iko na Kalou me vaka vei ira na luvena; sa gone vakacava oqori kevaka o sa sega ni vakadodonutaki mai vua na tamamuni?\n8 Kevaka o ni sa sega ni vakadodonutaki, ni dodonu me vaka kece vei kemuni kecega, o ni sa gone ni sala ka sega ni loma ni vale.\n9 Eda sa vakatamani kece, ka da sa dau vakadodonutaki, eda sa dokai ira kina vakalevu. Sa sega beka ni dodonu me da sa dau tu vakarau ena noda vakarorogo vua na Tama ni yaloda me da bula kina?\n10 Eda sa dauvakavulici me vinaka kina vei ira sa vakavulici keda, ia o Jisu, me vinaka kina vei keda, me rawa ni da i taukei ni Nona yalosavasava.\n11 Sa sega na veivakadodonutaki e ka ni reki ni sa dau caka, sa ka mosi sara, ia, ni sa oti oqori sa vakabasikata na vua ni veivakacegui ni yalododonu vei ira sa dau vakavulici kina.\n12 Mo ni qai vakaukauwataka na ligamuni kei na yavamuni sa wadamele,\n13 Ka vakadodonutaka na sala ki na yavamuni, me yaco kina na veika sa damele me kua ni lutu sara, me vakabulai ga.\n14 Vakasaqara na veivakacegui vei ira na tamata kecega kei na yalosavasava, kevaka sa sega na veika oqo, ena sega ni dua e raica rawa na Kalou;\n15 Me rai tiko vakadodonu na tamata, de dua e bale mai na loloma ni Kalou, de dua talega e kabiti koya na waka tu ni yaloca sa vakasucuma mai na leqa ka sa veivakacalai dina;\n16 de dua talega na dauveirawai kei koya sa rawai me vakataki Iso, sa volitaka na nona i tutu ena dua na tiki ni madrai ga.\n17 O ni sa kila vinaka, ni sa oti oqo sa qai, vinakata me vakalouvinakataki, sa qai sega ni rawata, ni sa sega ni rawa me veivutunitaka, e dina ga ni vakasaqara matua sara, ni sa drodro vakalevu na wai ni matana.\n18 Ni kemuni sa sega ni lako mai ki na ulunivanua sa tarai ka vakamai ena bukawaqa, ena loaloa ca sara kei na butobuto\n19 kei na rorogo ni davui kei na rorogo ni vosa, ni o ira sa rogoca, era sa kerea me ra kua tale ni rogoca na kena tukuni tale vei ira na veivosa oqori.\n20 Ni ra sa sega ni vosota rawa na veika sa vakaroti, "Kevaka mada ga sa vakalevu me vaka e dua na manumanu ni veikau sa tara na ulunivanua, ena lauviri ena vatu se me laucoka ena moto."\n21 Sa rui rerevaki na kenai rairai sa tukuna kina o Mosese "Au sa rui rerevakalevu ka au sa sautaninini sara."\n22 Oqo o ni sa lako mai ki na ulunivanua o Saioni ki na Nona koro na Kalou bula, na Jerusalemi vakalomalagi, ki na nodra i soqosoqo na agilosi e sega ni wili rawa,\n23 ki nai soqosoqo levu ni soqosoqo lotu ni ulumatua, o ira sa volai na yacadra mai lomalagi, ki vua na Kalou na Turaga ni lewa levu, ki na yalodra na tamata sa vakadonui era sa vakataucokotaki.\n24 ki vei Jisu na dauveisorovaki ni veiyalayalati vou, kei na dra sa dau kureitaki, sa tukuna na veikavivinaka mai na kena vei Epeli.\n25 Mo ni raica, mo ni kua ni bese vei Koya sa vosa, kevaka sa sega ni dua sa dro rawa vei Koya ni sa vosa ni se tiko e vuravura, eda na qai dro vakacava kevaka ena sa vuki tani mai Vua sa vosa tiko mai lomalagi,\n26 na domona sa yavalati na vuravura; oqo sa yalayala kina Koya ka tukuna, vakadua tale, au na sega ni vakayavalati vuravura ga, o lomalagi talega.\n27 Sa vakaoqo, "Vaka dua tale," sa tukuna na kau tani ni veika sa yavalati oti, me vaka na veika sa oti, me tudei kina na veika sa sega ni yavalati rawa.\n28 O koya oqo, ni da sa rawata na matanitu sa sega ni yavalati rawa, me tiko vei keda na yalololoma, me da qarava kina na Kalou vakavinaka ena vakarokoroko kei na rerevaka na Kalou.\n29 Na noda Kalou sa bukawaqa caucaudre.\n1 Me ia tikoga na veilomani vakaveitacini\n2 Kakua ni guilecava na vakamarautaki ira na vulagi, ni cakava oqo, e so era sa dau vakacegui ira na agilosi, ni ra sega tu ni kila.\n3 Dau nanumi ira na kaivesu me vaka sara ga dou sa vesuki vata tu; kei ira sa vakamavoataki, ni Oi kemudou kei ira o ni sa yago e duabau.\n4 Sa ka vakarokorokotaki na bula vakawati vei keda kecega, kei nai davodavo e sega ni vakadukadukalitaki; na Kalou, ena lewai ira vakadodonu na dauyalewa kei na dauveibutakoci.\n5 Me kua ni kocokoco na nomudou i valavala, mo dou yalovinaka ga ena veika sa tu vei kemudou. Ni sa tukuna oti o Koya, "Au na sega ni biuti kemudou se weletaki kemudou."\n6 Sa rawa kina vei keda meda tukuna; "sa noqu i vukevuke na Kalou, Au na sega ni rerevaka na cava ena rawa ni cakava vei au na tamata?\n7 Mo ni nanumi ira sa liutaki kemuni, era sa vakavulici kemuni ka vunautaka vei kemuni na vosa ni Kalou, vakamuria na nodra vakabauta ni kemuni sa raica matua na nodra i valavala.\n8 O Jisu sa sega ni veisau rawa, mai na veisiga sa oti, e daidai kei na veisiga ni mataka.\n9 Mo ni qarauna, mo ni kakua ni kau vakatani, ena vuku ni vakavuvuli vou e vuqa. Sa vinaka mo ni vakadeitaki tikoga ena loloma ka sega ena kakana, ni sa sega ni yaga vei ira sa dau cakava tiko.\n10 Sa dua tiko na noda i cabocabo ni soro, o ira mada ga sa veiqaravi ena vale ni soro sa sega ni dodonu mera kana kina.\n11 Na yago ni manumanu sa kau mai na kena dra ki na vale ni soro mai vua na bete levu, sa vakamai mai na taudaku ni bai. 12Sa vakatalega kina o Jisu, me rawa ni vakasavasavataki ira kina na tamata ena Nona dra, ni sa vakararawataki ena taudaku ni bai.\n13 O koya oqo me da lako sara yani Vua ki na taudaku ni tikotiko, ni da sa colata tiko na Nona cudruvi.\n14 Ni sa sega ni dua na noda koro ni vakai tikotiko eke, eda sa vakasaqara tikoga e dua sa lako tiko mai.\n15 O koya oqo, ena Vukuna, me da sa vakacabora tikotiko ga ena vukuna nai soro ni vakacerecerea na Kalou. Oqori na vua ni tebenigusuda sa vakavinavinaka tikoga Vua.\n16 Me kua ni guilecavi na caka vinaka kei na veiwasei ena ka sa tu vei keda, ni soro sa vakaoqo sa rui loma vinaka kina na Kalou.\n17 Mo ni talairawarawa vei ira sa liutaki kemuni, mo ni vakarorogo vei ira ni ra sa dau yadrava tiko na yalomuni, me vaka, ni ra na soli tukutuku kina vua na Kalou. Me ra cakava sara ena reki ka me kua ena rarawa, ni sa sega ni yaga vei kemuni oqo.\n18 Mo ni masulaki keitou vakalevu, ni keitou sa doudou, ka sa galala na neitou lewa e loma, ena veika kecega keitou sa via bula ga vakavinaka.\n19 Au sa kerei kemuni vakabibi sara mo ni vakayacora oqo, me keitou vakatikori lesu kina veikemuni ena kena gauna totolo sara.\n20 Na Kalou ni veivakacegui, o Koya sa vakaturi Jisu cake tale mai na mate, nai Vakatawa levu ni sipi, ena dra ni veiyalayalati ka sega ni mudu,\n21 Me vakataucokotaki kemuni ena cakacaka vinaka kecega na veika sa vinaka e matana, ena vuku i Jisu Karisito, o Koya sa Nona na lagilagi kei nai ukuuku, me sega ni mudu, Emeni.\n22 Au sa vakamasuti kemuni, na veiwekani me noda vata na vosa ni veivakatataki cake, au sa vola vei kemuni ena vosa e vica ga.\n23 Mo ni kila, ni o Timoci na tacida sa sereki, keirau na lako yani veikemuni kevaka sa lako mai vakatotolo.\n24 Mo ni kauwaitaki ira sa liutaki kemuni, kei ira kece sa vakabauta. Era sa vakabula tiko yani o ira mai Itali.\n25 Na loloma rairai vinaka ni Kalou, me sa tiko vakayadua kei kemuni. Emeni.


Vuli - Wikipedia\nE vuli na iwalewale ni kena rawati na ka vou kilaideivaki, kilaka, itovo, vakacakacaka, veikayaga, veivakarau, kei lavelavetaki. Na kena rawa ni vulici e taukena na tamata, manumanu, kei na so misini; e tiko talega na ivakadinadina me baleta eso na mataqali vuli ena kena dina tea. Eso na vuli e totolo sara, ka koma ena dua na ga soqo, ia e levu vakacakacaka kei kilaka soqona mai na veika dau sotavi vakawasoma. Na veisau e koma ena vuli e vakavuqa ni dau bulaganua, ka dredre me da vuli vakarautaka e vaka beka kina o ya "yali" mai na kena e sega ni rawa me ra vakau lesu tale.\nTamata tekivu vulica na sucu (ena rawa sara ga ni tekivu ena gauna ni katonigone) ka tomana tiko na vuli me qase, me yacova ni sa sega ni rawa ni vuli tikoga, me isau ni nodra veimaliwai tiko na tamata kei na ituvaki, vuli e sa dua na ka bibi sara. Na ituvaki kei na iwalewale e okati ena vuli e vuqa na iteitei, ena rawa ni yaco na vuli me isau ni veiyacovi, se e ivakabatabata, operant ivakabatabata se na vua ni itaviqaravi e levu cake me vaka na qito, raica walega na vuku manumanu. Ena rairai yaco na vuli ena veika eda kila se sega ni vakilai. Ni vuli e dua na soqo ni veicavilaki ena sega ni levei rawa se me na dro tani mai kina ena dua na ituvaki e vakatokai me vulici na vakatulewataki. E tiko na ivakadinadina me baleta na vuli veivakayavalati ni tamata taumada, ka sa dau laurai na vakatulewataki ena itekivu ni 32 macawa ki na buketetaki, ka vakaraitaka ni ivakarau ni rere e loma e sa vakatorocaketaki vakavinaka ka cabolo me baleta na vuli kei na vakanananu me vakayacori sara vakatotolo ena kena vakatorocaketaki.\nSa dau yaco qito ena vica na theorist me imatai ni ivakarau ni vuli. Era dau vakatovotovo na gone kei vuravura, vulica na lawa, ka vulica mo dau veimaliwai ena qito. qito e rawa ni kena ibalebale talega na gauna bibi vei gonelalai na vakatorocaketaki, me vaka ni ra dau vakavuna na ituvaki ni nodra bula ena qito ivakavuvuli qito. Baleta na Leo Vygotsky, ia, qito sa imatai ni ivakarau ni vuli kei na veitaratara kei na vanua e tekivu kina e dua na gone me kila vakavinaka na lawa kei na ivakatakarakara.\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Vuli&oldid=33958"\nLast edited on 22 Okotova 2020, at 15:35\nThis page was last edited on 22 Okotova 2020, at 15:35.