Masu Vakacava—Toro Voleka Vua na Kalou ena Masu (Jemesa 4:8) | Kaya na iVolatabu\nToro Voleka Vua na Kalou ena Masu\nNa cava meda masu kina vua na Kalou?\nNa cava meda cakava me rogoci keda kina na Kalou?\nE dau sauma vakacava na Kalou na noda masu?\nNa “Dauveibuli ni lomalagi kei vuravura” e tu vakarau me rogoca noda masu\n1, 2. Na cava meda raica kina na masu me dua na ka dokai? Cava e bibi kina meda kila na ka e kaya na iVolatabu me baleta na masu?\nE SOMIDI sara na noda vuravura ni vakatauvatani kei na lomalagi tawavakaiyalayala kei na kena veisoso kalokalo. E raici ira na veimatanitu o Jiova “na Dauveibuli ni lomalagi kei vuravura,” me vaka ga “e dua na mata ni wai mai na itakitaki.” (Same 115:15; Aisea 40:15) Ia e kaya na iVolatabu: “E voleka o Jiova vei ira kece na kacivi koya, vei ira kece na kacivi koya ena yalodina. E vakamamautaki ira na rerevaki koya ena ka era gadreva, e rogoca o koya na nodra tagi ni kere veivuke.” (Same 145:18, 19) Vakasamataka mada ya! E dau volekati keda na Dauveibuli, ena rogoci keda ke da “kacivi koya ena yalodina.” Sa dua dina na ka dokai na noda rawa ni toro vua na Kalou ena masu!\n2 Ia ke da vinakata me rogoca na Kalou na noda masu, e dodonu meda masuti koya ena sala e vakadonuya. Eda na qai vakayacora ga qo ke da kila na ka e kaya na iVolatabu me baleta na masu! Qo e bibi baleta na masu e dua sara ga na sala eda toro voleka kina vei Jiova.\n3. Na cava e bibi kina meda masu vei Jiova?\n3 Dua na vuna levu meda masu kina vei Jiova ya ni sureti keda sara ga o koya meda vakayacora vaka kina. E uqeti keda na nona Vosa: “Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka, ena qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece, ena vuku i Karisito Jisu.” (Filipai 4:6, 7) E macala tu ga nida na sega ni via vakawaletaka na isolisoli uasivi qo e vakarautaka vei keda na iLiuliu Cecere ni lomalagi kei na vuravura!\n4. E vaqaqacotaka vakacava na noda veiwekani kei Jiova na noda dau masu vua?\n4 Dua tale na vuna meda masu kina oya ni noda dau masu vei Jiova e dua na sala eda vaqaqacotaka kina noda veiwekani kei koya. E rua na veitokani dina erau sega ni qai veivosaki ga ena gauna ni leqa. Erau dau veikauaitaki, e qaqaco cake na kedrau ivau ena nodrau dau vakaraitaka na lomadrau, erau vakaraitaka na veika erau dau lomaleqa kina kei na veika e tara vakalevu na nodrau bula. E rawa nida kaya ni via va tale ga qo na noda veiwekani kei na Kalou o Jiova. O sa mai vulica ena ivola qo e levu sara na ka e kaya na iVolatabu me baleti Jiova, nona itovo, kei na nona inaki. O sa mai kilai koya me vaka sara ga e dua na nomu itokani dina. Na masu e solia vei iko na galala mo vakaraitaka kina na lomamu vei koya na Tamamu vakalomalagi. Ni o vakayacora qo, o sa na toro voleka sara tiko ga vei koya.—Jemesa 4:8.\nNA CAVA MEDA CAKAVA ME ROGOCI KINA NODA MASU?\n5. Eda kila vakacava ni Kalou e sega ni rogoca na masu kece?\n5 Vakacava e rogoca o Jiova na masu kece? Vakasamataka mada na ka e tukuna o koya vei ira na Isireli talaidredre ena nona gauna na parofita o Aisea: “Oni masu vakalevu, ia au sega ni rogoca, ni lomoci na ligamuni ena dra.” (Aisea 1:15) O koya gona, e tiko eso na ka e rawa ni vakavuna me sega ni rogoca na Kalou na noda masu. Me rogoci na noda masu, e tiko eso na ka meda vakayacora.\n6. Me rawa ni rogoca na Kalou na noda masu, na cava na ka bibi duadua me tiko vei keda? Cava e okati kina?\n6 E ka bibi duadua me tiko vei keda na vakabauta. (Wilika Marika 11:24.) E vola na yapositolo o Paula: “Ke sega na vakabauta eda na sega ni vakamarautaka rawa na Kalou, ni o koya e torova na Kalou e dodonu me vakabauta ni bula dina tiko o koya, ni na vakaicovitaki ira tale ga era vakasaqarai koya ena yalogu.” (Iperiu 11:6) Ni dua e tiko vua na vakabauta e sega ni kena ibalebale wale ga me kila ni bula tiko na Kalou e dau rogo masu. Ena kilai na vakabauta ena ka eda cakava. E dodonu me laurai votu ena noda bula e veisiga ni tiko vei keda na vakabauta.—Jemesa 2:26.\n7. (a) Na cava meda dau veidokai kina nida torovi Jiova ena masu? (b) Nida masu vua na Kalou, eda na vakaraitaka vakacava na yalomalumalumu kei na lomadina?\n7 E vinakata o Jiova vei ira na masuti koya mera toro yani ena yalomalumalumu kei na lomadina. E dodonu ga meda yalomalumalumu nida vosa vei Jiova! Ni dua e lai vosa vua na paraiminisita se peresitedi, dua na ka na nona vakarokoroko kei na veidokai. Sa na qai bibi sara na noda veidokai nida torovi Jiova! (Same 138:6) Me cava tale, ni o koya na “Kalou Kaukaua Duadua.” (Vakatekivu 17:1) Nida masu vua e dodonu me laurai vei keda na yalomalumalumu, ena noda doka na nona itutu lagilagi. Na yalomalumalumu va qo ena uqeti keda meda talaucaka sara ga na lomada, eda na sega kina ni taleva vakavica e dua na ka ena noda masu, se me sa dua tu ga na qaqa ni noda masu.—Maciu 6:7, 8.\n8. Eda na vakaraitaka vakacava ni salavata na ka eda cakava kei na ka eda masulaka?\n8 Ke da vinakata me rogoca na Kalou na noda masu, e dodonu me salavata na ka eda cakava kei na ka eda masulaka. E vinakata o Jiova me raica nida cakacakataka tiko vakaukaua na ka eda masulaka. Kena ivakaraitaki, ke da masuta na Kalou me ‘Solia vei keda nikua na kakana e rauti keda,’ e dodonu meda solia mada ga na noda igu ena cakacaka e rawa nida cakava. (Maciu 6:11; 2 Cesalonaika 3:10) Ke da masuta na Kalou me vukei keda ena dua na noda malumalumu, e dodonu tale ga meda qaqarauni meda kua ni lai tu ena dua na ituvaki ena rawarawa kina nida temaki. (Kolosa 3:5) Me ikuri ni veika qo, e tiko tale eso na vakatataro me baleta na masu e bibi meda na sauma.\nSAUMI NA VAKATATARO ME BALETA NA MASU\n9. Meda masu vei cei, ena vuku i cei?\n9 Meda masu vei cei? O Jisu e vakavulici ratou nona imuri me ratou masu vua na ‘Tamada mai lomalagi.’ (Maciu 6:9) E dodonu meda masu ga vua na Kalou o Jiova. Ia e vinakata o Jiova meda vakaraitaka tale ga na noda doka na itutu, se yaca i koya na Luvena e duabau ga e bulia, o Jisu Karisito. Me vaka eda vulica ena Wase 5, a talai mai vuravura o Jisu me keda ivoli, me sereki keda mai na ivalavala ca kei na mate. (Joni 3:16; Roma 5:12) E lesi o koya me Bete Levu, me Turaganilewa tale ga. (Joni 5:22; Iperiu 6:20) Oya na vuna e vakasalataki keda kina na iVolatabu meda masu ena yaca i Jisu. A kaya sara mada ga o koya: “O yau na sala, na dina, kei na bula. Ena vukuqu ga ena qai torovi Tamaqu rawa kina e dua.” (Joni 14:6) Ke da vinakata me rogoci noda masu, e dodonu meda masu ga vei Jiova ena vuku i Luvena.\n10. Na cava e sega ni vinakati kina me dua na ivukivuki ni masu me qai rogoci keda o Jiova?\n10 Vakacava me muri e dua na ivukivuki, dabedabe, se iduriduri me qai rogoci noda masu? Sega. E sega ni tukuni me muri sara e dua na kena ivukivuki. E vakaraitaka na iVolatabu ni levu na ivukivuki ni masu e vakadonuya na Kalou. Rawa nida dabe, rawa nida cuva, tekiduru, e rawa nida tucake tu ga. (1 Veigauna 17:16; Niemaia 8:6; Taniela 6:10; Marika 11:25) E sega ni bibi na noda ivukivuki, qori e raica ga na tamata, e bibi ga me vinaka na inaki ni lomada. Se itavi cava ga eda qarava e veisiga, se da sotava eso na ituvaki leqataki, e rawa sara mada ga nida masu lo. E rogoca o Jiova na noda masu, ke ra sega mada ga ni rogoca o ira era tu wavokiti keda.—Niemaia 2:1-6.\n11. Na cava eso na ka e baleti keda e rawa nida masulaka?\n11 Na cava e rawa nida masulaka? E kaya na iVolatabu: “Se cava ga eda kerea me salavata kei na lomana, [o Jiova] ena rogoci keda.” (1 Joni 5:14) O koya gona, e rawa nida masulaka na ka ga eda vinakata e salavata kei na loma ni Kalou. Vakacava e salavata kei na lomana na noda masulaka eso na ka eda dau lomaleqataka? Io! Na noda masu vei Jiova e rawa ni vakatauvatani kei na noda veivosaki kei na dua na noda itokani dredre. E rawa nida vosa ena galala vua na Kalou ena noda ‘sova yani na lomada vua.’ (Same 62:8) E rawa nida kerea na yalo tabu ni Kalou meda cakava kina na ka dodonu. (Luke 11:13) E rawa nida kerea tale ga na veidusimaki ni Kalou meda vakatulewa kina vakavinaka, me vakaukauataki keda tale ga meda vosota na ituvaki dredre. (Jemesa 1:5) Nida cala, e dodonu meda kerea na veivosoti ni Kalou ena yavu ni isoro i Karisito. (Efeso 1:3, 7) Ia meda kua ni masulaka tiko ga na veika e baleti keda. E dodonu meda masulaki ira tale ga noda lewe ni vuvale kei ira na itokani ena vakabauta.—Cakacaka 12:5; Kolosa 4:12.\n12. Eda na vakaraitaka vakacava ena noda masu ni bibi duadua vei keda na veika e baleti koya na Tamada vakalomalagi?\n12 E dodonu meda vakaliuca ena noda masu na veika e baleti Jiova. Meda vakacaucautaki koya, meda vakavinavinaka tale ga vua ena veika vinaka e dau vakayacora ena vukuda. (1 Veigauna 29:10-13) A cavuta o Jisu na vosa e volai ena Maciu 6:9-13 me ivakaraitaki ni masu, qai vakavulici keda kina meda masulaka me vakarokorokotaki na yaca ni Kalou, me yaco mai na Matanitu ni Kalou, me vakayacori tale ga na lomana e vuravura me vaka sa caka tiko mai lomalagi. (Wilika.) Ni sa cavuta oti na veika bibi qo o Jisu—na veika e baleti Jiova—sa qai goleva na veika eda dau kauaitaka e veisiga. Nida vakaliuca tale ga na Kalou ena noda masu, eda sa vakaraitaka kina nida sega ni kauaitaka ga na veika e baleti keda.\n13. Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na balavu ni noda masu?\n13 Me vakacava na balavu ni noda masu? E sega ni yalana na iVolatabu na balavu ni masu. E rawa ni lekaleka sara me vaka na masu ni kana, e rawa tale ga ni balavu, me vaka na noda masu yadua sara ga ena noda sova yani na lomada vei Jiova. (1 Samuela 1:12, 15) Ia o Jisu e vosataki ira na dau viavia yalododonu ena nodra dau masu vakarairai, qai balabalavu e matanalevu. (Luke 20:46, 47) E sega ni taleitaka o Jiova na masu va ya. Na ka e bibi oya me vu mai lomada na noda masu. O koya gona, eso na gauna ena lekaleka ga na noda masu, so na gauna ena balavu toka, ia ena vakatau ena ka eda gadreva kei na keda ituvaki.\nRawa ni rogoci na nomu masu ena gauna kece ga\n14. Na cava e vakaibalebaletaka na iVolatabu meda “masu tiko ga”? Cava eda marautaka kina na tikina qo?\n14 Me vakacava na levu ni noda masu? E uqeti keda na iVolatabu meda “masu tiko ga,” meda “gumatua ena masu,” meda “kua ni cegu ena masu.” (Maciu 26:41; Roma 12:12; 1 Cesalonaika 5:17) Qo e sega ni kena ibalebale meda sa masu ga vei Jiova e veisekodi. Ia e uqeti keda na iVolatabu meda masu wasoma, meda dau vakavinavinakataki Jiova tiko ga ena nona yalololoma, meda dau kerea tale ga nona veidusimaki, me vakacegui keda, me vakaukauataki keda tale ga. Eda marau dina ni sega ni yalana o Jiova na balavu ni gauna kei na levu ni gauna e rawa nida torovi koya ena masu. Ke da vakavinavinakataka dina na isolisoli totoka ni masu, eda na vakayagataka e levu na gauna meda masu kina vua na Tamada vakalomalagi.\n15. Na cava meda cavuta kina na “Emeni” ni tini na noda masu, se nona masu e matanalevu e dua tale?\n15 Na cava meda dau cavuta kina na “Emeni” ni tini na masu? Na “emeni” e kena ibalebale na “io,” se “me yaco me vaka kina.” E vica na ivakaraitaki ena iVolatabu e dusia ni veiganiti meda cavuta na “Emeni” ni tini na noda masu se nona masu e matanalevu e dua tale. (1 Veigauna 16:36; Same 41:13) Nida cavuta mada ga na “Emeni” ni tini na noda masu, eda sa vakadeitaka tiko kina ni veika eda cavuta e vu sara ga mai lomada. Nida cavuta na “Emeni” ni tini na nona masu e matanalevu e dua tale—se da cavuta lo se cavuta vakadomoilevu—eda sa vakaraitaka tiko kina nida duavata kei na veika e cavuti.—1 Korinica 14:16.\nSALA E SAUMA KINA NA KALOU NA NODA MASU\n16. Na cava eda nuidei kina me baleta na masu?\n16 Vakacava e dau sauma o Jiova na noda masu? Io! E tu na yavu vinaka meda vakabauta kina ni o koya e “Daurogo masu” ena sauma dina na nodra masu na vica vata na milioni era torovi koya ena lomadina. (Same 65:2) E levu na sala e dau sauma kina o Jiova na noda masu.\n17. Na cava eda kaya kina ni o Jiova e rawa ni vakayagataki ira nona agilosi kei ira nona dauveiqaravi me isau ni noda masu?\n17 E dau sauma o Jiova na noda masu ena nona vakayagataki ira nona agilosi kei ira nona dauveiqaravi e vuravura. (Iperiu 1:13, 14) Eda sa rogoca na kedra italanoa eso era masuta na Kalou me vukei ira mera kila vinaka na iVolatabu, ena dua ga na gauna lekaleka era sotavi ira sara na dauveiqaravi i Jiova. Na italanoa va qo e vakaraitaka na nodra veidusimaki na agilosi ena vunautaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. (Vakatakila 14:6) Nida sotava na leqa, e dau rogoca o Jiova na noda masu ena nona uqeta e dua na lotu vaKarisito me vukei keda.—Vosa Vakaibalebale 12:25; Jemesa 2:16.\nE rawa ni sauma noda masu o Jiova ena nona uqeta e dua na lotu vaKarisito me vukei keda\n18. E vakayagataka vakacava o Jiova na yalona tabu kei na nona Vosa me sauma kina na nodra masu na nona dauveiqaravi?\n18 Na Kalou o Jiova e dau vakayagataka tale ga na yalona tabu kei na nona Vosa na iVolatabu me saumi kina nodra masu na nona dauveiqaravi. E rawa ni sauma na noda masu ni kere veivuke ena nona vakasalataki keda se vakaukauataki keda ni vakayagataka na yalona tabu. (2 Korinica 4:7) Nida kerea na veidusimaki i Jiova, e vakalevu meda kunea na kena isau ena iVolatabu, ni oya na vanua e tu kina na idusidusi se ivakasala meda vakatulewa kina vakavuku. Levu sara na tikinivolatabu veiganiti e rawa nida kunea nida vuli iVolatabu vakataki keda, vaka kina ena noda wilika na noda ivola me vaka na ivola qo. Na tikinivolatabu e ganiti keda e rawa nida rogoca ena soqoni, se vakaraitaka vei keda e dua na qase ni ivavakoso e kauaitaka na keda ituvaki.—Kalatia 6:1.\n19. Na cava meda nanuma tiko ke so na gauna e vaka me sega ni saumi na noda masu?\n19 Ke via bera na nona sauma o Jiova na noda masu, meda kua ni nanuma ni sa sega ni rawa vua me sauma na ka eda kerea. Meda nanuma tiko ni o Jiova e sauma na masu e salavata kei na lomana, ena sauma tale ga ena gauna e raica o koya ni veiganiti duadua. E kila o koya na veika eda gadreva, e kila tale ga na sala kei na gauna veiganiti duadua me vakacegui kina na gagadre qori. Levu na gauna ena waraka me raica nida ‘kerekere tiko ga, nida vaqaqara tiko ga, nida tukituki tiko ga.’ (Luke 11:5-10) Na noda sega ni vakacauoca ni kerekere ena kila kina na Kalou ni vu dina mai lomada na noda gagadre, e dei tale ga na noda vakabauta. E rawa tale ga nida sega ni siqema ni sa sauma o Jiova na noda masu. Kena ivakaraitaki, so na gauna ena sega ni kauta laivi na ka dredre eda sotava tiko, ia ena solia ga na kaukaua meda vosota kina.—Wilika Filipai 4:13.\n20. Na cava meda vakayagataka vinaka kina na isolisoli totoka ni masu?\n20 Eda vakavinavinaka ni o koya e bulia na veika kece e lomalagi kei na vuravura e dau volekati ira era toro voleka yani vua ena masu ena kena iwalewale e vakadonuya! (Wilika Same 145:18.) Meda vakayagataka vinaka mada ga na isolisoli totoka qo ni masu. Ke da vakayacora qo, eda rawa ni vakila na marau e vu mai na noda toro voleka ga vei Jiova, o koya e dau rogoca na noda masu.\nNoda dau masu vei Jiova ena vukei keda meda toro voleka vua.—Jemesa 4:8.\nEna rogoca na Kalou na noda masu ke da masu ena vakabauta, ena yalomalumalumu kei na lomadina.—Marika 11:24.\nE dodonu meda masu ga vei Jiova ena vuku i Luvena.—Maciu 6:9; Joni 14:6.\nNi “Daurogo masu” o Jiova, e dau vakayagataki ira nona agilosi, nona dauveiqaravi, yalona tabu, kei na nona Vosa me sauma kina na noda masu.—Same 65:2.\niMeli iMeli Toro Voleka Vua na Kalou ena Masu


km 1/11 t. 2\nE vuqa na vanua ni veiqaravi vakavuniwai e veiyasa i vuravura sa caka kina na veisele e sega ni vakayagataki kina na dra. O kila tiko na veiqaravi vakavuniwai e rawa ni caka vei iko e sega ni vakayagataki kina na dra? E dodonu mo kila mo na rawa ni vakatulewataka se mataqali veiqaravi vakacava me caka vei iko kei na veisele. Sarava na vidio No Blood—Medicine Meets the Challenge. Oti, masulaka na vakatulewa o sa cakava kei na ka o vulica ena saumi ni taro era toka qori e ra. Nanuma matua: Era vakadreti na itubutubu mera lewa vakamatau nira sarava kei luvedra na vidio qo, ni vakaraitaki kina vakalekaleka na veisele.\n(1) Na cava na vuna levu era sega kina ni taura na dra na iVakadinadina i Jiova? (2) Na veiqaravi vakavuniwai cava era vinakata na iVakadinadina i Jiova? (3) Na dodonu cava e tu vei ira na qaravi vakavuniwai?(4)) Na cava e dodonu qai ka vakayalomatua kina noda digia na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra? (5) Ke yali vakalevu na dra ena gauna ni veisele, na cava e rua na ka bibi mera cakava na vuniwai? (6) Na cava na va na tiki bibi ni veiqaravi vakavuniwai e sega ni taurivaki kina na dra? (7) Na cava mera cakava na vuniwai me (a) vakalailaitaki kina na drodro ni dra, (b) maroroi na red blood cell, (c) vakalevutaki vakatotolo na dra, kei na kena (d) maroroi qai vakayagataki tiko ga na dra i koya e sele? (8) Vakamacalataka na rua na veiqaravi vakavuniwai na (a) hemodilution kei na (b) cell salvage. (9) Na cava meda kila taumada me baleta na veiqaravi eda rawa ni digia e sega ni vakayagataki kina na dra? (10) Rawa beka ni caka na veisele levu e sega ni vakayagataki kina na dra? (11) Na cava eso na veiveisau yaga e sa yaco tiko ena tabana ni veiqaravi vakavuniwai?\n[Kato ena tabana e 2]


Na Dodomo e Dei e Volai ena Sere i Solomoni | Vulici\n‘E caudre na bukawaqa ni dodomo, na bukawaqa i Ja.’—SERE 8:6, NW.\nNa cava e rawa kina na dodomo dina?\nNa cava era vulica na lotu vaKarisito ena Sere i Solomoni?\nNa cava era vulica na lotu vaKarisito dawai me baleta na veibuku kei na nodra digitaka e dua me watidra?\n1, 2. Ena yaga vei cei na Sere i Solomoni? Na vuna? (Raica na iyaloyalo e cake.)\n‘ISA, erau veiraici na veiwatini vou, rau qai veivolekati! Matata vakasigalevu ni kaukaua nodrau veidomoni!’ Qo na ka e vakasamataka e dua na qase ni ivavakoso e vunau ena nodrau vakamau. Ni rau danisi tiko na veiwatini ena kana ni vakamau, e veinanuyaka: ‘Ena dede na nodrau vakawati? Ni toso na yabaki, ena kamikamica tiko ga na nodrau veidomoni se vuki me voto ni moli?’ Sa na bau totoka mada ga ke kaukaua qai dei na nodrau veidomoni e dua na tagane kei na dua na yalewa. Ia ni kavoro e levu na vakawati ena gauna qo, eda na via kila se rawa ni dei na veidomoni se sega.\n2 Ena gauna mada ga i Tui Solomoni e Isireli makawa e kunekunei dredre na dodomo dina. Ni raica o Solomoni na torosobu ni itovo ena nona gauna, e vola kina: “E dua na tagane vei ira na udolu ka’u sa kunea; ia ka’u sa sega ni kunea e dua na yalewa vei ira kecega oqo. Raica, na ka ga oqo ka’u sa kunea, ni sa bulia na tamata na Kalou me yalododonu; ia era sa vakasaqara nai tovo vou e vuqa.” (Dauv. 7:26-29.) E torosobu na itovo ena gauna i Solomoni ena nodra veivakamuai na yalewa tani era sokaloutaki Peali. E dredre me kunea kina o Solomoni e dua na tagane se yalewa e vinaka na nona itovo. * Ia e vakaraitaka ena Sere i Solomoni, na serekali e vola ena 20 na yabaki e liu ni rawa ni dei na nodrau veidomoni na tagane kei na yalewa. E totoka na kena vakamacalataka na ka e okati ena dodomo qori kei na sala e vakavotui kina. Levu na ka e rawa nira vulica me baleta na veidomoni va qori na veiwatini kei na dawai era qaravi Jiova nira dikeva na ivola qo.\nRAWA NA DODOMO DINA!\n3. Na cava e rawa kina ni rau veidomoni dina na tagane kei na yalewa?\n3 Wilika Sere i Solomoni 8:6. Sa vakaraitaka sara tu ga na matavosa ‘bukawaqa i Ja’ na ibalebale ni dodomo. Na dodomo dina e vakatokai me ‘bukawaqa i Ja’ ni vakavuna o Jiova. E tauyavutaka o koya na vakawati, e rawa kina vua na tagane kei na yalewa me rau vakaraitaka na dodomo. (Vkte. 1:26, 27) Ni kauti Ivi vei Atama na Kalou, e cavuta sara o Atama e dua na serekali. Macala ga ni volekati Atama o Ivi ni ‘a kau mai vua.’ (Vkte. 2:21-23) E bulia na tamata o Jiova mera veidomoni, e rawa kina me kaukaua qai dei na nodrau veidomoni na tagane kei na yalewa.\n4, 5. Tukuna vakalekaleka na italanoa ena Sere i Solomoni.\n4 Eso tale na ka e kilai kina na veidomoni, sega wale ga ni kena dei se kaukaua. E totoka na kena vakamacalataki eso na ka qori ena Sere i Solomoni. E volai na sere qo me vaka na volavolai ni drama era vakaitavi kina e vica vata, e talanoataki kina nodrau veidomoni e dua na goneyalewa mai na koro o Sunemi kei na nona daulomani e ivakatawanisipi. E kau na goneyalewa qo ena keba i Solomoni ni domona na kena irairai o Solomoni, e keba volekata toka na loganivaini e yadrava tiko na goneyalewa qo. Ena itekitekivu ni italanoa e vakamatatataka na goneyalewa ni domona na ivakatawanisipi. E saga o Solomoni me rawai koya, ia e tukuna na goneyalewa ni vinakata ga na nona daulomani. (Sere 1:4-14) E gole yani ina keba na ivakatawanisipi, rau qai vakaraitaka na nodrau veidomoni ena vosa rau tauca.—Sere 1:15–17.\n5 E lesu i Jerusalemi o Solomoni qai kauti goneyalewa. E muri tiko yani na ivakatawanisipi. (Sere 4:1-5, 8, 9) E matewale nona sasaga kece o Solomoni me domoni koya o goneyalewa. (Sere 6:4-7; 7:1-10) Mani vakasukai koya lesu i nodratou. E mai tini na serekali ni tukuna o goneyalewa me ‘totolo mai me vaka na kaseli’ o nona daulomani, me cici yani vua.—Sere 8:14, NW.\n6. Na cava e dredre kina me kilai o cei e vosa tiko ena serekali qo?\n6 E vakaibalebale qai totoka na “sere uasivi” i Solomoni, ia e sega ni cavuti o koya e vosa, e vosavosaiyalona, se o koya e tatadra. (Sere 1:1) E volai ena dua na ivolavosa ni iVolatabu (The New Interpreter’s Dictionary of the Bible) ni “sega ni vakabibitaki na usutu, na italanoa, na ivakamacala ni talanoa, kei ira na vakaitavi kina.” Meda vakasamataka na yaga ni qaqanisere kei na volavolai ni serekali qo, e sega kina ni volai na yacadra na vosa tiko. Ia se rawa ga ni kilai o koya e vosa tiko ni laurai na ka e tukuna se na ka e tukuni vua. *\n‘E VINAKA NA NOMUNI DODOMO, E CA NA WAINI’\n7, 8. Na cava e dusia na vosa ni ‘dodomo’ ena Sere i Solomoni? Tukuna eso na ivakaraitaki.\n7 Na Sere i Solomoni e laurai kina e levu na vosa ni ‘dodomo’ e cavuta o goneyalewa kei na ivakatawanisipi. E volai na ivakaraitaki qo ena 3,000 na yabaki sa oti ena Tokalau e Loma qai rogorogo malewa beka vei keda ena gauna qo, ia e vakaibalebale qai vakavotuya na itovo eda kila vinaka kece. Kena ivakaraitaki, e vaqoroqoroya na ivakatawanisipi na malumu ni matai goneyalewa ni vaka na “mata ni ruve.” (Sere 1:15) E kaya o goneyalewa ni vaka na ruve na matai cauravou, sega ni vaka na yalokanimata ni ruve. (Wilika Sere i Solomoni 5:12.) E totoka vei goneyalewa na loa e toka ena loma ni vulavula ni yalokanimatana, e kaya ni vaka na ruve e sili tiko ena wainisucu.\n8 Na vosa kece ni veidomoni ena sere qo e sega ni dusia duadua ga na totoka ni irairai. Vakasamataka na ka e tukuna na ivakatawanisipi me baleta na nona vosa na goneyalewa. (Wilika Sere i Solomoni 4:7, 11.) E tukuni ni tebenigusuna e “tiri me vaka na qa ni oni.” Na vuna? Ni kamikamica qai kana vinaka na qanioni ni vakatauvatani kei na denioni e liwavi cagi. “Na oni kei na wai-ni-sucu sa no e ruku ni yamemu,” e kena ibalebale ni nona vosa e vaka na oni kei na sucu, oya ni taleitaki qai vinaka. Koya gona ni tukuna na ivakatawanisipi vei goneyalewa ni “matavinaka sara . . . sa sega na tikimu e ca,” e sega ni vakaibalebaletaka ga na kena irairai totoka.\n9. (a) Na cava e vauci ena nodrau veilomani na veiwatini? (b) Na cava e bibi kina vei rau na veiwatini me rau veilomani?\n9 Na ivau ni vakawati e sega ni konitaraki se veidinadinati vakabisinisi e sega kina na loloma kei na veidredreti. Na loloma na ivakatakilakila ni nodra bula vakawati na lotu vaKarisito. Na mataqali loloma vakacava qo? Na loloma e yavutaki ena ivakavuvuli vakaivolatabu? (1 Joni 4:8) E vauci kina na veilomani vakaveiwekani era vakaraitaka na lewe ni vuvale? E okati kina na nodrau veikauaitaki kei na nodrau veivolekati e rua na veitokani dredre? (Joni 11:3) Se qo na loloma ni veidomoni? (Vkai. 5:15-20) Na loloma dina erau vakaraitaka na veiwatini e vauci kece kina qo. E vakilai vinaka na loloma ni vakaraitaki. Bibi gona me rau kua ni vakatara na ka ni bula ni veisiga me vakalatilati ena nodrau veilomani! Na nodrau veilomani ena taqomaka na nodrau vakawati qai vakavu marau. Ena so na vanua era digitaka na itubutubu na isa ni vakawati, erau sega mada ga ni veikilai o tagane kei yalewa ni bera na siga ni vakamau. Ena titobu na nodrau veilomani qai dei nodrau vakawati ni rau vakaraitaka ena ka rau tukuna.\n10. Yaga vakacava na kena vakananumi na veidomoni?\n10 E yaga ena dua tale na sala na nodra vakaraitaka na veidomoni na veiwatini. E kaya o Tui Solomoni vua na goneyalewa ni Sulamaiti ni na vakarautaka na “talitali koula, ka vakasavusavu siliva.” E vakacaucautaki koya, e kaya ni “weweli [“totoka,” NW] me vaka na vula, sa serau tu me vaka na mata-ni-siga.” (Sere 1:9-11; 6:10) Ia e yalodina tiko ga vua na ivakatawanisipi na goneyalewa ni Sulamaiti. Na cava e vakadeitaki koya ni rau veitawasei tu, me lomavakacegu tale ga? E vakamacalataka o koya. (Wilika Sere i Solomoni 1:2, 3.) Oya ni nanuma lesu nona vakaraitaka na ivakatawanisipi na nona domoni koya. Nona cakava qori e ‘ca tale na waini’ e dau vakavu marau, na yacana e veivakacegui me vaka na ‘ilumu vinaka e liviraki’ ena ulu. (Same 23:5; 104:15) Io, ena kaukaua tiko ga na veidomoni ni rau nanuma lesu na veiwatini na nodrau veidomoni. E bibi gona me rau dau vakaraitaka qori na veiwatini!\nKUA NI VAKAYADRATA NA VEIDOMONI ‘NIU SEGA NI MAKUTU KINA’\n11. Na cava era vulica na lotu vaKarisito dawai ena nona vosa na goneyalewa ni Sulamaiti vei ira na goneyalewa ni Jerusalemi?\n11 Na Sere i Solomoni e yaga tale ga vei ira na lotu vaKarisito dawai, vakauasivi o koya e vaqara e dua me watina. E sega sara ga ni domoni Solomoni na goneyalewa ni Sulamaiti. E vakaroti ira na goneyalewa e Jerusalemi mera bubului ni kaya: “Moni kua ni saga moni vakayadrata se uqeta meu veidomoni niu sega ni makutu kina.” (Sere 2:7, NW; 3:5) Na vuna? E sega ni kilikili mo domona e dua ga e rawa. Ka vakayalomatua gona vua e dua na lotu vaKarisito e via vakawati me waraka e dua e domona dina.\n12. Na cava e domona kina na ivakatawanisipi na goneyalewa ni Sulamaiti?\n12 Na cava e domona kina na ivakatawanisipi na goneyalewa ni Sulamaiti? E rairaivinaka na ivakatawanisipi me vaka na ‘kaseli,’ na ligana e kaukaua me vaka na ‘mama koula,’ na yavana e totoka qai kaukaua me vaka na “duru vatu e veivolavolai.” Ia e sega wale ga ni kaukaua qai rairaivinaka. E “vaka na moli e na loma ni dua na kau ni veikau . . . ena kedra maliwa na gonetagane” na nona daulomani. Ni va qori na ivakarau ni nona rai na goneyalewa e yalodina vei Jiova, e vakaraitaka ni kauaitaka nona veika vakayalo o cauravou.—Sere 2:3, 9; 5:14, 15.\n13. Na cava e domoni goneyalewa kina na ivakatawanisipi?\n13 Vakacava na goneyalewa ni Sulamaiti? E goneyalewa rairai totoka dina ni kauai kina na tui. Ena gauna oya e levu na watina na tui, e “onosagavulu na ranadi, ka lewe walusagavulu na watina lalai, kei na goneyalewa sa sega ni wili rawa.” Ia o goneyalewa e okati koya ga me ‘rosi ni Seroni ena baravi bucabuca’—na senikau wale. E sega ni dokadokai koya o goneyalewa, e yalomalumalumu ga. E duatani na nona raici koya na ivakatawanisipi ni “vaka na viavia e na maliwa ni soni”! E yalodina o goneyalewa vei Jiova.—Sere 2:1, 2; 6:8.\n14. Na cava era vulica na lotu vaKarisito dawai me baleta na veidomoni e vakamacalataki ena Sere i Solomoni?\n14 Era vakadreti ena iVolatabu na lotu vaKarisito mera vakawati “ga ena Turaga.” (1 Kor. 7:39) Ena qarauna o koya e via vakawati me kua ni domona e dua e sega ni vakabauta, ena vaqara ga e dua e qaravi Jiova ena yalodina. Na vakabauta kei na qaravi Kalou e rua na itovo e vinakati me qaravi kina na bula e veisiga, e bibi tale ga ena vinaka ni bula vakawati kei na bula vakayalo. Mo vaqara e dua e laurai vua na itovo qo. Qo sara ga na itovo erau raica na ivakatawanisipi kei na goneyalewa ni Sulamaiti.\nNa lotu vaKarisito ena sega ni domona e dua e sega ni vakabauta (Raica na parakaravu 14)\nNA WATIQU E VAKA NA “WERE SA VIRIBAITI TU”\n15. Na cava e ivakaraitaki vinaka kina na goneyalewa ni Sulamaiti vei ira na qaravi Jiova era se bera ni vakawati?\n15 Wilika Sere i Solomoni 4:12. Na cava e tukuna kina na ivakatawanisipi ni nona daulomani e vaka na “were sa viribaiti”? Na were e vakalalaga se vakabai e sega ni dola vei ira na lewenivanua. Rawa ga ni lakovi ena dua na matamata e sogo tu. Na goneyalewa ni Sulamaiti e vaka na were qori ni domona duadua ga na ivakatawanisipi, na tagane sa vakarau vakawatitaka. Ni sega ni via rawai ena nona sasaga na tui, e vakaraitaka o koya ni vaka na “bai vatu,” e sega ni vaka na “katuba” e dola rawarawa. (Sere 8:8-10) O koya tale ga e qaravi Jiova ena domona qai lomani koya duadua ga e vinakata me watina.\n16. Na cava eda vulica me baleta na veibuku ena Sere i Solomoni?\n16 Dua na siga e tarogi goneyalewa ni Sulamaiti na ivakatawanisipi me rau taubale vata, ia eratou sega ni vakatara na ganena. Ratou mani lesi koya me yadrava na loganivaini. Na vuna? Vakacava, eratou sega ni nuitaki koya? Ratou nanuma ni sega ni vinaka nona inaki? Sega, eratou qarauna tiko ga me kua ni yaco na ituvaki e rawa ni temaki kina o ganedratou. (Sere 1:6; 2:10-15) Dua na tikina e rawa nira vulica eke na lotu vaKarisito dawai: Mera qarauna me savasava tiko ga na veibuku. Kua ni tiko ena vanua lala. E tiko na sala maqosa me vakaraitaki kina na veitaleitaki, me qarauni ga na ituvaki e rawa kina nira temaki.\n17, 18. E yaga vakacava vei iko na Sere i Solomoni?\n17 Dua na ka nodrau veilomani kei na nodrau veitaleitaki e rua na lotu vaKarisito erau se qai vakamau. E tauyavutaka o Jiova na vakawati me dei, e bibi kina mera saga tiko ga na veiwatini me kua ni seavu nodra veidomoni me vaka ga na yameyame e sega ni boko rawa.—Mari. 10:6-9.\n18 Ni o vaqara tiko e dua me watimu, vaqara e dua o domona dina. Mo saga me dei na nomudrau veidomoni, me kua sara ni seavu me vaka ga e laurai ena Sere i Solomoni. Ke o se vaqara tiko na kemu isa se o sa vakawati, mo vakila mada ga na veidomoni dina, ‘na bukawaqa i Ja.’—Sere 8:6, NW.\n^ para. 2 Raica na Vale ni Vakatawa, 15 Janueri, 2007, tabana e 31.\n^ para. 6 Raica na “Lewe ni iVola” ni Sere i Solomoni ena New World Translation, tabana e 926-927.\niMeli iMeli E Rawa ni Dei na Veidomoni?


Vosa Vakatautauvata i Jisu me Baleta na Tagane Vutuniyau kei Lasarusa | Bula i Jisu\nVeisau na Kedrau iTuvaki na Tagane Vutuniyau kei Lasarusa\nVOSA VAKATAUTAUVATA NI TAGANE VUTUNIYAU KEI LASARUSA\nSa vakasalataki ira voli mai nona tisaipeli o Jisu ena kena vakayagataki na iyau. Era vakarogoci koya tiko na nona tisaipeli, ia era tiko tale ga kina na Farisi qai dodonu mera kauaitaka vakabibi na ivakasala i Jisu baleta era “matamatailavo.” Nira rogoca na vosa i Jisu, “dua na ka nodra sevaki koya.”—Luke 15:2; 16:13, 14.\nIa e sega ni rere o Jisu, e kaya vei ira: “O kemuni qo oni vakadonui kemuni ga ena mata ni tamata, ia e kila vinaka na Kalou na lomamuni. Ni ka e vakabibitaka na tamata e vakasisila ena mata ni Kalou.”—Luke 16:15.\nSa balavu nodra ‘vakabibitaki’ se dokai voli mai na Farisi, ia sa na veisau na matanicagi. O ira era dau dokai vakalevu nira vutuniyau, veiliutaki vakapolitiki qai vosayaco ena lotu era na vakalolovirataki. Era na vakalevulevui na tauvanua era kauaitaka na nodra bula vakayalo. E vakamatatataka o Jisu na veisau qori ena nona tukuna:\n“E mai yala ena gauna i Joni na Lawa kei na ka era vola na Parofita. Me tekivu tale ga mai na gauna ya, e sa vunautaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou, era saga tale ga na matatamata kece mera lewena. E rawarawa cake me takali o lomalagi kei vuravura, e dredre me na sega ni vakayacori e dua mada ga na tiki ni Lawa.” (Luke 3:18; 16:16, 17) E kilai vakacava mai na vosa i Jisu ni sa yaco tiko na veisau?\nEra dokadokataka na iliuliu ni lotu Jiu nira muria vinaka na Lawa i Mosese. Nanuma lesu na gauna a vakabula kina o Jisu na mataboko e Jerusalemi, era qai dokadokataka na Farisi: “Keimami na tisaipeli i Mosese. Keimami kila ni vosa vei Mosese na Kalou.” (Joni 9:13, 28, 29) Dua na inaki ni Lawa a soli vei Mosese me tuberi ira na yalomalumalumu vua na Mesaia o Jisu. E vakamacalataki Jisu o Joni na Dauveipapitaisotaki me Lami ni Kalou. (Joni 1:29-34) Ni tekivu na cakacaka vakaitalatala i Joni, era sa rogoca voli mai na Jiu yalomalumalumu, vakabibi o ira na dravudravua na ka e baleta na “Matanitu ni Kalou.” Io, e rawa nira rogoca kece na “itukutuku vinaka” o ira na via vakarurugi ena Matanitu ni Kalou ra qai vakila na kena yaga.\nA yaco dina na inaki ni Lawa a soli vei Mosese ni a veituberi vua na Mesaia. Ia sa na cava na kena muri voli mai. Kena ivakaraitaki, e vakatarai ena Lawa na veisere ena vica na yavu, ia sa mai vakamacalataka o Jisu ni “tagane e sereka na watina qai vakawati tale e sa veibutakoci, na tagane tale ga e vakawatitaka na yalewa sa sere mai, e veibutakoci.” (Luke 16:18) Nira dau bulia e levu na lawa na Farisi, sa na wacava na nodra katakata nira rogoci Jisu!\nSa qai vakamacalataka o Jisu e dua na vosa vakatautauvata me vakaraitaka na veisau levu sa yaco tiko. E talanoataki kina e rua na tagane e veisau na kedrau ituvaki se ivakarau ni bula. Era vakarorogo tale tiko ga na Farisi matamatailavo era dau vakalagilagi vei ira na lewenivanua.\nE kaya o Jisu: “E dua na tagane vutuniyau e dau vakaisulu ena isulu lokaloka kei na lineni, e marautaka ena veisiga nona bula vutuniyau. E dua na daukerekere, na yacana o Lasarusa, e dau mai toka ena nona matamata. E robota na yagona na vidikoso. E dau via kania na tikitiki ni kakana e lutu mai nona teveli na tagane vutuniyau. Era dau mai dramica nona vidikoso na koli.”—Luke 16:19-21.\nNira matamatailavo na Farisi, e rawarawa noda siqema o cei e vakaibalebaletaka o Jisu vua na “tagane vutuniyau.” O ira tale ga na iliuliu ni lotu vakaJiu era dau taleitaka mera dara na isulu saulevu se rairai vinaka. Se mani vakacava na levu ni nodra iyau, era rairai vakavutuniyautaki ena itavi dokai e soli vei ira kei na ka e rawa nira marautaka. Ni tukuna o Jisu nira vakaisulu ena isulu lokaloka, qori e dusia nodra itutu dokai, na lineni vulavula e dusia na nodra vakadonui ira ga.—Taniela 5:7.\nIa era raici ira vakacava na dravudravua se tauvanua o ira na iliuliu dokadoka vutuniyau? Era dau kacivi ira ena iru ni veibeci na ‛am ha·’aʹrets, se kawa ni qele, era sega ni kila na Lawa se ganiti ira mera vakavulici kina. (Joni 7:49) Qori sara ga na kena ituvaki na “daukerekere, na yacana o Lasarusa” e dau via kania na “tikitiki ni kakana e lutu mai nona teveli na tagane vutuniyau.” Era vakataki Lasarusa na tauvanua nira beci, vaka ga era tauvimate tu vakayalo.\nSa dede na kena yaco tiko mai na ituvaki vakaloloma qori, ia e kila o Jisu ni sa kena gauna me veisau na kedra ituvaki o ira era vaka na tagane vutuniyau kei ira era vakataki Lasarusa.\nSa qai tomana o Jisu na nona italanoa ena veisau vakaitamera erau dui sotava na tagane e rua. E kaya: “Sa qai mate na daukerekere ra kauti koya sara na agilosi me lai dabe ena yasa i Eparama. E mate tale ga na tagane vutuniyau, lai bulu sara. Ni sa tu ena iBulubulu sa qai tacake ena nona vakararawataki tu, e raici Eparama vakayawa, kei Lasarusa ni dabe toka e yasana.”—Luke 16:22, 23.\nEra kila na vakarogoci Jisu tiko ni sa mate makawa o Eparama, sa tu ena iBulubulu. E vakamatatataka na iVolatabu ni sega ni rawa ni rai se vosa e dua e tu ena iBulubulu, se Seoli, qori e wili kina o Eparama. (Dauvunau 9:5, 10) Cava gona era nanuma na iliuliu ni lotu ni vakaibalebaletaka o Jisu ena nona vosa vakatautauvata? Cava e rairai tukuna tiko o Jisu me baleti ira na tauvanua kei ira na iliuliu ni lotu matamatailavo?\nA se qai vakamacalataka oti ga o Jisu e dua na veisau ena yaco ni kaya ‘sa mai yala ena gauna i Joni na Dauveipapitaisotaki na Lawa kei na ka era vola na Parofita, ia sa tekivu vunautaki mai na gauna ya na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.’ Ena nodrau cakacaka vakavunau gona o Joni kei Jisu Karisito, sa mai cava nodrau ivakarau ni bula makawa o Lasarusa kei na tagane vutuniyau, rau sa vakavoui ena mata ni Kalou.\nEra vakila vakalevu duadua na veivakalolomataki vakayalo o ira na yalomalumalumu se dravudravua, qai yaco voli mai qori ena dua na gauna balavu. Ia e vakacegui ira nodra ciqoma na itukutuku ni Matanitu ni Kalou rau vunautaka o Joni na Dauveipapitaisotaki kei Jisu. Era sa sega ni kania na ‘tikitiki ni kakana e lutu mai nodra teveli vakayalo’ na iliuliu ni lotu me vaka e liu. Ia era sa vakamamautaki ena ka dina vakaivolatabu, vakabibi na veika totoka e vakavulica o Jisu. E rawa ni tukuni ni sa qai rawa qo mera veiwekani vinaka kei na Kalou o Jiova.\nEna yasana adua, o ira na iliuliu ni lotu era vaka na tagane vutuniyau era sega ni via ciqoma na itukutuku ni Matanitu ni Kalou e kacivaka o Joni qai vunautaka voli o Jisu e veivanua. (Maciu 3:1, 2; 4:17) E vakacudrui se vakararawataki ira sara ga na itukutuku qori, ni kena usutu na vakatauitotogi warumisa ni Kalou sa voleka mai. (Maciu 3:7-12) Era na marau na iliuliu ni lotu matamatailavo ke ratou muduka o Jisu kei na nona tisaipeli nodratou vunautaka na itukutuku ni Kalou. O ira na iliuliu ni lotu qori era vaka na tagane vutuniyau ena vosa vakatautauvata e kaya: “Tamaqu Eparama, lomani au mai, talai Lasarusa mada me tonia na mua ni nona iqaqalo ena wai me mai vakabatabatataka na yamequ ni sa tarai au vakabibi na katakata ni buka.”—Luke 16:24.\nIa ena sega ni yaco qori nira na sega ni veisau e levu na iliuliu ni lotu. Era sega ni via ‘rogoci Mosese kei ira na Parofita,’ na ka era vola o ira qori a dodonu me uqeti ira mera vakabauta ni o Jisu e Mesaia, e nona Tui tale ga na Kalou. (Luke 16:29, 31; Kalatia 3:24) Era sega ni yalomalumalumu se lomani ira na dravudravua era vakabauti Jisu, sa vakadonui ira tu qo na Kalou. Eratou na sega ni veisautaka na tisaipeli nodratou itukutuku mera vakalomavinakataki se vakacegui kina na iliuliu ni lotu, eratou na tukuna ga na ka dina. E vakavotuya qori o Jisu ena nona vosa vakatautauvata ena ka e cavuta na ‘tamadra o Eparama’ vua na tagane vutuniyau:\n“Luvequ, nanuma na ka vinaka kece o sotava ena nomu bula, ia a sotava o Lasarusa na veika ca. Qo e sa mai vakacegu o koya, o iko o sa rarawa. Kena ikuri e sa mai wasei keda tu qo e dua na qakilo vakaitamera, e sega ni rawa vei ira eke mera dewa yani vei kemuni, e sega ni dua tale ga e rawa ni dewa mai vei keimami.”—Luke 16:25, 26.\nE dodonu qai veiganiti me yaco na veisau qori! Ena va tale ga qori na veisau ni kedra ituvaki na iliuliu ni lotu dokadoka kei ira na yalomalumalumu era ciqoma na ivua i Jisu, era sa vakacegui qai vakamamautaki vakayalo. (Maciu 11:28-30) Oti e vica na vula ena laurai levu sara na veisau qori ni sa sosomitaka na veiyalayalati ni Lawa na veiyalayalati vou. (Jeremaia 31:31-33; Kolosa 2:14; Iperiu 8:7-13) Ni sovaraka tale ga na Kalou na yalona tabu ena Penitiko 33 G.V., sa na qai vakadinadinataki kina ni Kalou e vakadonui ira na tisaipeli i Jisu, sega ni o ira na Farisi se iliuliu ni lotu era dau tokoni ira.\nE duidui vakacava na kedra ituvaki na iliuliu ni lotu Jiu kei ira na tauvanua?\nNa veisau cava e tukuna o Jisu ena yaco ni tekivu na cakacaka vakaitalatala i Joni?\nEna vosa vakatautauvata i Jisu, o cei e vaka na tagane vutuniyau? O cei e vakataki Lasarusa?\nCava e tukuna o Jisu me baleta na veisau ni ituvaki?\nCava nodra rai na iliuliu ni lotu ena itukutuku rau vunautaka o Joni kei Jisu? E vakamacalataka vakacava qori o Jisu ena vosa vakatautauvata?\nNa cava era na vinakata na iliuliu ni lotu? Cava ena sega ni yaco kina qori?\nEna qai kilai vinaka ena gauna cava na kedra duidui na iliuliu ni lotu kei na tisaipeli i Jisu?\niMeli iMeli Veisau na Kedrau iTuvaki na Tagane Vutuniyau kei Lasarusa\njy wase 88 t. 206-209


Lako Cake i Lomalagi o Jisu | iTalanoa Vakaivolatabu\nE VAKARAITAKI koya vakalevu o Jisu vei ira na nona imuri ena vica tale na siga emuri. Dua na gauna era raici koya kina e rauta ni 500 na tisaipeli. Ena gauna e rairai kina vei ira, o kila se cava e vakamacalataka vei ira? Na Matanitu ni Kalou. E talai Jisu mai vuravura o Jiova me vakatavuvulitaka na veika me baleta na Matanitu ni Kalou. Ni sa vakaturi mai na mate, e vakayacora tiko ga oqori o koya.\nO se nanuma tiko se cava na matanitu ni Kalou? Io, oqori e dua dina na matanitu mai lomalagi, qai digitaki Jisu na Kalou me kena tui. Me vaka eda sa raica mai, sa vakadinadinataki koya oti o Jisu ni na tui uasivi ni a vakani ira na waloloi, vakabulai ira na tauvimate, kei ira sara mada ga era sa mate tu!\nSa na vakacava beka na bula e vuravura ni sa veiliutaki mai lomalagi o Jisu me dua na udolu na yabaki? Io, e sa na vuki o vuravura taucoko me parataisi totoka. Sa na oti vakadua na ivalu, ivakarau ca, tauvimate, kei na mate sara mada ga. Eda kila ni na yaco dina oqori, ni a bulia na Kalou na vuravura me parataisi meda bula marau kina na tamata. Oqori sara ga na inaki a bulia kina na were o Iteni mai na ivakatekivu. Ena qai raica o Jisu me vakayacori na ka e vinakata na Kalou me caka.\nSa kena gauna oqo me lesu i lomalagi o Jisu. E rauta ni 40 na siga nona rairai tiko vei ira nona tisaipeli. Era vakadinata ni sa bula tale. Ia ni bera ni biuti ira nona tisaipeli, e kaya vei ira o Jisu: ‘Dou tiko ga e Jerusalemi me yacova sara ni dou sa rawata na yalo tabu.’ Na yalo tabu, na igu yavavala ni Kalou, e vaka na liwa ni cagi, ena vukei ira na nona imuri mera cakava na loma ni Kalou. E kaya o Jisu: ‘Dou vunautaki au me yacova na iyalayala kei vuravura.’\nNi tukuna oti ga o Jisu na veika oqori, e yaco sara e dua na ka veivakurabuitaki. Sa tubu cake vakamalua i lomalagi, me vaka ga o raica tiko e ke. Sega ni dede, sa tabonaki koya na o, sa yali sara mai na matadra na tisaipeli. Sa lako i lomalagi o Jisu, qai tekivu liutaki ira mai na nona imuri era tiko e vuravura.\n1 Korinica 15:3-8; Vakatakila 21:3, 4; Cakacaka 1:1-11.\niMeli iMeli Lesu i Lomalagi o Jisu


◼ iVola me soli ena Julai kei na Okosita: Me dua vei ira na brochure oqo e 32 na taqana: E Dodonu li Mo Vakabauta na Tikovakalewetolu?, Me Tawamudu Nomu Rekitaka na Bula Ena Vuravura!, Na Matanitu Ena Kauta Mai na Parataisi, Na Yaca Vakalou ka na Tudei Tu ga ka Sega ni Mudu, Ni Mate e Dua na Wekamu Voleka, kei na “Raica! Au sa Vakavouya na Ka Kecega.” Ke veiganiti, e rawa tale ga ni soli na brochure Noda iVola Kece, kei na Yalodra na Mate—Vukei Keda se Vakaleqai Keda? Sepiteba: Rawa ni soli e so na ivola makawa me vaka na Yalo Tabu—Na i Gu sa Cuqena Tiko na i Tuvaki Vou sa Roro Tiko Mai! Okotova: Na Vale ni Vakatawa kei na Yadra! Rawa ni soli na ikere ke tataleitaki o koya o lesuva.\n◼ Me tekivu ena Sepiteba, oqo na ulutaga ni vunau soqovi levu ni ivakatawa ni tabacakacaka, “Na Sala Era Vakaraitaka Kina na Lotu Vakarisito Dina na iVakavuvuli Vakalou.”\n◼ Ena curu vata tiko yani kei na Noda Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu ni vula o Okosita na ivakatakilakila ni soqo ni tikina (badge card) ni 2001 ena vosa vakavalagi kei na vosa vakaviti. E sega ni gadrevi meda na otataka. Na levu ni kena ena vakau yani ena vakatau ena levu ni ivavakoso. Ke lailai na ivakatakilakila e vakau yani me qai otataki mai ena Literature Request Form (S-14). Ia, me otataki na kena itawatawa palasitika ke so ena ivavakoso era vinakata.\n◼ E ka marautaki me vakaraitaki yani ni sa tauyavu mai Dili, East Timor, ena Me 2001 e dua na ivavakoso. E 8 na kena dautukutuku, ra dau tiko wasoma ena soqoni e le 20; le 32 era tiko ena iVakananumi. Eda vakadeitaka ni vakalougatataki ira o Jiova, nira tomana tiko na vunautaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou ena ituvaki dredre era tu kina.\nNoda iVola Kece—Vakaidia\nInsight on the Scriptures—Vakavalagi\n◼ Compact Disc sa Tiko Tale:\nCD-ROM Watchtower Library—1999 Edition—Vakavalagi\niDaba taucoko ni Greek Scriptures (iVolatabu Vakirisi)—Vakavalagi\n◼ Sa Oti Vakadua na iVola Oqo:\nWatchtower 1986, 1999 Bound Volumes—Vakavalagi\n2001 Yearbook of Jehovah’s Witnesses—Vakavalagi


iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa | Sokalou Savasava\nKemuni na Dau Lomani Jiova:\nEra marau o ira na tiko ena Soqo ni Veiwasewase ni yabaki 1971 e kena usutu “Divine Name” ni sevutaki kina e levu na ivola. E “sega ni vakamacalataki rawa” na totoka ni ivola qori. E tukuna e dua na tacida me baleta na ivola: “Qo e dua na ivakaraitaki lailai ga ni veika ena yaco mai!” Na cava e vakamacalataka tiko? Qori na ivola “The Nations Shall Know That I Am Jehovah”—How? (Era na Kila Vakacava na Veimatanitu ni o Yau o Jiova?) Na cava e duatani kina na ivola qo? Ni tu kina na ivakamacala e vakamatatataki kina na parofisai ena ivola i Isikeli, na parofisai qo ena tarai keda kece na kawatamata.\nMe tekivu mai na yabaki e sevutaki kina na ivola ‘Know Jehovah,’ dua na ka na tubu ni keda iwiliwili na tamata ni Kalou, mai na rauta na 1.5 na milioni ina 8 vakacaca na milioni. (Aisea 60:22) Era vosataka na milioni vakacaca qo e sivia na 900 na vosa. (Saka. 8:23) Levu era se sega ni bau vulica na ivola e vakamacalataki kina vakamatailalai na parofisai vakaivolatabu e vola na parofita o Isikeli.\nKena ikuri me tekivu mai na 1971, sa qai matata tiko ga mai na noda kila na ka dina ena iVolatabu ni sa qai serau cake tiko ga na rarama. (Vkai. 4:18) Ena 1985, sa qai matata vei keda na sala era okati kina mera yalododonu na ‘so tale na sipi’ nira itokani ni Kalou. (Joni 10:16; Roma 5:18; Jeme. 2:23) Ena 1995, eda sa qai kila nira na lewai “na sipi” kei “na me” ena gauna ni “veivakararawataki levu.” (Maciu 24:21; 25:31, 32) Na veisau kece qo e vukei keda meda kila na ivola i Isikeli.\n“O iko na luve ni tamata, mo raica vinaka, mo vakatudaliga, mo nanuma matua na ka kece au vakaraitaka vei iko, ni qori na vuna o kau mai kina eke.”—ISIKELI 40:4\nEna vica na yabaki sa oti sa qai serau cake tiko ga na rarama. Dikeva na ka eda vulica ena vosa vakatautauvata i Jisu. Sa qai matata tiko ga e levu na vosa vakatautauvata qori. E vica na vosa vakatautauvata qori e vakaibalebaletaki ina ka ena vakarau yaco ena veivakararawataki levu. E va tale ga qori na kena vakamatatataki eso na parofisai ena ivola i Isikeli. E okati kina na parofisai me baleti Koki mai Mekoki (wase 38 kei na 39), na nona itavi na tagane e taura tiko na ileu ni iqi nei vunivola (wase 9), na buca ni sui mamaca kei na nodrau sema vata vakaivakatakarakara e rua na kau (wase 37). Na tikina era vakamatatataki qo e vakavoutaki kina na veika e tabaki ena ivola ‘Know Jehovah’ ena vica na yabaki sa oti.\nSa rauta mera vakataroga e levu na tamata i Jiova, “Gauna cava ena tabaki kina e dua na ivola me vakamacalataka na parofisai i Isikeli?” Qori sara ga na ivola Vakalesui Mai na Sokalou Savasava i Jiova. Ni o wilika kece na 22 na wase ni vola qo kei na vosa vakatautauvata e kune kina, o na kurabuitaka na levu ni vakekeli e vauci ena kena vakarautaki. Keitou masulaka qai vakasamataka vakatitobu na vuna e vakarautaka kina o Jiova na ivola totoka i Isikeli. E vakasamataki vakavinaka kina eso na taro me vaka: Na cava e vakarautaki ena ivola i Isikeli era vulica o ira na bula ena nona gauna kei na gauna qo? Na parofisai cava e dusia na veigauna se bera mai? Vakacava e dodonu meda veidutaitaka kei na noda gauna qo na parofisai ena Isikeli? Na isau kece ni taro qori e vakamatatataka na noda kila qai marautaka na ivola vakaivolatabu qo.\nNi o tekivu wilika na ivola i Isikeli me yacova na kena itinitini, o na qoroya sara ga na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova. O na qoroya tale ga na cecere ni nona ivakatagedegede me baleti ira na tiko mai lomalagi kei ira e vuravura me vakadonui kina na nodra sokalou. Ena vukei iko na ivola Sokalou Savasava mo vakavinavinakataki Jiova vakalevu ena ka e sa cakava oti ena vukudra na nona tamata kei na ka ena cakava ena gauna se bera mai. O na dikeva ni vakabibitaki ena ivola qo e rua na usutu. Kena imatai, me rawa nida vakamarautaki Jiova, meda kila qai dokai koya ni Turaga Cecere ni Lomalagi kei na Vuravura. Kena ikarua, meda qaravi Jiova ena sala e vakadonuya, me salavata noda ivakarau ni bula kei na nona ivakatagedegede cecere.\nKeitou nuitaka ni na vukei kemuni na ivola qo moni vaqaqacotaka nomuni sokaloutaki Jiova ena sala e dokai kina na yacana cecere qai savasava. Me uqeti kemuni tale ga moni vakanamata ena gauna era na kila kina na veimatanitu se o cei dina o Jiova.—Isik. 36:23; 38:23.\nMe vakalougatataka mada ga na Tamada dauloloma o Jiova na nomuni sasaga moni kila na ivola e uqeti vakalou kina na parofita o Isikeli me vola.\nSokalou Savasava—iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa\nrr t. 2-3


Na iMatai ni Soqo Cokovata ni Veimatanitu e Idonisia\nERA gole ina korolevu o Bandung, West Java ena 15-18 Okosita, 1963, e vica vata na drau na dautukutuku e Idonisia kei na le 122 mai vanuatani. Era lai tiko ena imatai ni soqo cokovata ni veimatanitu me vakayacori e Idonisia e kena usutu na “Everlasting Good News.”\nEra sotava e levu na ituvaki dredre na mataveitacini ena nodra vakavakarau ina soqo qori. Kena ivakaraitaki, e veisau vakatolu na vanua ni soqo ena vuku ni kena marautaki e Idonisia na tugalala ni matanitu. Eso na tacida era veisautaka na nodra ituvatuva nira vakatubura ena 400 na pasede na vakailesilesi na isau ni vodovodo ni sa tubu na isau ni iyaya. E taubale me ono na siga e dua na tacida me lai tiko ena soqo. Era vosota na le vitusagavulu mai Sulawesi na oso ni waqa, na moce kei na dabe vakaca ena lima na siga era soko voli kina. Mera yaco rawa ga ina vanua ni soqo.\nEra marau na mataveitacini e Idonisia nira sotavi ira na tacidra mai vanuatani, wili kina e rua na lewe ni ilawalawa dauvakatulewa, o Frederick Franz kei Grant Suiter. E kaya e dua na tacida tagane mai vanuatani: “Era mamarau qai matadredredre tu ga na mataveitacini eke.”\nEra le 750 vakacaca na tiko ena soqo, ra qai papitaiso e le 34. E kaya o Ronald Jacka: “Oti na soqo vakairogorogo qori, era taura na dina e levu na tataleitaki. E uqeti ira tale ga na tacida e Idonisia mera gumatuataka sara na cakacaka ni Kalou.”\nVunau tiko o Ronald Jacka (matau) ena soqo ni 1963 e kena usutu “Everlasting Good News,” toka e yasana o koya e vakadewa\niMeli iMeli Na Soqo Guiguilecavi Dredre


Tara Tale o Niemaia na Bai kei Jerusalemi | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nMeda raica mada na ka e yaco ena vica na yabaki e liu. A veiqaravi tiko vei Tui Atakisekise o Niemaia na Jiu ena koro o Susani mai Perisia. E gole mai Juta o tacina qai tukuna vua e dua na itukutuku rogo ca: ‘E leqataki nodra bula na Isireli era lesu i Jerusalemi. E se bera ni tara tale na bai kei na matamatanikoro era vakarusa na kai Papiloni.’ E rarawa o Niemaia, e vinakata me lai veivuke, mani masulaka me vakadonuya na tui.\nE raica na tui ni matararawa voli o Niemaia. E kaya: ‘Au se sega ni raici iko mo va qo. Cava e leqa?’ E kaya o Niemaia: ‘Na cava meu sega ni matararawa kina ni rusa tu na noqu koro o Jerusalemi?’ E taroga na tui: ‘Cava o vinakata meu cakava?’ Gauna vata qori e masu lo o Niemaia. Oti e kaya sara: ‘Au kerea meu lai tara tale na bai kei Jerusalemi.’ E vakadonuya o Tui Atakisekise, e raica tale ga me taqomaki o Niemaia ena nona ilakolako balavu. E lesi koya me kovana e Juta qai vakarautaka na kau ni matamatanikoro.\nNi yaco i Jerusalemi o Niemaia, e lai vakaraica sara na bai ni koro. E soqoni ira na bete kei ira na turaga qai kaya vei ira: ‘Sa vakaloloma sara ga. Meda vakavinakataka.’ Era duavata na Isireli mani tekivu na tara bai.\nIa era vakalialiai ira na Isireli eso na meca, era kaya: ‘E rawa mada ga ni vakabalea na fokisi na bai oni tara tiko.’ Era sega ni kauaitaka qori na tamata cakacaka, era tomana ga nodra tara bai. E toso cake tiko ga na bai, e kaukaua tale ga.\nEra vinakata na meca mera valuti Jerusalemi mai na veiyasana. Era rere na Jiu nira rogoca qori. Ia e kaya o Niemaia: ‘Ni kua ni rere ni tokoni keda o Jiova.’ E lesia eso mera yadravi ira na cakacaka, era sega ni ravuravu rawa na meca.\nEna loma ga ni 52 na siga, e tara oti na bai kei na matamata. E soqoni ira kece na Livai o Niemaia e Jerusalemi ena kena vakatabui. E tuvanaka me rua na matasere. Era lako cake ena delanibai nira muria na ikabakaba donuya na Matamata ni iKeliniwai. Nira yaco i cake, e muri ena yasana imatau e dua na matasere, e muri ena yasana kadua na ikarua ni matasere. Era muria qori mera wavokita na koro. Era uvu biukila, qiri sibali, na api ra qai sere vei Jiova. E lako o Esera kei na dua na matasere, e lako o Niemaia kei na kena ikarua mera qai sota ena valenisoro. Era marau ra qai vakacaboisoro kece vei Jiova na tagane, yalewa kei na gone. E voqa yawa na nodra marau.\n“Ena tawayaga na iyaragi kece e buli mo valuti kina.”—Aisea 54:17\nTaro: Na cava e lako kina i Jerusalemi o Niemaia? E vakacava na dede ni kena tara na bai kei Jerusalemi?\nNiemaia 1:1-11; 2:1-20; 4:1-23; 5:14; 6:1-19; 12:27-43\niKau ni iVola i Niemaia\nE yaga na ivola i Niemaia vei ira na dausokalou dina nikua.\nQito Vakaivolatabu me Baleti Niemaia\nEda vulica ena ivakaraitaki i Niemaia meda nuitaka na Kalou ena ituvaki kece eda sotava.


Na Kedra I Wiliwili, chapter 2 of the Fijian Bible - with audio narration\nSa qai vosa o Jiova vei Mosese kei Eroni ka tukuna:\n2 "O ira yadudua na luvei Isireli me ra na dui tikoga ena nodra dui vakatagedegede, ka me ra tiko tikiva ga na drotini ni vuvale i tamadra, ka mera toka vakayawa vakalailai mai na vale ni soqo ni veitavaki.\n3 "Ena yasa ni tokalau, me donuya na i cadracadra ni siga, o ira era sa okati vata kei na tagede ni mataivalu ia me ra tiko me vaka na nodra i wasewase vaka i valu; ia, o Nasoni na luvei Amenatave e sa na yaco o koya me nodra i liuliu na luvei Juta."\n4 Era sa lewe vitusagavulu ka va na udolu ono na drau na i wiliwili taucoko ni nona mataivalu.\n5 "Era sa tiko tikivi koya na lewe ni yavusa i Isakari, ka sa mani yaco o Nicanieli na luvei Sua me nodra i liuliu na luvei Isakari,"\n6 Era sa lewe limasagavulu ka va na udolu va na drau taucoko na i wiliwili ni nona mataivalu.\n7 "Era tarava sara mai na yavusa i Sevuloni, ka sa mani yaco oiliave na luvei Eloni me nodra i liuliu na luvei Sevuloni."\n8 Era sa lewe limasagavulu ka vitu na udolu va na drau taucoko na i wiliwili ni nona mataivalu.\n9 "O ira kece era sa wiliki vakaivalu ena mataivalu i Juta, ka kedra i wiliwili e dua na drau walusagavulu ka ono na udolu va na drauâ€”era na liu me ra lako.\n10 "Ena yasa kina ceva sai ira na i wasewase vakaivalu i Rupeni, me vaka na nodra mataivalu, ka sa na yaco o Elisuri na luvei Setiuni me nodra i liuliu na luve i Rupeni."\n11 O ira na lewe ni nona mataivalu era sa lewe vasagavulu ka ono na udolu lima na drau na kedra i wiliwili.\n12 "Era sa tarava sara mai o ira na yavusa i Simione, ka sa yaco o Selumieli na luvei Surisatai me nodra i liuliu."\n13 O ira na lewe ni nona mataivalu era sa lewe limasagavulu ka ciwa na udolu tolu na drau na kedra i wiliwili.\n14 "Era tarava sara mai na yavusa i Kata, ka sa yaco o Elisafi na luvei Riueli me nodra i liuliu."\n15 Na levu ni kedra i wiliwili kece vakamataivalu e vasagavulu ka lima na udolu ono na drau limasagavulu.\n16 "Na levu ni kedra i wiliwili taucoko na i wasewase vakaivalu ni mataivalu i Rupeni era rauta ni dua na drau limasagavulu ka dua na udolu va na drau limasagavulu, o ira oqo era sa na i karua me ra lako.\n17 "Na vale ni veitavaki ni veivosaki e rau sa na lako vata tani mai kei na nodra i tikotiko na Livai ena loma donu ni vanua ni keba, e na gauna era keba tiko kina, me ra qai dui toso kina nodra dui tikotiko me vaka na nodra dui tagede.\n18 "Ena mua i ra e sa na nodra i wasewase vakaivalu na Ifereimi, me vaka na nodra mataivalu, ka sa na yaco o Elisama na luvei Amiute me nodra i lliuliu na luvei Ifereimi."\n19 Era lewe vasagavulu na udolu lima na drau na lewe ni nona mataivalu.\n20 "E taravi koya sara mai na yavusa i Manasa, ka sa yaco o Kamelieli na luvei Petasuri me nodra i liuliu."\n21 Na levu taucoko ni wiliwili ni nona mataivalu e tolusagavulu ka rua na udolu rua na drau.\n22 "Muri tarava sara mai na yavusa i Penijamini, ka sa yaco o Apitani na luvei Kitione me nodra i liuliu."\n23 Na levu taucoko ni wiliwili ni nona mataivalu e tolusagavulu ka lima na udolu va na drau.\n24 "Na kedra i wiliwili vakaivalu taucoko na mataivalu i Efereimi e dua na drau walusagavulu na udolu ka mani dua na drauâ€”ka ra sa na kena i katolu ni wasewase me ra lako.\n25 "Ena vualiku, era sa na tiko vakaivalu mai kina na Tani, me vaka na nodra mataivalu ena yaco kina o Aiesa na luvei Amisatai me nodra i liuliu na luvei Tani."\n26 Na i wiliwili taucoko ni nona mataivalu e onosagavulu ka rua na udolu ka mani vitu na drau.\n27 "O ira na luvei Aseri era sa tarava sara mai ena nodra tiko tikivi ira, ka nodra i liuliu o Pakieli na luvei Okarani."\n28 Na i wiliwili taucoko ni nona mataivalu e rauta tiko ni vasagavulu ka dua na udolu ka mani lima na drau.\n29 "Era tarava sara mai na yavusa i Navitalai, ka nodra i liuliu na luvei Navitalai o Aira na luvei Enani."\n30 Na i wiliwili taucoko ni nona mataivalu e rauta tiko ni limasagavulu ka tolu na udolu ka mani va na drau.\n31 "Ni ra wiliki taucoko na lewe ni mataivalu i Tani, e rauta tiko ni ra lewe ni mataivalu i Tani, e rauta tiko ni ra lewe dua na drau limasagavulu ka vitu na udolu ka mani ono na drau, o ira oqo era na qai i otioti ni wasewase me ra lako me vaka na nodra tagede."\n32 Sai ira oqo na luvei Isireli era a wiliki me va ka na veivuvale i tamadra. o ira kece era a wiliki ena i wiliwili vakaivalu me vaka na nodra mataivalu e rauta tiko ni ono na drau ka tolu na udolu lima na drau ka mani limasagavulu.\n33 Ia, o ira ga na Livai era sa sega ni wili vata kei ira na luvei Isireli, me vaka ga sa vakaroti Mosese kina o Jiova.\n34 Era sa vakayacora taucoko na Isireli na veika kece sa vakarota o Jiova vei Mosese; era sa dui tikoga e na nodra i vakatagedegede ka ra sa dui lako yani me vaka na nodra veivuvale kei na nodra i yatu mai na vuvale i tamadra.


E Dodonu Beka Meda Dokadokataka e Dua na Ka? Vukei Ira na Gone Mera Kua ni Dokadoka\nE Dodonu Beka Meda Dokadokataka e Dua na Ka?\nNA CAVA na ibalebale ni dokadoka? O kila?— Oqo e dua na kena ivakaraitaki. O sa bau tovolea ni cakava e dua na ka o sega ni kila vinaka na kena icakacaka? De o saga beka mo caqeta na polo ni soka. Se o tovolea mo vodo basikeli. E dua beka e dredrevaki iko qai kaya, ‘Au vinaka cake sara vei iko’?— O koya e cavuta na vosa oqori e dokadoka.\nVakacava ke dua e cavuta vei iko na vosa oya? O taleitaka?— Na cava o nanuma era na kaya e so kevaka o dokadokai iko?— E ka vakayalololoma beka meda tukuna vua e dua, “Au vinaka cake vei iko”?— E taleitaki ira beka o Jiova o ira na tukuna na vosa oya?—\nE kilai ira vinaka na Qasenivuli Levu o ira na kaya nira uasivi vei ira tale e so. Era dokadoka ra qai raici ira sobu na vo ni tamata. Dua na siga sa qai talanoataka vei ira o Jisu na ca ni nodra dokadokai ira. Daru rogoca mada.\nNa italanoa oqo e baleta e dua na Farisi kei na dua na daukumuni ivakacavacava. O ira na Farisi era iliuliu ni lotu era dau cakava na ka me nanumi kina nira yalododonu ra qai vinaka cake vei ira na so. Na Farisi ena italanoa oqo nei Jisu e lako cake ina valenisoro ni Kalou e Jerusalemi me lai masu.\nCava e vakadonuya kina na Kalou na daukumuni ivakacavacava, sega ni Farisi?\nE kaya o Jisu ni a lako cake tale ga e dua na daukumuni ivakacavacava me lai masu. E levu era sega ni dau taleitaki ira na daukumuni ivakacavacava. Era vakabauta nira dau veidabui na daukumuni ivakacavacava. E so na daukumuni ivakacavacava era sega dina ni dau cakacaka vakadodonu.\nE tekivu masu vakaoqo na Farisi ena valenisoro: ‘Kemuni na Kalou, au vakavinavinakataki kemuni baleta niu sega ni tamata ivalavala ca me vakataki ira na tani. Au sega ni dabuitaki ira na tamata se cakava na veika e ca. Au sega ni vakataki koya na daukumuni ivakacavacava oya. Au tamata yalododonu. Au sega ni kana ena rua na siga e veimacawa me levu kina na gauna ni noqu vakasamataki kemuni. Au solia tale ga e valenisoro e duanaikatini ni ka au rawata.’ E vakabauta na Farisi oya ni uasivi cake vei ira na tani, se vakaevei?— E bau tukuna tale ga vua na Kalou.\nIa e sega ni vakataki koya na daukumuni ivakacavacava. Ni masu, e sega mada ga ni tacake i lomalagi. E tucake sara tu mai muri qai cuva sobu. E rarawataka na daukumuni ivakacavacava na nona valavala ca, e tavia na serena ena levu ni nona rarawa. E sega ni tukuna vua na Kalou ni tamata vinaka. E kaya ga ena nona masu: ‘Kemuni na Kalou, ni lomani au mai niu tamata ivalavala ca.’\nO cei vei rau oqo o nanuma ni vakadonuya na Kalou? O koya beka na Farisi, e nanuma ni tamata ivalavala vinaka? Se o koya na daukumuni ivakacavacava, e rarawataka na ivalavala ca e cakava?—\nE kaya o Jisu ni Kalou e vakadonui koya na daukumuni ivakacavacava. Baleta? E vakamacalataka o Jisu: ‘O koya e vakalevulevui koya ena vakalolovirataki kei koya e vakalolovirataki koya ena vakalevulevui.’—Luke 18:9-14.\nNa cava e vakavuvulitaka o Jisu ena italanoa oqo?— E vakavuvulitaka ni sega ni dodonu meda nanuma nida vinaka cake vei ira tale e so. Eda sega beka ni kaya nida vinaka cake, ia e rawa ni vakilai ga ena noda ivalavala. Sa bau vaka tale beka ga oya na nomu ivalavala?— Vakasamataka mada na yapositolo o Pita.\nNi tukuna o Jisu vei iratou nona yapositolo ni ratou na vakanadakui koya ena gauna e vesu kina, e kaya o Pita ena nona dokadoka: ‘Kevaka eratou vakanadakui iko kece, au na sega!’ Ia e cala o Pita. E rui nuitaki koya vakasivia. E vakanadakui Jisu tale ga. Ia e qai saumaki mai, me vaka eda na raica ena Wase 30 ni ivola oqo.—Maciu 26:31-33.\nDaru raica mada e dua na kena ivakaraitaki ena gauna oqo. Drau tarogi beka kei na dua na lewe ni nomu kalasi ena dua na taro mai koronivuli. Vakacava ke o rawa sara ga ni sauma na taro ena gauna oya, ia e sega ni sauma rawa na nomu icaba? O na marau baleta ni o kila na isau ni taro. E ka vakayalololoma beka mo vakatauvatani iko kei na dua e dredre ni sauma na taro?— E dodonu beka mo dokadokai iko vua na nomu icaba?—\nOya na ka e cakava na Farisi. E dokadokataka nona kaya ni vinaka cake vua na daukumuni ivakacavacava. Ia e tukuna na Qasenivuli Levu ni cala na Farisi. E rawa ni vinaka cake na ka e cakava e dua na tamata mai vua tale e dua. Ia e sega ni kena ibalebale oya ni o koya e tamata vinaka cake.\nO vinaka cake beka ke levu cake na ka o kila?\nO koya gona ke levu cake na ka o kila vua e dua, e dodonu beka mo dokadoka?— Vakasamataka mada. Eda dui bulia beka na noda mona?— Sega, e solia na noda mona na Kalou. E levu tale ga na ka eda sa kila tu oqo eda vulica vua e dua. Eda rairai wilika ena ivola. Se e rairai tukuna beka vei keda e dua. Ke da mani kila ga vakataki keda e so na ka, eda rawata vakacava oqori?— Nida vakayagataka na mona e solia vei keda na Kalou.\nKe dua e sasaga tiko vakaukaua, tukuna vua e so na ka e rawa ni vakauqeti koya. Tukuna vua ni o taleitaka na ka e cakava. De o rawa sara ga ni vukei koya. Oya tale ga na ka o vinakata mera cakava vei iko na tani, se vakaevei?—\nNa cava meda kua ni dokadoka kina ke da kaukaua vei ira tale e so?\nSo era kaukaua cake vei ira tale e so. Vakacava ke o kaukaua cake vua na tacimu se ganemu? E dodonu mo dokadokai iko kina?— Sega. Na kakana eda kania e vukei keda meda kaukaua. E solia na Kalou na matanisiga, na uca, kei na veika tale e so me bula rawa kina na ka eda kania, se vakaevei?— E dodonu gona meda vakavinavinakataka na Kalou nida kaukaua.—Cakacaka 14:16, 17.\nE sega ni dua e dau via rogoca nodra dokadokai ira e so, se vakaevei?— Meda nanuma dei na vosa i Jisu: ‘Cakava vei ira tale e so na ka o vinakata mera cakava vei iko.’ Kevaka eda cakava oya, eda na sega ni vakataki koya na Farisi dokadoka e talanoataka na Qasenivuli Levu.—Luke 6:31.\nDua na gauna e vakatokai Jisu me vinaka e dua na tamata. E kaya beka na Qasenivuli Levu, ‘Io, au vinaka’?— Sega, e sega ni tukuna oya. E tukuna ga: “E sega tale e dua e vinaka, na Kalou duadua ga.” (Marika 10:18, VV) Dina ga ni tamata uasivi na Qasenivuli Levu, e sega ga ni dokadokai koya. E vakalagilagi Jiova ga na Tamana.\nE tiko beka e dua e rawa meda vakadokadoka?— Io, e tiko. E rawa nida doka na Dauveibuli, na Kalou o Jiova. Nida raica na totoka ni kena dromu na matanisiga se dua ga na ka e bulia na Kalou e veivakurabuitaki, e rawa nida kaya vua e dua, ‘Oqori na ka e bulia na noda Kalou veivakurabuitaki, o Jiova!’ Meda tu vakarau meda tukuna na veika totoka sa bulia na Kalou kei na veika ena qai cakava ena gauna e se bera mai.\nNa cava e qoroya tiko na gonetagane oqo?\nWilika na veika e tukuna na iVolatabu me baleta na dokadoka, se na viavialevu, meda kua kina ni dokadoka: Vosa Vakaibalebale 16:5, 18; Jeremaia 9:23, 24; 1 Korinica 4:7; kei na 13:4.\nWalu na itovo e vakaraitaka o Jisu e veigauna ena nona bula taucoko.\niMeli iMeli E Dodonu Beka Meda Dokadokataka e Dua na Ka?


The Fiji Times » Ena vaka na cabe:Ulunivanua\nEna vaka na cabe:Ulunivanua\nENA sotava e dua na cabe ulunivanua ena macawa qo na timi ni Vodafone Flying Fijians ena nona na sota kei na timi ni Manu Samoa ena sotasota ni Pacific Nations Cup, me vaka e vakaraitaka o John McKee na dauniveivakatavulici.\nE tukuna o McKee ni na dua na qito dredre ena vuku ni nodratou sasaga talega na timi ni Samoa me ratou na cabe cake ena qito ni vuravura.\nIa, e nuidei o McKee ena vukudra na cauravou dauqito era sa gole ena i lakolako ni qito ki Samoa ni rawa ni ratou na qito vinaka ni na yaco mai na siga Vakarauwai.\nSa liu toka qo na timi ni Toga ena 5 na poidi ena ituvatuva ni poidi ni oti na nona sota kei Samoa vata kei Viti, ka karua tiko na timi ni Vodafone Flying Fijians ena 4 na poidi.\nE ratou na taqomaka tale na i covi ni PNC ke ratou qaqa se tai mai na Apia Park e Samoa.\nKevaka me druka o Viti ena vitu na poidi se lailai esa na rawa ni dabe tale e Suva na i covi ni PNC.\nA sa mai kacivi talega o Frank Lomani me na sosomitaki Serupepeli Vularika ena i tutu ni naba ciwa.\nO Lomani a qito tiko ena timi ni Naitasiri ka sa dau mai vakaukauwa yago vata tiko kei iratou na timi ni Viti ena so na gauna ena sota kei Itali kei na timi ni Sikoteladi.\nIa, e gade voli ena noda vanua ena gauna qo ko Sonny Bill Williams na dauqito rogo ni All Blacks kei na nona vuvale. E vakaraitaka o Sonny Bill ni a dau taleitaka na i vakarau ni qito kaukauwa era dau vakayacora na cauravou ni Viti, ni oya nai vakarau ni qito eda kilai tani kina na kai Pasivika ena noda dau qito rakavi ena kena kaukauwa.\nE tukuna talega o koya ni o ira na dauqito ni Pasivika era dau vakaraitaka na kaukauwa e tiko vei keda ni oya na ka eda kilai tani kina ena Pasivika. Ia, e tukuna o Sonny Bill e marautaka ka doka o koya ni dua na dauqito ni yanuyanu me vaka ni turaga nona i tubutubu e kai Samoa.\nE solia na nona vakanuinui vinaka o Williams ena nodrau qito o Samoa kei Viti ena Vakarauwai qo. Ia, e rau na sota tiko o Viti kei Samoa ena 1 na kaloko (1pm) ena Vakarauwai qo ena Apia Park mai Samoa.


18 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo & OEM Eaton Fuller na tikina ena ivotavota\n18 Taranisimisani taucoko ni Eaton ni totolo2020-09-25T09:15:21-04:00\n18 totolo Eaton Fuller transmissions ena yadua na ivakaraitaki kei na sausaumi kei na ivolavakarau ivakaraitaki vinaka tu. Se cava ga e gadreva na nomu na taranisimisani taucoko, Eda rawa ni vukei. Eda sa volitaka na Eaton Fuller 18 na transmissions ni itavi bibi e tiko ena kena ivakarau vou ka vakavoutaki na digidigi ka vakakina na kena dina Tiki ni biaulivaliva ni Eaton Fuller ranging mai na tara tale iyaya ni, iyaya, Wasei ni iyaya, synchronizers, vauca na iyaya, kunea na gaunisala, se na moto ni vatavata, housings ni lali, cau shafts, ka vakalevu cake. Se o draiva tiko Kenworth, Peterbilt, Freightliner, International, Volvo, Ford, se Sa tiko vei iko o Mack na taranisimisani o gadreva.\nVata kei na sivia 100 na yabaki ni rawa-ka vakadinadinataki ena kena na bulataki ena gaunisala-levu kei tani-gaunisala, Na Eaton e dua na iliuliu e vuravura raraba ena transmissions ni motoka. Sa sa engineered na transmissions ni Eaton me solia vei iko na bati veisisivi o gadreva. Fuller sa solia vei iko na kaukauwa mo equip na nomu lori ena transmissions kei na clutches ni solibula e dua na ka.\nEaton Fuller 18 Ivakarau ni Shift ni biaulivaliva ni totolo\nTaranisimisani taucoko ni Eaton ni RTLO18918B 18 totolo ni volitaki.\nSala me saumi vagolea Eaton ’ s takoso 13- kei na ivolavakarau ni transmissions 18-totolo ni lori ni tawa vakabisinisi.\nEaton Fuller 18 Transmissions ni totolo\nIVolavakarau ni Transmissions kei na sausaumi e cake vagolei na iyaya rua


Cakacaka 18 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNodra Cakacaka na Yapositolo 18:1-28\nVunau o Paula mai Korinica (1-17)\nLesu i Anitioki e Siria (18-22)\nBiubiu o Paula me lako i Kalatia kei Firijia (23)\nVukei na tagane gusumacala o Apolosa (24-28)\n18 Oti ya e biuti Aceni me lako i Korinica. 2 E qai sotava e dua na Jiu na yacana o Akuila,+ e kai Ponito, kei Pirisila na watina. Erau se qai lako ga mai Itali ni a vakarota o Kilotiu vei ira kece na Jiu mera biuti Roma. Mani lako vei rau o Paula, 3 lai tiko sara ena nodrau vale me ratou cakacaka vata,+ ni ratou daucula valelaca kece. 4 E dau vunau ena valenilotu+ ena siga ni vakacecegu kece,+ e rawai ira na Jiu kei ira na kai Kirisi mera vakabauta. 5 Ni rau siro mai Masitonia o Sailasa+ kei Timoci,+ sa qai ogaoga sara o Paula ena nona vunautaka na vosa vei ira na Jiu me vakadinadinataka kina ni o Jisu na Karisito.+ 6 E ceburaka nona isulu+ ena vuku ni nodra veivorati kei na nodra vosavakacaca, qai kaya vei ira: “Sa na tarogi ga vei kemuni na nomuni dra.+ Au na sega ni beitaki ena nona dra e dua.+ Tekivu qo au sa na lako vei ira na lewe ni veimatanitu.”+ 7 Mani gole sara ina nona vale e dua na turaga na yacana o Taitusi Jusitu, e dau qarava na Kalou, e toka tarava na valenilotu na nona vale. 8 Ia e qai vakabauta na Turaga na ivakatawa ni valenilotu o Kirisipo,+ era vakabauta tale ga o ira kece na lewe ni nona vuvale. Era vakabauta tale ga e levu na kai Korinica era rogoca na itukutuku vinaka ra qai papitaiso. 9 E qai kaya tale na Turaga vei Paula ena raivotu ena bogi: “Kua ni rere, vunau tiko ga, kua ni galu, 10 niu tiko vata kei iko,+ ena sega ni dua e tarai iko me vakamavoataki iko, ni levu na noqu tamata ena koro qo.” 11 Mani tiko e kea me yabaki dua vula ono, e vakavulici ira ena vosa ni Kalou. 12 Ia ena gauna e mata* kina o Kalio ena yasana o Akaia,* era qai lomavata na Jiu mera vorati Paula, ra kauti koya sara ina idabedabe ni veilewai 13 era kaya: “O ka qo e uqeti ira na lewenivanua mera qarava na Kalou ena kena iqaraqaravi e veisaqasaqa kei na lawa.” 14 Ni vakarau vosa o Paula, sa vosa yani vei ira na Jiu o Kalio: “Kemuni na Jiu, ke dua dina nona cala se cakava e dua na ka e torosobu, au na tu vakarau sara ga meu rogoci kemuni. 15 Ia ke oni beitaki koya ena vuku ni vosa, na yaca, kei na nomuni lawa,+ qori e nomuni moni qai lewa. Au sega ni via vakatulewa ena ka qori.” 16 Mani vakatalai ira mai na idabedabe ni veilewai. 17 Era sa qai tauri Sosiceni,+ na ivakatawa ni valenilotu, ra qai mokulaki koya ena mata ni idabedabe ni veilewai. Ia e sega ni kauaitaka vakalailai o Kalio na ka era cakava. 18 Ni oti e vica tale na siga nona tiko e kea, sa qai vakamoce o Paula vei ira na veitacini me soko i Siria kei rau o Pirisila kei Akuila. E kotiva vakalekaleka na drauniuluna mai Kenikiria+ ena vuku ni nona bubului. 19 Ni ratou yaco i Efeso e biuti rau e kea o Paula, lai curu sara ina valenilotu qai veivosaki vata kei ira na Jiu.+ 20 Era kerei koya me tiko tale mada, ia e sega ni vakadonuya, 21 e vakamoce ga vei ira qai kaya: “Au na lesu tale mai vei kemuni ke inaki i Jiova.”* E biuti Efeso sara me soko 22 sobu i Sisaria. E lako cake* me lai vakabula ina ivavakoso, sa qai gole sobu i Anitioki.+ 23 E tiko e kea ena loma ni dua na gauna, sa qai biubiu me lako ina yasana o Kalatia kei Firijia+ me vakayaloqaqataki ira na tisaipeli kece.+ 24 Ena gauna ya, e yaco yani kina i Efeso e dua na Jiu na yacana o Apolosa,+ e kai Alekisadria, e tagane gusumacala, e bau kila vinaka tale ga na iVolatabu. 25 A vakavulici* ena sala i Jiova,* qai gumatua ena veiuqeti ni yalo tabu me tukuna, me vakavulica tale ga vakadodonu na veika me baleti Jisu, ia se kila ga na veipapitaisotaki i Joni. 26 E vosa ena doudou o koya ena valenilotu. Ni rau rogoci koya o Pirisila kei Akuila+ erau kauti koya sara, rau qai vakamacalataka vakadodonu vua na sala ni Kalou. 27 Oti ya sa qai via lako i Akaia o Apolosa, era mani volavola na veitacini vei ira na tisaipeli mera ciqomi koya ena marau. Ni yaco yani e vukei ira sara vakalevu na veiwekani era sa mai vakabauta ena vuku ni loloma soli wale ni Kalou. 28 E gumatua ni vakadinadinataka e matanalevu nodra cala na Jiu, e vakaraitaka tale ga mai na iVolatabu ni o Jisu na Karisito.+\n^ Na kovana ni Roma ni dua na yasana. Raica na iVakamacala ni Vosa.\n^ Vanua qali vakaRoma ena ceva kei Kirisi, na kena koroturaga o Korinica.\n^ Kena irairai i Jerusalemi.\n^ E vakaibalebaletaki eke na veivakavulici e tukuni ga e gusu.


Vakani Ira e 5,000 o Jisu | Taubale e Wai o Pita | iTalanoa Vakaivolatabu\nE DUA na ka rerevaki a yaco. E se qai vakamatei oti ga o Joni na Dauveipapitaiso. E sega ni taleitaki koya o Erotiasa na wati ni tui qai vakacuruvosa vua na tui me musu na ulu i Joni.\nE rarawa kina vakalevu o Jisu. Ni lako duadua yani ina veivanua lala, era se muri koya tiko ga na tamata. Ni raici ira o Jisu, e lomani ira sara ga. Sa qai tukuna vei ira na veika e baleta na matanitu ni Kalou, qai vakabulai ira tale ga na tauvimate.\nNi sa yakavi mai era kaya vua na nona tisaipeli: ‘Sa bogi mai, qai lala na vanua oqo. Tukuna vei ira na tamata oqo mera lai voli kedra mai na veikoro voleka.\nE kaya o Jisu: ‘Sega ni dodonu mera lako. Solia vei ira e so na ka mera kania.’ E golevi Filipi o Jisu qai taroga: ‘Eda rawa beka ni volia mai vei na kakana me rauti ira?’\nE sauma yani o Filipi: ‘Kevaka mada ga mera vakalalai, ena se sau levu tiko ga na kakana.’ E kaya cake mai o Adriu: ‘E tiko vua na gone oqo e lima na madrai kei na rua na ika. Ia ena sega ni rauti ira kece.’\nE kaya o Jisu: ‘Tukuna mera dabe ena veico.’ Sa qai vakavinavinakataka na kakana vua na Kalou, qai dovia vakalalai. Era veisoliyaka sara yani na tisaipeli na ika kei na madrai vei ira na lewe 5,000 na tagane kei na vica tale na udolu na yalewa kei na gone. Era kana me yacova sara nira sa mamau. Ni ratou sa kumuna na tisaipeli na kena vo, eratou vakasinaita rawa e 12 na basikete!\nSa qai vodo o Jisu kei iratou na nona tisaipeli ena dua na waqa me ratou takoso yani ena Wasawasa o Kalili. E tubu e dua na draki ca levu ena bogi oya qai yavala vakalevu na waqa. Eratou domobula na tisaipeli. Eratou qai raica tale ga ni dua e lako tiko ena dela ni wai ena lomaloma ni bogi oya. Eratou kaci sara yani ena rere, ni ratou sega ni kila se cava eratou raica tiko.\nE kaya mai o Jisu: ‘Dou kua ni rere. O yau ga qo!’ Eratou sega ga ni vakabauta. Sa qai kaya o Pita: ‘Ke sa o kemuni dina qori, Turaga, meu na lako yani vei kemuni.’ Sa qai kaya o Jisu: ‘Lako mai!’ E lako sara yani o Pita e dela ni wai. Sa tekivu lutudromu ni sa rere ia e qai vakabulai koya o Jisu.\nEmuri a vakani ira tale ga e udolu o Jisu. Ena gauna oqo e vakayagataka kina e vitu na ibuli madrai kei na so na ika lalai. Era mamau kece kina. E ka marautaki dina nona dau kauaitaki ira na tamata o Jisu. Ni sa na veiliutaki me tui digitaki ni Kalou, eda na sega ni leqataka e dua na ka!\nMaciu 14:1-32; 15:29-38; Joni 6:1-21\niMeli iMeli Vakania e Levu o Jisu


Ni Rau Veisere Nomu iTubutubu | iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French French Sign Language Ga Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kamba Kikongo Kinyarwanda Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mexican Sign Language Moore Myanmar Norwegian Oromo Ossetian Papiamento (Curaçao) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ayacucho) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tiv Tsonga Turkish Turkmen Ukrainian Umbundu Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nVeivosakitaka na ka o nanuma. Saga me rau kila na nomu itubutubu ni o rarawataka dina na nodrau veisere. De dua erau na rawa ni vakamacalataka na ituvaki qo mo kua kina nuiqawaqawa.\nKe rau sega ni rawa ni vakacegui iko, vakacava mo talaucaka na lomamu vua e dua nomu itokani matua.—Vosa Vakaibalebale 17:17.\nKena ikuri, e tu vakarau tale ga ni vakatudaliga na Tamada Vakalomalagi e ‘Daurogo masu.’ (Same 65:2) Koya gona talaucaka vua na lomamu ni “kauaitaki kemuni o koya.”—1 Pita 5:7.\nKa mo kua ni cakava\nNomu saga mo ciqoma nodrau veisere na nomu itubutubu’ e vaka sara ga na mavo ni liga e ramusu—e mosimosi na itekitekivu, oti sa na seavu yani\nKua ni katona na ca. E kaya o Daniel, a veisere na nona itubutubu ni se qai yabaki vitu, “erau sega ni veinanumi na noqu i itubutubu, rau sega ni bau vakasamataka na revurevu ni nodrau vakatulewa vei keitou na gone.”\nNa cava e rawa ni yaco vei Daniel ke kubuta lo tiko nona cudru kei na nona cata na ka rau cakava nona itubutubu?—iDusidusi: Wilika Vosa Vakaibalebale 29:22.\nNa cava me saga kina o Daniel me vosoti rau na nona itubutubu ena vakatulewa rau cakava?—iDusidusi: Wilika Efeso 4:31, 32.\nKua ni cakava na ka mo vakaleqai iko kina. E nanuma lesu o Denny: “Au rarawa qai lomabibi na gauna rau veisere kina na noqu itubutubu, au vakila na dredre e koronivuli yaco sara meu lutu ena veitarogi ena dua na yabaki. Oti ya ... au sa qai nodra daunivakaIasalasa na lewenikalasi qai dau vakatubu veivala e koronivuli.”\nCava o nanuma me baleti Denny, nona saga me dauvakalasalasa kei na nona dau vakatubu veivala?\nEna vukei Denny vakacava na ivakavuvuli e tiko ena Kalatia 6:7 me kua ni cakava na ka ena vakaleqai koya?\nNa rarawa e dau taura na gauna me seavu kina. Ni sa vinaka tale na kemu ituvaki, sa na sega ni tale ni o vakila na rarawa qori.\niMeli iMeli Vakacava Ke Rau Veisere na Noqu iTubutubu?\nijwyp wase 5


Vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram | Sala me na veisautaka na nomu vosanicuru Instagram\nO na vinakata beka mo Veisautaka na nomu vosanicuru Instagram? E yaga sara kina na Vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram me taqomaki kina na nomu akaude. Na itukutuku oqo e vakaraitaka na iwalewale me baleta na Sala me na veisautaka na nomu vosanicuru Instagram ena tiko na ikabakaba rawarawa na.\nEke au sa veivosakitaka oti na taucoko ni ivakarau ni Me vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram mai na kena e rawarawa sara na sala me o ira yadua rawa vakarawarawa ni kila sa. You have to follow the steps as mentioned and complete it successfully to Veisautaka na nomu vosanicuru Instagram.\nTo know about the complete guide you have to read this article carefully. In the step by step process, I have also included the official website link so that you can complete your whole process to Vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram only at one place.\nSala me na veisautaka na nomu vosanicuru Instagram | Step by Step Guide\nCheck out the below mention steps to Veisautaka na nomu vosanicuru Instagram. Just follow the step by step guide and complete it to successfully Vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram.\nOqo, eke ena tabana oqo, sa dodonu mo na kiliki ena “Curu” bulukau ni.\nOqo, Vakacuruma na nomu naba ni talevoni, Yaca vakayagataki, se imeli kei na vosanicuru kei na toso na “Curu” bulukau ni.\nNi oti o ya, sa dodonu mo na kiliki ena nomu iyaloyalo ni kequ itukutuku ena tutu imatau e cake.\nOqo, Kiliki ena iwirini vakavolivolita na digidigi volekata na vakataucokotaki ni itukutuku.\nO na raica na duidui na digidigi pop-up ena sikirini oqo, Kiliki ki na “Veisautaka nomu vosanicuru” na digidigi.\nNi oti o ya, e dodonu mo vakacuruma na nomu vosanicuru makawa, Na vosanicuru vou, ka na vakadeitaka na vosanicuru vou ena vanua sa vakarautaki tu vakavinaka kei na Gu “Veisautaka nomu vosanicuru”.\nO sa vakacavara vakavinaka na iwalewale ni Veisautaka na nomu vosanicuru Instagram.\nEna kena tauyavutaki na nomu vosanicuru vakadeitaka mo vakayagataka na Uppercase, Yalayala, Tiko mai na lekutu, kei na matanivola tani me nomu tudei ni vosanicuru. Sa ka bibi dina vei nomu Instagram akaude ni veitaqomaki.\nNa itukutuku oqo sai koya e dua na idusidusi taucoko me baleta na Sala me na veisautaka na nomu vosanicuru Instagram. Wilika na cakacaka taucoko ni tukuni eke ena iwalewale ni ena veikalawa ka vakamuria kina na rawa Vakatudonutaki tale na vosavuni ni Instagram. Don ’ kua ni guilecava mo bulia na vosanicuru ni kaukauwa me ra taqomaki kina na nomu akaude ni.\nKevaka o na vinakata mo wasea na nomu itukutuku me baleta na itukutuku oqo se kemuni tiko eso na vakatataro, ena qai vakayagataka na toka e ra na cavuta kina na kato ni vakasama me ra wasea na. Ka kauta mai e dua na vakavoui wasoma ena neitou mataveilawa www-hotmail-com.EMAIL.\nFiled Under: Vakadaberi tale ni vosanicuru Tagged With: change instagram password, Forget instagram password, How to reset instagram password


“Na gauna au kila kina ni tauvi au na kenisa ni yatevuso kei na davuibuco, au sa vakadeitaka ga niu na mate. Ia niu laurai oti vakavuniwai, au veinanuyaka: ‘Au sega ni namaka qo, ia au na qara na sala meu vosota kina.’”—Linda, yabaki 71.\n“Dua na mate mosimosi e tauvi au, lai momosi kina na nave ni mataqu ena yasana imawi. Na kena mosi au dau lomabibi sara ga ena so na gauna. Levu na gauna au galili, au dau via vakamatei au tale ga.”—Elise, yabaki 49.\nO NA vakila tale ga na rarawa ke o sa sotava oti na ituvaki qori, se tauvimate bibi e dua na wekamu voleka. Ena leqataki o koya e tauvimate kei ira na veiqaravi. E rawa ni vakavu lomaocaoca tale ga na rere kei na lomaleqataki ni so na ka me vaka na laurai vakavuniwai, qarai se kena saumi, kei na lako vakaca ni wainimate ina yago. E rawa sara ga ni vakavuna na veilecayaki ni vakasama ni dua e tauvimate bibi.\nEda na vakacegui vakacava? E levu era vakila na vakacegu nira masu vua na Kalou, ra qai wilika na tikinivolatabu e veivakacegui. E vukei ira tale ga na loloma, kei na veitokoni ni nodra vuvale vaka kina o ira na itokani.\nSALA ERA VOSOTA KINA ESO\nE kaya o Robert e yabaki 58: “Ena vukei iko nomu vakabauta na Kalou mo vosota na kemu mate. Masuti koya, talaucaka vua na lomamu, qai kerea na yalona tabu. Kerea me vukei iko me donu tiko ga nomu rai, mo vu ni veivakayaloqaqataki ina nomu vuvale, mo vosota tale ga na kemu ituvaki.”\nE tomana: “E dau yaga sara ga nodra veivuke na lewenivuvale. Rawa ni dua se le rua e qiriti au mai e veisiga me rau taroga seu vakacava tiko. Era vakayaloqaqataki au tale ga noqu itokani ena so tale na vanua. E veivakacegui dina, e vukei au tale ga meu kua ni soro.”\nKe o sikova e dua nomu itokani e tauvimate, vakasamataka na ka e kaya o Linda: “E vinakata o koya me bula vinaka tale, ena rairai votivoti vua ke veitalanoataki na kena mate. De vinaka mo drau veitalanoataka ga na ka drau dau taleitaka.”\nEda nuidei ni na marautaki tale na bula ke da vosota na tauvimate bibi, vakaukauataki keda na Kalou, veivakacegui na iVolatabu, kei na nodra veitokoni vakayalololoma na lewenivuvale vaka kina o ira na itokani.\nNuitaka na Kalou.\n“Au vakatarogi Jiova, e qai rogoci au o koya. E vakabulai au mai na ka kece au rerevaka. E kaci o koya sa vakaloloma, qai rogoca o Jiova.”—Same 34:4, 6.\nE kaya o Linda sa cavuti oti mai: “Au sega ni dau masulaka meu bula vinaka tale. Au na masulaka ga meu kaukaua, meu vosota na kequ mate.’”\nMe vakaukauataki iko na Vosa ni Kalou.\n“Ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”—Aisea 33:24.\nVakasamataka vakatitobu na yalayala ni Kalou me baleta na veigauna se bera mai, ena vukei iko qori mo vosota.\nQara nodra veitokoni nomu lewenivuvale kei ira na itokani.\n“Na itokani dina e loloma ena veigauna, e tacida ena gauna ni rarawa.”—Vosa Vakaibalebale 17:17.\nE kaya o Elise sa cavuti oti mai: “Kua ni tu duadua ga. Qara nodra veivuke nomu itokani. So na gauna o na rairai galili, o nanuma tale ga ni sega ni rogoci iko na Kalou. Ia kua sara ni vakayawaki iko.”\nNa cava me nanumi tiko nida veivakacegui se veiqaravi vua na lewe ni noda vuvale e tauvimate bibi? Eda na vosota vakacava na veika dredre eda na sotava nida veiqaravi voli?\niMeli iMeli Tauvimate Bibi\nEna Rawa ni Marautaki na Bula Keda Tauvimate Bibi?


Vakatetea na Daukaulotu na Vosa ni Kalou | iTukutuku kei Idonisia\nNa ivavakoso o Surabaya, 1954\nEra lai tatavaki ena Julai 1951 na lewe ni ivavakoso e Jakarta vei Peter Vanderhaegen, a vuli mai Kiliati qai imatai ni daukaulotu e Idonisia. Ena yabaki tiko ga ya, era yaco yani e 13 tale na daukaulotu mai Ositerelia, Jamani, kei Necaladi, qori e voleka ni vakaruataki na iwiliwili ni dautukutuku e Idonisia.\nE nanuma lesu o Fredrika Renskers, dua na daukaulotu mai Necaladi: “Au nanuma niu na lai matanataka na ka au vunautaka e veivale. Ia levu na gauna au vunau ena vosa vakaNecaladi ni levu era kila na vosa ya.” E kaya o Ronald Jacka mai Ositerelia: “Eso vei keimami e vakayagataka na tikidua ni vunau e volai vakalekaleka kina ena vosa vakaIdonisia na ka me tukuni. Ni bera niu tukituki, au dau raica noqu tikidua, au saga meu wiligusutaka.”\nNira gugumatua na daukaulotu, e tubu totolo kina na iwiliwili ni dautukutuku mai na 34 ina 91 ena loma ni dua ga na yabaki. Ena imatai ni Seviteba, 1951, sa vakayagataki na vale nei André Elias e Central Jakarta me valenivolavola ni tabana, qai lesi o Ronald Jacka me ivakatawa ni tabana.\nTete na Cakacaka\nA lesi ena Noveba 1951, o Peter Vanderhaegen me lai veiqaravi e Manado, North Sulawesi, rau sa tauyavutaka rawa toka e kea o Theo Ratu kei na watina e dua na iwasewase lailai. E levu ena yasayasa ya era kaya nira lotu vaKarisito, era doka tale ga na Vosa ni Kalou. Era dau veisureti ina nodra vale na lewenivanua ra qai veitalanoataka kei ira na tacida na ivakavuvuli vakaivolatabu. Eso na gauna e rawa nira tekivu veitalanoa kei na le tini, oti e tinikalima na miniti sa toso cake na iwiliwili qori ina le 50. Ni oti tale e dua na aua, era sa le 200 sara na vakarorogo.\nErau toki ena 1952 o Albert kei Jean Maltby ina nodra vale na daukaulotu e Surabaya, East Java, qori na ikarua ni korolevu e levu duadua na kena lewenivanua. Eratou lai veitomani e kea e ono na tacida yalewa daukaulotu, o Gertrud Ott, Fredrika Renskers, Susie kei Marian Stoove, Eveline Platte, kei Mimi Harp. E kaya o Fredrika Renskers: “Era Musolomani e levu na lewenivanua ra qai dauveikauaitaki. E rawarawa na tauyavu ni vuli iVolatabu ni levu era via kila sara tu ga na ka dina. Oti e tolu na yabaki, sa 75 na iwiliwili ni dautukutuku ena ivavakoso o Surabaya.”\nVale ni daukaulotu e Jakarta\nA kere veivuke ina valenivolavola ni tabana o Azis, dua na turaga e Musolomani mai Padang, West Sumatra. A vuli iVolatabu kei ira na painia era gole mai Ositerelia ena veiyabaki ni 1930. Ia e sega ni sotavi ira tale ni sa taura vakaukaua na vanua o Idonisia na matanitu o Japani. E qai kunea e dua na ivola ni isoqosoqo, e kaya: “Au marau sara ga niu raica ni volai toka ena daku ni ivola na vanua au rawa ni veitaratara kina e Jakarta!” E tukuni mai na valenivolavola ni tabana me gole totolo i Padang o Frans van Vliet na ivakatawa ni tabacakacaka. E lai rogoca e kea ni rau sa veitalanoa o Azis kei Nazar Ris, e cakacaka vakamatanitu qai via kila na ka dina. Erau ciqoma na ka dina na turaga ruarua qori kei na nodrau dui vuvale. Ni toso na gauna, a mai dua na qase ni ivavakoso yalodina o Azis. A lesi me painia lavotaki o Nazar Ris, ra qai gugumatua tiko nikua ena nodra qaravi Jiova e levu na luvena.\nFrans van Vliet kei na ganena o Nel\nA lai sikova tale ga o Frans van Vliet e dua na tacida tagane mai Necaladi sa malumalumu tu vakayalo. A tara tiko na vanua ni maroroi waiwai a vakacacani donuya na ivalu e Balikpapan, East Kalimantan. E lai vunau kei na tacida qori o Frans qai uqeti koya me vuli iVolatabu kei na so na tataleitaki ena yasayasa ya. Gauna e lesu kina i Necaladi, sa tauyavu toka e dua na iwasewase lailai e Balikpapan.\nA toki i Banjarmasin, South Kalimantan, o Titi Koetin e dua na tacida yalewa e se qai papitaiso ga. A vunau vei ira na wekana ena yasayasa o Dayak, era mai kila kina na ka dina e levu. Nira lesu na ka vovou qori ina nodra koro ena lomanivanua e Kalimantan, era lai tauyavutaka na iwasewase lalai. Era toso vinaka na iwasewase lalai qori me lai ivavakoso sara.\nTabaki na iVola vakaIdonisia\nE vinakati vakalevu na ivola vakaIdonisia ni tete totolo sara tiko na cakacaka vakavunau. A vakadewataki ena vosa vakaIdonisia ena 1951 na ivola “Let God Be True.” Ia e raica na valenivolavola ni tabana ni vinaka me dikevi tale na vakadewa qori nira sa veisautaka na vakailesilesi na ivolavolai ni vosa vakaIdonisia. * Gauna e sevutaki kina na ivola, dua na ka nodra marau na dauwiliwili e Idonisia.\nSa oti e 12 na yabaki e qai tabaka tale na valenivolavola ni tabana ena 1953 na Vale ni Vakatawa vakaIdonisia. E tabaki kina e 250 na ilavelave. E 12 na tabana na mekesini qori qai lavetaki ga kina na ulutaga ni vuli. Oti e tolu na yabaki, sa 16 na tabana qai saumi e dua na kabani me tabaka e 10,000 na ilavelave e veivula.\nA tekivu tabaki e veivula ena 1957 na Yadra! vakaIdonisia. E totolo na kena veisoliyaki, e lai yacova sara na 10,000 na ilavelave. Ia e vinakati me dua na nodra laiseni na tacida ni sa lailai tiko e Idonisia na pepa ni tabaivola. Nira lai kerea na laiseni, e tukuna na vakailesilesi ni matanitu vei ira na tacida: “Dua vei ira na mekesini totoka duadua e Idonisia na Menara Pengawal (Vale ni Vakatawa), au na vukei kemuni ena laiseni oni vinakata tiko me baleta na nomuni mekesini vou.”\n^ para. 1 Me tekivu mai na 1945, sa veisau vakarua na ivolavolai ni vosa vakaIdonisia, qori me veisautaki kina na ivolavolai ni vosa e muri voli mai donuya na nona veiliutaki o Necaladi.\niMeli iMeli Yaco e Idonisia na Daukaulotu\nIdonisia: Yaco e Idonisia na Daukaulotu


TLTB - Komiti ni Veivakatoroicaketaki ni Qele\n► iTaukei ► Qele Lisi ► Veiqaravi Tale Eso ► Komiti ni Veivakatoroicaketaki ni Qele\nKomiti ni Veivakatoroicaketaki ni Qele (LDVC)\nMai nai ka 25 ni June ni 2018, na komiti oqo (LDV) e sa na sega tale ni na qai ciqoma e dua nai vola kerekere ka lako vakadodonu mai vei ira na Sovea, Taukei ni Lisi se vei ira na dau ni vakasala. Nai vola kerekere kece e dodonu me soli taumada ena vale ni volavola ko voleka kina ena veiwasewase (Regions) ka ratou na qai vakauta mai nai vola kerekere oqori kina vale ni volavola liu e Suva. O ira na vakailesilesi ena vei wasewase, mera dikeva taumada nai vola kerekere ka vakadeitaka ni sa tiko kece na veika e gadrevi ka sa saumi talega nai lavo e lavaki ni bera ni ra ciqoma nai vola kerekere.\nNi sa vakadeitaka oti na “Geospatial Information Officer” nai tuvatuva, ka solia na nona veivakadonui na Manidia ni Wasewase, sa na qai vakacurumi na kisi oqo kina Landsoft me rawa ni dua kina na kena “Application Case File ka vakau sara oqo ki na komiti (LDVC). O ira na vakailesilesi mai na vei wasewase e dodonu mera vakadeitaka ni sa tiko kece na veika e gadrevi.\nNi vakayagataki na Landsoft, e laveta cake nai vakarau ni veiqaravi ena tabana oqo.\nNi sa vakau ga kina Komiti nai vola kerekere, sa na qai biu tiko ena Landsoft nai tukutuku ni vanua sa yacova tiko nai vola kerekere. Oqo e vakarawarataka talega mera soli tukutuku matata ki vei ira na Sovea se vei ira era kere lisi tiko, o ira na vakailesilesi ena veiwasewase.\nNi sa dikeva oti na Komiti nai vola kerekere, ka sa vakadonuya, sa na qai biuta kina Landsoft e dua nai vola ni veivakadonui ka vakasuka lesu kinai Wasewase na “Case file”.\nE dodonu meda kila ni sa sega tale ni na qai ciqomi e dua nai vola kerekere e lako mai vua e dua na Sovea se dua e kere lisi. Nai vola kerekere kece me lako curuma na veiwasewase (Region) vata kei na kena “Application Case File”.