WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Amis Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Digor Douala Dutch Edo Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mingrelian Mixe (North Central) Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romany (Vlax, Russia) Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nENA dua na tauni lailai e Gujarat mai Idia, e tiko kina o John, e lima tale na tacina kei na ganena, kei tinadratou. Eratou lotu Katolika kaukaua, ia e iVakadinadina i Jiova o tamadratou, ni a papitaiso ena icavacava ni veiyabaki ni 1950. Ratou dau tusaqati koya.\nDua na siga, e talai John o tamana me kauta e dua na waqanivola vua e dua na tacida ena ivavakoso. Ena mataka qori e dolava o John e dua na dramu levu qai mavoa kina na ligana. Ia ni vinakata me talairawarawa vei tamana, e mani vadretitaka na mavoa ena dua na tikinisulu qai taubale me kauta na waqanivola.\nE yaco o John ena vanua e talai kina, rau mani sota ga kei radinivale, e iVakadinadina i Jiova tale ga, e mani solia vua na waqanivola. E raica sara na liga i John qai tukuna me savata. E savata sara ena wainimate qai vadretitaka. Oti ya e solia e dua na mena bilo ti katakata. Ena gauna kece qori e tukuna tiko vua na itukutuku vakaivolatabu, e vosa tale ga vakayalovinaka.\nE tekivu veisau nona dau raicalataki keda na iVakadinadina i Jiova o John. A tarogi radinivale ena rua na ulutaga e duidui mai na vakabauta nei tamana—e Kalou o Jisu, mera masu tale ga vei Meri na lotu vaKarisito. Ni kila na vosanisucu nei John na vosa vaGujarati, e mani sauma vakaivolatabu na nona taro, e solia tale ga vua na ivola lailai “This Good News of the Kingdom.”\nE qai wilika o John na ivola qori, e vaka ni se qai rogoca vakadua na ka dina ena iVolatabu. E lako sara vua na bete me taroga na rua na taro ya. E cudru na bete qai viriki koya ena iVolatabu, e kaya vua: “O sa Setani sara ga! Vakaraitaka vei au na tikinivolatabu e dusia ni sega ni Kalou o Jisu. Vakaraitaka mai na vanua e tukuni kina mo kua ni sokalou vei Meri. Vakaraitaka mai!” E kidroa sara ga o John ena ka e cakava na bete, mani tukuna vua, “Au na sega tale ni mai lotu eke.” Qori sara ga na ka e cakava!\nA vulica na iVolatabu o John kei ira na tacida, e tokona na sokalou dina ni qaravi Jiova. Toso na gauna eratou mai qaravi Jiova tale ga e vica na lewe ni nona vuvale. Sa oti qo e rauta ni 60 na yabaki, se tiko ga na mawe ni mavoa ena ligana imatau. E sega vakadua ni guilecava na ivakaraitaki ni yalovinaka vaKarisito e uqeti koya ina sokalou savasava.—2 Kor. 6:4, 6.\nTukuna na ka Dina ena iVolatabu iRogo me Baleti Ira na iVakadinadina i Jiova\niMeli iMeli Dua na iVakaraitaki ni Yalovinaka vaKarisito


Na Dikevi Ni Veika Bula e Wavoliti keda ena cakacaka e Waisoi | Namosi Joint Venture\nE qaravi tiko na vakadidike ni keli kopa kei na koula ena cakacaka mai Waisoi na kena dikevi na veika bula (EIA) me vaka e gadrevi vakalawa ena Environment Management Act (2005).\nNa EIA e dua na tabana bibi ena dua na cakacaka ni veivakatorocaketaki levu me kilai kina ni sa muri vakavinaka na veika taucoko e gadrevi ni bera ni tekivutaki e dua na cakacaka.\nE na vakarautaka na Matanitu e dua na i tuvatuva ni veika me vakayacori (Terms of Reference)me vukea na vakadidike ni EIA kei na dua na i vola tukutuku ni EIA me vakau kina Matanitu. E na qai vakatulewa na Matanitu ni sa qaravi oti na kena vakadidike me laki vakatulewa mai kina e na kena vakadonui me vakayacori na cakacaka ni veivakatorocaketaki ka yavutaki mai nai tukutuku ni EIA. E na qai vakatau ki na kabani me tekivu na cakacaka ka vu tiko mai na vica na ka, okati kina na veivakadonui ni Matanitu, na veika vakailavo kei na bula raraba ni lewe ni vanua.\nNa cakacaka ni vakadidike mai Waisoi e na vakasamataka na veika ena yaco ena i yaubula kei ira na lewenivanua ena vanua ni kelikeli. E sa vakayacori tale ga na vakadidike ena kena kunei na i tukutuku kei na yavu makawa. Ena kena vakadeitaki na veiyavu makawa oqo era cau kina na lewe ni vanua era okati ena vakadidike.\nNa Gauna Yalataki Kei Na Kena i Tuvaki\nE solia na Tabana ni Veikabula e na vukuna na Matanitu na i tuvatuva ni veika me vakayacori (TOR) kina cakacaka mai Waisoi ni oti na veivakasalataki vei ira na lewenvanua kei ira era okati kina. Na i tuvatuva ni veika me vakayacori e okati kina na vakadidike ni veika bula, veika vaka i tikotiko kei na nodra yavu tabu na lewe ni veikoro.\nEIA Veika me Vakayacori\nSa na vakayacori tale ga na veivosaki kei ira na lewenivanua ka vakamacalataki vei ira era kauwai ena cakacaka oqo me kilai kina na nodra nanuma. Na i tukutuku ni vakadidike oqo e na soli kina Matanitu o Viti ena 2014.\nNa Cakacaka me Qaravi\nNa cakacaka ni EIA e na soqona taucoko na i tukutuku ni vakadidike ni veika bula kei na bula vakaitikotiko, raica na veika ena rawa ni yaco kei na veigaunisala e so ena rawa ni qaravi kina.\nNa vakadidike ni veika e wavoliti keda ena okati kina na i tukutuku ni kena dikevi na qele, cagi, na rorogo, na wai e loma ni qele, na veibasoga ni wai kei na i tuvaki ni vanua. Na vakadidike ni bula vakaitikotiko ena okati kina na qaravi ni bula ni lewenivanua, na veiyavu makawa,veilakoyaki kei na vakayagataki ni lori, na veika vakailavo kei na veika tale eso e tara na yavu ni bula vakaitikotiko.\nNa i vakamacala taucoko ka tauri rawa ena qai cakacakataki me kilai kina na kena rawa ni qaravi ka sotavi me vakalailaitaki na leqa ena rawa ni yaco.\nNa macala ni tukutuku oqo ena qai vukea na Matanitu me vakatulewataka na tara ni kelikeli mai Waisoini laurai vata na bula vakailavo na bula vakaitikotiko kei na veika e wavoliti keda. Oqo tale ga ena vukea na Matanitu me vakatulewataka na cakacaka mai Waisoi.\nNa veika ena kune mai na vakadidike ni EIA e na qai vakau kina i tuvatuva ni vakatulewa ni Matanitu ka kovuta na i yaubula kei na bula vakaitikotiko ka okati e na tara kei na cicivaki ni qara ni kelikeli. Na veika taucoko oqo ena kovuta na kena vakatulewataka na NJV na cakacaka me vakayacori e muri.\nVola vakamacala ni EIA\nVola i Tukutuku – Na dikevi ni veikabula wavoliti keda e waisoi\nNa Veivosaki Vei Ira Na Lewenivanua Kei Ira Era Kauwai Kina\nE dua na i tuvatuva bibi ena cakacaka ni EIA sa i koya na veivosaki vata kei ira na lewenivanua kei ira taucoko era kauwai mai kina.\nE gadrevi vakalevu me ra vakaitavi ena veivosaki ni EIA ko ira era kauwai kina. E ka bibi me ra kila vakavinaka na veika ena yaco ena kelikeli kei na veika ena yaco kina. Ko ira era vakaitikotiko volekata na vanua ni cakacaka me ra taro ka vakamacalataka kina na nodra nanuma.\nNa cakacaka ni EIA e wili tiko kina e vica na veika me ra solia kina na nodra nanuma o ira e ra kauwai ena cakacaka oqo ena nodra tiko sara ga e na veivosaki se me ra vakauta na nodra vakatutu se nanuma kina timi ni EIA.\nNa veivosaki vata kei ira na lewenivanua ena vakasavui kina na i tukutuku ni kena i rairai na qara ni kelikeli, na vanua me dabe kina na qara lelevu ni kelikeli, na vanua me sova kina na vatu, vanua me dabe kina na vale ni idini, gaunisala kei na i tuvatuva ni cakacaka ena vuku ni yaubula.\nE na qai vakatulewataki na vakasama kece e soli mai e na i tukutuku ni EIA.


Na iloilo sa sega ni oo-kesi, ka mamare vakawasoma toiora kaukauwa, sa tete sara tiko vakalevu cakacakataki, gacagacataki, kei na vakayagataki ni iukuuku ena, me vaka beka oqo, katubaleka matanivale, teveli ituvatuva, optic, kei na optoelectronics. E iloilo ni vakawasoma na kena tauyavutaki mai vei totolo vakatao (bokoca) ena kena vakawaicalataka fomu; eso iloilo me vaka na ulunivanua iloilo sa yaco ga mai oqo. Na tamata kilai levu duadua, ka kila na qase duadua, mataqali ni buli iyaya iloilo e "idqanisili iloilo" yavutaki ena kemikale vakavuna silica (silicon dokosoko, se mata), na kena ivakarau taumada ni nuku. sota-lase iloilo, e tiko kina wavoliti 70% silica, akaude ni veiwase 90% ni buli iyaya iloilo. Na ibalebale iloilo, ena kena vakayagataki raraba, e vakavuqa ni dau vakatokai tu ga me baleta na mataqali iyaya vakaoqo, e dina ga ni silica-saumi iloilo ka vakavuqa ni tu na veiyauqaqa gadrevi eso me baleta na kena vakayagataki ena tekinolaji ni veitaratara ni gauna oqo. Eso na iyaya, me vaka na gunu iloilo se matailoilo, sa dau caka vakararaba mai vei silicate-yavutaki iloilo me ra kacivi walega ena yaca ni veika vakayago.\nEna vuku ni kena sa tu vakarawarawataki ki na dua ga buila, iloilo sa dau vakayagataki me baleti waqa: beseni, toa, tavaya, saqa se gunu iloilo. Ena kena levu duadua kaukauwa fomu, sa vakayagataki talega me pepabibi ni mapolo. E rawa ni rokataki na iloilo ena kena vakuri na masima se boroi ka tabaki ena dua na ka saqata enamel, ka mua yani ki na kena dau vakayagataki ena iloilo rokataki katubaleka na eso tale na cakacakaniliga iloilo iyaya.\nE dua na tavaya e caka mai na sota-lase iloilo. E dina ga ni mamare vinaka tu na kena veiwase, na bilo iloilo e karakarawa-drokadroka vinaka tu na veiwase vavaku mai na veika dukadukali. A coka tu na dakai titi ena iloilo ni vakabatabatataki mai na dua na wai, ena veisau ni iloilo, ka yaco me dua na sega ni oo-kesi\nRetrieved from "https://fj.wikipedia.org/w/index.php?title=Iloilo&oldid=34402"\nLast edited on 7 Okosita 2021, at 01:55\nThis page was last edited on 7 Okosita 2021, at 01:55.


Na iMatai ni iVakaro Cecere - Mai vei Elder Jeffrey R. Holland\nOkotova 2012 | Na iMatai ni iVakaro Cecere\nNa iMatai ni iVakaro Cecere\nMai vei Elder Jeffrey R. Holland\nEna gadrevi meda bula ena gugumatua vakatisaipeli me ivakaraitaki ni noda lomana na Turaga.\nAu lomani ira vakalevu na lewe tinikadua na iapositolo era a bula salamuria yani na mate ni i Vakabula kei vuravura me vakatauvatani kei na dua tale na ilawalawa tamata era a bula rawa. Au vakasamataka ena so na gauna ni da guilecava na nodra lecaika tu kei na nodra a vakararavitaka vakatabakidua tu na veika me baleti ira vei Jisu. A kaya o Koya me baleti ira, “Niu sa tiko dede vakaoqo kei kemudou, ko sa sega li ni kilai au … ?”1\nIa, vei ira a se sega sara ga ni bau dede na Nona a mai toka vata kei ira. Tolu na yabaki e sega ni balavu sara me ra kacivi rawa kina na lewe taucoko ni dua na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua mai na kedra maliwa e lewe vica wale ga na curu vou, vakasavasavataki ira mai na cala ena ilakolako makawa, vakavulici ira ena veivakurabuitaki ni kosipeli i Jisu Karisito, ka qai laivi ira me ra tomana tiko na cakacaka me yacova nodra a vakamatei tale ga. Sa dua dina na ituvatuva veivakurabui kivei ira e dua na ilawalawa italatala qase tabaki vou.\nVakabibi ena nodra sa mai biu vakataki ira tu yani. Vakavica nona tovolea tiko o Jisu me tukuna vei ira ni na sega ni tiko vakayago vata kei ira, ia a sega ni rawa vei ira se ena sega ni rawa me ra ciqoma vakarawarawa e dua na vakasama moici vaka o ya. A vola vaqo o Marika:\n“Ni sa vakavulici ira na Nona tisaipeli ko Koya, ka kaya vei ira, Sa voleka na nona soli yani na Luve ni tamata ki na ligadra na tamata, ka ra na vakamatea, ia ni sa vakamatei, ena qai tucake tale mai ena ika tolu ni siga.\n“A ra sa sega ni kila na ibalebale ni vosa ko ya, a ra sa rere ni tarogi koya.”2\nIa, ni oti ga e dua na gauna lekaleka ni vuli kei na gauna lailai wale ga ni vakavakarau, a yaco na ka a sega ni vakasamataki se vakabauti me rawa ni yaco. A lauvako na nodra Turaga ka iVakavuvuli, nodra Daunivakasala ka Tui. Sa mai cava na Nona ilesilesi vakayago, kei na Lotu lailai tatadredre a tauyavutaka, sa na mai vakalewai matemate tu yani ka vakanaulu ki na kawaboko. Era a vakadinadinataki Koya kei na Kena ituvaki ena tucaketale na Nona iApositolo, ia oqori e vakalevutaka ga na nodra veilecayaki. Ena nodra mai lomatarotarotaka tiko yani se, “Na cava meda cakava ena gauna oqo?” era a vakasaqara na kena isau vei Pita, na iApositolo iliuliu.\nAu kerei kemuni ena gauna oqo mo ni solia vei au na galala meu vakamacalataka ena vosa ka sega ni kunei ena ivolanikalou na ka era veivosakitaka. Sa yaco kina, me kaya vakaoqo o Pita vei ira na nona itokani: “Kemuni na taciqu, sa dua na yabaki tolu lagilagi dina. E sega ni dua vei keda e rawa me a raitayaloyalotaka ena vica walega na vula leleka sa oti na caka mana eda sa mai raica kei na veika vakalou eda sotava ka da sa rekitaka. Eda sa veitalanoataka vata, masulaka vata, ka cakacakataka vata kei na Luvena sara ga na Kalou Vakaikoya. Eda a lako vata kei Koya ka da tagi vata kei Koya, kei na iotioti ni bogi vakarerevaki ko ya, e sega ni dua a tagi vakabibi vakalevu cake sara me vakai au. Ia sa oti yani o ya. Sa vakacavara o Koya na Nona cakacaka ka sa tucaketale mai na ibulubulu. Sa cakacakataka oti o Koya na Nona, vakakina na noda vakabulai. Ia mo taroga, ‘Na cava meda cakava ena gauna oqo?’ Au sega ni kila se cava tale meu tukuna vei iko mai na nomu lesutale ki na nomu bula makawa, ena reki. Au gadreva meu ‘sa laki qoli.’” Ka yaco me lewe ono mada ga mai na vo ni lewe tini na iApositolo era a duavata ena nodra kaya, “Edatou na lako tale ga kei iko.” O Joni, e dua vei ira, e vola, “Eratou sa lako yani, ka vodoka sara na waqa.”3\nIa, e ka ni rarawa, ni a sega soti ni vinaka na qoli. Na imatai ni bogi nodra lesu tale ki na drano, e sega ni dua na ka era qoliva—sega mada ga ni bau dua na ika. Ni kida na mataka, era sa gole ena yalorarawa ki na matasawa ka ra raica e dua na tamata ni tu mai vakayawa ka kacivi ira tiko yani, “Ragone, sa tu vei kemudou na kakana, se segai?” Ena yalorarawa o ira na iApositolo oqo ka ra sa lesu tale mera dauqoli era a sauma yani ena isaunitaro ka sega ni dau via solia e dua na dauqoli, “Sa segai,” era vosa kudrukudrutaka, ka me ikuri ni nodratou vakacacani, na nodra a kacivi tale, “ragone.”4\n“Dou viritaka na lawa ki na imatau ni waqa, ka dou na kunea kina,5 a kacivaka ena domolevu na vulagi—ena vosa mamada oqori, era sa tekivu kilai koya mai ka vosa tiko yani. Ena tolu na yabaki se qai oti wale ga oqo o iratou sara ga na turaga oqo eratou a qoli tiko ena wasawasa vata ga oqo. Ena gauna tale ga oqori eratou a “ia tiko ena bogi ka sigavaka, ka keitou sa [sega] ni rawata e dua na ka,” 6 kaya na ivolanikalou. Ia e dua na kai Kalili a kacivi iratou yani ena matasawa me ratou biuta sobu nodratou lawa, ka yavita “e levu sara na ika eratou sa kovuta,”7 na kena levu a bote kina na nodratou lawa, na ika ni qoli a vakasinaita e rua nodratou waqa ka sa tekivu me dromu sobu ena kena sa rui bibi.\nSa yaco tale tiko ena gauna oqo. O ira na “ragone,” ena kena donu na yaca era kacivi kina oqo, era a maqusa ena biu sobu ni nodra lawa, ka “ra sa sega ni yavita rawa, ni sa ka levu sara na ika.”8 a vakamatatataka o Joni, “Na Turaga bagi oqo.”9 Ka lade ovataka yani na bati ni waqa, na ka tani o Pita.\nNi oti nodrau sota ena reki kei Jisu ka sa vakaturicaketale, e rau a veivosaki o Pita vata kei na i Vakabula kau vakasamataka na gauna bibi a veisautaka kina na veiqaravi raraba vakaiapositolo ka vakaidina ena vukui Pita vakaikoya, ka tosoya yani na tamata oqo ki na bula cecere ni gugumatua ena veiqaravi kei na veiliutaki. Ni laurai tiko na nodratou waqa makawa, nodratou lawa kabasu, vakakina edua na ibinibini 153 na ika, a kaya yani o Jisu vua na Nona iApositolo qase cake, “Pita, ko sa lomani au vakalevu, ka vakalailai ko iratou oqo, se segai?” kaya o Pita, “Io, na Turaga; ko ni sa kila niu sa lomani kemuni.”10\nA kaya tale yani na i Vakabula ena isaunitaro o ya, ka tomana nona wanonova tiko na matadra Nona tisaipeli ka kaya tale, “Pita, ko sa lomani au se segai?” A sauma ena ikarua ni gauna, na dauqoli cecere, ka mai veilecayaki yani vakalailai ena vuku ni kena tarogi tale na taro, “Io, na Turaga; ko ni sa kila niu sa lomani kemuni.”11\nA sauma vakalekaleka tale na i Vakabula, ia ena veiwanonovi matua a taroga tale o Koya ena ikatolu ni gauna, “Pita, ko sa lomani au, se segai?” Ia ena gauna oqo sa vaka me sa logaloga ca vakaidina mai o Pita. E rairai a se tu beka ga e lomana na vakanananu ni vica wale ga na siga sa oti ena nona a tarogi vakatolu ena dua tani tale na taro ka qai vakavorakitaka na kena isau—ia ena sega. De rairai a tekivu me lomatarotarotaka kevaka me sa taura donu tiko na nona taro nodra iLiuliu na Qasenivuli. Se de rairai a vakasaqara tiko e lomana, na veivakadeitaki ni dina na isaunitaro ka rawarawa, se cariba sara tiko oqo na nona sa sauma. Veitalia ga se cava a vakila tu, a kaya o Pita ena ikatolu ni gauna, “Turaga, … ko ni sa kila niu sa lomani kemuni.”12\nA sauma lesu o Jisu (eke tale au tusanaka na noqu nanuma ena noqu itukutuku ni sega ni volai ena ivolanikalou), ena rairai a tukuna beka eso na ka me vaka, “Ia, Pita, na cava na vuni nomu sa baci mai tiko tale eke? Na cava na vuna eda sa lesu tale mai kina ena matasawa vata ga oqo, ena lawa ni qoli vata ga, talanoa vata ga oqo? A sega beka ni kilai e liu ka sega beka ni kilai ena gauna oqo ni kevaka au vinakata na ika, e rawa niu rawata na ika? Na ka ga au gadreva o ira na tisaipeli—kau gadrevi ira me tawamudu. Au gadreva e dua me vakatawana na noqu sipi ka taqomaki ira na noqu lami. Au gadreva e dua me vunautaka na noqu ivakavuvuli ka taqomaka na noqu vakabauta vakalotu. Au gadreva e dua ka lomani au, e dua me lomani au vakaidina, ka lomana na veika a lesia vei au na Tamada Vakalomalagi meu cakava. Na noda itukutuku e sega ni malumalumu, e sega tale ga ni sega ni dei na noda itavi. Na noda cakacaka e sega ni ka ni rarawa se me sega ni nuitaki, se ka ni gauna makawa. Sa ikoya na cakacaka ni Kalou Cecere, ka me na veisautaka na vuravura.O koya gona ena kena ikarua ka rairai sa kena iotioti talega ni gauna, Pita au sa kerei iko saraga mo biuta na ka kece oqo, mo vakavulica ka vakadinadinataka, veiqaravi ka solibula, loloma ka cakacaka ena yalodina, me yacova sara na siga era na vakayacora kina vei iko na veika era a vakayacora vei au.”\nIa a vuki tale kivei ira kece na iApositolo, ka rairai a kaya beka, “O iko beka e dua na lialia me vakataki ira na vunivola kei na Farisi, me vakataki Eroti kei Pailate? Vakacava o iko, o vakataki iratou, nodratou vakasamataka ni cakacaka oqo e rawa me vakamatei vakarawarawa mai na noqu vakamatei? Vakacava o iko, me vakataki iratou, nodratou vakasamataka ni kauveilatai kei na ivako kei na ibulubulu sa kena icavacava taucoko, ka sa rawa vei keda vakayadua meda lesutale ena marau ki na noda ituvaki cava ga eda a tu taumada kina? Ragone, e vakacava beka na noqu bula kei na noqu loloma e sega beka ni a tara vakatitobu cake sara na lomamuni me vakatauvatani kei na kena oqori?”\nKemuni na taciqu kei na ganequ, sega ni kila rawa se eda na vakacava tu liena Siga ni Lewa, ia au na kurabui sara vakalevu kevaka ena dua na maliwa ni gauna ni veitalanoa o ya me na sega kina ni taroga vei keda o Koya na ka vata ga a tarogi Pita kina o Karisito: “Ko sa lomani au, se segai?” Au nanuma ni o Koya ena vinakata me kila ni kevaka ena noda bula vakayago, takiveiyaga, vagonegonea, eda sa bau kila tu ni dua na imatai ka ivunau cecere duadua vei ira kece—“Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, kei na yalomu taucoko, kei na nomu nanuma kece ga.”13 Kevaka me na dua na gauna vaka ko ya e rawa meda kaya yani kina, “Io, na Turaga, ko ni sa kila niu sa lomani kemuni,” ena qai taleva lesu vei keda o Koya ni ivakarau ni loloma cecere duadua sa ikoya na dau yalodina tu ga e veigauna.\n“Kevaka dou sa lomani au, dou talairawarawa ki na noqu vunau,”14 a kaya o Jisu. Ia era tu na wekada mera vakalougatataki, gonelalai mera taqomaki, dravudravua mera vukei, kei na dina me taqomaki. Era tu eso na cala meda vakadodonutaka, dina me wasei, ka vinaka me vakayacori. Me vakalekalekataki, e gadrevi meda bula ena gugumatua vakatisaipeli me ivakaraitaki ni noda lomani Koya sa Vakalomalagi. Sa sega ni rawa meda biuta ka sega ni rawa meda lesuva tale. Ni oti noda mai sotava na Luvena na Kalou bula, sa na sega tale ni dua na ka me tautauvata kei na veika e liu. Na Lauvako ena Kauveilatai, Veisorovaki, kei na Tucaketale i Jisu e vakaraitaka na itekitekivu ni dua na bula va-Karisito, e sega ni kena itinitini. Sa ikoya na dina oqo, na kena dina, a rawa kina vei iratou e dua na iwiliwili ni dauqoli e Kaleli me yaco tale me ratou Apositolo ka sega mada ga ni bau dua na valenilotu se iseleiwau15 me tu vei ratou ka yaco me ratou vakaituvakitaka na itukutuku makawa ni vuravura eda sa bula tu kina oqo.\nNa noqu ivakadinadina kivei kemuni kece sa ikoya ni ra sa vakalesuitale mai ki vuravura na idola vakaiapositolo oqori ka qai kunei ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Vei kemuni na se bera ni duavata mai kei keimami ena sala oqo ka vakavuna na kena itinitini o Karisito, keimami kaya, “Yalovinaka ni gole mai” Vei kemuni o ni a tu mada kei keimami ena dua na gauna ka o ni sa vakasukasuka yani, ka sa digitaka mo ni vakadigia na itovo vakavanua mai na vata ni taucoko ni Veivakalesuitale mai ni kosipeli, au kaya, “O na sotava tiko e levu na bogi balavu kei na lala ni lawa ni qoli.” Keimami kacivi kemuni mo ni lesu mai, ni dina tiko, lomana na Kalou, ka veivuke ena yalodina. Au vakuria na veikacivi oqori ena yalodina vakadeitaki na daukaulotu kece ka ra sa bau tu ena tobu ni veipapitaisotaki ka laveliga ena sukuwea ka kaya, “Sa lesi au ko Jisu Karisito.”16 Na ilesilesi ko ya a dodonu me veisautaka vakadua na noda saumaki, ka sa dodonu me a veisautaki iko talega. Kivei kemuni na itabagone ni Lotu ko ni sa tubucake tiko mai ki na ilesilesi kei na valetabu kei na vakamau, keimami kaya, “Lomana na Kalou ka mo dau savasava tiko mai na dra kei na ivalavala ca ni itabatamata oqo. E tu na nomu cakacaka vakaitamera mo vakayacora, ka toqai ena itukutuku kaburaki vakasakiti ka vakaraitaka o Peresitedi Thomas S. Monson e nanoa. E namaka na Tamamu mai Lomalagi na nomu yalodina ena veitaba gauna yadua ni nomu bula.”\nAu tukuna kivei kemuni kece o ni rogoca na noqu itukutuku, na domo i Karisito e rogoci ena veigauna taucoko ka tarogi keda vakayadua tiko, ni se vo tiko na gauna “Ko sa lomani au, se segai?” Ena vukuda kece sara, au sauma ena vakacegu ni yaloqu, “Io, na Turaga, ko ni sa kila niu sa lomani kemuni.” Kei na noda “taura na isiviyara,”17 eda na sega tale ni railesu me yacova ni sa mai cava na cakacaka ka sa veiliutaki e vuravura na noda lomana na Kalou kei ira na wekada. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nMeda Vuli ena Yaloda\nVakasamataka na Veivakalougatataki\nRaica na Joni 21:5.\nLuke 10:27; raica talega na Maciu 22:37–38.\nFrederick W. Farrar, The Life of Christ (1994), 656; see chapter 62 for more on the plight of this newly founded Church.\nMeda Veilomani me Vaka sa Lomani Keda O Koya\nNa Veisau e Vu Mai na Kaukauwa ni Vakabauta kei na iTovo ni Bula\nE Tomani Tiko na Sala!\nEna Colati Iko e Tabana ka Kauti Iko i Vale\nNa Maleleti ni Vuvale\nTolu na Marama Veitacini


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Na tawa vanua taumada\nNa tawa vanua taumada Viliame Ravai | Monday, April 16, 2018\nESA koto oqo e ra na i tukutuku ka a talanoataka ko Talatala Epeli Rokowaqa, e dua vei ira na turaga i taukei era a vuli mai Navuloa ena vuli lotu ni Lotu Wesele ka vola kina e dua na i vola me baleta na keda i tukutuku na kawa i taukei, oya na Tukutuku Makawa kei Viti. Ni wiliwili sara yani.\n4. Na kena wasei na veimata matanitu e Viti, kei na kena veimataivalu me maroroya na matanitu, kei na kena veimata vanua, kei na kena veimata yavusa na vanua o ya, sa cavuti me kenai sasavu, kei na veiyaca buli ni tutu vakavanua ni lewe ni vanua.\nIa niu se bera ni tukuna se wasea na itukutuku ni veimatanitu e Viti; ia sa vinaka me da raica ka kila mada eliu na itukutuku ni vanua, kei na matanitu. Sa vakaoqo:\n(1) Me da kila ni sa tubu na matanitu, mai na mata ni turaga, ni kena veimataivalu; ena nodra dau bosea na ka ni nodra vanua, matanitu, me vinaka, ka kaukauwa, ka cecere, ka tudei tikoga.\n(2) Sa tubu na veimataivalu mai na mata turaga ni veimata vanua, ena nodra dau bosea ka veibolebolei ena ka me kaukauwa kina nodra mataivalu, ka me dokai ka vakarokorokotaki kina nodra matanitu.\n(3) Sa tubu na veimata vanua. Mai na mata turaga, ni veiyavusa, era cavuti mei sasavu sei savusavu ni vanua o ya. ena nodra dau bosea na ka ni nodra vanua, me vinaka ni ra gumatua; me cecere tikoga na yaca ni nodra vanua, mera kua ni rogoca, se beci.\n(4) Sa tubu na veimata yavusa, se mata i savusavu ni vanua o ya. Mai na mata turaga ni veimataqali, era dau cavuti me turaga ni mataqali ni yavusa o ya, ena nodra dau bosea na ka ni nodra yavusa, me vinaka ni ra gumatua na yavusa o ya, ena caka magiti ni nodra vanua, se mera gumatua ka qaqa ena ivalu, me rogo kina, ka dokai na yacadra, kei na yaca ni nodra yavusa, ka me kilai, ka dokai talega kina na yaca ni nodra vanua.\n(5) Sa tubu na veimataqali. Mai na mata ni turaga ni vei Tokatoka. ena nodra dau bosea na veika ni nodra mataqali, ni ra vinakata me gumatua ena caka i yau, se caka magiti ni veisolevuti vakavanua, se vakamatanitu.\nKa mera kilai kina mai na vanua o ya, se matanitu o ya, ka me vakavanua, se vakamatanitu.\nKa mera kilai kina mai na vanua o ya, se matanitu o ya, ka me dokai kina na yacadra, ni ra gumatua ena cakacaka ni nodra mataqali, se yavusa, se vanua na iTokatoka o ya; se ni dua vei ira e qaqa ena ivalu, ka me solia kina vua e dua na turaga ni dua na vanua matanitu, na yacana, ka me rau qai veiyacani kaya.\nMe cavuti vaka: Ratu Koroi Ramudra, se Koroi Rokotui Bau, se Seru i Ratu. Oqo ga na sala era gumatua kina na turaga eliu, ena cakacaka ni nodra vanua.\n(6) Sa tubu na veimata i Tokatoka mai na mata veitacini ni dua na vu vale.\nO ira na veitacini o ya, e rua, se lima, se tini, ni ra sa dui laki vakavale kece, era sa qai dau cavuta tiko na vale era vu mai kina me nodra yavutu, ka ni sa tiko kina o tamadra era vu mai kina.\nIa na nodra veivale na veitacini, era sa cavuti mei Tokatoka, se batinilovo.\nIa, na yavutu sai matai ni Tokatoka, sa nei tamadra, kei koya sa ulumatua, mera cavu kece yani kina na veitacini era gone vua sa ulumatua.\nIa na ka oqo ni raica, ka vakasama. Eda sa qai kila, ni sai koya oqo na itukutuku ni noda i tovo vakavanua na itaukei e Viti.\nIa me da qai raica mada na kena tubu cake tiko noda i tovo vakavanua, kenai wasewase: Eda sa kila ka vakadinata ni sa tubu mai na rua na tamata na yaca oqo; mata veitacini.\nO tamadra kei tinadra na veitacini, sa yacadra na vuvale na kawa vata, na yavusa vata. Ia na yaca e tolu oqo sa vauci ira vata na mata veitacini.\nIa sa rua na kenai cavuti na yaca e tolu oqo.\nE dua na yavutu ni vale, sa cavuti me baleta nodra kawa vata na veitacini. Ai ka rua, na yavutu ni koro, sai tikotiko i tamadra sai cavu ni vanua me baleta na nodra yavusa vata na veitacini.\nIa na ka eda sa qai kila ena ka oqo, ni tolu ga na yaca ni tovo vakavanua e ka dina: Kawa, Yavusa, Tokatoka. E ka taucoko na Kawa kei na Yavusa, vakatikina na iTokatoka.\nNa ka sa taucoko kina na yaca oqo Kawa; ni vau vata kina na yaca ni mata veitacini, na tagane kei na yalewa.\nEra tama vata, ka waka vata ka vakawai vata, ka bula vata, o ira kei na dui luvedra. Ka sa dau cavuti e Viti na ka oqo me kawa vata. E dua tale na ka sa ka taucoko kina na kawa ni bale vata sara kei na iwasewase ni qele.\nKe sa veicurumaki na kawa ni tagane, kei na kawa ni yalewa, ia sa na veicurumaki talega vakakina na iwasewase ni qele ni kawa; me baleta na veisolisoli ni dra vata kei na kawa vata.\nIa na ka oqo, sa mani dau cavuti kina noda vanua ni taukei e Viti me vanua ni kawa.\nNa ka sa taucoko kina na yaca oqo Yavusa. Ni vau vata kina na icavuti ni nodra vanua, na mata veitacini.\nNi tubu cake me lewe vuqa mai nodra kawa na mataveitacini, era sa qai cavuti me yavusa vata, na kawa ni tagane, kei na kawa ni yalewa.\nMe baleta na yaca i tamadra, kei tinadra; kei na yaca ni yavutu ni koro, kei na vanua sa nodrau, kei na nodrau kawa.\nIa na ka oqo, sa dau cavuti e Viti me yavusa, me baleta na tamata, kei na nodra tiko vata, ena yavutu ni vanua sa nodra.\nA ka sa vakatikina kina na yaca oqo Ai Tokatoka, ni sa bale i na iwasewase mai na ka taucoko, mata veitacini, me vaka au sa tukuna oti.\nNi ra sa tubu cake na veitacini, me ya dua nodra vale, ia na veivale kece oqo, sa cavuti mei Tokatoka se Batini Lovo.\nE dua tale na ka sa vakatikina na iTokatoka, ni ra sa wili ga kina na tagane, me liutaka na iTokatoka.\nO ira na ganedra yalewa, era sa muri ira walega ni ra cavuti mei Tokatoka vata, ia era sega ni bau liutaka e dua na iTokatoka.\nKe sa laki vakawati ena dua na Yavusa tani, sei Tokatoka tani, ia sa rawa ga ni wili na luvena me kawa mai na iTokatoka i tinana. Ia ka sega ni rawa me cavuti vua mei Tokatoka vata kei tinana, ni sa wili ga ena iTokatoka i tinana.\nE dua tale na ka sa vakatikina na iTokatoka, ni sa vota yadua o tamadra vei ira na mata veitacini na dui wasewase ni nodra tiki ni qele, mera dui qarava sara nodra dui votavota me baleta na dui nodra kawa kina nodrai Tokatoka Batini Lovo.\nKa sega ni tu vata me vaka na kawa, kei na yavusa, kei rau na yaca sa tu kina na kawa taumada, kei na yavusa tamata, kei na qele, ena vanua era tiko kina na yavusa tamata o ya.\nOi kemuni na wekaqu, mo ni kila sara ena ivakamacala oqo na noda vau na itaukei e Viti sa dua ga na ivakarau sa vauci keda kece kina, ni sa vanua ga ni kawa na dui noda vanua.\nKa sa wasewase ga ni kawa na iTokatoka, ka se kenai kovu ni ka e rua oqo na Yavusa.\nIa na Mataqali, sai koya na nodra qalini vata na iTokatoka eso me koro vata, ia era sega ni Tokatoka vata, sei tutu vata, se yaca vata ena itutu vakavanua, se tiki ni qele vata.\nKoya gona sa sega kina ni vanua vakamataqali noda vanua na itaukei. Eda sa vanua ga va kawa, ka vakayavusa, ka wasei ga vakai Tokatoka.\nIa na ka oqo ni da raica ka vakasama, eda sa kila ni sa qai tekivu ga na itovo vakavanua oqo ena gauna sa tekivu kina nodra koro vata vaka vanua na veimata yavusa, ni sa oti na gauna ni koro vata vakamataqali. ena gauna ni koro vata vakavanua na veimata yavusa, era sa qai buli vata na veimata yavusa me dua nodra vanua, ka bulia talega na yaca ni veitutu vakavanua.\nKa mera kilai kina ni sa dua na vanua o ira, ka ra sa lewa vakai ira ga, ka lesi ira talega me sa nodra na veiyaca buli ni tutu vakavanua.\nEra sa dau cavuti me Vosa ni Vanua. Ia sai ira na Vosa ni Vanua oqo, era sa cavuti tiko e Viti mera Komai, ni ra sa dau veibuli.\nIa o ira na dauveibuli oqo era sa qai lomavata emuri mera bulia e dua me nodra turaga, me Ratu, se Tui, se Vunivalu.\nIa na veika kece au sa tukuna toka e cake a caka mai Drevekai, ena gauna ni wase tamata.\nKa sa wasei kina veimataturaga me sa iliuliu ni vanua, se vanua matanitu mei liuliu ni veimataivalu, a iliuliu ni veivanua, ai liuliu ni veiyavusa, kei na iliuliu ni tamata ena kena veikoro na vanua o ya.\nKa sa yacadra na kai Lomanikoro se kai na koro, se Komai, ka ra dau cavuti me Turaga Lewena.\nNi vuvale oqo a vu mai kina na marama, era tubu mai kina na iTokatoka mata turaga, era sa iliuliu ni vanua ena noda veivanua kece e Viti, ena kena vakatekivu ni tubu mai na yavusa tamata mai na vuvale e dua.\nKa sa lesi talega kina na tamata kei na yacadra buli, kei na itutu me sa tu kina, kei na itovo cakacaka ni ka vakavanua me sa nona i tavi na tamata o ya.\nKa sa lesi talega kina na tamata me sa Bati Levu ni vanua matanitu, se vanua, se yavusa. Sa lesi talega na kena Bati leka, kei na Bati e vale.


NA VUNAU NI SORO 16 FOV - A sa vosa vei Mosese ko - Bible Search\nNA VUNAU NI SORO 15 NA VUNAU NI SORO 17\nNA VUNAU NI SORO 16\nAi valavala ni nona curu na bete ki na tikina tabu, 1-10. A nonai soro, 11-14; a nodra i soro na tamata, 15-19. A me me vakatalai tani, 20-28. A siga ni veibuluti e na veiyabaki, 29-34.\n1A sa vosa vei Mosese ko Jiova, ni rau sa mate na luve i Eroni, ni rau a toro ki na mata i Jiova, ka mate kina; 2a sa qai kaya vei Mosese ko Jiova, Mo vosa vei Eroni na tuakamu, me kakua ni curu e na veisiga kecega ki na tikina tabu, ki loma ni lati e na mata ni cabocabo-ni-bulubulu, sa tu e dela ni kato; me kakua ni mate kina ko koya: ni'u na rairai e na o e na dela ni cabocabo-ni-bulubulu. 3Me vakaoqo na nona curu ko Eroni ki na tikina tabu: me kauta ko koya e dua na pulumokau sa gone mei soro ni valavala ca, ka dua na sipi tagane mei soro kama: 4me curumaka ko koya nai curucuru balavu lineni sa tabu, ka daramaka na yagona e na tarausese lineni lekaleka, ka vau na tolona e nai vau lineni, ka vakaisala e nai sala lineni: oqo nai sulu tabu; me sili mada ko koya e na wai, ka qai vakaisulu kina. 5Me qai taura mai vei ira nai soqosoqo na Isireli e rua na me mei soro ni valavala ca, ka dua na sipi tagane mei soro kama. 6Me qai vakacabora ko Eroni na pulumokau mei soro ni valavala ca, e na vukuna ga, ka sorovaki koya, kei na nona lewe-ni-vale. 7Me qai kauta ko koya na me ruarua, ka vakatura e na mata i Jiova, ki na katuba ni vale ni veitavaki. 8Me qai vakawiri madigi ko Eroni e na vukudrau na me: e dua me nei Jiova, ka dua me nona ko Asasela. 9Me qai kauta ko Eroni na me ka qarava na madigi me nei Jiova, ka cabora mei soro ni valavala ca. 10Ia na me ka qarava na madigi me nona ko Asasela, me qai vakaturi bula e na mata i Jiova, me sorovaki ko koya, me qai vakatalai tani ki na vanua liwa me nona ko Asasela.\n11Me qai kauta ko Eroni na pulumokau sa nodra i soro ni valavala ca, ko koya kei na nona lewe-ni-vale, ka vakamatea na pulumokau sai soro ni valavala ca e na vukuna: 12me qai kauta ko koya na miqa sa sinai e na qilaiso ni bukawaqa, mai nai cabocabo-ni-soro sa tu e na mata i Jiova, ka yakuta vakarua na kau boi vinaka me vakamai sa vuruvuru me matai lalai, ka kauta ki loma ni lati: 13me qai viritaka na ka boi vinaka me vakamai ki na bukawaqa e na mata i Jiova, me ruguta nai cabocabo-ni-bulubulu sa tu e na dela ni kato ni vunau na o ni ka boi vinaka, me kakua ni mate kina ko koya: 14me qai kauta na dra ni pulumokau ko koya, ka kureitaka e na nonai qaqalo ki dela ni cabocabo-ni-bulubulu vaka ki na tu-i-cake; ka kureitaka vakavitu na dra e na mata ni cabocabo-ni-bulubulu e na nonai qaqalo.\n15Me qai vakamatea ko koya na me sai soro ni nodra i valavala ca, na tamata, ka kauta na kena dra ki loma ni lati, ka kitaka e na dra ko ya me vaka ka kitaka e na dra ni pulumokau, ka kureitaka ki dela ni cabocabo-ni-bulubulu, kei na mata ni cabocabo-ni-bulubulu: 16ka sorovaka na tikina tabu, e na vuku ni nodra sega ni savasava na Isireli, kei na nodra caka cala, io na nodra i valavala ca kecega: ia me caka vakakina e na vuku ni vale ni veitavaki, sa tiko e na kedra maliwa, io e na maliwa ni nodra sega ni savasava. 17Ia me kakua na tamata me tiko e na vale ni veitavaki, ni sa curu ko koya ki na tikina tabu me vakacabora nai soro, ka me curu tale mada mai, ni sa sorovaki koya oti, kei na nona lewe-ni-vale, kei nai soqosoqo taucoko ni Isireli. 18Ia me curu yani ko koya nai cabocabo-ni-soro sa tu e na mata i Jiova, ka sorovaka; ka kauta e dua na dra ni pulumokau, kei na dra ni me, ka boroya kina na tutuna sa balavu cake e nai cabocabo-ni-soro. 19Me qai kureitaka vakavitu na dra ki delana e na nonai qaqalo, ka me vakasavasavataka, ka vakatabuya mai na nodra sega ni savasava na Isireli.\n20Ia ni sa oti na nona sorovaka na tikina tabu, kei na vale ni veitavaki, kei nai cabocabo-ni-soro, me qai kauta mai na me sa bula: 21me qai tabaka na ulu ni me bula ko Eroni e na ligana ruarua, ka vakatusa kina na nodra caka ca kecega na Isireli, kei na nodra caka cala kecega, io na nodra i valavala ca kecega, ka tauca ki na ulu ni me, ka vakatala tani ki na vanua liwa, ni sa tubera yani e dua na tamata sa lesi kina. 22Ia na me ena colata na nodra cala kecega ki na vanua liwa: me qai sereka na me e na vanua liwa ko koya.\n23Me qai curu ki na vale ni veitavaki ko Eroni, ka luvata tani nai sulu lineni ka sulu kina ko koya ni sa curu ki na tikina tabu, ka laiva tu maikea: 24me qai sili ko koya e na wai e na dua na tikina tabu, ka sulumaka na nonai sulu, ka curu mai, ka vakacabora na nonai soro kama, kei na nodra i soro kama na tamata, ka sorovaki koya, kei ira na tamata. 25Ia me vakama ko koya na uro ni soro ni valavala ca e na dela ni cabocabo-ni-soro. 26Ia ko koya ka sereka na me sa nona ko Asasela, me sava na nonai sulu, ka sili ko koya e na wai, a sa oti, me qai curu mai ki nai tikotiko. 27Ia na pulumokau sai soro ni valavala ca, kei na me sai soro ni valavala ca, sa kau na kedrau dra ki na tikina tabu mei soro, me kau tani ki nai bili ni tikotiko; ia me vakamai e na bukawaqa na kulidrau, kei na lewedrau, kei na dedrau. 28Ia ko koya sa vakamai rau, me sava na nonai sulu ka sili ko koya e na wai, a sa oti, me qai lako mai ki nai tikotiko.\n29Ia oqo me kenai lesilesi ka tawa mudu vei kemudou: mo dou vakamalumalumutaki kemudou e na kenai kavitu ni vula, e na kenai katini ni siga ni vula, ia mo dou kakua ni cakava kina e dua na cakacaka, e dua na kai nomudou, se na kai tani sa tiko vulagi kei kemudou: 30ni dou na sorovaki e na siga ko ya, mo dou vakasavasavataki: dou na savasava kina mai na nomudou i valavala ca kecega e na mata i Jiova. 31Ena siga ni vakacecegu mo dou vakacegu kina, ia mo dou vakamalumalumutaki kemudou, oqo sai lesilesi vei kemudou ka tawa mudu. 32Ia na bete sa na lumuti, ka buli, me bete mei sosomi kei tamana, ena vakacabora nai soro, ka sulumaka nai sulu lineni, io nai sulu tabu: 33ia me sorovaka ko koya na vale tabu, ka sorovaka na vale ni veitavaki, kei nai cabocabo-ni-soro: me sorovaki ira talega na bete ko koya, kei ira kecega nai soqosoqo. 34Ia oqo sai lesilesi vei kemudou ka tawa mudu, ka me sorovaki ira na Isireli vakadua e na veiyabaki e na vuku ni nodra i valavala ca kecega. A sa cakava ko koya me vaka ka vakarota vei Mosese ko Jiova.


Sasaga ni balavu ni bula ni tekivu ni Korea na veisau crypto - Blockchain News\nEpereli 18, 2018 veiqaravi\nKorea ’ s cryptocurrency lelevu veisau sa vakaduria na lawa me biligi na duavata.\nEna dua na koniferedi ni toso ena Seoul ena Tusiti, ira na iliuliu ni 14 veiwasewase eke na veisau crypto ka oka kina na Bithumb, Upbit kei na OKCoin kacivaka na lawa. Era sa lewe ni iSoqosoqo ni Blockchain na Korea.\nNa veimaliwai ena vakadikeva ena veigauna na ivakarau ni na 14 veisau kei na ciwa na wekadra me ra raica na kevaka sa sota kei na nodra ivakarau na lawa. Ia na vakadidike sa rawa ni dua na revurevu ni yalani baleta na lawa sa sega vakalawa vauci.\nE dodonu na lewenilotu me ra vakauta na Ripote ni vakadidike vakai koya ki na veimaliwai ena ika 8 ni me. Me baleta na kena tiki, ena tekivu na veimaliwai na kena vakadidike ni o ira na lewenilotu era tekivu 1st ni me.\n“Na lawa sa taumada na veika e lavaki me vakadeitaki na mamare na vakayagataki crypto,” a kaya e dua na vakailesilesi ni ilawalawa.\nSa Ethereum pausi ImToken $ 35B ena vakacuru ilavo, sivia 99% na bati ni Amerika\nSa oti na duru:Amazon faili ni crypto baleta na patent me baleta na sala ni itukutuku\nTarava na duru:Isema ni ATM ni Bitcoin Coinsource ena cakacaka vata kei na authenticator ni mataiteki na cakacaka Acuant\nMe 20, 2018 ena 5:51 NI PM


Na veidinadinati e vaka na ikelekele, ena vakataudeitaka na vakawati se mani dredre vakacava na itosotoso\nO ira era raica vakabibi na nodra veidinadinati ni vakamau era na saga mera dei kina, me vauci ira vata ena nodra bula taucoko. E vakanuideitaki ira na veiwatini nodra veidinadinati. E vakadeitaka nira na yalodina tiko ga na kedra isa ke mani sotavi mada ga na ituvaki dredre.\nEso na veiwatini era dei ga ena nodra veidinadinati ena vukudra na wekadra kei na nodra itokani. Ia e vinaka cake me yavutaki na veidinadinati ena loloma kei na veidokai.\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na tagane vakawati . . . me kua ni biuta na watina.”—1 Korinica 7:11.\n“Ke o raica vakabibi nomu vakawati, o na sega ni cudru totolo. Ena totolo ga nomu veivosoti kei na nomu kere veivosoti ke o cala. O na sega ni weletaka na leqa e dau basika, o na saga mo walia me kua ni vakavuna na veisere.”—Micah.\nVUNA E BIBI KINA NA VEIDINADINATI\nNi sotavi na leqa, era na rairai kaya o ira era sega ni raica vakabibi nodra veidinadinati ni vakamau, ‘Sega beka ga ni dodonu me watiqu o koya qo,’ ra qai vaqara iulubale mera tagutuva kina nodra vakawati.\n“Gauna era vakawati kina e levu, dua na iwali ni leqa era sa dau vakasamataka rawa tu na veisere. Sa yali ga mai na itekivu na veidinadinati ke sa vakasamataki rawa tiko na veisere ni rau se qai vakawati ga e rua.”—Jean.\nNi yaco na veiba . . .\nO dau veivutunitaka nomu vakawatitaki kemu isa?\nO dau diva mo vakawatitaka e dua tale?\nO dau tukuna “Au sa na biuti iko” se “Au sa na vaqara e dua tale e lomani au”?\nKe o vakaiotaka e dua, rua, se na taro kece qori, vaqaqacotaka sara ga ena gauna qo nomu veidinadinati ni vakamau.\nKe sa via luluqa na veidinadinati ni vakamau, cava e rairai vakavuna ya?\nCava o rawa ni cakava me vaqaqacotaki tale kina?\nTovolea e dua na iwalewale vou, kena ivakaraitaki vola vei watimu eso na ka mo vakaraitaka kina ni o domoni koya\nBiuta na itaba kei watimu ena nomu vanua ni cakacaka, me vakaraitaka ni o raica vakabibi nomu veidinadinati ni vakamau\nKe o cakacaka se gole ina dua tale na vanua, saga na sala cava ga e rawa mo drau veivosaki kina vakaveiwatini e veisiga\nIVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na ka sa vauca vata na Kalou me kua ni tawasea na tamata.”—Maciu 19:6.\niMeli iMeli 1: Veidinadinati\nO se Marautaka Tiko ga Nomu Vakawati?


Na Cava na iValavala ca e Sega ni Vosoti? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese (Yunnanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kazakh Kazakh (Arabic) Kikaonde Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Kyangonde Lingala Lithuanian Luo Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Myanmar Norwegian Nzema Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Turkish Turkmen Ukrainian Umbundu Venda Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNa ivalavala ca e sega ni vosoti, oya na ivalavala ca bibi kei na ivakarau ni yalo e vakayacori kina. Qori e vakavuna me sega ni veivosoti na Kalou. E rawa vakacava ni sega ni vosoti nona ivalavala ca e dua?\nNa Kalou ena vosoti ira era veivutunitaka nodra cala, muria nona ivakatagedegede, qai cakacakataka nodra vakabauti Jisu Karisito. (Cakacaka 3:19, 20) Ia e rawa ni vakatulewataka e dua me cakava tiko ga na ka ca, e sega ni via veisautaka nona rai se ivalavala. O koya va qori e tukuna na iVolatabu ni “ca na lomana,” e “vakaukauataki na lomana ena kaukaua ni ivalavala ca e veibacani.” (Iperiu 3:12, 13) Na ivakarau ni lomana e dua e via saqata tiko ga na Kalou e vakatauvatani ina qele e sega ni rawa ni tuli kina e dua na ka ni sa kama ena lovo. (Aisea 45:9) E sega ni dua na yavu me vosoti kina o koya qori ni vakayacora na ivalavala ca e sega ni vosoti rawa.—Iperiu 10:26, 27.\nEra vakayacora eso na iliuliu ni lotu vakaJiu ena gauna i Jisu na ivalavala ca e sega ni vosoti. Era kila ni cakamana o Jisu ena kaukaua ni yalo tabu ni Kalou, ia era kaya ena veibeci ni solia vei Jisu na kaukaua o Setani na Tevoro.—Marika 3:22, 28-30.\niVakaraitaki ni ivalavala ca e rawa ni vosoti\nVosavakacacataka na Kalou ena vuku ni lecaika. E dau vosabeca e liu na Kalou na yapositolo o Paula, ia e kaya: “Au lomani baleta niu a lecaika, au vakayacora na ka kece qori niu a se sega ni vakabauta.”—1Timoci 1:13.\nVeibutakoci. E tukuni ena iVolatabu eso era dau veibutakoci tu ena dua na gauna, era veisautaka nodra ivalavala qai vosoti ira na Kalou.—1Korinica 6:9-11.\n“Au sa vakayacora e dua na ivalavala ca e sega ni vosoti?”\nKe o cata mai vu ni lomamu nomu ivakarau ca ena gauna sa oti qai via veisau dina, o sega ni vakayacora na ivalavala ca e sega ni vosoti. Ke o sega ni lomaqa mo cakava tiko ga na ka e cata na Kalou, ena vosoti iko o koya ke o sikalutu mada ga vakavica ena dua tiko ga na cala.—Aisea 1:18.\nEso era nanuma nira vakayacora na ivalavala ca e sega ni vosoti ni ora tu ga na lomadra ena ka era cakava. Ia e kaya na iVolatabu ni dau veivakaisini na lomada. (Jeremaia 17:9) E sega ni solia vei keda na Kalou na dodonu meda vakalewa e dua, se meda vakalewai keda mada ga. (Roma 14:4, 12) Ke beitaki keda na lomada, e se rawa ga ni vosoti keda na Kalou.—1Joni 3:19, 20.\nVakacava o Jutasa Isikarioti, a vakayacora na ivalavala ca e sega ni vosoti?\nIo. Nona kocokoco e vakavuna me butakoca na ilavo e cautaki ena dua na cakacaka tabu. E sega ni kauaitaki ira dina na dravudravua, e vinakata ga me kumuni e levu tale na ilavo me rawa ni butakoca. (Joni 12:4-8) Ni sa vakadeitaka e lomana o Jutasa me cakava na ka ca, e liumuritaki Jisu sara ena 30 na tikinisiliva. E kila o Jisu ni na sega vakadua ni veivutunitaka o Jutasa na ka e cakava, qai vakatokai ni “dodonu me rusa.” (Joni 17:12) Kena ibalebale na ivotavota i Jutasa ena gauna e mate kina na rusa tawamudu, ena sega ni vakaturi.—Marika 14:21.\nA sega ni vakaraitaka o Jutasa ni veivutunitaka dina nona cala. A sega ni vakatusa vua na Kalou nona cala, e vakatusa ga vei ira na iliuliu ni lotu a tokoni ira ena nodra bukivere.—Maciu 27:3-5; 2Korinica 7:10.\niMeli iMeli Na Cava na iValavala ca e Sega ni Vosoti?\nijwbq wase 101


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Gujarati Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Latvian Lingala Lithuanian Luganda Luvale Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Marathi Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Oromo Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Umbundu Urdu Vietnamese Waray-Waray Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nIVAKASALA INA VUVALE | VEITUBERI\nEna vica na yabaki sa sivi, se bau rawa nira vakavulici ira ga na luvedra na itubutubu me baleta na veiyacovi. Nira vakamacala tale ga vei luvedra, era dau vakasamataka se cava e veiganiti mera vakavulica me salavata kei na nodra yabaki na gone.\nIa sa veisau sara na ituvaki nikua. E kaya na ivola The Lolita Effect: “Era sa rawa mada ga ni kila na gonelalai na veika me baleta na veiyacovi. Na levu ni iyaya vakalivaliva e tu nikua sa vakarawarawataka sara nodra kila na gone na veika me baleta na veiyacovi.” Ena tarai ira vakacava na gone qori?\nTu vakarawarawa na ivakamacala. E kaya o Deborah Roffman ena nona ivola Talk to Me First ni “veivagarogaroi qai veivakacalai na itaba kei na vosa e vakayagataki ena veitalanoa, itukutuku ni veivoli, iyaloyalo, ivola, qaqanisere, porokaramu ni tivi, itukutuku e vakau ena mobail, nodra ka ni qito na gone, papa ni itukutuku e batinisala, talevoni kei na kompiuta. Qori e rairai vakavuna nodra nanuma kina e levu na [itabagone kei na gonelalai] ni ka bibi duadua . . . na veiyacovi.”\nVeivakacalai na itukutuku ni veivoli. Na mataqali isulu ni gone e volitaki tu ena gauna qo ena sitoa, sa ra vulica sara tiko ga kina na gone mera kauaitaka vakasivia na kedra irairai. E tukuni ena ivola So Sexy So Soon: “Era kila na dauveivoli nira vinakata na gone mera taleitaki, mera vakaitokani tale ga. Era dau vakarautaka gona nodra ivoli me lakovata kei na ka era taleitaka na gone. Era vakayagataka na dauveivoli na itaba kei na itukutuku veivagarogaroi me maketetaki ga kina nodra ivoli.”\nSega ni bibi ga na ka e kilai. E sega ni bibi mo kila ga na gacagaca ni motoka kei na kena yaga, e bibi mo nuitaki tale ga ni o draiva. Ena vakasama vata ya, e bibi mo kila na ka me baleta na veiyacovi mo qai vakayagataka na kila qori mo vakatulewa kina vakavuku.\nMe nanumi: E bibi mo vukei luvemu ena gauna qo me vakavulica nona “vakasama,” me rawa ni “vakaduiduitaka na ka e donu mai na ka e cala.”—Iperiu 5:14.\nVeitalanoa kei luvemu. Ena rairai dredre mo veitalanoa kei luvemu ena veika me baleta na veiyacovi. Ia e dodonu mo cakava qori ni nomu itavi.—iVakavuvuli vakaivolatabu: Vosa Vakaibalebale 22:6.\nDigia na gauna veiganiti. Kua ni vakamacalataka kece na ka vei luvemu ena dua ga na gauna. O rawa ni cakava vakalalai qori ni drau tiko taurua, de dua ni drau vodo motoka tiko se veivuke ena cakacaka ni vale. Vakayagataka na taro mo kila kina na rai i luvemu. Kena ivakaraitaki, kua ni kaya: “O taleitaka na itukutuku ni veivoli veivagarogaroi?” E vinaka cake mo taroga: “Na cava o nanuma era vakayagataka kina na itaba veivagarogaroi na dauveivoli?” Waraka me sauma o luvemu qai taroga tale: “Na cava nomu rai ena tikina ya?”—iVakavuvuli vakaivolatabu: Vakarua 6:6, 7.\nMe veiganiti kei na yabaki ni bula na ka e veivosakitaki. Ke ra se bera ni vuli na gone, e rawa nira vakavulici ena yaca ni tiki ni yagodra tabu, kei na ka mera cakava ke via vakasagai ira e dua. Ni toso na gauna, mera vakavulici na gone ena veika me baleta na vakaluveni. Nira yacova na gauna vakaitabagone, e dodonu mera sa kila na itukutuku veiganiti me baleta na yagodra, na gagadre era na vakila, kei na rai donu me baleta na veiyacovi.\nRaica vakabibi nomu veivakavulici. Vakavulici luvemu rawa ni se gone me daudina, cakava na ka dodonu, qai veidokai. Qori ena vakarawarawataka nomudrau veitalanoataka na veiyacovi. Vakamatatataka vei luvemu na nomu rai. Kena ivakaraitaki, tukuna vakadodonu vua ke o sega ni taleitaka na veiyacovi ni bera na vakamau. Oti, vakamacalataka vua na vuna e cala kina, kei na leqa ena kauta mai. E kaya na ivola Beyond the Big Talk: “Era na sega ni veiyacovi na itabagone ke ra kila nira cata na nodra itubutubu mera veiyacovi nira se itabagone.”\nBibi na ivakaraitaki. Bulataka na ka o vakavulica. Ke o dau dredre ni caka na veiwali ca, veivagarogaroi na nomu isulusulu se o dau wede, ena sega ni raica vakabibi o luvemu na ka o vakavulica vua.—iVakavuvuli vakaivolatabu: Roma 2:21.\nMe veiuqeti na veitalanoa. E isolisoli ni Kalou na veiyacovi, e dodonu gona me vakayagataki vakadodonu se marautaki ga ena vakawati. (Vosa Vakaibalebale 5:18, 19) Tukuna vei luvemu ni rawa ni marautaka tale ga na isolisoli ya ena kena gauna donu, ena sega ni vakila kina na mosi kei na rarawa era vakila o ira na veiyacovi ni bera na vakamau.—1 Timoci 1:18, 19.\n“Mo vakavulica na gone ena sala me muria, ni qase mai ena sega ni gole tani mai kina.”—Vosa Vakaibalebale 22:6.\n“Mo vakadeitaka [na ivakaro ni Kalou] vei luvemu.”—Vakarua 6:6, 7, ivakamacala e ra.\n“O iko o vakavulica tiko e dua tale, o sa bau vakavulici iko mada?”—Roma 2:21.\nDe dua era na sega ni duavata kina e levu, ia e bibi cake vei ira na gone nodra ivakaraitaki na itubutubu, sega soti na nodra icaba. “Era dau taro ivakasala e liu na gone vei ira na lewenivuvale era qase cake, era nuitaka ni na vakamacalataki vakarawarawa vei ira na ka era via kila. Era na qai lako ga na gone vei ira eso tale ke ra kila nida sega ni via veivuke. . . . E laurai ena dua na vakadidike ena vica sagavulu na yabaki sa oti, nira bulabula vinaka na gone ena vuvale e veitalanoataki kina na veiyacovi. Era dau vakatulewa vinaka, era nuitaki, era taqomaki tale ga mai na ivalavala e rawa ni vakaleqa nodra bula.”—Talk to Me First.\niMeli iMeli Vakavulici Luvemu me Baleta na Veiyacovi\nMera Vakavulici Luvedra Vakacava na iTubutubu ena ka e Baleta na Veiyacovi?


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Papitaiso ni Mesaia\nPapitaiso ni Mesaia UNAISI RATUBALAVU | Monday, April 16, 2018\nOQO na i kuri ni tukutuku mai vei Talatala Qase ni Lotu Wesele o Pauliasi Vatanitawake ena vuku ni ulutaga na papitaiso.\nOqo na nona nanuma me baleta na ulutaga ni nona a tobu dromuci ena wai na gone turaga o Jisu. Ni wiliwili sara yani.\nEna Luke 12: 50 Sa tukuna ko Jisu ni sa dua na nona papitaiso me na papitaiso kina, kaya ko Jisu.\nSa dua na noqu papitaiso meu papitaiso kina, a sa rarawa vakalevu na lomaqu me oti mada oqo.\nSa kena i balebale sa duatani ga na i naki ni papitaiso nei Jisu.\nEna Maciu 3: 14 Sa dredre sara vei Joni me papitaisotaki Jisu, sa kaya ko Joni sa dodonu ga vei Jisu me papitaisotaki koya, baleta na i naki ni papitaiso nei Joni, me baleti ira ga na tamata i valavala ca, ni ra sa veivutuni, ka me ra toburaki me ra vakasavasavataki na nodra i valavala ca.\nIa sa vakatara ga ko Jisu me papitaisotaki koya ko Joni, baleta ni na yaco mai na gauna me na vosota kina na vakoti ki na kauveilatai me da vakabulai kina na kai vuravura.\nEna Marika 10: 35- 41 Era sa cudru sara ko ira na tisaipeli e lewe 10 vei rau na veitacini ko Joni, kei Jemesa ena nodrau kaya vei Jisu, ni na rawa vei rau me rau na papitaisotaki ena papitaiso vaka Mesaia ka na papitaisotaki kina ko Jisu, ka rawa talega me rau na gunuva na bilo ni rarawa ena vakarau gunuva ko Jisu.\nIa sa dua na i tukutuku bibi e kaya vei rau ko Jisu, ke drau na gunuva na bilo wai ni rarawa kau na gunuva , ka papitaiso ena papitaiso meu na papitaiso kina. Sa sega ni noqu meu solia vakailoa, vei ira ga sa vakarautaki me nodra.\nIa ena Maciu 20: 23 Sa kaya ko Jisu sa sega ni noqu meu solia vakailoa, vei ira ga sa vakarautaka ko Tamaqu me nodra.\nVei au, ke sa kaya ko Jisu ni sa rawa vei rau na veitacini oqo me rau laki tiko vata kei Jisu ena nona matanitu, baleta ni rau sa papitaiso toburaki ena papitaiso nei Jisu, sa dodonu talega vei keda, me da sa laki papitaiso ena sala ni papitaiso ko ya.


Mera Kila na Gone na Veika e Bibi Duadua ena Noda Bula\nNa Cava Dina e Bibi?\nNa cava e nona leqa na tamata oqo?\nDUA na siga e mai raici Jisu e dua na tamata. Ni kila ni rui vuku o Jisu, e mani kaya kina vua: ‘iVakavuvuli, tukuna mada vei tuakaqu me solia vei au e so na ka e taukena.’ E nanuma na tamata oqo ni dodonu me nona e so na ka e taukena o tuakana.\nKe o iko o Jisu, na cava o na kaya?— E raica rawa o Jisu ni tiko e dua nona leqa na tamata oya. E sega ni nona leqa na nona vinakata na ka e taukena o tuakana. E nona leqa ga na nona sega ni kila na ka e bibi dina ina nona bula.\nDaru vakasamataka mada oqo. Na cava dina e dodonu me bibi vei keda? Noda taukena beka na iyaya ni vakatatalo vivinaka, na isulu vovou, se veika vaka oya?— Sega, baleta ni tiko e dua na ka e bibi cake sara. Oqo tale ga na ka e vakavuvulitaka o Jisu. Mani talanoataka kina e dua na tamata e guilecava na Kalou. O via rogoca na italanoa oya?—\nE tamata vutuniyau dina o koya. E levu nona qele kei na nona vale ni teitei. E bula vinaka nona teitei. Sa lailai na nona vale ni teitei me maroroi kece kina na ka e tamusuka. Na cava e qai cakava? E kaya: ‘Au na basuka na noqu veivale ni teitei meu tara na veivale lelevu cake. Meu rawa ni maroroya kece kina na ka au tamusuka kei na noqu iyaya vinaka kece.’\nE nanuma na tamata vutuniyau ni sa dodonu na ka e cakava oya. E nanuma ni ka vakayalomatua na nona maroroya e levu na ka. E kaya: ‘Sa levu na ka au maroroya rawa. Ena rauti au tiko me vica na yabaki. Au sa na vakacegu mada. Au na kana, gunu, ka marau tiko.’ Ia e dua na ka e leqa ena nona lalawa na tamata vutuniyau. O kila se cava oya?— E nanumi koya ga kei na nona bula marau. E guilecava na Kalou.\nNa cava e vakasamataka tiko na tamata vutuniyau oqo?\nE mani vosa vua na tamata vutuniyau na Kalou. E kaya: ‘Tamata lialia. O na mate ena bogi nikua. O cei ena qai nona na ka o maroroya tu oqo?’ E rawa beka ni vakayagataka na veika oya na tamata vutuniyau ena gauna sa mate kina?— Sega, sa na taukena e dua tani na tamata. E kaya o Jisu: “Sa na vaka kina vei koya e dau binia na i yau me nona ga, ka sega ni vutuniyau e na mata ni Kalou.”—Luke 12:13-21, VV.\nO na sega ni vinakata mo vakataki koya na tamata vutuniyau oya, se vakaevei?— E vakaliuca voli ga na veika vakayago ena gauna e bula voli kina. E sega ni dodonu oya. E vinakata me taukena e levu na ka. Ia e sega ni “vutuniyau e na mata ni Kalou.”\nE levu era vakataki koya na tamata vutuniyau. Era vinakata me levu cake na ka era taukena. Ia e rawa ni vakatubu leqa oya. Me kena ivakaraitaki, e tu na nomu iyaya ni vakatatalo, se vakaevei?— Na cava e so na nomu iyaya ni vakatatalo?— Vakacava ke tiko vua na nomu itokani e dua na polo se matakau se dua tale na iyaya ni vakatatalo e sega vei iko? E dodonu beka mo cikevi rau tiko ga na nomu itubutubu me rau volia e dua me nomu?—\nDe so beka na gauna o taleitaka e dua na nomu iyaya ni vakatatalo. Ia vakacava ke sa dede vakalailai nomu vakayagataka?— Sa vaka e makawa. E rawa ni kasere, o qai sega tale ni vinakata. Ia e dua na ka e uasivi cake mai nomu iyaya ni vakatatalo. O kila se cava oya?—\nNa cava e uasivi cake mai na nomu iyaya ni vakatatalo?\nNa nomu bula. E bibi cake sara na nomu bula baleta ni kevaka e yali, o na sega ni cakava rawa e dua na ka. Ia e vakatau na nomu bula ena nomu cakava na ka e marautaka na Kalou, se vakaevei?— Meda kua gona ni vakataki koya na tamata vutuniyau lialia e guilecava na Kalou.\nEra sega ni cakava ga na gone na ka lialia e cakava na tamata vutuniyau oya. E levu tale ga na qase era cakava vaka kina. Levu vei ira era via vakuria tiko ga na veika era taukena. Sa tu na kedra kakana ni veisiga, na nodra isulu, kei na vale mera tiko kina. Ia era sega ni lomavakacegu. Era vinakata me levu na nodra isulu. Era vinakata na vale e levu cake. Oqo e vinakati kina na ilavo. Era cakacaka kina vakaukaua me levu na nodra ilavo. Na levu ni ilavo era rawata, na levu tale ga ni nodra vinakata me so tale.\nEna levu ni nodra vaqara ilavo e so sa sega kina na gauna mera vakayagataka kei na nodra vuvale. Sa sega tale ga na gauna mera vakayagataka vua na Kalou. E rawa beka ni vakabulai ira na nodra ilavo?— Sega, e sega ni rawa. E rawa beka mera vakayagataka na nodra ilavo nira sa mate?— Sega. Baleta o ira na mate era sa sega ni rawa ni cakava e dua na ka.—Dauvunau 9:5, 10.\nE kena ibalebale beka oqo ni sega ni dodonu me so na noda ilavo?— Sega. Eda vakayagataka na ilavo me voli kina na keda kei na noda isulu. E kaya na iVolatabu ni ilavo e ivakaruru. (Dauvunau 7:12) Ia eda na leqa ga vakalevu ke da vakaliuca na ilavo. Eda na vakataki koya na tamata vutuniyau lialia oya e kumuna vakalevu na nona iyau ia e sega ni vutuniyau ena mata ni Kalou.\nNa cava na ibalebale ni noda vutuniyau ena mata ni Kalou?— E kena ibalebale meda vakaliuca na Kalou nida bula tiko. So era kaya nira vakabauta na Kalou. Era nanuma ni gadrevi ga meda vakabauta. Ia era vutuniyau beka ena mata ni Kalou?— Sega, era vakataki koya ga na tamata vutuniyau e guilecava na Kalou.\nO Jisu e sega ni bau guilecava na Tamana mai lomalagi. E sega ni kumuna vakalevu na ilavo. E sega tale ga ni taukena e levu na veika vakayago. E kila o Jisu na ka e bibi duadua me cakava. O kila se cava oya?— Me vutuniyau ena mata ni Kalou.\nNa cava e cakava tiko na gone oqo e bibi dina?\nTukuna mada vei au se rawa vakacava meda vutuniyau ena mata ni Kalou?— Eda na vutuniyau ena mata ni Kalou kevaka eda cakava na veika e vinakata. E kaya o Jisu: ‘Au kitaka tiko ga na ka e vinakata o koya.’ (Joni 8:29) E marautaka na Kalou nida cakava na veika e vinakata. Tukuna mada vei au na veika o rawa ni cakava me vakamarautaka na Kalou?— Io, ni o wilika na iVolatabu, ni o lako ina soqoni vakarisito, ni o masu vua na Kalou, kei na nomu vukei ira tale e so mera kila na Kalou. Oya dina na veika bibi meda cakava.\nNi vutuniyau tiko ga ena mata ni Kalou o Jisu e saumi koya kina o Jiova. E solia vua na icovi ni bula tawamudu. Kevaka eda vakataki Jisu, ena lomani keda o Jiova qai saumi keda tale ga. Meda vakataki Jisu tiko mada ga da qai kua vakadua ni vakataki koya na tamata vutuniyau e guilecava na Kalou.\nOqo e so na tikinivolatabu e vakaraitaka na ivakarau ni noda raica donu na veika vakayago: Vosa Vakaibalebale 23:4; 28:20; 1 Timoci 6:6-10; kei na Iperiu 13:5.\nCava e kaya kina o Jisu ni rawarawa cake vua na kameli me curuma na matanicula, ena dredre vua na vutuniyau me curu ina Matanitu ni Kalou?\niMeli iMeli Na Cava Dina e Bibi?


Au sa bukete,na cava e muria tarava? | Tapuaki Pacific pregnancy & parenting education\nTarova na vakatavako,gunu yaqona ni vavalagi kei na waigaga ni veivakamatenitaki\nAu sa bukete,na cava e muria tarava?\nMo reki vata kaya!\nE rawa ni ko na marau se kidacala, rere se taqaya se ke o ko vakila kece! E dodonu vinaka tu oqori. E na vuqa na veika vou me na vulice me baleta na bukete kei na gone vou ka kunekunetaki tiko oqori. E levu na I vakamacala e ke o na kune mo tekivu kina.\nAi mata, mo veitaratara kei na nomu vuniwai. E na vakadinadinataki ni ko sa tiko bibi ena kena dikevi na nomu dra kei na bulabula ni yagoma ka na soli talega ga mai na I vakamacala ni koya na daunivakasucu gone (Lead maternity Carer/Midwife).\nKevaka ko taqayataka na nomu tiko bibi, me kua, ni ko iko e sega ni qai kenai matai.E sega ni dodonu mo lakocuruma taudua na nomu bukete. Vakaraitaka vua e dua ko nuitaka ka vaksaqara na dauni veiqaravi vinaka ni vakasucu gone (see Findinga Lead Maternity Carer).Ka tiko talega na taba ni veivuke ena rawa ni vukei iko ena gauna ni nomu tiko bibi (‘Pregnancy Support’).\nNa cava na dauniveiqaravi- liu ena gauna ni tiko bibi?\nNa dauniveiqaravi liu ni tiko bibi se LMC sai koya e dua e vakarautaka na bula ni marama ka tokoni koya ena gauna taucoko ni bukete, taratara/se vakasucu kei na matai niva kei na ono na macawa ni nona bula na gone vou. E rawa ni daunivakasucu (midwife), vuniwai ni vuvale se vuniwai ni marama. O koya na na dauni vakasucu e kena dau ena veiqaravi ena gauna ni bukete kei na gauna ni vakasucu gone.Sa vulica oti mai na kena vuli ka vakai vola talega kina, ka tiko vua na laiseni ni cakacaka vaka dau ni veiqaravi ni tiko bibi kei na vakasucu gone.\nDigitaka vaka vuku na nomu Daunivakasucu liu se Lead Maternity Carer (LMC), ka me na tamata nuitaki.Digitaka e dua ka digitaki vei iko mai vua e dyua tale na marama. Na nomu LMC me tiko vua na veirokorokovi, me kena dauka buta vinaka ena veiqaravi ni tabana ni vakasucu gone, maroroya na nomu I tovo kei na nomu qaravi. E na vakamacalataka talega na veika e so na ka e rawa ni yaco ke dua na leqa tubu koso kei na kenai I wali. Me tiko vei iko na veivakabauti vua na nomu dauni veiqaravi- liu se LMC. Kevaka o vakaila ni ko drau sega ni duavata ,e tu vei iko na galala mo veisautaka na nomu dauni veiqaravi-Liu- e dodonu vinaka o koya mo veisautaka kevaka e tiko na nomudrau duidui (see ‘Find Your Midwife’).\nKania na kakana bulabula\nKania na kakana bulbula ena vukei iko mo kauakauwa vinaka ena gauna ni bukete ka vukea na tubu bulabula ni gone ena kato ni gone me taqomaka na nona I tekitekivu ni bula ni gone. Kania na kakana e solia na “Iron, Folic Acid” kei “iodine” era vukea na nona tubucake na gone.\nDau vakakaukauwa yago\nE ka bibi na nomu gauna ni vakacegu ena gauna ni tiko bibi ia e sega ni kenai naki koya mo kua kina ni vakakaukauwa yago. Na nomu kania na kakana bulabula kei na vakakaukauwa vakarauta ena vukea na kena lutu sobu ni tubu ni dra, mate ni suka kei na veimate tale so ka rawa ni vakavuna na drerde ena gauna ni bukete.\nBBiuta na vakatavako, gunuvi ni yaqona ni vavalagi kei wai gaga ni veivakamatenitaki ena gauna ni tiko bibi kei na vakasucu gone me na rawa ni vakalailaitaka na sucu mate, se gone sucu dole kei na veileqa tale eso.\nNa nomu dikevi ena gauna ni bukete\nSa bibi mo kila tiko ni ko bulabula vinaka ka vaka kina ko gone.E na vakarautaka na nomu vuniwai kei na Daunivakasucu na veiqaravi sega ni saumi ena gauna ni bukete kei na vakasucu gone.E rau na vakatakila na macala ni veivakadidike eso kei na nodra tuberi nai tubutubu ka ra tu wavokiti e Niu Siladi.\nNa Vakatavuvuli taki ni tiko bibi kei na vuli ni tubutubu


Me Vakacaucautaki o Jiova ena Nomuni Dau Bolecakacaka! | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kamba Kannada Kenyan Sign Language Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (Cameroon) Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Bolivia) Romanian Romanian Sign Language Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n“Nira bole mai na tamata, moni vakacaucautaki Jiova!”—DVEI. 5:2.\nSERE: 84, 75\nNA CAVA O VAKABAUTA KINA NI . . .\no Jiova e sega ni taleitaki ira na dau vakawalena nona cakacaka?\ntalei vei Jiova noda veiqaravi na tamata ivalavala ca, ena vakalougatataki keda tale ga?\nbibi vei Jiova na nomu dau yalorawarawa ni bolecakacaka?\n1, 2. (a) Na cava erau kaya o Elifasi kei Pilitati me baleta noda qarava na Kalou? (b) E vakaraitaka vakacava o Jiova na lomana?\n“VAKACAVA, ena yaga vua na Kalou e dua na tamata? Ena rawa ni yaga vua e dua e yalomatua? Vakacava e kauaitaka o koya e Kaukaua Duadua na nomu yalododonu, se na rawata kina o koya e dua na ka ni o yalodina ena nomu ivalavala?” (Jope 22:1-3) O dau vaqaqa na isaunitaro qori? Ni taroga qori o Elifasi na kai Temani vei Jope, e vakabauta dei ni kena isau na sega. E tukuna sara mada ga na nona itokani o Pilitati na kawa i Sua ni sega tu ga ni dua me caka dodonu ena mata ni Kalou.—Wilika Jope 25:4.\n2 Eratou tukuna na itokani lasu qo ni sega ni yaga na noda sasaga meda qaravi Jiova ena yalodina, eda sega ni yaga vua na Kalou nida vaka tu ga na kumakumare, na ulo kei na baca ni qele. (Jope 4:19; 25:6) Nida vakasamataka na ka rau tukuna qori o Elifasi kei Pilitati, eda nanuma sara ga ni rau turaga yalomalumalumu. (Jope 22:29) Nida tu tale ga mai na ulunivanua, se da vodo waqavuka tiko da qai raica mai na cakacaka ni tamata, e ka somidi dina. Ia vakacava e va qori nona rai o Jiova me baleta na noda vakaitavi ena cakacaka ni nona Matanitu ni raici keda tiko mai ena nona itutu cecere? E vakaraitaka o Jiova na lomana ni vakadodonutaki Elifasi, Pilitati kei Sofa ni ratou lasu, ia e marau ena nona kaya ni o Jope e “noqu dauveiqaravi.” (Jope 42:7, 8) Eda raica gona e keri nida “yaga vua na Kalou.”\n“NA CAVA O NA SOLIA VUA?”\n3. Na cava e kaya o Ilaiu me baleta noda sasaga meda qaravi Jiova, na cava e kena ibalebale?\n3 A sega ni vakadodonutaki Ilaiu o Jiova ni taroga: “Ke o yalododonu, na cava o na solia vua [na Kalou]; na cava ena rawata mai vei iko o koya?” (Jope 35:7) Vakacava e kaya tiko o Ilaiu ni yaga noda sasaga ni qaravi Kalou? Sega. E kaya tiko ni sega ni vakararavi o Jiova ena noda sokalou. Ni Kalou uasivi, eda na sega kina ni rawa ni vakavutuniyautaki koya se vakaukauataki koya. Ena yasana adua, o koya ga e solia vei keda na ka, noda taledi se kaukaua, qai kauaitaka na sala eda vakayagataka kina.\n4. E raica vakacava o Jiova na noda dau yalololoma vei ira eso tale?\n4 E raica na Kalou na veika vinaka e vakayacori vei ira na nona tamata me vaka sara ga e caka tiko vua. E kaya na Vosa Vakaibalebale 19:17: “O koya e lomana na dravudravua e soli ka tiko vei Jiova, ena saumi vua na ka e cakava.” Vakacava, kena ibalebale qori ni kauai o Jiova ena ka vinaka e caka vei ira na dravudravua? Vakacava, eda rawa ni kaya ni raica na Dauveibuli ni lomalagi kei vuravura na nodra yalololoma eso vei ira na nona tamata me vaka e dinau tu vei ira, me qai sauma ena nona caka vinaka se ni vakalougatataki ira? Io, e vakadeitaka sara mada ga qori na Luve ni Kalou.—Wilika Luke 14:13, 14.\n5. Na taro cava eda na veivosakitaka?\n5 O Jiova e sureta na parofita o Aisea me vosa ena vukuna, me vakaraitaka kina nona marau na Kalou ni raica nodra vakaitavi tiko na nona tamata yalodina ena vakayacori ni nona inaki. (Aisea 6:8-10) E yalorawarawa ni cakava qori o Aisea. Nikua e vica vata na udolu era soli ira nira kaya “O yau qo! Moni talai au!” mera cola kina na itavi bibi ni qaravi Jiova. Ia ena rairai taroga e dua: ‘Vakacava e yaga tiko na noqu sasaga? E yalovinaka o Jiova ni vakatara meu vakaitavi ena nona cakacaka, ia vakacava ena vakarautaka tale ga na ka me vakayacori kina na nona vosa se mani vakacava sara na levu ni ka au rawa ni cakava?’ Vakasamataka na kena saumi na taro qori ena veika e yaco ena gauna erau bula kina o Tepora kei Peraki.\nERA RERE, IA E VAKAUKAUATAKI IRA NA KALOU\n6. Era duidui vakacava na lewenikoro e Isireli kei na mataivalu i Japini?\n6 E “vakasaurarataki” ira na Isireli me 20 na yabaki o Japini na Tui Kenani. Era rere mada ga na lewenivanua mera laurai ena vanua e dau lakovi vakalevu. Ena rai vakamataivalu e sega vei ira na Isireli na ka, se na iyaragi kei na isasabai mera vala se taqomaki ira kina, ia e 900 na nodra qiqi vakaisele na kedra meca.—Dvei. 4:1-3, 13; 5:6-8. *\n7, 8. (a) Na cava e vakaroti Peraki kina o Jiova? (b) E vakadruka vakacava o Isireli na mataivalu i Japini? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 E vakaroti Peraki gona o Jiova ni tukuna vua na parofita yalewa o Tepora: “Mo lako i Ulu i Tepori, mo kauta e 10,000 na tagane ni Nafitalai kei ira na Sepuloni. Au na kauti Sisera yani na iliuliu ni mataivalu nei Japini vaka kina na nona qiqinivalu kei ira na nona sotia ena uciwai o Kisoni, au na soli koya i ligamu.”—Dvei. 4:4-7.\n8 E tete sara na vosa qori. Era soqoni yani e Ulu i Tepori o ira na bole. Sega tale ni qai vakaoti gauna o Peraki ni muria na ivakasala i Jiova. (Wilika Dauveilewai 4:14-16.) Ni katakata sara tu ga na ivalu e Tenaki, qai bisa vakasauri na uca, mani lolobo kina na vanua. E cicimuria nona mataivalu o Sisera o Peraki me yaco sara i Eroseci e 24 na kilomita na kena balavu. Na nona dro tiko qori e qai biuta o Sisera na nona kareti e dau kilai tu na kena vakarerevaki, ni sa sega ni yaga vua, me dro sara i Senanimi, rairai volekati Ketesi. E lai sasaga vuni ena valelaca i Jaeli, na wati Eperi na Kenaiti, mani tavaki koya mai o Jaeli. Dua na ka nona wawale mai na ivalu, e moce lutu kina. Sa tu sara ga vei Jaeli na bula i Sisera me yavala ena yaloqaqa qai vakamatei koya. (Dvei. 4:17-21) E vakadrukai vakadua na meca kei Isireli! *\nDAU DUIDUI NA RAI NIDA BOLECAKACAKA\n9. Na cava e vakamacalataki ena Dauveilewai 5:20, 21 me baleta nona valuti o Sisera?\n9 Ena vinaka me vulici vata na Dauveilewai wase 4 kei na 5, ni duidui na ka erau volaitukutukutaki kina. Kena ivakaraitaki e tukuni ena Dauveilewai 5:20, 21: “Era vala mai lomalagi na kalokalo, era valuti Sisera mai na nodra sala. E kuitaki ira na uciwai o Kisoni.” Vakacava, qori e dusi ira tiko na agilosi se na lulutu ni vatu mai lomalagi? E sega ni vakamatatataki na tikina qori. Ia o cei tale eda rawa ni kaya ni vakavuna na bisa ni uca me donuya e dua na ivalu, ra qai luvu kina e 900 na qiqinivalu? E tukuni vakatolu ena Dauveilewai 4:14, 15, ni o Jiova ga e vakavuna na qaqa. E sega gona ni dua vei ira na 10,000 na Isireli me rawa ni sakitaka ni vakavuna na veivakabulai qori.\n10, 11. E dusi cei tiko o “Merosi,” cava tale ga e vosavakacacataki kina?\n10 Ni rau lagata tiko o Tepora kei Peraki na sere ni qaqa me vakacaucautaki kina o Jiova, e va qo na qaqana: “‘Moni vosavakacacataki Merosi,’ e kaya na agilosi i Jiova, ‘io moni vosavakacacataki ira na lewena, nira sega ni lako mai mera tokoni Jiova, mera tokoni Jiova kei ira na qaqa.’”—Dvei. 5:23.\n11 A vosavakacacataki dina o Merosi, ia e dredre me kilai se vakaibalebaletaki cei tiko. Vakacava e dusi ira tiko na lewenikoro era sega ni bole ena gauna era kacivi kina mera veitokoni ena ivalu? Ke donuya tiko na koro qo na vanua e dro yani kina o Sisera, vakacava era a vakalaivi koya ga me dro? Era sega ni rogoca vakacava nona kaci tiko o Jiova me so e veitokoni, nira sa soqoni vata yani e tininaudolu mai na veiyasana? Vakasamataki ira mada na lewe i Merosi nira sa raica na dauvala voravora qo ni ciciva duadua yani nodra lomanikoro ni qara bula. E gauna vinaka sara ga qori mera vakayacora kina na inaki i Jiova, ra qai vakalougatataki kina. Ia na gauna qori ni tu sara ga vei ira na vakatulewa mera cakava e dua na ka, vakacava era kauai kina? Era duidui sara ni vakatauvatani kei na nona doudou o Jaeli me vaka ena vakamacalataki ena vica na tikina e tarava!—Dvei. 5:24-27.\n12. E duidui vakacava nodra rai na vakamacalataki tiko ena Dauveilewai 5:9, 10, cava meda cakava kina nikua?\n12 Eda raica tale ga ena Dauveilewai 5: 9, 10, ni duidui o ira na bole mera tokoni Peraki kei ira na sega ni veitokoni. Erau vakavinavinakataki “ira na komada ni Isireli” o Tepora kei Peraki nira “bole mera lako vata kei ira na tamata.” Era duidui sara vei ira na “vodo tiko ena asa raradamu” era sega ni bole nira dokadoka, kei ira na “dabe tiko ena ibe totoka” nira digia na bula vutuniyau. Era sega ni vakataki ira na “lako tiko e gaunisala,” era digia mera muria na sala rawarawa, ia o ira na lako vata kei Peraki era lako ina ivalu ena baba veivatu kei Tepori, vaka kina na vanua lolobo ena buca o Kisoni! O ira na taleitaka tiko na bula rawarawa mera “vakasamataka vinaka” sara. E dodonu mera vakasamataka vakatitobu nira sa na sega ni tokoni Jiova kina. Mera cakava tale ga qori o ira na se lomalomarua tiko nikua ni qaravi Jiova mai vu ni lomadra.\n13. E duidui vakacava na nodra rai o ira na yavusa i Rupeni, Tani kei Aseri ni vakatauvatani kei Sepuloni vaka kina o Nafitalai?\n13 O ira na bole era vakadinadinataka na nona yavala o Jiova me vakacerecerea na dodonu ni nona veiliutaki. Qori sara ga na yavu mera talanoataka kina “na cakacaka dodonu i Jiova.” (Dvei. 5:11) Ena yasana adua na yavusa i Rupeni, Tani kei Aseri era vakamacalataki ena Dauveilewai 5:15-17 nira kauaitaka ga vakalevu na veika era taukena—qo na nodra qelenimanumanu, waqa kei na toba—ra qai sega ni kauai ena cakacaka e vinakata o Jiova. E duidui kina o Sepuloni kei Nafitalai ni rau “bolemate” me rau vukei Tepora kei Peraki. (Dvei. 5:18) E dua na ka bibi eda vulica ni duidui na rai me baleta na noda dau bolecakacaka.\n14. Eda vakaraitaka vakacava noda tokona na dodonu ni nona veiliutaki cecere o Jiova?\n14 Eda sega ni kacivi nikua meda vakaitavi ena ivalu, ia e ka dokai noda gumatua tiko ni doudou ena cakacaka vakavunau. Sa qai vinakati ga vakalevu ena isoqosoqo i Jiova na bolecakacaka. Qori sara ga na ka era sa cakava tiko e levu na tacida yalewa, tacida tagane, kei ira na itabagone mera veiqaravi vakatabakidua nira painia, lewe ni vuvale e Peceli, tara Vale ni Soqoni, kei na soqo ni tabacakacaka se soqo lelevu. Era wili tale ga kina na qase ni ivavakoso era lewena tiko na Komiti Veitaratara kei na Valenibula, vaka kina o ira na dau tuvanaka na noda soqo lelevu. E marautaka o Jiova na nomuni dau yalorawarawa, ena sega ni guilecava.—Iper. 6:10.\nNi bera ni o vakatulewa, vakasamataka vakabibi na veika ena yaco ina nomu vuvale kei na ivavakoso (Raica na parakaravu e 15)\n15. Eda na vakadeitaka vakacava nida sega ni lomalomaruataka noda cakacaka vei Jiova?\n15 E bibi meda dui taroga: ‘E vinaka mera sa cola itavi tu ga na kena vo? Au vakalaiva tiko me vakalatilati ina noqu bolecakacaka noqu dau vakabibitaka tiko na veika vakayago? Au vakaraitaka tiko na vakabauta kei na doudou me vakataki Peraki, Tepora, Jaeli kei ira na 10,000 na bolecakacaka ena gauna makawa, meu vakayagataka na ka kece e tu vei au meu muria kina na ivakaro nei Jiova? Keu sa nanuma tiko meu toki ina dua tale na vanua meu rawata kina e levu na ilavo, au dau masulaka au qai vakasamataka vakabibi na veika ena yaco ina noqu vuvale kei na ivavakoso?’ *\n16. Na cava eda rawa ni solia vei Jiova?\n16 E dokai keda o Jiova ni vakatara meda vakaitavi ena tokoni ni nona veiliutaki cecere. A bacani rau na imatai ni veiwatini na Tevoro me rau tokoni koya ena nona kocova na itutu, na nomu tokona gona na veiliutaki i Jiova o sa vakaraitaka tiko vei Setani o cei o tokona. E marautaka o Jiova nomu yalodina ni soli iko vakarawarawa. (Vkai. 23:15, 16) E vakayagataka nomu veitokoni me sauma kina nona veibeitaki o Setani. (Vkai. 27:11) Na nomu yalodina gona o sa solia tiko kina vei Jiova e dua na ka talei, e vu ni marau levu vua.\n17. Na cava e parofisaitaki ena Dauveilewai 5:31 me baleta na veigauna se bera mai?\n17 Sa voleka sara qo mera tawani vuravura o ira ga na taleitaka na nona veiliutaki cecere o Jiova. Eda rai vakanamata sara tu ga ena siga qori! Eda tokoni Tepora kei Peraki ena noda lagata: “I Jiova, mera rusa kece mada ga na kemuni meca, ia o ira era lomani kemuni mera serau mada ga me vaka na matanisiga.” (Dvei. 5:31) Ena saumi na kerekere qori ni sa vakarusa vakadua o Jiova na vuravura ca i Setani! Ni sa na carubi na ivalu ni Amaketoni, ena sega ni dua e vinakati me bole ena nodra vakarusai na meca. Qori na gauna meda ‘tu kina vakadua da qai raica nona veivakabulai o Jiova.’ (2 Vei. 20:17) Ia na gauna mada ga qo eda rawa ni gumatua da qai doudou ni tokona na inaki i Jiova.\n18. Ena yaga vakacava vei ira eso tale na nomuni dau yalorawarawa?\n18 “Nira bole mai na tamata, moni vakacaucautaki Jiova!” Erau tekivuna gona nodrau sere ni qaqa o Tepora kei Peraki ena nona vakacaucautaki na Turaga Cecere Duadua, sega ni dua tale na ka bula. (Dvei. 5:1, 2) Me va tale ga qori nikua, mera “vakacaucautaki Jiova” tale ga o ira na vakalougatataki ena vuku ni nomuni dau yalorawarawa.\n^ para. 6 Qo na isele gata balavu se takelo, era dau basika tiko mai ena qiqi. Sega gona ni dua e doudou me torova na qiqinivalu vakarerevaki qori.\n^ para. 8 Raica na ulutaga “Niu Basika Meu Tinadra na Isireli” ena Vale ni Vakatawa, 1 Okosita, 2015, me baleta eso tale na itukutuku vakasakiti ni veika e yaco qo.\n^ para. 15 Raica na ulutaga “Lomaocaocataki ni iLavo” ena Vale ni Vakatawa, 1 Julai, 2015.\niMeli iMeli Me Vakacaucautaki o Jiova ena Nomuni Dau Bolecakacaka!


Nai Kabakaba Vei Karisito — Ellen G. White Writings\nNai Kabakaba Vei Karisito\nA I Vakamacala\nKevaka me da vakatudaliga ka vakarorogo, eda na rogoca rawa na Nona kaci loloma ni veisureti na noda i Vakabula, “Lako mai vei Au.” Na kaci oqo, sa i vakaraitaki ni Nona yalololoma, kei na Nona kauwaitaka na noda sa ciri yawa tiko mai Vua na noda Kalou. Sa vakavuna talega na totolo ni nodra gadreva na veivuke nei Jisu e lewe vuqa, ka vakauqeta na lomadra me ra lesu ki na vale nei Tamadra. KK 7.1\nEra na dautaroga na taro ka taroga ko Tomasi, “Au na kila vakaevei na sala?” Sa vaka me yawa sara na vale nei Tamaqu, ka rui dredre na kena sala. A i kabakaba cava au na muria me'u yaco kina ki vale? KK 7.2\nNa yaca ni vola oqo sa na vakaraitaka ga vakataki koya na kena i naki. E dusivaki Jisu, ko Koya walega e na rawa ni vakaceguya na gagadre ni yalo, ka na liutaka na nodra i kalawa kecega na dauvakatitiqa kei ira era lomaloma rua ki na “gaunisala ni vakacegu.” E na liutaki ira mai na dua na i kabakaba ki na dua tale e na nodra vakasaqara na yalododonu kei na i vakarau cecere ni gaunisala ni bula vakarisito. Era na kunea na veivakalougatataki kevaka era soli ira vakaoti Vua na Kalou. Era na vakaivotavota e na i nuinui tudei, ka nodra na loloma ni veivakabulai kei na Nona kaukauwa na nodra i Tokani na i valavala ca. Na i vakasala e volai e na i vola oqo, sa kauta mai na veivakacegui kei na i nuinui ki na vuqa na yalo era leqa, ka vukei ira e lewe vuqa na i tokani i Karisito me ra muria na we ni yavana na nodra i liuliu vakayalo, e na nuinui dei kei na marau levu. Sa nuitaki ni na yaga vakakina vei ira tale eso era gadreva tu na veivuke vakaoqo. KK 7.3\nMeda raici Jekope mada. A rere ni a nanuma ni nona i valavala ca sa tawasei koya tani mai Vua na Kalou. A davo sobu ko koya ka moce, “A sa tadra, ka raica e dua na i kabakaba balavu sa tu e na vuravura, a sa yacovi lomalagi na muana.” Na i kabakaba oqo sa vakaraitaka vua na kedrau vauci vata ko vuravura kei lomalagi, ka sa vakadinadinataki e na nona rogoca na vosa ni veivakacegui loloma mai Vua ka tiko e na mua ni kabakaba mai cake. Me da masuti Koya me vakayacora vakakina vei keda na veiliutaki vakalomalagi e na noda sa wilika na i tukutuku ni veivakabulai e vakaraitaki e na i vola oqo. KK 7.4\nKo ira na, Dautaba i Vola.


Mo yalodina vua na Kalou o Jiova me vakataki Tevita kei Jonacani | Vulici\n“Me lewai kedaru mada ga o Jiova kei ira na nomu kawa kei na noqu kawa me tawamudu.”—1 SAM. 20:42.\nSERE: 125, 62\nE yalodina vakacava vei Jiova o Jonacani na luvei Saula?\nEda na yalodina tiko ga vakacava vua na Kalou ke sega ni ganita me dokai e dua e veiliutaki?\nEda na yalodina tiko ga vakacava vei Jiova ke da raicalataki se caka vei keda eso na veika tawadodonu?\n1, 2. Na cava e vakasakiti kina nona yalodina vei Tevita o Jonacani?\nE RAIRAI qoroya o Jonacani na yaloqaqa nei Tevita. Se qai vakamatei Koliaci oti ga o Tevita, e kauta na “uluna na kai Filisitia” vei Saula na Tui Isireli, na tamai Jonacani. (1 Sam. 17:57) E sega ni vakatitiqataka o Jonacani ni tokoni Tevita na Kalou. Toso na gauna rau “duavata sara o Jonacani kei Tevita me rau veitokani voleka.” Sega ni o koya ga ya, erau “veiyalayalati sara . . . ni lomani Tevita [o Jonacani] me vaka ga na nona lomani koya.” (1 Sam. 18:1-3) E yalodina o Jonacani vei Tevita ena nona bula taucoko.\n2 Ni digitaki Tevita o Jiova me tui Isireli, e yalodina voli ga vei Tevita o Jonacani. E leqataka o Jonacani na bula i Tevita ni saga o Saula me vakamatei koya. E mani gole o Jonacani ena vanua talasiga kei Jutia mai Oresi me vakayaloqaqataki nona itokani. E uqeti Tevita me “nuitaka na kaukaua i Jiova.” E kaya o Jonacani: “Kua ni rere . . . , o na nodra tui na Isireli au na qai taravi iko.”—1 Sam. 23:16, 17.\n3. E yalodina vei Tevita o Jonacani, ia na cava e bibi duadua vua? Eda kila vakacava qori? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n3 Eda dau qoroi ira na yalodina. Ia ke da kauaitaka ga na yalodina i Jonacani vei Tevita, eda na sega ni vulica e dua na lesoni bibi me baleta nona yalodina vua na Kalou o Jonacani. Na cava e okati Tevita kina o Jonacani me nona itokani, sega ni kena meca? Macala ni sega ni kauaitaka ga o Jonacani na ka e baleti koya. Meda nanuma tiko ni uqeti Tevita o Jonacani me “nuitaka na kaukaua i Jiova.” Kena ibalebale ni bibi vei Jonacani nona yalodina vua na Kalou. Qori sara ga na vu ni nona yalodina vei Tevita. Erau yalodina ena nodrau veiyalayalati: “Me lewai kedaru mada ga o Jiova kei ira na nomu kawa kei na noqu kawa me tawamudu.”—1 Sam. 20:42.\n4. (a) Na cava e vakavu marau qai veivakacegui? (b) Cava ena veivosakitaki ena ulutaga qo?\n4 Nida lotu vaKarisito, e bibi tale ga meda yalodina vei ira na lewe ni noda vuvale, noda itokani kei ira na tacida ena ivavakoso. (1 Ces. 2:10, 11) Ia e bibi duadua meda yalodina vei Jiova. Na vuna? Ni buli keda! (Vkta. 4:11) Eda na marau qai lomavakacegu nida yalodina tiko ga vua. Ia me rawa qori, e dodonu meda kabiti koya tiko ga ena ituvaki dredre. Ena veivosakitaki ena ulutaga qo na sala ena uqeti keda kina na ivakaraitaki i Jonacani meda yalodina vei Jiova ena va na ituvaki qo: (1) ni dua e veiliutaki e sega ni ganita me dokai, (2) ni vakatovolei noda yalodina, (3) nida raicalataki, kei na (4) ni dredre meda dina ena noda yalayala.\nNI DUA E VEILIUTAKI E SEGA NI GANITA ME DOKAI\n5. Na cava e dredre kina vei ira na Isireli mera yalodina vua na Kalou ni veiliutaki o Saula?\n5 O Jiova e lumuti Saula na tamai Jonacani me tui, ia e sega ni yalodina qai sega ni vakadonui koya na Kalou. (1 Sam. 15:17-23) E vakatara na Kalou me veiliutaki tiko o Saula me vica tale na yabaki, ia e sega ni rawarawa vei ira na lewenivanua kei ira na wekana mera dokai koya ni ca nona veiliutaki. E dredre mera yalodina vua na Kalou ni murilomana na tui e tiko ena “idabedabe vakaturaga i Jiova.”—1 Vei. 29:23.\n6. Eda kila vakacava ni yalodina tiko ga vei Jiova o Jonacani?\n6 E yalodina tiko ga vei Jiova o Jonacani ni talaidredre na tamana o Saula. (1 Sam. 13:13, 14) E parofisaitaka o Samuela: “Ena vuku ni yacana cecere, ena sega ni biuti ira na nona tamata o Jiova.” (1 Sam. 12:22) E vakabauta o Jonacani na vosa qori ena gauna era via ravuti Isireli kina na mataivalu levu ni Filisitia e 30,000 na kena qiqinivalu. E rauta ni 600 na tagane i Saula, rau vakaiyaragi ga o Saula kei Jonacani! Ia e gole o Jonacani kei koya e dau cola nona iyaragi ena nodra keba na Filisitia. E kaya: “Ni sega ni dredre vei Jiova me veivakabulai nira lewe levu se ra lewe vica ga.” Erau vakamatea e rauta ni 20 na tagane. Sa qai “yavavala na qele, e vakavuna na Kalou mera domobula.” Ena levu ni nodra domobula era veivakamatei ga vakataki ira na Filisitia. Io, era qaqa na Isireli ena vuku ni nona vakabauti Jiova o Jonacani.—1 Sam. 13:5, 15, 22; 14:1, 2, 6, 14, 15, 20.\n7. E raici tamana vakacava o Jonacani?\n7 Ni talaidredre tiko ga vei Jiova o Saula, e vakamalumalumu tiko ga o Jonacani vei tamana. Kena ivakaraitaki, e tokoni tamana ena nodra valuti na meca ni Kalou.—1 Sam. 31:1, 2.\n8, 9. Eda na yalodina vakacava vua na Kalou nida dokai ira na veiliutaki?\n8 Me vakataki Jonacani, eda rawa ni yalodina tiko ga vei Jiova nida talairawarawa vei ira na veiliutaki, wili kina o ira na veiliutaki ena vuvale kei na ivavakoso. Na vuna? Ni vinakata na Kalou, ke sega mada ga ni ganita mera dokai. Kena ivakaraitaki, ena rairai cakacaka vakailawaki e dua na vakailesilesi vakamatanitu, ia eda na doka nona itutu ni dodonu meda vakamalumalumu vei ira na “iliuliu cecere.” (Wilika Roma 13:1, 2.) Io, eda rawa ni yalodina kece vei Jiova nida dokai ira na veiliutaki.—1 Kor. 11:3; Iper. 13:17.\nDua na sala eda rawa ni yalodina kina vei Jiova, oya meda dokai ira tiko ga na watida era sega ni vakabauta (Raica na parakaravu 9)\n9 Dua na tacida yalewa mai Sauca Amerika o Olga,  e yalodina vua na Kalou ena nona dokai watina tiko ga ena gauna dredre. Sa vakayabaki nona sega ni taleitaka o watina ni dua na iVakadinadina i Jiova o Olga. E dau vakararawataki koya, karaci koya, galuvi koya, e tukuna tale ga ni na biuti koya qai kauti rau na gone. Ia e sega ni sauma na ca o Olga. E saga ena nona vinaka taucoko me dua na radinivale vinaka, e vakasaqara na kei watina, savata nona isulu qai kauaitaki ratou na lewe ni nona vuvale. (Roma 12:17) Ena so na gauna, e gole vata kei watina ena nodra soqo vakavuvale se itokani. Kena ivakaraitaki, a takali na tamai watina qai caka na veibulu ena dua tale na siti. A tu vakarau o Olga me gole kei watina qai vakarautaki rau na gone ena ilakolako qori. Ni caka na lotu ni veibulu, e waraki watina toka ga e tuba o Olga. Ni oti e vica na yabaki, e veisau na itovo i watina ena noda dau yalovosovoso o Olga kei na nona veidokai. Nikua, sa dau kauti Olga ena Vale ni Soqoni, e uqeti koya mada ga me dau lako. So na gauna e dau tiko tale ga ena soqoni.—1 Pita 3:1.\nNI VAKATOVOLEI NODA YALODINA\n10. Na cava e uqeti Jonacani me yalodina ga vei Tevita?\n10 E vakatovolei na yalodina i Jonacani ni via vakamatei Tevita o Saula. Sa veiyalayalati oti kei Tevita o Jonacani, e vakamalumalumu tale ga vei tamana. Ia e kila o Jonacani ni tokoni Tevita na Kalou, sega ni o Saula. E yalodina ga vei Tevita, e vakasalataki koya me vuni qai tukuna na ka vinaka me baleti koya vei Saula.—Wilika 1 Samuela 19:1-6.\n11, 12. Ke da lomana na Kalou, ena yaga vakacava qori ena noda yalodina vua?\n11 Dua na tacida yalewa mai Ositerelia o Alice, e vakatulewataka o cei ena yalodina kina. Ni tekivu vulica na iVolatabu, e tukuna vei ratou na lewe ni nona vuvale na veika vinaka sa vulica. Toso na gauna, e tukuna ni na sega ni soqova kei ratou na Kirisimasi. E vakamacalataka na vuna, ia dua na ka nodratou cudru. Eratou nanuma ni sa sega ni kauaitaki ratou. Tukuna o Alice: “E tukuna o tinaqu ni sa na sega ni wiliki au tale meu luvena. Au kurabui qai rarawa niu dau lomani ratou e vale. Ia au nakita dei meu yalodina ga vei Jiova kei na Luvena, au mani papitaiso ena soqo ni tabacakacaka tarava.”—Maciu 10:37.\n12 Ke da sega ni qaqarauni, e rawa ni vakaleqa noda yalodina vua na Kalou noda yalodina ena dua na timi ni qito, koronivuli se vanua. Kena ivakaraitaki, e dau taleitaka o Henry na qito chess. E dau rawata nona koronivuli na icocovi ni qito qo, e saga kina ena nona vinaka taucoko me qaqa. E kaya: “Ni toso na gauna, au sa vakaliuca noqu koronivuli, sa muri noqu yalodina vua na Kalou. Sa lailai na gauna au vakayagataka ena itavi vakalou niu dau qito ena muanimacawa. Au mani vakatulewataka meu sa kua ni lewe ni timi.”—Maciu 6:33.\n13. E wali vakacava na leqa ena vuvale nida yalodina vua na Kalou?\n13 E sega ni rawarawa na yalodina nira duiyaloyalo na vuvale. Kena ivakaraitaki, e tukuna o Keni: “Au dau vinakata meu sikovi tinaqu ni sa itabaqase. Au vinakata tale ga me tiko e vale ena so na gauna. Ia rau sega ni dau veimaliwai vinaka o tinaqu kei watiqu. E dredre sara niu rawa ga ni vakamarautaka e dua. Au qai liaca ni dodonu ga meu yalodina vei watiqu ena ituvaki qo. Au mani vakatututaka vei watiqu na iwali e taleitaka.” Nona yalodina vei Jiova kei na nona doka na Vosa ni Kalou o Keni, e doudou kina ni vakamacalataka vei watina na vuna me lomani tinana kina, e vakamacalataka tale ga vei tinana na vuna me dokai watina kina.—Wilika Vakatekivu 2:24; 1 Korinica 13:4, 5.\n14. E vakalolomataki Jonacani vakacava o Saula?\n14 Ena vakatovolei na noda yalodina vei Jiova ni raicalataki keda e dua e veiliutaki. A rairai sotava qori o Jonacani. A kila o Tui Saula na lumuti ni Kalou ni rau veitokani o Tevita kei na luvena, ia e sega ni kila na vuna. E cudruvi Jonacani qai vakamadualaki koya. E sega ni sauma o Jonacani. E yalodina tu ga vua na Kalou kei Tevita, ni kila ni na veiliutaki tarava e Isireli.—1 Sam. 20:30-41.\n15. Ke vakararawataki keda e dua na tacida, na cava meda cakava?\n15 Ena ivavakoso nikua, era saga na tacida era liu mera veiliutaki vakadodonu. Ia era sega ni uasivi na tacida qori, eso na gauna era na taura cala na vuna eda cakava kina eso na ka. (1 Sam. 1:13-17) Ke da raicalataki, meda yalodina tiko ga vei Jiova.\nNI DREDRE MEDA DINA ENA NODA YALAYALA\n16. Na ituvaki cava ena vinakati kina meda yalodina vua na Kalou da qai kua ni nanumi keda ga?\n16 E vinakata o Saula me sosomitaki koya o Jonacani ena veiliutaki vakatui. (1 Sam. 20:31) Ia ni yalodina vua na Kalou o Jonacani e uqeti koya me veitokani ga kei Tevita, e sega ni qara me veiliutaki. Meda nanuma tiko ni o Jiova e vakadonui ira ga era “dau dina ena [nodra] vosa ni iyalayala, veitalia ke [ra] vakaleqai kina.” (Same 15:4) O Jonacani e “dina ena nona vosa ni yalayala” vei Tevita; meda dina tale ga ena ka eda yalataka. Kena ivakaraitaki, ke dredre meda muria e dua na veidinadinati vakabisinisi, na noda yalodina vua na Kalou kei na iVolatabu ena uqeti keda meda dina ena noda yalayala. Vakacava ke leqa noda bula vakawati? Na noda lomana na Kalou ena uqeti keda meda yalodina vei ira na keda isa. —Wilika Malakai 2:13-16.\nNa noda dina ena veidinadinati vakabisinisi e rawa ni vakatovolei kina noda yalodina vua na Kalou kei na iVolatabu (Raica na parakaravu 16)\n17. E yaga vakacava vei iko na ulutaga qo?\n17 Nida vakasamataka na ivakaraitaki i Jonacani, eda na via vakatotomuria na nona yalodina vua na Kalou. Meda kua ni vakaliuca na ka me baleti keda ga. Me vakataki Jonacani, meda vakaraitaka tiko ga nida yalodina vei Jiova ena noda yalodina vei ira na tacida, ira mada ga era dau vakararawataki keda. Nida yalodina vei Jiova ena gauna dredre, ena vakamarautaki koya qai vakacegui keda. (Vkai. 27:11) Ke da yalodina tiko ga vei Jiova, eda nuidei ni na karoni keda qai taqomaki keda. Ena ulutaga tarava, eda na veivosakitaka eso na lesoni yaga nida dikeva na nodra yalodina kei na nodra tawayalodina o ira na bula ena gauna i Tevita.\n^  (parakaravu 9) Sa veisau eso na yaca.