History Of Fiji part 2 and 3 - Matavuvale Network\nPosted by Nasa.Leivere on February 19, 2009 at 11:42am\nNa IVOLATAMATA e 4 na kena wase: A italanoa ni qase, A itukuni ni qase, A yaca ni kawa, A ivola meke.\nA IVOLAGAUNA e 3 na kena wase: A gauna ni so na kauvuata kei na vakasucu ni ika kei na manumanu; A gauna me se kina na cokau (gasau); Gauna me se kina na kau tubuwale, kei na co laukana (Doi, Dovu, Duruka, Vico, Drala &c).\nA IVOLATAMATA. Na ivola itukutuku kei Viti, e kilai kina o ira na vakatawa vanua ena imatai ni tabatamata me yacova na 1835. Ni sa kau mai na Lotu Vakarisito sa qai tekivu me volai na itukutuku vakatikina kei Viti ena matanivola vakaPiritania, ena ika13 ni tabatamata me yacova na ika16, sa qai cokovata me ivolatukutuku kei Viti ena 1907 1925.\nA itovo ni kena volai na iVolatukutuku\n1. Au a vakatomika na itukutuku lalai ni talanoa, na itukuni, na yaca kei na meke, e bale ina ivola au via vola, qai vakacokovatataka me dua na ivolatukutuku kei Viti.\n2. Au sa taura e so na ivola vakatikina sa vola e liu o Ilai Motonicocoka, kei ira tale e so, kei na itukutuku makawa e so e sega tu ni volai. Ni sa voleka sara ni yali na kedra itukutuku na kawatamata kalougata oqo, au a qai tovolea meu vola na kedra itukutuku.\n3. Na kena vakalewetaki na ivola. Sa vakacurumi kina na itukutuku tani eso, se nona vakasama o koya a vola, sa bokoca na ka eso mai na itukutuku makawa, sa vakuria a vakacurumua kina na nona lewa, se vakadodonutaka na kena vosa, se vakabauta taucoko na itukutuku o ya, sa qai vola ga me vosa ni vola na veika sa vakadinadinataki oti ena itukutuku makawa.\n4. Sa vereverea na kena cokovata na itukutuku makawa e so ni sa dede na gauna sa dui yaco se caka kina na veika era cakava na qase Vu kei Viti a sega tu ni volai, sa qai tavere kina na kena vakacokovatataki.\nSa qai rawa na kena tasere niu a lomani Viti, a soli au taucoko meu vakataroga, ka veidutaitaka na itukutuku taucoko kei Viti mai na 1907 1925. Me vaka sa qai vakaraitaka mai o Koya na Rarama ena Nona Rarama ena loma ni butobuto me vaka na raivotu me kilai kina na veika sa vunia tu na gauna dede. Sa qai rawa ni tukuna mai na ka vuni oqo, o Koya na Tama ni Gauna Tawa Mudu.\n1. A IVOLA TAMATA, e va na kena wase.\n1. A ITALANOA NI QASE. Era dau talanoa na tamanigone kei na tukanigone vei ira na luvedra se makubudra. O koya ka kilai deivaki tu kina e so na itukutuku kei Viti makawa.\n2. AI TUKUNI NI QASE. A veitukuni e dau caka e Burelevu, e ia kina na veisau itukuni, yacana na Veilaqai, e dau caka na kena magiti, na yaca ni magiti oya na nabu ni tukuni. E wase rua na itukuni:\n(a) Koya e dina, e vu mai na italanoa, me vaka sa tukuni e cake. (b) Koya e lasu, e vu mai na vakasama walega, se nanuma wale; eso na tikina e veirauti kei na ka dina, eso e nanumi wale ga.\nKENA YAGA na iTUKUNI. Me tukuni tiko na veika sa yaco oti, me nanumi tiko kina ena veigauna nira tukunitaka tiko na qase vei ira na gone.\nA KEDRAU DUIDUI na iTALANOA KEI na iTUKUNI. (a) A italanoa, na ka dina sa qai yaco walega ena gauna oya. (b) A itukuni, na ka dina se lasu sa yaco makawa yani. E dina ni sa nanumi tiko na kena italanoa. Ka lasu ni sa guileca na ka dina mai na italanoa, sa qai nanumi walega na ka me rauta, sa qai yacana kina na itukuni.\n3. A YACA NI KAWA. A ivola talega kei Viti na yaca ni kawa. Oqo na imatai ni vola vei ira na qase vu kei Viti. E dua na lawa bibi e Viti na lawa ni yaca, ni tabu sara ni soli vakailoa na yaca vua eda sega ni kawa vata kaya, ni o koya na ivola yaca, sa macala tiko kina na noda kawa vata na yavusa vu vata, na mataqali vanua vata, vu vata (Tauvu) yavusa, vanua se matanitu vata.\nSa dau vakayaca na gone ena yacai tamana, sa yacana o tamana ni sa mei, se yacai tubuna, sa yacana o tubuna, se yacai nona vu se tukana sa yacana o tukana, se buna sa yacana o buna, se yacai tinana, sa yacana o tinana, se vugona sa cavuti me navugona. Sa rawa ga ni soli ina mataqali tani na yaca ni kawa, ni muria na kawa ni yalewa. Oqo na ivola kei Viti, sa ra kila tiko kina na tamata kei na kawa era vu mai kina, yacova nikua. O ira sa sese nodra kawa, se nodra veiwekani vakavanua, e bale ga nira sega ni muria tiko na lawa sa tukuna na ivolayaca.\nKENA TUBU na iVOLA YACA. (a) E tubu na ivolayaca mai na yaca ni Kalou Vu, kei na yacadra na qase na vu ni veikawa era bula e Viti e liu. (b) E tubu talega na ivolayaca ena itovo, na ivalavala, na vosa na cakacaka kei na qaqa ni Kalou Vu kei ira na qase na vu ni veikawa, kei ira na turaga ni dui gauna, kei ira na qaqa.\n4. A IVOLA MEKE. A meke e dua na ivola kei Viti Makawa, na ka e kilai tu kina na itukutuku ni veigauna, ni vakataudeitaki tu mai na qaqa ni meke, na veika sa yaco oti, me nanumi tiko kina, sa vu ni kena sega ni yali rawa e loma ni taukei e Viti na itukutuku ni nodra vanua, ni dau meketaki tiko ena meke na itukutuku ni veigauna.\nII. A IVOLAGAUNA. Sa nodrai Vola ni Vula ni caka yabaki na qase. A ivolagauna e tolu na kena wase. (a) Gauna ni se ni kau vuata, kei na sucu ni ika.\nO koya nodrai Vola ni Vula ni yabaki na wase ni Viti eliu. Sa ra raica mai na senikau na dodonu ni gauna ni nodra caka yabaki, sa dusia na senikau na veika me caka ena veivula yadua. Sa ra vakabauta na qase eliu me nodrai matai ni vula ni yabaki, na vula i solaki ni drau ni kauvuata, ra cavuta me vulai tubutubu, ni tubu kina na mataqali kakana mai na qele, na uvi, tikau, rauva, tivoli, kawai, se vula i vavakada, ni vakada kina na uvi. O koya na nodra vakarau vakasucu me kauvuata kei na vua ni qele. Era cavuta na vula oqo me ika 1 ni VULA O SAKALO na yacana (kana ka sega ni mamau), e bale vata kei Sepiteba nikua. 2. O TUI NAOCO (oco ni were na vuata) kei tui Noco. Se vula i balolo lailai. Sa bale vata kei Okotopa nikua. 3. NAMARAVU (maravulevu) se vula i vakasucu na vatu ni balolo levu. A vula oqo sa balevata kei Noveba nikua. 4. SUVA LALA (Buke lala) sa sega ni vakalewe na buke ni uvi. Se vula i vakasucu na Nuqa lailai ka se talega kina eso na kau ni vanua, sa yacana na Nuqa. Sa cavuti talega na gauna oqo me vula ni Tadravu. Sa ta laivi kina na dravusa ni rara i na bete mai na bure Kalou. Ka sa bale vata kei Tiseba nikua. 5. SUVA TAWA (Buke tawa) sa vakalewe na buke ni uvi. Sa cavuti me vula i Nuqa levu ni sucu kina. Ka se kece sara na nuqa ni vanua. Sa bale vata kei Janueri nikua. 6. O TUI NACOVU (Covuta) sa tawa na buke, sa sinai na gusu. Sa ra cavuta na vula oqo me Vula ni Sevu. Sa ra sevu kina na mataqali Vu ni Uvi vei na Bete ni Kalou Vu ni uvi i nona bure Kalou. Oti era qai sevu kece na veimataqali i na dui nodra bure Kalou, mera kana vata kina. Oti mera qai sevu na lewe ni koro vua na turaga sa lesi mei liuliu ni vanua.\nA vula oqo sa bale vata kei Feperueri nikua. Sa cavuti me Vula i Sevu, ka iotioti ni dua na gauna. Sa ra cavuta talega na veivula e 6 oqo, me Vula i Lawana (Vula i lala.) Sa ra cavuta talega me Vula i Sotaki, se vula i tubutubu. Sa ra dau vakayagataka ena gauna oqo na uvi sa curu tu i na lololo, mera kania tiko, kei na mataqali kakana dau wale mai veikau.\n(b) IKARUA NI VOLAGAUNA. Na Vula i Matua. Sa ra cavuta me vulaikelikeli, e bale vata kei Maji nikua. Era sa cavuti Epereli me vula i gasau. Sa masi cola na qiqi ena vula e rua oqo (sa dokai koya na tamata gulailai). Sa ra cavuta me Vula i Matua na vula e rua oqo, ni sa matua kina na ka kece, uvi, kei na vua ni kau vuata. Oqo na gauna me curu kina i na lololo na lewe ni vei were. Era vakayagataka kina na kana vuata. Oqo na vula ni nodra marau na kai Viti, ka ni yaco mai kina na isolisoli ni sautu mai vei koya nodra Kalou Vu levu o Ratu mai Bulu.\n(c) IKATOLU NI VOLAGAUNA. Na gauna ni vakarautaki na loga ni teitei. E va na vula era cavuta me vula ni nodra teitei. E tekivu ena Vula i Doi, a gauna oqo era tea kina na dalo ni vuci, na yacana na doidoi, e dalo leweilevu sara. E dau liwa kina na itinitini ni cagilaba, "Cagi ni Doi," sa se kina na doi, qai sogotubu sara na lololo. E bale vata kei Me nikua.\nVULA I WEREWERE. Era sa raica na qase ni sa se na mataqali co kau, oya na duruka, dovu, vico. Era sa kila sara ni sa vula i werewere, ni sa dusia vei ira na ivola se ni kau co, sa tekivu sara na were loga ni uvi. A vula oqo sa bale vata kei June nikua.\nVULA I VAKAMAKAMA, SE VULA I SAMAKI. Ni ra raica na qase ni sa se na veta ni drala, era sa yavala sara me samaki na loga ni uvi, ka tekivu sara na cuki loga ni uvi taumada, "A veta ni drala." Sa uvi levu ka balavu. A vula oqo sa lako vata kei Julai edaidia. Ia na veta ni drala sa dusia na vula ni samaki. O ira ka vuki bera, sa ra dau cavuta nodra uvi me taubera.\nVULA I CUKICUKI. Ni ra sa raica na qase, ni sa dusia vei ira, ni sa ka beta na drala, era sa kila sara ni sa vula i cukicuki. Era sa yavala sara me delevi na vei were, "Cuki vata," ka teitei sara. A vula oqo, sa bale vata kei Okosita nikua. Sai otioti ni katolu ni gauna e Viti na vula oqo.\nWase 3. A yanuyanu tawani taumada\nSa lala tu o Viti ka sega e dua na yanuyanu sa tawa ena tamata.\nEna gauna oya, a tawa o Viti ena tamata yagolevu sara, era tamata balavu, kaukaua, gulevu. Era lako beka maivei o ira oqo? Era kaya ni ra lako mai na Vunilagi, ka cavuti ira me luve ni Kalouvu. Ka ra kaya sa nodra Kalou Vu levu o Ratu mai Bula. A vanua i Ratu mai Bula, o Bulu. O koya era dau cavuti koya kina na Vu kei Viti, me yacana o Ratu mai Bulu. Ia nona itikotiko o Lagi, ia o Bulu, era kaya, sa Vunilagi. Oya na vanua era vakasikavi mai kina.\nA nodra waqa sa yacana na Rokovoka, a waqa oqo sa kilai e Viti eliu, ni sai koya nodra waqa na Vu kei Viti era vakatawa na vanua. Sa vakadinati rawa talega mai Toga, ni sai koya na Rogovoka ka usana mai Uwea na vatu levu balavu ka vatu tiko ni bulubulu kei Tui Toga na ika I nikua.\nKe italanoa wale, ke sega ni rairai tu na wena. E sega ni waqa ni yalo, me vaka era nanuma ena gauna i muri. Sa dina ga ni sai koya na waqa era vodo mai kina na qase na Vu kei Viti era vakatawa na vanua.\nO ira na kawa tamata yagolevu oqo, era bula eliu e Viti; era sega ni Kalou, se yalo, se tevoro. Era sa dau cavuti ga me luvei Ratu, se kawa i Ratu mai Bula. Sai ira sa vu tiko ni veikawa e Viti nikua. Sai koya keimami rawa kina na nodra kawa "Tauvu."\nA vanua era vakatawa taumada. 1. O Vuniivilevu. O Bula e ra. A vanua oqo sa tiko ena maliwa i Vitilevu kei Vanualevu kei Ovalau. Sa yali nikua, kena vo ni vanua, na veiyanuyanu era koto ena maliwa i Naicobocobo kei na Kauvadra kei Ovalau. ena itukutuku makawa sa bula voli ni sa tawa taumada ena tamata na vanua oqo. o rau na wase tamadra na tamata yagolevu era bula eliu. Sa yacadrau vata na "Tomanaivi". Erau veiwatini, ia erau dau cavuti vata ga ena dua na yaca me "Tomanaivi" (a tagane kei na nona itomani, a yalewa kei na nona itoma.\nAi balebale ni vosa oqo, tomani koya tiko, se vakaraica tiko. sa dau cavuti e Viti eliu na vosa oqo vei ira na marama levu, ke sa gade na gone marama, ka lesi e dua na tagane me vakaraici koya, sa na cavuti na tagane oya me nona i toma. Ke lesi e dua na yalewa, sa na cavuti na yalewa oya me nona Leba, se nonai tomani.\nA nodrau qase vu na Tomanaivi, sa tolu na yacana era dau cavuta na neimami qase:\n1. O Ratu mai Bula (koya sa bula mai Bulu). Era sa qai dau cavuti koya tale kina, o Ratu mai Bulu, era kaya, koya ka taukeni Bulu kei Vuravura talega.\n2. Kotoinaqara. Era kaya sa nona vale o Bulu, oya na lomai vuravura. Sa katuba kei Bulu i vuravura, na gusu ni qara levu e ruku ni ulunivanua ni Kalou o Nakauvadra.\n3. Degei. E duatani vei iratou na yaca oqo. E baleta na ulunigata levu ka vakalomana (me luaraka mai na veika kece sa dau yacovi vuravura.) oya sa cavuti kina me i Degei se Degea.\nO Ratu mai Bula oqo, koya ka Labote mai Bulu, i na Molikalagi mai Nakauvadra, oya mai na Vanua ni Yalo e rukui vuravura e ra. Era qai cavuti koya kina nodrau kawa na Tomanaivi, me yacana o Ratu mai Bulu. (A Kalou Vure i Bulu) Oqo ga neimami Kalou vu levu duadua na kai Viti. Sa mata ka ulu vakatamata, ni rogo mai nona vosa i vuravura, sa mana i na ka kece sa vosa kina; ni lutu na kuru, era kaya na Vu kei viti; Sa vosa mai bulu o Ratu.\nEna dua tale na gauna, sa dau rairai mai na gusu ni qara, sa mata ka ulu vakatamata, ka yago va gata, sa cavuti koya mei Na Ulumatua, se Kotoinaqara. Era qai dau cavuti koya tale kina nodrau kawa na toma, me Kalougata, noqu Kalou.\n"AI TUKUNI." Nodrau cudruvi na Tomanaivi.\nEna gauna o ya, sa dua na loga ni vudi kei Ratu mai Bula. Sa dau cavuti e Viti eliu na were ni Kalou Vu, me Were Kalou. Sa dau qarava na bete na kena caka. Sa rua na luvedrau na Tomanaivi ena gauna oya, e rau Drua Dadakulaci. Sa kaya o Kotoinaqara na gone me rau sa noqu yaca, ka sega ni cavuta sara na yacadrau yadua.\nIa o Ratu mai Bulu sa kaya vei rau na Tomanaivi. Na loga ni vudi sa tei oqo, na Bulu ni butodrau na gone. Ke sa vua ka matua, me qai sevu vei au, qai tara ni dou kania, ni sa vua eliu e dua vei ira, ka bera kece. Dua na siga ratou gade na veitinani i na were, na vudi sa vua eliu sa gi toka na vetana, rau sa raica sara na gone na kena dreu, erau sa tagica. Sa basuka o tinadrau na vudi ka musuka rua, sa kei koya ka tagane na kubuna, kei koya ka yalewa na matana, ni rau sa kania, sa qai kila o tamadrau na gone, sa rere ka lai tukuna vei Ratu mai Bula, ni rogoca o Ratu sa cudru vakalevu; sa kaya vei Tomanaivi, lako, lai vakasevi ratou tani sara na veitinani; meu kua tale ni raica na matadratou, ka yacova nodratou vukici, ni ratou sa rogoca na veitinani na cudru i Ratu, eratou sa dro sara i ulu ni vanua, ni lesu yani o Tomanaivi, me tukuna vei iratou na veitinani na vosa i Ratu. Rai yani, eratou sa yali. Sa taura na matau vatu buka ka muri iratou yani i delana me tauca na cudru i Ratu mai Bula, ni a kaya me kua tale ni raica na matadratou, ka me ratou vakatekilolou tikoga ka nodratou vukici.\nNi sa yaco i delana o Tomanaivi, eratou sa vuni na veitinani ena kau eratou sa dui vinakata. Ni sa vakasaqarai iratou tiko, eratou sa yali, sa kaya, "Isa! nodratou igadigadi na veitinani!." ena Vu ni Vuga ga oqo eratou sa yali kina. "Sa mani cavuta kina na kau oya o Tomanaivi, me Vugayali." Ia sai ratou na Vu e tolu oqo; "Na waka ni Vugayali e tolu, na sala ni yalo e tolu." Era vakabauta na neimami qase e Viti.\nKa oti, sa kaci yalotaki iratou o Tomanaivi,me ratou kua ni tiko mai Bulu, me ratou lako ga mai vua i Namolikilagi. Oti sa basika sara mai o Ratumaibula, ka tarogi koya, ka vaka, "A cava o sa cakava eke? Sa kaya o Tomanaivi, "Isa na tamaqu yalovinaka tukuna vei Degei, ni sa vuna o koya na neitou vukici me lesu tale i Bulu. Tukuna talega nomuni vosa ni yalayala, o ni a kaya. "Ni keimami na veiseyaki emuri na tamata, ena dro na tui, ka dro na turaga era na dui vosavosa na tamata, me dua o ira na vosa vata, oqo na iotioti ni noda duavata, sa na vukici na vanua me ssega ni yaga."\nOti sa kacivi ratou sara o Ratu mai Bula. Eratou sa dui rogo vaka "Au saka." O iko o Catanatamani, na tagane na isa ni drua o sa rere ka vuni ena vadra, ena kasei na vadra, ka turai rua, ka vukici me rua na kau (a) Vadrasei (b) Rewa. E rua na VU sa tubu kina. "O Vu Vadra, o Vu Rewa. o rau oqo na drua i valu, erau tagane ruarua. E rua na kawa sa bula kina, (a) O ira na Vua ni Sei (b) O ira na Vua ni Rewa. o rau oqo, rau sa tiki ni yagoi Catanatamani, na luvedrau na Tomanaivi, na luvei Ratu ma Bula.\nOti sa vosa tale mai na yalewa na isa ni drua, ka vaka "Oi au o Tikinivula na yalewa; au sa rere ka vuni ena Kabutanawa, sa kasei na Kabutanawa, ka turai rua, ka vukici me rua na kau. (a) Ivi (b) Ivikabuta. E rua na Vu sa tubu kina. Vu Ivi: Vu Kabuta. E rua na kawa sa bula kina, (a) O ira na Vua ni Ivi. (b) O ira na Ivikabuta. Ka sa kedrai qoroi na kena yalewa. "O ira na Lewa Ivi, o ira na Lewa Kabuta. o rau oqo erau drua yalewa ruarua. Sa vu vei ratou na lewe va oqo na veiwatini veidavolani, na dui tiki ni yagodrau na veiganeni, o Catanatamani, kei Tikinivula.\nOti sa qai vosa mai emuri o tinadrau na gone, ka vak! "Oi au o Camaisala, a yacaqu oqo niu a basuka na vudi, ka solia vei rau na gone, sa cudruvi au kina o Ratu, au a rere vei kemuni ka dro me vuni ena Vugayali oqo, ia ni o sa kacivi au sa kasei kina na Vuga oqo, ka turai rua, ka vukici au me rua na kau (a) Vugayali (b) Masei. E rua na Vu sa tubu kina. O Vugayali, o Vu Masei; E rua na kawa sa bula kina. (a) O ira na Ravuni Vugayali (b) O ira na Vua ni Masei.\nIa sai rau ga oqo na veiwatini, o Tomanaivi, ni sa cudruvi rau o Ratu mni Bula ka vukici rau kei iratou na luvedrau me lesu tale i Bulu na yalodratou, na vanua eratou a vakasikavi mai kina.\nIa sai ratou ga na lewe walu oqo, eratou a cavuti me Vu kei Viti ka vakatawa na vanua nodratou kawa. Sai ratou oqo: 1. O Toma na ivi na ika rua. 3. O Catanatamani koya sa dau cavuti mei Turaitolu, na ulumatua. 4. O Tikinivula.\nO ira sa rubu mai vei ratou na lewe va oqo. Catanatamani, koya o Tura. 1. Vusei 2 ko Vurewa. Tikinivula. 1. Vuivi. 2. Vukabuta. o rau na Tomanaivi. 1. Ravugayali 2. Vumasei.\nIa sai ratou na lewe walu oqo; o Tura, o Vusei, o Vurewa, o Ravugayali, o ratou na tagane. O Tikinivula, o Vuivi, o Vukabula, o Vumasei. o ratou na yalewa. Sai ratou na lewe walu oqo, sa tu na kedratou itukutuku vakaitalanoa e Viti mai vei ira nodratou kawa, ni ratou sa bula va Kalou Vu e Viti, ka bula vakatamata mai Vuda na vanua ni veibuli i Ratu mai Bula, nodra Kalou vu levu.\nEra sa dau cavuti talega na lewe walu oqo me Vusatinitini, ni ra wili vata kei rau nodra qase, na Toma naivi, na tagane kei na yalewa era vu mai kina.\nO ira na lewe tini oqo, era sa kila vinaka sara ni sa dua nodra Kalou Vu; sa yacana o Ratu mai Bula. E tolu na ka era sa kila vinaka mai vua: Dua, era kaya, sa nona vanua o Lagi mai Bulu, koya sa mani cavuti kina o Namolikalagi e Viti, mai Nakauvadra me vanua ni yalovinaka. Ai karua. Era kila ni vakasala na yalo i Bulu ena vanua i Ratu mai Bulu. Ai katolu. Era cavuti koya me turaga yalo sau, ni dau vosa mana.\nIa na nodra qaravi Ratu mai Bula eliu o ira oqo, sa qai vuki vakatani emuri ena gauna i Degei na ika rua. (II) Sa kaya o koya, sa kena sala ni qaravi o Ratu mai Bula, na waka ni Vugayali e tolu. Sa cavuti vakaibalebale na ka oqo, me bale vei Turaitolu, na luvedrau na Tomanaivi; na luvei Ratu mai Bula. Ni sa mate na tamata me lesu tale na yalona i Bulu, vei Ratu, ia sa kena sala o Turaitolu sai koya na waka ni Vugayali e tolu, era tubu mai kina na kai Viti.\nNa Vugayali oqo, e rau a vuni kina na Tomanaivi, mai na ulu ni vanua o Namolikalagi, era kaya neimami qase, ni sai Nakauvadra sa tubu kina na Vugayali o ya. Ka sa tubu kina e tolu na Vu; ka tolu na sala, ia na sala ni yalo e tolu oqo, na waka ni Vugayali e tolu na yacana.\n1. Oqo na imatai ni waka ni Vugayali sa tubu mai na Vugayali ka tiko mai Namolikalagi mai ului Nakauvadra. A wakana oqo sa dau cavuti talega me Tualeita (Tua i tamaqu) na vanua era cabeta taumada mai na kawa i Degei, era vitilaka mai kina na veikau loaloa, ka yaco i Nakauvadra. Sa vakayaca na koro vei Vu Vadrasei, na ulumatua i Tura. (Nakauvadra) Koya ka rau yaco mai i Viti eliu kei tamana. Ka vakayaca na vanua vei ira na kawa i Degei; "Mei Viti." Mei vakananumi ni nodra vitika e ligadra na veikau me nodra sala i na koro i Vu Vadra na luvei Tura, na luvei Tomanaivi, na luvei Ratu mai Bula, nodra Kalou Vu.\n2. Ai karua ni waka ni Vugayali, sa tekivu mai Namolikalagi (lagi vinaka) mai Nakauvadra, ka muria na loma ni vanua o Vitilevu ka mudu mai ucui Nacegani mai Mabua, ka tubu ena mua ni waka ni Vugayali oqo e dua na Vadra Kula; mei vakatakilakila ni sala era muria na kawa i Vu Vadra kei Vu Rewa ena gauna ni veiseyaki me tawana na vanua, ia ni ra sa mate mera lesu tale ena sala oqo i Namolikalagi mai Nakauvadra, na vanua i Turaitolu nodra Vu na kai Viti.\n3. Ai katolu ni waka ni Vugayali oqo; sa gole vaka ina tokalau, muria na baravi, ka basoga i rua; E dua sa muria na baravi ena yasa i Vitilevu i na tokalau cevaceva, ka mudu mai Ucunivanua mai Verata. Ka tubu ena mua ni kena basoga oqo e dua na Leba, sa dau se ka vua na Leba oqo, ni vakarau e dua na ivalu. Era mai cavuta kina neimami qase me yacana na Lebaivalu. Ni dau tukuna vei ira na turaga mai Verata, ni sa vakarau tu e dua na ivalunitu.\nAi karua ni kena basoga sa gole vaka i na tokalau vualiku, ka muria na lomai Vuniivilevu sa rusa koto, ka cabeta na ucui Naicobocobo, ka muria na delai Vanualevu, ka mudu mai Udu. Ka tubu ena mua ni waka ni Vugayali oqo e dua na Vadrasei, sa dau cavuti me BalawaViriki, mei vakatakilakila nira muria na kawa i VuVadrasei na luvei Tura. Ni ra sa mate, mera lesu tale i Nakauvadra ena sala era lako mai kina, ka virika na Balawa Viriki ni ra sa tekivu me lesu tale.\nIa na waka ni Vugayali e tolu oqo, sai koya na veitokaitua ni dela ni vanua. Sa koto kina na sala era muria na veikawa i Turaitolu nodra Vu neimami qase. Koya era dui muria ena gauna ni duivosavosa, era veiseyaki kina e Viti. Sa vu ni nodra veiseyaki, na vakacabo i sevu ni vanua vei Ratu mai Bula, nodra Kalou Vu levu. Ni sa lewa o Ratu me volai na isevu vei ira na veikawa, ia ni sa bera ni bili na dui nodra i votavota, sa tubu na veileti vei ira, ka ra mani duivosavosa kina, ka ra dui taura na veika sa dui donui ira me nodra i votavota. Ia na vua ni qele kei na vua ni kau, kei na veika eso era dui taura ena siga o ya. Na ka oqo sa yaco tiko emuri me kedra dui i cavuti ni kawa. Ka me sa nodra i tavi i sevu talega vei Ratu mai Bula ena veiyabaki emuri.\nSai koya na Vugayali oqo, sa tiko na vuna mai Namolikalagi ena ulu ni vanua o Nakauvadra. Sa tubu mai kina na idavedave ni wai, ka luvu kina eliu o Nakauvadra. Ia na waka ni Vugayali e va oqo, sa dui muria na idavodavo ni wai me bula kina o Vitilevu, kei Vanualevu, me vaka na lewa i Ratu mai Bula.\nA kedra itukutuku na qase au sa tukutuku oti, kei na yacadra yadua. Sa tekivu vei rau na lewe rua e rau a bula va Kalou Vu eliu, o Ratu mai Bula, kei Degei I. Ia o iratou na lewe ono, eratou a tubu mai vei rau na Toma naivi, e tolu na tagane, tolu na yalewa. Eratou sa cavuti talega me luvei Turakeitolu. Ia sai Tura ga nodrau ulumatua na Toma, sa neimami Vu na kai Viti. Ia eratou sa lewe walu ga sa bula vakatamata mai Vuda, (na ka keimami sa vu mai kina) ka mai cavuti mo bula va Kalou Vu e Viti.\nMe vaka na taro eso: 1. Sa tu mai vei o Vuda? O cei li o kila na itukutuku ni vanua o ya?\nSa kidacala mai na taro oqo, e dua na qase sa bula voli ena ika lima ni tabatamata ni sa tawa na vanua, na yacana o Robulaikalou. Ka kaya vei au vaka! "Ke o vakanadakui Naicobocobo, Vuniivilevu kei Nakauvadrasei, ka muria na Tualeita (sala i tamaqu) mo qarai Vuda, o na kunea ni o vakanamata i na Ceva i Ra, ka siro sobu i ucui Yadromu, o na butuka na yavutu sa yacana o Lomolomo ko Vuda." Au kaya, e vei o Vuda? E kaya, "Muria na batini Dreketi, o na butuka na vanua sa yacana o Sobu na Vuda." Niu yaco kina; e kaya, "Oqori o Sobu na Vuda." Au kaya, "A vosa oqori Sobu na Vuda, e vaka era vodo mai waqa noda Vu." Kaya o koya, "Io, era vodo mai na dua na waqa sa yacana na `Kautoni." Au kaya, "E vei ga na vanua sa yacana o Vuda; ka ni sa tikoga oqo o Sobu na Vuda." E kaya, "Sa dromu, sa lomolomo o Vuda. (Sa lolovira o Vuda, sa dromu vakaloloma yani) Sa mani yaca ni nodra yavutu kina o Lomolomo ko Vuda."\nIa na ucuna era cabeta, ra rai yani i wasaliwa sa dromu o Vuda, era cavuta na ucuna oya me yacana o Yadromu. (Sa dromu o Vuda) sa noda vanua oqo. Au tarogi koya tale, "E vei o Vuda au vakasaqara tiko?" E kaya, "Sa tukuna ga vei au na ivola ni karua ni gauna, ni rua na vanua e yacana o Vuda, e dua daru sa tu kina qo e Viti, na ikarua e tiko ena baravi i na Tokalau mai Aferika, e voleka i na yanuyanu o Matakasika." Au kaya, "Mada na ivola oya, meu raica." Ni solia vei au au wilika, au qai kaya vua, "E tautauvata sara na ivola qo kei na ivola ni tukutuku ni gauna e rua, a laveta o Misa Kere na Qasenivuli mai Rijimodi, kei Doketa Faisoni, na qase ni vulilevu mai Navuloa, ni rau kaya vaka Misa Kere "E tautauvata sara na itovo ni veika e caka e Viti, kei na veika e dau caka mai na koro o Cepi mai Ijipita. Sa macala kina nira sa tubu ena matanitu o Cepi mai Ijipita, o ira nomuni qase." Doketa Faisoni, "Eso na vosa mai Matakasika e tautauvata kei na vosa vakaviti. Era dau cavuta na Upi, Wai, Buqu. O Vuda talega e tiko ena baravi mai Aferika. Ia na veiyaca kece ni koro era tiko qo e Viti, e tiko kece sara mai Taganiika, ena dua na drano e Colo mai Aferika. E tiko kina o Verata, Rewa, Bureta, Batiki, Kabara kei Vuda e baravi." Na koro a tauyavutaka o Degei na luvei Tura, na luvei Ratu mai Bula, a vakatoka me yacana o Vuda. (Vu ni tamata, vu ni koro, vu ni vanua.)\nSa macala ena itukutuku kei Viti oqo, ni sucu mai Aferika o Degei. Au taroga tale, "E lako mai vei o Tura na tamai Degei?" Kaya "E lako mai Turakesitani mai Esia." "A cava e mai cakava i Aferika?" Kaya, "A vu ni nona lako i Ijipita mai Aferika, na dausiga levu mai Esia. Sa rogo na matanitu o Cepi mai Ijipita kei Mamife ni tu kina na kakana; koya eratou a biuti Turakesitani kina, ka lai tiko i Cepi mai Ijipita, o koya kei na watina a rawata mai Esia, kei na dua na gone, o Lutunasobasoba kei Kubunavanua na gone vei rau, se tiko ga mai Esia. A sobasoba, na yaca e vu mai na kabu vulavula e dau lutu koto ena loma ni veibuca, se veidelana, ena veibogi vinaka kece. (Sobasoba) (Kubunavanua ni ra sa veikubuyaki na tamata ena veivanua ena gauna ya, a yaco kina na wase tamata ni dui vosavosa.) Koya na vu ni nodratou lako mai Turakesitani, na koro sa tauyavutaka o koya, ka vakatoka kina na yacana, mei Turakesitani (lako tani o Tura). O koya na vu ni nodratou yaco mai i Aferika, Papua kei Viti. Qori na gauna sa lewa kina o Ratu mai Bula me tawa na delai vuravura taucoko; o koya na vu ni nodra tuberi mai i Viti neimami qase, mera taura nodra ivotavota."\nAu tarogi koya tale, "E sucu mai vei o Tura?" E kaya, "E sucu mai Turake mai Esia, ena gauna a tauyavu kina o Turiki me matanitu, sa mani vakatokai me yaca ni ni matanitu ya". Au kaya, "O cei na tamai Tura?" Kaya, "O Catanatamani kei Tikinivula na luvedrau na Toma naivi, koya eratou a vukici me lesu tale i Bulu. Sa qai tubu kina e tolu na tagane ka tolu na yalewa, ulumatua o Turaitolu, nona kawa a tubu kina na kai Viti. Ia o Tura ga qo, o Tera ga, koya a vakayaca kina na ikatolu ni waqa era lako mai kina i Viti mera vakatawa vanua, koya a kasa mai Totoya, a yacana na Kaunitera.\nAu tarogi koya tale! "Na sala cava beka era muria mai na noda qase ka yaco mai kina i Viti?" Kaya; "Ni ratou biuti Turaketolu o Tura kei na watina kei rau na luvena, a gole mai vaka i na tokalau, ratou kunea e dua na vanua, vata kei ira eso tale, ra tara koro kina, ra vakatoka na yacana o Turakisitani, me ivakananumi ni nona kisitani mai Turake mai Esia lailai."\nEna itukutuku ni dui gauna, sa donui au mai Navuloa ena 1892 1894. sa vakadinadinataka kina ena itukutuku nei Misa Lidise na Qase Levu, ni a kaya, "Era tiko eliu nomuni qase na kai Viti mai Turakisitani qai muri i Aferika."\nAu taroga tale! "O Tura cava ka tauyavutaki Turakisitani?" Kaya, "O Tura oqo, o tamana o Catanatamani, koya na isa ni drua e rau a sucu kei rau na tamana, ena gauna sa wase kina na tamata e vuravura mera dui lako me qara nodra ivotavota vanua. E kaya talega o Kubunavanua na luvena, e yacai tamana o Tora, koya sa cavuti emuri mei Tura, koya ga sa vakayacani kina na waqa i Kubunavanua me Kau ni tera, ena yaca i tamana."\nAu tarogi koya tale! "E vica na luvei Tura ena nona tiko mai Turakisitani?" Kaya, "Erua ka macala, o Lutunasobasoba (kabu vulavula sa daulutu koto e loma ni buca se dela ni vanua ena veibogi vinaka kece), oya na Sobasoba. A ikarua o Kubunavanua, (ni ra sa veikubuyaki na tamata e vuravura ena gauna ni duivosavosa.")\nAu taroga tale! "E vakaevei ka tautauvata kina na veiyaca kece ni vanua, se koro eso mai Merika kei Viti?" Kaya, "E na gauna sa tiko kina mai Turakisitani o Tura kei rau na luvena, kei tinadrau. Sa yaco na dausiga levu mai Esia. Sa rogo o Cepi na koro levu ni matanitu mai Ijipita, ni levu kina na kakana. Oqo na vuni nodratou tawase na veitamani mai Turakisitani. O Tura kei na watina kei Lutunasobasoba na ulumatua kei Rawaka na tuakai Tura, eratou sa lako i Aferika, ka tiko mai Cepi e dua na koro levu e Colo mai Ijipita. O Kubunavanua ga sa tiko mai Turakisitani mai Esia."\nRatou sa dede mai Cepi o Tura, sa taura tale e dua na yalewa ni Cepi me ikarua ni watina, yacana o Nai. Sa sucu vua o Degei II na ulumatua i Tura vua na yalewa ni Aferika, o Waicala Nakumilevu Rokola. Oti sa vakawati o Lutunasobasoba kei na dua na marama ni Cepi e colo mai Ijipita, yacana o Ranadi, lima na luvena ka macala. O Buisavulu na yalewa sa ulumatua tarava o Rokomautu, o Tuinayavu, o Roko Ratu, o Daunisai. Sai ratou oqo sa cavuti me kawa ni Ratu, ni a buli taumada o tamadratou me Ratu. A bete o Degei II, ka Vunivola Saunokonoko o Waicala (Turaga ni Valu), Matanivanua o Nakumilevu, matainisau o Rokola, e dau ta waqa, kei na kau ni vale, na ceuceu, kei na veika vakamatai eso. Na veibuli yaca ni tutu oqo a caka mai Verata, Taganiika ena bati ni drano e Colo mai Aferika.\nNira sa tubu na kawa i Tura mera lewe levu mai, sa qai tara tale na yavutu o Rewa, Bureta, Batiki, Kabara, ratou sa dui lesi kina na kawa ni Ratu me ratou dui liutaka. O Ratu (Lutunasobasoba) o Verata kei Rokomautu na luvena, i Batiki o Tuinayavu, i Rewa o Rokoratu, i Kabara o Daunisai, i Bureta o Buisavulu, me vaka na nodratou iwasewase.\nSega so ni dede nodra tiko ena bati ni drano oqo, sa tauvi ira e dua na matelila. Ka sa biuta kina na bati ni drano e Colo o Degei II, ka sa lomana me lako i baravi i na tokalau. Ka muria sobu na uciwai na Sanisepa ka yaco i baravi ka sa lako vata kece kei ratou na tacina kei na watidratou, na luvedratou. Ka tara e dua na koro e baravi, ka vakatoka, me yacana o Vuda. Vu ni tamata vu ni koro, vu ni vanua. Sa cati koya oqo o tamana ni muria na itovo ni kena a qaravi mai Cepi na Kalou vaka Ijipita, sa yaca ni luvena kina o Catanatamani II.\nEna gauna oya, sa qai wase tolu na vanua era tiko kina na kawa i Turaketolu (Toli na kawa sa bula) mai vei rau na Tomanaivi.\n1. Na kawa i Lutunasobasoba na Ratu, na luvei Tura, era tiko ena drano o Taganiika, Aferika.\n2. Na kawa i Kubunavanua na luvei Tura se Tora, era tiko mai Turakesitani, Esia.\n3. Na kawa i Degei, Waicala, Nakumilevu kei Rokola, kei ratou na luvei Tura, era tiko mai Vuda, ena baravi i na tokalau mai Aferika. O ratou na veitacini oqo, eratou vakawati yalewa kece ni Aferika, kei Kiranamoli.\nO Degei sa watina o Naivilawasa, o Waicala watina o Sovanatabua, o Nakumilevu watina o Tinaivi. O Rokola na watina o Dugunamua, Kiranamoli e segai. O ratou na luvei Degei o Catanatamani, oqo ga na yacai tamana o Degei II, ni cati koya o tamana ni muria na itovo ni kena qaravi mai Cepi na Kalou vaka Ijipita. O Catanatamani oqo, koya ga sa yacana emuri o Tuiwai. O koya ga rau sa vukici Viti vakatani kei tamana o Degei, ena itovo ni kena qaravi o Ratu maibula na Kalou i Tera, ka rau cavuta tiko me yacana o Ratu mai Bulu na yaca ni Kalou vaka Ijipita mai Cepi. Sai rau ga ka vakasesei Viti mai na gauna o ya, ka na yacova na gauna sa vakararamataki kina na yalo ni kai Viti na iVola Tabu ni lotu va Karisito.\nEso tale na luvei Degei II ka macala tu. O Coci, o Kaisaqere, Kailolo, o Sina, Labalaba, o Naisema ni Vitilevu, o Ramasilevu, ka so tale na tagane kei na yalewa. E kainaki sa lewe 100 na luvei Degei. Sai ira ga era vu tiko ni veimataqali bete kece e Viti.\nIa sa tolu na itabatamata na dede ni nodra dui tiko na kawa i Tura ena nodra dui yavutu, mai Turakesitani, Verata (Taganiika), Vuda (Aferika). Sa tautauvata e 300 na yabaki na nodra dui tiko kina, me vaka na itovo ni nodra bula ena gauna o ya. Ia sai Tura ga oqo, sa macala ena itukutuku vakaitalanoa, ni sai koya ka bula voli ena gauna ni tauyavutaki o Turake mai Esia, kei Turakesitani emuri ka lako tani mai kina, ka yaco mai i Naicobocobo, ka ni sa kauti ira mai na Rogovoka, ka tarai Sekotura mai Bua me nona koro, ka mate emuri. Ia sai koya ga oqo na qase sa vakatuburi keimami mai na kai Viti.\nIa ni sa oti na mate lila kei na dausiga mai Taganiika. Era sa bose vata na kawa i Tura era tiko mai Aferika, kei ira era tiko mai Esia, mera sa qara nodra vanua. Sai koya na vu ni nodra lako tani mai Aferika kei Esia i Viti.\nAu tarogi koya tale! A sala cava era lako rawa mai kina i Viti noda qase me vakatawa na vanua? Kaya. "Ni sa dede nodra tiko mai Siloni noda qase, e tolu na waqa era lako mai kina."\n1. Na Rogovoka; nodra waqa levu na Malaya, na drua levu oqo sa biuti ira na yavusa Malaya eso. O Senilau kei ira nona tamata i Taiti, o Tui Toga I kei ira nona tamata e lewe 200 i Toga. O Tura kei na luvena o Kubunavanua kei ira nodrau tamata kei Tuiwai. Eratou a sobu vata mai Wawau Levuka kei ira na turaga ni Toga eso.\nOti sa qai vakawati tale kei na dua na marama ni Toga o Kubunavanua, a yacana o Sina. Sa sucu kina eso na luvena tagane kei na yalewa. Era sa cavuti na kawa oqo me Cavakilagi, sa yaca buli ni kena turaga na Tui. Na kena vakarokorokotaki ni yaca sa cavuti me "Sau."\nIa na watina sa rawata mai Esia o Kubunavanua, sa dua na luvena ka macala, sa yacana na "Sau" ni sa turaga sarara o koya, kevaka sa cudru, ena moku sara na tamata sa cudruva me kania; koya sa qai dau cavuti o Batitamata. Koya oqo sa bau vodo mai kei ira nona tamata eliu, era sa dau cavuti talega "me vuvu."\nNodra yaco mai i Viti me vakatawa na vanua. Sa biuti ira sara mai na Rogovoka, na waqa dau qara vanua ni sa raica o Tura sa kaya, noqu na Vanualevu ka no i liu koya sa yacana kina o Vanua Levu; ni soko muria sobu na ucui Vanua Levu i ra sa kele mai Vuniivilevu, ka tala na ivana ka baleta na ului Nakauvadra. Era sa sobu i vanua o Tura kei rau na watina, kei Tuiwai na ulumatua i Degei, kei ira nodrau tamata. Era vakatoka na vanua oya me yacana o Vuniivilevu, mei vakananumi kei Tomanaivi na nodra qase na Cavakilagi.\nNi sa sobu oti o Tura kei Tuiwai kei ira nodrau tamata. Sa lomai Koya Nasau me nona na ucui Vuniivi i cake; sa vakarewataka na Rogovoka, ka soko cake mai, ka kele sara i ucuna e cake ka sobu na Sau kei na watina kei ira nona tamata. Sa ra vakatoka me yacana o Nasautabu.\nKena vakarusai o Vuniivilevu, kei Nasautabu. Ni ra tubu mera lewe levu mai, sa ra lesi eso na tamata me dau kedra na turaga. Ia ena gauna o ya, sa ka dokai sara vei ira na itovo oqo. Ia sa ra vo tu nikua na kawa ni tamata o ya. Era dau cavuti me Vo ni Kakana. Koya ga sa ka dokai kina vei ira ena gauna o ya, na Botowalai kei na soli koya me mate ena vosa ni turaga. Sai koya ga na itovo oqo, sa vakabutobutotaki Viti vakalevu sara.\nEna gauna ga o ya, era kaya sa tubu kina e dua na uneune vanua, kei na cava rerevaki sa waicala kina o Vuniivilevu i ra, kei Nasautabu i cake. Sa yacana nikua o Davetalevu kei Naicobocobo.\nO ratou ka bula mai Vuniivilevu i ra, era se i ucui Naicobocobo i Delana, ka vakatoka mei Seleka, ia o Tura sa se sara i ulu ni vanua. Ka vakatoka mei Se o Tura; ka yacova na gauna oqo.\nO ratou ka bula mai ucuna i cake era cabe i Naicabecabe ka tara na koro ka vakatoka mei Nasauvuki. (Sa vukica nona sau, na ka sa yaco) ka yacova na gauna oqo.\nSa vakaoqo na kena tawa o Naicobocobo eliu, kei Bau e wai (Moturiki se Turiki) kei Ovalau. Ia na veivanua eso e Viti era tiko kina na kawa ni "Sau" sai ira nona kawa, na veivanua se koro sa tu kina na loga ni teitei, uvi se dalo, sa dau cavuti mei lava tamata sei coi tamata; sai ira oya na kawa ni nona tamata na "Sau." Sai ira oqo na ikarua ni wase ni kawa i Kubunavanua sa tawa kina o Viti.\n2. Na "Kaunitoni." Oqo nodra waqa levu na qase era tiko mai Aferika. Sai koya na waqa oqo era vodo mai kina na qase me qara vanua. o ra sa macala ni ra vodo mai: O Lutunasobasoba, Buisavulu, Tuinayavu, Rokoratu, Daunisai, na watidra na luvedra eso. Sai iratou oqo ka cavuti me kawa ni Ratu. O ira kece e Viti era cavuti me mataqali Ratu, se Yavusa Ratu, era sa kawa mai vei ratou oqo. O ira tale eso ka vodo mai vei ira na kawa oqo, sega so ni macala.\nDegei, Kiranamoli, Coci, Kaisaqere, Sina, watidra, luvedra. O Naisomanivitilevu na luvei Degei sa mai sucu e Viti. o ra kece oqo, era sa cavuti me kawa ni Bete. O ira kece eso na mataqali bete era tiko e Viti era sa kawa mai vei iratou oqo.\nO Waicalanavanua, Sovanatabua na watina kei na luvena. o ratou oqo, eratou sa nanumi me kawa i Koyanasau, na luvei Kubunavanua I. Ka ni sa dau cavuti emuri o ira na kawa i Waicalanavanua se Kubunavanua, "Mo Saunokonoko."\nO Nakumilevu, o Ramasilevu, watidrau luvedrau, kei ira tale eso na kawa oqo e sega ni kilai na yacadra. Ia o ira oqo era sa mataqali bete matanivanua; na kawa i Nakumilevu. Na mataqali bete Tunidau ni qoli, Dau ni Tuli kuro, na kawa i Ramasilevu. O ira kece era tiko e Viti era mataqali Matanivanua, se bete matanivanua, se bete Tunidau ni qoli, se dau ni tuli kuro, era era sa vu mai vei rau oqo.\nO Rokola, Muneanaqo, watidrau luvedrau kei ira tale eso, e sega ni kilai na yacadra. O ira kece oqo, era kawa ni matainisau, era dau ta waqa kei na moto, iwau. Era tiko e Viti, o ira kece oqo era kawa mai vei rau oqo.\nO ira kece na veikawa au sa tukuni ira oqo, sa kilai ni ra vodo mai na Kaunitoni, kei ira tale eso nodratou tamata na turaga, era sega ni kilai.\nNi ra sa vodo i waqa, me vakarewa na Kaunitoni, sa cavuti o Mali na luvei Torolevu, se Torotiko na Vua ni Masei, me sa liutaki ira na dausoko, ka cavuti o Nakumilevu, me Matavanua, se Raivanua. Sa lomadratou na turaga, me muria na Rogovoka; ni vakarewa oti, sa mua na tokalau. Ni ra sa soko tiko, sa babani na tokalau, sa mani dredre na soko, eratou sa lewa na turaga me cavu na waqa, me muri vuso ni cagi, ka ra kele kina mai Siloni. Era tiko mai Siloni na qase ka dede sara.\nSa tukuna na ivola, ni karua ni gauna, ni ra tiko mai Siloni na qase, ka yakabi vuqa, oqo ga na vanua era sota vata kina na kawa i Tura. O Lutunasobasoba, kei ira na nona kawa, o Kubunavanua kei ira na nona kawa, o Degei kei iratou na tacina, kei ira na nodratou kawa; era sa kila talega mai Siloni na itovo ni cakacaka vaka Idia, oya na cuki were duadua. Era daucavuta i muri, vei ira na tamata daucuki duadua na qase, na ibole oqo: "O iko o vaka Idia." Eso talega na kau kei na kau vuata, kei na kakana eso, sa kau maikina na kena kawa sa tu e Viti nikua. Oqo talega na gauna sa yaco kina na nodra veitalatala ena waqa e e tolu, era dui vodo kina me qara vanua.\nNi sa dede na nodratou lako yani na vodo ena Rogovoka, sa qai lomadra na lewe ni Kaunitoni me sa biu o Siloni, eratou sa lewa na turaga mera sa muri iratou yani na lako eliu; ni ra sa vodo oti na lewe ni waqa, sa vakarewa, ka soko yani, sa mua na tokalau, sa ciri na mua ni sa tokalaulutu, sa mua sara na Ra, ka sokota na veiyanuyanu ena Yatu Karolaini, ka ra kele mai Pau pua (Papua nikua). Era sobu i vanua, ka tara na koro o Verata, Rewa, Bureta, Viwa, kei Vuda, na yaca kece oya e tu kina nikua. Sa rau yali mai Papua na yavu ni koro o Batiki kei Kabara. Sa macala kina ni rau sa bau vodo o Tuinayavu kei Daunisai ena Rogovoka, ka lako cake eliu ina tokalau.\nNi ra tiko e Papua ka dede, erau sa veicudruvi na veitacini, o Degei kei Kiranamoli. Sa vuna na vonu era rawata mai na Gonedau, o Ramasilevu, kei ira na nona gone. Ni bera ni yaco vei rau o Ratu kei Degei na vonu, sa taura o Kiranamoli. Ia na veicudruvi o ya, sa bi tu kina mai Papua o Kiranamoli, kei ira na nona tamata, era cudruvi vata, kei ira na kawa ni Gonedau era solia na vonu, kei na kawa ni matai eso, kei ira era dro walega i veikau, ke ira eso na kawa ni nodratou tamata na turaga. Sai ira oqo ka biu tu mai Papua:\nO Kiranamoli, koya era cavuti me kai moli nikua, nona kawa, kei ira eso e Viti, era cavuti me Vua ni Moli, me kai Namoli. Era sa kawa i Kiranamoli, ia era sa mataqali bete o ira oqo.\nEso talega na kawa ni tamata i Vu Ivi sa ra biu mai kea, sai ira era cavuti me kai Ivi, ia na nodra turaga era tiko oqo e Viti, era sa cavuti me Vua ni Ivi me kai Naivi. Era sa mataqali Sauturaga o ira oqo. O Vu Ivi oqo, sa sucu tawa macala mai vei Tikinivula na tinadra na Vua ni Ivi, ni a vukici.\nEso tale na kawa i Nakumilevu era biu tu mai kea. Sa tawa kina o Marata mai na Yatu Solomoni kei ira era dro, era cavuti me kai Sadro, o ira era opa, era cavuti me kai Oba, o ira kece oqo era vakarorogo vei Nakumilevu, na matanivanua dau lewa na cakacaka i Ratu; era sa mai dro kece na kena tamata, liga ni sau. O ira kece oqo era sa mataqali matanivanua.\nEso talega na kawa ni nodratou tamata na turaga era sa kerea mera tikoga mai Papua. Era dau cavuti o ira oqo me kai Sia, koya era sa dau cavuta na turaga e Viti vei ira nodra tamata eso ena ruru "Kai Si." (Koya na kai Sia) O ira kece oqo era sa biu tu yani mai Papua ka ra tawa kina na veiyatu Papua kece. Niu Kini, Niu Piritania, Niu Eperetisi, kei na Yatu Solomoni. Sai ira oqo e rairai vei ira eso na kawa ni tamata i Solomoni na Tui era lako mai Sia, ka muri ira na kawa i Tura i Ijipita, ka lako vata mai i Papua, kei Lutunasobasoba na Ratu ka so e lako vata kei rau o Tura kei Kubunavanua ena Rogovoka, na kena kawa eso era tu e Viti nikua. Sa vaka oqo na kena tawa eliu o Pau pua, Era yavusa Papua, ni rau kauti ira mai o Lutunasobasoba na kawa ni Ratu, kei Kubunavanua na kawa Tui.\nNi sa dede vakalailai nodra tiko mai Papua na qase, sa qai lewa o rau o Ratu kei Degei me sa biu na Yatu Papua ni sa vanua ni mate. Oti sa kacivi o Mali na dau ni soko, kei ira kece, me vakarau na waqa qara vanua, de so na vanua e tu yani i cake me noda, ni sa vakarau oti na waqa. ena mataka cake era sa vodo, sa lewa o Ratu mera sa muri ratou yani na lako eliu, me sa mua tikoga i na Tokalau na waqa, sa rai vanua tikoga o matanivanua. Ia na soko oqo, sa vaka era tuberi mai kina i Viti ena ligai Ratu mai Bula na Kalou i Tura, nodra qase, me nodrai votavota na vanua kalougata.\nNi sa dede na soko, sa oti yani e vica na bogi, era sa cabe donuya na ucui Veiseisei mai Vuda, sa lomadra mera kele kina, kena ca ni ciri na mua, ni sa cagi vanua mai, ra mua sara i na Yatu Yasawa. Mai kea sa tabaka kina e dua na cagi kaukaua, a lutu sara i wai na kato i volavatu i Degei na bete kei na iyaya vakamatai i Rokola.\nSai koya oqo na vu ni sese ni kawa ni kai Viti, ena vanua era lako mai kina. Era veiba ni sa cavu na waqa me qarai mada na ivola vatu, era kaya eso, O! Sa yawa yani; koya sa yaca ni veiyanuyanu kina oya na Yatu Yasawa. Na kena cavu mai o ya, sa mua sara o Viseisei ka ra kele kina, ka yaco kina nodra veisei, me rua na itikotiko. O Degei kei iratou na tacina, na watidratou na luvedratou era sa sobu i vanua. Ia na vanua era sobu kina era sa vakatoka me yacana o Sobunavuda.\nO Ratu kei ira na luvena, kei na watidratou, kei ira na dau ni soko, era sa vodo tale i waqa ka muria cake na baravi, ni sa qase sara o Ratu. Ni ra qara cake na vanua vinaka, ka mani sota kei Tura na tamana mai Vuniivilevu, ka mani solia rua me nona na vanua... sobu i vanua ka tauyavu na koro, a tara na vale i Vu Vadrasea na luvei Turaitolu, na yacana o Lutunasobasoba, kena kau na vadra; ra cavuta na vanua oya ena yaca ni vale, mei Nakauvadra, a yacova na siga oqo.\nEna gauna oya, sa rusa kina o Vuniivilevu, sa laki vakatawai Naicobocobo kina o Tura kei Tuiwai, kei na luvedrau kei na nodrai tamata era lako vata mai eliu. Sa qai va kina na vanua sa tawa eliu e Viti. O Naicobocobo, o Nasauvuki, (Turiki) o Nakauvadra kei Vuda. O ira ka tiko mai Vuda, era tara nodra yavutu ka vakatoka me yacana o Lomolomo o Vuda, ka yacova na siga oqo.\nOti sa qai lomai Degei me sa lai raici Ratu ena vanua sa tiko kina, sa muria cake mai na baravi, ka yaco i Nakauvadra; sa kunei Ratu ni sa tiko kina, kei ira na luvena. Rau sa veivosaki sa kaya o Ratu, me sa lai toki mai, sa vakavinavinaka o Degei, sa vodo tale ena Kaunitoni kei ira na Dau ni soko, me sa lai usai ira cake mai, ni ratou yaco yani i Vuda, sa tukutuku o Degei vei ira na tacina, kei na luvedratou, era sa vakavinavinaka.\nEratou lewe tolu ga sa kerea vei Degei, me ratou sa tikoga mai Vuda, o Kaisaqere, Kailolo, kei na tacidrau o Sina, o ratou oqo eratou luvei Degei. Oti erau sa kerea tale e rua na veitacini, me ratou sa tiko vata kei ratou oqo, o rau na luvei Rokola, o Muneanaqo, kei tacina, sa vakadonuya o Degei, oti sa qai lewa vakaoqo: o kemudou na le lima oqo, mo dou sa vakatawa na yasai Vitilevu i Ra. Koya erau sa mani tikoga kina mai Vuda o Muneanaqo kei tacina, na watidrau kei na luvedrau; o ratou na luvena e le tolu me nodratou na mua a gole i na Ceva, koya eratou sa mani lako kina, o Kaisaqere kei rau na tacina i na uluniwai o Nasigatoka, me tara kina nodra yavutu. O ira nodratou kawa a cavuti me qali Kamami, nodra solevu tabu na "Naga."\nOti sa qai lewa o Degei, me sa taubale e vanua o Coci, oqo na yaca mai Ijipita, me sa liutaki ira na uabula kei na cauravou. O Degei, kei iratou na tacina, na yalewa kece, kei na gone, mera sa vodo e waqa. Ni sa oti nodra veivosaki, sa macala na sala era dui muria; sa cabe i ucui Yadromu o Coci na luve i Ravugayali kei Tuinona na tacina, kei ira na tamata kaukaua. Ni sa leqa na sala era muria, sa lewa o Coci mera sa vitika ga e ligadra na veikau loaloa, ka ni sega sara e dua na iyaragi ni cakacaka e tu vei ira, ni sa vuqa na yabaki na nodra lakova tiko mai na veiwasawasa, kei na veivanua, era qai yaco mai i Viti, na vanua nei Ratu maibula.\nNi ra sa tekivu me lako, sa liutaki ira tiko e dua na rorogo, e vaka e dua e vitikau voli yani eliu ka ra muria tiko yani na tamata. Ni ra lako tiko ena Tualeita ena siga ena bogi talega, sa liutaki ira ga na rorogo o ya, ka yaco sara i Nakauvadra vei Ratu. Sa tarogi ira sara o Degei, de dua na leqa e yaco vei ira ena sala. Era sa tukuna vei rau na turaga na ka sa yaco vei ira e gaunisala, ka rau sa kaya na turaga, "Sa vinaka,me sa yaca ni noda vanua oqo o Viti Kau, mei vakananumi ni nona liutaki kemuni ena sala, na rorogo ni vitikau o ya, kei na nomuni vitika levu yani emuri na veikau ena Tauleita, me sala tu i Nakauvadra."\nKoya gona era mani cavuti kina na nodra kawa na taubale e vanua me qali kai na Vitilevu. (a) Kai Na Vitilevu, (b) kai Na Viti Kau, (c) kai Salatu. O ira oqo na kawa i Coci, se Komai Salatu kei Tuinona. o rau na luvei Ravugayali. Na luvedrau na Toma Naivi.\nNi sa dede vakalailai na kena tawa o Vitilevu (Nakauvadra kei Vuda Naicobocobo kei Nasauvuki Moturiki), sa qai lesu tale i Toga na Rogovoka ena gauna o ya, sai koya na waqa ka dauusai ira voli na yavusa Malaya, era tiko ena Wasa Pasifika oqo, kei na yavusa Papua, kei na Malaya era tiko oqo e Viti. Sa tawa eliu o Viti ena yavusa Malaya, oya era tiko mai Vuniivilevu eliu, era vosa vaka Toga. Kena kawa sa tawa kina o Nasauvuki, kei Naicobocobo.\nNi sa yaco i Toga na Rogovoka, sa tukuni vei Kubunavanua na luvei Tura ka gone, ni sa dua na Vanua levu sa kunea o tamana kei koya na Sau eratou a lako eliu; oti sa qai lomai Kubunavanua, me sa lako mai i Viti, kei ratou na luvena. Sa qai ta kina e dua nodratou waqa ni lako mai i Viti. Ni sa uma taki oti na vesi o ya, ka sovu dreketaki sa kasonaki sara. Oti, sa vakarau na lako mai i Viti, ka sa vakatoka o Kubunavanua na waqa o ya, ena yaca i tamana, "Me Kaunitera."\nNi sa melo oti na soko, ena mataka era sa vodo. O Kubunavanua kei Sina na watina, kei ratou na luvedrau, o Kolimatua, o Ravula, Delainaulu kei Suretiviti, ("Ni ratou sa mai sureti i Viti"). o ratou oqo eratou sa kai loma ni Malaya mai vei Sina na Tabusiga na luvei Tui Toga I ka gone. Ni sa vakarewa na waqa me soko mai i Viti, sa kaya o Kubunavanua vei ira na dau ni soko, na waqa me sa mua na Ra, me da muria na vanua eratou sa tiko kina na lako eliu.\nO Tura kei rau o Tuwai kei koya na sau, ni sa uli na waqa me mua na Ra, era sa soko tiko ena siga ka bogi, sa vakatikoga o ya, ni sega ni dede sa votu mai na veiyanuyanu era koto i na Ceva e dakui Viti. Ni ra voleka kina, sa mamaca na vanua; sa kaya o Kubunavanua, mera sa kele mada e yanuyanu o ya. Ni uru na waqa era sobu i vanua era sa raica na veika sa tubu kina, na dalo, na niu, dovu, vudi, era kaya, sa dua na vanua sautu oqo. Ia na veika kece era tubu kina, sa kulakula kece, na kakana kei na drau ni kau. Era sa vakatoka me yacana o Burotu Kula. (Vanua vinaka) sa yacana talega o Vanua Kula. ena gauna o ya, ka yacova na gauna era toki kina i Lakeba eso vei ira na Yavusa kai Levuka, era tiko mai Bau ni a vakatalai ira tani o Ratu Nailatikau I. ena yabaki 1760, oqo na gauna sa tekivu kina me waicala o Burotu, ka mani yali yani.\nNi tiko dede vakalailai mai Burotu o Kubunavanua, sa qai sucu e dua na luvena tagane, sa yacana o Ravouvou ni Burotu. Ni sa gone tagane levu mai na gone qo, sa kerea vei tamana me dua nona waqa Latoka me vakatasosoko kina, sa vakadonuya o tamana. Sa qai ta e rua na Nawanawa lelevu, sa kasonaki me vaka na waqa Bakanawa. Ni sa oti, sa tukuni vei Kubunavanua, sa kaya me soli vei Ravouvou nona waqa, sa qai lesi e lewe va tale na gone tagane me ratou lako vata ena vakasosoko, sa ka levu nodratou marau. Ni ratou sa vodo sa vakarewa na Latoka. Sa kaya o tamana, dou kua so ni lako yawa yani, dou tiko voleka voli ga mai e tiki ni Burotu. Eratou kaya sa vinaka, ia ni ratou sa soko tiko, sa tubu me bulabula na cagi, kei na ua, sa mani kalia sara yani, ka dredre na lesu tale i Burotu, ni ratou savu tiko yani, sa koto i cama e dua na yanuyanu, eratou kaya eso me uli i na imatau, qai bese o Ravouvou ni Burotu ka kaya "ki Mua la." Sa ra mani vakatoka kina na yanuyanu oya me yacana o Muala; ia na yanuyanu ka no i na imatau me yacana o Matuku.\nNi sa kasa i Muala na waqa, eratou sa sobu i vanua na gone tagane, e sega e dua e tiko kina, oti eratou sa cabe i Delai Muala ka tara kina nodratou koro, ka vakatoka me yacana o Delaidakuiviti, (ni sa dakui Viti o Burotu). Ni sa yali o Ravouvou ni Burotu kei ratou na gone tagane, sa lewa sara o Kubunavanua na tamana, me sa lai vakarewa na Kaunitera, nona waqa, me sa biu o Burotukula, mera sa vodo kece me qarai ratou na gone tagane.\nNi ra sa vodo kece sara na tagane kei na yalewa, ka soko yani, sa mua na Vualiku. Era sa qara na vanua eratou tiko kina, era mani cabe i na daveta mai Totoya. Era sa vakatoka na na Daveta o ya, mei Daveta Tabu, ni ra kele ka cabe i vanua, era vakatoka na vanua era cabe kina o Muaicake, ni ra tu me qumuta na ivola ni vanua. Era vakatoka mei Naqumuivola, na vanua era sa tara kina nodra koro. Sa yacana o Naisogotokalau.\nIa ni ratou vakasaqarai mai Totoya na gone, eratou yali,s a lewa o Kubunavanua me soko na Kaunitera, me ratou laki raici i na yanuyanu ka koto i ra; Erau sa lako o Kelimatua kei Ravula, na luvei Kubunavanua, kei ira na lewe ni waqa eso na daunisoko mai Toga. Nira yaco yani i Muala, era sa raici ratou ni ratou sa tiko kina. Sa lesu tale na waqa me tukuna vei Kubunavanua, sa levu na nodra marau.\nOti sa qai lewa o Kubunavanua, me sa nei Ravouvou o Muala; me nodratou na veitamani o Totoya. Eratou qai kaya na veitacini i Ratu, sa rui lailai na vanua oqo, sa vinaka mo drau sa tikoga eke kei Delainauluvatu, keitou na lewe tolu me keitou sa lako vei Ravouvou ni Burotu i Muala. Sa kaya vua na turaga sa vinaka. Mo lako o iko Kolimatua kei Ravula, kei Sureti Viti. Oti era sa toki i Muala na veitacini, na watidra kei na luvedra, sa biuti ira na Kaunitera; era sa lako tiko vata kei Ravouvou i Muala. Sai ira oqo era sa dau cavuti na kawa ni Delaidaku i Viti.\nO Kubunavanua, Kolimatua, Ravula, Delainauluvatu, Suretiviti, Ravouvouniburotu. O ira oqo era kawa tiko ni turaga lelevu e Viti. Era cavuti me tui, kei na Vunivalu. E yaca ni kena vakarokorokotaki na Sau, se Rokosau, oya na Tui, se Rokotui.\nO Totoya kei Muala, erau a tawa ena kawa i Kubunavanua na luvei Tura. Oqo na ikaono ni vanua e Viti me tawa.\nNi sa tawa oti e ono na vanua e Viti, sa qai rua tale na qase Qalicavakilagi, e kainaki ena itukutuku vakaitalanoa ni rau a kune mai Vunilagi, ena dua na waqavoce ena ucui Nabukelevuira, ka vakatoka na vanua oya me o Vunilagi, ia sa yali nikua. E le rua tale rau a kasa mai ucui Suluyaga i cake mai Beqa, a yacadrau talega na Cavakilagi. Sa macala ena itukutuku oqo ni o rau ga na cabe mai Vunilagi mai Nabukelevu, rau sega ni taura rawa na vanua, rau lai kasa i ucui Suluyaga i Beqa. O Beqa na ikavitu ni vanua a tawa e Viti. Na yacadrau na qase oqo o Wakanivono kei Rarauqalu. Erau vakatoka me yaca ni vanua o Beqa (itutu ni kakana). A yaca ni nodrau koro o Korolevu, a yaca ni Burekalou o Nasaukilagi.\nO Wakanivono oqo a luvena o Tuivulevule, se Kanadavo, sa qai toki i Korolevu i vanua, a nei Rarauqali o Korolevu i Wai, a watina o Veisoleyaki, na luvedratou na dau voce yatu matadua mai Toga, eratou sa kasa mai Muala, na yalewa oya a wati Rarauqali. A sucu kina e rua na luvena tagane, o Tuivaga kei Damudamu. Nodrau kawa na qase oqo a tawa kina o Beqa, Kadavu, na Yatu Malolo kei na Yatu Yasawa, a veicurumaki kei na kawa ni qali Kamami kei na Ratu. Oqo na ikavitu ni vanua me tawa.\nComment by S.Raiwalui on November 18, 2013 at 6:20am\nI am so thankful for your such information, in fact it is quite very helpful particularly in connecting findings to our roots and relating back to existing history of Fiji as one approved to be of true one name "lapitapatery.... Proto-polynesian".....I am graphic artist and i have been outsourcing information to simplify it in graphic forms that i know it will be vital information to young generation of today. once again.......vinakavakalevu\nComment by Neori Vakadranu on March 20, 2009 at 1:37pm\nAU VAKAVINAVINAKA VAKALEVU NI DUA NA KA OQO,AU DAU SAGA MEU VAKASOTARI IRA RAWA ......SA QAI MAI TAUCOKO TU OQO.


Raica talega na Cakacaka Vakalotu; Edaumeni; Tikina Tabu mai na Veitikina Tabu Sara; Valecavu, Vale Vakacevaceva\nKena itukutukuni na vale ni Turaga. Sa dau vakaroti ira na Nona tamata na Turaga me ra tara na valetabu, na veivale tabu ka ra dau qarava kina na Yalododonu bula kilikili na veisoqoni tabu kei na cakacaka vakalotu ni kosipeli ena vukudra ka vakakina ena vukudra na mate. Sa dau sikova na Turaga na Nona valetabu, ka ra sa vanua savasava sara mai na veivanua kecega ni sokalou.\nNa vale vakacevaceva a tara ko Mosese kei ira na luvei Isireli e valetabu rawa ni veikauyaki. Era a vakayagataka na Isireli ena nodra lako tani mai Ijipita.\nNa valetabu kilai-levu duadua ena Veiyalayalati Makawa sai koya na kena a tara ko Solomoni mai Jerusalemi (2 Vei. 2–5). A vakarusai ena 587 B.K. mai vei ira na kai Papiloni ka qai tara tale ko Serupapeli ena rauta ni 70 na yabaki mai na gauna ko ya (Ese. 1–6). A vakamai ena 37 B.K. e dua na tiki ni valetabu ko ya, a qai tara tale e muri ko Eroti na Qaqa. Era qai vakarusa na valetabu ena ika 70 ni yabaki ni noda Turaga na kai Roma.\nEna iVola i Momani, ko ira na dau muria na Kalou buladodonu era a vakauqeti me ra tara ka sokalou ena veivaletabu (2 Nif. 5:16; Mosa. 1:18; 3 Nif. 11:1). Na kena tara ka vakayagataki ena kena ivakarau dodonu na valetabu sa ivakatakilakila ni Lotu dina ena veitabagauna kecega, ka okati kina na Lotu vakalesui mai ena noda gauna oqo. Na Valetabu mai Katiladi e imatai ni valetabu me tara ka vakatabui vua na Turaga ena itabagauna oqo. Me tekivu mai na gauna ko ya era sa vakatabui kina na veivaletabu ena vuqa na veivanua e vuravura raraba.\nKo cei ena cabe cake ki na ulunivanua i Jiova, Same 24:3–5.\nMe da mai cabe cake ki na vale ni Kalou i Jekope, Ais. 2:2–3 (Maika 4:1–2; 2 Nif. 12:2–3).\nIa na Turaga, ena lako vakidacala mai ki na nona valetabu, Mala. 3:1 (3 Nif. 24:1; V&V 36:8; 42:36).\nSa vakasavasavataka na valetabu ko Jisu, Maci. 21:12–16 (Mari. 11:15–18; Luke 19:45–48).\nEra sa vakaroti na Yalododonu me ra tara e dua na valetabu mai Misuri, V&V 57:3 (V&V 84:3–5).\nDou tauyavutaka e dua na vale; me vale ni Kalou, V&V 88:119 (V&V 109:8).\nSa cudruvi ira na Yalododonu na Turaga ena nodra sega ni tara e dua na valetabu, V&V 95:1–12.\nAu na sega ni lako mai ki na valetabu tawasavasava, V&V 97:15–17.\nAu sa ciqoma na vale oqo, ka na dau tiko eke na yacaqu, V&V 110:7–8.\nEra sa dau vakaroti na tamata ni Kalou me ra tara e dua na valetabu ena yacana, V&V 124:39.\nNa cakacaka cecere me na vakayacori ena veivaletabu ni Turaga e oka kina na nodra vauci na gone vei ira na nodra itubutubu, V&V 138:47–48.\nNa cakacaka levu ni gauna oqo, e okati kina na tara ni veivaletabu, V&V 138:53–54.


Isikeli 34 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nParofisaitaki na ka ca vei ira na ivakatawa ni Isireli (1-10)\nKaroni ira nona sipi o Jiova (11-31)\n“Noqu tamata o Tevita” ena vakatawai ira (23)\n“Veiyalayalati ni vakacegu” (25)\n34 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya: 2 “O iko na luve ni tamata, mo parofisaitaka na ka ca vei ira na ivakatawa e Isireli. Mo parofisai, mo kaya vei ira na ivakatawa, ‘Qo na ka e tukuna na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “Era rarawa na ivakatawa e Isireli,+ era vakani ira tiko ga! E dodonu mera vakania na qelenisipi.+ 3 Oni kania na uro, oni vakaisulu ena vutinisipi, oni vakamatea na manumanu uro,+ ia oni sega ni vakania na qelenisipi.+ 4 Oni sega ni vakaukauataki ira na malumalumu, se vakabulai ira na tauvimate, se vadretitaki ira na mavoa, se vakalesui ira mai na lako sese, se vaqarai ira era yali,+ ia oni lewai ira ga vakaukaua, oni lewai ira vakasaurara.+ 5 Era mani veiseyaki ni sega na ivakatawa,+ era veiseyaki qai kani ira na manumanu kila kece ni vanua. 6 Era lako sese na noqu sipi ena veiulunivanua kece kei na veidelana cecere, era veiseyaki ina veiyasa i vuravura kece na noqu sipi, e sega ni dua e vaqarai ira se via raici ira. 7 “‘“Ia qo moni rogoca na vosa i Jiova o kemuni na ivakatawa: 8 ‘“Niu bula dina tiko,” e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova, “era kovei na noqu sipi, e kedra na manumanu kila kece ni vanua ni sega na ivakatawa, era sega ni vaqara na noqu sipi na noqu ivakatawa, ia era vakani ira tiko ga, era sega ni vakania na noqu sipi,”’ 9 moni rogoca gona na vosa i Jiova o kemuni na ivakatawa. 10 Qo na ka e tukuna na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na veimecaki kei ira na ivakatawa, au na tarogi ira ena vukudra na noqu sipi,* au na vakasukai ira mera kua ni vakania* na noqu sipi,+ era na sega tale ni vakani ira. Au na vakabula na noqu sipi mai gusudra, era na sega tale ni kani ira.’” 11 “‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “O yau qo, au na vaqarai ira ga na noqu sipi, au na karoni ira.+ 12 Au na karoni ira na noqu sipi me vaka na ivakatawa e kunea na nona sipi era veiseyaki qai vakani ira.+ Au na vakabulai ira mai na vanua kece era veiseyaki kina ena siga ni o kei na butobuto loaloa.+ 13 Au na kauti ira tani vei ira na lewe ni veivanua, au na soqoni ira mai na veivanua meu kauti ira ina nodra vanua, au na vakani ira ena veiulunivanua e Isireli,+ oya ena bati ni veiuciwai kei na itikotiko kece ena vanua. 14 Au na vakani ira ena veico vinaka, era na kana ena veiulunivanua cecere e Isireli.+ Era na davo mai kea ena vanua veico vinaka,+ era na kana ena veico bulabula ena veiulunivanua e Isireli.” 15 “‘“O yau ga au na vakani ira na noqu sipi,+ au na vakadavori ira,”+ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova. 16 “Au na vaqarai koya e yali,+ au na vakalesui koya mai e lako sese, au na vadretitaki koya e mavoa, au na vakaukauataki koya e malumalumu, ia au na vakawabokotaki koya e urouro kei koya e kaukaua. Au na vakani koya qori ena itotogi.” 17 “‘Kemuni na noqu sipi, qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “Au vakarau vakataulewa ena vukuna na sipi qo kei na sipi oya, ena vukudra na tamanisipi kei na me tagane.+ 18 E sega ni rauti kemuni moni kana ena veico vinaka? Moni butubutuka tale ga na vo ni nomuni vanua veico? Ni oni gunuva oti na wai makare, moni vakavuvuya na wai ni oni butubutuka e yavamuni? 19 Mera kana na noqu sipi ena vanua veico oni butubutuka e yavamuni ra qai gunuva na wai oni vakavuvuya ni oni butubutuka e yavamuni?” 20 “‘Ia qo na ka e tukuna vei ira na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “O yau qo, au na vakataulewa ena vukuna na sipi urouro kei na sipi yago ca, 21 ni oni veibili tiko ena sarisarimuni kei na tabamuni, oni cumuti ira tiko na tauvimate ena nomuni ileu me yacova ni oni vakasavi ira i vanuatani. 22 Au na vakabulai ira na noqu sipi, era na sega tale ni kovei,+ au na vakataulewataka na sipi qo kei na sipi oya. 23 Au na lesia e dua na kedra ivakatawa,+ oya na noqu tamata o Tevita,+ ena vakani ira. Ena vakani ira o koya, ena kedra ivakatawa.+ 24 O yau o Jiova au na nodra Kalou,+ na noqu tamata o Tevita ena nodra turaga.+ O yau o Jiova au tukuna. 25 “‘“Au na veiyalayalati vata kei ira ena veiyalayalati ni vakacegu,+ au na kauta tani ena vanua na manumanu kila rerevaki+ mera tikovakacegu ena vanua talasiga, mera moce tale ga e veikau.+ 26 Au na cakava mera vu ni veivakalougatataki,+ o ira kei na vanua volekata na noqu delana, au na vakatauca na uca ena kena gauna. Ena tau mai na veivakalougatataki me vaka na uca.+ 27 Ena vua na kau kece ni vanua, ena vuataka na qele na vuana,+ era na tikovakacegu ena vanua. Era na qai kila ni o yau o Jiova niu musuka na kedra ivua+ meu vakabulai ira mai vei ira na kauti ira vakavesu. 28 O ira na veimatanitu era na sega tale ni kovei ira, o ira na manumanu kila e vuravura era na sega ni kanilaki ira, era na tikovakacegu, ena sega ni dua me vakarerei ira.+ 29 “‘“Au na vakarautaka vei ira e dua na iteitei rogo, era na sega tale ni mate ena dausiga ena vanua,+ ena sega tale ga ni vakamaduataki ira na veimatanitu.+ 30 ‘Era na qai kila ni o yau o Jiova na nodra Kalou au tokona na vuvale i Isireli, era noqu tamata,+ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.”’ 31 “‘Ia o kemuni oni noqu sipi,+ na sipi au karona, oni tamata ga o yau na nomuni Kalou,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.”\n^ Se “au na taroga mai ligadra na noqu sipi.”\n^ Se “vakatawa.”


Jope 11 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Albanian Sign Language American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Karo) Batak (Toba) Belgian French Sign Language Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Croatian Sign Language Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Danish Dutch Dutch Sign Language Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Flemish Sign Language French French Sign Language Ga Galician Georgian German German Sign Language Ghanaian Sign Language Greek Greek Sign Language Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hiri Motu Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Jamaican Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kenyan Sign Language Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kosraean Laotian Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Madagascar Sign Language Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Marathi Maya Melanesian Sign Language Mexican Sign Language Motu Mozambican Sign Language Myanmar Myanmar Sign Language Navajo Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali New Zealand Sign Language Nias Nicaraguan Sign Language Nigerian Sign Language Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Panamanian Sign Language Pangasinan Paraguayan Sign Language Pennsylvania German Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Punjabi (Roman) Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Salvadoran Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Slovenian Sign Language South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkish Sign Language Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Uruguayan Sign Language Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Vietnamese Sign Language Wallisian Waray-Waray Xhosa Yoruba Zambian Sign Language Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\niMatai ni vosa nei Sofa (1-20)\nBeitaki Jope ni tawayaga nona vosa (2, 3)\nTukuna vei Jope me biuta na ca (14)\n11 E qai kaya o Sofa+ na kai Neama: 2 “Vakacava ena sega ni saumi na vosa kece qo,Se na dodonu* e dua ena levu ni vosa e cakava? 3 Ena vagalui ira na tamata na nomu vosa tawayaga? Ena sega ni dua e vunauci iko ena nomu vosa ni veivakalialiai?+ 4 Ni o kaya, ‘E dodonu na noqu ivakavuvuli,+Au savasava tale ga e matamuni.’+ 5 Ia ke vosa ga mai na KalouQai dolava vei iko na tebenigusuna!+ 6 Ena vakaraitaka sara ga vei iko na vuku e vuni tu,Ni vuku dina e levu sara na basogana. O na qai kila ni vakatara na Kalou me guilecavi eso na nomu cala. 7 Vakacava o na rawa ni kila na veika titobu ni KalouSe kila na ka kece* me baleti koya e Kaukaua Duadua? 8 E cecere cake vei lomalagi. Na cava o na rawata? E titobu sara mai na iBulubulu.* Na cava o na kila rawa? 9 E balavu sara vei vuravuraQai raba sara mai na wasawasa. 10 Ke tavali o koya, e vesuka tale ga e dua qai kaciva na mataveilewai,O cei ena tarovi koya rawa? 11 Ni kila o koya na gauna era dau lawaki kina na tamata. Ni raica na ka ca, ena sega ni kauai? 12 Ena qai kila ga na tamata ululalaEna gauna ga e rawa ni vakasucuma kina e dua na asa kila na tamata.* 13 Ke o vakarautaka ga na lomamuQai dodoka yani vei koya na ligamu. 14 Ke caka ca tiko na ligamu, biuta vakayawa,Me kua ni tiko ena nomu valelaca na ivalavala e sega ni dodonu. 15 O na rai cake ni sega ni leqa na matamu,O na tudei, o na sega ni rere. 16 O na guilecava na nomu leqa,O na nanuma ni vaka na wai sa drodro tani yani. 17 Na nomu bula ena rarama cake mai na sigalevu tutu,Na kena butobuto mada ga ena vaka na mataka. 18 O na lomadei ni sa tu na inuinui,O na veiraiyaki qai davo ena vakacegu. 19 O na davo, ena sega ni dua me vakarerei iko,Era na qara e levu na nomu veivakadonui. 20 Ia ena buawa na matadra na daucaka ca,Era na sega ni kunea na vanua mera dro kina,Na nodra inuinui ga o mate.”+\n^ Se “dodonu o koya e dau tukutukuni koya?”\n^ Se “na iyalayala ni.”\n^ Se “Seoli,” oya na ibulubulu ni kawatamata. Raica na iVakamacala ni Vosa.\n^ Se “gauna e sucu kina na tamata me asa kila.”


The Fiji Times » Tu vakarau\n31 July, 2017, 11:25 am\nUpdate: 11:25AM KEITOU sa tu vakarau me keitou na la�ki veiraravui kei iratou na i taukei ni bilo cecere na HFC Bank Farebrother Cup ki Lawaqa Park, e Sigatoka e na mua ni macawa oqo.\nE vakadeitaka mai na i tukutuku oqori na dauniveivakatavulici ni timi ni Suva o Saiasi Fuli.\nE kaya o Fuli ni marautaka sara vakalevu ni ra sa lesu tale yani na cauravou ka ra a la�ki matataka na noda timi ni vanua, ka ra sa vakaukauwa yago tale tiko e na macawa oqo.\nTomana ni sega ni dua e mavoa tiko vei ira na cauravou, ka ratou sa biuta vata tiko e dua na i tuvatuva me rawa ni rawati kina na qaqa.\nE kaya o Fuli ni gauna e ratou qai yacova mai kina na semifainala, e sa levu sara ga na mavoa e kune vei ira na cauravou, ia, sa vakavinavinaka vakalevu ga ni ra sa bulabula vinaka mai e na gauna oqo, me rawa ni ratou vorata kina na kaukauwa e tiko vei iratou na cauravou ni Nakuruvakarua.\n�Timi ni Suva e sega soti ni dau levu kina na veitokoni baleta ni timi ni Koro Turaga, ka sega ni tautauvata kei na BLK Nadroga baleta ni timi ni vanua.\n�O ira ga na cauravou e ra sucu, susu, ka vuli e Suva e ra na dau nanuma tikoga na timi oqo.\n�Kevaka keitou sa rawata mai e na yabaki 2012, e na rawa ni vakaruataki e na yabaki oqo, ia, e sa na vakatau sara ga vei ira na cauravou e na veika e ra na matanataka e loma ni rara,� e kaya.\nKuria o Fuli ni sa tu na nona vakanuinui vei ira kece na dau veitokoni ki na timi oqo ni ra na gole yani vakalewelevu ki Lawaqa Park e na siga Vakarauwai oqo me rawa ni ra la�ki vakadinadinataka kina na qito rakavi ni yabaki.\nTinia ni sa tiko na vakabauta vei ira na cauravou ni rawa ni ratou na veisautaka na mata ni mau ni uvuci na sici e na i otioti ni miniti mai Lawaqa Park e na Vakarauwai.\nIa, e vakamacalataka o Esala Nauga na dau ni veivakatavulici ni timi ni BLK Nadroga, ni ratou na sega ni tauri Suva sara vakamamada.\nE kaya o Nauga ni sotasota ni HFC Bank Farebrother Cup e sega soti ni dau rawarawa toka na qitotaka, ka ni ra sa vakavakarau vinaka sara tikoga na veitimi e ra via la�ki kovea tiko mai vei iratou na bilo oqo.\nTomana ni ra sa kila tale tikoga na cauravou na bibi ni nodra taqomaka tiko na bilo, e na nodratou a qaqa mai vei Naitasiri e na yabaki 2009.\n�A mai dabe e Nakuruvakarua na HFC Bank Farebrother Cup e na yabaki 2009 ni bera ni ratou mai kauta na timi qaqa ni Suva e na yabaki 2012, ka keitou qai la�ki vakasuka lesu tale mai ki Nakuruvakarua e na yabaki ga ka tarava (2013) me yacova sara tiko mai na yabaki oqo.\n�Na vuna o ya e sa vakabibitaki tiko kina vei ira na cauravou me ra na vakaraitaka vei Suva e dua na qito vinaka me rawa ni ratou kua ni laveta kina na rara,� e kaya.\nSa tu na nona vakanuinui o Nauga ki vei ira kece na dau ni veitokoni kina timi tagane ni BLK Nadroga, me ra gole yani vakalewelevu e na Vakarauwai oqo ka la�ki tokona na nodra timi ni vanua. E rau na sota tiko na timi e rua oqo e na 3 na kaloko e na yakavi ni siga Vakarauwai, e Lawaqa Park mai Sigatoka e na mua ni macawa oqo.


Yadra! | Maji 2014\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Bislama Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Maltese Myanmar Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Zulu vakaViti\nE LEVU era sa wilika se rogoca na italanoa vakaivolatabu me baleta na buli ni lomalagi kei na vuravura. Na itukutuku qori a volai ena rauta na 3,500 na yabaki sa oti, e tekivu ena malanivosa: “Enai vakatekivu sa bulia na lomalagi kei vuravura na Kalou.”\nIa e levu era sega ni kidava ni sa veisautaki me itukuni na itukutuku ena iVolatabu me baleta na bulibuli. Qo na ka era cakava na iliuliu ni lotu ni Veivanua Vakarisito, ira na dau veibataka na bulibuli kei ira era sega ni ciqoma na ivakavuvuli vovou e basika. Na vakasama qori e veicalati kei na ivakadinadina vakasaenisi. E vakavuna kina me levu era sega ni via kauaitaka na itukutuku vakaivolatabu me baleta na bulibuli ra qai raica me italanoa buli ga.\nEra mani sega ni kila e levu na itukutuku vakaivolatabu me baleta na bulibuli. E vakaloloma dina qori, ni vakamacalataka vakamatata na iVolatabu na itukutuku ni bulibuli, e nuitaki tale ga na ivakamacala e tiko kina. Kena ikuri, na ivakamacala qori sa vakadinadinataki tale ga vakasaenisi. De dua o na kurabuitaka na itukutuku dina ena iVolatabu me baleta na bulibuli!\nNA DAUVEIBULI E SEGA NA KENA ITEKITEKIVU\nNa itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e vakaraitaka ni tiko e dua e Cecere, e Kalou Kaukaua, e bulia na ka kece. O cei sara mada o koya, kei na cava e kilai tani kina? Na iVolatabu e vakamacalataka ni duatani o koya mai na kalou era qarava na veimatatamata kei na kalou era vakavuvulitaka na veimatalotu kilai levu. E bulia na Kalou Kaukaua na ka kece, ia e levu era sega ni kila na veika me baleti koya.\nE dua na kabula na Kalou. E sega ni dua na ka kaukaua e ciri voli e maliwalala. E vakasama, e vakila na ka, qai tiko na nona inaki.\nE tawavakaiyalayala na nona kaukaua kei na vuku. E laurai qori ena vereverea ni veika e bulia vakabibi na veikabula.\nE bulia na Kalou na ka kece e tu wavoliti keda. E sega ni rawa gona ni vakayagataka o koya na veika qori me buli koya tale kina. Ni o koya e dua na ka bula vakayalo sa bula rawa tu.\nE sega ni vakaiyalayala, ia e tawamudu na nona bula na Kalou. E sega gona ni dua e buli koya.\nE tiko na yaca ni Kalou, e volai vakavica na udolu ena iVolatabu. Na yacana o Jiova.\nNa Kalou o Jiova e lomani keda, e kauaitaki keda tale ga.\nE 24 GA NA AUA NA GAUNA NI BULIBULI?\nE tukuna na iVolatabu ni Kalou a bulia na “lomalagi kei vuravura.” Ia e sega ni vakamacalataka na balavu ni gauna e bulibuli kina se na iwalewale ni nona bulibuli. Vakacava na nodra ivakavuvuli takalevu na dau veibataka na bulibuli, ni Kalou e bulibuli ena ono na siga e 24 ga na aua na kena dede? Era sega ni duavata na saenitisi kei na rai qori. Ia dikeva mada na ka e tukuna dina na iVolatabu.\nE sega ni tokona na iVolatabu na nodra rai na sega ni ciqoma na ivakavuvuli vovou e basika kei ira era dau veibataka na bulibuli nira tukuna ni ono ga na siga e bulibuli kina na Kalou, oya me 24 na aua dua na siga\nE sega ni tokona na iVolatabu na nodra rai na sega ni ciqoma na ivakavuvuli vovou e basika kei ira era dau veibataka na bulibuli nira tukuna ni ono ga na siga e bulibuli kina na Kalou, oya me 24 na aua dua na siga.\nEna iVolatabu na vosa “siga” e levu na kena ibalebale. Ena so na vanua e sega ni vakamatatataki na balavu ni gauna. E va sara ga qori na itukutuku ni bulibuli ena Vakatekivu.\nNa ono na siga ni bulibuli ena iVolatabu e rawa ni vicavata na udolu na yabaki.\nNi bera na imatai ni siga ni bulibuli sa bulia rawa tu na Kalou na lomalagi kei na vuravura.\nKena irairai na ono na siga ni bulibuli qori e okati me dua na gauna balavu ena nona vakarautaka na vuravura na Kalou o Jiova me bula kina na kawatamata.\nNa itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e sega ni veisaqasaqa kei na veika era sa vakadinadinataka na saenitisi me baleta na yabaki ni noda vuravura.\nERA BULA MAI VAKAIDEWADEWA NA VEIKABULA?\nE levu era sega ni vakabauta na iVolatabu, era tokona na vakasama nira bula mai vakaidewadewa na veikabula qai tekivu mai na dua na ka somidi. Ia vakasamataka mada e dua na ka somidi me vaka na beketiria e veisautaki koya tiko ga me yacova ni basika na veimataqali kabula sa tu nikua. E vaka mera tukuna tiko, na vereverea kei na vakasakiti ni bulibuli ni tamata e basika mai ena beketiria.\nEra vakabauta tale ga na ivakavuvuli ni bula vakaidewadewa e levu era tukuna ni iVolatabu e vosa ni Kalou. Era vakabauta ni bulia na Kalou na imatai ni kabula somidi, sa qai dewa mai kina na veimataqali kabula, qori na bula vakaidewadewa. Ia e sega ni tukuna qori na iVolatabu.\nNa itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e sega ni veisaqasaqa kei na veika era sa dikeva na saenitisi me baleta na duidui e basika ena dua na kawa\nE tukuna na iVolatabu, ni bulia na Kalou o Jiova na duidui kau, manumanu, kei na rua na tamata uasivi erau rawa ni vakatulewa, vakaraitaka na loloma, na vuku kei na lewadodonu.\nMe yacova mai nikua, e roboti vuravura na veimataqali ka bula ena kedra bulibuli ga a bulia na Kalou ena vakatekivu.\nNa itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e sega ni veisaqasaqa kei na veika era sa dikeva na saenitisi me baleta na duidui e basika ena dua na kawa.\nKILAI NA DAUVEIBULI ENA VEIKA E BULIA\nEna loma ni veiyabaki ni 1800, a duavata kei na veika a vakatavuvulitaka o Charles Darwin o Alfred Russel Wallace e dua na saenitisi mai Peritania, ni bula e basika mai na ka sa bula rawa tu. E tukuni ni a kaya na saenitisi rogo qori: “Mera rai o ira e tu na matadra, mera qai vakasama, ni dikevi na sela ena dra ni tamata, na veika era tu e vuravura, kei na maliwalala, . . . , e laurai na vuku ena kena tuvani vakamaqosa.”\nEna ruanaudolu na yabaki ni bera na gauna i Wallace sa tukuna makawa tu na iVolatabu: “Tekivu mai na gauna a buli kina na vuravura e kilai na veika tawarairai me baleti koya [Kalou], ya na nona kaukaua e sega ni vakaiyalayala, vaka kina ni o koya dina ga na Kalou, e kilai qori ena veika e buli.” (Roma 1:20) De vinaka me tiko na gauna mo vakasamataka kina na vakasakiti ni kedra ibulibuli na veikabula—mai na dua na co lailai ina veikalokalo e lomalagi. Ni o vakayacora qori o na kila ni tiko e dua na Dauveibuli.\n‘Ia o na rairai taroga, ‘Ke tiko e dua na Kalou yalololoma e bulia na veikabula, na cava e vakatara tiko kina na rarawa? Sa guilecava na nona ibulibuli e vuravura? E tiko e dua na inuinui?’ E levu tale na itukutuku dina era tu ena iVolatabu, na veika dina qori era sega ni kila e levu ni sa sosomitaki ena ivakavuvuli vakatamata kei na ivakavuvuli vakalotu. Era na marau na iVakadinadina i Jiova, mera vukei iko mo vulica e levu na ka dina ena iVolatabu me baleta na Dauveibuli kei na inuinui e baleti keda na nona ibulibuli.\nVEITARAVI NI KA E BULI\nSa buli na lomalagi kei na vuravura.—Vakatekivu 1:1.\nE se bera ni vakarautaki o vuravura, e lala, qai butobuto.—Vakatekivu 1:2.\nIMATAI NI SIGA\nSa tekivu me rarama na vuravura. Ke dua e tiko e vuravura ena gauna qori, ena sega ni kila na vanua e vu tiko mai kina na rarama. Sa qai laurai vinaka na duidui ni siga kei na bogi. —Vakatekivu 1:3-5.\nIKARUA NI SIGA\nE ubia tu na vuravura na wai kei na cawa sosoko. Sa qai wase na rua na ka qori, e lala na maliwa ni wai kei na cawa. E vakamacalataki ena iVolatabu na vanua lala qori me ‘maliwalala ena kedrau veimama na wai’ qai vakatoka “me Lomalagi.”—Vakatekivu 1:6-8.\nIKATOLU NI SIGA\nSa lutu na iyalayala ni wai qai laurai na vanua mamaca. E savasava mai na lomalagi, cilava na vuravura na siga. Ena ikatolu ni siga e kadre kina na co, na kau vakasorena, kei na veimataqali kauvuata. —Vakatekivu 1:9-13.\nIKAVA NI SIGA\nSa laurai vinaka e vuravura na siga kei na vula. —Vakatekivu 1:14-19.\nIKALIMA NI SIGA\nSa qai bulia na Kalou na veikabula ena loma ni wai kei na manumanu vuka, e vakalougatataki ira mera vakatubukawa ena kena veimataqali.—Vakatekivu 1:20-23.\nIKAONO NI SIGA\nEra buli na manumanu ni vanua ena kena mataqali, ka lelevu kei na ka lalai. E mai cava na bulibuli ni Kalou ena ikaono ni siga ena nona bulia na ibulibuli uasivi e vuravura: na imatai ni tamata.—Vakatekivu 1:24-31.\nE Veisaqasaqa na ka e Volai ena iVolatabu?\nDikeva eso na tikinivolatabu e dau nanumi ni veisaqasaqa kina na ka e volai ena iVolatabu, kei na idusidusi ena veivuke ena kena vakamatatataki na kena ibalebale.\niMeli iMeli Ka Dina me Baleta na Bulibuli\nULUTAGA LEVU Ka Dina me Baleta na Bulibuli\nNA RAI NI IVOLATABU iLavo\nVANUA KEI NA LEWENA Veisiko i El Salvador\nIVAKASALA INA VUVALE O se Marautaka Tiko ga Nomu Vakawati?\nBULA VAKAIDEWADEWA SE BULI? Na Kuli ni Gata\nE Ganiti Koya me Watiqu?\nO Cei e Cavuta Qo? (Vakatekivu 41-50)\nText Sala me download kina na ka e tabaki YADRA! Ka Dina me Baleta na Bulibuli\niMeli iMeli YADRA! Ka Dina me Baleta na Bulibuli\nYADRA! Ka Dina me Baleta na Bulibuli


Na Cava na Manumanu Kila e Vitu na Uluna ena Vakatakila Wase 13? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Cebuano Chavacano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Cibemba Cinamwanga Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Lingala Lithuanian Luo Malagasy Malay Malayalam Maltese Myanmar Norwegian Nzema Peruvian Sign Language Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Samoan Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tsonga Turkish Turkmen Tzotzil Ukrainian Valencian Venda Vietnamese Welsh Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNa manumanu kila e vitu na uluna e tukuni ena Vakatakila 13:1 e dusia na isoqosoqo vakapolitiki e vuravura.\nE kilai ni dusia na veiliutaki vakapolitiki ni tu vua na lewa, kaukaua, kei na idabedabe vakaturaga.—Vakatakila 13:2.\nE lewa na “yavusa kece, na tamata kece, o ira na duivosavosa, kei na veimatanitu,” e sega gona ni dua ga na matanitu.—Vakatakila 13:7.\nE vaka na irairai ni va na manumanu e vakamacalataki ena Taniela 7:2-8, na irairai ni lepate, na yavana e vaka na bea, na gusuna e vaka na laione, e tini na kena ileu. Na manumanu e cavuti ena parofisai i Taniela, oya o ira na tui se matanitu vakapolitiki era veiliutaki e vuravura. (Taniela 7:17, 23) Na manumanu kila gona e cavuti ena Vakatakila wase 13 e dusia na isoqosoqo vakapolitiki.\nE “cabe mai wasawasa,” oya o ira na lewenivanua era digitaka na matanitu me veiliutaki.—Vakatakila 13:1; Aisea 17:12, 13.\nE kaya na iVolatabu na naba se yaca ni manumanu—666—e “naba ni tamata.” (Vakatakila 13:17, 18) E dusia qori ni manumanu ena Vakatakila wase 13 e vakaibalebaletaka na veiliutaki vakatamata, sega ni timoni.\nEra sega ni duavata ena levu na ka na veimatanitu, ia era duavata kece mera veiliutaki tiko ga, mera kua ga ni vakarorogo ina veiliutaki ni Matanitu ni Kalou. (Same 2:2) Era na duavata tale ga mera valuta na mataivalu ni Kalou e liutaka o Jisu Karisito ena Amaketoni, ia era na vakarusai kina na veimatanitu.—Vakatakila 16:14, 16; 19:19, 20.\n“Tini na kena ileu, e vitu na uluna”\nEso na naba ena iVolatabu e tiko na kena ibalebale. Kena ivakaraitaki, na tini kei na vitu e dusia na ka e taucoko. Me kilai na ibalebale ni manumanu e “tini na kena ileu, e vitu na uluna” ena Vakatakila wase13, raica tale ga na “ivakatakarakara ni manumanu kila” ena dua tale na wase ena Vakatakila, qo na manumanu kila kulakula e vitu na uluna qai tini na kena ileu. (Vakatakila 13:1, 14, 15; 17:3) E kaya na iVolatabu, na vitu na ulu ni manumanu kulakula qo e “vitu na tui” se matanitu.—Vakatakila 17:9, 10.\nNa vitu na ulu ni manumanu kila ena Vakatakila 13:1 e dusia e vitu na matanitu: qo na matanitu qaqa era veiliutaki ra qai dau vakalolomataki ira na tamata ni Kalou—Ijipita, Asiria, Papiloni, Mitia kei Perisia, Kirisi, Roma, Peritania kei Merika. Ke dusia na veimatanitu kece na tini na ileu, na isala vakatui ena ileu yadua e dusia nira veiliutaki tale ga ena gauna ya eso tale na matanitu lalai.\niMeli iMeli Na Cava na Manumanu Kila e Vitu na Uluna ena Vakatakila Wase 13?\nijwbq wase 73\nCava e Vakatakarakarataka na Manumanu Kulakula ena Vakatakila 17?


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Finnish French Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kachin Kalanga (Botswana) Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Maya Myanmar Norwegian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Turkish Ukrainian Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\n“Niu vakavakarau ena dua na siga, au dau rogo sere. Niu draiva, au na dau vakarogo sere. Niu tiko e vale se sasamaki tiko, dau dola tu ga na sere. Au dau vakarogo sere.”—Carla.\nO vakataki Carla tale ga ni dau taleitaka na rogo sere? Ke dina qori, ena yaga sara vei iko na ulutaga qo, mo qarauna na kena veivakaleqai, qai digia vinaka na ivakatagi o rogoca.\nO kila? Ni ivola levu duadua ena iVolatabu na Same. E tiko kina e 150 na sere..\nE kaya na iVolatabu: “Me kua mada ga ni cavuti ena kemuni maliwa na veiyacovi tawadodonu, na ka dukadukali kece se kocokoco.” (Efeso 5:3) Tarogi iko mada, ‘Vakacava, e rawa ni tarovi au mai na noqu muria na ivakasala qori na ivakatagi au rogoca?’\nE kaya na iVolatabu: “Ena ka kece mo qarauna, mo taqomaka na lomamu.” (Vosa Vakaibalebale 4: 23) Tarogi iko, ‘E dau vakavuna meu rai cala na sere au daurogoca?’\nE kaya na iVolatabu: “Moni biuta tani na ka kece qo: na yalokatakata, na cudrucudru, na ivakarau ca, na vosavakacaca, kei na vosa vakasisila mai gusumuni.” (Kolosa 3:8) Tarogi iko, ‘E dau vakacudrui au na sere au rogoca, o sega kina ni kauaitaka nodra nanuma eso tale?’\nijwyp ulutaga 49


O Ruci kei Neomai | iTalanoa Vakaivolatabu\nE DUA na ivola ena iVolatabu e vakayacani vei Ruci. Oqo na italanoa me baleta e dua na vuvale eratou bula ena gauna era veiliutaki tu kina e Isireli na dauveilewai. E sega ni Isireli o Ruci, e yalewa ni Moapi. Ia e lomani Jiova vakalevu baleta ni sa vulica ni Kalou dina. A dau tukuni Jiova vei Ruci e dua sa kena marama toka, o Neomai.\nE marama ni Isireli o Neomai. Rau a toki vakaveiwatini kei rau na luvedrau tagane i Moapi ena gauna ni dausiga e Isireli. A qai mate na watina ena dua na siga. Erau vakawati yalewa ni Moapi ruarua na luvena tagane. Na yacadrau na vugona o Ruci kei Oripa. Rau a qai mate tale ga na luve i Neomai tagane ni oti toka e tini na yabaki. E rarawa vakalevu o Neomai kei rau na vugona. Na cava sa na qai cakava tu oqo o Neomai?\nDua na siga a nanuma o Neomai me lesu vei ira na wekana i Isireli. Erau vinakata o Ruci kei Oripa me ratou tiko vata ga, rau mani muri koya tu yani. Ni se sega ni yawa na vanua eratou lakova, sa kaya o Neomai vei rau na vugona: ‘Drau dui lesu tale vei tinamudrau.’\nA reguci rau na goneyalewa o Neomai me sa vakamoce. Ratou mani veitagicaki vakalevu ni rau sa rui nanumi Neomai. Erau kaya: ‘Sega! Keirau na lako vata kei iko vei ira na kai nomu.’ A sauma o Neomai: ‘Mo drau lesu tale na luvequ. E vinaka cake mo drau tiko ena nomudrau vanua.’ Sa mai lesu yani o Oripa, ia e bese ga o Ruci.\nE vuki vua o Neomai qai kaya: ‘Sa lesu o Oripa. Mo lako tale ga o iko.’ E sauma o Ruci: ‘Kua ni cike meu lako tale ga o yau! Daru na lako vata. Na vanua o lako kina, au na lako kina, na vanua o na tiko kina, au na tiko kina. O ira na kai nomu era na kai noqu, nomu Kalou ena noqu Kalou. Na vanua o mate kina, au na mate kina, au na bulu tale ga kina.’ Ni oti nona cavuta na vosa oqori, e sega tale ni qai kaya e dua na ka o Neomai.\nLakolako, rau qai yaco yani i Isireli na veivugoni. Sa tekivu cakacaka sara o Ruci ena iteitei, ni rau donuya na gauna e dau tamusuki kina na sila. E vakatara e dua na turaga, na yacana o Poasa, me kumuni sila mai na nona were o Ruci. O kila se o cei na tina i Poasa? Na yalewa ni Jeriko, o Reapi.\nDua na siga sa kaya o Poasa vei Ruci: ‘Au mai rogoca na nomu dau yalovinaka vei Neomai. Au kila tale ga na nomu biuti rau mai na tamamu, na tinamu kei na nomu vanua mo mai tiko vata kei ira ni sega sara tu ga ni veikilai. Me vakalougatataki iko o Jiova.’\nA sauma o Ruci: ‘Oni sa caka vinaka saka vei au. E vakayaloqaqataki au na nomuni vosa.’ E taleitaki Ruci vakalevu o Poasa. Sega ni dede rau sa vakamau. E vakamarautaki Neomai dina na ka oqo! Ia a qai marau sara vakalevu ni sa sucu o Opeti na luvedrau ulumatua tagane o Poasa kei Ruci. E qai tuka i Tevita o Opeti. Eda na qai vulica tale vakamalua e levu na ka baleti koya.\nNa ivola kei Ruci.\nRuci na iTokani Yalodina\nE sega ni Isireli, ia na nona yalodina e taleitaka na Kalou mani vakalougatataki kina vakalevu.\niMeli iMeli O Ruci kei Neomai


Maika, chapter 4 of the Fijian Bible - with audio narration\nEna yaco ena gauna mai muri na ulunivanua ni vale i Jiova ena vakataudeitaki ena dela ni ulunivanua, ena vakacerecerei mai na veidelana kece, era na ciciva yani na veimata tamata.\n2 Era na lako kina na veimatanitu ka ra tukuna, "Lako mai meda mai lako cake kina ulunivanua i Jiova, kina vale ni Kalou i Jekope; ena vakavulica vei keda na nona i valavala, eda na qai muria na nona sala". Ena lako mai Saioni na vunau i Jiova, kei na vosa i Jiova mai Jerusalemi.\n3 Ena lewai ira e lewe vuqa, ka ena cudruva na veimatanitu kaukauwa ena veivanua yawa; na i seleiwau me nodra i siviyara ni cukicuki, na nodra moto me sele ni sasamaki; me kua ni veivala na veimatanitu me kua ni ra qai via kila tale e dua nai valu.\n4 Ia na tamata kece me dabe tiko ena nona dui loga vaini kei na lolo, ena sega ni dua ena vakarerei ira tiko; ni sa vosa dina mai na gusu i Jiova na Kalou ni lewe vuqa.\n5 Na tamata kece era na muria ka lako voli mera vakaraitaka nodra dui Kalou, ia oi keda meda na lako ka vakaraitaka na noda Kalou o koya sa Sega ni mudu ka sega ni mudu.\n6 "Ena siga o ya", sa tukuna o Jiova, "Au na soqoni ira na lokiloki kei ira na tamata biligi, kei ira Au a vakamavoataka;\n7 Au na vakayacori ira na lokiloki mera tawana na vanua, o ira na tamata biligi mera matanitu kaukauwa, o Jiova ena lewai ira mai na ulunivanua o Saioni mai na gauna oqo kei na veigauna sa tu mai liu.\n8 O iko na nodra vale cecere na qele ni sipi, na nodra koro ni valu na goneyalewa ni Saioni, ena vukumu ena yaco kina, o ira ka ra lewa tu e liu. Era na lako mai, o ira na goneyalewa ni matanitu, era tiko e Jerusalemi."\n9 Cava o tagi vakadomoilevu kina? E sega beka ni dua na tui e tiko vata kei iko? Se e ra sa mate beka na nomudou matabose e cake? Ni sa yacovi iko na rarawa ni mosi vaka na yalewa sa taratara.\n10 Mo mosi mada, ka rarawa me qai rawa ni basika mai na ka o gadreva, oi kemudou na goneyalewa ni Saioni, me vaka na yalewa ni taratara mo lako tani mai ena koro, ka la'ki tiko e veikau, o na yaco sara yani ki Papiloni, o na qai vakagalalataki mai kea; ena vakabulai iko o Jiova mai na ligadra na kemu meca.\n11 Era na vala kei iko na veimatanitu eso, era na tukuna, "Me vakacacani o koya, me da rai yani ki Saioni."\n12 Ia era a sega ni kila na Nona vakanananu na Kalou, era sega ni vakasamataka na cava sa lewai oti tu; ni na soqoni ira vata o Koya, me vaka na kena vakasoqoni na sila mai na kena vanua ni qaqaqi.\n13 "Mo tucake ka butuqaqia o iko na goneyalewa ni Saioni; Au na cakava na nomu i leu me vaka na kaukamea, na taukuku ni yavamu me vaka na parasa; mo na qaqiraka e levu na tamata vaka matailailai; au na cabora vei Jiova o koya na Kalou ni vuravura taucoko kei na ka era rawata".


The Fiji Times » Na yavu dei ni bisinisi\nNa yavu dei ni bisinisi\nENA veitalanoa me baleta na noda vakailavotaki na kawa iTaukei, au via vakabibitaka na yalomatua kei na vosota meda rawa ni bulia cake kina na noda i yau vakailavo.\nAu vosa tiko oqo ena vukudra na noda vei bisinisi eso ka ra taukena tu na veivale vakabisinisi (properties) ka ra vesuki vakadinau ena Baqe (mortgage).\nEda raica nira sa tu na veivale vivinaka vakaoqo, ka nodra na kabani ni yasana, se dua beka na yavusa, mataqali, se tokatoka, ka na via balavu toka na kedra sausaumi tiko mera qai galala ka noda vakadua.\nEso, e laurai ni sa sega ni rawa mera vosota, ka dau tubu cake mai na vakatutu mera sa volitaki ga, ka wasei na kedra i lavo.\nOqo e mataqali rai vovodea sara, ka dodonu meda kua ni vakatara me veitalanoataki ena keda maliwa.\nMeda nanuma tiko ni sa saumi oti e dua na vale ni bisinisi vakaoqo, sa yavu sara tiko ga ni noda buli yau ena veigauna mai muri.\nNira sa tu vei keda na ‘properties’, e ka rawarawa sara na nodra soli dinau vei keda o ira na Baqe ena veika kece eda gadreva vakabisinisi.\nOya era dau vakatokai mera ‘assets’ kara i vakadei vinaka sara ni dua na bisinisi.\nE vica na kabani lelevu e nodra veitavioka na voli ‘properties’, ka taukeni ira; e dina nira colata kina na veidinau lelevu, ia, era rawa i lavo vakalevu kevaka era redetaka na veivale oqori ena i lavo vinaka, ka levu cake sara mai na sausaumi ena Baqe.\nEra vakatokai o ira na bisinisi vakaoqo mera ‘properties management companies’.\nKivei keda na kawa iTaukei, era vakabauta eso na wekada daunibisinisi, ni mataqali kena oqo e ganiti keda vinaka ena gauna e daidai.\nEda sa tovolea oti na vakasitoa, vakabasi, vakawaqa, ka taukena na veikabani vakamisini lelevu kei na so tale, ia, e vuqa era kasura.\nAu sega ni kaya oqo meda guce kina, au vakabibitaka ga me tiko kivei keda na kila, kei na draki ni kena yalo meda qarava rawa kina na veibisinisi vaka oya.\nEda na vulica ka tovolea tiko ena veisiga; eda tucake ka lutu, cici ka tarabe; meda kakua ni soro me yacova nida sa buta vinaka ka dei na noda qaravi bisinisi.\nO koya au vakabauta tiko kina ni veiganiti ena gauna oqo meda yavutaka na noda bula vakabisinisi ena ‘properties management companies’.\nEda raica ni sa vuqa sara tiko na kabani ni veiyasana era gumatua ena voli ‘properties’ ka dodonu mera tokoni mai vei keda kece sara.\nAu sa vakatututaka e loma ni Palimedi me dua na ‘qoliqoli tax’, me noda na kawa iTaukei, ka dua na kena i wase mera vukei kina na noda veikabani ni yasana.\nOqo ena vakatotolotaka sara na noda vakailavotaki.\nE daidai au vakamamasu kivei keda kece sara me lewai vakayalomatua na veilavo e wasei kivei keda ka rawa mai ena noda i yau bula.\nEna uasivi taudua kevaka eda yalovata me tekivutaki e dua na ‘property management company’ ena i lavo wasei oqo, me noda, ka nodra na noda kawa ena veigauna mai muri.\nEso na noda i yau bula e keliraki ga, se taqei, ka sa mani oti vakadua yani; e vinaka kina mera vakavurea e dua na kabani e dei me vaka na ‘property management company’.\nEna yavu ni dua na kabani vakaoqo, era na qai babasika mai kina na veimataqali kabani tale eso me vaka eda raica tiko nikua ena Fijian Holdings.


Na Predictions vinaka duadua ni vakadeitaka na soka kei na Betting, Soka veidonui kei na iwalewale ni vakasukasuka\n+7/ 9584-983-763na itukutuku ni@sovcerbetshoot.vom\nVAKADEITAKA NI SOKA PREDICTIONS\nDIGITAKI NA ISOLISOLI ME BALETA NIKUA\nVeisotari e dua na mua ni macawa\nVAKAMALUMALUMUTAKI: 10+ me 100+\nISOLISOLI NI TIKITE NI QAQA\nNi sa veisotari kei na soka kece ni sotasota\nVAKAMALUMALUMUTAKI: 5+ me 30+\nPICKS NI SOKA VAKAVULA\nTUBU NI GUARANTED\nE dua e lima tautauvata ena veisiga\nNa iwalewale ni vakasukasuka galala sa duru ena wale tu ga na tipsters, Ia era sa sega ni yavutaki ko koya ena noda predictions soka Manidia ni timi ni kenadau ni SoccerBetShoot. O me vakayagataka vakavinaka na noda galala na iVakadre ni betting ena veisiga kei na predictions.\nGALALA NA IVAKASALA ME BALETA NIKUA 14.12.2020\nReal kei na Cadiz CF ( Home win & 1.90 )\nMai na nomu naba ni talevoni\nKA RAWATA NA IVAKASALA NI SOKA GALALA\nMO KENADAU VAKADEITAKA NI SOKA PREDICTIONS KEI NA QAQA\nSoccerBetShoot solia vei vakadeitaka ni soka predictions kei na betting na ivakasala i na veivanua ni tipsters vinaka duadua kei na saumi vakalevu me baleta e dua levu lailai ka sau isau. Na vinaka duadua ni noda yalayala ni vakasukasuka ni soka na qisi kemudrau mo vakadeitaki na tubu ena dodonu vakavula sivia 85%. Eda vakasamataka walega na ivurevure sa nuitaki vinaka duadua me baleta na noda qito. Maroroya na nomu gauna ka vakalevutaka cake na nomu ilavo vata kei na noda sega ni vakawati, digitaki kei na na tikite iVakadre ni vakasukasuka solia.\nSa rawa mo vakayagataka na imeli oqo [email protected] me ra sauma vata kei na PayPal, Skrill se vakadodonu vata kei iko kadi ni ilavo kei vakuria nomu ivoli ni gagadre ena na taga ni volivoli.\nVEITARATARA KEI KEDA ENA: WhatsApp / Viber +7 / 9584 – 983 – 763\nYALOVINAKA WASEA KEI NA VEITARATARA KEI AMERIKA SEGA NI SAUMI NA IWALEWALE NI:\nVakuria na ivakatakilakila ni veisureti\nYalovinaka digitaka e dua na solia oqo ka ciqoma na nomu tikite ena nomu meli.\n€180.00 – €300.00 Digia na digidigi\nISOLISOLI NI TIKITE\n€120.00 – €300.00 Digia na digidigi\nVEITOKANI ni levu ni SoccerBetShoot\nCiqoma na soka predictions ka ena veisiga ni ivakasala betting ka vola e dua na yalayala e sa tubu tiko mai vakasamataka noda na ioloolo qaqa cake. VUQA na na cakava mai nomu vakavure ilavo vata kei na vinaka duadua ni noda yalayala ni vakasukasuka ni soka.\nNa cava na vuna e sa dua na veiqaravi vinaka duadua ni YDEQM soka kina SoccerBetShoot?\nE SoccerBetShoot e dua na kabani ira ena kedra maliwa na tani betting na veivanua ni specializes ena kena vakarautaki na kenadau betting na ivakasala ni kei na volia na itukutuku e tiko ena soka masese. Ena ikuri ni duavata, ena vica na yabaki ni veisele, Sa tauyavutaka vakai koya na SoccerBetShoot me vaka e dua na veiliutaki soka YDEQM Lotu e vuravura raraba.\nIwiliwili taucoko na totolo ni qaqa 87%\nVinaka ni veiqaravi kei na vakacegu e na kasitama 95%\nNa veitokani vakabalavu sara kei na yaga ni vakadeitaka 100%\nReal kei na Cadiz CF ( Qaqa ni vale & 1.90 ) 0\nWolfsburg vs Shakhtar Donetsk ( Ena 2.5 takete & 1.90 ) 0\nBasel vs Lucerne (Basel OI -1.25 @ 2.02) 0\nJamani 2 Bundesliga\nPauli ni qaqa ena St vs Dynamo Dresden (1 @ 2.00 ) 0\nKenadau ni matabose veivakasalataki\nEna vuqa na yabaki e sotavi ena betting na soka kei na rabailevu ni International itokani ni isema, Eda sa yaco me dua na vinaka duadua vakavotukana na yalayala ni futbol betting na veivanua.\nMe kena ikuri noda International ilawalawa vakacakacaka ni qito daunitukutuku e dau solia na noda papa ni kenadau kei bibi ka bibi sara ki loma na itukutuku mai na lewenivanua veikalavo kei na veisisivi. O koya na itukutuku oqo e oka kina veisau ni iotioti ni miniti, ki na itutu ni timi kei na dauqito, mavoa kei na vuqa na eso tale na veika e tara na cakacaka ni dua na timi.\nEDA VAKARAUTAKA WALEGA NA VINAKA DUADUA VAKADEITAKA NA SOKA PREDICTIONS:\nSA CECERE NA ITUVAKI PREDITCIONS\nEda cabora o kenadau Tikite ni veicaqe predictions ka sega ni gadrevi mo kila na ka me ra vakayagataka na noda betting na ivakasala ni. E rawarawa na SUPER mera vakayagataka na ivakasala ni noda! Sa tu e vuqa na yabaki ka a sotavi ena soka predictions kei na betting kei na rabailevu ni International itokani ni isema. Eda vakarautaka vei ira na noda kasitama na bula vakacakacaka na iVakadre ni betting ena kece na levu na Leagues vaka-Iurope kei na veiyasai vuravura na veisisivi.\nVINAKA DUADUA NA TIPSTERS KEI NA ANALYSTS\nNa noda ilawalawa vakacakacaka e vuravura raraba e dau vakarautaka na noda matabose ni kenadau ena loma ni itukutuku bibi veisotari tudei mai na locals ' veisisivi. Na itukutuku oqo e oka kina na veisau ni iotioti ni miniti, ki na ituvaki ni na dauqito, mavoa kei na vuqa na eso tale na veika e tara na cakacaka ni dua na timi.\nKEIMAMI VINAKATA MO NI QAQA\nSa tu vei keda e dua na tubu ni Muavata kei na ka sa qaqa tiko. Na vica na timi na e vinaka duadua na veicaqe e betting na ivakasala ni na itukutuku kei na eda kila. Me ubia na kena isau, eda tete yani kina na itukutuku oqo, ia e rawa ni veisotari vata kei na ilavo e da kila ni sega ni dua e. Mai na dua na siga eda sa vakanamata ena kena vatukana veivakasakiti vata kei na vinaka duadua ni noda yalayala ni vakasukasuka ni soka. Na noda veiqaravi e tara cake na ka. Duavata kei keimami ka taura na ivakasala vinaka duadua ni vakasukasuka mai na vinaka.