Me Tiko na Gauna ni Cakacaka kei na Vakacegu | Vale ni Vakatawa Vulici\nULUTAGA NI VULI 49\n“Mai, datou lai vakacegu mada vakalailai ena dua na vanua lala.”—MARI. 6:31.\nSERE 143 Gumatua, Yadra Tiko, Wawa\n1. Na cava nodra rai e levu me baleta na cakacaka?\nNA CAVA nodra rai e levu ena nomu itikotiko me baleta na cakacaka? E laurai ena levu na vanua nira sa qai cakacaka ga vakaukaua na lewenivanua, era cakacaka tale ga vakabalavu. Levu era cakacaka vakasivia era sega ni dau vakacegu vinaka, sega ni veimaliwai kei na nodra vuvale se mera vulica na veika me baleta na Kalou. (Dauv. 2:23) Ia eso era sega sara ga ni via cakacaka, e levu ga nodra iulubale.—Vkai. 26:13, 14.\n2-3. Erau ivakaraitaki vinaka vakacava o Jiova kei Jisu ena cakacaka?\n2 E duidui na nodra rai e levu me baleta na cakacaka, ia dikeva mada nodrau rai o Jiova kei Jisu. E macala ga ni dau cakacaka o Jiova. E vakamatatataka qori o Jisu ni tukuna: “E cakacaka tiko ga o Tamaqu me yacova mai qo, au cakacaka tale tiko ga o yau.” (Joni 5:17) Vakasamataka nona ogaoga voli na Kalou ni buli ira na iwiliwili levu ni agilosi kei na kalokalo e lomalagi. Eda raica tale ga na cakacaka vakatubuqoroqoro ni Kalou ena vuravura totoka qo. Sa rauta me tukuna na daunisame: “Sa levu sara ga na nomuni cakacaka i Jiova! Oni sa cakava kece vakavuku. Sa sinai na vuravura ena ka oni cakava.”—Same 104:24.\n3 E vakatotomuri Tamana tale ga o Jisu. E vakatokai ena iVolatabu me vuku, e veivuke ena gauna e “vakarautaka” kina na Kalou “na lomalagi.” Io, e “matai ligamaqosa” i Jiova. (Vkai. 8:27-31) Ni mai bula e vuravura o Jisu, e totoka vakaoti na nona cakacaka. E raica na cakacaka qori me kena kakana, e laurai tale ga ena ka kece e cakava ni talai koya mai na Kalou.—Joni 4:34; 5:36; 14:10.\n4. Na cava eda vulica vei Jiova kei Jisu me baleta na vakacegu?\n4 Erau dau cakacaka vakaukaua o Jiova kei Jisu, ia vakacava e kena ibalebale ni sega ni bibi meda vakacegu? Sega. O Jiova ena sega vakadua ni oca, e sega gona ni vinakati me vakacegu. Ia ni bulia oti na lomalagi kei na vuravura, e kaya na iVolatabu ni “cava . . . nona cakacaka qai vakacegu.” (Lako 31:17) Kena ibalebale qori ni a cegu o Jiova me marautaka na veika sa cakava. O Jisu tale ga e cakacaka vakaukaua ni bula e vuravura, ia e tiko na gauna me cegu kina, me kana vata kei ira na nona itokani.—Maciu 14:13; Luke 7:34.\n5. Na ituvaki dredre cava era sotava e levu na dauveiqaravi i Jiova?\n5 E uqeti keda na iVolatabu meda dau cakacaka. Meda kilai tani na tamata ni Kalou nida mamakutu, meda kua ni vucesa. (Vkai. 15:19) De dua o cakacaka saumi mo qarava nomu vuvale. E noda itavi tale ga na imuri kece i Jisu meda vakaitavi ena cakacaka vakavunau. Ia e bibi me tiko noda gauna ni vakacegu. Vakacava e dau dredre mo veiraurautaka nomu cakacaka, nomu cakacaka vakaitalatala kei na gauna ni vakacegu? Eda na kila vakacava na levu ni gauna meda cakacaka kina kei na gauna ni vakacegu?\n6. E kilai vakacava ena Marika 6:30-34 ni dau veiraurautaka o Jisu na cakacaka kei na vakacegu?\n6 E bibi meda veiraurautaka noda cakacaka. E uqeti vakalou o Tui Solomoni me vola: “E vagauna na . . . ka kece.” Sa qai cavuta na teitei, tara vale, tagi, meke, kei na so tale. (Dauv. 3:1-8) E macala gona ni rua na ka e bibi ena noda bula, na cakacaka kei na vakacegu. E donu na rai nei Jisu me baleta na cakacaka. Dua na gauna eratou osooso sara na yapositolo ena dua na ilakolako ni cakacaka vakavunau, “e sega [mada ga] na gauna galala me ratou kana kina.” E mani kaya vei ratou o Jisu: “Mai, datou lai vakacegu mada vakalailai ena dua na vanua lala.” (Wilika Marika 6:30-34.) E ka ni sasaga me vakacegu vinaka o Jisu kei ratou nona tisaipeli, ia e kila ni bibi me ratou dau vakacegu.\n7. Ena yaga vakacava noda vulica na lawa ni Siga ni Vakacecegu?\n7 Ena so na gauna e vinakati sara ga meda vakacegu se me veisau na noda ituvatuva ena veisiga. Qori na ka eda vulica ena ituvatuva ni Siga ni Vakacecegu e veimacawa e vakarautaka o Jiova vei ira na Isireli. Eda sega ni vauci ena Lawa e soli vei Mosese, ia e yaga noda dikeva na Siga ni Vakacecegu e tukuni kina. E yaga na veika eda vulica kina meda vakalewa na noda rai me baleta na cakacaka kei na vakacegu.\nSIGA NI VAKACECEGU—GAUNA NI VAKACEGU KEI NA SOKALOU\n8. Me vaka e tukuni ena Lako Yani 31:12-15, e gauna ni cava na Siga ni Vakacecegu?\n8 E tukuni ena iVolatabu ni a cegu na Kalou ni oti e ono na “siga” nona bulia na veika e vuravura. (Vkte. 2:2) Ia e dau cakacaka o Jiova, “e cakacaka tiko ga” ni qarava eso tale na ka. (Joni 5:17) Na ituvatuva ni Siga ni Vakacecegu e vaka ga na siga e cegu kina o Jiova me vaka e tukuni ena Vakatekivu. E kaya na Kalou ni Siga ni Vakacecegu e ivakatakilakila vei koya kei ira na Isireli. Na siga qori e “gauna sara ga ni cegu. E ka tabu vei Jiova.” (Wilika Lako Yani 31:12-15.) E vakatabui mera cakacaka kece, wili kina na gone, bobula, kei na manumanu. (Lako 20:10) Qori na gauna mera kauaitaka kina vakalevu na nodra veika vakayalo.\n9. Na rai cala cava me baleta na Siga ni Vakacecegu e basika ena gauna i Jisu?\n9 E yaga dina na Siga ni Vakacecegu vei ira na Isireli, ia e levu na iliuliu ni lotu ena gauna i Jisu era bulia tale eso na lawa kaukaua me baleta na Siga ni Vakacecegu. Era kaya ni tabu mada ga ena Siga ni Vakacecegu na vaqara witi se mera vakabulai na tauvimate. (Mari. 2:23-27; 3:2-5) Ia e duatani na rai nei Jiova, e vakamatatataka qori o Jisu vei ira na rogoci koya.\nEratou kauaitaka na veika vakayalo na vuvale i Jisu ena Siga ni Vakacecegu (Raica na parakaravu 10) *\n10. Na cava eda vulica ena Maciu 12:9-12 ena rai nei Jisu me baleta na Siga ni Vakacecegu?\n10 E muria o Jisu kei ratou nona imuri Jiu na Siga ni Vakacecegu ni ratou vauci ena Lawa e soli vei Mosese. * Ia e vakaraitaka o Jisu ena ka e tukuna kei na ka e cakava ni sega ni cala ke dua e veivuke se caka vinaka ena Siga ni Vakacecegu. E tukuna vakamatata: “E tara me caka na ka vinaka ena Siga ni Vakacecegu.” (Wilika Maciu 12:9-12.) Ena nona rai, e sega ni beci na Siga ni Vakacecegu ke dua e veivuke se caka vinaka. E laurai ena ivakarau ni bula i Jisu ni kila na kena inaki. Nira cegu na tamata ni Kalou ena nodra cakacaka, era kauaitaka vakalevu nodra veika vakayalo. E macala ni a tuberi o Jisu ena vuvale e kauaitaka na veika vakayalo ena Siga ni Vakacegu. Eda kila qori ena ka e tukuni me baleti koya ni tiko ena nona koro o Nasareci, e volai: “E curu ina valenilotu [o Jisu] ena Siga ni Vakacecegu me vaka na nona ivakarau, qai tucake me wilivola.”—Luke 4:15-19.\nCAVA NOMU RAI ME BALETA NA CAKACAKA?\n11. E vulica vei cei o Jisu me dau cakacaka?\n11 E macala ni muria o Josefa na rai ni Kalou me baleta na cakacaka ni a vakavulici Jisu na luvena vakacabecabe me matai. (Maciu 13:55, 56) E dau raici Josefa tale ga e veisiga o Jisu ni cakacaka vakaukaua me qarava nona vuvale levu. Sa rauta me tukuna vei ratou nona tisaipeli: “Ni dodonu ga me saumi na tamata cakacaka.” (Luke 10:7) E macala gona ni dau cakacaka tale ga vakaukaua o Jisu.\n12. Na veitikinivolatabu cava e vakaraitaka na rai ni iVolatabu me baleta na cakacaka vakaukaua?\n12 E dau cakacaka tale ga vakaukaua na yapositolo o Paula. Dua na itavi levu e qarava oya me wasea na itukutuku kei Jisu kei na ka e vakavulica. E cakacaka tale ga vakaukaua me qaravi koya. Era kila vinaka e Cesalonaika nona “buno” kei na “oga” ni “cakacaka” ena “bogi kei na siga” me kua ni “vakacolata” e dua ena “levu na ka vakailavo.” (2 Ces. 3:8; Caka. 20:34, 35) E rairai tukuna tiko o Paula nona daucula valelaca. Ni lako i Korinica, e lai tiko vei rau o Akuila kei Pirisila “me ratou cakacaka vata, ni ratou daucula valelaca kece.” Ni tukuni ni cakacaka ena “bogi kei na siga,” e sega ni kena ibalebale ni sa cakava tu ga qori. E dau cegu tale ga ena so na gauna ena cula valelaca, me vaka ena Siga ni Vakacecegu. E dau vunau vei ira na Jiu nira sega ni cakacaka ena siga qori.—Caka. 13:14-16, 42-44; 16:13; 18:1-4.\n13. Na cava eda vulica vei Paula?\n13 E ivakaraitaki vinaka na yapositolo o Paula. E cakacaka me rawailavo, ia e vakaitavi wasoma “ena cakacaka bibi ni kena tukuni na itukutuku vinaka ni Kalou.” (Roma 15:16; 2 Kor. 11:23) E vakavulica tale ga qori mera muria eso tale. Erau “dau cakacaka vata” kei Paula o Akuila kei Pirisila “ena veika e baleti Karisito Jisu.” (Roma 12:11; 16:3) E uqeti ira e Korinica o Paula mera “dau vakaitavi vakalevu ena cakacaka ni Turaga.” (1 Kor. 15:58; 2 Kor. 9:8) E uqeti koya mada ga o Jiova me vola: “O koya e sega ni via cakacaka me kua ni kana.”—2 Ces. 3:10.\n14. Na cava na ibalebale ni ka e tukuna o Jisu ena Joni 14:12?\n14 Na vunau kei na veivakatisaipelitaki e cakacaka bibi duadua ena iotioti ni veisiga qo. E parofisaitaka mada ga o Jisu ni na levu sara na ka era cakava na nona imuri ni vakatauvatani kei koya! (Wilika Joni 14:12.) E sega ni kaya tiko nira na cakamana me vakataki koya. Ia era na vunau qai veivakavulici ena levu sara na yalava, levu na lewenivanua, ena balavu tale ga na gauna era vunau kina.\n15. Na cava meda taroga? Na vuna?\n15 Ke o cakacaka saumi, mo taroga: ‘Au kilai e valenicakacaka niu dau cakacaka vakaukaua? Au dau vakaotia noqu cakacaka ena kena gauna, au cakava tale ga ena noqu vinaka taucoko?’ Ke dina qori, ena rairai nuitaki iko o nomu boso. Era na taleitaka tale ga o ira oni cakacaka vata na itukutuku ni Matanitu ni Kalou. Me baleta noda cakacaka vakaitalatala, e vinaka mo taroga: ‘Au kilai niu dau gumatua ena cakacaka vakaitalatala? Au dau vakavakarau vinaka ena imatai ni veisiko? Au dau lesuvi ira totolo na tataleitaki? Au vakaitavi wasoma tale ga ena so tale na iwalewale ni vunau?’ Ke dina qori, o na marautaka nomu cakacaka.\nCAVA NOMU RAI ME BALETA NA VAKACEGU?\n16. E duidui vakacava na rai nei Jisu kei ratou na yapositolo ni vakatauvatani kei na levu nikua?\n16 E kila o Jisu ni na vinakati me vakacegu ena so na gauna kei ratou na nona yapositolo. Ia e levu ena gauna ya kei na gauna qo era vaka na turaga vutuniyau ena vosa vakatautauvata i Jisu. E tukuna ena nuidei na turaga qori: “Meu se tei vakacegu mada, meu kana, meu gunu, meu marau.” (Luke 12:19; 2 Tim. 3:4) E nanuma na turaga qori ni bibi duadua na qarai ni vakacegu kei na marau. Ia e duatani na ka e cakava o Jisu kei ratou na yapositolo, eratou sega ni vakaliuca na marau.\nNida veiraurautaka na cakacaka kei na vakacegu, eda rawa ni caka vinaka nida vakaitavi ena cakacaka marautaki (Raica na parakaravu 17) *\n17. Meda vakayagataka vakacava na gauna eda cegu kina mai na cakacaka?\n17 Eda na vakatotomuri Jisu vakacava nikua? Nida lako vagade, eda se rawa tiko ga ni caka vinaka nida vunau, eda tiko tale ga ena soqoni. Nida raica vakabibi qori, eda na gumatua ena veivakatisaipelitaki, eda na tiko wasoma tale ga ena soqoni. (Iper. 10:24, 25) Ke da gade mada ga, eda na dei ena noda ituvatuva vakayalo nida sasaga ina soqoni ena vanua eda tiko kina, eda qara tale ga na sala meda vunau vei ira eda sotava.—2 Tim. 4:2.\n18. Na cava e vinakata na noda Tui o Jisu Karisito?\n18 Eda marau ni sega ni namaka vakasivia vei keda na ka na noda Tui o Jisu Karisito, ia e vukei keda meda veiraurautaka noda rai me baleta na cakacaka kei na vakacegu! (Iper. 4:15) E vinakata meda dau vakacegu vinaka. E vinakata tale ga meda cakacaka vakaukaua meda qaravi keda, da qai gumatua ena cakacaka marautaki na veivakatisaipelitaki. Ena ulutaga tarava, eda na vulica na ka e cakava o Jisu me sereki keda mai na ituvaki vakaloloma eda bobula tu kina.\nNa cava eda vulica vei Jiova kei Jisu me baleta na cakacaka?\nE yaga vakacava na Siga ni Vakacecegu vei ira na Isireli, na cava eda vulica kina?\nNa cava e bibi kina me veiraurau na cakacaka kei na vakacegu?\n^ para. 5 E vakaraitaka na iVolatabu na rai donu me baleta na cakacaka kei na vakacegu. Ena veivosakitaki ena ulutaga qo na Siga ni Vakacecegu era muria e veimacawa na Isireli meda vakalewa kina na noda rai me baleta na cakacaka kei na vakacegu.\n^ para. 10 Nira dau doka na tisaipeli i Jisu na lawa ni Siga ni Vakacecegu, e cegu kina nodra vakarautaka na veika me baleta nona bulu o Jisu me qai tomani ni oti na Siga ni Vakacecegu.—Luke 23:55, 56.\n^ para. 55 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E kauti ratou na nona vuvale i valenilotu o Josefa ena Siga ni Vakacecegu.\n^ para. 57 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E cakacaka saumi na tama qo me qarava nona vuvale, e vakaitavi ena veika vakayalo ni cegu ena nona cakacaka, ena gauna mada ga eratou gade kina vakavuvale.\nw19 Tiseba t. 2-7


ITAUKEI VERSION OF THE HON. PRIME MINISTER’S STATEMENT ON FIJI’S FOURTH COVID-19 CASE: 24-03-2020 | Office of the Prime Minister Fiji\nITAUKEI VERSION OF THE HON. PRIME MINISTER’S STATEMENT ON FIJI’S FOURTH COVID-19 CASE: 24-03-2020\nPublished by Seru Lalama at March 24, 2020\nAu se qai suka ga mai na veitalanoa kei iratou na kenadau ena Tabacakacaka ni Bula me baleta na valuti ni matetaka levu e vuravura ka vakatokai na COVID-19. Au vakatoka na vanua oya me rumu ni valu baleta ni qori na vanua e keimami lai veitalanoa kina kei ira na vuniwai lelevu na tete ni mate qo e veiyasai vuravura kei na kena sa yacova mai na noda vanua.\nMe yacova mai edai, na ika 24 ni Maji, e se vinaka tiko na ituvaki ni nodratou bula na lewe tolu sa vakadeitaki ni tauvi iratou na COVID-19. E ratou sa vakatikitikitaki mai vei ira na lewenivanua.\nEna mataka edai, sa vakadeitaki kina na ikava ni lewenivanua tiko vua na manumanu ni mate na COVID-19 e Viti. Na lewenivanua qo e sega ni sema kina imatai ni kisi ena noda vanua. E cauravou yabaki 28 ka se qai kele ga mai Ositerelia ena Vakarauwai sa oti.\nEna gauna e kele mai kina, e sega ni laurai vua na ivakatakilakila ni mate. Ia, a vakasalataki me lai tu vakadua e vale me 14 na siga.\nE qai laurai ni a vakamuria vinaka o koya na ivakasala. E biubiu mai na raraniwaqavuka ka gole vakadodonu ina nona vale mai Suva, e lai tiko vakadua kina. Ena Sigatabu sa vakila o koya na ivakatakilakila ni mate, oya na vu kei na mosi ni tilotilo. E sa veitaratara sara ga kina Tabacakacaka ni Bula ena naba ni talevoni vakarautaki ka ratou sa gole yani na matatimi me ratou lai qaravi koya. E mani tiko tale e vale na cauravou me yacova ni sa vakadeitaki ni sa dewavi koya na mate na COVID-19.\nEna gauna ga sa vakadeitaki kina ni sa tiko vua na manumanu ni mate, sa usa sara ga ena ambulance kina vanua vakarautaki ena Valenibula mai Navua. E ratou qai usa tale ga na lewenivuvale ena dua tale na ambulance, e dina mada ga ni lailai sara na nodratou veitaratara e lomanivale ka sega ni se laurai vei iratou e dua na mate. Sa ratou vakatikitikitaki ka sega ni na vakaleqa na bula ni lewenivanua.\nE 26 na pasidia ena waqavuka oya –– na FJ 916 –– e vuka mai mai Serene ki Nadi ena Vakarauwai na ika21 ni Maji. Na Fiji Airways e vakaraitaka mera dabe veiyawaki na pasidia me itatarovi ni dewa ni mate. Ena vuku ni veika qori e vica sara na lewenivanua e rawa nira veitaratara kei na cauravou –– e rua na pasidia kei na tolu na dauniveiqaravi ena waqavuka. Ia, na pasidia taucoko era sa vakaroti mera tu vakadua e vale me 14 na siga.\nMe vaka ni lailai sara na kena rawa ni dewa na mate ena kisi oqo, era sa tekivu vakaraici na lewenivanua e sotava na cauravou tauvimate –– me yaco sara vua na draiva ni tekisi kauti koya mai Nadi ki Suva.\nE ratou sa vakaraitaka oti na Fiji Airways ni sa 95% ni vanua e ratou dau vuka kina sa tarovi. Na pasidia qo, e vodo mai ena dua vei ira na iotioti ni waqavuka e vuka mai Serene. Me tekivu ni mataka, sa vakacegui na vuka ni Fiji Airways ena noda vanua, qo e oka kina na waqavuka mera kele mai kei ira era vuka tale, sa tarovi taucoko.\nNa kisi ni COVID-19 qo e duidui sara mai na kena e vakadeitaki mai Lautoka. Ena kisi oya, sa vakaraitaka tiko o koya na ivakatakilakila ni mate, ia a sega ni tiko vakadua e vale. Qori na vuna e vakatabui kina na veitosoyaki e Lautoka ka sa vo qo e ciwa na siga.\nAu gadreva meu veitataunaki: Mai na veika e keitou sa ciqoma, na tauvimate qo e vakamuria vakavinaka na veika taucoko e vakaroti vua. E rogoca na ivakaro, e kila na ivakatakilakila ni mate –– e bibi sara –– na nona taqomaki iratou na nona lewenivuvale.\nNa itovo e vakaraitaka na cauravou qo, e vakatakila ga na nona lomani iratou na lewe ni nona vuvale, nanuma na tamata era tiko veivolekati ka taqomaka na nona vanua. E duidui sara mai na itovo era vakaraitaka eso ena veiyasai Viti kei vuravura.\nMe vaka ni duidui sara na kisi qo kei na tolu sa vakadeitaki oti, ena sega ni vakatabui na veitosoyaki e Suva me vaka e vakayacori mai Lautoka.\nQo na veika e gadrevi me vakayacori me tekivu edai: Na lewenivanua taucoko mera sa kua ni veilakoyaki vakaveitalia. E kena ibalelabe, me sa kua ni dua me biuta na nona vale vakavo ke gadrevi vakaidina. Me kua tale ga na gadi ena veiyasai Viti se kina veiyanuyanu.\nNa gone mera tiko vakadua e vale. Na itabaqase mera kua ni biuta na loma ni vale. O ira na cakacaka, mera gole vakadodonu i vale ni oti na cakacaka. Kivei kemuni taucoko na lewenivanua, na veika oni vakayacora e baleta tiko ga na nomuni bula kei na nodra bula na tiko maliwai iko. E rawa nio lai voli kakana, voli wainimate, kau ilavo mai se veiqaravi bibi tale eso. E bibi tale ga na nomu tataqomaki e tautuba, vakabibi na nomu yawaki iko mai vua e dua tale. Me kua na veigadivi vakavuvale, vakaitokani se vakaveiwekani, vakavo sara ke gadrevi vakaidina. Me kua na caka soqo. Me kua nida tu vakaveitalia ena dua na vanua ka me dua na veitaratara kei ira eda sega ni kila.\nEna via rogorogo kaukaua na ivakaro qo, ia sa dodonu meda kila taucoko na bibi ni mate eda sotava tiko qo. E se bera vakadua ena loma ni 100 na yabaki sa oti me sotavi kina e vuravura e dua na mate rerevaki me vaka na kena oqo. O Viti –– kei na veimatanitu taucoko e vuravura e valuta tiko na mate rerevaki qo na coronavirus, sa dodonu kina meda vakadeitaki keda ena bula ni lewenivanua. Qo e dua na gauna dredre ka sega ni rawa nida bula tiko me vaka ni vinaka tu na veika kece. Na itovo ni rai qori –– na lecava na dina e yaco tiko kei na rerevaki ni mate qo –– ena rawa ni veivakamatei.\nKevaka e dua na tamata sa dewavi koya na mate ka sega ni vakamuria na ivakaro, ena lai vakadewataka vakayauyau na mate ka na dredre sara me tarovi.\nKevaka e ratou sa vakaroti iko na Tabacakacaka ni Bula mo tiko vakadua e vale, mo vakamuria. E ratou na qiriti iko ka vakasalataki iko mo kua ni veitaratara kei ira na lewenivanua. Au gadreva meu tataunaka tale yani na bibi ni nomu yawaki iko mai vei ira na lewenivanua: mo tiko vakadua e vale me 14 na siga. Ena gauna qori, mo yawaki iko mai vei ira na lewe ni nomu vuvale.\nE se vakatabui tiko ga na soqoni tamata, me kua ni sivia na 20. Na vakamau, veibulu, vakatasuasua, qito sa vakatabui taucoko. Na bula ni tamata e bibi cake sara mai ena soqo e qaravi. Meda vakasamataka na bula ni tamata e dua ga ia na ituvatuva e rawa nida lewa ka veisautaka.\nSa mai veisau na vanua e keitou dau vakadewataka tiko yani kina na itukutuku. Au gadreva sara ga meu vakaraitaka vei kemuni –– na lewenivanua na ibalebale ni noda yawaki keda mai vua e dua tale ka vakatokai vakavalagi me “social distancing” se na kena au taleitaka vakalevu na “physical distancing”.\nNa kena ibalebale levu ga, oya na noda yawaki keda mai vei ira eda tiko veimaliwai ena veigauna kece, qo me rua na mita. Ena gauna, mo vakaraica na vanua o tiko kina, oni veiyawaki me rua na mita. Mo raica ni o dodoka na ligamu mo kua ni tara tale e dua na tamata. Qori na ibalebale ni physically distance e tukuni tiko ena gauna qo.\nAu sega ni via kila o tiko e Suva, mai Lautoka, na lomanivanua mai Vanua Levu se ena veiyanuyanu –– mo tiko veiyawaki me 2 na mita na vua na kemu ikarua. Mo cakava na veika qo me vaka sara ga ni vakarau vakaleqai na bula, baleta na gauna qo e tiko na rivarivabi ni na rawa ni vakaleqai na bula.\nAu sa sarava tiko na itaba ni tamata era veidrigidrigiti tu e Suva kei na veitaoni e Viti. Na ivakarau ni bula qori me tini sara ga edai. Kevaka o gadreva mo tiko ena dua laini, mo yawaki iko me rua na mita. Moni nanuma tiko ni rawa ni oni suru, se vu ena gauna ni nomuni laini tiko qori, ka mo lomani koya ka tucake tu e yasamu, mevaka na nomu lomani ira na bumuni. Ia kevaka oni sega ni via vakamuria na ivakaro qori, moni kila ni oira na ovisa, era na vakaukauwataka na vakatatabu qo ena noda Viti.\nEna sega ni rawa nira veiqaravi tu ga na vakailesilesi. Ena gadreva na lewenivanua taucoko meda cakacakavata ena kena valuti na Coronavirus. Kevaka o raica eso, ka ra sega ni vakabibitaka na vakatatabu e sa vakaroti tiko yani, moni tukuna vei ira. Ena gadrevi meda domodua ena sasaga qo. Mo bulataka na vakaro e sa soli tiko yani, ka vosataki ira era beca na ivakaro. Ena nomuni veivuke, sa na rawa nida na bulia ka veisautaka eso na ivakarau ni bula, ka da na maroroi ira kina na noda kawa.\nAu sa vakaraitaka ina veivalenikana mera sa volitaka ga na “take-away”, kei na nodra kauta na kakana ina veivale. Kevaka oni vakacicivaka tiko na nomuni bisinisi ka rawa ni oni cakacaka ga mai vale, sa na yaga mera sa veiqaravi tiko ga mai vale. Me sa kua nida gole ina veiyanuyanu. Ia ena tomani tiko ga na veisokoyaki ni waqa – me rawa ni vakau tiko kina na kakana kei na veiyaya tale era na gadreva mai yanuyanu.\nNa kakana kei na veiyaya bibi tale eso, era na vakau tiko mai ena noda vanua. Ena vakarautaki tiko na kakana, ka sega ni dodonu moni volivoli tu vakasivia. Sa vakaraitaki tale ga mai, ni so na lewenivanua ka ra a volivoli ena dela ni nodra rere, era sa vinakata mera vakasuka lesu ina veisitoa era a volivoli kina, na ivoli era a volia – e vakaraitaka tiko ga na volivoli vakasese.\nAu a kaburaka tiko yani ena siga Moniti, na ika23 ni Maji, na gagadre mera veitaratara mai na lewenivanua ka ra vodo vata mai kei na cauravou ka tauvi koya na mate qo. Au a kerea tiko yani, mera qiri ina Tabacakacaka ni Bula, kau marautaka vakalevu na nodra sa veitaratara tiko mai, ia ena gauna qo, e sebera tiko ni macala e 37 na lewenivanua. Sa kabi tiko na yacadra ena ina ivolamata ni Tabacakacaka ni Bula.\nKemuni na wekaqu, na veitukutuku kece me baleta na matetaka qo, ena kaburaki tiko yani vei kemuni, mevaka ga na kena ivakarau, oni sa vakadinadinataka tiko. Sa totolo sara tiko na veiqaravi – ka sa vakamuri tiko ga na nodra vakasala na vuniwai ena noda vanua vaka kina o ira mai vanuatani. Eda na rawa tale ga ni vakaukauwataka na vakatatabu sa taurivaki tiko mai; eda na sega ni guce, ka da na tataqomaki, meda kua ni vakataki ira na matanitu mai vanuatani, ena nodra a sega ni vakabibitaka na vakatatabu me maroroi ira.\nMoni kila ni sa qarava tiko na matanitu na nona itavi, me maroroi kemuni kei na nomuni vuvale; ia, ena gadrevi tale ga moni rokova na ivakasala e sa soli tiko yani. Moni vakatulewataka vakayalomatua na nomuni bula, kei ira na wekamuni oni bula veimaliwai vata.\nSavata na ligamu. Moni veiyawaki se kua na tu veivolekati. Ni savata na nomuni vale, kei na valenivolavola. Me dau quwati vakawasoma na dela ni teveli kei na nomuni teveli e valenivolavola.\nNa kena dina ga oya, moni qaqarauni, kua ni taura vakamamada na ivakaro sa soli tiko yani. Ena kena sa tubu na iwiliwili ni lewenivanua era tauvi mate – sa dodonu meda vuli mai kina. Moni vuli mai na itovo qo – ni qaqarauni, ni matanataka na itovo ni veilomani ena veika kece oni cakava ena nomuni bula.\nKevaka o se qai lesu ga mai vanuatani, e dodonu mo vakadikevi se mo tiko vakatikitiki. Kevaka o vakila ni o tauvimate, mo veitaratara sara vakatotolo ina Tabacakacaka ni Bula ena naba ni talevoni qo:\nWasewase Loma 2219905\nWasewase na Tokalau 2219906\nYasayasa vaka Ra 2219907 kei na\nWasewase na Vualiku 2219908.\nAu sa solia na gauna qo vei Vuniwai Aalisha.


E Kacivi o Jiova me “Noqu iTokani”—Aisea 41:8 | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Bicol Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Colombian Sign Language Croatian Czech Danish Dutch Ecuadorian Sign Language English Estonian Finnish Finnish Sign Language French Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Kannada Kikamba Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Latvian Lithuanian Luganda Luo Macedonian Macua Malagasy Malay Malayalam Marathi Maya Mexican Sign Language Mixe (North Central) Mongolian Moore Ndau Ndebele (Zimbabwe) Nepali Nias Norwegian Nyungwe Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sena Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Shona Sidama Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tshwa Turkish Turkmen Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Wolaita Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language vakaViti\n“O iko Isireli na noqu dauveiqaravi, o iko Jekope au digitaka, na kawa nei Eparama na noqu itokani.”—AISEA 41:8.\nSERE: 91, 22\nE vaqaqacotaka vakacava na vakabauta i Eparama na ka e kila kei na ka e sotava?\nNa cava e cakava o Eparama me dei kina nona veitokani kei na Kalou?\nO na vaqaqacotaka vakacava nomu veitokani kei Jiova me vakataki Eparama?\n1, 2. (a) Eda kila vakacava ni rawa nida veitokani kei na Kalou? (b) Na cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?\nMAI na gauna eda sucu kina me yacova nida mate, eda dau vinakata vakalevu meda lomani. Qo e sega ni loloma ga ni veidomoni, nida dau vinakata na veitokani kei na veimaliwai. Ia e tiko e dua na mataqali loloma eda vinakata sara vakalevu, oya me lomani keda o Jiova. E dredre mera vakabauta e levu ni rawa nira veitokani voleka kei na Kalou Kaukaua Duadua mai lomalagi. Vakacava e va tale ga qori noda rai? Sega!\n2 Eda kila ni tukuni ena iVolatabu eso era veitokani kei na Kalou. E bibi meda muria nodra ivakaraitaki. Na vuna? Ni bibi duadua noda veitokani kei na Kalou. Meda raica mada na ivakaraitaki i Eparama. (Wilika Jemesa 2:23.) Rau veitokani voleka vakacava o Eparama kei Jiova? Nodrau veitokani e yavutaki ena vakabauta. E kaya mada ga na iVolatabu ni o Eparama e “tamadra kece na vakabauta.” (Roma 4:11) Nida veivosakitaka nona ivakaraitaki meda taroga, ‘Au na vakatotomuria vakacava na ivakaraitaki i Eparama? Au na vaqaqacotaka vakacava noqu veitokani kei Jiova?’\nVEITOKANI VAKACAVA O EPARAMA KEI JIOVA?\n3, 4. (a) Na cava na veivakatovolei levu duadua ni vakabauta i Eparama? (b) Cava e yalorawarawa kina o Eparama me cabori Aisake?\n3 Raitayaloyalotaka mada ni cabe tiko ena ulunivanua e dua na kenaturaga. Qo e rairai ilakolako dredre duadua ena nona bula. E sega ni baleta nona yabaki ni bula. Sa rairai yabaki 125 o Eparama, ia se kaukaua vinaka tu.  E muri koya tiko yani na luvena o Aisake, sa rairai yabaki 25, e cola tiko na buka. E taura tiko o Eparama e dua na isele kei na ka me waqa kina na buka. E tukuna vua o Jiova me lai cabori luvena!—Vkte. 22:1-8.\n4 Qo e rairai veivakatovolei levu duadua ni nona vakabauta. Era kaya eso ni tawayalololoma na Kalou me tukuna vei Eparama me cabori luvena. Era kaya eso tale ni muria tu vakamataboko o Eparama na ivakaro qori. Era cavuta qori ni sega vei ira na vakabauta, era sega tale ga ni kila na kena bibi. (1 Kor. 2:14-16) E sega ni muria vakamataboko o Eparama na ivakaro ni Kalou. E talairawarawa ni tiko vua na vakabauta. Ena vuku ni nona vakabauta e kila kina ni sega ni rawa ni tukuna na Tamana vakalomalagi o Jiova me cakava na ka ena vakaleqai koya vakadua. E kila o Eparama ni rau na vakalougatataki kei luvena ke talairawarawa vei Jiova. E yavutaki ena cava nona vakabauta? Ena ka e kila kei na ka e sotava.\n5. E rairai kilai Jiova vakacava o Eparama? E uqeti koya vakacava na ka e kila?\n5 Ka e kila. E mai kilai Jiova o Eparama ena vanua e susu kina o Uri, na koro dau qaravi matakau mai Kalitia. E kilai Jiova vakacava ni dau qaravi matakau na tamana o Tira? (Josua 24:2) E sega ni tukuna sara vakamatata na iVolatabu, e kaya ga ni turaga vakabauta na tukai Eparama vakaciwa o Semi na luvei Noa. Se bula tiko o Semi rauta ni yabaki 150 o Eparama. De dua e vakavulici ratou nona vuvale o Semi me baleti Jiova. E rairai mai vulica tale ga qori o Eparama, e tara sara na lomana me lomani Jiova. E uqeti koya na veika e kila qori me bucina kina na vakabauta.\n6, 7. E vaqaqacotaka vakacava na vakabauta i Eparama na ka e sotava?\n6 Ka e sotava. E uqeti koya vakacava qori me vaqaqacotaka nona vakabauti Jiova? E dau tukuni ni ka eda vakasamataka ena tara na lomada, ena uqeti keda sara meda cakava kina e dua na ka. Na ka e vulica o Eparama me baleta na Kalou e tara na lomana, e uqeti koya me doka qai vakalagilagi “Jiova na Kalou Cecere Duadua, na Dauveibuli ni lomalagi kei vuravura.” (Vkte. 14:22) E vakatoka qori na iVolatabu me “rerevaka na Kalou,” nida na veitokani voleka kina kei koya. (Iper. 5:7; Same 25:14) E uqeti Eparama nona rerevaka na Kalou me cakava kina e dua na ka.\n7 E tukuna na Kalou vei Eparama kei Sera me rau biuti Uri me rau toki i vanuatani. Rau na vakaitikotiko ena valelaca ena nodrau bula taucoko. Ena vakalougatataki rau o Jiova ni rau talairawarawa vua, ena taqomaki rau tale ga. Kena ivakaraitaki, e leqataka o Eparama ni na vakamatei koya e dua qai kauta na watina rairai totoka. E tiko na vuna vinaka e lomaleqa kina o Eparama, ia e sega ni tarova qori me talairawarawa vei Jiova. E vakavica nona vakabulai rau vakacakamana o Jiova. (Vkte. 12:10-20; 20:2-7, 10-12, 17, 18) Na ka e yaco qori e vaqaqacotaka nona vakabauta.\n8. Ena dei vakacava noda veitokani kei Jiova?\n8 Vakacava e rawa nida veitokani kei Jiova? Io! Me vakataki Eparama, ena vinakati meda kilai Jiova. E rawati ga qori nida vulica na iVolatabu. E levu sara na ka eda kila ni vakatauvatani kei Eparama. (Tani. 12:4; Roma 11:33) Dua na ka na levu ni iyau ena vosa ni Kalou, ena vakalevutaka noda kilai koya na “Dauveibuli ni lomalagi kei vuravura,” ena uqeti keda meda dokai koya meda lomani koya tale ga. Na loloma qori kei na noda doka na Kalou ena uqeti keda meda talairawarawa vua. Eda kila ni taqomaki keda nona ivakasala, e veivakalougatataki qai veivakaukauataki. Eda vulica nida na lomavakacegu da qai marau nida qaravi Jiova mai vu ni lomada. (Same 34:8; Vkai. 10:22) Na levu ga ni noda kilai Jiova da qai raica nona veivakalougatataki, ena dei noda vakabauta kei na noda veitokani.\nVAQAQACOTAKA TIKO GA O EPARAMA NONA VEITOKANI\n9, 10. (a) Na cava e vinakati me vaqaqacotaki kina na veitokani? (b) E vakamareqeta qai vaqaqacotaka vakacava o Eparama nona veitokani kei Jiova?\n9 Na veitokani e vaka na iyau talei. (Wilika Vosa Vakaibalebale 17:17.) E sega ni vaka na iyaya eda volia me iukuuku tu ga. Na veitokani e vaka na senikau e vinakati me qaravi me bulabula. O Eparama e vakamareqeta qai vaqaqacotaka tiko ga nona veitokani kei Jiova. Ena sala cava?\n10 E talairawarawa tiko ga o Eparama qai rerevaka na Kalou. E vinakata me dusimaki koya o Jiova ena vakatulewa lalai se lelevu ni ratou gole vakavuvale i Kenani. Ni vo e dua na yabaki me sucu o Aisake, e vakarota o Jiova mera cili na tagane kece ena vuvale i Eparama, qo sa yabaki 99 kina o koya. Vakacava e lomatarotarotaka o Eparama na ivakaro qori se vakaiulubale me kua ni cakava? Sega, e nuitaki Jiova qai talairawarawa “ena siga sara ga oya.”—Vkte. 17:10-14, 23.\n11. Na cava e lomaleqataki Sotoma kina kei Komora o Eparama? E vukei koya vakacava o Jiova?\n11 E dau talairawarawa o Eparama ena ka lalai mada ga, oya na vuna e dei tiko ga kina nodrau veitokani kei Jiova. E rawarawa ni talaucaka vei Jiova na lomana, e kerea mada ga me vukei koya ni sega ni matata vua eso na ka. Kena ivakaraitaki, ni kila ni vakarau vakarusa na Kalou na koro o Sotoma kei Komora, e leqataka o Eparama de ra vakarusai tale ga na yalododonu. De dua e lomaleqataki vugona o Loti kei na nona vuvale eratou tiko e Sotoma. E taro ena yalomalumalumu o Eparama qai nuitaka na Kalou, na “Turaganilewa ni vuravura taucoko.” E yalovosovoso o Jiova me vakaraitaka vei Eparama ni dauyalololoma, e dikeva na lomada qai vakasaqarai ira na yalododonu me vakabula, ena gauna mada ga e tauca kina nona lewa.—Vkte. 18:22-33.\n12, 13. (a) E uqeti Eparama vakacava na ka e kila kei na ka e vakadinadinataka? (b) E nuitaki Jiova vakacava o Eparama?\n12 E matata vinaka ni ka e kila kei na ka e vakadinadinataka o Eparama e uqeti koya me dei nona veitokani kei Jiova. Na gauna e qai tukuna kina o Jiova me cabori luvena, e kila ni dau yalovosovoso na Tamana vakalomalagi, e dau yalololoma, e nuitaki qai dau veitaqomaki. Meda lesu tale mada vua na turaga yalodina e cabeta tiko na ulunivanua o Moraia. Vakacava e nanuma ni na veisau vakasauri o Jiova me voravora qai tawayalololoma? E kila o Eparama ni sega ni rawa ni cakava qori o Jiova! Eda kila vakacava?\n13 Ni bera ni biuti rau nona dauveiqaravi o Eparama, e kaya: “Drau tiko ga i ke kei na asa, ia o yau kei na cauravou keirau na lako i kea me keirau lai sokalou, oti keirau na lesu mai vei kemudrau.” (Vkte. 22:5) Na cava e vakaibalebaletaka o Eparama? Vakacava e lasutaki rau nona dauveiqaravi ni na lesu mai o Aisake, ni kila vinaka tu ni na cabori koya? Sega. E tukuna na iVolatabu na ka e vakasamataka tiko o Eparama. (Wilika Iperiu 11:19.) E “vakadinata o Eparama ni rawa vua na Kalou me vakaturi [Aisake] mai na mate.” Io, e vakabauta o Eparama na veivakaturi. E kila ni o Jiova e solia vei rau kei Sera na kaukaua me rau vakaluveni ni rau sa qase. (Iper. 11:11, 12, 18) E kila o Eparama ni sega ni dua na ka e dredre vei Jiova. E nuidei gona ni ka e yaco ena siga ya, ena vakaturi luvena lomani me rawa ni vakayacori na loma i Jiova. Sa rauta me vakatokai o Eparama me “tamadra kece na vakabauta”!\n14. Na veika dredre cava o sotava ni o qaravi Jiova? Ena uqeti iko vakacava na ivakaraitaki i Eparama?\n14 Vakacava o keda? E sega ni tukuna o Jiova meda cabori luveda. Ia e vinakata meda talairawarawa ena nona ivakaro, ke dredre mada ga meda muria se kila na vuna meda talairawarawa kina. Vakacava, o vakasamataka e dua na ka e tukuna vei iko o Jiova qai dredre mo cakava? De dua e dredre vei ira eso na cakacaka vakavunau. Era madua mera wasea na itukutuku vinaka vei ira era sega ni kila. Eso tale ena rairai dredre toka mera duatani e koronivuli se vanua ni cakacaka. (Lako 23:2; 1 Ces. 2:2) Eso na gauna eda vakataki Eparama, e dredre meda cabeta na ulunivanua o Moraia, na itavi eda nanuma nida sega ni rawata. Meda yaloqaqa qai vakabauta me vakataki Eparama! Nida vakasamataka vakatitobu nodra ivakaraitaki na tagane kei na yalewa yalodina, ena uqeti keda meda vakatotomuri ira da qai volekati Jiova me noda iTokani.—Iper. 12:1, 2.\nVEITOKANI KEI JIOVA O EPARAMA\nTIKO MAI URI\nRau mai kilai Jiova o Eparama kei Sera rau sokaloutaki koya tale ga\nTalairawarawa vua na Kalou o Eparama, e biuti Uri\nILAKOLAKO I KENANI\nO Jiova e taqomaki Eparama kei Sera ena nodrau ilakolako\nTIKO E KENANI\nE talairawarawa o Eparama ni cilivi ira na tagane kece ena nona vuvale\nE vosovoso o Jiova ni rogoca nona lomaleqataki Sotoma o Eparama\nE solia o Jiova na kaukaua vei Eparama kei Sera me rau vakaluveni\nEna vakabauta i Eparama e yalorawarawa me cabori Aisake\nE mate o Eparama “ni sa qase sara, e marautaka na nona bula”\nVU NI VEIVAKALOUGATATAKI\n15. Na cava eda kaya kina ni sega ni veivutunitaka o Eparama nona talairawarawa vei Jiova?\n15 Vakacava e veivutunitaka o Eparama nona talairawarawa vei Jiova? Wilika na ka e tukuna na iVolatabu: E “solia na iotioti ni nona icegu o Eparama qai mate ni sa qase sara, e marautaka na nona bula.” (Vkte. 25:8) Sa malumalumu o Eparama ni yabaki 175, ia e raica lesu nona bula qai marautaka. E bibi duadua vua nona veitokani kei Jiova. Nida wilika na malanivosa “ni sa qase sara, e marautaka na nona bula,” meda kua ni nanuma ni sa nona ivotavota ya, se sega ni vinakata me bula ena gauna se bera mai.\n16. Na cava ena marautaka o Eparama ena Parataisi?\n16 E kaya na iVolatabu me baleti Eparama: “Ni a waraka tiko na koro e dei na kena yavu, na koro e tauyavutaka qai tara na Kalou.” (Iper. 11:10) E vakabauta o Eparama ni na raica na koro ya, na Matanitu ni Kalou, ni lewa mai na vuravura! Vakasamataka mada nona marau ni bula ena vuravura Parataisi qai vaqaqacotaka tiko ga nona veitokani kei Jiova. Ena marautaka mada ga me kila ni nona ivakaraitaki ni vakabauta e uqeta e levu na dauveiqaravi i Jiova me vica vata na udolu na yabaki! Ena kila tale ga ena gauna qori ni nona cabori Aisake e “vakatakarakarataka” e dua na ka e talei sara. (Iper. 11:19) Ena kila tale ga ni ka mosimosi e vakila ni cabori Aisake, e uqeta e vica vata na milioni na dausokalou yalodina mera vakasamataka na mosi e vakila o Jiova ni vakarautaki Luvena o Jisu Karisito me isoro. (Joni 3:16) E uqeti keda kece na ivakaraitaki i Eparama meda vakavinavinakataka vakalevu na isoro, na ivakaraitaki levu duadua ni loloma!\n17. Na cava o vakadeitaka mo cakava? Cava eda na veivosakitaka ena ulutaga tarava?\n17 Meda vakadeitaka mada ga meda vakatotomuria na vakabauta i Eparama. Nida saga tiko ga meda kilai Jiova qai talairawarawa vua, eda na vakadinadinataka nona veivakalougatataki kei na veitaqomaki. (Wilika Iperiu 6:10-12.) Me noda itokani mada ga me tawamudu na Kalou o Jiova! Eda na veivosakitaka ena ulutaga tarava nodratou ivakaraitaki e le tolu na dausokalou yalodina eratou veitokani voleka kei na Kalou.\n^  (parakaravu 3) E vakatokai e liu na turaga qo me o Eparaama, na watina o Serai. Ia eda na vakayagataka ena ulutaga qo na yaca e vakatokai rau kina o Jiova, oya o Eparama kei Sera.\nEparama—Na iTokani ni Kalou


Aisea 37 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nQara na veivuke ni Kalou o Esekaia ni kerei Aisea (1-7)\nVakarerei Jerusalemi o Senakaripi (8-13)\nMasu o Esekaia (14-20)\nTukuna o Aisea na vosa ni Kalou (21-35)\nVakamatea na agilosi e 185,000 na kai Asiria (36-38)\n37 Ni rogoca qo o Tui Esekaia, e dresulaka na nona isulu, e ubi koya ena isulutaga qai curu ina vale i Jiova.+ 2 E talai Eliakimi sara, e lewa tiko na vale,* o Sepina na vunivola, kei ira na nodra qase na bete nira ubi ena isulutaga, vua na parofita o Aisea+ na luvei Emosi. 3 Era tukuna vua: “Qo na ka e tukuna o Esekaia, ‘Qo na siga ni rarawa, na siga ni cudru, kei na madua, nira sa voleka ni sucu na gone,* ia e sega na kaukaua mera vakasucumi kina.+ 4 De rogoca na nomuni Kalou o Jiova na vosa ni Rapisake, e tala o tui Asiria na nona turaga me vosavakacacataka na Kalou bula,+ ena tarogi koya o Jiova na nomuni Kalou ena vosa kece e rogoca. Mo cabora na masu+ ena vukudra na kena vo era bula.’”+ 5 Era mani lako na dauveiqaravi nei Tui Esekaia vei Aisea,+ 6 e tukuna sara vei ira o Aisea: “Qo na ka moni tukuna vua na nomuni turaga, ‘Qo na ka e tukuna o Jiova: “Mo kua ni rerevaka+ na vosa o rogoca, na vosa e beci au kina na dauveiqaravi nei tui Asiria.+ 7 Au na solia vua e dua na vakasama, ena rogoca o koya e dua na itukutuku qai lesu ina nona vanua,+ au na vakabalei koya ena iseleiwau ena nona vanua.”’”+ 8 Ni rogoca na Rapisake ni sa biuti Lakisi na tui Asiria, e lesu vua qai raica ni valuti Lipina tiko.+ 9 E rogoca sara na tui ni tukuni me baleti Tui Tiraka e Iciopea: “Sa lako mai o koya me valuti iko.” Ni rogoca qo, e talatala tale vei Esekaia,+ e kaya: 10 “Qo na ka moni tukuna vei Tui Esekaia e Juta, ‘Me kua ni vakacalai iko na nomu Kalou o nuitaka ni o kaya: “Ena sega ni soli o Jerusalemi e liga i tui Asiria.”+ 11 Raica! O sa rogoca na ka era cakava na tui Asiria ina veivanua kece nira vakarusa.+ O na vakabulai ga o iko? 12 E bau vakabulai ira na kalou ni veimatanitu e vakarusa na tukaqu?+ I vei o Kosani, o Karana,+ o Resifi, kei ira na lewe i Iteni era tiko e Tilasari? 13 I vei na tui Emaci, na tui Apati, na tui ni koro o Sefavemi+ kei Ena kei Iva?’” 14 E taura o Esekaia na ivola mai na ligadra na italai me wilika. Oti e lako cake o Esekaia ina vale i Jiova qai tevuka ena mata i Jiova.+ 15 E masu sara vei Jiova o Esekaia,+ e kaya: 16 “Kemuni Jiova ni lewe vuqa,*+ na Kalou ni Isireli, oni toka e cake vei rau na jerupi, o kemuni duadua ga na nodra Kalou dina na veimatanitu kece e vuravura. Oni bulia na lomalagi kei na vuravura. 17 Moni vakatudaliga mada Jiova moni rogoca!+ Moni dolava na matamuni Jiova moni raica!+ Moni rogoca na itukutuku kece e vakauta mai o Senakaripi me vakalialia kina na Kalou bula.+ 18 E dina taucoko, kemuni Jiova, nira vakarusa na tui Asiria na veivanua kece,+ kei na nodra vanua. 19 Era kolotaka na nodra kalou ena bukawaqa+ nira sega ni kalou, e cakacaka ni liga ni tamata,+ na kau kei na vatu. Oya na vuna era vakarusa kina. 20 Ia qo kemuni Jiova na neimami Kalou, moni vakabulai keimami mai ligana mera kila kina na matanitu kece e vuravura ni o kemuni Jiova na Kalou duadua ga.”+ 21 E vakauta sara na itukutuku qo o Aisea na luvei Emosi vei Esekaia: “Qo na ka e tukuna o Jiova na Kalou ni Isireli, ‘Ni o masuti au ena vuku i Tui Senakaripi e Asiria,+ 22 qo na vosa e tukuna o Jiova me cudruvi kina: “E beci iko na goneyalewa ni Saioni, e vakalialiai iko. E kurea vei iko na uluna na goneyalewa ni Jerusalemi. 23 O cei o vosavakacacataka,+ o vosabeca? O tabalaka vei cei na domomu+ O rai cake kina ena matamu viavialevu? Vua na Yalosavasava ni Isireli!+ 24 O vosavakacacataki Jiova+ ena gusudra na nomu dauveiqaravi, o kaya‘Ena levu ni noqu qiqinivaluAu na cabeta na veiulunivanua cecere,+Na veivanua yawa kei Lepanoni. Au na taya sobu na kena sitari babalavu, kei na kena vunijunipa vinaka duadua. Au na lakova na kena idrodro cecere duadua, na kena veikauloa. 25 Au na keli toevu meu gunu wai,Au na vakamacara na uciwai* ni Ijipita ena qeteqete ni yavaqu.’ 26 O se sega ni rogoca? Ni a nakiti* ena gauna makawa sara. Au vakarautaka ena gauna sa sivi.+ Ia qo au na vakayacora.+ O na vukica na koro vakabai me ibinibini benu.+ 27 Era na malumalumu na lewena,Era na domobula ra qai madua. Era na vaka na co ni vanua kei na co drokadroka,Me vaka na co ni delanivale e raqosa ena cagi na tokalau. 28 Ia au kila vinaka na nomu dabe, na nomu lako yani, na nomu lako mai,+Kei na nomu cudruvi au vakalevu,+ 29 Ni sa yaco mai daligaqu+ na nomu cudruvi au+ kei na nomu viavialevu. Au na curumaka na noqu iqila e ucumu kei na noqu varaele+ ena tebenigusumu,Au na tuberi iko lesu ena sala o muria mai.” 30 “‘Qo na ivakatakilakila vei iko:* Ena yabaki qo oni na kania na ka e tubu wale ga,* ena ikarua ni yabaki oni na kania na covuata e tubu mai kina, ia ena ikatolu ni yabaki oni na kaburaka na sorenikau moni tamusuka, oni na tea na loganivaini moni kania na vuana.+ 31 O ira na Juta era dro bula, o ira na vo tiko,+ ena ti sobu na wakadra ra qai vua cake. 32 Ni na biuti Jerusalemi e dua na kena vo, kei ira na bula mai Ulu i Saioni.+ Ena vakayacora qo na yalogu i Jiova ni lewe vuqa.+ 33 “‘Ia qo na ka e tukuna o Jiova me baleti tui Asiria:+ “Ena sega ni curu mai ena koro qo+ Se vanataka kina e dua na gasauSe sabaya ena dua na isasabaiSe vakaduria kina e dua na bainivalu.”’+ 34 ‘Na sala e muria mai ena lesu kinaEna sega ni lako mai ina koro qo,’ e kaya o Jiova. 35 ‘Au na taqomaka na koro qo+ meu vakabula ena vukuqu,+Ena vuku i Tevita tale ga na noqu dauveiqaravi.’”+ 36 E lako yani na agilosi i Jiova qai vakamatea e 185,000 na tagane ena nodra keba na kai Asiria. Nira yadra na tamata ena matakacaca, era raica na yago mate kece.+ 37 E biubiu sara o Tui Senakaripi e Asiria me lesu i Ninive+ qai tiko mai kea.+ 38 Ni cuva tiko ena vale* i Nisiroki na nona kalou, erau qai vakamatei koya ga ena iseleiwau na luvena tagane o Etirameleki kei Saresa,+ rau qai dro ina vanua o Ararata.+ E tui sara o Esatoni na luvena tagane+ me sosomitaki koya.\n^ Ipe., “vakarau curu mai na katonigone.”\n^ Se “na basoga ni Naile.”\n^ Ipe., “vakayacori.”\n^ Oya o Esekaia.\n^ Se “tubu mai na sorenikau sa lutu.”


Sala Mo Vosota Kina na iTuvaki O Sega ni Lewa Rawa\niTuvaki Dredre: Sega ni Lewai Rawa\nO TAUVIMATE bibi tiko? drau sa veisere kei watimu? se takali e dua o dau lomana? Ni yaco eso na ituvaki eda sega ni lewa rawa, eda dau diva ga me a kua ni yaco. O na lewa vinaka ga vakacava na nomu bula?\nIVAKARAITAKI VAKAIVOLATABU: PAULA\nE gugumatua na yapositolo o Paula ena nona cakacaka vakadaukaulotu ena imatai ni senitiuri, qai levu sara na vanua e lai vunau kina. Ia e qai tini koso qori ena nona lai vesu vakatawadodonu ena dua na vale era yadrava tu na sotia me rua na yabaki. A sega ni yalolailai o Paula, e kauaitaka ga na ka e rawa ni cakava. E vakauqeti ira vakayalo na lai sikovi koya yani qai vakacegui ira. E vola sara mada ga eso na ivola era sa mai lewe tu ni iVolatabu nikua.—Cakacaka 28:30, 31.\nKA E CAKAVA O ANJA\nMe vaka sa vakamacalataki oti mai ni sa tu ga i vale o Anja. E kaya: “Sa lewa tu noqu bula na kenisa. Au mareqeta noqu bula ena gauna qo, au mani nanuma meu sa kua ni cakacaka se veimaliwai vakalevu.” Sa sega ni lewa rawa na kena ituvaki o Anja, ia na cava e cakava? E vakamacalataka: “Bibi me veisau na noqu ituvatuva. Au vakaliuca ga na veika e bibi, tuvanaka tale ga me vakatau ena kequ ituvaki na ka au cakava. Niu cakava qori, au lewa vinaka kina noqu bula.”\n“Niu sa vulica meu lomavakacegu ena ituvaki kece au sotava.”—Vosa i Paula ena Filipai 4:11\nKe o sega ni lewa rawa na kemu ituvaki, rawa ni o muria eso na vakatutu qo:\nKauaitaka ga na ka o rawa ni lewa vinaka kina nomu bula. Kena ivakaraitaki, de dua o sega ni lewa rawa na ka e yaco ina nomu bula, ia vakacava o rawa ni vakaukauayago, kania na kakana bulabula, vakacegu vinaka tale ga?\nMe matata vei iko na ka o via cakava. Kua ni saga mo cakava kece ena dua ga na gauna. E vinaka mo cakava vakalalai e veisiga mo rawata kina nomu isausau.\nCakava eso mada ga na cakacaka lalai e vakamarautaki iko, me vaka na qua teveli e valenikuro kei na masi iyaya ni kana. Raica me rakorako nomu isulu. Me caka ena mataka lailai na cakacaka o nanuma ni bibi.\nSo tale ga na ka o rawa ni vulica ena kemu ituvaki. Vakacava, o rawa ni vosota kina na veimataqali leqa tale eso? O rawa ni vukei ira kina eso tale?\nBibi me Nanumi: De o sega ni lewa rawa na kemu ituvaki, ia o na rairai lewa vinaka ga na ka o cakava kina.\niMeli iMeli iTuvaki Dredre: Sega ni Lewai Rawa


Mai Drevekai ki Nakauvadra VILIAME RAVAI | Monday, September 11, 2017\nUpdate: 11:42AM ESA koto oqo era nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka veibulagoci tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.\nEna macawa sa oti e vakaraitaka tiko ko Peni Tabua na veiparofisai e salavata voli kei keda na kawa i Taukei kei na i yau e vakarautaki tu me waraka na lewa ni gauna ena sovaraka kina na nona i naki na noda Kalou ena noda vanua lomani o Viti.\nE kuria o Tabua ni dua tale na tiki ni itukutuku vakaparofisai e kaya,\nNa yacana tu na Viti Kabani\nWaqa ni yau mai lomalagi\nNa kena sevi kece era lokataki\nBaqe kei Viti ki vavalagi\nNa ki ni loka era tiko tani\n�Na tukutuku e toka oqori e cake e dusia tiko nai yau levu era a binia tu na noda qase ka vakatokai na Viti Kabani ka matata vinaka tu ni a maroroi dina tiko na kena i lavo mai valagi,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni ki ni loka me baleta na i lavo qo e maroroya tiko e dua na turaga ka dau nona cakacaka na sikova tiko ena veiyabaki na i lavo levu qo ia e waraka tale tu ga na lewa ni gauna.\n�Oya na nodra buno na noda qase ena gauna e liu ena nodra a dau solia tiko nai lavo ena nodra raiyawa ni gadrevi na tiko vinaka ena kawa i Taukei ena qai muri mai,� e kaya o Tabua.\nE tomana o Tabua ni sa dua dina na veivakalougatataki levu e ubia tu na Kalou ena vukuda na kawa itaukei kei Viti kei ira era sa mai vakaitikotiko vata kei keda ni vavani vinaka tu na noda i yau ena veivanua era wawa koto kina.\nIa, e dua tale na qaqa ni vucu se parofisai e koto oqo era e kaya,\nSogoti tiko mai lomalagi\nWaraka tiko na rua na yabaki\nMe muria tu na drodrolagi\nMe luvuci tu na Viti Kabani\nE luvuci mai e na Joritani\n�E dua na ka taleitaki dina ni kena sogoti tiko nai yau, nai lavo, na waiwai e sogota tiko o lomalagi sai koya na noda Kalou ka tukuni ni waraki tiko me rua na yabaki,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni fika vakalomalagi ni dua na udolu na yabaki e tautauvata ni dua na yabaki se dua na siga vua na Kalou oya ni o Koya ga e lewa tiko na siga kei na vula, auwa, yabaki, senijiuri.\n�E vakatau tiko ga vua na Kalou na ka kece ka tukuni ni muria tiko na drodrolagi, ia na drodrolagi e dau laurai ni oti na tau ni uca,� e kaya o Tabua.\nE kuria na turaga ni Naloto oqo ni sa laurai ni luvuci tu na Viti Kabani ka luvuci ena Joritani.\n�Sa kilai vakavinaka tu na Joritani ena vakatakilakila levu ni ra a dabe kina na noda qase ena nodra a tagicaka ena nodra nanumi Saioni ka ra lagata na kena sere,� e kaya o Tabua.\n�Ia esa dodonu me da na vakavinavinaka tiko vua na Kalou ni ra sa cakacakataka oti kece tu mai na noda qase era sa liu na veika kece ni bera ni qai mai vakamatanataki e muri me donuya na gauna taudonu e na vakatauca kina na nona lewa,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni dua na tiki ni parofisai e koto oqo era e kaya,\nNoqu ruve vula lutu mai lagi\nNoda yavutu me mai tabaki\nSai koya oqori na yaca lomani\nNa Turaga kece mera saini yani\nRa lewena tu na Viti Kabani\nNoda sevi levu sa na qai dolavi\n�Esa tukuni tale tiko e dua na ruve vula ena lutu mai lagi me mai tabaki na noda yavutu ka sereki tiko ni sai koya oqori na yaca lomani,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni ruve vula e matata vinaka tu na kena i tukutuku ena vakasama vakayalo ia ni sa sereki tale tikoga na kena tabaki na noda yavutu oya na noda dra saraga na veiyavusa ena kena vakamatatatataki ena nomu na veisemati kina nomu qele kei na nomu qoliqoli me donu vinaka ka me kakua ni cala.\n�E gadrevi kina na nodra na vakadinadinataki ira na veituraga kei na marama bale dina ni noda vanua ka tarava na nodra na saini ena kena leweni na Viti Kabani,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni oti na saini oya esa na tarava na dolavi ni sevi i lavo ka waraki tiko mai ena dua na gauna balavu,� e kaya o Tabua.\n�Na parofisai e koto e cake esa dusia sara tu ga ni veika e tukuni tiko ena vakaliuci ga mai lagi na kena lewa ka sega ni lewa ni dua na tamata tabu yani ni bera ni qai matanataki e vuravura vei ira era sa lumuti oti tu me ra na veiliutaki tiko ena veika dodonu ka savasava e gadrevi tikoga mai lagi,� e kaya o Tabua.\nE dua tale na tiki ni parofisai e koto oqo era e kaya,\nLawa kei Viti esa na tabaki\nRa cauravou me ra vakawati\nVata kei ira na noda vulagi\nRawa kina noda veicurumaki\nTubu noda kawa ena veilomani\n�E na dua na gauna ena tabaki kina e dua na lawa ena noda vanua ena kena gadrevi tiko na noda duavata ena veilomani oya ena kena gadrevi na vakawati veicurumaki kei ira na vulagi,� e kaya o Tabua.\nEsa laveti toka e cake ni i naki ni lawa oya me da na veilomani kina na kawa tamata e Viti ka me kakua na veiwasei, ia ena qai tukuna o gauna nai tukutuku ni parofisai e cake.\n�E dina ni sa yaco tiko eso na vakadinadina ni itukutuku e cake ia na kena vakalawataki me rawa ni vakatokai me lawa kei Viti ena qai tukuna ga mai na gauna,� e kaya o Tabua.


Gumatua ena iVakadinadina me Baleti Jisu\nE sega ni rawa ni da vakalaiva me veilecayaki ka vereverea na noda ivakadinadina me baleta na iVakabula.\nNa bula tawamudu na isolisoli cecere duadua ni Kalou ka soli vei ira era “muria na ivunau ni [Kalou] ka vosota me yacova na ivakataotioti.”1 Ena yasana tale kadua na bula tawamudu kei na Tamada Vakalomalagi ena bureitaki vei ira era “sa sega ni gumatua ena ivakadinadina me baleti Jisu.”2 E vica na itatao ki na noda yaloqaqa e rawa ni tarova na noda rawata na noda sasaga ki na bula tawamudu.3 E rawa ni vereverea toka na itatao; meu vakaraitaka mada.\nEna vica vata na yabaki sa oti a tara o tamaqu e dua na vale lailai ena dua na tiki ni lomanibai ni susu manumanu a susugi cake kina. E vakasakiti na irairai ni vanua. Ni sa tara cake na lalaga ni vale, au a gade yani. Au kurabui niu raica ni latia sara tu ga na matada ni da rai yani mai katubaleka e dua na duru ni livaliva ka sega soti ni yawa mai vale. Vei au, sa dua na vakasugusugu levu ki na dua na irairai vakasakiti.\nAu kaya, “Ta, na cava o vakadonuya kina me ra biuta na duru ni livaliva e matamu ni o rai mai katubaleka?”\nA kaya mai o tamaqu, na turaga dau cakacaka ka yalodei, ena yaloluluvu, “Quentin, na duru ni livaliva oqori na ka totoka duadua vei au ena lomanibai taucoko oqo!” Qai tokona na nona ile. “Niu raica na duru oya, au kila, sa sega ni vaka na noqu a tubu cake eke, sa na sega tale niu cola wai ni vakasaqa, me sava na liga, se wai ni sisili ena konteina mai na toyevu ki vale. Au sa na sega ni waqa kadrala se cina waiwai meu wilivola ena bogi. Au via raica na duru ni livaliva oya e lomadonu ni da rai mai katubaleka.”\nE duatani na ivakarau ni nona raica o tamaqu na duru ni livaliva oya mai vei au. Vua na duru oya e ivakatakilakila ni dua na bula vinaka cake, ia vei au sa itatarabe ki na dua na irairai vakasakiti. E bibi cake vei tamaqu na livaliva, rarama, kei na savasava mai na irairai totoka. Au kila ena gauna oya ni gauna vata e itatao kina vei au na duru, sa vakaibalebale sara vakalevu vakacakacaka, kei na ivakatakarakara vei tamaqu.\nNa itatarabe e “dua na ka e vakasugusugu ki na vakabauta se kilaka” se “dua na ka e vakalatilati ki na toso.”4 Me da tarabe vakayalo sai koya “me da tarabe ki na ivalavala ca se lakosese.”5 Na itatarabe e rawa ni dua ga na ka ka vagolei keda tani ma na noda rawata na noda sasaga dodonu.\nE sega ni rawa ni da laiva me veilecayaki ka vereverea na noda vakadinadinataki rau na Tamada kei na Luvena ena vuku ni itatarabe. E sega ni rawa ni da coko ena dai oya. Me savasavavuka ka rawarawa tikoga na noda vakadinadinataki Rau me vaka na rawarawa ni nona taqomaka o tamaqu na duru ni livaliva oya ena vanua ni susu manumanu a tubucake kina.\nNa cava eso na itatarabe dau vakavuna noda veilecayaki ka vereverea kina noda ivakadinadina savasavavuka ka rawarawa baleta na Tamada kei na Luvena ka dau vuna noda sega ni yaloqaqa ena ivakadinadina oqori?\nDua na iTatarabe na Vakasama Vakatamata\nEda vinakata na kilaka ena kena veimataqali kecega ka vakabauta ni “sa lagilagi ni Kalou na vuku.”6 Ia eda kila talega ni nona cakacaka taleitaki na vunica me liutaki ira tani na tamata mai vua na Kalou ka vakavuna nodra tarabe ena nona vakabibitaka na vakasama vakatamata mai vua na iVakabula kei na Nona ivakavuvuli.\nE ivakadinadina tudei kei Jisu Karisito na iApositolo o Paula baleta e dua na cakacaka mana veisautaka na bula a sotava vua na iVakabula.7 Na itovo ni bula nei Paula a vakarautaki koya me veikilai kei ira na veimataqali tamata. Dau taleitaka o koya na “rawarawa kei na dodonu” ni nodra bula na kai Cesalonaika kei na nodra “yalomalua dauloloma” na kai Filipai.8 A raica taumada ni dredre cake na veitaratara kei ira na kai Kirisi vuku ka bula vutuniyau. Mai Aceni ena Delana ko Masi, a tovolea e dua na sasaga vakavuku qai sega ni ciqomi. Vei ira mai Korinica, a gadreva me vakavulica ga “na ivakavuvuli ni nona vakamatei ena kauveilatai na Karisito.”9 Me vakayagataki na nona vosa sara ga o Paula na iApositolo:\n“Ia na noqu vosa niu sa vunau, sa sega ni ia ena vosa vakaveitemaki ni vuku vakatamata, sa ia ga ena kena vakadinadinataki ni Yalo Tabu, kei na kaukauwa mana:\n“Me kakua kina ni tu na nomudou vakabauta ena nodra vuku na tamata, ena kaukauwa ga ni Kalou.”10\nEso na italanoa vakasakiti duadua vakaivolanikalou ni iVakabula kei na Nona veiqaravi era tu ena 1 Korinica. Dua na wase—15—sa kilai e vuravura taucoko mai na vakatasuasua nei George Frideric Handel na Messiah.11 e qaqana na ivakavuvulli matata me baleta na iVakabula. Ena ikatolu ni tikina ena Messiah, tarava sara ga na “Hallelujah Chorus,” e levu na ivolanikalou e vakayagataki kina era tauri mai na 1 Korinica 15. Ena vica na veitikina oqori, e vakamacalataka kina vakavinaka sara o Paula eso na ka sa cakava rawa na iVakabula:\n“[Ni] sa qai tu cake tale mai na mate na Karisito, … me kedra isevu era sa moce tu.\n“… Ni sa qai vu ni mate na tamata, sa qai vu ni tucake tale mai na mate na tamata talega.\n“Ni sa qai mate kecega ena vukui Atama, ena vakabulai kece talega ena vukui Karisito. …\n“Ko iko mate sa evei na nomu batigaga? Ko iko bulubulu, sa evei na nomu gumatua? …\n“Ia me da vakavinavinaka vua na Kalou, [o koya] sa solia vei keda me da gumatua sara ena vuku ni noda Turaga ko Jisu Karisito.”12\nEda kila ni dua na vuna e yaco kina na Vukitani ni sa vakalevulevui cake na vakasama vakatamata mai na nona ivakavuvuli taumada ka bibi na Karisito. Ena rawarawa ni nona itukutuku na iVakabula, sa veisautaki se yali kina eso na dina matata ka vakamareqeti. Sa yaco, ni sa taura na vakabauta Vakarisito eso na ivalavala ni vakasama Vakirisi me vakaduavatataka nodra vakabauta kei na ivakarau ni bula ena gauna oya. A vola na daunitukutuku makawa o Will Durant: “A sega ni vakarusa na vakabauta tale eso na vakabauta Vakarisito; a taura. Ni sa mate yani na itovo Vakirisi, ia na bula tale mai vei ira era a moica eso na tikina.”13 Ena gauna makawa, vakakina ena noda gauna oqo, eso na tamata era biliraka na kosipeli i Jisu Karisito baleta, ena nodra rai, e sega soti kina na veivakasama cecere ka dredre.\nEna itekivu ni Veivakalesui mai, e vuqa era kaya ni ra muria lako na ivakavuvuli ni iVakabula. E levu na veimatanitu era raici ira ni ra matanitu Vakarisito. Ia ena gauna sara mada ga oqori sa parofisaitaki tu ni na dredre vakalevu cake na noda gauna oqo.\nO Heber C. Kimball e dua vei ira naTinikarua na iApositolo taumada ni itabagauna oqo ka iMatai ni Daunivakasala vei Peresitedi Brigham Young. A veivakasalataki o koya: “Sa roro mai na gauna ena …dredre ni da tukuna na matana e dua na Yalododonu mai na matana e dua na kedra meca na tamata ni Kalou. Oqori na gauna eda na qai raica kina na vulo cecere, ni gauna oqo ena yaco kina na veitauvuloni, ka na levu era na lutu.” Qai tinia ni lako tiko mai e dua na VEIVAKATOVOLEI.”14\nEna noda gauna, sa lailai sobu sara vakalevu na veivakayarayarataki ni vakabauta Vakarisito ena vuqa na veivanua, okati kina o Amerika. Ni sa sega na vakabauta vakalotu, sa na sega talega na yalo e vakila ni na laki tu ena mata ni Kalou ena dua na gauna. Ni sa vaqori, sa na dredre na kena tauyavutaki na yavunibula vinaka raraba. Na ivakavuvuli e dau rokovi raraba e vakavuqa ni ra sa na veisaqasaqa.\nE kalouca kina, ni dau yaco talega oqo vei ira eso na lewe ni Lotu era dau butusevata nodra sala ka vakayarayarataki ena veika e yaco tiko—ka vakavuqa ni sega ni dau dodonu e vuqa vei ira.\nSalavata kei na parofisai nei Heber C. Kimball, a kaya o Elder Neal A. Maxwell ena 1982: “E vuqa na tauvulo ena yaco baleta na levu ni ivalavala sega ni dodonu ka sega ni veivutunitaki. E vica era na viritaka koso na itawelu ka sega ni vosota ki na ivakataotioti. E vica era na rawai mai na malumalumu eso. E vakakina, ni so era na vakacudrui, ni sa rauta na veitabagauna yadua na kena itatarabe!”15\nE Dua Tale na iTatarabe na Kena Sega ni Laurai na iValavala Ca ena kena iTuvaki Dina\nDua na ka e duatani kina noda gauna ka vakatubu lomaleqa oya ni levu na tamata era cakava na ivalavala ca ia era sega ni via wilika ni ivalavala ca. Era sega ni lomabibi se lomasoli me ra vakadinadinataka ni cala na nodra ivalavala. Eso mada ga era vakabauta na Tamana kei na Luvena era dau nanuma cala ni sega ni dodonu me lavaka na Tamada Vakalomalagi dauloloma e dua na isau ni ivalavala e saqati kina Nona ivakaro.\nOqo na vakabauta nei Korianitoni, na luvei Alama Lailai ena iVola i Momani. A cakava na ivalavala tawasavasava ka vakasalataki mai vei Alama. Eda kalougata ni a vola o Alama, o koya a sa sotava “na qara butobuto sara [kei na] …rarama lagilagi,”16 na idusidusi a solia. Ena ika 39 ni wase ni Alama, eda wilika kina nona vakasalataka na luvena ena iwalewale ni veivutuni ka vakamacalataka na nona lako mai na Karisito me kauta tani na ivalavala ca. A vakamatatataka vei Korianitoni na kena gadrevi na veivutuni baleta “ni sa sega na ka tawasavasava sa tiko [ena matanitu ni Kalou].”17\nEra tu ena Alama 42 eso na ivunau vakasakiti sara ni Veisorovaki ena ivolanikalou taucoko. A vukei Korianitoni o Alama me kila ni sega ni “sega ni kilikili me ra totogitaki na tamata ivalavala ca me ra rarawa ka tawamudu.”18 Ia e dusia ni tekivu sara mai vei Atama, sa vakarautaka e dua na Kalou dauloloma e dua “na gauna ni veivutuni” baleta ni sega na veivutuni, “sa tawayaga talega na sala ni veivakabulai sa navuci oti tu.”19 Sa tukuna talega o Alama ni ituvatuva ni Kalou e dua na “[ituvatuva] me rawati kina na bula.”20\nEra veidusimaki vakavinaka duadua na ivakavuvuli nei Alama: “ Ia raica, na lewa dodonu ena kitaka kece sara na ka sa gadreva, kei na loloma cecere ena kaya ni sa nona ko ira sa taukena tu ko koya; ia oqo, sa sega ni dua tale, ko ira ga sa veivutuni vakaidina era na vakabulai.”21 Ni laurai ena kena rarama dina, rau sa rui ka bibi sara vakalevu na veivakalougatataki lagilagi ni veivutuni kei na talairawarawa ki na nona ivakavuvuli na iVakabula. E sega ni ca me da matata, me vakataki Alama vei Korianitoni, baleta na isau ni digidigi ivalavala ca kei na sega ni veivutuni. Sa dau tukuni wasoma, “Ena dua na gauna walega qo se e muri eda na dabe na tamata kece me da sotava na isau ni noda digidigi.”22\nNa veivakalougatataki vakasakiti vakaselesitieli ni nona Veisorovaki na iVakabula sai koya ena veivutuni, sa na bokoci laivi na ivalavala ca. Ni sa veivutuni o Korianitoni, qai tinia o Alama, “Me kakua tale ni vakaleqa tiko na lomamu na veika oqo, ia mo kauwaitaka ga na nomu ivalavala ca ka veivutunitaka sara.”23\nNomu Raibaleta na Maka e Dua na iTatarabe\nNa parofita o Jekope e raici ira na Jiu makawa me ra “tamata domodomoqa” ka dau beca na ivakavuvuli dina, “vakamatei ira na parofita, ka ra vinakata na veika era sega ni kila. Ia ena nodra mataboko ka sega ni raica na ka dina era na lutu kina.”24\nE levu tu na ivakaraitaki ni raibaleta na maka,25 e dua ka kilalevu ena noda gauna na vakabibitaka cake. Na vakabibitaka cake na kosipeli sai koya na nona vakalevulevuya cake e dua na tamata e dua na ivakavuvuli ni kosipeli mai na dua tale erau tautauvata ga na kena bibi ka rai ena dua na rai e sivia cake se veisaqasaqa ki na nodra ivakavuvuli na iliuliu ni Lotu. E dua na kena ivakaraitaki ni dua e vunautaka me vakaikuri, veisau, se vakabibitaka cake e dua na tiki ni Vosa ni Vuku. E dua tale na vakavakarau isau levu ki na ivakataotioti. Ena ivakaraitaki ruarua oqo, era vakayaloqaqataki kina na so me ra ciqoma na ivakadewa ni tamata yadua. “Kevaka eda vukica e dua na lawa ni bula se dua tale na ivakavuvuli ki na dua tale na nanamaki vakalotu, eda sa raibaleta tiko na maka.”26\nNi vosa tiko me baleta na ivakavuvuli bibi, a tukuna na Turaga, “Ia ko koya sa vakuria se kauta tani e dua na tikina mai na noqu ivakavuvuli, sa sega ni lewe ni noqu lotu, ia sa noqu meca ga.”27 Ni da vakalevulevuya e dua na ivakavuvuli ena dua na ivakarau ka na vakalailaitaka na noda dinata na ivakavuvuli tale eso ka tautauvata na kedra bibi se vakabauta e dua na ka e veisaqasaqa se sivia na nodra ivakavuvuli na iliuliu ni Lotu, eda sa raibaleta tiko na maka.\nKena ikuri, eso na lewennilotu era vakalevulevuya cake eso na vunika, e vuqa vei ira e vinaka, ki na dua na itutu cecere cake mai na ivakavuvuli taumada ni kosipeli. Era vakaisosomitaka na nodra dina kina vunika me imatai ni nodra itavi ka vakalailaitaka na nodra yalodina vua na iVakabula kei na Nona ivakavuvuli me ikarua ni ka. Kevaka eda vakalevulevuya e dua na ka me levu cake mai na noda dina vua na iVakabula, kevaka eda raici Koya ena noda ivalavala me dua walega na qasenivuli ka sega ni Luvena vakalou na Kalou, eda sa raibaleta tiko na maka. O Jisu Karisito na maka!\nNa ika 76 ni wase ni Vunau kei na Veiyalayalati e vakamatatataka ni noda “gumatua ena ivakadinadina baleti Jisu”28 sai koya na veivakatovolei rawarawa yaga sara vei ira era na rawata na veivakalougatataki ni matanitu selesitieli kei ira ena matanitu teresitieli lailai sobu. Me da gumatua eda na gadreva me da vakanamata ena kaukauwa nei Jisu Karisito kei na Nona isoro ni veivakaduavatataki me da rawati mate kina ka, ena veivutuni, me vakasavasavataki keda mai na valavala ca ka muria na ivakavuvuli i Karisito.29 Eda gadreva talega na rarama kei na kilaka me baleta na nona bula kei na ivakavuvuli na iVakabula me tuberi keda ena salatu ni veiyalayalati okati kina na veicakacaka vakalotu tabu ni valetabu. Me da tudei vei Karisito, kana magiiti ena Nona vosa, ka vosota me yacova na ivakataotioti.30\nKevaka me da gumatua ena noda ivakadinadina baleti Jisu, sa dodonu me da levea na itatarabe ka na vakataotaka ka tarova na nodra toso e vuqa na turaga kei na marama dokai. Me da vakatulewa me da na dauveiqaravi tikoga ena Vukuna. Ni da vakasaqara na kilaka, eda gadreva me da levea na vakasama vakatamata ka na vakalailaitaka na noda yalodina vua na iVakabula. Me da raica na ivalavala ca ena kena irairai dina ka ciqoma Nona Veisorovaki na iVakabula ena veivutuni. Eda gadreva me da levea na raibaleta na maka ka vakanamata vei Jisu Karisito, noda iVakabula ka Dauveivueti, ka muria Nona ivakavuvuli.\nE raica ko tamaqu na duru me idewadewa ni kena vakarautaki na livaliva, rarama, kei na wai me baleta na vakasaqa kei na savasava. E dua na ikalawa ena kena vakavinakataki cake nona bula.\nE dua na dauvolavola e vakatura ni itatarabe e rawa ni caka me “ikakalawa ki na ivakarau ni bula vakaturaga cake kei Lomalagi.”31\nVei keda, na noda gumatua ena noda ivakadinadina baleti Jisu sa ikakalawa ki na noda vakadonui ena nona loloma soli wale na iVakabula kei na matanitu selesitieli. Sai Jisu Karisito duadua ga na yaca ena rukui lomalagi eda rawa ni vakabulai kina.32 Au wasea na noqu ivakadinadina dei baleta ruarua, na Nona vakalou kei na Nona itavi vakalou ena ituvatuva nei Tamana. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nVunau kei na Veiyalayalati 14:7; raica talega na Joni 17:3.\nVunau kei na Veiyalayalati 76:79.\nRaica na Tudei ena Vakabauta: Dua na iDusidusi Vakosipeli (2004), 52–53.\nVunau kei na Veiyalayalati 93:36.\nRaica na Cakacaka 9:1–9; 26:13–18.\nRaica na Frederic W. Farrar, The Life and Work of St. Paul (1898), 319.\nRaica na Farrar, The Life and Work of St. Paul (1898), 319.\n1 Korinica 2:4–5.\nRaica na George Frideric Handel, Messiah, ed. T. Tertius Noble (1912).\n1 Korinica 15:20–22, 55, 57.\nWill Durrant, The Story of Civilisation Vol. 3, Caesar and Christ (1944), 595.\nHeber C. Kimball, ena Orson F. Whitney, Life of Heber C. Kimball (1945), 446.\nNeal A. Maxwell, “Be of Good Cheer,” Ensign, Nove. 1982, 68.\nAlma 42:1. Ena ivunau ni YDE, sa vakarautaki tu na ka me baleti ira kece na kawatamata okati kina o ira era sega ni rogoca baleti Karisio ena bula oqo, gonelalai era mate ni se bera ni ra yacova na yabaki ni yalomatua, kei ira era sega ni kilaka (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 29:46–50; 137:7–10).\nAlama 42:24. Me kilai tiko na isosomi ni nauni baleta na justice sai koya na his (tagane) kei na isosomi ni nauni baleta na mercy sai koya na her (yalewa).\nRobert Louis Stevenson, in Carla Carlisle, “A Banquet of Consequences,” Country Life Magazine, July 6, 2016, 48. E vakavinavinakataki Robert Louis Stevenson o Mrs. Carlisle baleta na vosacavuti. Eso era vakavinavinkataki ira tale eso.\nAu vakabibitaka e van a tikina ka rawa ni vakavuna na mataboko vakaivolatabu kei na tarabe ka vakamacalataka o Jekope: vakaisosomitaka na vakasama vakatamata me dina vakosipeli, vakabibitaka cake eso na ivakavuvuli ni kosipeli, so na ivalavala qaqa mai na solibula lalai ni veisiga, kei na laveti cake ni lawa mai na ivunau. (raica “Looking beyond the Mark,” Liahona, Maji. 2003, 21–24).\nQuentin L. Cook, “Looking beyond the Mark,” Liahona, Maji 2003, 21–24.\nVunau kei na Veiyalayalati 10:68.\nRaica na 2 Nifai 31:17–21.\nRaica na 2 Nifai 31:20–21.\nHenry Ward Beecher, ena Tryon Edwards, A Dictionary of Thoughts (1891), 586.\nRaica na 2 Nifai 31:21; Mosaia 3:17.


O Taniela kei na Qara ni Laione | iTalanoa Vakaivolatabu\nOILEI! E vaka me leqataki vakalevu na bula i Taniela. Ia, era sega ni vakamavoataki koya na laione! O kila na vuna? O cei a biuti Taniela ina qara ni laione? Meda raica mada.\nE tui tiko kei Papiloni ena gauna oqo o Taraiase. E taleitaki Taniela vakalevu ni turaga vuku qai dau veikauaitaki. E digitaki koya sara ga o Taraiase me iliuliu levu ni nona matanitu. E vakavuna mera vuvutaki Taniela kina e so tale era vakaitutu ena matanitu. Ra qai nakita e dua na ka ca me baleti koya.\nEra lai kaya vei Taraiase: ‘Keimami sa lomavata kemuni na tui mo ni bulia e dua na lawa, me kua ni dua na tamata e masu vua na nona kalou me oti mada e 30 na siga. Ia mera masu ga vei kemuni. Ke dua e talaidredre, me qai biu ina qara ni laione.’ E sega ni kila o Taraiase se cava era vinakata kina me buli na lawa oya. Ia e nanuma o koya ni vinaka nodra vakatutu, mani vola sara e dua na kena lawa. Ia na lawa oqo sa na sega ni veisau rawa.\nNi sa kila o Taniela na veika e baleta tiko na lawa, e lesu ina nona vale me lai masu, vaka ga a dau cakava e liu. Era kila na tamata ca ni na sega ni muduka o Taniela na nona dau masu vei Jiova. Ia era marau baleta nira nanuma ni sa na mana na nodra inaki ca.\nE rarawataka vakalevu o Taraiase ni sa qai kila na vuna era vakatura kina na lawa o ira na ilawalawa oqo. Ia sa sega ni rawa ni veisautaka, mani vakarota kina me biu o Taniela ina qara ni laione. Ia e vosa vei Taniela na tui qai kaya: ‘Au vakanuinui vua na Kalou o qarava tiko me vakabulai iko.’\nE rarawa sara vakalevu o Taraiase qai sega ni moce rawa ena bogi oya. Ni qai mataka mai, sa cici yani ina qara ni laione. O rawa sara ga ni raici koya ni sa kacivi Taniela tiko. E kaya: ‘I Taniela na tamata ni Kalou bula! E a vakabulai iko li na nomu Kalou mai vei ira na laione?’\nE sauma yani o Taniela: ‘A tala mai na Kalou na nona agilosi qai sogota na gusudra na laione.’\nE marautaka vakalevu na tui qai vakarota me kau tani mai na qara ni laione o Taniela. Mera qai biu yani kina o ira na tamata ca era a bukiveretaki Taniela. Ni se bera mada ga nira tau vinaka yani i ra sa kati ira na laione, qai musuka na suidra taucoko.\nSa qai vola o Tui Taraiase vei ira na lewe ni nona matanitu: ‘Au sa vakarota mo ni rokova kece na Kalou i Taniela. E dau cakamana levu. A vakabulai Taniela mai vei ira na laione.’\nTaniela Yaca ena iVolatabu\nNa cava e biu kina ena qara ni laione o Taniela? Tabaka na yaca ena iVolatabu qai vulica e levu tale na ka me baleti Taniela.\niMeli iMeli Taniela ena Qara ni Laione


E cauraka na TD Ameritrade Blockchain ni Bitcoin - Blockchain News\nEpereli 25, 2018 veiqaravi\nAmeritrade ni TD tea e dua na kuila ni ASCII – o ya na, vakatikori tu oqori e dua na itukutuku ni volivolitaki – ena Bitcoin ’ s blockchain itekivu ni vula oqo.\nNa broker ena initaneti kacivaki ni sa tala mai 68 Vakayagataki na ilavo ni Bitcoin me ra bulia e dua na kuila ni livaliva kei na kena itawake na blockchain ni Bitcoin.\nEna vuku ni ituvaki ni na blockchain, sa gauna oqo ni maroroi me sega ni mudu na kuila oqo ena cryptocurrency na ’ vakaivolataki ni % s.\n“Eda lomana kune na sala vovou me ra vakayagataka kina na tekinolaji idromudromu. Me keirau tovolea me keirau kune lasa vakalailai ka tea na noda kuila. Io – Matai, Eda sa davo koto ena,” e kaya na broker.\n“Eda ’ vaqo dokai me da tiki ni sa. Ka sega ni mudu,” Vola na broker.\nE na Bitcoin e dua na cakacaka ni vuku ni Amerika ?\nNa gauna ni raica fr....\nVou vakadidike pepa s....\nSa oti na duru:A qai bans vakayagataki ni cryptocurrencies\nTarava na duru:Na veiqaqa ni Arizona vale ni mata ka rawa me saumi na ivakacavacava ena cryptocurrency\nMe 7, 2018 ena 4:13 NI PM\nMe 29, 2018 ena 9:14 NI PM


Same 12 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nTucake o Jiova me cakava e dua na ka\nSavasava na vosa ni Kalou (6)\nVei koya na dairekita ena Seminica.* Na sere i Tevita. 12 I Jiova, ni vakabulai au ni sa oti na tamata yalodina,Sa yali o ira na vakabauta mai na kedra maliwa na tamata. 2 Era veilasutaki tiko ga,Era veicavilaki ena tebenigusudra* ra qai vosa ena lomadra* dau veivakaisini.+ 3 O Jiova ena vakarusa na tebenigusu kece e dau veicavilaki,Kei na yame e tukutukuni koya vakalevu,+ 4 O ira era kaya: “Keimami na qaqa ena yame i keimami. Keimami vakayagataka na tebenigusu i keimami ena sala ga keimami vinakata,O cei ena neimami turaga?”+ 5 “Nira sa vakacacani na vakaloloma,Nira vutugu na dravudravua,+Au na tucake mai meu cakava e dua na ka,” e kaya o Jiova. “Au na vakabulai ira mai vei ira na dauveibeci.” 6 E savasava na vosa i Jiova,+E vaka na siliva e samaki ena lovo,* qai vakasavasavataki vakavitu. 7 Kemuni Jiova, oni na yadravi ira,+Oni na taqomaki ira yadudua mai na itabatamata qo me tawamudu. 8 Era lako voli na daucaka ca ena yasana keceNira bukana na ca na luve ni tamata.+\n^ Ipe., “ena vosa ni mari.”\n^ Ipe., “qai rua tu na lomadra.”\n^ Se rawa ni, “ena matadravu qele e dau vakawaicalataki kina na kaukamea.”


Isikeli 32 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nSere ni lolosi baleti Fero kei Ijipita (1-16)\nBulu o Ijipita kei ira na sega ni cili (17-32)\n32 Ena ika12 ni yabaki, ena ika12 ni vula ena imatai ni siga ni vula, e vosa tale vei au o Jiova, e kaya: 2 “O iko na luve ni tamata, mo lagata e dua na sere ni lolosi me baleti Fero na tui Ijipita, mo kaya vua,‘O vaka na luvenilaione kaukaua ni veimatanitu,Ia o sa vagalui. O vaka na manumanu levu ni wasawasa,+ o veitosoyaki vakaukaua ena nomu veiuciwai,O vakavuvuya na wai ena yavamu, o vakaduka na* veiuciwai.’ 3 Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na viritaka vei iko na noqu lawa niu vakayagataka e dua na ilala levu mai na veimatanitu,Era na yavi iko ena noqu lawa. 4 Au na biuti iko ena vanua,Au na biuti iko ena vanua lala. Au na vakavuna mera rovi iko na manumanuvuka kece ni lomalagi,Au na vakamamautaka na manumanu kila ni vuravura taucoko ena lewemu.+ 5 Au na biuta na lewemu ena veiulunivanua,Au na vakasinaita na veibuca ena vo ni yagomu.+ 6 Au na luvuca na vanua ena nomu dra e drodro vakayauyau me yacova na veiulunivanua,Ena sinai kina na veiuciwai.’* 7 ‘Ni o sa mate au na ubia na lomalagi, au na vakabutobutotaka na kedra kalokalo. Au na vakaruguta na matanisiga ena o,Ena sega ni cila na vula.+ 8 Au na vakabutobutotaka na vunirarama kece ni lomalagi ena vukumu,Au na vakabutobutotaka na nomu vanua,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova. 9 ‘Au na vakararawataka na lomadra e levu na lewe ni veivanua niu tuberi ira na nomu kaivesu ina veimatanitu,Ina veivanua o sega ni kila.+ 10 Au na vakidroataka e levu na lewe ni veivanua,Era na domobulataki iko na nodra tui niu wiricaka e matadra na noqu iseleiwau. Era na ninini tiko ga nira leqataka yadua de ra mate,Ena siga o bale kina.’ 11 Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Ena lauti iko na iseleiwau nei tui Papiloni.+ 12 Au na vakabalea na nomu ilala levu ena nodra iseleiwau na tamata qaqa,Era tamata voravora kece ni veimatanitu.+ Era na vakamalumalumutaka na viavialevu nei Ijipita, ena vakarusai na nona ilala levu.+ 13 Au na vakarusa na nona manumanu kece ena nona bati ni wai levu,+Ena sega ni dua na yava ni tamata se yava ni manumanu me vakavuvuya tale.’+ 14 ‘Ena gauna oya au na vakamakaretaka na medra wai,Au na vakadrodroya na nodra uciwai me vaka na waiwai,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova. 15 ‘Niu vakalalai Ijipita, na vanua e kau tani na ka kece e tu kina,+Au vakarusa kece na lewena,Era na qai kila ni o yau o Jiova.+ 16 Qo na sere ni lolosi era na lagata dina na tamata,Era na lagata na goneyalewa ni veimatanitu. Era na lagata vei Ijipita kei ira kece na nona ilala levu,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.” 17 Ia ena ika12 ni yabaki ena ika15 ni siga ni vula, e qai vosa vei au o Jiova, e kaya: 18 “O iko na luve ni tamata, mo osivaki ira na ilala levu nei Ijipita, mo kauti koya sobu e ruku ni qele, o koya, o ira kece na goneyalewa ni veimatanitu qaqa, kei ira na lako sobu ina qara.* 19 “‘O uasivi cei ena kemu totoka? Mo lako sobu, mo davo vata kei ira na sega ni cili!’ 20 “‘Era na bale kei ira na mate ena iseleiwau.+ Sa soli o koya ina iseleiwau, moni yarataki koya yani kei ira kece na nona ilala levu. 21 “‘Era na vosa vua na tamata qaqa kei ira na vukei koya ena boto ni iBulubulu.* Era na lako sobu, era na davo me vakataki ira na sega ni cili era mate ena iseleiwau. 22 E tiko e kea o Asiria kei na nona isoqosoqo kece. E wavokiti koya na nodra ibulubulu, era bale kece ena iseleiwau.+ 23 Na nona ibulubulu e tiko ena boto ni qara,* era wavokita na nona ibulubulu na nona isoqosoqo, era mate kece ena iseleiwau nira veivakarerei ena nodra vanua na bula. 24 “‘E tiko e kea o Ilama+ kei na nona ilala levu, era wavokita na nona ibulubulu, era bale kece ena iseleiwau. Era lako sobu e ruku ni qele, era sega ni cili, era veivakarerei ena nodra vanua na bula. Era na madua kei ira na lako sobu ina qara.* 25 Era cakava e dua na nona idavodavo ena kedra maliwa na vakamatei, me nodra tale ga na nona ilala levu kece era wavokita na nona ibulubulu. Era sega kece ni cili, era mate ena iseleiwau nira veivakarerei ena nodra vanua na bula. Era na madua kei ira na lako sobu ina qara.* E biu vata kei ira na vakamatei. 26 “‘E tiko kina o Meseki kei Tupali+ kei ira kece na nodrau* ilala levu. E wavokiti koya na nodra* ibulubulu. Era sega kece ni cili, era lausua ena iseleiwau nira veivakarerei ena nodra vanua na bula. 27 Era na davo vata kei ira na tamata qaqa sega ni cili era sa bale, era lako sobu ina iBulubulu* kei na nodra iyaragi ni ivalu. Era na biuta na nodra iseleiwau ena ruku ni uludra* kei na nodra ivalavala ca ena dela ni suidra, nira vakarerea na tamata qaqa qo na nodra vanua na bula. 28 Ia o iko o na lauqaqi kei ira na sega ni cili, o na davo kei ira na mate ena iseleiwau. 29 “‘E tiko e kea o Itomi,+ o ira na nona tui kei ira kece na nona turaga, era qaqa ia era davo kei ira na mate ena iseleiwau, era na davo tale ga kei ira na sega ni cili+ kei ira na lako sobu ina qara.* 30 “‘Era tiko kina o ira na turaga kece mai na vualiku kei ira kece na kai Saitoni,+ era veivakarerei nira kaukaua, ia era lako sobu ena madua kei ira na mate. Era na davo kei ira na sega ni cili era mate ena iseleiwau, era na madua kei ira na lako sobu ina qara.* 31 “‘Ena raica kece qori o Fero, ena vakacegui koya na ka kece e yacovi ira na nona ilala levu,+ ena mate ena iseleiwau o Fero kei ira kece na nona mataivalu,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova. 32 “‘Ni vakarerei ira na tiko ena nodra vanua na bula o Fero kei ira kece na nona ilala levu, era na davo kei ira na sega ni cili, oya o ira na mate ena iseleiwau,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.”\n^ Ipe., “na nodra.”\n^ Ipe., “Na veiuciwai ena sinai ena tikimu.”\n^ Ipe., “nona.”\n^ Rairai dusi ira na tamata qaqa era bulu kei na nodra iseleiwau, e vakayacori vei ira na vakarokoroko vakaivalu.


Vakarokorokotaki o Jiova ena Tara Vale | Matanitu ni Kalou\nVakarokorokotaki o Jiova ena Tara Vale\nNa tara vale e veiyasa i vuravura e cakacaka ni Matanitu ni Kalou\n1, 2. (a) Na cava eda marautaka na dauveiqaravi i Jiova? (b) Na cava e vakamareqeta o Jiova?\nEDA dau marautaka na dauveiqaravi yalodina i Jiova noda tara na vale me vakacaucautaki kina na yacana. Kena ivakaraitaki, e gu na lomadra na Isireli mera vakaitavi ena tara ni valeniveitavaki ra qai dodoliga mera vakarautaka na kena iyaya.—Lako 35:30-35; 36:1, 4-7.\n2 E sega ni raica o Jiova me bibi duadua na iyaya e vakayagataki ena tara vale. (Maciu 23:16, 17) Na isolisoli ga e vakamareqeta oya na nodra sokalou na nona dauveiqaravi, wili kina nodra yalorawarawa kei na nodra gumatua. (Lako 35:21; Mari. 12:41-44; 1 Tim. 6:17-19) Qori e vakasakiti dina. Na vuna? Na vale e tara nikua e rawa ni rusa ni mataka, me vaka na valeniveitavaki kei na valenisoro. Sa sega ni laurai nikua ia e sega ni guilecava o Jiova na nodra lomasoli na nona dauveiqaravi yalodina kei na nodra cakacaka vakaukaua nira tokona na kena tara.—Wilika 1 Korinica 15:58; Iperiu 6:10.\n3. Na cava ena railesuvi ena wase qo?\n3 Eda cakacaka tale ga vakaukaua na dauveiqaravi i Jiova nikua meda tara na vanua ni sokalou. E vakatubuqoroqoro dina na ka eda rawata ena veidusimaki ni noda Tui o Jisu Karisito! O Jiova e vakalougatataka dina na noda sasaga. (Same 127:1) Ena wase qo, eda na railesuva eso na cakacaka sa mai vakayacori kei na sala e rokovi kina o Jiova. Eda na rogoca tale ga na nodra ivakamacala o ira na bau vakaitavi ena cakacaka qori.\n4. (a) Na cava e vinakati kina vakalevu na vanua ni sokalou? (b) Na cava era cokovata kina eso na valenivolavola ni tabana? (Raica tale ga na kato “ Tara ni Valenivolavola ni Tabana—Toso Vata kei na Veiveisau.”)\n4 Ena Wase 16, eda raica ni vakabibitaka o Jiova noda soqoni vata meda sokalou. (Iper. 10:25) Na soqoni e sega wale ga ni vakaukauataka noda vakabauta, e uqeti keda tale ga meda gugumatua ena cakacaka vakavunau. Ni toso tiko na iotioti ni veisiga, e vakatotolotaka tiko ga o Jiova na cakacaka qori. Era sa tabili gona mai ena nona isoqosoqo e veiyabaki e vica vata na drau na udolu. (Aisea 60:22) Ni toso cake na kedra iwiliwili na vakarurugi ena lewa ni Matanitu ni Kalou, sa vinakati tale ga vakalevu na valenitabaivola me tabaki kina na ivola vakaivolatabu. E vinakati tale ga vakalevu na vanua ni sokalou.\n5. Na cava e veiganiti kina na yaca ‘Kingdom Hall’? (Raica tale ga na kato “ Na Lotu New Light.”)\n5 Ena veigauna sa oti, era sa qai kila na Gonevuli ni iVolatabu ni vinakati me tiko na vanua ni nodra sokalou. E rairai tara na imatai ni vanua va qori ena 1890 e West Virginia, Merika. Ena veiyabaki ni 1930, era tara se vakavinakataka na tamata i Jiova eso na vanua ni sokalou, ia e sega ni dua na kena yaca veiganiti. Ena 1935, a sikovi Hawaii o Brother Rutherford, ni tara tiko kina e dua na vale ni soqoni kei na dua na valenivolavola ni tabana vou. Ni tarogi se cava me yaca ni vale qo, e tukuna o Brother Rutherford: “Vakacava me sa vakatokai me ‘Kingdom Hall,’ nida vunautaka tiko na Matanitu ni Kalou?” (Maciu 24:14) Na yaca veiganiti qori e sa vakatokai kina na vanua kece ni noda sokalou e veiyasa i vuravura.\nGonevuli ni iVolatabu ena mata ni valenilotu na New Light\nNA LOTU NEW LIGHT\nERA mai Gonevuli ni iVolatabu ena icavacava ni veiyabaki ni 1880, e levu na lotu Baptist e Mount Lookout, West Virginia. Ena loma ni dua na gauna, era vakayagataka vata tiko na nodra valenilotu na Baptist. Kena irairai ni lotu ga e liu yani ena vakayagataka na valenilotu. Ia ena 1890, era sa sega ni soqoni ena nodra valenilotu na Baptist na tacida ra qai tara ga e dua nodra vale ni soqoni.\nNa vale qo e rairai imatai ni vanua ni sokalou era tara na tamata i Jiova ena tabagauna qo. E vakatokai tu me lotu na New Light (Rarama Vou) ni vaka na rarama vou na ka dina era vakavulica na Gonevuli ni iVolatabu. A vakayagataki tu me yacova na veiyabaki ni 1920. Era bau vunau kina o Brother A. H. Macmillan kei na so tale era dau vunau era kilai tu mera pilgrim (se ivakatawa dauveilakoyaki nikua), qai vakayagataki tale ga me vakaraitaki kina na “Photo-Drama of Creation.”\n6, 7. E ivakadinadina levu vakacava na kena tara totolo na Vale ni Soqoni?\n6 Sa qai vinakati ga vakalevu na Vale ni Soqoni ena veiyabaki ni 1970. Era mani muria na tacida mai Merika e dua na iwalewale rawarawa me tara kina na vale e totoka qai veiganiti ena vica ga na siga. Ni muri na iwalewale qori, e tara kina ena 1983, e rauta ni 200 na Vale ni Soqoni e Merika kei Kenada. Me rawa ni caka qori, e vakaturi kina eso na komiti ni taravale ena duidui vanua. E mana dina na ituvatuva qo ni vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa ena 1986 na komiti qori. Ena 1987, sa 60 na Komiti ni Tara Vale (RBC) e Merika. * Sa vakadonui tale ga ena 1992, me veiqaravi na RBC e Argentina, Ositerelia, Varanise, Jamani, Japani, Mexico, Sauca Aferika, kei Sipeni. E dodonu meda tokoni ira na tacida era cakacaka vakaukaua tiko ena tara Vale ni Soqoni kei na Vale ni Soqoni Lelevu, ni tiki ni veiqaravi tabu na nodra cakacaka.\n7 E ivakadinadina levu ena veivanua na kena tara totolo na Vale ni Soqoni. Kena ivakaraitaki, e ulutaga levu ena dua na niusipepa mai Sipeni na “Tosoya na Ulunivanua na Vakabauta.” Ni vakamacala tiko ena tara Vale ni Soqoni ena tauni o Martos, e taroga na niusipepa: “E rawa vakacava ni kunei ena vuravura tawaveinanumi qo o ira na gole mai na veivanua [e Sipeni] mera mai cakacaka wale e Martos, me tara kina e dua na vale e vakairogorogo ena totolo ni kena tara, kena totoka, kei na kena tuvanaki vakamatau?” E saumi na taro qori ena vosa e cavuta e dua na tacida e mai cakacaka e kea: “E baleta ga ni keimami vakavulici vei Jiova.”\nTARA NI VALENIVOLAVOLA NI TABANA—TOSO VATA KEI NA VEIVEISAU\nTara e dua vei ira na imatai ni vale ni tabaivola e Brooklyn, 1927\nE TEKIVU tara na valenivolavola ni tabana ena veivanua ni sa roboti vuravura na vunautaki ni Matanitu ni Kalou. E tara na kena imatai e Peritania ena 1900, na kena ikarua e tara e Jamani ena 1903, kei na kena ikatolu e Ositerelia ena 1904. E tubu tale ga na levu ni ivola vakaivolatabu e veisoliyaki, e vinakati gona me tara eso na vanua ni tabaivola. E mani tara kina e dua na vale taba walu e Brooklyn, Niu Yoka ena 1927. Me yacova mai na 2013, sa tabaki na iVolatabu, ivola se mekesini ena 15 na vanua ni tabaivola.\nPeceli mai Papua New Guinea, a vakatabui ena 2010\nEna veiyabaki ni 1970 ina itekitekivu ni veiyabaki ni 1990, e tara eso na valenivolavola ni tabana vou ena 60 na vanua. E vakalevutaki e 30 tale na valenivolavola ni tabana. Ia ena dua na gauna tiko ga qo, era cokovata eso na valenivolavola ni tabana. Ni vakamacalataka na vuna, e tukuna na Yearbook of Jehovah’s Witnesses ni 2013: “Ni vakayagataki na iyaya vakalivaliva vovou me baleta na veitaratara kei na tabaivola, sa vakalailaitaki kina na iwiliwili ni tacida era cakacaka ena valenivolavola ni tabana lelevu. Sa ra qai toki na cakacaka ena valenivolavola ni tabana lalai ena so tale na vanua, mera veiqaravi ena dua ga na vanua veiganiti kei ira na tacidra e tu vei ira na kila, mera [qarava] na cakacaka ni veivakavulici ena iVolatabu.”\nTara Vale ena Veivanua e se Vakatorocaketaki Tiko\n8. Na ituvatuva vou cava e vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa ena 1999? Na cava na vuna?\n8 Ni voleka ni mai cava na ika20 ni senitiuri, era sa qai drodro ga mai ina isoqosoqo i Jiova e levu ena veivanua e se vakatorocaketaki tiko. Era cakava na tacida na ka era rawata me tara kina na vanua ni soqoni. Ia ena so na vanua, era vosota na tacida na veivakalialiai kei na veivakaduiduitaki ni sega ni vaka na vanua ni sokalou tale eso na itaratara ni nodra Vale ni Soqoni. Me tekivu mai na 1999, e vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa e dua na ituvatuva e vakatotolotaka na tara ni Vale ni Soqoni ena veivanua va qori. E vakayagataki na ilavo mai na vanua vutuniyau ena vanua e se vakatorocaketaki tiko me rawa nida “tautauvata” kece. (Wilika 2 Korinica 8:13-15.) Era solia tale ga nodra gauna kei na nodra iyau na tacida mai na vanua tale eso mera veivuke ena cakacaka qo.\n9. Na itavi cava a nanumi ni sa rui dredre? Ia na cava e qai rawati?\n9 A nanumi taumada ni sa rui itavi dredre. E vakaraitaka e dua na ripote ni 2001 ni vinakati e sivia ni 18,300 na Vale ni Soqoni ena 88 na vanua e se vakatorocaketaki tiko. Ia ena veitokoni ni yalo tabu i Jiova kei na Tui o Jisu Karisito, e sega ni dredre e dua na ka. (Maciu 19:26) Ena loma ni 15 na yabaki, mai na 1999 ina 2013, eda tara rawa e 26,849 na Vale ni Soqoni. * E vakalougatataka tiko ga o Jiova na cakacaka vakavunau, e vinakati kina ena 2013 e rauta ni 6,500 na Vale ni Soqoni ena veivanua va qori. Me yacova mai qo, e vinakati e veiyabaki e drau vakacaca na Vale ni Soqoni.\nE sega ni rawarawa na tara Vale ni Soqoni ena vanua e se vakatorocaketaki tiko\n10-12. E rokovi vakacava na yaca i Jiova ena tara ni Vale ni Soqoni?\n10 E rokovi vakacava na yaca i Jiova ena tara ni Vale ni Soqoni va qori? E kaya e dua na ripote mai na valenivolavola ni tabana e Zimbabwe: “Ni oti ga e dua na vula na tara ni Vale ni Soqoni, e vakaruataki na iwiliwili era tiko ena soqoni.” Ena levu na vanua, era na veimaliwai ga kei keda na ka vovou ke sa tiko e dua na vanua ni sokalou veiganiti. Ni tara oti ga, e sinai tale qai vinakati me tara tale e dua. Ia e sega ni vu ni nodra qaravi Jiova na irairai wale ga ni vale ni soqoni. E veisautaka na nodra rai na loloma dina vaKarisito era vakaraitaka o ira na tara na vale ni soqoni. Raica mada eso na kena ivakaraitaki.\n11 Idonisia. A vakaraica voli e dua na turaga na tara ni Vale ni Soqoni. Ni qai kila nira sega ni saumi, e kaya: “Sa yawa dina o kemuni! Oni sega ni saumi, ia oni dau cakacaka mai vu ni lomamuni, oni qai matamamarau. E sega tale ni dua na lotu e vakataki kemuni!”\n12 Ukraine. E dau pasi tiko e veisiga e dua na marama ena vanua e caka tiko kina na tara Vale ni Soqoni. A siqema sara nira iVakadinadina i Jiova o ira na cakacaka tiko kina, ra qai tara tiko na Vale ni Soqoni. E kaya: “Au rogoca na veika me baleti ira na iVakadinadina i Jiova vei taciqu, e dua tale ga vei ira. Niu raica tiko na tara vale, au mani nanuma meu lewena tale ga na vuvale vakayalo qo. Au raica sara ga ni vakaraitaki na loloma.” E vuli iVolatabu sara na marama qo qai papitaiso ena 2010.\n13, 14. (a) Na cava o vulica ena ka rau tukuna e dua na veiwatini ni rau raica na tara ni Vale ni Soqoni? (b) O rawa ni veivuke vakacava ena rokovi ni yaca i Jiova ena nomu vanua ni sokalou?\n13 Argentina. Erau gole e dua na veiwatini me rau lai raica na tacida e ovasia tiko ena tara Vale ni Soqoni. E kaya o tagane, “Keirau vakaraica toka na nomuni cakacaka, keirau qai . . . vakatulewataka ni keirau via vulica na veika me baleta na Kalou ena vanua qo.” E taroga, “Na cava me keirau cakava me keirau mai soqoni kina eke?” Erau mani vakadonuya me rau vuli iVolatabu, ia me ratou vuli vakavuvale. Era marautaka na tacida na kerekere ya.\n14 O rairai sega ni vakaitavi ena tara ni Vale ni Soqoni, ia e tiko na ka o rawa ni cakava me rokovi kina na yaca i Jiova. Kena ivakaraitaki, o rawa ni sureti ira na nomu vuli iVolatabu, veisikovi lesu, kei ira na lewenivanua mera tiko ena soqoni. O rawa tale ga ni veivuke ena kena samaki kei na kena maroroi na Vale ni Soqoni. Ke da tuvanaka vinaka, eda rawa ni cau ena kena qaravi na noda Vale ni Soqoni se cau ena kena tara na vanua ni sokalou va qo ena veiyasa i vuravura. (Wilika 1 Korinica 16:2.) Na cakacaka kece qo e vakacaucautaki kina na yaca i Jiova.\nEra “Yalorawarawa ni Cabori Ira” na Tamata Cakacaka\n15-17. (a) O cei era cakava vakalevu na cakacaka ni tara vale ni soqoni? (b) Na cava o vulica ena ka era tukuna na veiwatini era tara vale ni soqoni e vanua tani?\n15 Dua na iwase levu ni cakacaka ni tara vale era qarava na mataveitacini era tiko ena vanua e tara kina na Vale ni Soqoni, Vale ni Soqoni Lelevu, kei na valenivolavola ni tabana. Ia ena so na gauna, era tiko tale ga na tacida mai na veivanua tale eso e tiko vei ira na kila vakamatai. Eso vei ira qori era tuvana vinaka na veika me baleta nodra bula mera lai veivuke e vanuatani me vica vata na macawa se yabaki, ra qai toki mai na dua na vanua ina dua tale.\nTimo kei Lina Lappalainen (Raica na parakaravu 16)\n16 E sega ni ka rawarawa na tara vale e vanuatani, ia e marautaki dina. Kena ivakaraitaki o Timo kei Lina, erau tara Vale ni Soqoni, Vale ni Soqoni Lelevu, kei na valenivolavola ni tabana e Esia, Urope kei Sauca Merika. E kaya o Timo: “E veisau ena vei rua na yabaki na noqu ilesilesi ena 30 na yabaki sa oti.” E kaya o Lina, a vakawatitaki Timo ena 25 na yabaki sa oti: “Keirau veiqaravi kei Timo ena tini na duidui vanua. E taura toka na gauna kei na igu na neirau saga me keirau matau ena kakana, na draki, na vosa vou, na yalava vou ni vunau kei na veikilai vou.” * Vakacava e yaga na nodrau sasaga? E kaya o Lina: “Na sasaga qori e tini ena ka ni veivakalougatataki. Keirau vakila na loloma vaKarisito kei na veikauaitaki, keirau qai vakila tale ga nona veikaroni o Jiova. E laurai votu na vakayacori ni yalayala i Jisu vei ratou nona tisaipeli ena Marika 10:29, 30. Keirau kunea tale e drau vakacaca na taci keirau vakayalo, ganei keirau kei na tinai keirau.” E tukuna o Timo: “E kauta mai na lomavakacegu dina noda vakayagataka na noda kila ena inaki bibi duadua, oya na kena vakalevutaki na ka e taukena na Tui.”\n17 Erau vakila o Darren and Sarah, rau veivuke ena tara vale e Aferika, Esia, Merika e Loma, Urope, Sauca Merika, kei na veivanua vakaPasifika, ni levu cake na ka rau rawata mai na ka rau solia. Rau sotava eso na ituvaki dredre, ia e tukuna o Darren: “E dua na ka dokai meda cakacaka kei ira na tacida mai na veiyasa i vuravura. Na noda lomani Jiova e vaka sara ga e dua na wa e wavokiti vuravura e semati keda kece.” E kaya o Sarah: “E levu na ka au vulica vei ira na taciqu mai na dui matatamata! E uqeti au meu solia noqu vinaka kece niu raica na levu ni ka era vakuai ira kina mera qaravi Jiova.”\n18. E vakayacori tiko vakacava na parofisai ena Same 110:1-3?\n18 Ke sotavi mada ga na ituvaki dredre, a parofisaitaka o Tui Tevita nira na “yalorawarawa ni cabori ira” o ira na via vakarurugi ena Matanitu ni Kalou mera vakayacora na kena cakacaka. (Wilika Same 110:1-3.) Era vakadinata na vosa ni parofisai qori o ira na vakaitavi ena cakacaka e tokona na Matanitu ni Kalou. (1 Kor. 3:9) Na levu ni valenivolavola ni tabana, na drau vakacaca ni Vale ni Soqoni Lelevu, kei na udolu vakacaca na Vale ni Soqoni ena veiyasa i vuravura e ivakadinadina levu ni tiko na Matanitu ni Kalou qai veiliutaki dina tiko ena gauna qo. E ka dokai meda qarava na Tui o Jisu Karisito ena cakacaka e vakarokorokotaki ga kina o Jiova!\n^ para. 6 Ena 2013, era vakadonui e sivia ni le 230,000 mera cakacaka sega ni saumi ena 132 na RBC e Merika. E veiyabaki, e qarava na komiti qori na kena tara e rauta ni 75 na Vale ni Soqoni vou e Merika kei na kena vakavinakataki e rauta ni 900 tale.\n^ para. 9 E sega ni wili ena fika qo na Vale ni Soqoni era tara ena veivanua e sega ni wili ena porokaramu ni veivuke qo.\n^ para. 16 O ira na veivuke ena tara vale ni soqoni se valenivolavola ni tabana e vanuatani era vakaogai ira vakalevu ena nodra cakacaka, ia era tokona tale ga na ivavakoso ena cakacaka vakavunau ena muanimacawa se na yakavi.\nNa cava eda tara kina na vale ni soqoni kei na valenivolavola ni tabana?\nE vakarokorokotaki vakacava o Jiova ena noda tara vale ni soqoni?\nO na tokona vakacava na tara kei na kena vakavinakataki na vanua ni sokalou?\niMeli iMeli Vakarokorokotaki o Jiova ena Tara Vale


km 5/01 t. 2\nMacawa me Tekivu ena 14 Me\nMacawa me Tekivu ena 21 Me\nMacawa me Tekivu ena 28 Me\nMacawa me Tekivu ena 4 June\n5 min: Veika me kacivaki kei na kena e digitaki mai na Noda Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu.\n10 min: Cava e Nomu Lalawa Ina Veivula se Bera Mai? Me veivosakitaka e dua na qase se dauveiqaravi vakaitalatala kei na nona vuvale na nodratou lalawa ena veivula se bera mai. Me ratou veivosakitaka na nodratou na tiko ena porokaramu kece ni soqo ni tikina ni voleka ni cava na yabaki, nodratou lalawa me ratou na painia veivuke, nodratou na via lako beka vagade kei na nodratou veilasamaki tale ga. Me ratou duavata kece ni ratou sega ni na vakawalena na nodratou ituvatuva vakayalo me vaka na tiko ena soqoni ni ivavakoso, vakaitavi ena cakacaka vakavunau, kei na nodratou vuli vakavuvale, ke ratou gade sara mada ga ena dua tale na vanua. Me ratou vakadeitaka ni ratou na solia na nodratou ivolatukutuku ni cakacaka vakavunau vua na vunivola ena kena gauna dodonu, se ratou tiko se ratou lako tu. Ratou kila mai na ripote ni vunau ni dau lutu na iwiliwili ni dautukutuku ena Tiseba kece ni veiyabaki, de vakavuna na nodra dau gade tu e levu na mataveitacini. Ratou saga me ratou ripote e veivula.\n15 min: “iTuvatuva ni Kena Vakarawarawataki na Soli ni iVola—Na Rai Dodonu.”* iKuri tale ni ivakamacala me baleta na ituvatuva oqo e tiko ena ivola a volai vei ira na iLawalawa Qase ena 26 Me, kei na 15 Julai, 1999, kei na ivola a volai vei ira kece na iVavakoso e Viti, ena 1 Julai, 1999.\n15 min: Me dua na vosa ra vakaitavi tale ga na vakarorogo, me yavutaki ena ulutaga “Na Cava O Qarava Kina na Kalou?” ena Vale ni Vakatawa, 15 Tiseba, 2000, taqana 12, 13.\nSere 31 kei na masu.\n17 min: Veika e gadrevi ena ivavakoso. Vosa e dua na qase. De vinaka me railesuvi na tikina bibi mai na ivolatukutuku ni iotioti ni nona veisiko mai na ivakatawa ni tabacakacaka. So tale na ka e rawa ni veivosakitaki, na vakavakarau kei na vakaitavi ena soqoni; vuli iVolatabu vakavuvale vakawasoma (raica na Noda Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu, Kato ni Taro ni Epereli 1987 kei na Okosita 1983); vakaitavi wasoma ena cakacaka vakaitalatala, kei na so tale.\n18 min: Vosa e dua na qase me yavutaki ena ulutaga “O Cei Dina na Tamata e Rawaka?” ena Vale ni Vakatawa, 1 Noveba, 2000, taqana 18-21.\nSere 105 kei na masu.\n13 min: Veika me kacivaki. Vakadreti ira na dautukutuku mera solia na nodra ivolatukutuku ni cakacaka vakavunau ni Me. Vakadreti ira tale ena ivakamacala e tiko ena veika me kacivaki me baleta na veisau ena ituvatuva ni nodra vakaroti na vakaikere ni sa cava na nodra ikere.\n15 min: Me dua na vosa kei na veitarotarogi ena ulutaga “O Dau Walia Vakacava na Duiyaloyalo?” ena Vale ni Vakatawa, 15 Okosita, 2000, taqana 23-25.\n17 min: “Ni sa . . . Kaukauwa na Vosa ni Kalou.”* Okati kina e rua na vakatasuasua vakarautaki vinaka, me vakaraitaki kina ni lekaleka ga na ivakamacala, ia e vakabibitaki na Vosa ni Kalou ni wiliki mai kina e dua na tikina.\nSere 79 kei na masu.\n12 min: Veika me kacivaki kei na vakasavuirogorogo ena cakacaka vakavunau.\n15 min: “Tatamusuki Vakalevu.”* Ni veivosakitaki na parakaravu 4, okata kina na ivakaraitaki mai Na Vale ni Vakatawa, 15 Sepiteba, 1996, taqana 19, parakaravu 10, tukuna na ka era cakava tiko e so mera vakalevutaka kina na nodra cakacaka vakaitalatala.\n18 min: “Keimami sa Cakacakataka Vakawasoma na Neimami Yalava!”* Vosa o ivakatawa ni cakacaka. (O ira na ivavakoso e tu e so na nodra yalava e dau tarai vakavudua mera railesuva na ulutaga “E Kacivaka na Matanitu ni Kalou na iVoladraudrau,” ena Noda Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu, Epereli 1998.) Veivosakitaka na ka me caka ena ivavakoso me rawa ni tarai vinaka kina na yalava. Tukuna na vakasavuirogorogo ena 1997 Yearbook, taqana 204, kei Na Vale ni Vakatawa, 15 Feperueri, 1996, taqana 26. Vakabibitaka me dau maroroi vinaka na ivolatukutuku ni cakacaka vakavunau e veivale (house-to-house record), lesuvi ira na sega ni tiko e vale, qai veisikovi lesu ena gauna totolo.\nSere 142 kei na masu.