Era Valataka Ena Mataveilewai na iVakadinadina i Jiova na Nodra Galala ni Sokalou | Matanitu ni Kalou\nValataka na Galala ni Sokalou\nVukei ira nona imuri o Karisito mera valataka na nodra vakadonui vakalawa kei na nodra dodonu mera muria na lawa ni Kalou\n1, 2. (a) Na cava na ivakadinadina ni o lewenivanua ni Matanitu ni Kalou? (b) Na cava e vinakati kina mera valataka na tacida nodra galala ni sokalou?\nO LEWENIVANUA ni Matanitu ni Kalou ke o dua na iVakadinadina i Jiova! Na cava na kena ivakadinadina? Sega ni pasipote se dua na ivola mai na matanitu, ia na ivalavala ni nomu sokaloutaka na Kalou o Jiova. E okati ena sokalou dina na ka o vakabauta kei na ka o cakava, na nomu talairawarawa ena lawa ni Matanitu ni Kalou. Na noda sokalou e tara na basoga kece ni noda bula, wili kina na noda qarava noda vuvale kei na ka eda vakatulewataka me baleta na noda bula.\n2 Ia e levu nikua era sega ni doka na veika eda vakamareqeta, wili kina na noda lewenivanua ni Matanitu ni Kalou se na veika e vauca na matanitu qori. Era saga eso na matanitu mera tarova noda sokalou se mera vakawabokotaka. E vinakati ena so na gauna mera valataka nodra dodonu mera talairawarawa ina nona lawa na Tui vakaMesaia. E sega ni kurabuitaki qori ni a vinakati tale ga vei ira na tamata i Jiova ena gauna vakaivolatabu mera valataka na galala ni nodra sokalou.\n3. Na cava e vinakati kina mera vala na tamata ni Kalou ena gauna i Ranadi Esiteri?\n3 Kena ivakaraitaki, e vinakati mera vala na tamata ni Kalou ena gauna i Ranadi Esiteri mera bula tiko ga kina. Na vuna? A vakatura na Paraiminisita ca o Emani vua na tui Perisia o Esuerosi, mera vakamatei kece na Jiu ena nona matanitu ni “duidui na nodra lawa vei ira kece na vo ni lewe ni veivanua.” (Esit. 3:8, 9, 13) Ia e sega ni vakanadakui ira nona dauveiqaravi o Jiova. E vakalougatataka na nodrau sasaga o Esiteri kei Motekai ni rau vakamasuti tui Perisia me taqomaki ira na tamata ni Kalou.—Esit. 9:20-22.\n4. Na cava eda na dikeva ena wase qo?\n4 Eda raica ena wase sa oti nira saqati keda tale ga nikua na iliuliu vakatamata. Meda raica mada eso na sala era saga kina na veimatanitu mera tarova na noda sokalou nida dikeva e tolu na ituvaki qo: (1) na dodonu vakalawa ni noda isoqosoqo kei na noda ivalavala ni sokalou, (2) na galala meda digia na veiqaravi vakavuniwai e salavata kei na ivakavuvuli ena iVolatabu, (3) na nodra dodonu na itubutubu mera tuberi luvedra ena ivakatagedegede i Jiova. Ena basoga kece qori, eda na raica nodra yaloqaqa o ira na yalodina ina matanitu vakaMesaia mera taqomaka na nodra lewenivanua ni Matanitu ni Kalou kei na sala era vakalougatataki kina.\nValataki na Veivakadonui Vakalawa kei na Galala\n5. E yaga vakacava vei keda na lotu vaKarisito dina na veivakadonui vakalawa?\n5 E gadrevi beka na veivakadonui vakalawa ni matanitu vakatamata meda sokaloutaki Jiova kina? Sega. Ia na veivakadonui vakalawa e vakarawarawataka noda sokalou, me kua ni dua na ka e vakalatilati ena noda soqoni se soqo lelevu tale eso, na tabaki kei na vakau ni ivola vakaivolatabu e veiyasa i vuravura, kei na noda wasea vei ira na lewenivanua na itukutuku vinaka. Ena levu na vanua, eda kilai vakalawa na iVakadinadina i Jiova da qai marautaka na galala vata ga e soli vei ira na lotu tale eso era kilai vakalawa. Ia na cava e yaco nira sega ni solia na veivakadonui vakalawa eso na matanitu se ra yalana na noda galala?\n6. Na ituvaki dredre cava era sotava na tacida e Ositerelia ena itekitekivu ni veiyabaki ni 1940?\n6 Ositerelia. Ena itekitekivu ni veiyabaki ni 1940, e kaya na kovana ni Ositerelia ni vakaleqa na sasaga vakaivalu na noda vakabauta. Era vakatabui na tacida mera sota se vunau e matanalevu na tacida, sogo na valenivolavola ni tabana qai tauri vakatawadodonu na Vale ni Soqoni. E vakatabui tale ga na nodra ivola vakaivolatabu. Ia era qai vakila na vakacegu na tacida ni oti e vica vata na yabaki nodra cakacaka tu vakavuni. A vakatulewataka na Mataveilewai Levu e Ositerelia ena 14 June, 1943, me laveti na vakatatabu.\n7, 8. Vakamacalataka na nodra valataka na tacida e Rusia na galala ni sokalou ena veiyabaki sa oti.\n7 Rusia. E vica vata na yabaki nodra sega tu ni kilai vakalawa na tacida ena lewa vakominisi, ia era rejisitataki ena 1991. Ni tawase oti na matanitu makawa na Soviet Union, e vakaraitaka na Russian Federation ena 1992 ni lotu kilai vakalawa na iVakadinadina i Jiova. Ia era leqataka na tubu totolo ni keda iwiliwili eso na dauveitusaqati, vakabibi o ira na lotu Orthodox e Rusia. Era beitaki keda vakalima mai na 1995 kei na 1998 nida beca na lawa. Ia e sega ni raica na dauveibeitaki ni matanitu nira cala na tacida. Era mani kauta cake na dauveitusaqati na nodra kudru na lewenivanua ena 1998. Era qaqa e liu na tacida ia era sega ni duavata na dauveitusaqati kei na lewa ya, e rogoci tale na kisi ena Me 2001 qai veisautaki tale na lewa e tau vei ira na tacida. A caka tale na veilewai ena Okotova, sa qai vakatulewataki ena 2004 me sa volitaki na isoqosoqo vakalawa era vakayagataka na tacida e Moscow, qai vakatabui na nodra cakacaka.\n8 E tekivu e keri na veivakacacani. (Wilika 2 Timoci 3:12.) Era vakararawataki qai buturaki na tacida. E tauri vakatawadodonu na ivola vakaivolatabu, e vakadredretaki na redetaki se na tara ni vale ni sokalou. Sa na wacava na ka era vakila na tacida nira sotava na ituvaki dredre qori! Era kerekere na tacida ena Mataveilewai ni Dodonu ni Lewenivanua e Urope (European Court of Human Rights) ena 2001, ra qai solia ena Mataveilewai eso tale na itukutuku ni nodra ile ena 2004. A qai tauca na ECHR na nona vakatulewa ena 2010. E dikeva na Mataveilewai ni vakatatabu e biuta o Rusia vei ira na tacida, e laurai ga kina na veivakaduiduitaki vakalotu. E mani vakatulewataka me bokoci na lewa ni mataveilewai e ra, ni sega ni dua na ivakadinadina nira cala na tacida. E dikeva tale ga na Mataveilewai ni inaki levu ni vakatatabu ya me bokoca vakadua na nodra dodonu vakalawa na tacida. Na lewa ni Mataveilewai e rokovi kina na noda galala ni sokalou. Era sega ni muria eso na vakailesilesi e Rusia na lewa ni ECHR, ia e vakayaloqaqataki ira na tacida na nodra qaqa ena mataveilewai.\nTitos Manoussakis (Raica na parakaravu 9)\n9-11. Era valataka vakacava na tacida e Kirisi na nodra galala ni sokalou? Na cava e yaco kina?\n9 Kirisi. Ena 1983, a redetaka o Titos Manoussakis e dua na rumu e Heraklion, Kiriti, mera soqoni kina na tacida. (Iper. 10:24, 25) Ia e kauta e dua na italatala ni lotu Orthodox na nona kudru ina tabana ni ovisa. Na vuna? E sega ni taleitaka nodra vakayagataka na tacida na rumu ya mera sokalou kina ni duidui na nodra vakabauta na lotu Orthodox mai na noda vakabauta! Era mani bukana na dauveibeitaki ni matanitu me ratou veilewaitaki o Titos Manoussakis kei na tolu tale na tacida, ratou totogitaki vakailavo qai curu vula rua e valeniveivesu. Ni ratou lewenivanua ni Matanitu ni Kalou, eratou raica na tacida ni lewa e tauca na mataveilewai e beci kina na nodratou galala ni sokalou. Eratou kauta na nodratou kisi ni veilewai ena mataveilewai e ra, yaco sara ina ECHR.\n10 E ka ni kidacala vei ira na dautusaqata na sokalou dina ni tukuna na ECHR ena 1996 nira “okati na iVakadinadina i Jiova ena ‘lotu kilai’ ena lawa ni matanitu o Kirisi.” Na vakatulewa ni mataveilewai e ra, e “vakalatilati ena nodra galala ni sokalou” na tacida. E kaya na mataveilewai ni “sega ni lewa na matanitu o Kirisi e donu vakalawa se sega na vakabauta vakalotu se na sala e vakaraitaki kina qori.” E bokoci na ka era beitaki kina na tacida qai rokovi na nodra galala ni sokalou!\n11 Dua tale na kisi ni veilewai e Kassandreia sa voleka ni 12 na yabaki na kena vakayacori voli mai, e valataki kina na nodra galala ni sokalou na tacida. Sa qai kilai ena 2012 na macala ni veilewai. E veitusaqati ena kisi qo e dua na bisovi ni lotu Orthodox. E tokoni keda na Council of State, na mataveilewai cecere e Kirisi. E yavutaka na lewa e tauca ena lawa ni matanitu o Kirisi me baleta na galala ni sokalou qai bokoca na nodra dau beitaki na tacida ni sega ni kilai na nodra lotu. E tukuna na mataveilewai: “E sega ni vunitaki na nodra ivakavuvuli na iVakadinadina i Jiova, era tukuna nira lotu kilai.” Era marautaka na ivavakoso lailai e Kassandreia ni sa rawa mera sokalou ena nodra Vale ni Soqoni.\n12, 13. Era ‘vakatubuleqa vakacava ena yaca ni lawa’ na dauveitusaqati e Varanise? Na cava e qai yaco?\n12 Varanise. Era saga na dauveitusaqati mera ‘vakatubuleqa ena yaca ni lawa.’ (Wilika Same 94:20.) Kena ivakaraitaki, e dikeva na tabana ni vakacavacava ena veiyabaki ni 1990 na veika vakailavo ni Association Les Témoins de Jéhovah (ATJ), na isoqosoqo vakalawa era vakayagataka na tacida e Varanise. E qai tukuna na minisita ni ilavo na inaki dina ni vakadidike ya: “E rawa ni veilewaitaki na isoqosoqo qo se sogota na mataveilewai qai volitaka na ka kece e taukena . . . , qori ena rairai vakaleqa na cicivaki ni isoqosoqo se muduka na kena cakacaka kece ena noda vanua.” E sega ni laurai e dua na cala ena veika vakailavo, ia era lavaka na vakailesilesi ina ATJ e dua na ivakacavacava levu. Ke mana na nodra sasaga, e sa na sogo ga na valenivolavola ni tabana qai volitaki me rawa ni saumi kina na ivakacavacava levu ya. Dua dina na gauna dredre qori vei ira na tacida, ia era sega ni soro. Era kudruvaka na ka tawadodonu e caka vei ira, ra qai kauta ina ECHR ena 2005 na nodra kisi ni veilewai.\n13 A vakataulewa na Mataveilewai ena 30 June, 2011. E kaya ni tiko na galala ni sokalou, e sega gona ni dodonu me vaqaqa na matanitu na dodonu vakalawa ni dua na vakabauta vakalotu se na sala e vakaraitaki kina. Eso ga na ituvaki ena rawa ni cakava kina qori na matanitu. E tomana na mataveilewai: “Na ivakacavacava . . . e rawa sara ga ni kau laivi kina na iyau ni isoqosoqo, qai sega ni dua na ka e vo me cicivaki kina.” E tokoni keda na Mataveilewai ena lewa e tauca! Era marau na tacida ni vakasuka na matanitu o Varanise na ivakacavacava a sauma na ATJ kei na kena tubu, qai vakarota na mataveilewai me vakasukai na valenivolavola ni tabana e tauri tu vakawawa me ivakadei ni dinau.\nMeda dau nanumi ira gona na tacida ena masu, vakabibi o ira era vakaleqai tu ena vuku ni veika tawadodonu ena yaca ni lawa\n14. Na cava e rawa ni nomu itavi ena kena valataki na galala ni sokalou?\n14 Me vakataki rau o Esiteri kei Motekai, e dau valataki tale ga nikua na galala meda sokaloutaki Jiova ena sala e vakadonuya. (Esit. 4:13-16) Meda dau nanumi ira gona na tacida ena masu, vakabibi o ira era vakaleqai tu ena vuku ni veika tawadodonu ena yaca ni lawa. Na masu va qori e vukei ira na tacida nira sotava na ituvaki dredre se ra tusaqati. (Wilika Jemesa 5:16.) Vakacava e rogoca o Jiova na masu va qori? Io, e vakadinadinataki qori ena noda dau qaqa ena mataveilewai!—Iper. 13:18, 19.\nDodonu e Vauca na Veiqaravi Vakavuniwai\n15. Na cava meda vakasamataka tiko me baleta na dra?\n15 Eda raica ena Wase 11 ni vakamatatataki vakaivolatabu vei ira na lewenivanua ni Matanitu ni Kalou, mera kua ni vakayagataka vakatani na dra me vaka sa takalevu tu nikua. (Vkte. 9:5, 6; Vunau 17:11; wilika Cakacaka 15:28, 29.) Eda sega ni tauri dra, ia eda vinakata me caka vei keda se vei ira na wekada na veiqaravi vakavuniwai vinaka duadua, me kua ga ni veisaqasaqa kei na lawa ni Kalou. E vakadinadinataki ena mataveilewai ena levu na vanua, ni tu vua e dua na dodonu me digia se vakasuka na veiqaravi vakavuniwai e salavata kei na nona lewaeloma kei na nona vakabauta. Ia ena so na vanua, era sotava na ituvaki dredre na tacida ena vuku ni nodra vakatulewa. Raica mada eso na kena ivakaraitaki.\n16, 17. Na cava e kidacalataka e dua na tacida mai Japani ni caka vua? E saumi vakacava na nona masu?\n16 Japani. A vinakati vei Misae Takeda, e dua na radinivale yabaki 63, e dua na veisele levu. Ni lewenivanua yalodina ni Matanitu ni Kalou, e vakamatatataka vua na nona vuniwai me kua ni soli vua na dra. Ia e kidacala ni qai kila ni oti e vica na vula ni a soli vua na dra ena gauna ni veisele. E mani veilewaitaki ira na vuniwai kei na valenibula o Sister Takeda ena June 1993 ni vakaisini qai beci na nona vakatulewa. Na marama mamadua qai vosavosa malua qo, e kaukaua nona vakabauta. E osodrigi na mataveilewai qai malumalumu o Sister Takeda, ia e vosa ena doudou me sivia e dua na aua. A rairai tale ena mataveilewai ena iotioti ni gauna ni vo e dua na vula me mate. Eda qoroya dina na nona yaloqaqa kei na vakabauta. E tukuna o Sister Takeda ni dau masuti Jiova me vakalougatataka na nona sasaga. E nuidei ni na saumi na nona masu. A qai saumi dina?\n17 Ni oti e tolu na yabaki nona mate o Sister Takeda, a duavata kei koya na Mataveilewai Cecere e Japani ni cala na kena soli vakaukaua vua na dra ni sa vakamatatataka oti me kua. E vakatulewataki ena 29 Feperueri, 2000, ni “tiko vua e dua na dodonu me vakatulewataka na ka me vakayacori vua kei na ka me kua.” Na nona dei o Sister Takeda me valataka na nona dodonu me digia na veiqaravi vakavuniwai e salavata kei na nona lewaeloma vakavulici vakaivolatabu, era sa sega ni leqataka kina na tacida e Japani na kena soli vakaukaua vei ira na dra nira qaravi vakavuniwai.\nPablo Albarracini (Raica na parakaravu 18 ina 20)\n18-20. (a) E rokova vakacava e dua na mataveilewai e Argentina na nona vakatulewataka e dua me kua ni soli vua na dra? (b) Eda na vakaraitaka vakacava nida talairawarawa ina veiliutaki i Karisito ena noda vakatulewa me baleta na dra?\n18 Argentina. Na cava meda cakava na lewenivanua ni Matanitu ni Kalou ke vinakati me vakatulewataki eso na ka vakavuniwai ena gauna eda sega ni vakilai keda tu kina? Meda kauta tiko na noda tikidua ni dra e vakamacalataki kina na ka eda vakabauta, me vaka e cakava o Pablo Albarracini. Ena Me 2012, a lauvana vakavica vata o Pablo ni duri tu ena vanua e via caka kina na butako. A cicivaki i valenibula qai sega ni vakilai koya, e sega kina ni vakamacalataka ni na sega ni soli vua na dra. Ia e tu vua na nona tikidua ni dra, e vakaleweni vinaka tu qai sainitaki ena va na yabaki e liu. E mavoa vakaca ra qai nanuma eso na vuniwai me soli vua na dra me bula kina, ia ratou tu vakarau na vuniwai me ratou rokova na nona vakatulewa. Ia a saga na tamai Pablo, e sega ni iVakadinadina i Jiova, me vakarota na mataveilewai me veisautaki na vakatulewa i luvena.\n19 E kauta ena mataveilewai na ile qo na loya e matataki wati Pablo. Oti e vica na aua e veisautaki na lewa ni mataveilewai e ra, qai tukuni ni dodonu me rokovi na nona vakatulewa o koya e qaravi vakavuniwai me vaka e vakaraitaki tu ena nona tikidua ni dra. E kerekere sara o tamai Pablo ina Mataveilewai Cecere e Argentina. Ia e raica na Mataveilewai Cecere ni “[tikidua e vakamatatataka kina o Pablo ni sega ni vakadonuya me soli vua na dra] e nona vakatulewa e dua sa yalomatua qai tiko na inaki e vakalewena kina.” E tomana na Mataveilewai: “E tu na dodonu vua e dua sa uabula qai rawa ni vakatulewa, me sa tukuna rawa tu na veika me vakayacori [vua], qai vakatau vua na veiqaravi vakavuniwai cava me ciqoma se vakasuka . . . Na vakatulewa qo me rokova na vuniwai e veiqaravi.”\nO sa vakalewena na nomu tikidua ni dra?\n20 Sa bula vinaka sara o Brother Albarracini, rau qai marau vakaveiwatini ni a vakaleweni rawa tu na nona tikidua ni dra. Na ka e cakava qori e vakaraitaka nona talairawarawa ena veiliutaki i Karisito na Tui ni Matanitu ni Kalou. Dou sa cakava tale ga qori vakavuvale?\nApril Cadoreth (Raica na parakaravu 21 ina 24)\n21-24. (a) Na cava e yaco e vakatulewataka kina na Mataveilewai Cecere e Kenada me rokovi na nodra vakatulewa na gone me baleta na dra? (b) E uqeti ira vakacava na itabagone era qaravi Jiova na kisi ni veilewai qo?\n21 Kenada. Era kila e levu na mataveilewai nira na lewa na itubutubu na veiqaravi vakavuniwai e vinaka duadua vei luvedra. Ena so na gauna, e vakarota mada ga na mataveilewai mera rogoci na gone era sa yalomatua nira vakatulewataka na veiqaravi vakavuniwai me caka vei ira. E dina qori vei April Cadoreth. A curu e valenibula ni yabaki 14 ni curusese na dra e yagona. A vakalewena ena vica na vula e liu na nona tikidua ni dra e vakamatatataki kina me kua ni soli vua na dra ke yaco vakasauri mada ga na leqa. A vakawalena na nona vakatulewa na vuniwai qai saga na veivakadonui ni mataveilewai me soli vei April na dra. E mani soli vakaukaua vua na dra qai tukuna o April ni vaka ga e kucuvi ena ka e yaco ya.\n22 Erau kauta ina mataveilewai na itubutubu i April na ka e yaco ya. E kau ena Mataveilewai Cecere e Kenada ni oti e rua na yabaki. E ka ni rarawa ni sega ni veisautaka e dua na lawa e Kenada na nona kisi ni veilewai. Ia e vakarota na Mataveilewai me saumi na loya e valataki koya qai vakadeitaka tale ga na nona dodonu o April kei na so tale na gone era sa yalomatua mera digia na veiqaravi vakavuniwai me caka vei ira. E tukuna na Mataveilewai: “E dodonu me soli vei ira na gone yabaki 16 lako sobu na galala mera vakaraitaka nira nuitaki qai yalomatua ena nodra digidigi me baleta na veiqaravi vakavuniwai.”\n23 E vakasakiti na kisi ni veilewai qo ni rokova na Mataveilewai Cecere na nodra dodonu vakalawa na gone era sa yalomatua. Ni bera ni tau na lewa qori, e tu vua na mataveilewai e Kenada na dodonu me lewa na veiqaravi vakavuniwai me caka vua na gone yabaki 16 lako sobu ke raica ni na yaga vua. Ia ni sa tau oti na vakatulewa, e sega na dodonu vua na mataveilewai me vakadonuya na veiqaravi vakavuniwai e veisaqasaqa kei na ka e vinakata na gone yabaki 16 lako sobu. E dodonu me soli e liu na galala vua na gone me vakaraitaka ni sa yalomatua me vakatulewa vakataki koya.\n“Au marau niu rawa ni bau vakaitavi ena vakarokorokotaki ni yaca ni Kalou kei na nona vakalasui o Setani”\n24 E yaga beka na tolu na yabaki e caka tiko kina na veilewai qo? E tukuna o April, “Io!” Sa painia tudei ena gauna qo qai bulabula vinaka. E tomana: “Au marau niu rawa ni bau vakaitavi ena vakarokorokotaki ni yaca ni Kalou kei na nona vakalasui o Setani.” E laurai ena ka e cakava o April nira rawa ni vakaraitaka ena yaloqaqa na gone nira lewenivanua dina ni Matanitu ni Kalou.—Maciu 21:16.\nSusugi na Gone ena iVakatagedegede i Jiova\n25, 26. Na cava e dau yaco ni rau veisere na itubutubu?\n25 E lesi ira na itubutubu o Jiova mera tuberi luvedra ena nona ivakatagedegede. (Vkru. 6:6-8; Efeso 6:4) E sega ni rawarawa qori vakabibi ke rau veisere na itubutubu. E rawa ni duidui na nodrau rai me baleta na nodra susugi na gone. Kena ivakaraitaki, ena nanuma na itubutubu e qaravi Jiova ni vinaka me susugi na gone ena ivakatagedegede vaKarisito ia ena sega ni duavata kina na itubutubu e sega ni qaravi Jiova. E bibi me kila tiko na itubutubu e qaravi Jiova ni veisere e tagutuva ga na kedrau ivau vakaveiwatini, sega ni nodrau itavi vakaitubutubu.\n26 Ena rairai kerekere ena mataveilewai na itubutubu e sega ni qaravi Jiova me qarava na gone me rawa ni lewa na vakabauta vakalotu e susugi koya kina. Eso era kaya ni veivakaleqai na nona susugi na gone me iVakadinadina i Jiova, ni na sega ni marautaka na siganisucu kei na olodei, ena sega ni soli tale ga vua na dra e rawa ni “vakabulai koya” ke yaco vakasauri na leqa qai vinakati me qaravi vakavuniwai. E vinaka nira kauaitaka ga e levu na mataveilewai na ka e vinaka duadua vua na gone, sega ni kauaitaki e veivakaleqai se sega na nona lotu e dua na itubutubu. Raica mada eso na kena ivakaraitaki.\n27, 28. Na cava e vakatulewataka na Mataveilewai Cecere e Ohio me baleta na nona susugi na gone me iVakadinadina i Jiova?\n27 Merika. Ena 1992, e rogoca na Mataveilewai Cecere e Ohio e dua na kisi ni veilewai e tukuna kina e dua na tama e sega ni qaravi Jiova ni na vakaleqai luvena nona susugi me iVakadinadina i Jiova. E duavata kei na nona rai na mataveilewai e ra, mani vakadonuya me veisusu o tama. A soli vei tinana, o Jennifer Pater, na galala me dau sikovi luvena, ia e vakaroti me kua ni “vakavulica se vakaraitaka vei luvena e dua na ka me baleta na nodra vakabauta na iVakadinadina i Jiova.” E rabailevu na lewa e tauca na mataveilewai e ra, ni rawa ni kena ibalebale tale ga me kua ni veivosakitaka o Sister Pater kei na luvena, o Bobby, na iVolatabu kei na ivakatagedegede savasava! Sa na wacava nona rarawa o Sister Pater ia e vosovoso qai waraki Jiova ga. E nanuma lesu: “E volekati au tu ga o Jiova.” E vukei nona loya na isoqosoqo i Jiova me kauta cake ena Mataveilewai Cecere e Ohio na kisi ni veilewai qo.\n28 E duidui sara na lewa e tauca na Mataveilewai Cecere, e kaya “ni nodrau dodonu na itubutubu me rau vakavulici luvedrau, wili kina na nodrau veivosakitaka na itovo vinaka kei na vakabauta vakalotu.” E sega ni dodonu me yalana na mataveilewai na nona dodonu na itubutubu ena vuku ni nona lotu, vakavo ke vakadinadinataki ni na vakaleqa na bula vakayago nei gone kei na nona vakasama na nodra vakabauta vakalotu na iVakadinadina i Jiova. E sega ni raica na mataveilewai e dua na ivakadinadina ni na vakaleqa na vakasama nei gone se nona bula vakayago na noda vakabauta na iVakadinadina i Jiova.\nE vakadonui ena levu na mataveilewai mera veisusu na itubutubu vaKarisito\n29-31. Na cava e kau tani kina vua e dua na tacida e Denmark na dodonu me susugi luvena? Na cava e vakatulewataka na Mataveilewai Cecere?\n29 Denmark. E tautauvata tale ga qori kei na ka e sotava o Anita Hansen ni kerea o watina e liu ena mataveilewai me qaravi luvedrau yabaki vitu o Amanda. A vakadonuya ena 2000 na mataveilewai ni yasana me veisusu o Sister Hansen, ia e kerekere sara o tamai Amanda ina mataveilewai levu qai veisautaki na vakatulewa ni mataveilewai ni yasana, mani soli vua na dodonu me veisusu. E kaya na mataveilewai levu ni duidui na nodrau rai na itubutubu me baleta na bula ni duidui nodrau vakabauta vakalotu, ena vinaka cake me vakatulewataka o tama na lotu cava me susugi kina o luvedrau. E kau tani kina vei Sister Hansen na dodonu me susugi Amanda ni dua na iVakadinadina i Jiova!\n30 Ena gauna dredre qori, e sega ni kila o Sister Hansen na ka me masulaka ni rarawa vakalevu. E kaya: “E vakacegui au na Roma 8:26, 27. Au vakila ni kila vinaka o Jiova na ka au via tukuna tiko. E sega vakadua ni biuti au, qai volekati au tu ga.”—Wilika Same 32:8; Aisea 41:10.\n31 E kerekere tale o Sister Hansen ena Mataveilewai Cecere e Denmark, qai kaya na Mataveilewai: “Na nona dodonu o koya me veisusu ena vakatau ena ka e vinaka duadua vua na gone.” E kaya tale ga ni veisusu e vakatau ena ka e cakava na itubutubu yadua ni sotavi na leqa, sega ni “ivakavuvuli se nodra vakabauta” na iVakadinadina i Jiova. E lomavakacegu o Sister Hansen ni vakasuka vua na Mataveilewai na dodonu me susugi Amanda.\n32. E taqomaki ira vakacava na itubutubu vaKarisito na Mataveilewai ni Dodonu ni Lewenivanua e Urope?\n32 Veivanua vakaUrope. Eso na kisi ni veilewai me baleta na nodra susugi na gone e kau sara ena mataveilewai cecere me vaka na Mataveilewai ni Dodonu ni Lewenivanua e Urope (European Court of Human Rights). Ena rua na kisi ni veilewai, e vakadinadinataka na ECHR ni duidui na vakatulewa ni mataveilewai e ra kei na mataveilewai ni vanua vei ira na itubutubu era qaravi Jiova, kei ira era sega ni qaravi Jiova ena vuku ni nodra lotu. E okata qori me veivakaduiduitaki qai tukuna ni “cala ke yavutaki ga na lewa e tau ena duidui ni lotu.” E lomavakacegu e dua na tina e qaravi Jiova ena vuku ni vakatulewa ni ECHR, qai kaya: “Au via cakava ga na ka au nanuma ni na vinaka duadua vei ratou na luvequ, oya me ratou susugi ena ivakavuvuli vaKarisito, ia au beitaki niu via vakaleqai ratou. E mosimosi dina ya.”\n33. Era na muria vakacava na itubutubu vaKarisito na ivakavuvuli ena Filipai 4:5?\n33 Era na saga na itubutubu vaKarisito mera yalorawarawa ke veilewaitaki nodra dodonu mera tugana e lomadra na luvedra na ivakatagedegede vakaivolatabu. (Wilika Filipai 4:5.) Nira sega ni vinakata me kau tani na nodra dodonu mera tuberi luvedra ena ivakavuvuli vakalou, era na solia gona na galala vei kedra isa era sega ni qaravi Jiova ke ra via veivuke ena veisusu. E raica vakacava na itubutubu vaKarisito nona itavi me vakavulici luvena?\n34. Era ivakaraitaki vinaka vakacava na Jiu vei ira na itubutubu vaKarisito nikua?\n34 Era ivakaraitaki vinaka na Jiu ena gauna i Niemaia. Era cakacaka vakaukaua mera vakavinakataka qai tara tale na bai kei Jerusalemi. Qori ena taqomaki ira kei na nodra vuvale vei ira na meca era tu wavokiti ira. E uqeti ira o Niemaia: “Moni vala ena vukudra na tacimuni, na luvemuni tagane, na luvemuni yalewa, na watimuni kei na nomuni vale.” (Niem. 4:14) Era kila na Jiu ni na yaga dina na nodra vala. Era cakacaka tale ga vakaukaua nikua na itubutubu vaKarisito mera tuberi luvedra ena ka dina. Era kila nira bololaki na luvedra ena nodra veivakamuai ca mai koronivuli, kei ira era tiko veitikivi. Na veivakamuai qori e rawa mada ga ni curu ina vuvale ena tabana ni itukutuku. Ra itubutubu, ni nanuma tiko ni na yaga dina nomuni vala ena vukudra na luvemuni, kei na nomuni sasaga moni susugi ira vinaka mera kaukaua kina vakayalo.\nTokona o Jiova na Sokalou Dina\n35, 36. E yaga vakacava noda valataka na iVakadinadina i Jiova noda dodonu vakalawa? Na cava meda nakita dei?\n35 E vakalougatataka o Jiova na sasaga ni isoqosoqo me valataka na galala ni sokalou. Na valataki ni noda dodonu vakalawa e dua na ivakadinadina levu ina mataveilewai kei ira na lewenivanua. (Roma 1:8) Noda qaqa ena veilewai e taqomaki tale ga kina nodra dodonu e levu na sega ni qaravi Jiova. Eda sega ni via veisautaka na bula raraba na tamata i Jiova se meda vakaraitaka nida vinaka cake vei ira eso tale. Eda valataka ga ena mataveilewai na iVakadinadina i Jiova na noda dodonu vakalawa ni na yaga ena tauyavu kei na vakatetei ni sokalou savasava.—Wilika Filipai 1:7.\n36 Meda vuli mada ga ena nodra vakabauta na tacida era valataka na nodra galala mera sokaloutaki Jiova! Meda nakita dei meda yalodina, meda nuidei tale ga ni tokoni keda tiko o Jiova qai vakaukauataki keda meda cakava na nona inaki.—Aisea 54:17.\nEra saga vakacava eso na matanitu mera yalana noda galala ni sokalou? Na cava e yaco kina?\nEra valataka vakacava na tacida na nodra dodonu me kua ni soli vei ira na dra? E vakalougatataki ira vakacava o Jiova?\nNa cava e yaco ena so na gauna nira veisere na itubutubu?\nNa cava o vakabauta kina nida qaqa ga ena veilewai ena veitokoni ni Matanitu ni Kalou?\niMeli iMeli Valataka na Galala ni Sokalou


1 Samuela 11 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Samuela 11:1-15\nVakadrukai ira na Amoni o Saula (1-11)\nVakadeitaki na veiliutaki vakatui nei Saula (12-15)\n11 E lako cake o Neasi na Amoni+ ina keba me valuti Jepesi+ e Kiliati. Era kaya kece na lewe i Jepesi vei Neasi: “Moni veiyalayalati kei keimami, keimami na qaravi kemuni.” 2 E kaya vei ira o Neasi na Amoni: “Au na veiyalayalati kei kemuni ena ka qo: me leu tani kece na yalokanimatamuni imatau. Au na cakava qo me madua kina o Isireli taucoko.” 3 Era kaya sara vua na qase ni Jepesi: “Solia vei keimami e vitu na siga me keimami talai ira na italai ena vanua kece e Isireli. Ke sega ni dua me vakabulai keimami, keimami na qai soro vei iko.” 4 Oti era yaco yani na italai i Kipea+ nei Saula, era tukuna sara na vosa qo nira vakarorogo tu na tamata ra qai tabaka kece na veitagicaki ena domolevu. 5 Ia e lesu mai na were o Saula ni muria tiko mai na qelenibulumakau, e kaya sara o Saula: “Na cava e manati ira na tamata? Na cava era tagicaka?” Era mani tukuna vua na nodra vosa na lewe i Jepesi. 6 E vakaukauataki Saula na yalo ni Kalou+ ni rogoca na vosa qori qai waqa mai na nona cudru. 7 E taura sara e rua na bulumakau tagane qai musumusuka, e vakauta ina vanua kece e Isireli ena ligadra na italai, e kaya: “O koya e sega ni muri Saula kei Samuela, me namaka ni na caka qo ina nona bulumakau!” Era rerevaki Jiova na tamata, era mani lako kece yani ena duavata. 8 E wiliki ira o koya e Peseki, era le 300,000 na Isireli, era le 30,000 na Juta. 9 Era qai kaya vei ira na italai era lako yani: “Qo na ka moni kaya vei ira na lewe i Jepesi e Kiliati, ‘Oni na vakabulai nimataka ni sa katakata na siga.’” Era mani lako na italai ra qai tukuna vei ira na lewe i Jepesi, era marau vakalevu. 10 Era kaya sara na lewe i Jepesi: “Nimataka keimami na soro vei kemuni, moni cakava vei keimami na ka kece e vinaka vei kemuni.”+ 11 Ena siga tarava e wasei ira vakatolu na tamata o Saula, era lako sara ina lomadonu ni keba ena gauna ni yadra ena mataka* ra qai mokuti ira na Amoni+ me yacova ni katakata na siga. Era veiseyaki na bula tiko, e sega ni rua erau laurai vata. 12 Era tukuna vei Samuela na tamata: “O cei e kaya, ‘E noda tui o Saula?’+ Moni soli ira mai vei keimami me keimami vakamatei ira.” 13 Ia e kaya o Saula: “Me kua ni dua e vakamatei nikua,+ ni vakabulai Isireli nikua o Jiova.” 14 E qai kaya o Samuela vei ira na tamata: “Moni lako mai meda lako i Kilikali+ me vakataudeitaki na veiliutaki vakatui.”+ 15 Era mani lako kece na tamata i Kilikali ra qai buli Saula me tui ena mata i Jiova e Kilikali. Era cabora sara e kea na isoro ni veiyaloni e mata i Jiova,+ e marau vakalevu o Saula kei ira kece na Isireli.+\n^ Oya ena rauta na rua na kaloko me yacova na ono na kaloko ena mataka.


NA LAKO YANI 34 FOV - A sa kaya vei Mosese ko Jiova, mo - Bible Search\nNA LAKO YANI 33 NA LAKO YANI 35\nNA LAKO YANI 34\nSa taya e rua na vatu raraba ko Mosese, ka cabeta na ulu-ni-vanua; a sa lako sobu ko Jiova, ka kacivaka na yacana, 1-9. Sa vakarota na ka tale eso ko Jiova, a sa tiko bogi vasagavulu ko Mosese e na ulu-ni-vanua, 10-28. Sa serau na mata i Mosese, a sa puloutaka, 29-35.\n1A sa kaya vei Mosese ko Jiova, mo taya e rua na vatu raraba, me vaka na kena eliu: ia ka'u na vola e na vatu raraba na vosa ka tu e na vatu raraba, ko a vorolaka: 2Ia mo vakarau e na mataka, ka cabeta na ulu-ni-vanua ko Saineai e na mataka, ka tu e mataqu maikea e na dela ni ulu-ni-vanua: 3ia me kakua e dua na tamata drau cabe vata kaya, me kakua talega ni raici e dua na tamata e na ulu-ni-vanua taucoko; ia me kakua ni kana voli na sipi se na pulumokau e na mata ni ulu-ni-vanua ko ya.\n4A sa taya ko koya e rua na vatu raraba me vaka na kena eliu; a sa sou e na mataka ko Mosese, ka cabeta na ulu-ni-vanua ko Saineai, me vaka ka vakarota vua ko Jiova, a sa kauta e ligana e rua na vatu raraba. 5A sa lako sobu ko Jiova e na o, ka tu vata kaya maikea, ka kacivaka na yaca i Jiova. 6A sa lako tu e matana ko Jiova, ka kacivaka, Ko Jiova, ko Jiova na Kalou, sa yalololoma ka daulomasoli, sa vosovoso vakadede, ka levu na nona yalovinaka kei na dina, 7sa dauyalovinaka tiko vei ira na veiudolu, sa sega ni cudruvaka na caka ca kei na talaidredre kei nai valavala ca, ia sa sega ga ni vakadonui ira na cala; sa cudruvaka na nodra caka ca na qase vei ira na luvedra, kei na makubudra, ka yacova nai katolu ni tabatamata, kei na kenai kava. 8A sa cuva kusarawa ki na qele ko Mosese, ka masu: 9Ka kaya, Kemuni na Turaga, kevaka ko sa lomani au, me lako mada kei keimami na noqu Turaga; ni ra sa tamata domoqa ko ira; mo ni kakua talega ni cudruvaka na neimami caka ca, kei na neimami caka cala, ia mo ni taukeni keimami.\n10A sa kaya ko koya, Raica, ka'u sa ia na veiyalayalati; au na kitaka na cakacaka mana e na matadra kecega na nomu tamata, sa sega ni caka e vuravura taucoko me tautauvata, se e na dua na matanitu: ia ko ira na tamata kece ko sa tiko e na kedra maliwa, era na raica na cakacaka i Jiova: ni sa ka vakadomobula ka'u na kitaka vei iko. 11Mo muria na ka ka'u sa vakarota vei iko edaidai: raica, ka'u sa vakasevi ira tani e matamu na Amoraiti, kei ira na kai Kenani, kei ira na Itaiti, kei ira na Perisaiti, kei ira na Aivaiti, kei ira na Jepusaiti. 12Mo qarauni iko, de ko ia na veiyalayalati kei ira na lewe ni vanua ko sa lako kina, de sa dua nai cori e na kemudou maliwa: 13ia mo dou vakacacana na nodra i cabocabo-ni-soro, ka musumusuka na nodra matakau, ka taya laivi na nodra kalouyalewa ni veikau: 14ni sa tabu mo dou sorova na kalou tani: ni sa Kalou vuvu ko Jiova, sai koya sa yacana ko Vuvu: 15de dou ia na veiyalayalati kei ira na lewe ni vanua ko ya, a ra sa la'ki dauyalewa ni ra muri ira na nodra kalou, ka vakacabora nai soro vei ira na nodra kalou, ka sa kacivi iko e dua, ka ko sa qai la'ki kana e na nonai soro; 16ko qai kauta na nodra goneyalewa me watidra na luvemu, a sa lako tani ko ira na nodra goneyalewa ka dautagane ni ra muri ira na nodra kalou, ka kauti ira na luvemu tagane me la'ki dauyalewa ni ra muri ira na nodra kalou: 17mo kakua ni cakava vei iko na kalou e na ka sa vakawaicalataki.\n18Mo vakabauta tiko na kana madrai sa sega ni vakaleveni, Sa bogi vitu mo kania kina na madrai sa sega ni vakaleveni, me vaka ka'u a vakarota vei iko, e na kena gauna e na vula ko Epipi: ni ko a lako tani mai Ijipita e na vula ko Epipi. 19Sa noqu na ulumatua kecega: kei na ulumatua tagane kecega ni nomu manumanu, se pulumokau, se sipi. 20Ia na ulumatua ni asa mo volia e na lami: ia kevaka ko sa sega ni via volia, mo qai musuka na domona. A ulumatua kecega vei ira na luvemu tagane mo volia. Ia me kakua e dua me lako wale mai vei au.\n21E ono na siga mo cakacaka kina, ia e na kenai kavitu ni siga mo vakacegu: e na vula i teitei kei na vula i tamusuki sila mo vakacegu.\n22Mo ia na soqoni levu ni veiwiki talega, e nai sevu ni witi, kei na soqoni levu ni kumukumuni ni sa cava na yabaki.\n23Ko ira kecega na nomu tagane, me rairai vakatolu e na veiyabaki e na mata i Jiova na Turaga, na Kalou nei Isireli. 24Ni ka'u na vakasevi ira e matamu na veimatanitu, ka vakalevutaka na nomu vanua: ia ena sega e dua na tamata me kocova na nomu vanua, ni ko sa lako cake vakatolu e na veiyabaki me rairai e na mata i Jiova na nomu Kalou.\n25Mo kakua ni vakacabora vata kei na madrai sa vakaleveni na dra ni noqu i soro; me kakua talega ni vo nai soro ni kana ni lako-sivia me yacova na mataka. 26Ai matai ni sevu ni nomu vanua mo kauta ki na vale i Jiova na nomu Kalou. Mo kakua ni vakasaqa na luve ni me e na wai-ni-sucu i tinana.\n27A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo vola na vosa oqo; ni ka'u sa ia e dua na veiyalayalati kei iko kei ira na Isireli me vaka na vosa oqo.\n28A sa tiko maikea kei Jiova ko koya ka siga vasagavulu ka bogi vasagavulu; a sa sega ni kania e dua na kakana, se gunu wai. A sa vola e na vatu raraba ko Jiova na vosa ni veiyalayalati, io na vunau e tini.\n29Ia, ni sa siro sobu ko Mosese mai na ulu-ni-vanua ko Saineai, a sa taura ko Mosese na vatu raraba ruarua ni vunau, ni sa siro sobu mai na ulu-ni-vanua ko koya, sa sega ni kila ko Mosese ni sa serau na kuli ni matana ni rau sa veivosaki kaya ko Koya. 30A sa raici Mosese ko Eroni kei ira kecega na Isireli, ka raica, sa serau na kuli ni matana; a ra sa rere ni torovi koya. 31A sa kacivi ira ko Mosese; a sa lesu vua ko Eroni kei ira kece na turaga ni soqosoqo; a sa veivosaki kei ira ko Mosese. 32Sa oti era qai torova ko ira kece na Isireli: a sa vakaroti ira ko koya e na ka kecega ka vosataka vua ko Jiova mai na ulu-ni-vanua ko Saineai. 33Ia ni sa oti na nona veivosaki kei ira ko Mosese, sa qai puloutaka na matana ko koya. 34Ia ni sa curu ko Mosese ki na mata i Jiova me vosa vua, sa luvata na pulou, ka me curu mada mai ki tautuba. A sa qai curu tale mai ki tautuba ka tukuna vei ira na Isireli na ka sa vakaroti vua. 35A ra sa raica na mata i Mosese na Isireli, ni sa serau na kuli ni mata i Mosese: a sa puloutaka tale na matana ko Mosese, ka yacova na nona curu me vosa vei Koya.


Cakacaka Vata kei Jiova e Veisiga | Vulici\n“[Eda] cakacaka vata kei na Kalou.”—1 KOR. 3:9.\nSERE: 64, 111\nO NA RAWA VAKACAVA NI CAKACAKA VATA KEI JIOVA . . .\nni o vukei ratou e vale kei ira na mataveitacini?\nni o veikauaitaki?\nni o bolecakacaka se vakarabailevutaka nomu veiqaravi?\n1. Ena sala cava eda cakacaka vata kina kei Jiova?\nE NAKITA na Dauveibuli mera na cakacaka vata kei koya na tamata uasivi me vakayacori kina na nona inaki. Nida kawa ivalavala ca, se rawa tiko ga nida cakacaka vata kei Jiova e veisiga ke da yalodina. Kena ivakaraitaki, eda “cakacaka vata kei na Kalou” ena vunautaki ni itukutuku vinaka ni nona Matanitu kei na veivakatisaipelitaki. (1 Kor. 3:5-9) Sa dua dina na ka dokai ni vakadonui meda cakacaka vata kei na Dauveibuli kaukaua duadua ni lomalagi kei na vuravura ena itavi bibi qori! Ia eda sega wale ga ni cakacaka vata kei Jiova ena vunau kei na veivakatisaipelitaki. Ena veivosakitaki ena ulutaga qo eso tale na sala eda cakacaka vata kina kei koya nida vukei ira na noda vuvale kei ira na tacida, nida veikauaitaki, bole ena so na itavi vakalou, nida vakarabailevutaka tale ga na noda veiqaravi tabu.—Kolo. 3:23.\n2. Nida tokona tiko na inaki i Jiova, na cava e sega ni ka vakavuku kina meda vakatauvatana na noda veiqaravi?\n2 Nida veivosakitaka na ulutaga qo, meda kua ni vakatauvatana na ka eda cakava kei ira na vo ni tacida ena noda qaravi Jiova. Meda nanuma tiko ni duidui na noda yabaki, noda bula, keda ituvaki, kei na ka eda rawa ni cakava. E uqeti vakalou na yapositolo o Paula me kaya: “Me dikeva na tamata yadua na nona cakacaka, ena qai marau ga kina vakalevu, ena sega ni vakatauvatani koya kei na dua tale.”—Kala. 6:4.\nVUKEA NOMU VUVALE KEI IRA NA TACIDA\n3. Na cava e tukuni kina ni o ira na qarava na nodra vuvale era cakava tiko na inaki i Jiova?\n3 E namaka o Jiova mera qarava na nodra vuvale o ira na nona dauveiqaravi. Kena ivakaraitaki, de dua o na cakacaka mo rawailavo me qaravi kina nomu vuvale. Levu na tinanigone era tiko e vale mera qaravi ira na luvedra lalai. Eso tale ga na gone era qase cake, era na rairai qarava na nodra itubutubu itabaqase. Qori e itavi bibi. E kaya na Vosa ni Kalou: “Ke dua e sega ni qaravi ira na kainona, vakabibi o ira na lewe ni nona vuvale, e sa cakitaka na vakabauta, ena ca sara o koya, e vinaka cake e dua e sega ni vakabauta.” (1 Tim. 5:8) Ke o qarava tiko na itavi qori, de dua ena sega ni levu na gauna mo qarava kina na itavi vakayalo me vaka o vinakata. Kua ni yalolailai! E marautaka o Jiova nida qarava na noda vuvale.—1 Kor. 10:31.\n4. Sala cava era vakaliuca kina na itubutubu na veika vakayalo? Cava na kena yaga?\n4 Era cakacaka vata kei Jiova na itubutubu lotu vaKarisito nira tekia na isausau vakayalo vei luvedra. Levu era cakava qori era vakadinadinataka nira veiqaravi vakatabakidua na luvedra ena vanua e yawa sara mai vale. Eso era daukaulotu, eso era painia ena vanua e vinakati kina vakalevu na dautukutuku, eso tale era veiqaravi e Peceli. Nira veiyawaki, e kena irairai nira na sega ni sota wasoma na vuvale me vaka era vinakata. Ia o ira na itubutubu era dau vakuai ira era uqeti luvedra mera dei tiko ga ena nodra ilesilesi. Na vuna? Era marautaka vakalevu, era lomavakacegu tale ga nira kila nira vakaliuca tiko na gone na veika e vauca na Matanitu ni Kalou. (3 Joni 4) De dua e tiko vei ira na itubutubu qori na rai nei Ana, e kaya ni “soli” luvena o Samuela vei Jiova. Era kila vinaka ni talei dina na nodra veitokoni va qori. Era na sega ni via veisautaka.—1 Sam. 1:28.\n5. O na rawa ni vukei ira vakacava na lewe ni nomu ivavakoso? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n5 Vakacava ke sega ni dua na ka e vakaosoosotaki iko e vale, o rawa ni vukei ira na tacida era qaravi ira tiko na malumalumu, itabaqase, se vinakata tu na veivuke? O rawa ni veiraiyaki ena ivavakoso mo kila kina e dua e vinakata tu me vukei. De dua o rawa ni veimaliwai toka kei na nona itubutubu qase e dua na tacida yalewa e dau veiqaravi tiko, me lai qarava eso tale na ka. Se o rawa ni veivuke ena nodra kau eso ena soqoni, volivoli, talai, se nira lai veisiko i valenibula. Ni o cakava qori, o na rawa ni cakacaka vata kei Jiova me saumi kina na nodra masu.—Wilika 1 Korinica 10:24.\n6. Na cava na veikauaitaki?\n6 Era kilai na cakacaka vata kei Jiova ena nodra dau veikauaitaki. E vakadewataki ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito na vosa “veikauaitaki” me kena ibalebale “lomani ira na vulagi.” (Iper. 13:2; vmr.) E volatukutukutaki ena Vosa ni Kalou eso na ivakaraitaki meda vulica kina na sala meda vakaraitaka kina na loloma. (Vkte. 18:1-5) E bibi gona meda qara na sala meda dau veivuke kina, se da “vakabauta vata” se sega.—Kala. 6:10.\n7. Ena rawa ni yaga vakacava nomu kauaitaki ira na veiqaravi vakatabakidua era veisiko mai?\n7 Vakacava o rawa ni cakacaka vata kei na Kalou ni o kauaitaki ira na veiqaravi vakatabakidua era veisiko mai? (Wilika 3 Joni 5, 8.) Qori e gauna vinaka meda “veivakayaloqaqataki” kina. (Roma 1:11, 12) Rogoca mada na ivakaraitaki nei Olaf. E vakasamataka lesu e dua na ka e yaco ena vicasagavulu na yabaki sa oti. A sega ni dua ena nona ivavakoso e rawa ni vakaicilitaka na ivakatawa ni tabacakacaka, e dawai. E kerei rau na nona itubutubu o Olaf, rau sega ni tiko ena dina, ke rawa ni ratou vakaicilitaki koya. Rau mani vakadonuya, ia me moce o Olaf ena nodratou idabedabe balavu. E yaga dina na veisau qori. E kaya o Olaf: “Sa dua na macawa totoka! Keirau dau yadra vakamataka kei na ivakatawa ni tabacakacaka, keirau veivosakitaka eso na ulutaga veiuqeti ena gauna ni katalau. Na veivakayaloqaqataki qori e uqeti au meu veiqaravi vakatabakidua.” Ena 40 vakacaca na yabaki sa oti, e duidui na vanua e veiqaravi kina vakadaukaulotu o Olaf.\n8. Na cava meda dau veikauaitaki kina ke sega mada ga ni tataleitaki o itaukeinivale? Vakamacalataka.\n8 E levu na sala o rawa ni vakaraitaka kina na loloma vei ira na vulagi, ke ra sega mada ga ni taleitaka ena imatai ni gauna. Rogoca mada na ivakaraitaki qo. Ni veivakavulici tiko ena iVolatabu e dua na dautukutuku mai Sipeni, e raici nona gonevuli o Yesica mai Ecuador, ni tagi tiko. E via kila na dautukutuku na vuna. E kaya o Yesica, ni bera ni toki mai, a bula dravudravua tu. Dua na siga sa oti na kakana e vale, sa vo ga na wai me solia vei luvena yalewa. E kurei luvena toka me moce, gauna vata qori e masu kina. Sega ni dede, rau veisiko yani e rua na tacida yalewa qai cudruvi rau o Yesica, mani basuraka na mekesini rau solia. E kaya: “Qo na kakana drau vinakata meu solia vei luvequ?” Rau saga na tacida me rau vakacegui koya, ia e dreve. Oti vakalailai, rau mai biuta toka ena mata ni katuba e dua na basikete kakana. Ni raica o Yesica na nodrau yalovinaka, e vaka ga e sui ena waibatabata ni vakasamataka lesu nona lecava ni sauma na Kalou na nona masu. Ia qo sa vakatulewataka me qaravi Jiova. Sa bau yaga dina nodrau veikauaitaki na tacida yalewa!—Dauv. 11:1, 6.\nBOLE ENA SO NA ITAVI VAKALOU\n9, 10. (a) Gauna cava ena iVolatabu e vinakati kina mera bolecakacaka na tamata ni Kalou? (b) Na cava eso na itavi era qarava na tagane era via veivuke ena ivavakoso?\n9 Ena kedra itukutuku na Isireli makawa, e dau vinakati ena duidui gauna o ira mera bole ena so na itavi. (Lako 36:2; 1 Vei. 29:5; Niem. 11:2) Nikua, o rawa tale ga ni bolecakacaka vakalevu ni o vakayagataka nomu gauna, iyau, kei na kila mo vukei ira na tacimu. O na marau, o na vakalougatataki tale ga vakalevu ni o rawa ni veivuke.\n10 Na Vosa ni Kalou e uqeti ira na tagane ena ivavakoso mera cakacaka vata kei Jiova nira qarava na itavi ni veiqaravi kei na cakacaka vakaivakatawa. (1 Tim. 3:1, 8, 9; 1 Pita 5:2, 3) O ira na cakava qori era vinakata mera veivuke vakayago, vakayalo tale ga. (Caka. 6:1-4) Vakacava era sa kerei iko oti na qase mo dauveivuke, se veivuke ena tabana ni ivola, mape, vakavinakataki ni iyaya, se so tale na ka? Era na tukuna o ira na qarava tiko na itavi qori ni marautaki vakalevu na veivuke.\nNi o bole ena itavi vakayalo ena levu kina na nomu itokani vou (Raica na parakaravu 11)\n11. E marautaka vakacava e dua na tacida yalewa na nona veitokani ni veivuke ena itavi vakalou?\n11 O ira na bole ena so na itavi vakalou era dau vakaitokani vou. Rogoca mada na ivakaraitaki nei Margie, e dua na tacida yalewa e veiqaravi ena tara Vale ni Soqoni me 18 na yabaki. Ena veiyabaki sa sivi e dau vakavulica eso na goneyalewa. E kaya ni qo e dua na gauna talei mera dau veivakayaloqaqataki kina. (Roma 1:12) Ni sotava eso na ituvaki rarawataki, era dau vakayaloqaqataki koya na nona itokani era veikilai ena gauna ni tarataravaki. Vakacava o sa bau bolecakacaka ena tarataravaki? Ke o kenadau se sega, vakacava o rawa ni veivuke?\n12. O na rawa vakacava ni veivuke ena leqa tubukoso?\n12 Ena gauna ni leqa tubukoso, era dau cakacaka vata kei na Kalou na nona tamata mera vukei kina na tacidra. Kena ivakaraitaki, era dau cau vakailavo mera tokoni kina na vakaleqai. (Joni 13:34, 35; Caka. 11:27-30) Dua tale na sala oya nira veivuke ena sasamaki se tarataravaki. Vakasamataki Gabriela mada, e dua na tacida yalewa mai Poladi, a vakacacani nona vale ena waluvu. Dua na ka nona marau nira lai vukei koya na tacida ena ivavakoso voleka. E kaya: “Au sega ni via talanoataka na veika sa vakacacani. Ia au via tukuna ga ni levu sara na ka au rawata. Au vakadeitaka ni talei duadua ga meda lewe ni ivavakoso vaKarisito, ni vakavu marau dina.” Era kaya e levu era vukei, nira vutuniyau dina. Era lomavakacegu tale ga o ira na cakacaka vata kei Jiova mera veivuke.—Wilika Cakacaka 20:35; 2 Korinica 9:6, 7.\n13. E rawa vakacava ni vaqaqacotaka na noda veiwekani kei Jiova na noda bolecakacaka? Tukuna e dua na kena ivakaraitaki.\n13 E marautaka o Stephanie kei na so tale na dautukutuku mera cakacaka vata kei na Kalou nira vukei na mataveitacini isenivalu era toki i Merika. Era veivuke ena kena vaqarai na vale e vakaiyayataki mera tiko kina na vuvale era toki ena vuku ni ivalu. E kaya o Stephanie: “E uqeti keimami na nodra marautaka kei na nodra vakavinavinakataka na loloma vakamataveitacini e vuravura raraba. Era nanuma na vuvale qori ni keimami vukei ira, ia era vukei keimami sara vakalevu. Na nodra loloma, duavata, vakabauta, kei na nuitaki Jiova e vaqaqacotaka dina na neimami lomani Jiova, keimami vakavinavinakataka kina na ka kece e vakarautaka na nona isoqosoqo.”\nVAKARABAILEVUTAKA NOMU VEIQARAVI\n14, 15. (a) Na rai cava e vakaraitaka na parofita o Aisea? (b) Eda na vakatotomuria vakacava na dautukutuku nikua nona rai?\n14 Vakacava o via cakacaka vata kei Jiova ena nomu vinaka taucoko? O na via toki mo lai veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke? E macala ni sega ni vinakati meda lako sara vakayawa meda vakaraitaka kina na noda lomasavu. Ia eso na tacida e rawa nira lai veiqaravi ena veivanua yawa qori ena vuku ni kedra ituvaki. Era vakaraitaka na rai a tiko vua na parofita o Aisea. Ni taro o Jiova: “O cei meu tala, o cei ena lako ena vukudaru?” E kaya o Aisea: “O yau qo! Moni talai au!” (Aisea 6:8) Vakacava o vinakata, e ganita tale ga na kemu ituvaki mo vakaitavi ena veiqaravi va qori? Na cava e vinakati?\n15 E kaya o Jisu me baleta na vunau kei na veivakatisaipelitaki: “E levu sara na ka me tamusuki, ia era le lailai na tamata cakacaka. O koya gona, dou kerea na Turaga ni tatamusuki me tala mai eso tale na tamata cakacaka ina nona tatamusuki.” (Maciu 9:37, 38) Vakacava o rawa ni lai painia ena yalava e vinakati kina vakalevu na veivuke? Se o rawa ni vukea e dua me cakava qori? Era kaya e levu na tacida ni sala vinaka duadua mera vakaraitaka kina nodra lomana na Kalou kei na kainodra, oya mera lai painia ena vanua e vinakati kina na dautatamusuki. Vakacava e tiko tale eso na sala mo vakarabailevutaka kina se vakalevutaka nomu veiqaravi? O na marau vakalevu ni o vakayacora qori.\n16, 17. Na cava eso tale na itavi o na marautaka ni o vakarabailevutaka nomu veiqaravi?\n16 Vakacava o na via veiqaravi vagauna e Peceli se veivuke ena tarataravaki? E vinakati vakalevu o ira na rawa ni qaravi Jiova ena vanua ga era lesi kina kei na itavi mera qarava. Ena sega ni vakatau na nodra itavi ena ka era kenadau kina, ia ena vanua ga e vinakati kina vakalevu na veivuke. O Jiova ena marautaka na nodra vakuai ira e levu me rawa nira veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke.—Same 110:3.\n17 Vakacava o vinakata mo vulica e levu tale na ka mo qarava vinaka kina nomu ilesilesi? O na rawa ni vuli ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu. Era vuli kina na tagane kei na yalewa matua vakayalo era veiqaravi vakatabakidua, me rawa nira vakarabailevutaka na nodra veiqaravi ena yalava. E vinakati vei ira na kerea mera tiko ena vuli qo mera ciqoma na ilesilesi cava ga era lesi kina nira tuvaitutu oti. Vakacava o na via vuli tale ga mo qarava eso na itavi bibi?—1 Kor. 9:23.\n18. Na cava na yaga ni nomu cakacaka vata kei Jiova e veisiga?\n18 Nida dauveiqaravi i Jiova, eda uqeti meda lomasavu ni vukea eso tale e veisiga, qo e ivakaraitaki ni yalololoma, yalovinaka, kei na loloma. Nida cakava qori eda na lomavakacegu, eda na marau tale ga. (Kala. 5:22, 23) Se mani vakacava na kemu ituvaki, o na marau ni o vakatotomuria na lomasavu i Jiova, ena mareqeti iko tale ga ni drau cakacaka vata!—Vosa Vakaibalebale 3:9, 10.


JW iTuvatuva ni Soqoni ni Bula vaKarisito Epereli 2-8, 2018\nSere 19 kei na Masu\n“Na Lakosivia kei na iVakananumi—Kena Duidui kei na ka Rau Tautauvata Kina”: (10 min.)\nMac 26:17-20—E vakayagataka o Jisu na iotioti ni Lakosivia kei ratou nona yapositolo (“Na Kanavata ni Lakosivia” iyaloyalo ena Mac 26:18, nwtsty)\nMac 26:26—Na madrai ena iVakananumi e dusia na yago i Jisu (“vakaibalebaletaka” ivakamacala ni vosa ena Mac 26:26, nwtsty)\nMac 26:27, 28—Na waini ena iVakananumi e dusia na “dra ni veiyalayalati” i Jisu (“dra ni veiyalayalati” ivakamacala ni vosa ena Mac 26:28, nwtsty)\nMac 26:17—Na cava e rawa ni tukuni kina me “imatai ni siga ni soqo ni Madrai Sega ni Vakaleveni” na Naisani 13? (“imatai ni siga ni soqo ni Madrai sega ni Vakaleveni” ivakamacala ni vosa ena Mac 26:17, nwtsty)\nMac 26:39—Na cava e uqeti Jisu me masulaka: “Ni kauta tani na bilo qo”? (“ni kauta tani na bilo qo” ivakamacala ni vosa ena Mac 26:39, nwtsty)\nWili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mac 26:1-19\nVidio ni iMatai ni Veisiko: (4 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.\niMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki.\nVuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bhs wase 5 ¶21-22 kei na ikuri ni ivakamacala.\nVeika e Gadrevi ena iVavakoso: (8 min.)\nMo iTokani i Jiova—Na iVoli: (7 min.) Me saravi na vidio. Oti mera gole ena buturara eso na gone era sa digitaki rawa tu mera sauma na taro: Na cava eda tauvimate kina, eda qase da qai mate? Na inuinui cava e yalataka vei keda o Jiova? O cei o na via sotava ena Parataisi?\nVuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 15\nSere 74 kei na Masu\niMeli iMeli Epereli 2-8\nNoda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala ni Epereli 2-8, 2018


Joni 9 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVola o Joni 9:1-41\nVakabula o Jisu e dua na tagane sucu mataboko (1-12)\nRa taroga na Farisi na tagane e vakabulai (13-34)\nRa mataboko na Farisi (35-41)\n9 Ni lako tiko o Jisu e raica sara e dua na tagane e sucu mataboko. 2 Eratou tarogi koya na nona tisaipeli: “Rapai,+ o cei e valavala ca me sucu mataboko kina na tagane qo, o koya se o rau na nona itubutubu?” 3 E sauma o Jisu: “E sega ni valavala ca na tagane qo se o rau na nona itubutubu, e yaco qo me vakaraitaki kina na cakacaka ni Kalou.+ 4 E dodonu meda cakava na cakacaka i koya e talai au mai ni se siga,+ sa voleka mai na bogi ena sega ni dua e cakacaka kina. 5 Niu tiko e vuravura, au na rarama tiko kei vuravura.”+ 6 Ni vosa oti, sa qai kasivi ina qele, wakia vata na qele kei na ikasivi, boroya sara kina na mata i tagane+ 7 qai kaya vua: “Lai tavoi ena tobu o Sailoama” (ni vakadewataki e kena ibalebale “Talai Yani”). Mani lako sara qai tavoi, ni lesu mai sa rai tu.+ 8 Era mani kaya na tiko voleka, kei ira na dau raici koya ni kerekere: “Sega ni o koya ga qo na daukerekere?” 9 Eso era kaya: “O koya ga.” So tale era kaya: “Sega, e vakataki koya.” E qai kaya na tagane ya: “O yau ga qori.” 10 Era sa qai tarogi koya: “O qai rai vakacava?” 11 E sauma: “Na tagane e vakatokai o Jisu e wakia na qele, boroya e mataqu qai kaya vei au: ‘Lako i Sailoama, lai tavoi.’+ Au lako sara, au tavoi, au mani rai.” 12 Era tarogi koya: “I vei o koya?” E sauma: “Au sega ni kila.” 13 Era mani kauta na tagane a mataboko tu vei ira na Farisi. 14 E Siga ni Vakacecegu+ tiko na siga e wakia kina na qele o Jisu qai vakavuna me rai na matana.+ 15 Era sa qai tarogi koya na Farisi se rai vakacava. E kaya vei ira: “E boroya na mataqu ena qele, au lai tavoi au mani rai kina.” 16 Era kaya eso na Farisi: “E sega ni tamata ni Kalou qo ni sega ni doka na Siga ni Vakacecegu.”+ Era kaya eso tale: “Ke tamata ivalavala ca e qai cakamana ga vakacava?”+ Era mani veisei vakataki ira.+ 17 Era qai kaya tale vua na tagane mataboko: “Cava o kaya me baleti koya ni a vakavuna nomu rai?” E tukuna: “E parofita o koya.” 18 Era sega ni vakabauta na nodra iliuliu ni lotu na Jiu ni a mataboko tu qai rai rawa na tagane ya, me yacova nira kacivi rau na nona itubutubu. 19 Era mani tarogi rau: “Qo na luvemudrau drau tukuna ni sucu mataboko? E qai rai vakacava?” 20 Erau sauma nona itubutubu: “Keirau kila ni luvei keirau, keirau kila tale ga ni sucu mataboko. 21 Ia keirau sega ni kila se rai vakacava. Keirau sega tale ga ni kila se o cei e vakavuna me rai. Ni tarogi koya ga, e sa tamata bula. O koya ga me vakamacala kina.” 22 Erau vosa va ya na itubutubu ni rau rerevaki ira na Jiu,+ nira sa lewa oti me vakatalai tani mai na nodra valenilotu+ o koya e vakabauta ni o Jisu na Karisito. 23 Oya na vuna erau tukuna kina nona itubutubu: “E sa tamata bula o koya. Ni tarogi koya ga.” 24 Era kaciva tale na tagane a mataboko tu ya ena ikarua ni gauna, ra qai kaya vua: “Vakalagilagia na Kalou, keimami kila ni tamata ivalavala ca o ka qori.” 25 E tukuna vei ira: “Au sega ni kila se tamata ivalavala ca se sega. Na ka ga au kila niu a mataboko, qo au sa rai rawa.” 26 Era qai kaya vua: “Cava e cakava vei iko? Cava e cakava mo rai kina?” 27 E sauma vei ira: “Au sa tukuna oti vei kemuni, oni sega ni via rogoca. Cava oni via rogoca tale kina? E cava, oni sa via nona tisaipeli tale ga?” 28 Era sa qai vakalialiai koya: “O iko ga o nona tisaipeli na tamata ya, o keimami na tisaipeli i Mosese. 29 Keimami kila ni vosa vei Mosese na Kalou, ia na tamata qori keimami sega ni kila se lako mai vei.” 30 E mani tukuna vei ira: “Sa dua na ka veivakurabuitaki qo ni oni sega ni kila se lako mai vei, ia e vakavuna meu rai. 31 Eda kila ni sega ni dau rogoci ira na ivalavala ca na Kalou,+ ia ke dua e rerevaka na Kalou qai cakava na lomana, ena rogoci koya.+ 32 Eda se sega ni bau rogoca ni dua e vakavuna me rai o koya e sucu mataboko. 33 Ke sega ni tamata ni Kalou na tagane qo, ena sega ni rawata e dua na ka.”+ 34 Era tukuna vua: “O sucu ivalavala ca ga, o qai via vakavulici keimami?” Era mani cemuri koya i tuba!+ 35 E rogoca o Jisu nira sa vakatalai koya i tuba. Ni raici koya, e kaya vua: “O vakabauta na Luve ni tamata?” 36 E sauma na tagane ya: “O cei o koya turaga? Ni tukuna mada mai meu vakabauti koya tale ga.” 37 E kaya vua o Jisu: “O sa raici koya, o koya sara ga drau veivosaki tiko.” 38 E qai kaya vei Jisu: “Au vakabauti koya Turaga.” Mani cuva sara vua. 39 E qai kaya o Jisu: “Au lako mai vuravura meu veilewai, mera rai na mataboko,+ mera mataboko tale ga na rai.”+ 40 Era rogoca na vosa ya na Farisi era tu voleka, ra mani kaya vua: “Keimami sega ni mataboko!” 41 E kaya vei ira o Jisu: “Ke oni mataboko, e sega nomuni valavala ca. Ia oni kaya, ‘Keimami sa rai.’ Kena ibalebale, e se tiko ga na nomuni valavala ca.”+


Kena iTalanoa: Yaga na iLoloma Soli Wale ni Kalou | Douglas Guest\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Douala Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nTalanoataka o Douglas Guest\nA VINAKATA o tamaqu me italatala ni lotu Wesele ni dau rerevaka na Kalou. Ia mani veisau nona isausau qori ni wilika na ivola era vakarautaka na Gonevuli ni iVolatabu, tekivu soqoni tale ga kei ira. A papitaiso ena 1914 ni se qai yabaki 17. E donuya sara tu ga na iMatai ni iValu Levu, mani kacivi me curu ena mataivalu. Ni sega ni via tauri iyaragi, a totogi vula tini kina ena valeniveivesu na Kingston Penitentiary e Ontario, mai Kenada. Ni sere ga, e cakacaka sara vakaitalatala vakatabakidua me painia.\nEna 1926, a vakawatitaki Hazel Wilkinson o Arthur Guest. A vulica o tinai Arthur na ka dina ena 1908. Au sucu gona ena ika24 ni Epereli, 1931, keitou le va na gone, au ikarua ni qase. E bibi ena neitou bula na sokaloutaki Jiova, uqeti keitou tale ga na nona dau doka vakalevu o Ta na iVolatabu, keitou taleitaka kina na Vosa ni Kalou. Keitou vakaitavi wasoma vakavuvale ena cakacaka vakavunau.—Caka. 20:20.\nTAWAVEITOVAKI TIKO GA, PAINIA ME VAKATAKI TA\nE tekivu na iKarua ni iValu Levu ena 1939, na yabaki ga e tarava e vakatabui kina na cakacaka vakavunau ni iVakadinadina i Jiova e Kenada. E dau vakarokorokotaki e koronivuli na kuila kei na lagati ni sere ni matanitu. O yau kei na tuakaqu o Dorothy keirau dau vakatalai mai na kalasi ena gauna e caka kina qori. Dua na siga au kidacala ni saga noqu qasenivuli me vakamadualaki au ni kaya niu sa rui datuvu. Ni oti na vuli, ratou vakasagai au e vica na gone e koronivuli, au mani lutu sara ga kina e ra. Ia na ka e yaco qori e vakayaloqaqataki au meu “talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.”—Caka. 5:29.\nAu papitaiso ena Julai 1942, niu se qai yabaki 11, ena dua na taqe ni wai ena vanua ni teitei. Au dau painia veivuke ni sereki na vuli e veiyabaki. Dua na yabaki au tomani ratou e tolu tale na tacida tagane me keitou vunau vei ira na dau ta kau ena vualiku kei Ontario, na vanua e sega ni dau tarai wasoma.\nAu painia tudei ena Me 1, 1949. Gauna tale ga qori e vakaitavi tiko na valenivolavola ni tabana ena tarataravaki, au mani sureti meu lewe ni vuvale e Peceli e Kenada ena Tiseba 1. Au lesi ena tabana ni tabaivola meu qarava na misini e vakatokai na flatbed press. Au yadra bogi me vica vata na macawa, ni tabaki tiko e dua na tikidua me baleta nodra vakacacani na iVakadinadina i Jiova e Kenada.\nE muri au veiqaravi ena Tabana e Qarava na Cakacaka. Au dau vakatarogi ira na painia era gole yani ena valenivolavola ni tabana ni bera nira lai veiqaravi e Quebec, na vanua era vakacacani tiko kina vakalevu na tacida. Dua gona vei ira qori o Mary Zazula mai Edmonton, e Alberta. Rau vulica na iVolatabu kei ganena o Joe, rau mani vakatalai mai vale ni rau lotu Orthodox kaukaua na nodrau itubutubu. Rau papitaiso ena June 1951, rau painia ni oti e ono na vula. Niu vakatarogi Mary tiko, dua na ka noqu qoroya nona rai vakayalo. Au kaya lo ga, ‘Qo ga na yalewa au na vakawatitaka, vakavo ke dua na ka e vakalatilati.’ Keirau mani vakamau ni oti ga e ciwa na vula, ena ika30 ni Janueri, 1954. Oti tale e dua na macawa, keirau sureti me keirau lai vuli ena koronivuli ni veiqaravi vakaivakatawa dauveilakoyaki. Ena rua na yabaki e tarava, keirau veiqaravi ena tabacakacaka ena vualiku kei Ontario.\nNi tete tiko ga na cakacaka vakavunau, era sureti kina e levu tale na daukaulotu. Keirau mani vakasamataka, ke sa rawa ni keirau vosota na bula ena draki liliwa [uca cevata] e Kenada, vaka kina na kati ni namu ena draki katakata, ena sega ni dua na ka me dredre ena vanua keirau na lesi kina. Ena Julai 1956, keirau vakacavara na neirau vuli ena ika27 ni kalasi ni Koronivuli o Kiliati, ena Noveba keirau sa gole ena neirau ilesilesi e Brazil.\nKAULOTU E BRAZIL\nNi keirau yaco yani ena valenivolavola ni tabana e Brazil, keirau vakavulici ena vosa vakaPotukali. Keirau vulica sara na vosa ni veikidavaki rawarawa kei na ka me cavuti ena dua na miniti ni soli na mekesini, keirau vunau sara. Ke tataleitaki na itaukeinivale, e tukuni me keirau wilika e dua na tikinivolatabu me baleta na ituvaki ni bula ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou. Ena imatai ga ni siga, e vakarorogo vinaka sara e dua na marama, au mani wilika na Vakatakila 21:3, 4. Niu wilika oti ga au qai rebo, ni se sega ni matau vei au na draki katakata qai tunumaka, e bau dredre toka e veigauna.\nKeirau lesi me keirau kaulotu ena siti o Campos, nikua sa tiko kina e 15 na ivavakoso. Ni keirau se qai yaco yani, sa tiko rawa ena siti e dua na iwasewase ribayawa, kei na vale ni daukaulotu ratou tawana tiko e va na tacida yalewa—o Esther Tracy, Ramona Bauer, Luiza Schwarz, kei Lorraine Brookes (sa Wallen tiko nikua). Noqu itavi ena icili meu veivuke ena savasava, kei na cabuka. Dua na bogi ni Moniti ni oti na vulici ni Vale ni Vakatawa, a basika e dua na vulagi tawanamaki. Se qai vakadodo sara ga o watiqu ena idabedabe balavu ni keirau veitalanoataka tiko na ka e caka ena siga ya. E davoca tiko e dua na ilokoloko, gauna me duri kina e basika mai e dua na gata qai vakavuna na maue me yacova niu sa vakamatea!\nOti e dua na yabaki noqu vulica na vosa vakaPotukali, au lesi sara meu ivakatawa dauveilakoyaki. Keirau bula rawarawa ga ena taudaku ni koro—e sega na livaliva, keirau moce ga ena ibe, vakayagataki tale ga na ose kei na kareti me sala ni veilakoyaki. Dua na gauna ni keirau cakacaka tiko vakavunau ena vanua era sega ni lesi kina na dautukutuku, keirau vodo sitimanivanua ina dua na tauni ena veiulunivanua, keirau redetaka tale ga e dua na rumu. E vakauta mai na valenivolavola ni tabana e 800 na mekesini me veisoliyaki. Keirau lako vakavica ina positovesi me kau mai na kateni mekesini ina icili.\nEra vuli ena Koronivuli ni Cakacaka Vakaitalatala e Brazil na tacida tagane kei na yalewa ena 1962. E ono na vula noqu veilakoyaki tiko mai na dua na kalasi ina dua tale meu veivakavulici kina, ia e sega ni tomani au o Mary. Qo taucoko na vanua au veivakavulici kina—o Manaus, Belém, Fortaleza, Recife, kei Salvador. Au tuvanaka na soqo ni veiwasewase ena vale ni vakatasuasua rogo mai Manaus. Dua na ka na bi ni uca, mani vakadukara na neimami wainigunu, qai sega ni dua na vanua vinaka me vakarautaki kina na kakana. (Ena gauna ya, se dau vakarautaki na kakana ena vanua ni soqo.) Au veitaratara sara kei ratou na mataivalu, e mani tu vakarau me veivuke e dua na iliuliu me vakarautaki na wai ni gunu ena vanua ni soqo. E talai ratou tale ga na sotia me ratou birika e rua na vale laca levu me vakayagataki e valenikuro kei na vanua ni kana.\nNiu gole tu, ena vunau o Mary ena vanua ni veivoli era dau osota vakalevu na kai Potukali, e dau ka ni veitalanoa e keri na rawailavo. E dredre me veivosakitaka na iVolatabu kei na dua, e mani kaya vei ira eso na vuvale e Peceli, “Au na sega sara ga ni via tiko e Potukali.” Ni oti ga e dua na gauna lekaleka, keirau kidacala ni keirau sureti me keirau veiqaravi e Potukali. Dua na ka na kurabui nei Mary, keirau ciqoma ga na ilesilesi dina ni vakatabui tu na cakacaka vakavunau e kea.\nNEIRAU ILESILESI E POTUKALI\nEna Okosita 1964, keirau yaco yani e Lisbon mai Potukali. O ira na ovisa vakalecaleca era vakacacani ira na tacida e Potukali. Me baleta na tikina qori, e ka vakayalomatua me kua ni dua me kidavaki keirau, me keirau qarauna na neirau veitaratara kei ira na mataveitacini e kea. Keirau vakaitikotiko ena dua na icili ni keirau waraka tiko na neirau ivolatara ni curuvanua. Ni rawa ga qori, keirau redetaka sara e dua na rumu. Ena Janueri 1965, keirau qai veitaratara ina valenivolavola ni tabana. E siga marautaki dina ni keirau tiko ena imatai ni soqoni ni oti e lima na vula!\nKeirau rogoca nira sikabotea e veisiga na ovisa na nodra vale na mataveitacini. Sa sogo tu na Vale ni Soqoni, sa caka gona na soqoni ena nodra vale na tacida. Vica na drau na tacida era lai vakatarogi ena siteseni ni ovisa. Era vakararawataki me rawa nira tukuna na yacadra na tacidra era liutaka tiko na soqoni. Era mani nanuma na tacida mera veikacivi se vakayagataka na imatai ni yacadra, me vaka na José se Paulo, me kua na ikarua ni yacadra. Keirau mani cakava tale ga qori.\nKeirau kauaitaka ga vakalevu nodra vakani vakayalo na mataveitacini. Nona itavi o Mary me taipataka na ulutaga ni Vale ni Vakatawa kei na so tale na ivola me tabaki.\nVALATAKA NA ITUKUTUKU VINAKA ENA MATAVEILEWAI\nEna June 1966, e caka e Lisbon na veilewai a namaki tiko mai. Era veilewaitaki e 49 na tacida era lewena na ivavakoso o Feijó nira soqoni vakatawadodonu ena dua na vale. Au vakarautaki ira rawa niu vakatarogi ira me vaka e dua na loya dauveibeitaki. Keimami kila ni keimami na druka, ia ena bau dua mada ga na ivakadinadina levu. E tinia neimami loya nona valataka neimami kisi ena nona doudou ni lavetaka na ka e tukuna o Kamelieli ena imatai ni senitiuri. (Caka. 5:33-39) E kuruseta na tabana ni itukutuku na veilewai qori, ratou bala kina e valeniveivesu e le 49 na mataveitacini me 45 na siga, me lima veimama na vula. E ka ni marau ni a taleitaka na neitou loya, e turaga yaloqaqa, me vulica na iVolatabu, sa tiko tale ga ena vica na soqoni ni bera ni takali.\nEna Tiseba 1966, au lesi meu ovasia ni valenivolavola ni tabana, levu tale ga na gauna au qarava na veika vakalawa. A tauyavutaki kina na dodonu ni nodra sokalou na iVakadinadina i Jiova. (Fpai. 1:7) Sa qai mai vakadonui vakalawa na noda cakacaka ena Tiseba 18, 1974. Rau gole mai e Potukali o Brother Nathan Knorr kei Frederick Franz mai na itikotiko liu me keimami marautaka vata na soqo vakairogorogo e Oporto kei Lisbon, era tiko kece kina e 46,870.\nA dolava o Jiova na katuba ni cakacaka ena vica na yanuyanu era vosa vakaPotukali, me vaka na Azores, Cape Verde, Madeira, kei São Tomé kei Príncipe. Ena 1988, e yaco na neimami tatadra me vakalevutaki na valenivolavola ni tabana. Ena Epereli 23 ena yabaki qori, a liutaka o Brother Milton Henschel na vakatatabutaki ni itikotiko vou, ra qai tiko kina e 45, 522. E talei dina meda raici ira na 20 na tacida tagane kei ira na yalewa era veiqaravi vakaulotu tu e Potukali mera lesu yani mera tiko ena soqo marautaki qori.\nYAGA NA IVAKARAITAKI NI YALODINA\nNa neirau veimaliwai kei ira na tacida yalodina e vakalougatataka dina neirau bula. Au vuli vakalevu niu vukei Brother Theodore Jaracz ena nona veisiko ni ivakatawa ni wase kei vuravura. E levu na ituvaki dredre e vakilai toka ena valenivolavola ni tabana e sikova, era sa solia tale ga na Komiti ni Tabana nodra vinaka kece. Me kua nira lomaleqa na tacida, e tukuna o Bother Jaracz: “Qo e kena gauna meda biuta ga vua na yalo tabu.” Ena dua na neirau veisiko vakaveiwatini e Brooklyn ena vica sagavulu na yabaki sa oti, keimami veitalanoa tiko kei Brother Franz ena dua na yakavi. Ni bera ni cava na neitou veitalanoa, e tarogi o Brother Franz se cava e rawa ni tukuna me baleta na nona veiqaravi me vica vata na yabaki, e tukuna ga o koya: “Qo na noqu vakatutu: Kabita tiko ga na isoqosoqo rairai Jiova se mani cava e yaco. Qo duadua ga na isoqosoqo e cakava tiko na cakacaka e vakaroti ratou kina nona tisaipeli o Jisu—na vunautaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou!”\nKeirau marautaka vakaveiwatini na neirau cakava qori. E guiguilecavi dredre na neirau dau veisiko ena valenivolavola ni tabana. Na veisiko va qori e rawa kina ni keirau vakavinavinakataka nodra veiqaravi ena yalodina na gone kei na qase, me keirau vakayaloqaqataki ira mera qaravi Jiova tiko ga ena yalodina.\nSa toso na yabaki, keirau sa yabaki 80 vakacaca. E dau tautauvimate o Mary. (2 Kor. 12:9) E vaqaqacotaka neirau vakabauta na veika dredre, e uqeti keirau me keirau yalodina tiko ga. Ni keirau raica lesu neirau bula, keirau vakadinata na loloma soli wale i Jiova ena levu sara na sala. *\n^ para. 29 Ni se vakarautaki tiko na ulutaga qo, a yalodina voli ga vei Jiova o Douglas Guest ni takali ena Okotova 25, 2015.\niMeli iMeli Yaga na iLoloma Soli Wale ni Kalou ena Levu na Sala


Na Parofita o Ilaija kei Ilaisa | iTalanoa Vakaivolatabu\nENA tarai tinamu vakacava ke o vakabulai tale mai na mate? Sa na bau dua na ka na nona marau! Ia ena rawa beka ni bula tale e dua a sa mate? A sa bau yaco mada e liu?\nRaici iratou mada na le tolu oqori. Na turaga o Ilaija na parofita, na yalewa e yada ni koro o Sarifaci kei na gone, na luvena tagane. A tauvimate bibi na gonetagane ena dua na siga mani mate sara. Sa qai kaya o Ilaija vua na yalewa: ‘Solia mai vei au na luvemu.’\nA kauta na gone ina itabavale e cake o Ilaija qai vakadavori koya ena imocemoce. Oti sa qai masu: ‘I Jiova mo ni vakabula tale na gone oqo.’ Sa qai cegu tale na gone! A lai soli koya tale vei tinana o Ilaija qai kaya: ‘Raica, sa bula na luvemu!’ Oqori na vuna e marau tiko kina vakalevu o tinana.\nDua tale na parofita i Jiova o Ilaisa, o koya e dau veivuke vei Ilaija. Yaco na gauna me sa vakayagataki Ilaisa tale ga o Jiova me dau cakamana. Dua na siga a lako o Ilaisa ina koro o Sunemi. E tiko tale ga kina e dua na yalewa e dau ciqomi koya. Lakolako rau sa qai vakaluveni na yalewa oqo kei watina.\nA lai vukei tamana sara ena were ena dua na gauna o gone ni sa qase mai. Vakasauri ga sa kaya: ‘E mosi na uluqu!’ A qai lai mate ni sa yaco i vale. E rarawa vakalevu o tinana! Sega tale ni qai wawa o tinana ni sa lai kauti Ilaisa sara ga mai.\nE lako sara yani ina rumu ni gone sa mate tu o Ilaisa. E masu vei Jiova, qai davoca yani na yagona me vakatakatai koya. Sega ni dede sa katakata mai na yago ni gone, qai suru vakavitu. E marau sara vakalevu o tinana ni sa bula na luvena!\nE levu era dau mate e veisiga. Oqo era rarawa kina vakalevu na wekadra kei ira na nodra itokani. E sega vei keda na kaukaua meda vakabulai ira tale mai na mate ia e rawa ga ni cakava oqori o Jiova. Eda na qai vulica vakamalua na nodra na vakabulai mai na lewe milioni.\n1 Tui 17:8-24; 2 Tui 4:8-37.\nTutaka na Sokalou Dina!\nGauna cava ena vinakati kina na yaloqaqa mo tutaka na sokalou dina?\niMeli iMeli Vakabulai e Rua na Gonetagane


The Fiji Times » Ena rawa ni Viti vinaka\nEna rawa ni Viti vinaka\n16 May, 2018, 9:52 am\nKE dua na Viti vinaka eda na gadreva, ia au nanuma ni dodonu me na vakalesui ga mai na veivakanakuitataki vei ira na gone ni ra cala.\nOya na veika e vakaraitaka ko Peni Delaibatiki na vunivola levu ni soqosoqo ni qasenivuli iTaukei (Fijian Teachers Association) ena vuku ni nodratou kauwai tiko ena levu ni nodra dau talaidredre tiko na gonevuli mai koronivuli.\n“Na nodra kuita na gone me yavutaki ga mai ena nodra lomani ka me ra vakadodonutaki ni cala, ka sega ni kuita ni cudru,” e kaya o Delaibatiki.\n“E levu vei keda nikua eda lako curuma mai na veikanakuitataki, eda sa mai tauca tu kina qo na vuana ena veivanua eda sa veiqaravi tiko kina nikua.\nE kaya ni gauna qo sa dredre na veikanakuitataki ni sa vesuki ira na qasenivuli na lawa baleta ni sa tabu na nodra kuita na gone.\n“Keitou sa vunautaka vei ira na qasenivuli ena gauna qo ni sa sega na veikuitataki, ka kuita levu duadua ga na nodra vosa tiko vei ira na gonevuli na veika e dodonu me ra cakava.”\nE vakaraitaka talega ko Peniasi Yalawai na turaganikoro ena koro vakaturaga o Nairukuruku na nodra itikotiko na Turaga iTaukei ni Waluvu ena yasana o Naitasiri, ni raica saraga o koya na duidui levu ena kena sa mai vakatabui na nodra vakavulici na luveda ena kuita.\n“E levu saraga na duidui au sotava ena noqu turaganikoro qo ni’u vakatauvatanitaka na gauna ni’u se gone kina, oya ni keimami se kuita ni dua e cala.\n“Na gauna qo sa rawa ga ni vakatikitiki na qase ke rau sota kei na dua na gone ena sala simede e loma ni koro,” e kaya o Yalawai.\nE kuria na turaganikoro yabaki 35 qo ni raica o koya na duidui levu ena nodra sa dau vakabebe (talaidredre) na gone. E kaya ni sa bau veivuke toka na Bose Vakoro ena kena sa lewai mai kina me dau nona itavi me vosa vakadodonu vei ira na gone ka la’ki vakaraitaka talega vei ira na nodrai tubutubu ke dua na gone e talaidredre se vakarau ca e loma ni koro.\nIa, e vakaraitaka ko Pastor Joe Talemaitoga na i vukevuke ni Qase Levu ni Lotu i Kavitu, ni nodra vakavulici na luveda e tiki tiko ni nodra vakatavulici oya me ra kanakuita.\n“Ena loma ni veivakavulici kei na nona tuberi e dua na gone e dodonu me na kuitataki ke cala ni tukuna tu vakamatata nai Vola Tabu.\n“Ena gauna mada iliu e vakayacori na veikanakuitataki ka ra sa rawati ira tu kina e levu na lewenivanua ena gauna qo.\nIa, na kena sega tiko ni vakayacori na veivakavuli ena kuita, e laurai ni sa qai tubu ga kina vakalevu na leqa se na basu lawa.”\nE kuria o Talemaitoga ni tukuna na i Vola Tabu me ra kuita na gone ka tiki tikoga ni nodra vakavulici ena bula vakaivakarau.\nE kaya ni veitiki ni Vola Tabu era tukuna na kuitalaki ni gone e tiko ena Vosa Vakaibalebale 13: 24- O koya sa sega ni vakanakuitataka na luvena sa cati koya: Ia ko koya sa lomani koya sa vakanakutataka ni sa gone. Vakaibalebale 23:13-Mo kakua ni tarova na kuita mai vua na gone; Ia ni ko sa warolaki koya, ena sega ni mate kina.\n14. Mo warolaki koya, Ia ko na vakabula kina na yalona mai eli.


1 Ka sa yaco ni sa sega ni cegu ko Moronai ena nona vakavakarau tiko ki na ivalu, se me taqomaki ira na nona tamata mai vei ira na Leimanaiti; ia ena itekivu ni i ka ruasagavulu ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa, sa vakaroti ira kina na nona mataivalu me ra kelia na ikeli ni valu ka binia na qele me wavokita na veikoro kece ena nodra vanua na Nifaiti.\n2 A sa vakarota me tara ena dela ni ibinibini qele oqori na vatavata kau me vaka na balavu ni tamata na kena cecere me wavokita kece sara na veikoro lelevu.\n3 A sa vakarota tale ga me viri ena vatavata oqori na moto gagata me caka me kaukauwa sara ka rewa icake tale ga.\n4 A sa vakarota me tara e so na vale cecere me irova sobu tu mai na bai vakamoto oqori, ia me tara vakaukauwa sara me kakua kina ni vakamavoataki ira na gasau ni dakai titi se na nodra vatu ni irabo na Leimanaiti.\n5 Ia a ra sa vakarau tu me ra toka mai ena dela ni vale cecere ko ya, ka qai viritaka sobu yani na vatu me vaka ga na nodra gagadre kei na nodra kaukauwa, ka vakamatei ira era via toso volekata mai na bai ni veikoro lelevu.\n6 Sa vakaoqo na nona vakarautaka ko Moronai na veitikotiko kaukauwa ni valu me wavokita na veikoro kece sara ena vanua taucoko, me vorati ira na meca era na lako mai.\n7 Ka sa yaco ni lewa ko Moronai me ra lako yani na nona mataivalu ki na lekutu ena tokalau; io, era sa lako kina ka vakasavi ira na Leimanaiti kece era tiko mai na lekutu ena tokalau, me ra lako ki na nodra vanua, ena ceva ni vanua ko Saraemala.\n8 Ia na vanua ko Nifai sa tekivu ga mai na wasawasa ena tokalau ka kauta vakadodonu yani ki na wasawasa ena ra.\n9 Ka sa yaco ni sa vakasavi ira tani kece na Leimanaiti ko Moronai mai na lekutu ena tokalau, na lekutu ka koto ena vualiku ni nodra vanua, sa vakarota me ra toki yani na tamata mai na vanua ko Saraemala kei na veivanua volekata, me ra laki tawana na veikau mai na tokalau, ia me ra laki tawana na iyalayala ni vanua ko ya me yaco ki matasawa.\n10 Ia sa biuta tale ga eso na nona mataivalu ena ceva, ena iyalayala ni nodra vanua, ka vakarota me ra viria na kena abai me taqomaki ira na nona mataivalu kei na nona tamata mai na ligadra na nodra meca.\n11 A sa sogolatia kina na nodra koro ni valu na Leimanaiti mai na lekutu ena tokalau, io, ka vakakina ena yasana ki na ra, ka viribaita na iyalayala ni nodra vanua na Nifaiti kei ira na Leimanaiti, ena maliwa ni vanua ko Saraemala kei na vanua ko Nifai, mai na wasawasa ena ra, ka cici ravita na ulu ni wai ko Saitoni—era sa tawana tu na Nifaiti na veivanua kece ena vualiku; io, na veivanua kece ena vualiku ni vanua ko Vanuasautu me vaka na veika era gadreva.\n12 Sa vakaoqo na nodra segata ko Moronai, kei na nona mataivalu ka sa levu cake tiko ga e veisiga na kedra iwiliwili, ena nodra sa kila na tamata na veitaqomaki kaukauwa era cakava tiko, me ra sogota na nodra igu kei na nodra kaukauwa na Leimanaiti ena veivanua kece era taukena, ka me muduki kina na nodra kaukauwa ena vanua era sa taukena.\n13 Ka sa yaco me ra sa tekivu tara e dua na koro levu ko ira na Nifaiti, ka vakatoka me yacana ko Moronai; a sa tiko ena yasa ni matasawa ki na tokalau; ia ena ceva ni nodra vanua na Leimanaiti.\n14 Ia e ra sa tekivu tara tale ga e dua na koro levu ena kedrau maliwa na koro ko Moronai kei na koro ko Eroni, me semata na iyalayala ni vanua ko Moronai kei Eroni; a ra sa vakatoka me yaca ni koro levu ko ya, se na vanua ko ya, ko Nifaia.\n15 Ia ena yabaki vata ga ko ya e ra sa tekivu tara tale ga kina e vuqa na veikoro ki na vanua ena vualiku, ka dua ena dua na ke na ivakarau ka ra vakatoka me yacana ko Liai, ka sa toka e matasawa ena iyalayala ni vanua ki na vualiku.\n16 Ia sa mai cava eke na ikaruasagavulu ni yabaki.\n17 Ia sa sautu tu vakaoqo na nodra bula na tamata i Nifai ena itekivu ni ikaruasagavulu kadua ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai.\n18 Era sa sautu vakalevu sara ka ra vutuniyau vakalevu tale ga; io, era sa tubu me lewevuqa me ra tamata kaukauwa vakalevu sara ena vanua.\n19 Ka eda sa raica oqo na yalololoma kei kena dodonu sara ni nona ivalavala na Turaga, ena kena dau vakayacori na veika e yalataka vei ira na luve ni tamata; io, eda rawa ni raica ni sa vakadinadinataki na nona vosa, ena gauna sara ga oqo, ni a tukuna vei Liai ka kaya:\n20 Ko sa kalougata ko iko kei ira na nomu kawa; ia era na vakalougatataki ka ra na tiko sautu ena vanua, kevaka era sa muria na noqu ivakaro. Ia mo nanuma tiko, kevaka era sega ni muria na noqu ivakaro era na amuduki tani mai na nona iserau na Turaga.\n21 Ia eda sa raica ni sa vakadinadinataki na vosa ni yalayala kece oqo vei ira na tamata i Nifai; ni sa baleta na nodra veiba kei na veileti, io, na nodra daulaba, kei nodra daubutako, kei na nodra dauqarava na kalou matakau, na nodra veibutakoci, kei na nodra itovo vakasisila, ka tu vei ira, a vakavuna na nodra veivaluvaluti kei na nodra vakarusai.\n22 Ia era sa dauvakabulai ga ena veigauna kece sara ko ira na yalodina ni ra muria na ivakaro ni Turaga, ia ko ira na lewe vica na udolu na wekadra ka ra sa kitaka tiko ga na i vakarau ca, era a vakabobulataki, se vakamatei ena iseleiwau, se malumalumu ena tawavakabauta, ka veimaliwai ke ira na Leimanaiti.\n23 Ia raica e sega mada ni bau dua na agauna me ra a marau vakalevu kina na tamata i Nifai, me tekivu mai na gauna i Nifai, ka vakakina na gauna i Moronai, io, me vaka ena gauna oqo, na ikaruasagavulu kadua ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa.\n24 Ka sa yaco me mai cava tale ga yani na ikaruasagavulu karua ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa ena sautu; io, sa vakatale ga kina ena ikaruasagavulu katolu ni yabaki.\n25 Ka sa yaco ni ena itekivu ni ikaruasagavulu kava ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa, ke a yaco tiko ga na tiko sautu ena kedra maliwa na Nifai kevaka me a sega na aveiqatitaki ni vanua ko Liai kei na vanua ko Morienitoni, o koya ka semata na vanua ko Liai; ka rau tiko ruarua e matasawa.\n26 Ia raica, era kaya na tamata era tawana tiko na vanua ko Morienitoni ni nodra e dua na tiki ni vanua ko Liai; o koya e qai tubu kina e dua na nodra veileti kaukauwa sara ka vakavuna me ra tauri iyaragi na kai Morienitoni ka vakadeitaka me ra vakamatei ira ena iseleiwau.\n27 Ia raica, era sa dro ko ira na tamata ka a tiko mai na vanua ko Liai ki na keba nei Moronai, ka kerei koya me vukei ira; ia raica era sa sega ni cala ko ira.\n28 Ka sa yaco ni ena gauna era sa raica kina ko ira na kai Morienitoni ka liutaki ira e dua na tamata, na yacana ko Morienitoni, ni ra sa dro na kai Liai ki na keba nei Moronai, era sa rere vakalevu sara, de na lako mai na mataivalu nei Moronai ka vakarusai ira.\n29 O koya, sa vakauqeti ira kina ko Morienitoni me ra dro ki na vanua ena vualiku ena bati ni veiwasawasa lelevu, me ra laki tawana kece na vanua ena vualiku.\n30 Ia raica, kevaka me yaco na inaki oqo, (ni dua na ka me rarawataki) ia raica, a tamata dauyalokatakata sara ko Morienitoni, o koya a cudruva kina e dua na nona marama dauveiqaravi, ka qai mokulaki koya sara vakaca.\n31 Ka sa yaco ni qai dro ko koya ki na keba i Moronai, ka laki tukuna kina na ka a yaco, ka vakatalega kina na inakinaki me ra na dro cake ki na vanua ena vualiku.\n32 Raica oqo, sa ririkotaka ko Moronai de na rawai ira na tiko mai Vanuasautu na vosa nei Morienitoni, ka ra mani tovata me ra sa taukena na yasa ni vanua ko ya, ia kevaka e yaco vakakina, e sa na tauyavutaki kina e dua na yavu me na vakatubu leqa vei ira na tamata i Nifai, io, na leqa oqori ena rawa ni vakavuna na kena vuaviritaki na nodra abula galala.\n33 O koya sa tala yani kina e dua na mataivalu kei na nodra keba ko Moronai, me takosovi ira na kai Morienitoni, ka tarova me ra kakua ni dro yani ki na vanua ena vualiku.\n34 Ka sa yaco ni ra a sega ni takosovi ira rawa me yacova ni ra sa yaco ki na iyalayala kei aVanualala; e kea era sa qai laki takosovi ira rawa kina ena iyarabale ka wasea tani na vanua ena vualiku, io, mai na wasawasa ena ra ki na wasawasa ena tokalau.\n35 Ka sa yaco ni mataivalu ka tala ko Moronai sa liutaki yani mai vua e dua na turaganivalu, na yacana ko Tenikamu, era sota kei ira na tamata i Morienitoni; ni ra sa tamata yalokaukauwa sara, (ni sa vakauqeti ira ena ivadi ca kei na nona vosa veicavilaki) ka sa tekivutaki kina e dua na vala, ka vakamatei Morienitoni kina ko Tenikamu, ka vakadruka tale ga na nona mataivalu, a sa kauti ira vakavesu ki na itikotiko i Moronai. Sa mai cava kina na ikaruasagavulu kava ni yabaki ni nodra veiliutaki na turaganilewa vei ira na tamata i Nifai.\n36 Ia sa vakaoqori na nodra kau lesu mai na tamata i Morienitoni. Ia ni ra sa veiyalayalati me ra na maroroya na tiko veisaututaki, era sa qai vakalesui tale ki na vanua ko Morienitoni, ka sa yaco e dua na duavata vei ira kei ira na tamata i Liai ka ra a vakalesui tale ga ki na nodra vanua.\n37 Ka sa yaco ni ena yabaki vata koya sa vakalesui tale kina vei ira na Nifai na tiko sautu, a sa mate ko Nifaia na ikarua ni turaganilewa levu, o koya ka qarava tiko mai vakadodonu ena yalodina na itikotiko ni veilewai ena mata ni Kalou.\n38 Ia oqo, e a sega ni vakadonuya ko koya vei Alama me taura na ivolatukutuku kei na veika rau a nanuma ko Alama kei Tamana ni ka tabu; o koya sa mani solia kina ko Alama kivei Ilamani na luvena.\n39 Raica, sa yaco ni sa lesi na luvei Nifaia me sosomitaki tamana, ena itikotiko ni veilewai; io, sa digitaki me turaganilewa levu me lewai ira na tamata, ena vosa bubului kei na cakacaka tabu vakalotu ni na daulewa vakadodonu, ka taqomaka na tiko sautu kei na nodra galala na tamata, ka solia vei ira na galala me ra qarava na Turaga na nodra Kalou, io, ni na totaka ka karona tiko na inaki ni Kalou ena nona bula taucoko, ka kauti ira mai na tamata ca me ra mai lewai vakadodonu me vaka na nodra cala.\n40 Raica sa yaca ni tamata oqo ko Paorani. Ia sa sosomitaki tamana ko Paorani, sa tekivu na nona veiliutaki vei ira na tamata i Nifai ena icavacava ni ika ruasagavulu kava ni yabaki.


50 Soli ni volitaki ena Bitcoin na condos ni Dubai sa taucoko sa volia - Blockchain News\nFeperueri 11, 2018 veiqaravi\n50 Soli ni volitaki ena Bitcoin na condos ni Dubai sa taucoko sa volia\n50 e veidonui ena Dubai a sa volia vakayagataka na Bitcoin. Erau sa veitokani Doug Barrowman lingerie tycoon Mone ni o Michelle kei na nona billionaire, era na entrepreneurs ni UK e rua vakatikitiki na cakacaka. Era kaya kece 50 ni na veidonui cabori ena Bitcoin ni volitaki.\nSa tekivu na taravale ena na mata ni, ka toka ena Dubai ’ s Science Park, ka sa na vakayacori tiko ena kena vakacavari ena 2020.\nA tukuna o Michelle Mone vei Insider ni bisinisi ni ra sa e dua “veicurumaki” ni buyers ia me “e levu sara” na stereotype ni devotees ni Bitcoin taumada ni ganita — cauravou na programmers tagane ena siqeleti.\nMone kei na Barrowman veivosakitaka na volivolitaki ena nodra vakatorocaketaki ni Dubai ena gauna ni veivakatarogi me vakabekabea cake kina nodra cakacaka wale tikoga oqo, Equi, e dua na vatavata ni vakavure ilavo cakacaka-cryptocurrency.\n“Au vinakata me 'u raica na maliwa crypto oqo e vakayagataki me volia na iyautaukeni ni dina-vuravura,” A kaya na Barrowman. “Ka sa vakakina na Yalo ni Equi. E sa transcending na loma crypto ki vuravura vakayago kei na kena e dina.”\nBlockchain News 16 Janueri 2018\nMakataka na Dallas nei Cuban ...\nLewe va wale ga na veisau ni Crypto talairawarawa ki na veika e gadrevi ni na regulator ni Ceva kei Korea\nEna mua ni Janueri, sa ...\nPutin: E gadreva me tosoi kina na tekinolaji ni crypto kei na blockchain ki Rusia\nPeresitedi ni Rusia Vl....\nPrevious Post:Kacivaki na isau ni Cryptocurrency BitGrail na insolvency ni oti na hack\nNext Post:Na dauqito levu duadua e na Cryptomarket\nLisi ni IP ni cloaking ena Facebook


Maria Solomone - Viti FM\nLAVETI NA VULI NI VEIQARAVI ME BALETA NA KAMA\npc:MOH Volai tukutukutaki e vuravura ni wiliwili levu ni marama era vakayalia nodra bula mai na kama, qo ni veidutaitaki kei nai wiliwili ni turaga era leqa kina. Ra osota yani na Pearl resort ena Vakaraubuka na liga ni veiqaravi mai na na veitabana eso ena vuli vakarautaki me baleta na qaravi ni kisi ni […]\nTUBU NA I SAU NI BATA NA REWA KEI NA SUCU POUTA\nVakadeitaka na tabana ni Fijian Competition and Consumer Council ni na tubu tiko ena siga ni kua na i sau ni sucu na Rewa Powdered Milk kei na Rewa Butter. Sa veivakadreti na FCCC ni tuvatuva eratou sa vakarautaka na matanitu kei na nodratou tabana ena sega ni walia rawa na leqa qo,ka sa dodonu […]\nVakarau me ratou vaka i tavi na timi ni Viti ena tekivu ena veitau cici ena 2022 Mini Pacific Games Saipan,mai Northern Marianas. Vakaraitaka na Head coach ka manidia tale ga ni timi, Albert Miller Snr eratou sa vakarau vinaka na timi vakayalo,vakavakasama,vakayago tale ga,ka ratou a lai vakayagataka e vica na siga ena nodratou […]\nVAKAROTI TIKO NA NODA VANUA ENA TAU BI NI UCA\nNamaka tiko na tau bi ni uca ena so na gauna kei na lutu ni kurukuru ka namaki ni na vakilai tiko ena noda Viti. Namaka na tau bi nI Uca E se dei tiko ga na i vakaro ni tau bi ni uca ena veitikotiko mai Nadi,Lautoka,Ba,Tavua,Vatukoula,Ra,Kadavu,Beqa,Vatulele,Yasawa kei Mamamnuca. E vuna levu na kena […]\nTUBU NA I SAU NI VALAWA KEI WAIWAI NI MOTOKA\nMe da namaka tiko na kena sa na tubu tale tiko na i sau ni Valawa kei na waiwai ni motoka,ena vuku ni veika e yaco tiko ena makete ena noda Vuravura. Valawa-pc:purewow.com pc:shutterstock.com Vakaraitaka na CEO ni FCCC o Joel Abraham ni se sotavi tiko e dua na dredre levu oya na matanitu o […]\nMARAU O PABLO MATERA NONA RAWA NI QITO ENA FAINALA NI KUA.\nMatera ena timi ni Crusaders:pc-stuff.co.nz Marautaka o Pablo Matera,na dau qito ni Argentina nona na rawa ni qito ena fainala ni Super Rugby Pacific ena bogi ni kua,ni oti na nona vagalalataki mai na cala ka beitaki kina ena mataveilewai ni SANZAAR. Pablo Matera:pc-planetrugby.com Ena tekivu tiko o Matera ena i tutu ni Openside Flanker […]\nCADRA E DUA NA MATANISIGA VOU ENA LOMA NI KORO O VUSARATU,NATEWA ENA RAKAVI\nE mai cadra e dua na matanisiga vou ena vanua vakaturaga o Vusaratu mai Natewa vua e dua na kena i sausau vou,ni mai kacivaki na yacai Jone Rova me lewena na timi ni Under 20 ni Crusaders. Raici na yaca i Jone Rova ni lewena toka na timi digitaki ni Under 20 ni Crusaders:pc-Maika […]\nKACIVAKI NA YACAI JOE COKANASIGA ENA TIMI NEI EDDIE JONES.\nJoe Cokanasiga :pc-loopssamoa.com Kacivaki na yacai Joe Cokanasiga ena timi ni Igiladi ena sota kei na timi Barbarians ena macawa mai qo. Kacivaka na yacana na cauravou yabaki 24 qo o Eddie Jones ka wili ena 36 na nona cauravou vakarautaki. Igiladi ena sota i liu kei na timi ni Babarians ena macawa mai […]\nMARAU NA TIKINA O NADRAU ENA NODRATOU KORONIVULI VOU.\nRa marautaka na gonevuli mai Nadrau,Tavua na nodra koronivuli vou,ka laurai nodra mata mamarau tle ga na i tubutubu kei na dau ni veisusu. Gonevuli mai na Nadrau Primary School kei na Prime Minister-Bainimarama kei Minister ni Vuli-Mrs Kumar:pc-Fijiangovernment Ra marautaka na gonevuli na koronivuli ka matau na kena tara,kaukauwa me rawa ni ganita,ka me […]\nE mai soli na metali koula vei ratou na timi ni tagane ni Viti ena relay ni 4by100m ena vuku ni nodratou a totogitaki na timi ni Ositerelia ena vuku ni dua na cala,dina ga ni ratou a liu ka tarava na timi ni Viti ena sotasota ni Ocenia Championships ka vakayacori tiko mai Ositerelia. […]


1 Veigauna 12 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Veigauna 12:1-40\nIra na tokona na veiliutaki nei Tevita (1-40)\n12 Qo o ira na lako yani vei Tevita i Sikilaki+ ni sega ni veilakoyaki ena galala ena vuku i Saula+ na luvei Kisi, era maliwai ira na tamata qaqa era dau tokoni koya ena ivalu.+ 2 Era vakaiyaragi ena dakaititi, era vakayagataka na ligadra imatau kei na ligadra imawi+ mera rabotaka na vatu+ se vanataka na gasau ena dakaititi. Era taci Saula na Penijamini.+ 3 Na nodra turaga o Eieseri kei Joasi, erau luvei Sima na kai Kipea,+ o Jisieli kei Pelati erau luvei Asimavece,+ o Piraka, kei Jeu na kai Anacoci, 4 o Isimaia na kai Kipioni,+ na tamata qaqa, e dua vei ira na tolusagavulu+ e liutaki ira na tolusagavulu, kei Jeremaia, o Jeseli, o Joenani, o Josapati na kai Kitera, 5 o Elusei, o Jirimoci, o Pilaia, o Semaraia, o Sefataia na kai Arifi, 6 o Elikana, o Aseia, o Esareli, o Joeseri, o Jasopiami, o ratou na luvei Kora,+ 7 o Joela kei Sepataia erau luvei Jiroame na kai Kitori. 8 Eso na Kata era lai to e yasa i Tevita ena idrodro e veikau,+ era tamata qaqa, era sotia dauvala, era taura na nodra isasabai lelevu kei na moto, e vaka na mata ni laione na matadra, era totolo me vaka na kaseli ena veiulunivanua. 9 E nodra turaga o Esa, na kena ikarua o Opetaia, na kena ikatolu o Iliapi, 10 na kena ikava o Misimana, na kena ikalima o Jeremaia, 11 na kena ikaono o Atai, na kena ikavitu o Ilieli, 12 na kena ikawalu o Joenani, na kena ikaciwa o Elisapati, 13 na kena ikatini o Jeremaia, na kena ikatinikadua o Makipanai. 14 Qori o ira na luvei Kata,+ era turaga ni mataivalu. O koya e lailai duadua e tautauvata kei na 100, o koya e levu duadua e tautauvata kei na 1,000.+ 15 Qo o ira na takosova na Joritani ena imatai ni vula ni luvu tu na batiniwai, era cemuri ira kece na tiko ena vanua lolovira ena tokalau kei na ra. 16 Era lako tale ga yani vei Tevita eso na Penijamini kei na Juta ena nona idrodro.+ 17 E qai lako yani o Tevita me tavaki ira, e kaya vei ira: “Ke oni lako mai ena vakacegu moni mai vukei au, ena duavata kei kemuni na lomaqu. Ia ke oni via veretaki au vei ira na kequ meca ni sega ni cala na ligaqu, me raica mada ga na nodra Kalou na tukada, me vakatulewa kina.”+ 18 E sobuti Emasai+ na nodra turaga na le tolusagavulu na yalo ni Kalou: “Keimami nomuni Tevita, keimami tokoni kemuni, na luvei Jese.+ Moni vakacegu, me nomuni na vakacegu, me vakacegu o koya e vukei kemuni tiko,Ni vukei kemuni tiko na nomuni Kalou.”+ E mani vakacegui ira o Tevita qai lesi ira mera turaga ni mataivalu. 19 Eso tale ga na Manasa era lai to vei Tevita ni lako vata yani kei ira na kai Filisitia mera valuti Saula, ia e sega ni vukei ira na kai Filisitia o koya, nira bose oti na nodra turaga na kai Filisitia+ era qai vakatalai koya, era kaya: “Ena lai to kei na nona turaga o Saula, eda na vakayalia kina na uluda.”+ 20 Ni yaco i Sikilaki+ era mai to vua o ira na Manasa: o Atina, o Josapati, o Jitieli, o Maikeli, o Josapati, o Ilaiu, kei Silicei, na nodra turaga na vica vata na udolu ena yavusa o Manasa.+ 21 Era vukei Tevita mera valuta na ilala daukabakoro nira tamata qaqa kece era yalodei,+ era turaga ni mataivalu. 22 Era lako tiko ga vei Tevita+ e veisiga na lewenivanua mera vukei koya, mani dua kina na mataivalu levu me vaka na mataivalu ni Kalou.+ 23 Qo na kedra iwiliwili na turaga era vakaiyaragi mera vala era lako vei Tevita i Epironi+ mera solia vua na veiliutaki vakatui nei Saula me vaka na ivakaro+ i Jiova. 24 Era le 6,800 na lewe i Juta era taura na isasabai lelevu kei na moto, era vakaiyaragi mera vala. 25 Era le 7,100 na Simioni era tamata qaqa era yalodei, era lewe ni mataivalu. 26 O ira na Livai era le 4,600. 27 O Jioiata+ e nodra iliuliu na luvei Eroni,+ era tiko vata kei koya e 3,700, 28 vaka kina o Setoki+ na cauravou qaqa e yalodei, kei na 22 na turaga ni mataqali i tamadra. 29 Era le 3,000 na Penijamini era taci Saula,+ e dua na iwiliwili levu era dau yadrava tu na ka me baleta na vuvale i Saula. 30 Era le 20,800 na Ifireimi era tamata qaqa era yalodei, era rogo ena mataqali nei tamadra. 31 O ira na veimama ni yavusa i Manasa, era le 18,000 e digitaki na yacadra mera lako vei Tevita mera buli koya me tui. 32 O ira na yavusa na Isakari era kila na gauna kei na ka e dodonu mera cakava na Isireli, era le 200 na nodra turaga, era vakarorogo na tacidra ena nodra ivakaro. 33 O ira na Sepuloni era le 50,000 era lako rawa ina ivalu, era tuva vakaivalu nira vakaiyaragi kece ni vala, era tomani Tevita nira yalodina.* 34 O ira na Nafitalai, era le 1,000 na nodra turaga, e tomani ira e le 37,000 nira vakaisasabai lelevu kei na moto. 35 O ira na Tani era tuva vakaivalu era le 28,600. 36 O ira na Aseri era lako rawa ina ivalu mera tuva vakaivalu e le 40,000. 37 Mai na tai ni Joritani+ vei ira na Rupeni, o ira na Kata, kei na veimama ni yavusa na Manasa, era le 120,000 na sotia era taura na veimataqali iyaragi ni ivalu. 38 Qo kece o ira na tamataivalu, era tuva mera lako yani ena lomavata i Epironi mera buli Tevita me tui Isireli taucoko, era lomavata tale ga na vo kece ni Isireli mera buli Tevita me tui.+ 39 Era tiko ga e kea kei Tevita me tolu na siga, era kana, era gunu, nira vakarautaka qori na tacidra. 40 O ira tale ga na tu voleka, mai na nodra vanua na Isakari, na Sepuloni kei Nafitalai, era kau kakana mai ena asa, ena kameli, ena meule, kei na bulumakau, era kauta yani vakalevu na ka e buli ena falawa, na ibuli lolo kei na vuanivaini rabaraba, na waini, na waiwai, na bulumakau kei na sipi, nira marau vakalevu e Isireli.\n^ Se “nira tomani Tevita nira sega ni lomalomarua.”\n1 Veigauna 12


Vale - AU SA YEMEN\nItikotiko era vakarusai\ne udolu vakaudolu na tamata era noda\nGaunisala, wasawasa, lomalagi\nViakana kei na tauvimate baleti ira e milioni\nLailai ni kakana kei na vuniwai\nMavoa ka vakamatei civilians\nYalovinaka digitaka na nomu vosa\nE dua na iVakaleka ni ivalu Yemen\nEna 2015 ni oti na resignation nei Peresitedi ni Yemen kei na nona dro tani mai Yemen, e dua na ivalu vakaduiduitaki mai vei Yemen e a taroga o Saudiarabia Saudiarabia kei Amerika Emirates Arab. O Iurope kei na matanitu o Amerika a vakavuna me vakarerevaki na cala mai na vakarusai na tamata ka ra mate kina e udolu vakaudolu na gone kei civilians, ena volitaki ni yaragi kei na veitokoni ni Saudiarabia Saudiarabia ka sega ni taqomaki ni kei na na ena ilavelave oqo. Na cala oqo e sega walega ni yalani ki na sasaga ni mataivalu ia o Saudiarabia Saudiarabia e vakavolivoliti vuravura, cagi, kei na wasawasa e Yemen me rawa kina ni 'u tabonaka na katuba ni kakana kei na waigaga ki na vanua ka endangered na nodra bula e milioni na tamata. Me vaka na nodra ripote na mataisoqosoqo e vuravura raraba, na cala oqo sai koya na leqa ni bula raraba ca duadua ena vica na yabaki sa oti ka vakavuna me viakana ka tekivu me vaka na cholera.\neso tale na iyaloyalo\nNi sa vagalalataki na itukutuku kei na iyaloyalo ni cala oqo ena mataveilawa oqo, sa dau tovolea me tukuni vei ira na cala oqo ka a salavata kei na dua na boycott ni veitabana ni itukutuku ni Saudiarabia-vakasukasuka, me tinia na ivalu vakaduiduitaki oqo ena protests mai na veiyasai vuravura.\nYalovinaka vakacuruma na nomu imeli me maroroi vata kei na itukutuku vou ka tokoni ira na tamata Yemeni\nE vakacalai na UN ni sa vakamatei na iwiliwili ni ciwa na gonelalai e SEGA sa vakacala na nodra vakamatea e ciwa na gone na iqamu o Ya\nSeviteba 4, 2020 32859 0 2\nE dua na gone ena dua na valenibula ni oti na nona mavoa ena dua na yasana ena vualiku kei Jawf, ie-i-i-, ena Julai, 2020. As many as nine children were killed following airstrikes in northern Yemen’s Jawf Province Thursday...\nVulica vakalevu cake\nSeviteba 4, 2020 34274 0 2\nSeviteba 4, 2020 34299 0 2\nE SEGA: Yemen on brink of ‘world’s worst famine in 100 years’\nJiune 11, 2020 37217 0 2\nE dua na vanua ni tamata me vukei ira na tamata Yemeni mai na cala ni Saudiarabia Saudiarabia ka biuta na mua ki na kena yabaki buki druadrua ka sa mai vakadinadinataka na nodra bula e milioni\nIAMYEMEN.COM © 2022 Dodonu kece e taqomaki.