Kidavaki ki na ikuri\nVou na dauqito walega. Wagering yaco mai na ilavo ni dina taumada. 50ono na ikuri ni wagering, na cau e rawa ni duidui ena dua na qito. E nakiti na gagadre wagering ena bets ni ikuri walega. E vakabau me baleta na ikuri 30 Solia e dua na siga mai na. O Max ni saumaki mai: 3 na levu ni ilavo ni ikuri ni gauna. Oka na vakacuruilavo ni Skrill. Vakayagataka na vosa taucoko..\nQito na nomu Favourite na Slots ena Initaneti kei na qito ni teveli ni Casino ena Slots Ltd\nVakatau vakasakiti ni £200 100% First Deposit - Play £400 with just £200!\nMata ni slots ni Casino ni Ltd e e dua na ibinibini levu ena 400 of the world's top internet gambling games and slots mobile games promos, ka vakakina na Torocake me veisotari kei na. When you play with us you get top mobile and online jackpots!\nDuavata oqo kei na dikeva rawa na noda isolisoli ni vakaraitaki me baleti iko. Rawa ni veisau vakatau ena lewai ni Komisina ni veimau ilavo Bolatagane, players should grab this sensational offer while it's still hot!\nOur mobile slots game UK welcome offer won't stop there though... Ciqoma na dauqito vakacurumi me ra tovolea talega na ligadra ena ilavoqaqa dina wagers e dua 100% cash match deposit up to £200 . Online Casino VIP rewards are an additional cherry on top where players can expect to enjoy even bigger promotional rewards at Slots Ltd.\nTovolea na nomu kalougata ena noda bisinisi ni qito talevoni veikauyaki ni dela Casino kei na Slot\nJackpots ni yadrava ni ilavo dina: Iyau Nile, Tunzamunni, Splash ni ilavo 3, Splash ni ilavo 5, kei na Fiesta ni vuanikau 3 Tataivatia sa vica wale sara na yadrava na jackpot slots era sa tu ena noda casino. Vakadeitaka ni o wirica na reels na qito vakasakiti duadua ga ena Slots Ltd Casino. E dua na noda dauqito yaga, T o Chris mai na UK voleka £ na 60,000 qito Gorilla lako veikau – vakatamata e semati koya ena teveli qaqa ka ra dau rawata wale tikoga oqo? Tovolea na qito oqo eke ena gauna oqo!\nEna initaneti na Slots Optimised me baleta na talevoni veikauyaki kei na delanidesi ni kompiuta: O na marautaka na nomu favourite na slots ena initaneti - optimised me qito seamlessly ena kece na iyaya veikauyaki. Sa tu vei keda e dua na ibinibini rabailevu ni slots me vaka na Jimi Hendrix, Buster Hammer, Elk ni manumanu levu, Dakai sega ' veirosi, kei na sasaga ni Gonzos Slots.\nQito ni teveli - Casino too: Eda dau solia talega na teveli momona qito me vaka na Blackjack, Roulette, kei na Baccarat me baleta na levu ni casino momona kece. Vata kei na digidigi ni multiplayer ka vakakina na mataiteki na yava ni qiqi ena na kadi, sa na madigi duatani sara me marautaka na iwalewale eso me vaka na sega mada ni bau na dauqito.\nMila na kadi: Rawa ni o vakaraitaka kina na nomu favourite veikauyaki tale na kadi ni me vaka na vuniwai loloma tale, Ramesses iyau tale, Levu na taubale tale, Mata ni Katolika, kei na vuqa tale. There are amazing offers available for you in the slot games. Maroroya na mata ki na noda casino mo raica na wale tikoga oqo na Torocake kei na solia ni da tiko ena-sitoa ni Welefea me baleti iko.\nEda cabora na Torocake ni vakacuru ilavo ena vinaka duadua Casino – maroroya na cava o rawata!\nEda cabora na wale tikoga oqo na Torocake ka cakacaka ena ProgressPlay. Oqo e oka kina na yalowai ni Moniti, Ka vakidacala vakamacawa, E dua na qito ni dua na siga, Na siga ni Cashback, kei na ivalu ni Slot. Me vaka sa tukuni ni bera ni, promotions and offers are updated regularly, Kevaka e dua na ka siwata nomu vakatamata, don't hesitate and seize the day!\nIsau ni galala VIP Club Casino: Me na gumatua na lewenilotu ena initaneti na kalavo ni VIP ni Casino ka rawata na bibi ni yalodina ena veigauna kece o wager na ilavo dina. Tomani yani me taura na nomu wasea na rairai totoka ni nanamaki kece oqo ni VIP!\nCaka ilavo dina na iyaya ni unmissable SlotsLtd Wins e dua na cagi levu\nCasino ni Veikauyaki ni ulu: Ra marautaka vakalevu na cakacaka ni qito ena initaneti e caka me baleti ira na seamless na veivinakati vinaka kei kece na iyaya veikauyaki. Na qito ka da cabora ena na talevoni veikauyaki ni veika era sa raica me ra maroroya o guta. You'll even be able to make real money deposits using mobile phone credit from just £10 minimum and wager real money whenever you feel Lady Luck at your side!\nBula Casino dina na dauvolitaki qito: Vakatagitaka na nomu favourite na teveli ka qito kaburaki bula tiko ena taucoko ni HD mai e dua na casino ni dina. Yalovinaka me kilai tiko ni qito oqo sa sega ni vakarautaki tu me qito ena ivakarau ni demo, kei na vakatatabu me vakayagataka na galala ni kidavaki na solia me baleta na qito oqo.\nVeitalanoa bula: E dua na iVakaleka ni veitalanoa bula ka kece na dauqito veitalanoa vakasauri ena noda mata ni qaravi ni kasitama ni vakatataro kece ena rawa kina ni sa ni Ltd ni slots.\nVakacuru ilavo taurivaki e veisiga ka na dikevi na ilavotauri: Sa vakayacori kecega na veika ni misini ni rawa na noda Casino mai na kena vakadeitaki na ivakarau ni taqomaki na vakacuru ilavo me vaka na Visa, MasterCard, Maestro, Skrill, Neteller, kei na Paysafecard. Ni SMS e sauma mai na matamata ni talevoni na Casino me tiko talega na dua na digidigi, dauqito e dodonu me nanuma ni sa sega ni rawarawa na ilavotauri ki na talevoni veikauyaki.\nDuavata oqo: Rejisita oqo ena Slots Ltd Casino ka tekivuna na nomu ilakolako ni casino nodra vata kei 400+ qito ni casino. Taura me nomu £200, 100% kidavaki na isolisoli ka marautaka ni marautaki ni dina na qito casino kei na slots ena vanua cava ga o sa!


June 2, 2018 veiqaravi\nOutage ni ivolatara ni curuvanua mai Iurope e vakatakilakilataka rawa ni Cryptocurrency na sausaumi\nSa vakarautaka tu na tekinolaji ni sausaumi na consumers e vuravura raraba vata kei na dua na ivakatagedegede cecere ni rawarawa. Kevaka e sega ni cakacaka na tekinolaji oqo me tabaki, na ituvaki ena problematic sara. Ivolatara ni curuvanua e sotava kina na outages lelevu e Iurope raraba e vuqa ni dua na siga ena Vakaraubuka. Oqo underlines na gadrevi ni kena iwali, oka kina na ilavo kei na sara mada ga na cryptocurrency.\nNa ivolatara ni curuvanua na druka e Iurope\nConsumers kei na bisinisi wavoliti Iurope na dredre ni sausaumi lelevu ni a ena Vakaraubuka. E dua e saga tiko me ra na vakayagataki ilavo mai e dua na kadi ni sausaumi ni Visa me dau tu na leqa. Na vakayagataki ilavo e a vakaiyalayala se sega ni rawa me vakacavara na. Vakailavo na veisoqosoqo e vakasalataki sara mada ga na consumers me ra vakayagataka na ilavoqaqa se tale na sala ni sausaumi. MasterCard a sega ni okati ena ilavelave oqo.\nIvolatara ni curuvanua e totolo ni dusimaki ni vakayagataki ilavo ena initaneti sa vosota oti na lailai ena vuku ni ka oqo. Ni sa tu ga na Point-of-sale na vakayagataki ilavo “sara kei miss” e vuqa na siga. Sa ganita ena vuqa na gauna na kena vakayagataki e dua na kadi contactless me baleta na vakayagataki ilavo ni Lalai. Kece oqo e vakaraitaka na malumalumu vakacava na ivakarau ni veika vakailavo sa ikoya me leqa vakamisini.\nNa veika vakaoqo e dau vakavuna na sega tu ni laurai na isau. A vakayagataka na eso na ATM ena na UK cake nodra na ikuri ni ilavo ena yakavi. Ni sa wali na leqa, a sega ni soli e dua na itukutuku vakadonui. Na rawarawa ni kadi ni sausaumi e vakayagataki walega kevaka e na iyaragi vereverea ka draiva na sausaumi oqo ena cakacaka vakavinaka. Me baleta na ivolatara ni curuvanua, e yawa sara mai na kisi Noa.\nNa gadrevi ni cryptocurrency kei na ilavoqaqa\nE vuqa na consumers e tiko ga na ilavo vakarautaki tu me qarava na ituvaki vakaoqo. Ni vakaoqori malumalumu tiko vakavudua sara, era rawa ni yaco dua ga na gauna. Sa ikoya o koya ni veisivi sara ni ilavoqaqa veivakarusai sa lesi tu sa na sega sara ga vakalailaitaki. Vakalewai mai oqo iotioti ni mishap, o ’ s rairai vinaka.\nMe kena ikuri, na Ivolatara ni curuvanua e a vakaraitaka na ilavelave ni gadrevi sa talega eso na sala ni sausaumi. Sega ni tautauvata kei na kadi ni isau kei na ilavoqaqa, e rawa ni vakabula na siga na cryptocurrencies ena gauna vaka oqo. Se cava ga na nodra volatility, e vuqa na processors ni sausaumi ni tiko me qarava na cryptocurrency na vakayagataki ilavo se cava ga na isau vagauna enatiko.\nConsumers kei na bisinisi e gadreva me ra vakarorogo tiko ki na veika e veiganiti. Sa ’ qo sa volitaka ena yasana ni ilavoqaqa e dua na sala vinaka me ra muria na steady, ia e gadrevi ga kina e dua na kadi ni sausaumi veiganiti me ra vakasuka mai na ATM. Cryptocurrencies sa dua na digidigi, e dina ga ni ra sa vakadonui nikua ga mai e vica na retailers. Na leqa e rawa ni veisautaka totolo ka sega ni oti.\nKraken ena veisiga makete ripote me baleta na 02.06.2018\n$131M e duatani tale kosova mauwe kece nikua\nBrazil vakalevutaki ena loma ni ituvatuva ni isau ni crypto ni Huobi\nHuobi, e dua na veisau levu ni cryptocurrency taumada mai Jaina, e na kena vakarautaki na sitoa mai Brazil.\nNi sa vakadeitaki e dua na mata mai na ilawalawa ni Huobi na kabani ’ inaki ni vosa ni curu ki na makete Brazil.\nNa sasaga e vakatakilakilataka e dua na ikalawa ena Huobi ’ s na ituvatuva me baleta na vakalevutaki ena loma vuravura raraba.\nYavu ni Ethereum kacivaka na ciqoma na "imatai na ua ni veivuke vakailavo" ni $ 2.5 Million\nMe vaka e volai ena na oi kemuni....\nSa oti na duru:Blockchain News 01.06.2018\nTarava na duru:Sa Ethereum pausi ImToken $ 35B ena vakacuru ilavo, sivia 99% na bati ni Amerika


iVakatautauvata i Jisu me Baleta na Kai Samaria Dauloloma | Bula i Jisu\nRAWATI VAKACAVA NA BULA TAWAMUDU?\nKAI SAMARIA DAULOLOMA\nEra torovi Jisu e levu na Jiu ni volekati Jerusalemi yani. Era via vakarogoci koya eso, ia eso tale era via vakatovolei koya. E tarogi koya sara e dua e kila vinaka na Lawa: “Qasenivuli, na cava meu cakava meu bula tawamudu kina?”—Luke 10:25.\nSa kila rawa tu o Jisu ni sega ni via kila dina na turaga qori na isau ni taro. E rairai vinakata ga me tukuna o Jisu e dua na ka ena vakacudrui ira na Jiu. E siqema o Jisu ni sa tiko rawa nona rai na turaga ya, mani maqosataka nona ivakamacala me kilai kina nona nanuma.\nE taroga o Jisu: “Na cava e volai ena Lawa? Na cava o wilika kina?” E kila na Lawa ni Kalou na turaga qo mani yavutaka mai kea nona isaunitaro. E cavuqaqataka na Vakarua 6:5 kei na Vunau ni Soro 19:18, e kaya: “‘Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, ena nomu kaukaua taucoko, kei na nomu vakasama taucoko,’ mo qai ‘lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.’” (Luke 10:26, 27) Vakacava e donu na isaunitaro ya?\nE tukuna o Jisu vua na tagane: “Donu vinaka nomu isaunitaro, cakava tiko ga qori o na qai vakabulai kina.” E sega ni lomavakacegu na tagane ya ni sega ni vinakata me saumi wale ga nona taro. Ia e “via sakitaka ni tamata dodonu,” me tukuni vua ni donu nona rai kei na nona ivalavala vei ira eso tale. E mani taroga: “O cei sara mada na kainoqu?” (Luke 10:28, 29) E taro rawarawa ga qori, ia e titobu na kena ibalebale.\nEra vakabauta na Jiu ni vosa “kainoqu” e baleti ira ga na muria na ivakarau vakaJiu, e vaka tale ga me tokona na vakasama qori na Vunau ni Soro 19:18. Ia e rawa ni kaya e dua na Jiu ni “cala” me veitokani kei na dua tale na matatamata. (Cakacaka 10:28) E nanuma gona na tagane qori kei na so na tisaipeli i Jisu nira yalododonu ke ra caka vinaka vei ira na kainodra era Jiu. Ia era sega ni caka vinaka vei ira na sega ni Jiu nira sega ni ‘kainodra.’\nEna vakadodonutaka vakacava o Jisu nona rai na tagane ya, ia me kua ni veivakacudrui na ka e tukuna? E talanoa sara o Jisu: “E biuti Jerusalemi e dua na turaga me gole sobu i Jeriko, e qai sotavi ira na daubutako. Era luvata na nona isulu qai mokulaki koya me voleka ni mate, ra qai lako yani.” E tomana o Jisu: “Donuya sara nona gole sobu yani ena gaunisala ya e dua na bete, ia ni raici koya, e vakatikitiki mani gole yani. E muri tale ga yani e dua na Livai, ia ni raici koya, se baci vakatikitiki. E gole sara mai e dua na kai Samaria. Ni raici koya, e tubu sara ga nona loloma.”—Luke 10:30-33.\nE kila na tagane e talanoa tiko vua o Jisu nira vakaitikotiko mai Jeriko e levu na bete kei na Livai era veiqaravi ena valenisoro. Na ilakolako lesu mai na valenisoro e rauta ni 22 na kilomita na kena yawa, e vakarerevaki tale ga na sala era muria nira dau vuni tu e kea na daubutako. Ke sotava na leqa e dua na Jiu, e dodonu me rau veivuke na bete kei na Livai ni ratou kaivata. Ia erau sega ni cakava qori ena italanoa i Jisu. A veivuke ga e dua na kai Samaria, na matatamata sara ga era cata na Jiu.—Joni 8:48.\nA vukea vakacava na Jiu e mavoa na kai Samaria? E kaya o Jisu: “E lako yani vua, livia na waiwai kei na waini ena nona mavoa, qai vadretitaka. Oti, e vakavodoka ena nona manumanu, qai kauti koya sara ina dua na burenivulagi me lai qaravi koya kina. Ena siga e tarava, e solia e rua na dinari vua na itaukei ni burenivulagi qai kaya: ‘Qaravi koya toka mada, ke lailai na ilavo qo, au na qai sauma niu lesu mai.’”—Luke 10:34, 35.\nNi sa talanoa oti na Qasenivuli Levu o Jisu, e dua sara nona taro vakavure vakasama: “O cei vei ratou na le tolu qo o nanuma ni kainona na tagane e laumoku vei ira na daubutako?” E rairai sega ni via sauma vakadodonu qori o tagane ni a veivuke na “kai Samaria,” mani kaya ga: “O koya ga a yalololoma vua.” Sa qai vakamatatataka o Jisu na ka e vakabibitaki ena nona italanoa ena nona kaya: “Lako mo lai cakava tale ga qori.”—Luke 10:36, 37.\nE iwalewale laulau dina ni veivakavulici qori! Ena rairai sega ni ciqoma na tagane ya ke tukuna ga vakadodonu vua o Jisu nira kainona tale ga o ira na sega ni Jiu, era na rairai sega ni ciqoma tale ga na vo ni Jiu. Ia ni vakayagataka o Jisu na italanoa era kila vinaka na vakarorogo na ka e vakamacalataki kina, e saumi vinaka sara ga kina na taro: “O cei sara mada na kainoqu?” E kainona dina e dua o koya e muria na ivakaro vakaivolatabu me dauloloma qai veikauaitaki.\nNa cava e rairai tarogi Jisu kina e dua na tagane ena ka me cakava me bula tawamudu kina?\nO cei era vakabauta na Jiu ni kainodra? Na vuna?\nE vakavotuya vakacava o Jisu na rai donu me baleti ira na kainoda?\nNa cava e vakaibalebaletaka o Jisu ni tukuna meda lomana na kainoda? Eda na cakava vakacava qori?\niMeli iMeli Dauloloma Dina na Kai Samaria\njy wase 73 t. 172-173


Lako Yani 17 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nLako Yani 17:1-16\nKudruvaki na lailai ni wai e Orepi (1-4)\nWai mai na vatu (5-7)\nValuti na Amalekaiti, ra vakadrukai (8-16)\n17 Era biubiu kece vakaiwasewase mai na vanua talasiga o Sini+ na isoqosoqo taucoko ni Isireli, me vaka ga na ivakaro i Jiova,+ ra lai keba e Rifitimi.+ Ia e sega na wai mera gunuva na tamata. 2 Era qai tekivu veiba kei Mosese,+ era kaya: “Solia mai na wai me keimami gunuva.” E kaya vei ira o Mosese: “Na cava oni veiba tiko kina kei au? Na cava oni vakatovolei Jiova tiko ga kina?”+ 3 Era karamaca na tamata nira via gunu wai e kea, ra qai vosakudrukudrutaki Mosese tiko ga+ nira kaya: “Na cava o kauti keimami cake mai kina e Ijipita, me keimami mai mate ena karamaca, na luvei keimami kei na neimami manumanu?” 4 E mani tagicaka vei Jiova o Mosese: “Na cava meu cakava vei ira na tamata qo? Wale ga qo era na vakaviriki au ena vatu!” 5 E qai kaya vei Mosese o Jiova: “Mo liu vei ira na tamata, qai kauta vata kei iko eso na qase ni Isireli kei na nomu ititoko o samuta kina na Uciwai na Naile.+ Mo taura i ligamu, mo taubale sara yani. 6 Raica! Au na lai duri tu mai kea e matamu ena delanivatu mai Orepi.* Mo samuta na vatu, ena qai vure mai kina na wai, era na gunuva na tamata.”+ E cakava qori o Mosese nira rai tu na qase ni Isireli. 7 E qai vakatoka na vanua oya me o Masa*+ kei Meripa,*+ ena vuku ni nodra veiba na Isireli, ra qai vakatovolei Jiova+ nira kaya: “E tiko ena keda maliwa o Jiova se sega?” 8 Era qai lako mai na Amalekaiti+ mera vala kei ira na Isireli e Rifitimi.+ 9 E qai tukuna vei Josua+ o Mosese. “Digitaki ira na noda tagane, qai lai vala kei ira na Amalekaiti. Nimataka, au na lai duri tu e delana, ena tu e ligaqu na ititoko ni Kalou dina.” 10 E qai cakava o Josua na ka sara ga e tukuna vua o Mosese,+ e vala kei ira na Amalekaiti. Eratou qai lako cake e delana o Mosese, Eroni, kei Ure.+ 11 Ni laveta tu ga i cake o Mosese na ligana, era kaukaua na Isireli, ia ni biuta sobu na ligana, era kaukaua na Amalekaiti. 12 Ni sa bi mai na liga i Mosese, erau kauta sara yani o Eroni kei Ure e dua na vatu, rau biuta sobu qai dabe kina o koya. Erau yadua na yasana rau qai tabea tiko na liga i Mosese, me dei tiko ga kina na ligana me yacova ni dromu na siga. 13 O koya gona, e qai vakadrukai Amaleki kei ira na nona tamata ena iseleiwau o Josua.+ 14 E kaya vei Mosese o Jiova: “Vola qo me ivakananumi ena ivola qai tokaruataka vei Josua, ‘Au na vakawabokotaki Amaleki me kua tale ni nanumi e ruku i lomalagi.’”+ 15 E tara sara o Mosese e dua na icabocabonisoro qai vakatoka me o Jiova-nisai,* 16 qai kaya: “Ni saqata na itikotiko vakaturaga i Ja na ligana,+ ena vala kei Amaleki o Jiova ena itabatamata kece ga.”+\n^ “Orepi.” Qo e sega ni vakaibalebaletaka na ulunivanua e soli kina na iVunau e Tini, ia qo na vanua veidelana e wavolita na Ulunivanua o Saineai, e dau kilai tale ga me vanua talasiga kei Saineai.\n^ Kena ibalebale “Veivakatovolei, iTuvaki Dredre.”\n^ Kena ibalebale “O Jiova na Noqu Duru ni iVakatakilakila.”\nLako Yani 17


Na i cula ni COVID-19: na kena vakarautaki, vakadonui kei na veitaqomaki | COVID-19 vaccines: development, approval and safety | Unite against COVID-19\nNa i cula ni COVID-19: na kena vakarautaki, vakadonui kei na veitaqomaki | COVID-19 vaccines: development, approval and safety\nNa kena vakarautaki vakatotolo ka vakavinaka na i cula ni COVID-19\nOqo na i matai ni gauna me ra duavata kina ka veitauriligataka vata na veimatanitu e vuravura, kei ira na dau vakadidike, e na kena vakarautaki na i cula oqo. E vakatotolotaka dina na kena vakarautaki, vakatovolei ni kena vakayagataki, kei na kena vakadonui e veiyasai vuravura.\nSa bau totolo dina na kena vakarautaki na i cula, ka sega ni taurivaki kina e so na sala leleka ni kena caka, me rawa ni la‘ki veivakaleqai tale kina.\nEra vakayagataka na dau vakadidike na veika era sa kila rawa tu me baleta na manumanu ni mate tale eso ni coronavirus, kei na i cula sa vakarautaki tu, me ra tekivu cakacaka kina.\nEra lewe sara era makutu me ra vakaitavi e na kena vakatovotovotaki na i cula e na gauna totolo duadua, baleta ni sa tete totolo sara tiko e vuravura raraba na mate na COVID-19. E so na vakatovotovo ni i cula e rawa ni vakayacori vata ga e na dua na gauna, ka sega ni caka yadudua tiko. E rawa kina ni totolo na nodra vakadeitaka na dau vakadidike e na loma ni dua na gauna lekaleka, na yaga ni wainimate - e dau kena i vakarau me taura e vica vata na vula se vakayabaki sara.\nEra sa vakaduri na veivanua ni buli wainimate lelevu, me vakatotolotaka na kena buli na wainimate ka tosoya cake tale ga na levu ni wainimate e vakarautaki.\nNa kena dikevi na i cula kei na kena vakadonui me vakayagataki e Niu Siladi\nNa tabana e dau vakatulewataka na vakayagataki ni wainimate e Niu Siladi, e yacana na Medsafe. E dau dikeva na kerekere taucoko ni bera ni vakayagataki e dua na wainimate vou, ka wili kina na veicula, ka vakadeitaka ni ra sa tiko e na i vakatagedegede e gadrevi e veiyasai vuravura, kei na veika e gadrevi e na noda vanua.\nE na solia na Medasafe na veivakadonui me caka na veicula e Aotearoa, ni ratou sa vakadinadinataka ni na sega ni vakavuleqa, sa toka sara e cake na kena i vakatagedegede ni veitaqomaki, ka na yaga vakelvu sara na kena vakayagataki na veiwainimate. Oqo na i vakarau e dau muri e na kena dikevi kina eso tale na wainimate, me vaka na i cula ni matetaka.\nE sega ni dua na sala lekaleka e taurivaki me rawa kina na veivakadonui ni veicula.\nEra sa vakayagataka e milioni e na veiyasai vuravura, na i cula na Pfizer. E se dikevi tiko ga na veika e dau yaco e na gauna e vakayagataki kina.\nNa sala ni kena vakatovotovotaki na i cula na Pfizer\nE laurai e na vakatovotovo, ni yaga sara vakalevu na i cula e na veiyabaki taucoko ni bula, turaga kei na marama, veiuma tamata, kei ira e tauvi ira tu e so na mate.\nE laurai e na vakadidike, ni rauta e 95 na pasede vei ira era sa cula oti vakarua, era sa taqomaki mai na kena tauvi ira na i vakatakilakila ni mate na COVID-19. E kena i balebale, ni ko sa taqomaki mai na mate oqo, ka na dredre toka na nomu qai tauvimate bibi.\nE na vakatovotovo taucoko e vakayacori, era dikevi e rauta e lewe 44,000 era e na i cula na Pfizer. E veimama vei ira era cula na i cula ni COVID-19, ka veimama era cula ena saline placebo (vaka na i rairai ni wainimate ia e tiko ga kina na masima, e sega ni wainimate dina). Ko ira era vakaitavi e na vakatovotovo, era cavutu mai na dui vanua, duidui na yabaki ni bula, tagane kei na yalewa, kei ira era qaravi tiko vakavuniwai e na vuku ni kedra i tuvaki.\nE 3 na i wasewase ni kena vakatovotovotaki na i cula na Pfizer:\nNa i Wasewase 1 kei na 2, e dikeva na kena taqomaki na bula kei na ka e cakava na yago ni oti na cula, e na ni duidui ni levu ni wainimate e vakayagataki, vei ira e dua na i wasewase lailai ni lewe ni vanua.\nNa i Wasewase 2 kei na 3, e dikeva na kena taqomaki na bula kei na yaga ni wainimate e na kena tarovi na COVID-19, ni oti e 2 na i cula ka 21 na siga na kedrau veiyawaki, vei ira e dua na i wasewase levu ni lewe ni vanua.\nNi oti na i ka rua ni i cula, e na dikevi tiko na nodra bula ko ira era vakaitavi e na vakatovotovotaki ni veicula ni Pfizer me rua na yabaki, me qai kilai kilai kina na yaga ni i cula kei na kena veitaqomaki.


Ivakamacala taumada kei na yaga ni livaliva idabedabe – Baotian ni ta co., Ltd.\nThe electric sand chair has different buttons. Na itabataba e cake kei na lutu ena bulukau e rawa ni lewa na ibulukau e cake kei na dakuna ni sofa. Kei na veisau ni idabedabe livaliva, ena veisau talega na nona itutu o koya e tiko ena sulu, me vakataka na tabana e muri. Ena so na gauna, era na tosoya ki muri na nodra ivukivuki na tamata, vakakina na kena veibasai. Kevaka o gadreva mo ni taukena na mataqali vakayadrati vakaoqori vei keimami- a dauvakasaqani ni idavodavo ni sofa.\nNa "vakasaqaso" ni idabedabe suasua livaliva oya ena gauna o dabe kina, na dakuna e cake, and there is no need to add a footstool in the front, ka na rawa ni lutu vakayago se me biu na yava ena i bote ni fiti. Kevaka o gadreva e dua na ivakamacala e ra, e rawa ni o vakayagataka na ibulukau ni lewa mo lamata cake kina. E dina ga ni ka dredre cake na vale mai na idabedabe matau, e nuitaki cake na vakatasuasua ka sa tu sara e cake na kena maka.\nNa idabedabe livaliva:\n1. Na sofa livaliva e tiko na kena revurevu ni vakalailaitaki ni iqaqa.. E malumu na idabedabe ni sofa ka lailai na kena veivakataqaitaki na yago ni tamata, ka na qai logavinaka kina me da dabe toka ena idabedabe ni soso;\n2. Na idabedabe livaliva e tiko kina na kena ivakarau ni kena sa mai vakatotolotaki na idabedabe. When a person sits on the contemporary corner sofa and does a little activity, ena vakavuna na soso lailai ni matasawa kei na iyaya malumu. Na yago ni tamata ena rawa ni vakataotaka na veisau vakatovotovo, ka rawa ni vakataka na kena vakatasuasua.\n3. Na idabedabe livaliva e veiraurau. Na soso ni sofa e caka mai na iyaya malumu me vaka na lineni, via damudamu, sota, kei na so tale. E tiko e ruku ni vica na matasu, ka sa malumu ka vakataqe..\nIvakatakilakila: Volia na dabedabe ni sofa, idabedabe livaliva\nGauna ni posi: 2020-08-01


Raica, na veimatanitu sa nanumi me ra vaka e dua na mata ni wai e nai takitaki, ka vaka na kuvu ni soso ena dari ni vakarau, raica, sa tomika o Koya na veiyanuyanu me vaka sa ka lailai sara. Na veimatanitu kece sa vaka e ka wale tu ga Vua, ka sa wilika tu o Koya na ka levu me ka lailai, ka sa ka wale sara ga. Aisea 40:15,17\nSaga mo drau veiyaloni rawa ni drau sa taubale tiko ki na vale ni veilewai, de qai la'ki tukuni iko vua na turaga ni lewa, na turaga ni lewa qai soli iko vei ira na ovisa, o ira na ovisa era na qai biuti iko kina vale ni veivesu. "Au tukuna vei iko, ena sega ni rawa mo biu mai tuba ka vakavo mo sauma kece nai lavo o beitaki kina. Maciu 5:25-26\nDou na kau ena matadra na Kovana kei na matadra na tui ena vukuqu, e kea mo dou tukuni Au kina me rawa ni ra kila talega na vei matanitu tani. Ia ni dou sa vesu, dou kakua ni via loma leqataka na vosa mo dou na cavuta se na cava me tukuni, ni gauna vata o ya ena soli kina vei kemudou na vosa mo dou na cavuta. Maciu 10:18,19\nNi ratou sa yaco mai i Kapenaumi era sa lako mai vei Pita o ira na daukumuni vakacavacava ni vale ni lotu, ka tukuna vua, na nomu qasenivuli e solia tiko na Nona silini vakacavacava ni vale ni lotu se sega? Sa tukuna o koya, "Io." Ni sa la'ki curu o koya i vale, sa vosa vua o Jisu, ka vaka, "Na cava mada na nomu nanuma, Saimone? Vei rau na rua oqo, o cei mada era na tauri vakacavacava mai vua o ira na tui kei vuravura, vei ira ga na luvedra se vei ira na vulagi?" E sauma o Pita, "Vei ira na vulagi." Sa tukuna vua o Jisu, sa dodonu me galala mai kina o ira na luvedra. "Ia, me caka ga, me kakua kina ni da cala vei ira, mo lako i matasawa ka viritaka nomu wa ni siwa ka taura nai matai ni ika e rawa mai. Ni o sa dolava na gusuna, o na raica ni tiko kina na i lavo; mo kauta sara nai lavo oqori ka la'ki solia vei ira me nodaru soli vata." Maciu 17:24-27\nMo ni tukuna mada mai vei keitou oqo, na cava sara mada na nomuni nanuma me baleti Sisa? E tara li me da solia vua nai vakacavaca se sega? Ia sa kila o Jisu nai naki ca ni lomadra, ka tukuna, "Na cava dou via vakatovolei Au kina, kemudou na dauveivakaisini? "Dou vakaraitaka mada mai vei Au e dua nai lavo." Era sa qai kauta mai vua e dua na peni. Sa qai tukuna vei ira, nai vakatakarakara i cei oqo kei na yaca i cei e volai toka e rukuna? Era tukuna vua, "O Sisa." Sa qai tukuna vei ira, "Mo dou solia ga vei Sisa na ka sa nei Sisa, ka mo dou solia vua na Kalou na ka sa nona na Kalou." Maciu 22:17-21\nEna gauna o ya sa vakatauca mai kina o Sisa Akosito na nona lawa, o ya mera vakaleweni taucoko na tamata e vuravura. Nai matai ni wili lewe ni vanua oqo e yaco tiko ena gauna a kovana tiko kina mai Siria Oqoriniasi. A ra sa dui lako na tamata mera la'ki vakaleweni kina nodra veikoro dina. A sa lako cake talega o Joseva mai na vanua o Kaleli ena koro o Nasareci, me lako ki Jutia kina koroi Tevita ka yacana o Peciliema, baleta o koya e kawa ka vu mai vei Tevita. Me vakaleweni na yacadrau kei Meri, ni sa musu oti tu vua me watina, a sa bukete tiko o koya. Luke 2:1-5\nSa tukuna vua o Pailato, "O sa sega tiko ni vosa mai vei au? O sa sega beka ni kila ni sa tu vei au na kaukauwa me'u vakamatei iko, kei na kaukauwa me'u sereki iko? Sa sauma yani o Jisu, "Sa sega vei iko na kaukauwa vakavo ke soli mai vei iko mai cake. O koya sa soli Au vei iko, sa levu sara na nona i valavala ca." Joni 19:10,11\nMe talairawarawa na tamata kecega vei ira sa liutaka na matanitu. E sega ni dua na matanitu me veiliutaki e sega ni lewa va Kalou, o ira taucoko na veiliutaki e lewa va Kalou. O koya sa beca na veiliutaki oqo, sa saqata na nonai lesilesi na Kalou, ena cudruvi koya na Kalou ni saqata na nona i lesilesi. O ira na veiliutaki oqo era sega ni i vakarere vei ira na tamata vinaka, vei ira ga na tamata ca. O vinakata mo kakua ni rerevaki ira na veiliutaki? Mo cakava sara na ka vinaka, o na marautaki kina mai vei ira. O ira oqo sa talai mai vua na Kalou mera vukei iko, ia kevaka mo caka cala tiko, sa dodonu mo rere, ni tiko nai naki ni seleiwau vei koya, ni sa talai mai vua na Kalou me vakaoti ira na dau caka ca. O koya oqo sa dodonu mo dou talairawarawa mai, sega walega baleta na cudru ni Kalou, ia ena vuku talega ni lewa e loma. Sa dodonu kina mo dou solia nomudou soli vakacavacava, me baleti ira oqo, ni ra talai mai vua na Kalou ena vukumudou. O koya oqo mo dou saumi ira e dodonu mera saumi: Na soli vakacavacava vei koya e dodonu me nona, ai sigana vei ira sa nodra nai sigana, (mera rerevaki o ira e dodonu me ra rerevaki), ka vakarokorokotaki o ira e dodonu mera vakarokorokotaki. Roma 13:1-7\nMo sauma na ka e dodonu me saumi kakua ni dinau tiko, me maroroi tikoga kina na veilomani, o koya sa lomana na kai nona sa vakataucokotaka tiko na vunau. Roma 13:8\nE levu na katuba vinaka ni cakacaka sa tadola vei au, sa levu vata talega kei na kena meca. 1 Koronica 16:9\nKa me uasivi na nomudou i valavala ena kedra maliwa na sega ni lotu, ni ra via vosataka e dua na ka ca baleti kemudou, ena sega ni rawa, ka ni ra raica sara tu ga na uasivi ni bula dou bulataka, ena ka oqori era na vakarokorokotaka kina na Kalou. Dou talairawarawa kina i lesilesi kecega ni tamata ena vuku ni Turaga, se vua na tui o koya sa cecere sara nona lewa, Se vei ira na liuliu ni matanitu, se vei ira mada ga era talai mai mera mai veivesuki ena vuku ni cala, me ra vakavinavinakataki ni ra cakava tiko na cakacaka vinaka. 1 Pita 2:12-14


Vosa Vakatautauvata ni Matanitu Vakalomalagi | Bula i Jisu\nVosa Vakatautauvata ni Matanitu ni Kalou\nMACIU 13:1-53 MARIKA 4:1-34 LUKE 8:4-18\nVOSA VAKATAUTAUVATA I JISU\nA rairai vunauci ira na Farisi o Jisu ni tiko voli mai Kapenaumi. Ni cakava oti qori, e gole sara ina Wasa o Kalili ra qai soqoni yani e keri na ilala levu. E vodo ena dua na waqa o Jisu, toso vakalailai i wai qai veivakavulici mai keri me baleta na Matanitu vakalomalagi. E vakayagataka e vica na vosa vakatautauvata. Nira kila vinaka na vakarorogo e levu na ka e cavuta o Jisu, e rawarawa kina nodra kila na veika e vakavulica me baleta na Matanitu ni Kalou.\nNa imatai ni vakatautauvata i Jisu e baleta e dua na dauteitei e lai kakaburaki. E lutu eso na itei ena batinisala ra qai kania na manumanuvuka. E lutu eso tale ena vanua veivatu e lailai kina na qele. Ni sega ni vavaku na qele, e malai na wakadra ni cila mai na siga ra qai mate sara. Eso tale na itei e lutu ena veiwavakavotona, e tubu na wavakavotona qai solegi ira na kau se qai tubu vou. Ia eso e lutu ena qele vinaka. Era vua sara na itei qori, “eso e 100 vakacaca na vuana, e 60 eso, e 30 eso.”—Maciu 13:8.\nE kaya o Jisu ena dua tale na vakatautauvata, na Matanitu ni Kalou e vaka e dua na turaga e kakaburaki. Se mani moce se yadra na turaga qori, e kadre ga nona itei. “E sega ni kila” se yaco vakacava qori ni tubu ga vakataki koya. (Marika 4:27) E kadre na witi, e vua, qai rawa ni tamusuki.\nNa ikatolu ni vakatautauvata e baleta tale ga na kakaburaki. E kaburaka na itei vinaka e dua, “nira moce tiko nona tamata” e qai kaburaka na meca na itei ni co ca ena loganiwiti. Ni ratou tarogi itaukeiniwiti na nona dauveiqaravi ke vinakata me cavuraki na co ca, e kaya: “Kua mada, de dou cavuraka tale ga na witi ni dou kumuna na co ca. Laiva me rau tubu vata me yacova na gauna ni tatamusuki. Ena gauna ni tatamusuki au na qai kaya vei ira na dautatamusuki, ni kumuna mada e liu na co ca, ni vesuka vata me vakamai, oti ya me qai kumuni na witi ina noqu lololo.”—Maciu 13:24-30.\nEra kila na teitei e levu era vakarogoci Jisu tiko. Dua tale na ka kilai levu e cavuta o Jisu, na sore ni musita. E tubu me kau levu sara ra qai ro e tabana na manumanuvuka. E kaya me baleta na sorenitei qori: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka na sore ni musita e kauta na dauteitei me tea ena nona were.” (Maciu 13:31) E sega ni veivakavulici tiko e keri o Jisu ena teitei. E via vakaraitaka ga ni dua na ka lailai sara e rawa ni tubu levu se tete vakalevu.\nE vakamacalataka sara o Jisu e dua na ka era kila vinaka tale ga na vakarorogo. E vakatauvatana na Matanitu vakalomalagi ina “leveni e kauta e dua na yalewa qai wakia vata kei na tolu na ivakarau falawa.” (Maciu 13:33) E sega ni laurai na leveni, ia e curuma na falawa taucoko me yacova ni sa tubu. E vakasakiti qai sega ni laurai levu na tubu kei na veisau e vakavuna na leveni.\nNi vakamacalataka oti o Jisu na vosa vakatautauvata qori, e vakasukai ira na ilala levu qai lesu ina nona icili. Ia ratou gole tale vua nona tisaipeli ni ratou via kila na ibalebale ni vosa vakatautauvata.\nYAGA NA VOSA VAKATAUTAUVATA I JISU\nSa vakayagataka oti e liu o Jisu na vosa vakatautauvata, ia e sega ni levu sara va qo. Era mani tarogi koya na tisaipeli: “Na cava oni vosa kina vei ira ena vosa vakatautauvata?”—Maciu 13:10.\nDua na vuna me vakayacori kina na parofisai vakaivolatabu: “E vosa ga vei ira ena vosa vakatautauvata, me vakayacori kina na ka e tukuna na parofita: ‘Au na dolava na gusuqu ena vosa vakatautauvata, au na tukuna na ka e vuni tu mai na ivakatekivu.’”—Maciu 13:34, 35; Same 78:2.\nE vakayagataka tale ga o Jisu na vosa vakatautauvata me vakavotui kina na nodra rai na lewenivanua. Era taleitaki Jisu ga e levu ena vuku ni nona italanoa kei na cakamana. Era sega ni vakabauta ni Turaga, e dodonu me dokai qai muri vakatabakidua. (Luke 6:46, 47) Era sega ni via veisautaka nodra rai se ivalavala. Era sega ni vinakata me tara na lomadra na ivakavuvuli i Jisu.\nE sauma o Jisu nodratou taro na tisaipeli ena nona kaya: “Oya na vuna au vosa kina vei ira ena vosa vakatautauvata. Era rai tu, ia era sega ni raica rawa na ka, e tu na daligadra, ia era sega ni rogoca rawa na ka, era sega tale ga ni kila na kena ibalebale. Sa vakayacori tiko vei ira na parofisai i Aisea. E kaya ‘. . . Sega ni malele mai na lomadra na tamata qo.’”—Maciu 13:13-15; Aisea 6:9, 10.\nSega ni vakaibalebaletaki qori vei ira kece na vakarorogo. E kaya o Jisu: “E kalougata na matamudou ni dou raica, kei na daligamudou ni dou rogoca. Au tukuna vakadodonu vei kemudou, era diva tu e levu na parofita kei na tamata yalododonu mera raica na veika dou raica, ia era sega ni raica, mera rogoca tale ga na veika dou rogoca, ia era sega ni rogoca.”—Maciu 13:16, 17.\nIo, eratou yalomalumalumu na 12 na yapositolo kei ira na vo ni tisaipeli yalodina. E kaya kina o Jisu: “E vakatarai vei kemudou mo dou kila na veika vuni tabu ni Matanitu vakalomalagi, ia e sega ni vakatarai vei ira.” (Maciu 13:11) E vakamacalataka sara o Jisu vei ira na nona tisaipeli na vosa vakatautauvata ni dauteitei nira via kila dina na kena ibalebale.\n“Na itei, na vosa ni Kalou,” e kaya o Jisu. (Luke 8:11) Na qele na lomada. E bibi me kilai rawa qori me matata kina na ibalebale ni nona vosa vakatautauvata.\nE kaya o Jisu me baleta na itei e lutu e batinisala qai butuki: “E lako mai na Tevoro qai kauta tani na vosa ya mai lomadra mera kua kina ni vakabauta ra qai vakabulai.” (Luke 8:12) Na sorenitei e kaburaki ena vanua veivatu e vakaibalebaletaka o Jisu ina lomadra o ira na rogoca qai ciqoma na vosa ena marau. Ia e sega ni vakawakana e lomadra na vosa. Era mani tarabe nira “vakararawataki se vakacacani ena vuku ni vosa.” Era biuta na vakabauta de dua ena nodra ‘veivakatovolei’ nodra vuvale se o ira tale na so.—Maciu 13:21; Luke 8:13.\nE kaya o Jisu vei ira na nona tisaipeli ni sorenitei e lutu ena veiwavakavotona e vakaibalebaletaki ira era rogoca na vosa. Ia era rawai ena “nuiqawaqawataki ni bula ena gauna qo kei na veibacani ni iyau.” (Maciu 13:22) Sa tara na lomadra na vosa, ia e sega ni tubu, mani sega ni vua.\nNa iotioti ni qele e vakamacalataka o Jisu na qele vinaka. Qori e vakaibalebaletaki ira era rogoca na vosa ena loma e vinaka, era taura dei ra qai “vua.” Ena duidui na ka eda rawata ni vakatau ena keda ituvaki, me vaka na yabaki kei na bula vakayago. E rawa ni 100 vakacaca na vuana e dua, 60 e dua, 30 e dua tale. Na Kalou ena vakalougatataki ira era “rogoca na vosa ena loma e vinaka, era taura dei ra qai vosota nira vua tiko.”—Luke 8:15.\nSa na veiuqeti mada ga na vosa qori vei ratou na tisaipeli eratou vaqarai Jisu me vakamacalataka nona ivakavuvuli! Sa titobu sara qo nodratou kila na vosa vakatautauvata. E vinakata o Jisu me ratou kila nona vosa vakatautauvata, me ratou qai vakamacalataka na ka dina vei ira eso tale. E taroga: “E sega ni kau mai na cina me biu e ruku ni basikete se ruku ni imocemoce se vakacava? Sega ni dau biu ga ena itutu ni cina?” E veivakasalataki sara o Jisu: “Me rogoca vinaka o koya e vakadaligana.”—Marika 4:21-23.\nVAKALOUGATATAKI ENA SO TALE NA IVAKAVUVULI\nNi vakamacalataka oti o Jisu na vosa vakatautauvata ni dauteitei, eratou via kila e levu tale na ka na tisaipeli. Eratou mani kerea: “Ni vakamacalataka mada vei keitou na ibalebale ni vosa vakatautauvata ni co ca ena were.”—Maciu 13:36.\nE sega ni va qori nodra rai na ilala levu era tu e matasawa. Era rogoca na vosa vakatautauvata, ia era sega ni via kila na kena ibalebale kei na ka mera vulica kina. Sa rauti ira ga na ivakamacala raraba ni vosa vakatautauvata. Eratou duidui na tisaipeli vei ira na ilala levu ni ratou via kila e levu tale na ka, mani kaya vei ratou o Jisu:\n“Ni vakasamataka vinaka na ka oni rogoca tiko. Na ivakarau oni vakarautaka ena vakarautaki tale vei kemuni, io, ena vakaikuritaki vei kemuni.” (Marika 4:24) Eratou vakasamataka vinaka na tisaipeli na veika ratou rogoca vei Jisu. Eratou vakaraitaka vei Jisu ni ratou kauai qai via vakarorogo dina, ratou vakalougatataki kina ena levu tale na ivakavuvuli, levu tale na ka e vakamatatataki vei ratou. E sauma sara nodratou vakatataro me baleta na vosa vakatautauvata ni witi kei na co ca ni kaya:\n“O koya e kaburaka na sorenikau vinaka, na Luve ni tamata, na were o vuravura. Na sorenikau vinaka, o ira na luve ni Matanitu, ia na co ca, o ira na luve ni vunica, na meca e kakaburaki, na Tevoro. Na gauna ni tatamusuki, na ivakataotioti ni veika vakavuravura, o ira na dautatamusuki, na agilosi.”—Maciu 13:37-39.\nE vakamacalataka yadua e liu o Jisu na tikina bibi ena nona vosa vakatautauvata, sa qai vakaraitaka na ka ena yaco. E kaya ni o ira na dautatamusuki se agilosi era na tawasei ira na lotu vaKarisito lasu era vaka na co ca mai vei ira na “luve ni Matanitu.” Qori ena yaco ena ivakataotioti ni veika vakavuravura. Era na kumuni “na ivalavala dodonu,” era na qai ramase ena “Matanitu nei Tamadra.” O ira “na luve ni vunica” era na vakarusai, “era na tagi, era na katibati.”—Maciu 13:41-43.\nE vakalougatataki ratou tale nona tisaipeli o Jisu ena tolu na vosa vakatautauvata. E kaya ena kena imatai: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka na iyau e vunitaki tu ena were, e kunea e dua qai sega ni vakaraitaka. Ena levu ni nona marau, e lai volitaka na ka kece e tu vua me volia kina na were ya.”—Maciu 13:44.\nE tomana o Jisu: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka tale ga na dauveivoli e vaqara na mataniciva talei. Ni kunea e dua na mataniciva saulevu, sega ni bera ni lai volitaka na ka kece e tu vua me volia kina na mataniciva ya.”—Maciu 13:45, 46.\nE vakabibitaka o Jisu ena rua na vosa vakatautauvata qori nona yalorawarawa e dua me vakuai koya me rawata kina e dua na ka talei. Sega ni bera nona volitaka na dauveivoli “na ka kece e tu vua” me volia kina na mataniciva talei. Eratou sega ni vulagi na tisaipeli i Jisu ena ivakaraitaki ni mataniciva talei. Na tagane tale ga e kunea na iyau ena were e “volitaka na ka kece e tu vua” me taukena kina. E vakamacalataki ruarua ena vosa vakatautauvata qori e dua na ka talei me sasagataki qai vakamareqeti. Qori e tautauvata kei na veika e vakuai koya kina e dua ni kauaitaka nona bula vakayalo. (Maciu 5:3) Dua na ka nodra yalorawarawa kei na nodra sasaga eso era rogoca na vakatautauvata i Jisu, nira kauaitaka nodra bula vakayalo ra qai vinakata mera nona imuri dina.—Maciu 4:19, 20; 19:27.\nE tukuna o Jisu ena ikatolu ni vosa vakatautauvata ni Matanitu vakalomalagi e vaka na lawa e kumuna na veimataqali ika. (Maciu 13:47) Nira wasei na ika, era tawa ena sova na ika vinaka ra qai kolotaki tani na ika ca. E kaya o Jisu ni na va tale ga qori ena ivakataotioti ni veika vakavuravura—era na wasei ira na daucaka ca mai vei ira na yalododonu na agilosi.\nA vakaitavi tiko o Jisu ena qoli vakayalo ni kacivi ratou na isevu ni nona tisaipeli me ratou “gonedau ni tamata.” (Marika 1:17) Ia e kaya ni na vakayacori ena gauna se bera mai na nona vakatautauvata ni lawa, “ena ivakataotioti ni veika vakavuravura.” (Maciu 13:49) Eratou kila rawa mai keri na yapositolo kei na vo ni tisaipeli era vakarogoci Jisu tiko, ni na yaco na veika veivakurabuitaki ena dua na gauna e muri.\nLevu tale na ka era sa mai kila o ira era rogoca na vosa vakatautauvata a cavuta mai waqa o Jisu. E vinakata dina o Jisu me “vakamacalataka na kena ibalebale vei ratou na nona tisaipeli.” (Marika 4:34) E “tautauvata kei na dua na tamata, na itaukeinivale e kauta mai na nona valeniyau na veika vou kei na veika makawa.” (Maciu 13:52) Sega ni cavuta o Jisu na vosa vakatautauvata qori me dokadokataka kina nona veivakavulici. E vakamacalataka tiko ga vei ratou nona tisaipeli na ka dina e vaka na iyau talei. O Jisu ga na “qasenivuli” vinaka duadua.\nGauna kei na vanua cava a cavuta kina o Jisu na vosa vakatautauvata vei ira na ilala levu?\nNa cava na lima na vosa vakatautauvata a cavuta e liu o Jisu?\nNa cava e dau vakayagataka kina o Jisu na vosa vakatautauvata?\nEratou duidui vakacava na tisaipeli i Jisu vei ira na ilala levu?\nE vakamacalataka vakacava o Jisu na vosa vakatautauvata ni dauteitei?\nEna vosa vakatautauvata ni witi kei na co ca, o cei e kakaburaki, o cei na meca, o cei na dautatamusuki? Na cava na were, na sorenikau vinaka, na co ca, kei na gauna ni tatamusuki?\nNa cava e tolu tale na vosa vakatautauvata i Jisu? Na cava eda vulica kina?\niMeli iMeli Vosa Vakatautauvata ni Matanitu ni Kalou\njy wase 43 t. 106-111


Comment by Biu Matavou on December 9, 2010 at 11:44am\nMalo, malo a bula, sa dede sara. sa vakanuinui vinaka tale ga yani ni na kalougata na Siga ni Sucu kei na Yabaki Vou.\nVeikemuni kece talega na lewe ni forum qo, sa vakanuinui vinaka tu yani veikemuni kece ni na da na marautaka vata na Siga ni Sucu kei na tawase ni yabaki.\nNi Kalougata tiko\nComment by gepper on December 7, 2010 at 1:30pm\nNi sa bula. .vinaka mai na wekaqu......sa vanuinui tu ni qaravi vinaka tiko nai tavi ena vanua duidui da tu kina....vabibi mai vei Tovata Te...Biu....kei Tovata Sireli..ia sa malo.\nComment by Biu Matavou on December 7, 2010 at 12:29pm\nNi bula vinaka kece. Bula Isireli. Isa dua ga na vakatataro, o kemuni a siteseni mai Lautoka e na dua na gauna? A bau dede toka na noqu veiqaravi mai na yasayasa vaka-Ra, Lautoka, Namaka, ni bera niu qai lesi mai ki FPA.\nSa voleka na i ka 15 ni December, dau gauna ni Operation ni Ovisa.\nSa vakanuinui vinaka tu ga yani veikemuni kece sara na lewena na Ovisa mai noda kei kemuni o ni sa tokara oti talega na sulu tavatava ni na Kalougata tiko na qaravi tavi na veivanua o ni sa dui tu kina.\nComment by Biu Matavou on November 30, 2010 at 11:44am\nVinaka vakalevu Isereli kei TIA na sere.\nVaka vei au na lusi ga ni timi ni Ovisa na Sukuna Bowl, sa lailai sara na iro tiko mai e ke.\nComment by WAHINE on November 30, 2010 at 9:36am\nComment by Biu Matavou on November 22, 2010 at 9:10am\nDou sa bula vinaka tale mai na lewe ni forum qo. Bula Te mai Kabul kei keda kece sara da sema tiko mai. Sa toso sara tiko na gauna, sa voleka tale ni da yacova yani na December.\nSa vakanuinui tu ga yani na veivanua kece sara ni sa vakaitikotiko kina ni o ni na sotava tiko na veivakalougatataki mai cake.\nComment by Biu Matavou on November 4, 2010 at 11:46am\nIo, sa dua tale na vula e da sa vakanamata jiko kina qo. Sa totolo sara jiko mai na siga ni sucu kei na yabaki 2011.\nSa oti talega na qito ni Sukuna Bowl, sa tavuki na uto ni oti e lima na yabaki ni qaqa. Au raica tiko na Police Website ni sa launchtaki tale na vakavakarau kina yabaki mai qo.\nSa levu talega na veiveisau sa vakayacori tiko na tabacakacaka. Sa ratou deploy oji talega na nodatou i Dafur kei Sudan, ia me da sa vakararavi ga vakalevu vua na Kaolu na i taukei ni veika kece me vakataudeitaka tiko na noda i lakolako e na veisiga.\nE vakananumi tale tikoga mai Viti vei ira na noda na Hindu na kena marautaki na Diwali. Sa salavata tu ga yani na vakanuinui vinaka ni na kalougata tiko na nodra marautaka ni Diwali. Na rarama levu i koya sa cecere sara me kakua sara ni guilecavi me vakararamataka tikoga na noda veisiga.\nLoloma levu mai NY\nComment by gepper on October 28, 2010 at 2:48pm\nSa na leqa nikua na timi ni mataivalu....!!!\nComment by Biu Matavou on October 28, 2010 at 12:51pm\nSukuna Bowl ni kua mai Viti ragone.. sa vakanuinui vinaka tu ga ki na noda timi ni na rawa na qaqa...\nE na rawa na sarava na qito e na website qo:\nna website e na live tiko yani kina na Sukuna Bowl 2010 - www.ustream.tv/channel/sukunabowl\nKalougata tiko na veiqaravi e na veivanua duidui e da dui tu kina.\nComment by Biu Matavou on September 16, 2010 at 9:04am\nNi sa bula vinaka tale mai na lewe ni forum qo. Keitou sa vakabula tu yani e New York veikemuni kece sara. O ni sa wilika oti beka e na Fiji Times on-line na veika sa yaco tiko mai Viti e na noda tabacakacaka lomani. Au sa kerea tale tiko yani na noda veimasulaki, kakua sara na loma taqaya, da masulaka na veiliutaki me solia na Kalou na yalo ni veiqaravi dina.\nNomuni na tiko na kalougata


E kaya e dua na ivola “ni yaga vakalevu ena bula na kaboni.” E veivakurabuitaki na kaboni ni rawa nira veiwaki vata vakaboni se veiwaki kei na so tale na ka. Ni yaco qori, era babasika kina e vica vata na milioni na mataqali pouta (compound). E veiveisau tu ga na mataqali pouta e basika ni veiwaki kei na so tale na ka na kaboni.\nE vakamacalataki ena ulutaga qo e vica na ivakaraitaki e laurai kina ni gauna era cokoti vata kina na kaboni, e rawa ni vaka na ibulibuli ni sinucodo, piramiti (pyramid), mama, siti, kei na tiuvu (tube). Sa rauta me vakatubuqoroqoro na kaboni!\nNira cokoti vata na kaboni, e basika kina na daimani e vaka na ibulibuli ni piramiti. E tukuni ni vatutalei kaukaua duadua na daimani, qai dua wale ga na kaboni somidi e rawa ni basika kina e dua na daimani totoka.\nNa graphite e dua na mataqali kaboni e veikabiti vinaka qai tuvai veitaqataqai, ia e rawarawa na kena tasere. E rawa ni vakawaiwaitaki kina na ka, e vakayagataki tale ga ena dua na mataqali penikau na lead pencil. *\nNa graphene e dua tale ga na mataqali kaboni e vaka na ibulibuli ni dua na ka e yasaiono ena gauna era cokoti vata kina. E kaukaua cake mai na kaukamea, e laurai vakalalai tale ga ena penikau.\nNa fullerene e dua tale na mataqali kaboni e vakalomana, qai vaka na ibulibuli ni polo kei na tiuvu. E dau vakarautaki ena ivakarau na nanometer se duanabilioni ni dua na mita.\nE yaga na kaboni ena bula ni kau, manumanu, kei na tamata. E laurai tale ga ena uro, veika e yaga ina yago me vaka na amino acid, kei na kakana e levu kina na yabia kei na suka (carbohydrate).\n“E kilai na veika tawarairai me baleti koya [na Kalou] . . . ena veika e buli.”—Roma 1:20.\n^ para. 7 Raica na ulutaga vakavalagi “Does Anyone Have a Pencil?” ena Awake! ni Julai 2007.\nBuli ni Kaboni\nE buli na kaboni mai na nodratou cokoti vata e tolu na ka e vakatokai na helium nuclei. Era kaya na saenitisi ni yaco qori ena loma ni kalokalo. Ia eso na ka e vinakati me donu vinaka sara ga me cokoti vata kina na helium. E kaya na saenitisi o Paul Davies: “Ke veisautaki mada ga vakalailai na [lawa e vauca na veika bula], ena sega na lomalagi kei na vuravura, sega tale ga ni dua na ka ena bula, wili kina na tamata.” Eso era kaya ni yaco vakacalaka na buli ni kaboni, eso tale era kaya ni mawe ni ligana na Dauveibuli vuku. Vakacava na rua na rai ya, i vei o nanuma ni donu?\niMeli iMeli Vakatubuqoroqoro ni Kaboni


Na veika me baleta na i cula | How the COVID-19 vaccine works | Unite against COVID-19\nVeitaqomaki kei na kena vakarautaki | Safety and development\nNa veika me baleta na i cula | How the COVID-19 vaccine works\nE sega ni saumi na cula, ka vakatau ki na lewe ni vanua yadua e Niu Siladi, yabaki 12 ka lako cake, na nodra cula se sega.\nKo na sega ni tauvimate bibi sara e na COVID-19, kevaka ko cula e na rua na i cula ni kena tarovi.\nE na tarova na nomu tauvimate bibi kevaka ko cula e na i cula ruarua e vinakati.\nNa i cula e vakarautaki, e na vukea na nodra vakarautaki ira na sotia ni yagomu, me ra valuta na mate.\nKo na raica e ke e so na i vakamacala me baleta na sala ni kena yaga na wainimate.\nNa i cula na mRNA\nNa i cula na Pfizer e dua na i cula ni mRNA. E tiko kina na genetic code (tiki ni yago) ka tiki bibi ni manumanu ni mate ni SARS-CoV-2 (COVID-19), ka yacana na 'spike protein'. Na 'spike protein' e vaka na moto lalai e na yago ni manumanu ni mate.\nNa gauna ko sa cula kina, e na wilika na yagomu na genetic code, ka vakatotomuria na kena i bulibuli e na manumanu ni mate, ka rawa ni bulia e levu tale.\nE na dikeva na i tataqomaki ni yagoda na moto lalai (spike protein) e na yago ni manumanu ni mate, ka vulica mai kina na sala me rawa ni valuta kina na mate na COVID-19. E kila ni dodonu me valuta na manumanu ni mate, me tarova na kedra dewa ki na so tale na tiki ni yagomu.\nNa genetic code mai na i cula, e qai vidavidai vakamatailalai; e rawarawa ka totolo na kena kau tani mai yagomu.\nVeika bibi me kilai me baleta na i cula nna mRNA\nE na sega ni solia vei iko na mate na COVID-19 na wainimate ni cula\nE sega ni tiko e na i cula ni mRNA na manumanu ni mate e vakavuna na COVID-19; ka sega ni dua na manumanu ni mate e bula, se vakamalumalumutaki, se sa mate tu.\nE na sega ni vakaleqa na nomu DNA na i cula\nE na sega ni vakaleqa se tara na nomu DNA se genes na i cula ni mRNA. E na sega tale ga ni curuma na vanua e maroroi kina na nomu DNA (nucleus) ni veika ko buli cake mai kina (cell).\nSa vicasagavulu mai na yabaki na kena buli tiko na i cula ni mRNA\nEra veivuketaka vata na veiivanua e vuravura na kena vakarautaki na i cula ni mRNA.\nSa vicasagavulu vata na yabaki na nodra vulica kei na nodra vakarautaka tiko na dau ni vakadidike na i cula ni mRNA. Oqo e okati tale ga kina na vakadidike me baleta na matetaka, Zika, rabies (mate e dewa mai na weli ni manumanu) kei na cytomegalovirus (CMV).\nEra sa dikeva oti tale ga na dau vakadidike, na veidewavi ni mate na SARS kei na MERS. Na gauna ga era kunea kina na mataqali manumanu ni mate e vakavuna na COVID-19, era sa veisautaka sara na veika era cakava me veiraurau kei na kena valuti na COVID-19.\nE dina ni vou toka na i vakarau e taurivaki, sa qaravi oti taucoko vakavinaka na i tuvatuva matailalai e dodonu me vakamuri.\nE okati kina na kena vakatovolei na i cula e veiyasai vuravura, me laurai kina na kena yaga kei na kena sega ni vakavu leqa. Sa vakayagataki tiko e vuravura raraba na i cula na Pfizer, ka se caka tiko ga na kena dikevi me macala vinaka kina na kena yaga kei na kena veitaqomaki.


Mera Vulica na Gone—Na Yaga ni Lewa Matau\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bassa (Cameroon) Belize Kriol Bengali Bislama Boulou Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Danish Douala Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Garifuna Georgian German Greek Greenlandic Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Kannada Kazakh Kekchi Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Latvian Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mauritian Creole Maya Mbunda Mongolian Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Navajo Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngangela Norwegian Nyaneka Nyungwe Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tlapanec Tok Pisin Tshwa Turkish Tuvaluan Twi Tzeltal Ukrainian Uzbek Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nIBALEBALE NI LEWA MATAU\nE okati kina nomu\nsega ni vakaceguya totolo nomu gagadre\nlewa vinaka e dua na ka o vinakata vakasauri\ncakava eso na itavi o sega ni taleitaka\nvakaliuci ira eso tale\nBIBI NI LEWA MATAU\nO ira na gone era lewa matau, e rawarawa nodra vorata na veitemaki kevaka mada ga era kila nira na marautaka vakalekaleka. Ia o ira era sega ni lewa matau, era na rairai\nvakayagataka vakasivia na alakaolo se wainimategaga\nsega ni digia vinaka na ka era kania\nE laurai ena dua na vakadidike ni o ira na gone era lewa matau era sega ni tauvimate vakalevu, leqataka na ka vakailavo, se beca na lawa nira sa uabula. E liutaka na vakadidike qori o parofesa Angela Duckworth ena University of Pennsylvania, qai kaya: “E vinaka na itinitini ni lewa matau.”\nNi o kaya na sega, mo dei kina.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Me ‘Io’ ga na nomu io, me ‘Sega’ na nomu sega.”—Maciu 5:37.\nEra dau vakatovolei ira na itubutubu na gone ena nodra vakacudrucudru, era na rairai cakava qori e matanalevu. Ke soro o itubutubu, ena vakayagataka qori o gone me vakadonui tale na ka e vinakata.\nIa ni vakasega na itubutubu qai dei kina, ena vulica o gone ni na sega ni vakadonui na ka kece e vinakata. E vola e dua na vuniwai o David Walsh ni “o ira na vakavulici va qori era dau marautaka nodra bula. Eda sega ni vukei ira na luveda nida vakavulici ira ni na soli na ka kece era vinakata.” *\nNi o sega ni vakadonuya e dua na ka e vinakata o luvemu, ena rawa ni cakava tale ga qori ke temaki ena dua na gauna me vakayagataka na wainimategaga, veiyacovi ni se bera ni vakawati, se cakava eso na ka ca.\nVakavulici koya me kila na kena itinitini, ena vinaka se ca.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na ka kece e kaburaka e dua ena tamusuka tale ga.”—Kalatia 6:7.\nMe kila o luvemu ni tiko na itinitini ni ka e cakava. Ke sega gona ni lewa matau ena sotava ga na rarawa. Kena ivakaraitaki, ke cudru ni rarawataka e dua na ka, era na yawaki koya e levu. Ia ena taleitaki ke lewa matau qai vosota ni vakacudrui. Vukei koya me kila ni na vinaka nona ivakarau ni bula ke dau lewa matau.\nVakavulici koya ena ka me vakaliuca.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Moni vakadeitaka kina na veika era bibi sara.”—Filipai 1:10.\nNa lewa matau e sega ni kena ibalebale ga me kua ni caka na ka ca, e okati tale ga kina na kena e veiganiti, ke sega mada ga ni taleitaki se marautaki. E bibi me kila o luvemu na ka bibi kei na ka me vakaliuca, qai dei kina. Kena ivakaraitaki, me cakava e liu na nona lesoni e koronivuli ni bera ni lai qito.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na ka au cakava qo e ivakaraitaki vei kemudou, mo dou cakava tale ga na ka au cakava vei kemudou.”—Joni 13:15.\nEna raica tiko o luvemu na ka o cakava ke o sega ni taleitaka e dua na ka. Me laurai ena nomu ivakaraitaki na vinaka ni lewa matau. Kena ivakaraitaki, ke cakava dua na ka ca o luvemu o na lewai iko vakamatau se cudruvaka?\n^ para. 20 Mai na ivola No: Why Kids—of All Ages—Need to Hear It and Ways Parents Can Say It.\nNi o vakasega vei luvemu, ena rawa ni cakava tale ga qori ke temaki ena dua na gauna me vakayagataka na wainimategaga se cakava eso na ka ca\nVakacava e raica o luvequ niu walia na ituvaki rarawataki ena yalomalua?\nAu dau vakamacalataka vua na vuna au sega ni cudru kina niu saga meu walia e dua na ituvaki?\nCava nona rai me baleti au—dau cudru totolo, seu lewai au vakamatau?\n“Eso na gauna e dau cudru na luve i keirau, ia keirau na qarauna me kua ni vakacudrui ira na maliwai koya tiko. Ke sega ni lewai koya vinaka, ena vakatalai me qai lesu mai ni sa oti nona cudru.”—Theresa.\n“Keirau na saga vakaveiwatini me keirau vakavinavinakataki rau na gone ni rau cakava na ka vinaka. Keirau na vakavinavinakataka tale ga, nodrau lewa matau ni yaco eso na ituvaki dredre.”—Wayne.


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lingala Lithuanian Mongolian Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba Zulu vakaViti\nIra na tacida kei na dua na loya iVakadinadina i Jiova ena mata ni Mataveilewai na Administrative Court of the First Instance ena koroturaga kei Mongolia, o Ulaanbaatar.\n24 OKOSITA, 2018\nEna ika14 ni June 2018, e solia na matabose ni siti vei ira na iVakadinadina i Jiova ena koroturaga kei Mongolia, o Ulaanbaatar, na sitivikiti e vakavoutaki kina vakalawa na nodra cakacaka vakalotu ena vanua qori.\nNa sitivikiti e vakavoutaki me vakadonui kina vakalawa nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e Ulaanbaatar.\nE dodonu mera vakavoutaka e veiyabaki na isoqosoqo ni lotu kece e Mongolia na nodra sitivikiti ni cakacaka. Me tekivu mai na 1999 era sa dau vakayacora tiko qori na tacida ena veiyabaki. Ia e qai sega ni vakadonuya na matabose ni siti e Ulaanbaatar ena 2015 na kena kerei me vakavoutaki na noda sitivikiti. Ena Janueri 2017, sa bokoca na matabose ni siti na dodonu vakalawa e vauca na noda veiqaravi vakalotu. Era sega tale ga ni via vakamacalataka na kena vakailesilesi se yavu cava era vakatulewataka kina qori. Era mani nanuma na tacida mera kere veivuke ina mataveilewai.\nEna gauna ni veilewai, e saga na loya ni matabose ni siti me vakayagataka na ivakadinadina ni veika e vakatulewa kina na Mataveilewai Cecere e Rusia me vakatabui kina vakalawa na noda cakacaka. E saqata na loya e matataka tiko na isoqosoqo ni vakatulewa qori e vakalewai vakalevu e veiyasa i vuravura, sa rogoci tale tiko ga ena mataveilewai e vuravura ni cala vakalawa. Kena ikuri ni vakatulewa e vakayacori e Rusia e tau ni sa vakatulewa oti tu na matabose ni siti. E sega gona na yavu vinaka mera vakayagataka me nodra ile.\nE qai bokoca tale na Mataveilewai na nona vakatulewa na matabose ni siti, e vakamacalataka ni vakatulewa tu ga ena ka e rogoca qai sega ni macala na kena dina. E sega tale ga na ivakadinadina matata ni rawa ni vakavu leqa na noda cakacaka. E vakatulewataka tale ga ni sega ni doka na matabose ni koro na noda dodonu, e okati kina na galala ni noda sokalou se vakabauta.\nE kaya o Jason Wise, e dua na loya e matataki ira na iVakadinadina i Jiova: “E sega ni dau vinakati na veivakadonui ni matanitu me qai vakayagataka e dua na nona dodonu me vakatulewa, ia e dredre na galala ni sokalou ke sega ni vakadonui vakalawa. E levu tale na ka e yaga ena kena vakadonui, e rawa ni vakau mai kina na iVolatabu kei na ivola vakaivolatabu, voli na vanua me vakayacori kina na sokalou, se redetaki na vanua me baleta na neimami soqo lelevu. Marautaki dina na vakatulewa qo ni Mataveilewai ni sega ni tokona na matabose ni siti, e raica tale ga ni nodra ile ena vakaleqa na neimami dodonu ni sokalou kei na neimami veimaliwai e Mongolia.”\niMeli iMeli Vakadonui na Galala ni Sokalou e Mongolia: Vakadonui Tale Vakalawa Nodra Cakacaka na iVakadinadina i Jiova


NAI VAKATEKIVU 41 FOV - Ia ni sa oti vinaka e rua na - Bible Search\nNAI VAKATEKIVU 40 NAI VAKATEKIVU 42\nNAI VAKATEKIVU 41\nSa tadra vakarua ko Fero, 1-24. Sa vakaibalebaletaka ko Josefa, 25-36. Sa lesi ko Josefa me turaga mai Ijipita, 37-45. E vitu na yabaki ni sautu, 46-52. A veiyabaki dausiga, 53-57.\n1Ia ni sa oti vinaka e rua na yabaki, sa qai tadra ko Fero: ka raica, sa tu mai na uciwai. 2Ka raica, sa lako cake mai na uciwai e vitu na pulumokau, sa rairai vinaka, ka sa yago vinaka na lewedra; a ra sa kana voli e veico: 3ka raica, sa muri ira cake mai e vitu na pulumokau tani mai na uciwai, sa rairai ca, ka sa suivotu; a ra sa tu vata kei ira na pulumokau e na bati ni uciwai: 4ia na pulumokau sa rairai ca ka suivotu, era sa kania na pulumokau e vitu sa rairai vinaka ka yago vinaka. A sa yadra mai ko Fero. 5A sa moce ka tadra tale: ka raica, sa tubu cake e na dua na tolo ni sila e vitu na kena sola, sa lelevu, ka vinaka: 6ka raica, sa vitu na sola ca, ka kana mate e na cagi mai na tu-i-cake, sa tubu emuri: 7ia na sola e vitu sa ca sa tiloma na sola e vitu sa lelevu ka vinaka. A sa yadra mai ko Fero, ka raica, sa tadra ga.\n8Ia e na mataka sa kidroa na lomana: a sa talaki ka kacivi ira kece mai na daucaka-mana mai Ijipita, kei na tamata vuku kecega sa tiko kina: a sa tukuna vei ira ko Fero na nona tadra; a sa sega me vakaibalebaletaka rawa vei Fero.\n9Sa qai vosa vei Fero ko koya sa turaga vei ira sa daucaka mena, ka kaya, Au sa nanuma edaidai na noqu cala: 10sa cudru ko Fero vei rau na nona tamata, ka biuti au me'u sogolati e nona vale na kapiteni ni valu i vakatawa, koi keirau kei na nodra turaga na dauvavavi: 11ia keirau a tadrataka e dua na tadra e na dua na bogi, koi au kei koya; keirau a tadra yadua me vaka nai balebale ni nona tadra: 12a sa tiko maikea e dua na cauravou, na Iperiu, a sa qarava na kapiteni ni valu i vakatawa ko koya; ia keirau a tukuna vua, a sa vakaibalebaletaka vei keirau na neirau tadra; sa vakaibalebaletaka vei keirau yadua me vaka na neirau tadra: 13ia me vaka sa vakaibalebaletaka vei keirau, sa yaco vakakina; sa vakalesui au ko koya ki na noqu i tavi, ka sa vakalilici koya.\n14Sa qai talatala ko Fero me lako mai ko Josefa, a ra sa kauti koya vakusakusa mai na vale butobuto: a sa tasi koya, ka sulumaka nai sulu tani, ka lako kivei Fero. 15A sa kaya vei Josefa ko Fero, Au sa tadrataka e dua na tadra, a sa sega me vakaibalebaletaka: ia ka'u sa rogoca ni ko sa rawata mo vakaibalebaletaka na tadra ko rogoca.\n16A sa vosa vei Fero ko Josefa, ka kaya, Sa sega vei au: ia na Kalou ga ena vosa vinaka vei Fero.\n17A sa kaya vei Josefa ko Fero, Na noqu tadra oqo, ka'u a tu mai na bati ni uciwai: 18ka raica, sa lako cake mai na uciwai e vitu na pulumokau, sa yago vinaka, ka rairai vinaka; a ra sa kana voli e na veico: 19ka raica, e vitu na pulumokau tani sa muri ira cake mai, sa suivotu, ka rairai ca sara, ka yali na lewedra; ka'u sa sega ni raica e dua sa ca vakakina e na vanua taucoko ko Ijipita: 20ia na pulumokau sa suivotu ka yago ca sa kania na pulumokau e vitu ka liu mai sa yago vinaka: 21ia ni ra sa kania oti, sa dredre ni kilai ni ra kania; ni ra sa rairai tiko, me vaka eliu. Ka'u a qai yadra. 22Ia ka'u a qai kunea e na noqu tadra, ka raica, sa tubu e vitu na sola ni sila e na dua na tolona, sa vuai vinaka ka lelevu: 23ka raica, sa tubu cake emuri e vitu na sola, sa malai ka lalai, e kana mate e na cagi mai na tu-i-cake: 24ia na sola sa lalai sa tiloma na sola vinaka e vitu: ia ka'u a tukuna na ka oqo vei ira na daucaka-mana; ka sa sega e dua sa vakamacalataka vei au.\n25A sa kaya vei Fero ko Josefa, A tadra i Fero sa dua ga: sa tukuna vei Fero na Kalou na ka sa voleka ni cakava ko koya. 26A pulumokau vinaka e vitu sa yabaki e vitu; kei na sola vinaka e vitu sa yabaki e vitu: sa dua bauga na tadra: 27Ia na pulumokau e vitu sa suivotu ka yago ca sa muri ira cake mai, sa yabaki e vitu; kei na sola e vitu sa lala e kana mate e na cagi mai na tu-i-cake, ena yabaki dausiga e vitu. 28Oqo na ka ka'u sa kaya vei Fero: sa vakatakila vei Fero na ka sa voleka ni cakava na Kalou. 29Raica, ena lako mai e vitu na yabaki vakalewe sara e na vanua taucoko ko Ijipita: 30ia ena qai yaco emuri e vitu na yabaki dausiga; ia na sautu kece ena guileca e na vanua ko Ijipita; ni na kania na vanua na dausiga; 31ia ena sega ni kilai na sautu e na vanua, e na vuku ni dausiga ko ya sa muri mai; ni na ka rerevaki sara. 32Ia ni sa vakarua vei Fero na tadra, sa ka ni sa vakataudeitaka na Kalou, ia sa na sega ni dede ena qai vakayacora na Kalou. 33O koya oqo me qara mada ko Fero e dua na tamata yalomatua ka vuku, ka lesia me lewa na vanua ko Ijipita. 34Me lesia ko Fero eso na matanivanua me lewa na vanua, ka kumuna nai kalima e na vanua ko Ijipita e na veiyabaki vakalewe e vitu: 35Ia me ra kumuna vata na kakana kecega e na veiyabaki vinaka sa bera mai, ka binia na sila me lewa ko Fero, ka me ra maroroya talega na kakana e na veikoro. 36Ia na kakana ko ya ena maninitaki me kena na vanua e na veiyabaki dausiga e vitu, ena yaco e na vanua ko Ijipita; ka me kakua ni kawaboko na vanua e na dausiga.\n37A sa vinaka vei Fero na ka oqo, ka vei ira kecega na nona tamata. 38A sa kaya vei ira na nona tamata ko Fero, Eda na kunea li e dua vakaoqo, a tamata sa tiko vua na yalo ni Kalou? 39A sa kaya vei Josefa ko Fero, Ni sa vakatakila vei iko na Kalou na ka kecega oqo, sa sega e dua sa yalomatua ka vuku me vakataki iko: 40ko na turaga e na noqu vale, ia ko ira na noqu tamata kecega era na vakarorogo ki na nomu vosa: e nai tikotiko-vakaturaga duaduaga ka'u na levu cake vei iko.\n41Sa kaya tale vei Josefa ko Fero, Raica, ka'u sa lesi iko mo lewa na vanua taucoko ko Ijipita. 42A sa luvata na nona mama ko Fero mai na ligana, ka daramaka ki na liga i Josefa, ka vakaisulutaki koya e na lineni matailalai, ka vakataubena e na sinucodo koula; 43a sa vakavodoki koya ki nai karua ni nona qiqi vakaturaga a ra sa kacivaka voli e matana, Mai cuva mada: a sa lesi koya me lewa na vanua taucoko ko Ijipita. 44A sa kaya vei Josefa ko Fero, Koi au ko Fero, ia ena sega na tamata me yavalata na ligana se na yavana e na vanua taucoko ko Ijipita, kevaka ko sa sega ni lewa mada kina. 45A sa vakayacani Josefa ko Fero, me Savenaca-panea; a sa soli Asenaca vua me watina, ko koya na luve i Poti-fera na bete mai Oni. A sa lako voli yani ko Josefa ki na veiyasana kecega mai Ijipita.\n46A sa tolusagavulu na yabaki i Josefa, ni sa tu e na mata i Fero na tui Ijipita. A sa lako tani e na mata i Fero ko Josefa, ka lako voli yani e na veiyasana kecega mai Ijipita. 47Ia e na yabaki vakalewe e vitu sa vua vinaka ka vakalevu sara na vanua. 48A sa kumuna vata na kakana kecega e na yabaki e vitu, sa tu e na vanua ko Ijipita, ka binia na kakana e na veikoro: na kakana ni veiwere sa volita e dua na koro, sa binia ko koya e na koro ko ya. 49A sa binia na sila ko Josefa me vaka na nuku mai matasawa, na ka levu sara, ka qai sega ni wilika tiko; ni sa sega ni wili rawa.\n50A sa sucu e le rua na luve i Josefa erau tagane ni sa bera na veiyabaki ni dausiga, sa vakasucuma ko Asenaca, na luve i Poti-fera na bete mai Oni. 51A sa vakatoka ko Josefa na yaca ni ulumatua ko Manasa; ka kaya, Ni sa vakayacora na Kalou me'u guilecava na noqu oca kecega, kei na lewe-ni-vale kece i tamaqu. 52A sa vakayacana nai karua ko Ifireimi; ka kaya, Ni sa vakayacora na Kalou me'u vakaivakawa e na vanua ni noqu rarawa.\n53A sa oti na yabaki vakalewe e vitu e na vanua ko Ijipita. 54A sa tekivu na veiyabaki dausiga, me vaka ka kaya ko Josefa: a sa kania na veivanua kecega na dausiga; ia sa tiko na kakana e na vanua taucoko ko Ijipita. 55Ia ni sa viakana sara na vanua taucoko ko Ijipita, era sa qai tagi vei Fero na tamata me soli kedra: a sa kaya vei ira na kai Ijipita kecega ko Fero, Dou lako vei Josefa; ia na ka sa kaya vei kemudou, dou cakava. 56A sa tiko na dausiga e na vanua taucoko: a sa dolava na lololo kecega ko Josefa, ka volitaki sila vei ira na kai Ijipita; a sa gumatua mai na dausiga e na vanua ko Ijipita. 57A sa lako mai ki Ijipita vei Josefa na lewe ni veivanua kecega me voli sila; ni sa gumatua na dausiga e na veivanua kecega.


Dau Dodonu tu ga na Kalou ni Lewadodonu | Toro Voleka\n1, 2. (a) Na lewa cala cava a tau vei Josefa? (b) E qai vakadodonutaka vakacava o Jiova na cala oqo?\nE SEGA sara ga ni dodonu na lewa e tau vua na turaga musudonu oqo! Sega ni dua na nona cala, ia sa mai vesu tu ena dua na qara butobuto ni a beitaki vakailasu ni via kucu. Ia, sega ni qai imatai ni gauna oqo me caka kina vua na ka e sega ni dodonu. Vica na yabaki yani i muri ni se qai yabaki 17 na cauravou oqo o Josefa, eratou a volitaki koya na tuakana, vinaka mada ga ni ratou a qai sega ni labati koya. E qai volitaki vakabobula i vanua tani. Sa qai dau drovaka voli na veivecei nei koya na wati nona turaga. E qai bukia e dua na vere na yalewa loma ca oqo me vesu kina o Josefa. Ka ni rarawa ni vaka me sega ni dua e rawa ni vukei Josefa.\nSega ni dodonu na ka e caka vei Josefa ena nona bala ina qara “butobuto”\n2 Ia, e rai tiko na Kalou e dau ‘vinakata na ivalavala dodonu kei na lewadodonu.’ (Same 33:5) E yavala o Jiova me vakadodonutaka na lewa cala oqo, mani sere o Josefa. Kena ikuri, sa qai vakacerecerei o Josefa—o koya a biu ena qara butobuto—me vakacolati vua e levu na itavi ni matanitu, me dokai tale ga. (Vakatekivu 40:15; 41:41-43; Same 105:17, 18) E qai vakalagilagi o Josefa, e vakayagataka nona itutu cecere me vakatetea kina na loma ni Kalou.—Vakatekivu 45:5-8.\n3. Na cava ena sega ni ka ni kurabui kina nida na vinakata ga me caka vei keda na ka e dodonu?\n3 Eda loloma dina nida rogoca na itukutuku vaka oqo se vakacava? O cei vei keda sa raica na kena sega ni caka vakadodonu na ka, se sa caka sara ga vua? Io, eda vinakata kece me caka vei keda na ka e vinaka kei na ka e dodonu. Sa rauta baleta ni buli keda o Jiova meda ucui koya ena nona ivalavala, qai dua vei ira na nona ivalavala na lewadodonu. (Vakatekivu 1:27) Ia, meda kilai Jiova vinaka, e dodonu me matata vei keda na ivakatagedegede ni nona lewadodonu. Eda sa na qai qoroya ga vakalevu na uasivi ni nona ivalavala, da uqeti tale ga meda toro voleka vua.\niBalebale ni Lewadodonu\n4. Na cava eda dau nanuma tu na tamata me baleta na ibalebale ni lewadodonu?\n4 Vei keda na tamata, eda na qai kaya ga ni sa dodonu na vakatulewa i turaganilewa ke vakayagataka vinaka ena nona vakatauitotogi na lawa matailalai e sa virikotori tu. E kaya na ivola na Right and Reason—Ethics in Theory and Practice ni “lewadodonu e vinakati kina me muri sara ga na lawa, vakadeitaki se o cei dina e nona na dodonu, galala se itavi, tau tale ga na lewa me lako vata sara ga kei na nona cala o koya e beitaki.” Ia, na lewadodonu i Jiova e duatani, e sega ni sagai kina me muri sara ga vakamatailalai na ka e volai ena dua na ivola ni lawa.\n5, 6. (a) Na cava na ibalebale ni vosa taumada e vakadewataki mai kina na “lewadodonu”? (b) Ni lewadodonu na Kalou, na cava na kena ibalebale?\n5 E rawa nida kila vinaka cake na titobu kei na rabailevu ni lewadodonu i Jiova nida raica na kena vosa taumada ena iVolatabu. A tolu na kena vosa ena iVolatabu Vakaiperiu. Na kena imatai e dau vakadewataki me “caka dodonu.” (Vakatekivu 18:25) Na vo ni rua na vosa erau rawa ni vakadewataki me “ivalavala dodonu.” Ena iVolatabu Vakirisi Vakarisito, na vosa e vakadewataki me “ivalavala dodonu” e kena ibalebale na “savasava ena itovo se na tau ni lewa.” Rawa nida kaya gona ni lewadodonu e sega ni dua na kena duidui kei na caka ni ka e dodonu kei na kena vakaitovotaki.—Emosi 5:24.\n6 Ni tukuni gona ena iVolatabu ni Kalou e dau lewa vakadodonu, e kena ibalebale ni dau cakava o koya na ka e dina qai dodonu ena ituvaki cava ga e basika, e sega ni dau veivukiyaki, e sega ni dau veivakaduiduitaki. (Roma 2:11, VV) E sega vakadua ni rawa ni cakava na ka e sega ni dodonu. E kaya na cauravou yalodina o Ilaiu: “Me yawa vua na Kalou, me caka ca: me yawa talega vua sa Kaukauwa, me sega ni dodonu.” (Jope 34:10) Io, o Jiova e sega ni rawa vakadua ni “caka ca.” Ena vuku ni cava? E rua na vuna bibi.\n7, 8. (a) Na cava e sega kina ni rawa ni cakacaka vakatawadodonu o Jiova? (b) Na cava e dau vakavuna me savasava qai dodonu na ka e cakava o Jiova?\n7 Kena imatai, e savasava o koya. Me vaka eda raica ena Wase 3, e yalosavasava o Jiova, e dodonu. E sega gona ni rawa ni cakava na ka e sega ni savasava se ka e sega ni dodonu. Dikeva mada na kena ibalebale. Ni Kalou savasava na Tamada vakalomalagi, eda kila deivaki kina ni na sega vakadua ni vakayacora na ka ca vei ira na luvena. E nuidei ena tikina oqo o Jisu. A masuta o koya ena iotioti ni bogi ni nona bula vakatamata: “Tamaqu yalododonu, maroroi ira [na tisaipeli] e na yacamuni.” (Joni 17:11) “Tamaqu yalododonu”—ena iVolatabu, na ikacivi oqo e vakayagataki duadua ga vei Jiova. E veiganiti dina oqo baleta ni sega tale ni dua na tama e vuravura e tautauvata kei koya ena nona savasava. E nuitaki Tamana vakaoti o Jisu, e kila ni ratou na maroroi na nona tisaipeli ena liga i Tamana, na Kalou e savasava vakaoti, dodonu, qai galala mai na ivalavala ca kece ga.—Maciu 23:9.\n8 Kena ikarua, e sa tiki ga ni bula ni Kalou na loloma. Na loloma oqo e vakavuna me dau savasava qai dodonu na ka e cakava. Ia, na caka ni ka e sega ni dodonu—ena kena veimataqali kece ga me vaka na veicati vakaduikaikai, veivakaduiduitaki, kei na veitotaki—e dau vu vakalevu ena kocokoco kei na nanumi koya ga, na itovo era veibasai sara ga kei na loloma. E vakadeitaka vei keda na iVolatabu me baleti koya na Kalou dauloloma: “Sa yalododonu ko Jiova; sa vinakata ko koya nai valavala dodonu.” (Same 11:7) E kaya o Jiova me baleti koya: “Sai au ko Jiova ka’u sa vinakata na lewa dodonu.” (Aisea 61:8) E veivakacegui dina meda kila ni o Jiova e dau vinakata na caka dodonu kei na lewadodonu!—Jeremaia 9:24.\nYalololoma kei na Lewa Uasivi i Jiova\n9-11. (a) E salavata vakacava na lewadodonu i Jiova kei na nona yalololoma? (b) E laurai vakacava na lewadodonu i Jiova kei na nona yalololoma ena ka e vakarautaka vei keda na tamata ivalavala ca?\n9 Na lewadodonu i Jiova e vaka ga na vo ni kena idivi, e uasivi qai sega ni vakamelei rawa. E vola o Mosese ena nona vakacerecerei Jiova: “A Uluvatu! sa sega ni cala na nona cakacaka: ni sa dodonu na nonai valavala kecega: a Kalou vosa dina, ka sega ni ca, sa yalododonu ka daucaka dodonu ko koya.” (Vakarua 32:3, 4) E vinaka vakaoti na lewa kece ga e dau tauca o Jiova—e sega ni rui malumalumu, e sega ni rui kaukaua.\n10 E veivolekati sara na lewadodonu i Jiova kei na nona yalololoma. E kaya na Same 116:5: “Sa daulomasoli ko Jiova, ka yalododonu; io, sa yalololoma na noda Kalou.” Io, e Kalou yalododonu o Jiova, e dauloloma tale ga. Ia, erau sega ni veicalati na nona itovo e rua oqo. Na yalololoma i Jiova e sega ni lai veisautaka nona lewadodonu, se me lai vakamalumalumutaka sara na lewa e tauca. Erau lako vata vinaka e rua na nona itovo oqo. Dikeva mada oqo e dua na kena ivakaraitaki.\n11 O keda kece na tamata eda sucu vata mai kei na ivalavala ca, e dodonu gona me tau kece vei keda na itotogi ni ivalavala ca—na mate. (Roma 5:12) Ia, e sega ni taleitaka o Jiova na mate ni tamata ivalavala ca. E “Kalou sa dauviabokoca na ca, ka dauloloma ka yalovinaka.” (Niemaia 9:17) Ia, ni Kalou savasava, e sega ni rawa ni galuvaka se vakalaiva tiko ga na caka ni ka e sega ni dodonu. Ena vakaraitaka gona vakacava na nona yalololoma vei keda na tamata ivalavala ca? Eda kunea na kena isau ena dua vei ira na ivakavuvuli totoka mai na Vosa ni Kalou: nona vakarautaka o Jiova na ivoli me vakabulai lesu kina na kawatamata. Eda na qai vulica ena Wase 14 e so tale na ka me baleta na ituvatuva vakayalololoma oqo, e vakavotui kina na cecere ni lewadodonu ni Kalou kei na titobu ni nona yalololoma. Ena vuku ni ituvatuva oqo, sa rawa ni vakaraitaka kina o Jiova na nona yalololoma vei ira na ivalavala ca era veivutuni, ia me dei tiko ga ena nona lewadodonu ena gauna vata oqori.—Roma 3:21-26.\nE Taleitaki na Lewadodonu i Jiova\n12, 13. (a) Na cava e dreti keda kina vei Jiova na nona lewadodonu? (b) Cava e kaya o Tevita me baleta na lewadodonu i Jiova? E vakacegui keda vakacava oqo?\n12 Na lewadodonu i Jiova e sega ni ka meda drovaka, baleta ni oqo e dua na itovo taleitaki e dodonu me dreti keda meda toro yani vua. E vakamatatataka tu na iVolatabu na vinaka kei na savasava ni lewadodonu i Jiova. Meda raica mada oqo e so na sala taleitaki e dau vakayagataka kina o Jiova nona lewadodonu.\n13 Na lewadodonu uasivi i Jiova e dau dina kina vei ira na nona tamata, e sega ni biuti ira vakadua. E vakadinadinataka sara ga oqo o Tevita, na daunisame. E kaya o koya ni nanuma lesu na ilakolako ni nona bula kei na veika e kila me baleta na ivalavala ni Kalou: “Sa vinakata na ka dodonu [se, “lewadodonu,” NW] ko Jiova, ka sa sega ni biuti ira na nona tamata era yalosavasava [se, “yalodina vua”]; era sa maroroi ka sega ni mudu.” (Same 37:28) Sa vosa ni veivakacegui dina! Na noda Kalou ena sega vakadua ni biuti ira na yalodina vua. E rawa gona nida nuitaka ni na volekati keda, ena lomani keda. Eda vakabauta dina oqo baleta ni o koya e Kalou lewadodonu!—Vosa Vakaibalebale 2:7, 8.\n14. E vakadinadinataki vakacava nona kauaitaki ira na vakaloloma o Jiova mai na Lawa e solia vei ira na Isireli?\n14 E dau laurai tale ga na lewadodonu ni Kalou ena nona kauaitaka na ka era gadreva na vakaloloma. Eda vakadinadinataka oqo ena Lawa e solia vei ira na Isireli. Me kena ivakaraitaki, e raici ena Lawa nodra karoni na yada kei na luveniyali. (Vakarua 24:17-21) E kila o Jiova na bula dredre era na sotava na vuvale vaka oqo, e tu vakarau kina o koya me taqomaki ira me vaka e dua na tama dauloloma, me “dauia na lewa e na vukudra era sega ni vakatamani kei na yada.” (Vakarua 10:18; Same 68:5) E tukuna vei ira na Isireli o Jiova ni kevaka era na vakayacora na veika tawadodonu vei ira na yalewa kei na gone vakaloloma, ena rogoca o koya na nodra tagi. E kaya: “Ena waqa mai na noqu cudru.” (Lako Yani 22:22-24) E sega ni Kalou cudrucudru o Jiova, ia ena cudru ga ke nakiti na tau ni lewa ca, vakauasivi ke ra vakaleqai kina na vakaloloma kei ira na sa leqa rawa tu.—Same 103:6.\n15, 16. Na cava e dua na ivakaraitaki vakasakiti ni nona sega ni veitotaki o Jiova?\n15 E vakamatatataka tale ga vei keda o Jiova ni “sega ni dau veitovaki, e sega tale ga ni rawa ni vaqumi.” (Vakarua 10:17, NW) E duidui o Jiova mai vei ira e levu na dauveiliutaki vakatamata ni sega ni rawai o koya ena iyau vakayago se na irairai ga ni ka e sau. E sega vakadua ni dau veivakaduiduitaki se veitotaki. Raica mada oqo e dua na ivakadinadina ni nona sega ni dau veitotaki o Jiova. E sega ni dolava ga na sala vei ira e vica mera yaco kina mera nona dauveiqaravi, mera rawata tale ga na bula tawavakaiyalayala. Ia, “sa dau vinakati ira kece ga era dau vakarokorokotaki koya ka dau cakava na ka e dodonu, veitalia ga se mataqali kawa tamata cava era lewena.” (Cakacaka 10:34, 35, VV) E dola tu na isolisoli uasivi oqo vei keda kece. Veitalia na noda ivakatagedegede ni bula, roka ni kuli ni yagoda, se vanua eda cavutu mai kina. Sega li ni oqo na lewadodonu ena kena ivakatagedegede cecere duadua?\n16 E tiko tale e dua na tiki ni lewadodonu i Jiova e dodonu meda dikeva, meda doka tale ga: na ka e dau cakava vei ira era butusevata nona ivakatagedegede savasava.\nSega ni Vakadonui Ira na Cala\n17. Vakamacalataka na vuna e sega kina ni dodonu me beitaki na Kalou ena vuku ni lewa ca e yaco tu e vuravura nikua.\n17 Era na kaya beka e so: ‘Ke sega ni taleitaka o Jiova na caka ni ka e sega ni dodonu, na cava ga e sa sega ni caka rawa kina e vuravura nikua na rarawa, kei na ivalavala tawadodonu?’ Na yaco tu ni veika tawadodonu e sega ni dodonu me beitaki kina na Kalou. Na veika e sega ni dodonu e yaco tu e vuravura nikua e vu mai na ivalavala ca e vakavuna o Atama. Ena sega ga ni caka rawa e vuravura na lewa ca baleta ni sa saga ga na tamata ivalavala ca me lewa na nona ilakolako—ia, ena sega ni dede.—Vakarua 32:5.\n18, 19. Eda kila vakacava ni o Jiova ena sega ni vosoti ira tiko me tawamudu na dau nakita mera beca nona lawa savasava?\n18 Ena yalololoma o Jiova vei ira era toro yani vua ena yalo e veivutuni, ia ena sega ni vakalaiva me cici tiko ga e dua na ituvaki e vakarogorogocataki kina na yacana. (Same 74:10, 22, 23) E sega ni rawa ni vakalialiai na Kalou ni lewadodonu; ena sega ni taqomaki ira na ivalavala ca nakita ni sa na tau na kedra itotogi veiganiti. O Jiova e Kalou “sa yalololoma ka daulomasoli, sa vosovoso vakadede, ka levu na nona yalovinaka kei na dina, . . . ia sa sega ga ni vakadonui ira na cala.” (Lako Yani 34:6, 7) Eda vakadinadinataka oqo ena so na gauna ni dau raica o Jiova mera totogitaki o ira era nakita nodra beca na nona lawa.\n19 Dua na kena ivakaraitaki na ka e cakava o Jiova vei ira na Isireli. Nira sa lai tawana mada ga na Vanua Yalataki, se wasoma ga na nodra dau talaidredre na Isireli. Era dau “vakararawataki” Jiova na Isireli ena nodra ivalavala ca, ia e sega ni biuti ira tani sara vakatotolo na Kalou. (Same 78:38-41) E dau yalololoma ga vei ira qai solia na gauna mera veisautaki ira kina. A kaya vei ira: “Au sa sega ni vinakata me mate na tamata ca; au vinakata ga me lesu mai na tamata ca mai na nonai tovo, ka me bula: dou lesu mai, dou lesu mai na nomudoui tovo ca; e na vuku ni cava dou sa via mate kina, koi kemudou na mataqali i Isireli?” (Isikeli 33:11) E ka talei vei Jiova na bula, oya na vuna e dau talai ira yani kina nona parofita me rawa nira gole tani na Isireli mai na nodra ivalavala ca. Ia, e levu ga era domoqa, ra sega ni via vakarorogo mera veivutuni. E dreve kece na sasaga i Jiova me veivakabulai. Ena vuku ni yacana kei na kena irogorogo, sa qai soli ira na Isireli o Jiova ina ligadra na kedra meca.—Niemaia 9:26-30.\n20. (a) Na cava eda vulica me baleti Jiova ena ka e cakava vei ira na Isireli? (b) Na cava e vakatakarakarataka vinaka kina na lewadodonu i Jiova na laione?\n20 Levu sara na ka e rawa nida vulica me baleti Jiova ena ka e cakava vei ira na Isireli. Eda kila ni raica tiko o koya na veika tawadodonu e caka, e kauai tale ga ena ka e raica. (Vosa Vakaibalebale 15:3) E veivakacegui tale ga meda kila ni dau vakaraitaka o koya nona yalololoma vei ira e ganiti ira. Kena ikuri, eda vulica ni sega ni dau tauca vakusakusa na nona lewa. Ena vuku ni nona dau vosota vakadede na Kalou, era nanuma cala kina e so ni sa na sega tu ga ni totogitaki ira na ivalavala ca nakita. Ia, oqo e dua na nanuma vovodea sara, baleta na ka e cakava o Jiova vei ira na Isireli e vakaraitaka ni nona vosota voli mai na Kalou e tiko na kena iyalayala. Ena dei tu ga o Jiova ena nona tauca na lewadodonu. Na tamata ga e rawa ni sega ni doudou ena so na gauna me tauca na lewadodonu. Ia, na Kalou doudou o Jiova ena sega vakadua ni tu vakasuka me cakava na ka e dodonu. Sa rauta me laurai ena itikotiko vakaturaga i Jiova na laione, baleta ni manumanu oqo e vakatakarakarataka na lewadodonu kei na doudou. * (Isikeli 1:10; Vakatakila 4:7) O koya gona, eda nuidei ni na vakayacora nona vosa ni yalayala me cavuraka tani e vuravura na lewa ca. E rawa dina nida umana ga na ivakarau ni nona vakatulewa ena iyatuvosa oqo: tauca na itotogi ena gauna e ganita, yalololoma ke tiko na kena yavu dina.—2 Pita 3:9.\nToro Voleka Vua na Kalou ni Lewadodonu\n21. Nida vakasamataka na sala e so e dau vakaraitaka kina o Jiova na lewadodonu, meda vakasamataki koya vakacava? Ena vuku ni cava?\n21 Nida vakasamataka nona dau vakatulewa o Jiova, meda kua ni nanuma ni vaka e dua na turaganilewa cudrucudru, dau via vosa ga vakadua, qai nona inaki levu ga me dau vakatau itotogi vei ira na cala. E Tama dauloloma o koya, ia e dau lewa dodonu tale ga. E vinakata o koya me cakava na ka e vinaka taudua vei ira na luvena. Me vaka ga e dua na tama e dodonu qai dina, o Jiova na Tamada ena vakatau itotogi ke gadrevi, ia ena gauna vata oqori e dau yalololoma vei ira na luvena e vuravura baleta ni kila nira tiko ena ituvaki e gadrevi kina nona veivuke kei na veivosoti.—Same 103:10, 13.\n22. Ena vuku ni lewadodonu i Jiova, na cava e sa vakarautaka vakarawarawa vei keda? Na cava e dau vaka kina oqo na ka e cakava vei keda?\n22 Eda marau dina ni lewadodonu ni Kalou e sega ni vauci ga kina na vakatau itotogi vei ira na cakacala! Ena lewadodonu i Jiova, e sa vakarautaka vei keda na sala meda rawata kina e dua na icovi talei sara—na bula tawamudu uasivi ena vuravura era na “tiko kina nai valavala dodonu.” (2 Pita 3:13) E vaka oqo na ka e cakava vei keda na noda Kalou baleta na nona lewadodonu e kena inaki levu me veivakabulai, sega ni veivakarusai. Io, noda kila vinaka na lewadodonu i Jiova ena vakavuna meda via toro voleka vua! Ena vica na wase e tu oqo e liu, eda na raica vakavoleka kina na sala e dau vakaraitaka kina o Jiova na nona itovo vakasakiti oqo.\n^ para. 20 E dau vakatauvatani koya sara mada ga o Jiova kei na laione ni tauca na nona lewa vei Isireli tawayalodina.—Jeremaia 25:38; Osea 5:14.\nJeremaia 18:1-11 E vakavulici Jeremaia vakacava o Jiova me kila ni sega ni dau rui totolo o koya me vakatau itotogi?\nApakuki 1:1-4, 13; 2:2-4 E vakaraitaka vakacava vei Apakuki o Jiova ni na sega ni vakalaiva me yaco tiko ga na lewa ca?\nSakaraia 7:8-14 Na cava na rai i Jiova me baleti ira era sega ni dau kauaitaka na nodra dodonu na tani?\nRoma 2:3-11 Na yavu cava ena lewai ira kina na tamata yadua kei ira na veimatanitu o Jiova?\niMeli iMeli “Sa Dodonu na Nonai Valavala Kecega”


Cakacaka, chapter 21 of the Fijian Bible - with audio narration\nNi keitou sa biuti ira mai na qase ni lotu mai Efeso, keitou soko vakadodonu sara ga mai ki Kosa, ena siga ka tarava ki Rota,mai Rota ki Patara.\n2 Mai kea keitou laki vodoka kina e dua na waqa sa vakavakarau tiko me soko ki Finiasi.\n3 Ni keitou sa soko yani keitou raica ena yasai keitou i mawi na yanuyanu o Saipurusi, keitou sivita ka keitou la'ki kele sara kina toba o Taia ena yasana o Siria, e kea e la'ki vakasoburi kina nai usana ni waqa.\n4 Keitou sobu ki vanua ka sotava kina eso na tisaipeli, ka keitou tiko e vanua me dua na macawa. A sa vosa vei ira na Yalo Tabu me ra tukuna vei Paula me kua mada ni lako cake ki Jerusalemi.\n5 Ni sa oti e dua na macawa keitou mani lesu tale i waqa, era tomani keitou sobu ki matasawa o ira na qase kei na gone. Ni keimami sa yaco ki matasawa keitou sa tekiduru sobu ka masu vata kei ira.\n6 Ni oti na veireguci ni veitalatala, keitou vodoi waqa, era sa lesu tale ki vanua.\n7 Ni keitou biuti Taia keitou laki kele sara ki Potamia, ka sotavi ira kina na veiwekani (lewe ni lotu) keitou tiko kina me dua na siga.\n8 Ena siga ka tarava keitou sa biubiu tale ka lako ki Sisaria, ka keitou la'ki curu sa ra kina vale I Filipi na dauveivakalotutaki, o koya e dua na tuirara ka digitaki, keitou sa mani tiko ena nona vale.\n9 E ratou lewe va tiko na luvena goneyalewa, e tiko vei ratou nai solisoli ni parofisai.\n10 Keitou tiko e kea me vica tale na siga, e dua na parofita na yacana o Akapusi e lako sobu mai Jutia.\n11 E mai sikovi keitou, sa qai taura mai o koya na beleti nei Paula, ka vesuka kina na yavana kei na ligana, sa vakaraitaka, ka tukuna vei keitou, "Sa tukuna na Yalo Tabu, era na vesuka nai taukei ni beleti oqo na Jiu mai Jerusalemi, ka oti ena qai soli kina matanitu o Roma."\n12 Ni keitou sa rogoca nai tukutuku oqo, oi keitou kei ira na lewe ni vuvale, keitou sa vakamasuti koya sara ga me kua ni lako cake ki Jerusalemi.\n13 Sa vosa o Paula, "Na cava mo dou tagicaka? Oi kemudou sa kauta ga mai vei au na yalo e luluvu! Ni'u sa vakarau tu, ka sega walega me'u la'ki vesu ki Jerusalemi me'u mate sara ga ena vuku ni yaca ni Turaga o Jisu."\n14 Ni sa vodi na neitou vakamamasu vua, keitou sa tukuna ga, "Me sa yaco ga nona lewa na Turaga."\n15 Ni oti e vica na siga keitou sa tekivu vakasosolotaka taucoko na neitou i yaya, ka keitou sa lako cake ki Jerusalemi.\n16 Ka so na tisaipeli mai Sisaria sa lako vata kei keitou, ni keitou sa yaco yani keitou la'ki cegu vakalailai ena vale nei Nasoni e dua na kai Saipurusi, ka dua talega sa tisaipeli makawa tiko mai.\n17 Ni keitou sa butuki Jerusalemi, era sa wawa tu mai ena mata mamarau o ira na veiwekani ena nodra kidavaki keitou.\n18 Ena siga ka tarava sa kauti keitou o Paula me keitou la'ki sotavata kei Jemesa kei ira na qase ni lotu.\n19 Ni sa oti na veikidavaki, sa tukuna vei ira o Paula, na veika lelevu e a vakayacora na Kalou ena nona cakacaka, vei ira na kai matanitu tani.\n20 Ni ra sa rogoca, era sa vakavinavinakataka na Turaga. Era sa qai tukuna vua, sa dina oqori ia mo kila vinaka, o iko na wekai keitou, sa dua na ka na levu ni Jiu era sa vakabauta ka sa dredre tiko vei ira, mera lako tani mai ena i tovo kei na bula vaka Jiu.\n21 Sa tukuni tiko vei ira na Jiu lotu Vakarisito e ke, ni o saqata tiko nai vunai i Mosese, ka via kauta laivi tiko nai tovo vakaJiu, o vakavuvulitaka talega me kua ni ra cilivi na gonetagane lalai.\n22 Ia oqo ni o sa tiko, na cava mada era na tukuna?\n23 "O koya oqo, mo cakava na ka keitou tukuna vei iko: sa tiko oqo e ratou lewe va na tamata me ratou sa na bubului.\n24 Mo na lako vata kei iratou kina vale ni soro ka la'ki sauma kina na kena koti tasi na uludratou kei iko talega mo koti tasi. Me ra na kila kina o ira na Jiu eke ni o sa mai rogoca na ka me baleti iko, ka o sa duavata na kena bulataki tikoga na lotu vakaJiu vei ira na Jiu.\n25 "Vei ira na veimatanitu sa vakabauta keitou sa vakauta nai vola vei ira, na neitou vakatutu mera kakua ni mai muria na lawa vakaJiu, na kena vakatabui na kakana cabori kina matakau, na kana dra ni manumanu musu na domona kei na veibutakoci."\n26 Ena siga ka tarava sa cavutu o Paula kei iratou na lewe va sa vakasavasavataki, ka ratou curu kina vale ni soro, me la'ki vakaraitaki kina na vosa ni bubului ka musuki ratou kina me vitu na siga.\n27 Ni vakarau me mai cava na siga vitu,era raici koya eso na Jiu mai Esia ni tiko ena vale ni soro, era sa vakacula e kea eso na tamata mera vesuki koya,\n28 Era kacivaka oi, "Kemudou na Isireli, dou mai vukei keitou mada! Oqo na tamata ka vakatani taka tiko na noda bula na Jiu, nai vunau kei na vale ni soro oqo; e vakadukadukalitaka o koya na vale ni soro ena nona vakacurumi ira kina na kai matanitu tani."\n29 (Ni siga o ya era raici Paula kei Tirofimo e dua na kai Efeso, ena loma ni koro rau sala vata voli, era tukuna ni o Paula e vakacurumi koya kina vale ni soro).\n30 Ni ra rogoca na lewe ni koro taucoko, qai tuburi ira mai e dua na cudru katakata, era sa cici taucoko kina vale ni soro ka tauri Paula vakaukauwa ka yarataki koya mai tuba; ka vakasauri na kena sa tasogo na katuba.\n31 Ena nodra sa saga tiko me ra vakamatei koya, sa rogoca na kanala ni mataivalu, ni sa tiko yavavala o Jerusalemi taucoko.\n32 Sega ni bera, ni sa lako mai o koya kei na nona sotia digitaki kei na so na turaga ni valu, ka ra ciciva yani na vanua e katakata tiko kina na yavavala. Ni ra sa raica na kanala kei ira na nona sotia, e vakasauri na nodra sa vakasuka mai ena nodra mokulaki Paula tiko.\n33 Sa lako vua na kanala ka tauri koya cake, ka vakarota me vesuki ena dua na sinucodo; sa taroga, ocei o koya, na cava e cakava.\n34 Sa duidui na veika era kacivaka mai me baleti koya na lewe vuqa. E sega sara ga ni taura rawa kina o koya e dua na dina, sa mani vakatauca kina o koya na nona lewa, me sa kau kina tikotiko ni mataivalu.\n35 Ni sa tuberi mai o koya me yacova nai cabecabe, era roqoti koya sara ga mai na sotia ena vukudra na lewe vuqa ni ra via basuraki koya.\n36 Era sa qai muri tiko mai na lewe vuqa ka lako vata tiko mai nodra kailavaka tiko, "Me kau tani, me kau tani!"\n37 Ni sa vakarau me sa curu ki loma ni tikotiko ni mataivalu o Paula, sa kerekere o koya vua na kanala, "E rawa ni'u vosa mada vei kemuni?" E tukuni mai vua, e rawa ni o vosa va Kirisi?\n38 "E sega beka ni o iko ga na kai Ijipita ka liutaka e dua na vakacaca levu ena vica na yabaki sa oti, o a kauti ira kina na dau veivakamatei rauta ni ra lewe va na udolu kina vanua dravuisiga?"\n39 Ia sa tukuna o Paula, oi au na Jiu mai Tarisu ena yasana o Silisia, sega ni koro me raici sobu; au kerei kemuni mo ni vakadonuya me'u vosa mada vei ira na lewe vuqa.\n40 A sa vakatara na kanala me vosa, sa laki duri mai o koya ena dua na kabakaba ka tukuna vei ira na lewe vuqa mera vagagalu mada. Sega sara ga ni qai dua na rorogo me rogo tale, a sa qai vosa o koya vei ira ena vosa vaka Iperiu, ka vaka,


Na Cava na Vuna Eda Tauvimate Kina? | Ka e Tukuna na iVolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Iloko Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lithuanian Macedonian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Tigrinya Tsonga Turkish Twi Ukrainian Urdu Xhosa Zulu vakaViti\nE kauaitaka na Kalou na ka eda cakava e yagoda?\n“Mo kakua ni tiko kei ira era daugunu waini, kei ira era daukusikusima.”—Vosa Vakaibalebale 23:20.\nNa iVolatabu e sega ni ivola vakavuniwai; se me lewa na ka kece meda cakava na tamata. Ia ena vukei iko mo kila na rai ni Kalou me baleta na bula.\nE levu na tikinivolatabu e vakamacalataka na rai ni Kalou me baleta na ka eda cakava e yagoda. Kena ivakaraitaki, e vakacala na iVolatabu eso na ka e rawa ni veivakaleqai ke vakayagataki vakasivia, me vaka na kakana kei na gunu. (Vosa Vakaibalebale 23:20) Na Lawa ni Kalou a soli vei ira na Isireli, a vakamacalataki kina eso na ka mera cakava mera kua kina ni tauvimate. E okati tale ga ena Lawa qori eso na idusidusi matata mera muria me kua kina na vakacalaka. (Vakarua 22:8) Koya gona na iVolatabu e uqeti keda meda taqomaka noda bula, e vakamacalataka tale ga na sala meda bulabula vinaka kina.\nNa cava e tukuna na iVolatabu me baleta na vu ni noda tauvimate?\n“Ena vuku ni dua ga na tamata e curu kina i vuravura na ivalavala ca kei na mate ena vuku ni ivalavala ca.”—Roma 5:12.\nEra vakabauta e levu ni tauvimate e dua ga na vakacalaka a vu mai na bula vakaidewadewa. Era nanuma eso tale nira vakavuna na tauvimate na ka bula vakayalo tawarairai, me vakataki ira na timoni.\nE vakamacalataki ena iVolatabu nida tauvimate baleta ni rau a talaidredre na vuda vua na Kalou. (Roma 5:12) Rau a uasivi tu o Atama kei Ivi ni bera ni rau talaidredre. Erau kila vinaka sara tu ga ni rau na mate ke rau sega ni muria na ivakasala ni Kalou. (Vakatekivu 2:16, 17) Ia erau nakita me rau saqata na Kalou, rau vakayalia kina nodrau bula uasivi. *\nNi rau sa sega tale ni uasivi na vuda, era sa sega tale ga ni uasivi na nodrau kawa. Koya gona, se mani vakacava na noda sasaga meda vakaotia na tauvimate, eda na tauvimate tiko ga.\nE vakavulica na iVolatabu nida na marautaka na bula uasivi ena dua na vuravura parataisi ke da muria na ivakasala vuku ni Kalou. (Aisea 33:24) E yalataka na Kalou ni na vakaotia na rarawa, tauvimate kei na mate.—Vakatakila 21:3, 4.\nE vakacala beka na iVolatabu na veiqaravi vakavuniwai?\n“E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”—Maciu 9:12.\nEso era uqeta na veimasulaki mai na veiqaravi vakavuniwai.\nE vakadonui ira na vuniwai na Kalou mera qaravi ira na nona tamata ena gauna vakaivolatabu. (Vakatekivu 38:28; Kolosa 4:14) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni cata na Kalou na vakayagataki ni draunikau me wainimate, na waiwai, na kana musu, kei na so tale na veiqaravi. O Jisu mada ga a tukuna ni “sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”—Maciu 9:12.\nIa eso na mataqali veiqaravi e vakacala na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, e sega ni uqeta na iVolatabu na veimasulaki e caka tu nikua. E sega tale ga ni vakadonuya na Kalou na veivakabulai e okati kina na vakatevoro. (Kalatia 5:19-21) Eda na sega gona ni muria na ivakarau ni veiqaravi e vakacala na iVolatabu, ia eda na saga ena kena gauna totolo duadua meda qara na veiqaravi veiganiti ke tiko.\n^ para. 10 Ena vakayagataki tiko ena ulutaga qo na vosa “uasivi,” me dusia na nodrau bulabula vinaka na imatai ni tamata a bulia na Kalou, erau sega ni tauvimate, erau sega tale ga ni mate.\nRaica na lima na ka e rawa ni vakavuna na tauvimate, kei na sala mo taqomaki iko kina.\nVakacava e sega ni rawa ni marau o koya e tauvimate?\niMeli iMeli Bula


NA TIKO MAI NA LEKUTU 36 FOV - Ia ko ira era turaga - Bible Search\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 35 NAI VAKARUA int\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 36\nA lewa e na vuku ni nodra i votavota na goneyalewa, ni sa sega na ganedra.\n1Ia ko ira era turaga qase e na nodra mataqali na luve i Kiliati na luve i Mekiri, na luve i Manasa, e na nodra veimataqali na luve i Josefa, era toro mai, ka vosa e na mata i Mosese, kei na matadra na turaga, na turaga qase vei ira na Isireli: 2ka kaya, Sa vakarota ko Jiova vei iko na turaga mo solia na vanua, e na vakawiri madigi, me ra taukena na Isireli: a sa vakarota ko Jiova vei iko na turaga mo solia nai votavota i Silofati na weka i keimami kivei iratou na luvena yalewa. 3Ia kevaka eratou na vakawati kei na tagane e na mataqali tani vei ira na Isireli, ena qai kau na nodratou i votavota mai nai votavota ni neimami qase, ka kau ki nai votavota ni mataqali eratou vakawati kina: ia ena kau tani kina mai nai votavota keimami sa taukena. 4Ia ni na yaco na nodra jupeli na Isireli, ena qai kau na nodratou i votavota ki nai votavota ni mataqali eratou vakawati kina: ia ena kau tani na nodratou i votavota mai nai votavota ni mataqali ni neimami qase.\n5A sa vakaroti ira na Isireli ko Mosese me vaka na vosa i Jiova, ka kaya, Sa dodonu na vosa ni nodra mataqali na luve i Josefa. 6Oqo na ka sa vakarota ko Jiova e na vukudratou na goneyalewa na luve i Silofati, ka vaka, Me ratou vakawati kaya ga na tamata eratou vinakata: ia ki na dua na vuvale ni mataqali ga ni nodratou qase me ratou na vakawati kina: 7me sega kina ni veikauyaki na nodra i votavota na Isireli mai na mataqali e dua ki na mataqali tani: ia me ra taura vakadua ko ira na Isireli yadua nai votavota ni mataqali ni nona qase. 8Ia na yalewa yadua, sai taukei ni dua nai votavota e na dua na nodra mataqali na Isireli, me vakawati kei na dua na vuvale e na mataqali ni nona qase, me taukena tiko na tamata yadua vei ira na Isireli nai votavota ni nona qase. 9Ia me kakua ni veikauyaki nai votavota mai na dua na mataqali ki na dua na mataqali tani; ia me ra taura vakadua ko ira na veimataqali kecega ni Isireli na nodra i votavota yadua.\n10Eratou sa kitaka na goneyalewa na luve i Silofati me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova: 11ni ratou sa vakawati kei na luve ni tamadra lalai, ko Mala, ko Tirisa, kei Okila, kei Milika, kei Noa, na luve i Silofati eratou yalewa: 12eratou sa vakawati e na nodra veimataqali na luve i Manasa na luve i Josefa, a sa toka ga na nodratou i votavota e na yavusa ni mataqali ni nodratou qase.\n13Oqo nai vakaro kei na lewa, sa vakarota ko Jiova vei ira na Isireli e na gusu i Mosese, mai na vanua cecelevu ni Moapi, sa voleka ki na Joritani, ka donui Jeriko.