iVakadinadina i Jiova—Duanadrau na Yabaki | iVolaniyabaki 2016\nIra na ivakatawa dauveilakoyaki gugumatua era dau cakacaka vata kei Charles Taze Russell\nENA itekitekivu ni 1916, sa dua toka vakacaca na yabaki na veiraravui ena iValu Levu qai kilai e muri me iMatai ni iValu Levu. Era mate e levu ena ivalu qori.\nE vakamacalataka Na Vale ni Vakatawa ni 1 Janueri, 1916: “Na veivaluvaluti qo e vakavuna mera lotu kina eso, ra vakasamataka tale ga vakabibi nodra gauna se bera mai.” E tomana na ulutaga qori: “Meda vakamareqeta noda itavi dokai, vakayagataka vinaka na keda ituvaki, meda yaloqaqa qai gumatua ni qarava na Kalou kei na kacivaki ni nona itukutuku.”\nEra vakayaloqaqataki na mataveitacini ena tikinivolatabu ni yabaki 1916 me ‘kaukaua nodra vakabauta,’ e yavutaki qori ena Roma 4:20 mai na iVolatabu na King James Version. Era muria qori e levu na Gonevuli ni iVolatabu ra qai vakalougatataki kina.\nTalai Eso Mera Veivakayaloqaqataki\nE talai ira na ivakatawa dauveilakoyaki na Watch Tower Society mera sikovi ira na Gonevuli ni iVolatabu. Qori mera lai veivakayaloqaqataki qai veidusimaki. E veimama na milioni na maile na balavu ni vanua era lakova na le 69 na tacida qori ena 1916.\nA vunau ena dua na soqo ni veiwasewase e Norfolk, Virginia, o Walter Thorn, e ivakatawa dauveilakoyaki. E vakatauvatana o koya na nodra vala na lotu vaKarisito ina iValu Levu. E kaya: “E rauta ni ruasagavulu ina tolusagavulu na milioni era valu tiko ena gauna qo. . . . Ia e dua na mataivalu era se sega ni kila tu e levu. Era nona sotia na Turaga. Era vala tiko me vakataki ira ga na sotia i Kitioni, ia e sega ni vakayago na nodra iyaragi. Era vala tiko ena vuku ni ka dina kei na ka e dodonu, era vala tiko ena ivalu vinaka ni vakabauta.”\nVeiqaravi ena Gauna ni iValu\nEra mavoa qai mate e sivia na dua na milioni ena veiraravui ena uciwai na Somme e Varanise ena icavacava ni yabaki 1916. Ia era veitokoni tiko ga ena ivavakoso na tacida gugumatua ena so tale na yasa i Varanise ena gauna dredre qori. E tabaki ena Vale ni Vakatawa ni 15 Janueri, 1916, na ivola nei Joseph Lefèvre, e dua na Gonevuli ni iVolatabu a dro mai Denain e Varanise, nira curuma yani vakaukaua na mataivalu ni Jamani ena 1914. E gole sara i Parisi qai maliwai ira e kea na Gonevuli ni iVolatabu era lewena na ivavakoso duadua ga ena vanua qori. E dau tautauvimate o Joseph, ia e liutaka kece na soqoni ena ivavakoso.\nDua na gauna e muri e tomani Joseph o Théophile Lequime, a dro tale ga mai Denain. A gole e liu i Auchel e Varanise o Théophile qai vakadewataka e kea eso na iulutaga mai na Vale ni Vakatawa, e vakauta sara vei ira na mataveitacini era tu ena so na vanua vagalala e Varanise. Era qai vakatalai koya mai keri na ivakalesilesi ni mataivalu nira kasamitaka nona cakacaka. E vakabauta o Joseph ni isau sara ga ni nona masu na nona yaco yani i Parisi o Théophile.\nE vuavuaivinaka sara nodrau cakacaka e Parisi. E kaya o Joseph: “Sa rauta ni le vasagavulukalima qo na lewe ni ivavakoso . . . E levu vei ira qori era sa vakila na totoka kei na bibi ni yalayala qai totolo sara nodra toso vakayalo. E voleka ni lewe ni ivavakoso kece era tiko ena soqoni e veimacawa.”\nE vakatovolei na nodra tawaveitovaki na tacida ena gauna ni ivalu. Ena vuku ni dua na lawa vou ni matanitu o Peritania e vakatokai na Military Service Act, era vakaroti kece kina na tagane mai na yabaki 18 ina 40 mera lewena na mataivalu. Ia e levu na Gonevuli ni iVolatabu era dei tu ga ena nodra tawaveitovaki.\nKena ivakaraitaki, e tabaki ena Vale ni Vakatawa ni 15 Epereli, 1916, na ivola nei W. O. Warden mai Sikoteladi. E kaya ena ivola qori: “E sa yabaki 19 qo e dua noqu cauravou. E vakadinadinataka ena nona sega ni curu ena mataivalu ni dodonu ga meda talairawarawa vua na Turaga. Ke mani tukuni me sa lauvana ni se sega ga ni via lewena na mataivalu, au vakabauta ni na vukei koya o Jiova me dei ena ka e dina qai dodonu.”\nE sega ni via lewena na mataivalu o James Frederick Scott, e dua na cauravou painia mai Edinburgh, Sikoteladi. Qori e vakavuna nona veilewaitaki. Ni rogoci kece na ivakadinadina, e vakadeitaka na mataveilewai ni o James e “sega ni vauci ena lawa,” mani talaci nona kisi.\nEra kerea e le 264 na tacida mera kua ni curu ina mataivalu. Ia ena Seviteba, e soli ga vei ira e le 23 na cakacaka e sega kina na veivakamatematei. “E duidui na itotogi e tau” vei ira na kena vo, ra qai “vakacakacakataki vakaukaua ena caka gaunisala, qaqi vatu kei na levu tale.” Na ripote qori e tabaki ena Vale ni Vakatawa ni 15 Okotova, 1916. E lima ga na tacida e vakadonui mera kua ni curu ena mataivalu.\nVakacegu o Charles Taze Russell\nA liutaka voli ena gauna ya o Charles Taze Russell nodra cakacaka na Gonevuli ni iVolatabu. Ena 16 Okotova, 1916, a gole ena dua na ilakolako vakavunau ena ra kei Merika. E sega ni qai lesu ina nona itikotiko ni mai vakacegu ena ika31 ni Okotova, ena sitimanivanua e vodo tiko kina e Pampa, Texas. Sa yabaki 64 toka ena gauna qori.\nEra sega ni vakasamataka rawa na tacida e dua me sosomitaki Charles Taze Russell. E tabaki ena Vale ni Vakatawa ni 1 Tiseba, 1916, na veika e vinakata me baleta na cakacaka a liutaka tu mai vakabalavu. Ia o cei ena sosomitaki koya?\nEna qai vakadeitaki qori ena bose vakayabaki ni Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, ena 1917. Era duavata na tiko ena bose ena nodra digidigi. Ia e vakadinadinataki ena veivula e tarava ni na sega ni marautaki vakabalavu na macala ni bose qori, era vakarau sotava tale ga na mataveitacini na veivakatovolei warumisa.\niMeli iMeli Duanadrau na Yabaki sa Oti—1916


Wordplanet: Vakacegui Ena Gauna Ni Rarawa - Veikidavaki Kei Na Vakabula - Sereki Mai Na Veivakararawataki -Na Yalodina I Paula - Vakabulai Ni Lotu - Holy Bible - New Testament / 2Corinthians-1 Paul's afflictions\n1 Oi au o Paula, nai apositolo i Jisu Karisito ena lewa ni Kalou, kei Timoci na wekaqu kivei ira nai soqosoqo lotu ni Kalou sa tiko mai Koronica, kei ira kece sa lotu ena yasana vaka Akaia:\n2 Me nomudou na loloma kei na vakacegu mai vua na Kalou o Tamada kei na Turaga o Jisu Karisito.\n3 Me vakavinavinakataki na Kalou o koya na Tama Ni Noda Turaga o Jisu Karisito, na Tama ni Loloma ka Kalou ni veivakacegui,\n4 O Koya sa vakacegui keitou ena neitou rarawa kecega, me keitou vakacegui ira sa rarawa ena dua na ka, ena veivakacegui keitou sa vakacegui kina mai vua na Kalou.\n5 Me vaka ni sa ka levu sara na veika rarawa keitou sotava ena vuku I Karisito, keitou sa sinai vuabale talega ena vakacegu mai vei Karisito.\n6 Kevaka keitou sa vakararawataki, oqori mo dou vakacegui ka vakabulai kina, ka sa yaco oqo ni dou sa vosota na veika rarawa sa yaco vei keitou, kevaka keitou sa vakacegui dou sa vakacegui vaka talega kina mo dou vakabulai.\n7 Na neitou nuitaki kemudou e dei tu ga, ni keitou kila dou sa vakaivotavota vata kei keitou ena veika rarawa, dou na vakaivotavota vata talega kei keitou ena veivakacegui.\n8 Keitou sega ni vinakata mo dou sega ni kila na veiwekani, na veika dredre keitou sotava mai Esia: keitou a vakamavoataki sara vaka ca, ka vakamalumalumutaki na neitou kaukauwa, keitou sa nanuma ni keitou na sega ni bula tale.\n9 Io, sa tau oti na keitou i totogi me keitou mate, ia keitou sega ga ni via nuitaki keitou vaka i keitou, keitou sa nuitaka ga na Kalou, o Koya sa vakaturi ira cake na mate.\n10 O Koya, sa vakabulai keitou mai nai sole ni mate, ia sa vakabulai keitou; ena tu ga vua na neitou vakanuinui ni o Koya ga ena vakabulai keitou tiko,\n11 Oi kemudou talega, mo dou vukei keitou ena veimasulaki, me levu me ra vakavinavinaka ena vukui keitou, ni sa vakavotukanataki tiko na veika vivinaka sa yaco vei keitou, mai na nomuni veitokoni.\n12 Oqo na ka keitou sa boletaka tu ga: na veika keitou vakaraitaka yani ki vuravura o ya na neitou lewe e loma e vinaka ka savasava vaKalou, ka keitou sega ni tucake ena vuku vakatamata ia ena loloma duadua ga ni Kalou, ka vakauasivi ki vei kemudou.\n13 Keitou sega ni vola yani vei kemudou e dua na ka, dou sega ni wilika rawa se sega ni kila. Au sa nuitaka ni dou na taura dei tiko me yacova nai vakataotioti.\n14 (Me vaka ni dou se bera sara ni tauri au vakavinaka), ia au sa vakanuinui tikoga ni da na la'ki marau vata ena siga namaki o ya, na siga ni noda Turaga o Jisu.\n15 Au sa vakadeitaka yani oqo, ni'u sa lako yani medatou na la'ki sota. Me rawa ni so na ka vinaka mo dou na taura kina â€“\n16 Ena noqu i lakolako ki Masitonia au na yaco mada vei kemudou, ni'u suka lesu tale mai Masitonia au na yaco tale yani vei kemudou, mo dou na qai vukei au ena noqu i lakolako ki Jutia.\n17 Ia oqo, e a mamada wale beka na noqu tuva na ka me caka? Se na noqui tuvatuva vakayago beka? Se'u sa tautauvata beka kei ira eso ni ra tukuna na sega e dodonu me io? Ia, vei au na io ga na io, ka sega ga na sega.\n18 Ia me vaka na yalodina ni Kalou, na neitou vosa vei kemudou ena io na io, ka sega na sega.\n19 Ena neitou vunautaki Jisu Karisito na Luve Ni Kalou, o Timoci, o Silivenusi kei au, e sega kina na io kei na sega, ia vei Koya sa io tu ga.\n20 Na ka kece e yalataka na Kalou ena vukuna sa io tu ga, o ya na vuna e cavuti kina vua na Emeni, me vakacaucautaki na Kalou ena vuku i keitou.\n21 Na Kalou sa vakatikori keda vata vei Karisito ka lumuti keda vata.\n22 Ka dregati keda kei na Nona vakatikora e yaloda na Yalo Tabu ni sa yalataki tu.\n23 Ia au sa kaciva na Kalou me noqu i vakadinadina vei au, kevaka au sega ni dina, na noqu lomani kemudou ena bera kina vakalailai noqu lako ki Koronica.\n24 Neitou na lako yani e sega ni baleta nomudou i vakarau ni vakabauta, keitou na la'ki vukea cake ga na nomudou rekitaka na Turaga; e na vuku ni vakabauta dou sa tudei kina.\n1 Ia au sa vakadeitaka tiko ena lomaqu, me sa kakua mada ni'u lako yani mo dou kune rarawa.\n1 Keitou sa baci tekivu tukuni keitou tale? Se me keitou vakataki ira eso, me keitou vola li e dua nai vola mei vakadinadina vei kemudou se me dua li nai vola mai vei kemudou, mei vakadinadina?\n1 O koya oqo, me tekivu mai na gauna keitou sa cakacaka kina vakaitalatala, me vaka na loloma sa yaco vei keitou, e sega ni bau dua na gauna me keitou guce kina.\n2 Na neitou i tukutuku vei ira na tamata e sega ni muria na gaunisala ni veivakaisini, keitou sega ni vakatavuvulitaka e dua na ka e sega ni tukuna na vosa ni Kalou, keitou sega ni via kauta cake talega mai na ka sa oti ka dau veivakamaduataki, ia ni keitou tucake tu ena mata ni Turaga me keitou tukuna tikoga na dina, ni ra rogoca o ira na tamata me laucoka na yalodra.\n3 Ia kevaka e buwawa na neitou kosipeli, ena buwawa ga vei ira sa lako tiko ki na rusa,\n4 Ni sa vakabutobutotaka na nodra vakasama na veika ni vuravura oqo, me dredre kina ni ra raica na rarama ni kosipeli sa serauni tu i Karisito, ni sai koya nai yaloyalo ni Kalou, me vakararamataka na yalodra.\n5 Keitou sega ni vunautaki keitou tiko, o Karisito Jisu Na Turaga, na uto ni neitou i tukutuku, oi keitou na bobula ga i Jisu.\n6 Na Kalou e vakarota me cila yani na rarama ki na vanua butobuto, o koya sa mai vakararamataka kina na yaloda, meda kila kina nai serau ni Kalou, sa kunei ena mata i Jisu.\n7 Ia nai yau talei oqo e mai ukutaka na yago qele, me vakaraitaka kina na Kalou na cakacaka veivakurabuitaki e vakayacora ena nona kaukauwa, ka sega ni o keitou.\n8 Ena vei yasana vava kecega keitou vakacacani mai kina, e sega ga ni mai rawai keitou, e vakatataro vakalevu sara na loma i keitou, ia keitou sega ni via suka i muri.\n9 Vakacacani sara vakaca, ia sega ni keitou guilecavi; viritaki sobu, ia sega ni keitou mate kinaâ€“\n10 Keitou sa colata tikoga e veisiga na veika rarawa me vakataki Koya na Turaga o Jisu, me rawa ni laurai talega ena yagoi keitou na mawe ni mavoa me vakataki Jisu.\n11 Ni da se bula tikoga meda soli keda yani ki na mate ena vukui Jisu, ni na veisau na yago oqo me tautauvata kei Jisu.\n12 O mate sa cakacaka tiko oqo vei keitou, ia na bula sa tu vei kemudou.\n13 Ni sa duavata ga na yalo ni noda vakabauta, me vaka na ka sa volai, "au sa vakabauta kau sa vosa kina," oi keda eda sa vakadinata talega, o koya eda sa vosa kina,\n14 Eda sa kilai koya ka vakatura cake na Turaga o Jisu ena vakaturi keda cake vata kei Jisu, meda rairai vata e matana.\n15 Na ka kecega e yaco oqo me baleti kemudou, o ira na tamata era na raica mai ka vakacerecerea na Kalou ena Nona i serau, ni sa tubu cake nomudou loloma.\n16 O koya oqo me da kua ni yalolailai. E dina ni yagoda e sau sa salulu ka na vuca yani, ia na tamata e loma sa vakavoui tikoga mai ena veisiga kecega.\n17 Na noda rarawa e lailai sara ka lekaleka walega, sa vakarautaki keda tikoga ki na dua na bula e uasivi cake ka sa sega ni mudu na kena lagilagi,\n18 Ni da sa sega ni raica tiko na ka e laurai; eda raica na ka e sega ni rairai. Ia na ka e laurai e sega ni ka tudei, ia na ka sa sega ni rairai eSega ni mudu.\n1 Ni keitou sa kila kevaka sa mani vuca na neitou vale vakavuravura, o koya sa vakacevaceva walega, sa dua na neitou vale,mai vua na Kalou, sa sega ni tara ena liga, ka sa tu me Sega ni mudu mai lomalagi.\n2 Na ka oqo e mositi keitou, keitou sa gadreva sara ga kina vakalevu me keitou daramaka nai sulu vakalomalagi, me sa kua nai sulu vakavuravura e kauta mai na mosi,\n3 Kevaka me sa daramaki dina nai sulu oqo, eda na sega ni kune me luvaiwale.\n4 Na vale vakacevaceva oqo e kauta mai na vutugu kei na veivakatotogani, ena sega ni rawa ni da luvata tani, ena qai luvati koya tani ga ni sa veisau na yago vuca oqo kina yago e vakamataliataki.\n5 Na Kalou ga sa veivakarautaki tiko mai me baleta sara ga na ka oqo, ka solia vata na Yalo Tabu mei vakadinadina.\n6 Ena ka oqo keitou sa nuidei tiko kina, ni keitou se curu tiko ena vale vakayago oqo, keitou se sega ni tiko tukuna na Turaga.\n7 Keitou lako tiko ena vakabauta, ka sega ena raica.\n8 Keitou nuidei, io na marau vakalevu cake me keitou sa lako tani mai na yago oqo, me keitou sa tiko vata ga kei na Turaga.\n9 O koya oqo se keitou tiko ena yago oqo, se keitou sa takali mai kina, ena sega ni kauta tani na ka keitou sa navuca tu mai, me keitou caka vinaka tikoga e matana.\n10 Ni oi keda kece eda na rairai ena mata ni tikotiko ni veilewai nei Karisito, me da na la'ki tauca kina na vua ni veika eda cakava ena yago oqo, se ka vinaka se ka ca.\n11 O koya oqo, meda kila ka rerevaka na Turaga, sa dua na ka noda sasaga meda rawati ira na tamata, ia sa kilai keda tu na Kalou, au nuitaka ni na sega ni beitaki na lomamudou.\n12 Keitou sega ni via tukuni keitou tale vei kemudou, keitou solia ga vei kemudou na ka mo dou qoroi keitou mai kina, ena nomudou rawa ni veidutaitaka vata eso na yalo e veivakaisini ka dau lako voli yani vei kemudou.\n13 Kevaka me keitou vaka na lialia, oqori me baleta na Kalou; se me keitou rakorako ka matau, oqori me baleti kemudou.\n14 Na loloma ga i Karisito sa lewai keitou tiko, me yacova tiko mai oqo: kevaka sa mate e dua ena vukudra na tamata kecega, sa mate na tamata kecega;\n15 O koya e mate ena vuku ni tamata kecega, o ira sa bula tiko mera kakua ni bula ena vukudra ga, ia ena vukui koya ga e mai mate ena vukudra ka sa tucake tale.\n16 O koya oqo, e na gauna oqo ka lako yani keitou sa sega ni doka e dua na tamata. E dina ni keitou a dokai Karisito ena rai ga vakatamata, ena gauna oqo sa sega ni vaka na rai e liu.\n17 O koya oqo, kevaka sa tuvata kei Karisito e dua na tamata, o koya sa buli vou; sa lako tani na veika makawa; raica, sa yaco me vou na ka kecega.\n18 Sa taka mai vua na Kalou na ka kecega, o koya sa vakaveivinakatitaki keda vua ena vuku i Jisu Karisito, sa solia mai vei keda na cakacaka ni vakaveivinakatitaki oqo.\n19 Oqori, na Kalou sa tu vei Karisito me vakaveivinakatitaki koya kei vuravura. Sa sega ni wilika na nodra caka cala ka sa solia vei keda nai tukutuku ni veivinakati oqo.\n20 Oqo e da sa mata i Karisito, me vaka sa vakamamasu na Kalou ena vukuda, keitou sa vakamamasu kina ena vuku i Karisito, mo ni veivinakati kei na Kalou.\n21 Ena vukuda sa mai yaco kina me valavala ca o Koya ka e sega ni bau valavala ca, me rawa kina vei keda me da vakadonui vua na Kalou ena vukuna.\n1 Keitou sa dau cakacaka vata kei Koya, ka keitou sa kerekere sara vakabibi, mo dou kakua ni vakawaletaka na loloma ni Kalou.\n1 O koya oqo, na veiwekani, ni sa noda na vosa yalayala oqo, meda vakasavasavataki keda mai na dukadukali ni yago kei na yalo, ka meda torova na Kalou ena rere, ni da sa ka tabu.\n1 Keitou vinakata, mo dou kila na veiwekani, me baleta na loloma ni Kalou, sa vakaraitaki vei ira na veisoqosoqo lewe ni lotu mai Masitonia:\n1 Ena vuku ni nodra qaravi o ira sa lotu, e bibi vei au me'u vola vei kemudou oqo;\n1 Oi au oqo, o Paula, au sa vakamamasu vei kemudou ena yalo vaka Turaga kei na yalo e malumalumu sara i Karisito â€“ ni'u tiko kei kemudou au na veidokai ka vakamalumalumutaki au, ia ni'u sa tiko tani au sa doudou ni vosa vei kemudou.\n1 Isa, au kerea mo dou vosoti au mada ga vakalailai â€“ au kerea mo dou vosoti au.\n1 Sa dina sara, sa sega ni yaga vei au me'u dokadoka taka e dua na ka. Au na kauta mai vei kemudou na raivotu kei nai vakatakila mai vua na Turaga:\n1 Oqo e sa na kena i katolu ni noqu na lako yani vei kemudou. "Mai na gusu ni lewe rua se lewe tolu, me ratou vakadinadinataka e dua na ka e ratou raica ni cala ni se bera ni vakatulewataki."


Na noqu inaki ena bogi nikua meu na vukei kemuni mo ni vakila na veivakacaucautaki kei na vakavinavinaka ni Kalou ena vuku ni veika ko ni sa cakava tiko mai ena nomuni veivukevukei tiko vakai kemuni mo ni yacova rawa na inaki cecere o ya. Kei na kena ikarua, o ya na kena vakamacalataki ni na yaco tiko na veika eso ena nomuni veiqaravi lomavata.\nMe vakataki ira ga na marama ena gauna e liu, ko ni sa mai vakaio ki na veikacivi ni Turaga mo ni laki vukei ira na tamata. Ena 1856 a kerei ira na Yalododonu o parofita Brigham Young me ra laki vueti ira mai na painia ni qiqi dreti era sa laki tao tu ena veiulunivanua cevata. A kaya ena gauna ni leqa o ya vei ira na lewenilotu ena koniferedi raraba: “Na nomu vakabauta, nomu lotu, kei na lotu o kacivaka tiko, ena sega ni vakabula e dua na yalo vei kemuni ena matanitu silesitieli ni noda Kalou, vakavo kevaka o ni cakava na ivakavuvuli au sa vakavuvulitaka yani oqo vei kemuni. Ni lako yani ka kauti ira mai na tamata era sa tu oqo ena bucabuca, ka qarava vakavinaka sara na veika eda vakatoka me ka vakayago, … de na qai tawayaga na nomu vakabauta.”2\nE drau na marama mai Utah era a vakaio mai. E dina ga ni ra dravudravua era vakatawana na nodra qiqi ena veika kece era vinakata kei na kena era vasokumuna mai vei ira eso mera vakacegui o ira era vakaleqai. A vola vakaoqo e dua vei ira na marama qaqa o ya, “Au sega vakadua ni bau kunea na vakacegu levu cake kau na, rawa ni kaya, na marau ena dua na cakacaka au cakava ena noqu bula, me basika kina na yalo au vakila tiko oqo.”3\nNi sa mai vakataucokotaki na veivueti ka waicala na uca cevata, a vola na marama vata ga o ya na ka e taroga na yalona daudina o ya: “Na cava ena tarava mai me ra cakava na liga sa vakarau tu?”4\nEna noda gauna, era sa moica na ilawalawa marama qaqa e vuravura taucoko na nodra vakabauta me sa laki matanataki ki na drau na veivanua eso. Ka ra taroga e yalodra kei na masu na taro vata ga baleta na nodra bula ni veiqaravi ena veisiga ni mataka.\nOi kemuni yadua o ni sa tiko ena dua na vanua cecere ena ilakolako ki na bula tawamudu. Eso era sa vakayabaki na nodra veiqaravi, ka so se qai tekivu vou na nodra cakacaka vakatisaipeli ena bula oqo. E cecere na nona itukutuku yadudua kei na bolebole. Ia ko ni sa marama ka luvena yalewa taucoko na Tamada Vakalomalagi, ni sa kila ka wanonovi kemuni vakayadudua tiko.\nNa veika o ni sa mai cakava vata vakavinaka sara o ya na nomuni veivakamareqeti, veivakatawai, ka veivakacegui vakai kemuni. Au a vakadinadinataka na cakamana tikitolu ena dua na vula sa oti ena nomuni laki qarava e dua na marama. Niu tamana, au vakavinavinakataki kemuni kau gadreva meu vakavinavinakataka na Kalou, ni a tubera e dua na dauveisiko.\nNa luvei keirau o Elizabeth, e vakaitikotiko tani ena dua tale na yasana kei na kena gauna, a tiko e nodratou vale vata kei luvena yalewa yabaki tolu. E dua tale na luvena se qai imatai tiko ni macawa ena murivuli. Sa bukete vula ono tiko o Elizabeth ka sa nanamaki tiko ki na nona sucu mai na ikatolu ni luvena, ka ra tukuna na vuniwai ni na baci yalewa tale. A gole tu ki cakacaka, na watina o Joshua.\nNa gauna sa raica kina o koya ni sa lako mai vua na dra ka sa dave sara tiko, a qiriti watina sara ena talevoni. A kaya mai o Joshua vua me kaciva mai e dua na lori ni valenibula me rau qai laki sota ga e valenibula, ka dau taura e 20 na miniti mai nodratou. Ni qai vakarau me qiri, sa rogoca e dua sa tukituki e katuba e liu.\nE kurabui ni tu e katuba o nona itokani ni veisiko ni iSoqosoqo ni Veivukei. Rau a sega ni lokuca me rau sota ena mataka o ya. E vakila o nona itokani me mai raici Elizabeth mada ga.\nA vukei koya sara ki na motoka. Rau yaco yani i valenibula ni vo toka e vica na miniti me yaco mai o Joshua mai na cakacaka. Era sa lewa na vuniwai ena loma ni 20 ga na miniti me sele laivi mai na gone me na bula o Elizabeth kei na luvena. Sa tadu mai ki vuravura e dua na goneyalewa lailai, ka tagi vakaukauwa sara, ka sucu koso ena 15 na macawa. Na kena bibi e dua na paudi, tinikadua na onisi, (765 na karamu). E a bula o koya, ka vakakina o Elizabeth.\nSa mai yaco vakatikina na ka a tukuna o Lucy Mack Smith ena siga o ya. A vakauqeti ena Yalo Tabu, e dua na lewe yalodina ni iSoqosoqo ni Veivukei, me veivakatawani, veivakamareqeti, ka veivakacegui vua e dua na tacina ena matanitu ni Kalou. O koya kei na tini vakaudolu era veiqaravi veivakauqeti vakaoqo ki na veiitabatamata e sega walega ni vakavinavinakataki mai vei ira era a veivuke kina kei ira na nodra daulomani ia mai vua talega na Turaga.\nKo ni nanuma tiko na Nona vosa ni vakavinavinaka vei ira e vakalailai ga na nodra kilai me baleta na nodra caka vinaka: “Ena qai vosa na Tui ka kaya vei ira, Au sa kaya vakaidina vei kemuni, Ni kemuni a cakava e dua sa lailai vei ira na wekaqu oqo, ni a cakava vei au.”5\nIa na cakamana ni dua na marama ni iSoqosoqo ni Veivukei ka a yaco yani me veivuke ena gauna donu sa vakalevutaki ena kaukauwa ni nodra isoqosoqo lomavata na marama. Oqo e dua na tiki ni itukutuku a vakauta o bisopi nei Elizabeth vei koya kei Joshua ena gauna ni veisiko ni sucu oti na gone: “Sa vakarau tu o peresitedi ni iSoqosoqo ni Veivukei ena ka kece. Keimami sa tuvanaka oti me rua na laki vukei rau na nomu goneyalewa e vale me rawa ni gole tiko o Elizabeth ki valenibula ni se tiko mada kina o gonelailai vakasakiti se bera ni vakayacani. Keimami sa cakava oti oqo, vakabalavu sara, ka ra maqusataka oqo o ira na [neimami].”\nA tomana tale o bisopi, ka vosa tiko ena vukuna kei na tabanalevu: “Keimami dau gole sara talega ki valenibula ka meimei vei ira na gone ena rumu ni qito ena gauna era sega ni vinakata kina na tinadra mera biuti ira ena dua tale na vanua.”\nNi oti: “Keimami na sega ni vakayacora na ituvatuva oqo ke o drau sega ni tokona se lomavata kina. Keimami gadrev


Vesu o Jisu e Kecisemani | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nE taubale o Jisu kei ratou na yapositolo ena Buca o Kitironi me ratou lako ina Ulunivanua ni Veiolive. Sa bogilevu na vanua qai cila vinaka tu na vula. Ni ratou yaco ena were o Kecisemani, e kaya vei ratou o Jisu: “Dou tiko eke, dou yadra tiko.” Sa qai toso vakalailai i liu, e tekiduru me masu. Dua na ka nona rarawa, e masuti Jiova: “Me yaco ga na lomamuni.” E qai tala o Jiova nona agilosi me vakayaloqaqataki koya. Ni lesu o Jisu vei ratou na yapositolo, e raica ni ratou moce tu e tolu. E kaya: ‘Dou yadra! Qo e sega ni gauna ni moce! Sa voleka na aua meu soli kina vei ira na meca.’\nNi se vosa tiko ga, sa basika mai o Jutasa kei na dua na ilala levu era tauri iseleiwau kei na kau. E kila vinaka o Jutasa na vanua ena tiko kina o Jisu ni ratou dau lako vakalevu ena were qo. Sa tukuna oti vei ira na sotia ni na vakaraitaki koya. E lako vakadodonu vua qai kaya: ‘Bula vinaka Qasenivuli,’ e reguci koya sara. E kaya o Jisu: ‘Jutasa, o soli au yani ena dua na iregu?’\nE torovi ira na ilala levu o Jisu qai taroga: “Oni vaqarai cei?” Era kaya: “O Jisu na kai Nasareci.” E qai tukuna vei ira: “O yau qo,” era suka i muri ra qai bale ina qele. E tarogi ira tale o Jisu: “Oni vaqarai cei?” Era kaya: “O Jisu na kai Nasareci.” E sauma: ‘Au sa tukuna oti vei kemuni ni o yau ga qo. Biuti ratou qo me ratou lako.’\nE raica o Pita na ka e yaco tiko mani taura na iseleiwau qai taya laivi na daliga i Maliko, na dauveiqaravi ni bete levu. Ia e tara na daligana o Jisu mani vinaka tale. E tukuna sara vei Pita: ‘Biuta tani nomu iseleiwau. Ke o vala ena iseleiwau, o na mate ena iseleiwau.’ Era vesuki Jisu na sotia ratou qai dro na yapositolo. Era kauti koya sara vei Anasa na iliuliu ni bete. Ni vakatarogi Jisu oti, e vakatalai koya vei Kaiafa na Bete Levu. Na cava e qai yacovi ratou na tisaipeli?\n“Dou na vakararawataki e vuravura, ia dou yaloqaqa! Au sa vakamalumalumutaki vuravura.”—Joni 16:33\nTaro: Na cava e yaco ena were o Kecisemani? Cava o vulica ena ka e cakava o Jisu ena bogi qori?\nMaciu 26:36-57; Marika 14:32-50; Luke 22:39-54; Joni 18:1-14, 19-24


The Fiji Times » Ciqomi na macala\nCiqomi na macala\nE vakavinavinakataka na i To ni Veisaqa ni sa vakaraitaka tiko na mataivalu ni noda vanua ni ratou na ciqoma na macala ni veidigidigi ni 2018.\nOqo ni oti na nona vakaraitaka ena tabana ni tukutuku o Kanala Jone Kalouniwai ni sa vulica na mataivalu na cala e vakayacora voli mai, me vaka na vuaviri, ka ratou vakadeitaka ni sega ni ratou tiko me veivakarerei ena noda vanua.\nE kuria o Kalouniwai, ni lakolako vou e gadreva tiko na i liuliu ni matanitu, oya me na vakamuri vinaka na i tuvatuva ni demorakasi ka sa virikotori tu ka ratou na tutaka talega na Yavu ni Vakavulewa ni 2013.\nKaya o Kalouniwai ni sa lako sivita mai o Viti e dua na gauna ka basika mai kina na vuaviri. Ia e sa segata tikoga na mataivalu na gauna oqo me na toso ki liu ka kerea ki na i To ni Veisaqa me kakua soti ni veitalanoataka eso na i tukutuku e sega ni kauta mai na bula ni toso ki liu.\nEna dua na i tukutuku tabaki enanoa, tukuna o Mosese Bulitavu na lewe ni Palimedi mai na Social Democratic Liberal Party ni sega ni dua na ka eratou saqata tiko kina na mataivalu.\nTukuna talega o Bulitavu ni vaka ga eso na veisoqosoqo vakapolitiki ena noda vanua, e tu kina eso na kena duru kei na lewe ni komiti veiliutaki era sa lewena oti na mataivalu me vaka ga na SODELPA ka sa veiliutaki tiko kina ena gauna oqo o Sitiveni Rabuka.\nVakadeitaka talega o Bulitavu ni vakavinavinakataka na mataivalu ena veiqaravi levu e sa qarava tu ena noda vanua kei na veivanua tani\n.E kuria o Bulitavu ni sa dua na i tukutuku rogorogo vinaka ni sa dei ena nodratou i vakarau ni vakasama na mataivalu ena vuku ni veidigidigi kei na kena dau ciqomi na macala ni veidigidigi era sa veidigitaki kina na lewenivanua.


Nuitaki Jiova Meda Bula! | Vulici\n“Mo nuitaki Jiova ena lomamu taucoko, mo kua ni vakararavi ena nomu yalomatua.”—VKAI. 3:5.\nSERE: 3, 8\nNa cava meda talaucaka kina vei Jiova na noda nuiqawaqawa?\nNa cava meda dau masulaka?\nNa cava e bibi kina meda waraki Jiova?\n1. Na cava eda vinakata kina meda vakacegui?\nNA CAVA eda vinakata kina meda vakacegui? De dua eda dau lomaleqa, rarawa, se nuiqawaqawa ena veisiga. Se da rarawataka tiko na bula vaqase, na tauvimate, se takali e dua na wekada voleka. Eso vei keda eda vakalolomataki. Sa qai levu tiko ga na itovo voravora. Eda vakadinata nida sa bula tu ena “iotioti ni veisiga” e ‘levu kina na ka dredre,’ sa voleka tale ga na vuravura vou. (2 Tim. 3:1) De dua sa dede noda waraka voli na vosa ni yalayala i Jiova, sa qai levu tiko ga na veika dredre. Eda na vakacegui gona vakacava?\n2, 3. (a) Na cava eda kila me baleti Apakuki? (b) Cava eda dikeva kina na nona ivola?\n2 Meda vakacegui, meda dikeva mada na ivola i Apakuki. E sega ni tukuni vakamatailalai ena iVolatabu na nona bula o Apakuki kei na ka e cakava, ia e vakayaloqaqataki keda na nona ivola. De dua na ibalebale ni yacana na “Veimoko Vakaukaua.” Qo e rawa ni vakaibalebaletaka na nona dau veivakacegui o Jiova, se na nodra dau nuitaki koya na nona tamata. E vosa vei Jiova o Apakuki, e taroga e levu na taro me kila na kena isau. E taroga sara ga o Apakuki na ka eda dau lomatarotarotaka. Sa rauta me uqeti koya o Jiova me vola na taro qori ena nona ivola.—Apak. 2:2.\n3 Sega tale ni dua na ka e tukuna na iVolatabu me baleti Apakuki, na nodrau veitalanoataka ga kei Jiova na ka e rarawataka. E okati na nona ivola ena “ka kece e volai e liu” qai maroroi ena Vosa ni Kalou “me noda na inuinui e rawati mai na noda vosota kei na noda vakacegui mai na veika e volai ena iVolatabu.” (Roma 15:4) Ena yaga vakacava vei keda na ivola i Apakuki? Eda na kila kina na ibalebale ni noda nuitaki Jiova. E vakadeitaka tale ga ni rawa nida vakacegui se mani vakacava na levu ni veika dredre kei na rarawa. Meda dikeva mada na ivola i Apakuki.\n4. Na cava e vakararawataki Apakuki?\n4 Wilika Apakuki 1:2, 3. E bula o Apakuki ena gauna dredre duadua. E vakararawataki koya na nodra itovo ca na tamata, ra qai voravora. De dua ena veinanuyaka: Ena oti ena gauna cava na ivakarau ca? Cava sa rui berabera kina o Jiova me yavala? E raica tu ga e veisiga o Apakuki na veika tawadodonu kei na nodra dau veivakasaurarataki na kainona. E yalolailai sara ga. Cava e qai cakava? E masuti Jiova me cakava kina e dua na ka. De dua ena veinanuyaka o Apakuki ni sa sega ni kauaitaki ira nona tamata o Jiova, e berabera tale ga ni yavala ena vukudra. Vakacava, o dau vakila tale ga qori?\n5. Na cava eda vulica ena ivola i Apakuki? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n5 Vakacava e nuitaki Jiova tiko ga o Apakuki qai vakabauta na nona vosa ni yalayala? Io! E sega vakadua ni soro, e tukuna kece vei Jiova na nona leqa kei na nona nuiqawaqawa, e sega ni nuitaki ira na tamata. Ia e lomaleqa ga ni sega ni matata vua na vuna e sa rui berabera kina o Jiova me vakaotia na nona rarawa. Na cava e via vakavulica vei keda o Jiova ni uqeti Apakuki me vola na ka e nuiqawaqawataka? Meda kua vakadua ni rere ni tukuna vua na noda leqa kei na noda nuiqawaqawa. E uqeti keda meda sova yani vua na lomada ena masu. (Same 50:15; 62:8) E kaya tale ga na Vosa Vakaibalebale 3:5 meda “nuitaki Jiova ena [lomada] taucoko” meda kua ni “vakararavi ena [noda] yalomatua.” Qori sara ga na ka e cakava o Apakuki.\n6. Na cava e bibi kina na masu?\n6 E vakaliuliu o Apakuki me toro volekati Jiova na nona iTokani nuitaki, e Tamana tale ga. E sega ni lomaleqataka tiko ga o Apakuki na kena ituvaki, se me walia ga vakataki koya. E masulaka vei Jiova na ka kece e leqataka. Eda vuli dina ena nona ivakaraitaki. E uqeti keda na Daurogo masu o Jiova meda nuitaki koya nida tukuna kece vua na noda lomaleqa. (Same 65:2) Nida cakava qori, ena sauma o Jiova na noda masu. Ena vakacegui keda na nona veidusimaki kei na nona veitokoni. (Same 73:23, 24) Se mani ituvaki cava e vakararawataki keda, ena vukei keda o Jiova meda kila na nona rai. Nida masu mai vu ni lomada, eda vakaraitaka vei Jiova noda nuitaki koya.\nVAKAROROGO VEI JIOVA\n7. Na cava e cakava o Jiova ni tukuna vua o Apakuki na nona lomaleqa?\n7 Wilika Apakuki 1:5-7. E tukuna kece vei Jiova o Apakuki na nona lomaleqa kei na nuiqawaqawa, ia de dua ena veinanuyaka se cava ena cakava kina o Jiova. Ni Tama dauveikauaitaki, e dauveinanumi tale ga o Jiova, e sega ni cudruvi Apakuki ni kila vinaka tu na nona ivakarau ni rai. E kila ni vinakata sara ga o Apakuki me vakacegui ena nona rarawa. Sa qai tukuna vua na ka ena vakarau cakava vei ira na Jiu tawayalodina. De dua e tukuna sara ga e liu o Jiova vei Apakuki ni sa vakarau vakaotia na ivakarau ca.\n8. Na cava e sega ni namaka kina o Apakuki na isau ni nona masu?\n8 E vakaraitaka o Jiova vei Apakuki ni sa vakarau totogitaki ira na tamata ca, era voravora. Ni tukuna o Jiova ni na vakayacora ena “nomuni gauna,” e vakadeitaka ni na tauca nona lewa ena gauna i Apakuki se o ira na Isireli ena gauna ya. E sega ni namaka o Apakuki na isau ni nona masu, ni vakadomobula na nodra itovo na kai Papiloni, era voravora ra qai veivakalolomataki. E ca sara nodra itovo vei ira na Isireli era kila na ivakatagedegede i Jiova. Na cava e vakayagataka kina o Jiova na matanitu lotu butobuto qo me totogitaki ira nona tamata? Ena levu ga kina na rarawa e Juta. * Ke o biuti iko ena ituvaki kei Apakuki, cava o na cakava?\n9. Na cava e rairai lomatarotarotaka o Apakuki?\n9 Wilika Apakuki 1:12-14, 17. Sa kila o Apakuki ni na vakayagataka o Jiova na matanitu o Papiloni me totogitaki ira na daucaka ca, ia se veilecayaki tiko ga. E yalomalumalumu qai vakadeitaka me nuitaki Jiova. E kaya vua ni nona “Uluvatu.” (Vkru. 32:4; Aisea 26:4) E nuidei o Apakuki ni o Jiova e Kalou dauloloma, e yalovinaka. E doudou kina me taroga tale: Na cava e vakatara kina na Kalou me torosobu tiko ga na ituvaki e Juta? Na cava e sega ni yavala totolo kina? E Kalou Kaukaua Duadua, ia na cava e vakatara kina na veika rarawa? Ena “galu” tiko ga ni yaco tiko na veika ca? O Jiova e Kalou “Yalosavasava,” sa rui ‘savasava na matana me raica na ka ca.’\n10. E rawa vakacava ni tautauvata noda rai kei Apakuki?\n10 Eso na gauna, ena rawa ni tautauvata noda rai kei Apakuki. Eda rogoca na ka e tukuna o Jiova. Eda nuitaki koya vakatabakidua nida wilika qai vulica na nona Vosa, e dei kina na noda inuinui. Eda kila tale ga na nona vosa ni yalayala nida rogoca na veidusimaki ni nona isoqosoqo. Ia de dua eda se vaqaqa tiko ga, ‘Ena oti ninaica na noda rarawa?’ Meda raica mada na ka e qai cakava o Apakuki.\n11. Na cava e vakadeitaka o Apakuki?\n11 Wilika Apakuki 2:1. E vakacegui Apakuki sara ga nodrau veitalanoa kei Jiova. E vakadeitaka me waraki koya tiko ga. Vakavica nona kaya ena nuidei me “waraka ena vakanomodi na siga ni rarawa.” (Apak. 3:16) Era waraki Jiova tale ga nikua o ira na qaravi koya ena yalodina. Qori ena uqeti keda meda kua vakadua ni soro ni waraki Jiova.—Maika 7:7; Jeme. 5:7, 8.\n12. Na cava eda vulica vei Apakuki?\n12 Na cava eda vulica ena nona nuidei o Apakuki? Kena imatai, meda kua vakadua ni cegu ni masuti Jiova nida vakatovolei. Kena ikarua, meda rogoca na ka e tukuna o Jiova ena nona Vosa kei na nona isoqosoqo. Kena ikatolu, meda vosovoso ni waraki Jiova, nuitaka vakatabakidua ni na vakacegui keda ena gauna veiganiti. Me vakataki Apakuki, eda na lomavakacegu nida talaucaka na lomada vei Jiova ena masu, vakarorogo vua qai waraki koya. Qori ena vukei keda meda vosota. Se vakacava na levu ni noda rarawa, na noda inuinui ena uqeti keda meda vosota qai marau tiko ga. Ena vakanuideitaki keda na noda inuinui ni na yavala na Tamada vakalomalagi o Jiova.—Roma 12:12.\n13. E veivakacegui vakacava na Apakuki 2:3?\n13 Wilika Apakuki 2:3. E vakamarautaki Jiova dina ni waraki koya o Apakuki. E kila vinaka tu na Kalou Kaukaua Duadua na nona rarawa. E vakacegui koya o Jiova qai vakadeitaka vua ni na sauma na nona taro. Sa voleka ni oti na nona nuiqawaqawa. Vaka ga me tukuna tiko vua o Jiova: “Mo vosota, nuitaki au. Keu berabera mada ga, au na sauma nomu masu!” E tukuna o Jiova vei Apakuki ni sa lokuca tu na gauna me vakayacora kina nona vosa ni yalayala. E uqeti koya gona me wawa tiko ga, me kua tale ga ni yalolailai.\nNa cava meda nuidei kina ni qaravi Jiova ena noda vinaka taucoko? (Raica na parakaravu 14)\n14. Na cava meda cakava nida rarawa?\n14 Se vakacava na levu ni veika dredre kei na rarawa, eda na nuidei, da vakacegui tale ga nida waraki Jiova qai vakarorogo vua. E uqeti keda o Jisu meda nuitaki Jiova na Kalou ni Gauna, meda kua ga ni kauai ena “gauna kei na siga” sa lokuca tu. (Caka. 1:7) Meda kua gona ni soro, ia meda waraki Jiova tiko ga ena yalomalumalumu, vakabauta, kei na vosovoso. Meda vakayagataka vinaka na gauna sa vo meda qaravi Jiova kina ena noda vinaka taucoko.—Mari. 13:35-37; Kala. 6:9.\nEDA NA BULA KE DA NUITAKI JIOVA\n15, 16. (a) Na cava e yalataki ena ivola i Apakuki? (b) Cava eda vulica kina?\n15 Na cava e yalataka o Jiova vei ira na yalododonu era nuitaki koya? “Na yalododonu ena bula ena nona yalodina,” ena ‘roboti vuravura tale ga na kena kilai na lagilagi i Jiova.’ (Apak. 2:4, 14) E yalataka o Jiova nira na vakabulai o ira na vosota kei ira na nuitaki koya.\n16 Nida wilika na veika e yalataki ena Apakuki 2:4, eda na rairai nanuma ni sega soti ni bibi. Ia e vola vakatolu na yapositolo o Paula ena nona ivola ni vakadinata na bibi ni ka e yalataka o Jiova! (Roma 1:17; Kala. 3:11; Iper. 10:38) Ke dredre vakacava na ituvaki, eda nuidei nida na raica na vosa ni yalayala i Jiova ke da yalodina tiko ga, qai vakabauti koya. E vinakata o Jiova meda raica dei na noda inuinui se bera mai.\n17. Na cava e vakadeitaka vei keda na ivola i Apakuki?\n17 E yaga vei keda kece na bula ena iotioti ni veisiga qo na ivola i Apakuki. E yalataka o Jiova ni na bula tawamudu na yalododonu ena nona vakabauta kei na nona nuitaki koya. Se mani dredre vakacava na ituvaki, meda vaqaqacotaka tiko ga noda vakabauta kei na noda nuitaki koya. E vakadeitaka o Jiova ena gusu i Apakuki ni na tokoni keda, ena vakabulai keda tale ga. E vakamasuti keda meda nuitaki koya, meda waraka tale ga na gauna sa lokuca tu me liutaki vuravura kina na nona Matanitu. Qori na gauna era na tawana kina na vuravura na tamata mamarau kei ira na yalomalua.—Maciu 5:5; Iper. 10:36-39.\nNUITAKI JIOVA ENA MARAU\n18. E uqeti Apakuki vakacava na vosa i Jiova?\n18 Wilika Apakuki 3:16-19. E uqeti Apakuki sara ga na ka e tukuna vua o Jiova. Ni dau vakananuma o Apakuki na veika vakatubuqoroqoro e cakava vei ira nona tamata ena gauna sa oti, sa qai dei ga nona vakabauta. E vakadeitaka ni sa voleka ni yavala o Jiova! E kila ni na rarawa tiko, ia e vakacegui koya na nona vosa. Sa oti na nona vakatitiqa, e marau ni nuitaki Jiova vakatabakidua me vakabulai koya. Na ka e cavuta o Apakuki ena tikina e 18, e rairai dua vei ira na ivakaraitaki vinaka duadua ni nona nuitaki Jiova e dua. Qo na ka era kaya eso na dauvakadidike me ibalebale ni tikinivolatabu qori: “Au na ladelade ena marau vua noqu Turaga; au cocowiriwiri niu marautaka na Kalou.” E veivakadeitaki dina! E tukuna vei keda o Jiova na ka e yalataka, e vakadeitaka tale ga ni ogaoga tiko ena gauna qo me vakayacora na nona yalayala.\n19. Eda na vakacegui vakacava me vakataki Apakuki?\n19 Na cava eda vulica ena ivola i Apakuki? Meda nuitaki Jiova. (Apak. 2:4) Eda na nuitaki Jiova tiko ga ke da vaqaqacotaka noda veiwekani kei koya. Qori ena noda (1) sega ni cegu ena masu nida tukuna vei Jiova na noda leqa kei na nuiqawaqawa; (2) meda muria na ka e tukuna o Jiova ena nona Vosa kei na veidusimaki ni nona isoqosoqo; (3) meda yalodina qai waraki Jiova tiko ga. Qori na ka e cakava o Apakuki. E vola ena itekitekivu ni nona ivola na nona rarawa, ia ni sa lai cava, dua na ka nona marau kei na nuidei. Meda vakatotomuria mada ga nona ivakaraitaki me rawa nida vakila tale ga na yalololoma i Jiova! Qori ena vakacegui keda ena vuravura ca qo.\n^ para. 8 E volai ena Apakuki 1:5 na vosa “kemuni,” e dusia ni na vakarusai o Juta taucoko.\niMeli iMeli Nuitaki Jiova Meda Bula!


iTuvaki Dredre me Baleta na Vuvale e Vuravura Raraba\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bulgarian Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lingala Lithuanian Luvale Macedonian Malagasy Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Samoan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tsonga Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nDikevi na Vuvale\nE levu na veika dredre era sotava na vuvale, ia na ivakasala vuku vakaivolatabu e rawa ni vukei ira mera mamarau nira vosota tiko na ituvaki va qori.\nE tukuni ena tabana ni bula na World Health Organization, mera vakasucumi ira na gone na tinadra ena loma ni dua ga na aua nodra se qai vakasucu. Mera cakava tiko ga qori yacova ni vula ono. Ia e vakamacalataka na isoqosoqo e matataka na veivuke raraba na UNICEF, ena tabana e qarava na Regional Nutrition Adviser for Eastern and Southern Africa, ni lasutaki na kena dau kaburaki ena tabana ni itukutuku ni “vinaka tale ga na sucu tawa itini na formula, me vaka na wainisucu ni tinanigone.”\nKA E KAYA NA IVOLATABU: “Na tamata yalowai e vakabauta na vosa kece, ia o koya e yalomatua e vakasamataka na nona ilakolako kece.”—Vosa Vakaibalebale 14:15.\nEra kaya na dauvakadidike mai Montreal, ke dau kaukaua nodra lewa na itubutubu ra qai sega ni dauloloma, era na rawa ni levulevu sivia na luvedra. E rawa ni sivia na iwiliwili qori ena 30 na pasede ni vakatauvatani kei ira na gone e veiraurau vinaka na nodra loloma, ra veivakavulici tale ga vakayalololoma na itubutubu.\nO BAU KILA? E tukuni tu ena iVolatabu ena dua na gauna makawa sara na veisusu e yaga duadua vei ira na gone.—Kolosa 3:21.\nA vakayacori e dua na vakadidike me baleti ira na vuvale mai Necaladi era cakacaka ruarua na itubutubu. E laurai nira veimaliwai vinaka kei ira na luvedra o ira na itubutubu era dau wasea na gauna ni nodra cakacaka kei na gauna era vakayagataka e vale, ni vakatauvatani kei ira na itubutubu era vakalaiva na nodra cakacaka me vakaleqa na nodra itavi ena vuvale. Kena ivakaraitaki, nira sega ni wasea na gauna ni cakacaka kei nodra gauna e vale na itubutubu era rawa ni vakawaleni kina na gone, nira dau cakacaka tale tiko mai vale ena talevoni ni sa oti na gauna ni cakacaka.\nME VAKASAMATAKI: “E vagauna na ka kece ga.”—Dauvunau 3:1.\niMeli iMeli Dikevi na Vuvale\nVeiyasa i vuravura—Dikevi na Vuvale


Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu VILIAME RAVAI | Tuesday, April 18, 2017\nESA koto oqo era nai kuri ni i tukutuku ni Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu ni Lesu Vakarua Mai, ni wiliwili sara yani.\nEra vuqa tu na vei paisoni e na tavako. Era lewe vuqa era vakayagataka na sikareti, sika kei na paipo. Ia, eso tale era dau mama na veitavako eso, ka ra kania vata kei na dua na paisoni e vakatokai me nikotini. Na paisoni oqo e vakacacana na noda mona vata kei na yagoda. E dua na mate e vakatokai me mate ni yatevuso (Lung cancer) koya e vu mai ena kena vakayagataki na tavako, na mate oqo e vakamatea tiko e lewe vuqa sara e daidai. Na mate oqo e sega so ni dau kune vei ira era sega ni vakayagataka na tavako. Era sivia e 50,000 mai Amerika e mate tiko ena mate oqo ena veiyabaki. Na vakatavako e vakacacana na noda gacagaca. Mai Igiladi kei na vuqa tale na veimatanitu era sa vakatabuya na nodra matanitu na kena vakayagataki na tavako, de ra qai yaco vei ira na lung cancer. Na tavako talega e vakacacana na noda uto. Na yagomu e vale tabu ni Kalou. Kakua ni vakacacana e na nomu vakayagataka na tavako.\nNa vakatavako e rui ka ca vei keda kece na tamata. Cauravou, goneyalewa era dau vakatavako era na sega ni tubu vinaka. Era na sega ni kaukauwa. Na tavako e vakatubura na veimate eso me ra tauvi ira ka ra vakayagataka. Na paisoni e tu kina e vakabuwawataka na vakasama. E vakacacana na noda i cegu. Ko ira kece era via cakacaka kaukauwa, cici, se dau qalo, me ra kakua ni tara na tavako. Kevaka ko sega ni dau vakatavako, digtaka mo kakua ni tekivu. Kevaka ko sa vakatavako tiko kerei Koya na Kalou me solia vei iko mo kakua tale ni vakatavako. E na sega beka ni rawarawa. Ia, na Kalou e na vukei iko mo kakua ni tara se vakayagataka ena veigauna kece ko temaki kina.\nNa Kalou e vinakata me da bulabula vinaka\n"Kemuni na lomani sa dua bauga na ka kau sa gadreva vakalevu mo kalougata ka bula vinaka, me vaka sa bula vinaka sara na yalomu." 3 Joni 2.\nE vuqa tu na veika e dodonu meda vakayacora ena veisiga kevaka eda gadreva meda bula vinaka.\nMe veirauti vinaka na gauna ni noda moce. Na dau yadra sivia e vakacacana na noda bula.\nMeda dau vakadreyago, m evaka na taubale, sisili ka veiqaloyaki vakalevu, ka dau caka were, oqo e na vukei iko.\nDau ceguva na cagi bulabula. Na noda veivale me levu tu na kena vei katuba.\nMe levu na vei kakana vinaka meda vakayagataka.\nMe da nanuma ni Kalou e vinakati keda meda dau nanuma ni vale tabu na yagoda ka Nona na Kalou. Na Kalou me bula e lomada. Me da dau qarauna ka taqomaka na yagoda ni sa Nona.\n"O koya ga se dou kana, se dou gunu, se cava na ka dou sa kitaka, mo dou kitaka kecega me vakarokorokotaki kina na Kalou." 1Koronica 10:31.


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Matamata koula e Isireli\nMatamata koula e Isireli Vola o LEKIMA LAWENITOAKULA | Tuesday, April 18, 2017\nAisea 2: 3 Ni na lako yani mai Saioni na vunau kei na Vosa i Jiova mai Jerusalemi.\nJoni 13: 35- Sa kalougata ko koya sa lako mai ena yaca ni Turaga.\nBlessed are those who come in the name of the Lord. Ba'rvoch Aba- bishem adonai\nNi sa bula vinaka tale mai na wekaqu lomani mai na yasana vakaturaga e 14 ni noda vanua.\nAu sa veikidavaki tale tiko yani oqo ena yaca talei ni gone turaga ko Jisu Karisito.\nNi sa bula vinaka mai. E dua saraga na macawa bibi eda sa lako curuma oti tikoga oqo- sai koya na macawa ni curu vaka- Tui. Sa curu tu na Tui vakaiukuuku kei vuravura kecega.\nAu vakabauta ni matata vakavinaka tiko vei keda na i lakolako ni curu vaka- Tui e mai caka oqo. Na kena i matai o koya esa mai cakava oti. Taumada na gone turaga ko Jisu Karisito. Oqo saraga na nona gauinisala se na route ni nona i matai ni curu vaka- Tui, vodoka na asa mai na ulunivanua ni veiolive, siro sobu yani ki na were ko Kecisemani.\nQai cabe cake yani ki na matamata rogolevu koya na "Golden Gate."\nNa nona curuma na matamata rogo oqo na Golden Fate, era kaila sara na luvei Isireli, ' Osana! Osana! Osana ki cake sara.\nOsana ki vua na luvei Tevita.\nNI ra kaila oti ga na luvei Isireli, e toso ga vakasauri sara na matamata ni "Golden Gate". E se tasogo tikoga me yacova mai na gauna oqo, era sa dau tukuna tikoga na Jiu- ni nona na lesu tale mai na gone turaga ko Jisu Karisito- o koya ga ena qai mai dolava talega na Golden Gate- sai koya na matamata rogo levu oqo e Jerusalemi. Oqo saraga na i karua ni nona curu vaka- Tui o koya e waraka tiko oqo ko vuravura.\nE 12 taucoko na matamata kei Jerusalemi na koro makawa se na old city.\nNa i matai- Jaffa Gate, Na i karua- Single Gate, Na i katolu- Double gate, Na i ka va- Triple Gate, Na i ka lima- New Gate, Na i ka ono- Damascus Gate, Na ka vitu- Erod's Gate\nNa i ka walu- Steven's Gate, Na i ka ciwa- Dung Gate, Na i ka tini- Moor's Gate, Na i ka tinikadua- Lion's Gate.\nNa kena i ka 12 ni matamata kei Jerusalemi, na koro tabu sai koya na Golden Gate o koya e se tasogo tikoga oqo- mai na gauna sara koya e na i matai ni nona curu vaka-Tui.n\nNa nona ikarua ni lesu mai na noda i Vakabula, e nanamaki tiko kina oqo ko vuravura. Era sa tukuna tikoga na Jiu- ni ko Jisu ga ena qai mai dolava tale na matamata rogolevu oqo na Golden Gate.\nSa curu tu na Tui vakaiukuuku kei vuravura kecega.\nOqo na i tukutuku eda sa dau rogoca ena veiyabaki me baleta na curu vaka- Tui.\nEra lewe vuqa talega era vakadewataka cala na nona i tutu vakatui.\nEna nona veilewai sa vakadinadinataka na nona i tutu vakatui.\nIa, na nona i tutu vakatui sa duidui sara mai na i tutu vakatui kei vuravura.\nE vica na ka eda vulica raw ena curu vakatui oqo.\nNa i matai na ka kecega eda sa taukena tu, sa nona na Tui oqo.\nNa nona Vosa me baleta na kena laki kau mai na asa, sa i vakaro ni dua na Tui.\nEda sega ni kila se sa cakava oti tu ko koya na veivosaki kei na i taukei ni asa se sega, ia, eda kila ga ena nona i vakaro, ni sa taukena na asa me kau mai me mai vakayagataka na kena i taukei dina ka tui ni veika bula kecega.\nE vakaevei ko bau okata tu li ni ka kece ko taukena e nona na Tui oqo'\nOqori dina na i balebale ni curu vaka- Tui oqo.\nNa nona i tutu vakatui na goneturaga ko Jisu Karisito e sa veibasai kei na tui kei vuravura.\nO ira na tui kei vuravura era sa dau vakacolasau vei ira na lewenivanua ena lewa kaukauwa.\nIa, e sa tui yalodina, ka sa vakatakilakilataki ena nona vodo ena asa.\nSa sega ni tui ni veisaqasaqa, me vaka e ra nanuma, ia, sa tui ni lomada.\nKo ira era okati koya me nodra tui- se dau sucu voli e lomadra na yalomalua, kei na yalomalumalumu. E kaya na nona vosa, "Dou vuli vei au, ni'u sa yalomalua ka yalomalumalumu- dou na qai kunea kina na vakacegu ni yalomudou. Emeni.\nEna qai kuri tale yani ena macawa ka tu mai. Nanuma tikoga na Mobile Healing ena kena naba ni talevoni na 9204915/9590439.\nEso na vosa vaka- Iperiu meda na vulica:\ni) closed- sagur\nii) cute- khamud\niii) attractive- moshekh\niv) scary- mafkhid


E Dodonu Meda Sokaloutaka na Matakau? | Taro Vakaivolatabu\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Armenian Assamese Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chinese (Shanghainese) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Croatian Czech Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Irish Sign Language Italian Japanese Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Korean Kyangonde Lingala Lithuanian Luganda Malagasy Malay Malayalam Maltese Mapudungun Moore Myanmar Norwegian Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quichua (Chimborazo) Romanian Russian Réunion Creole Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tsonga Turkish Turkmen Ukrainian Valencian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE sega ni dodonu meda cakava qori. Qo na ivakamacala ni New Catholic Encyclopedia ena lawa e solia na Kalou vei ira na Isireli, e kaya: “E vakamatatataka na iVolatabu ni sega dau caka na qaravi matakau ena sokalou dina.” Dikeva mada e vica na tikinivolatabu qo:\n“Mo kua ni cakava e dua na nomu ivakatakarakara ceuti se na ivakatakarakara ni dua na ka e tu ena lomalagi e cake se na vuravura e ra, se na wai e ruku i vuravura. Mo kua ni cuva vei ira se bacani mo qaravi ira, ni o yau o Jiova na nomu Kalou, na Kalou e vinakata me qaravi duadua ga.” (Lako Yani 20:4, 5) E sega ni marautaka na Kalou meda sokalou ina matakau, ivakatakarakara, tamata se so tale na ka, e vinakata ga meda ‘qaravi koya duadua ga.’\n“Au sega ni vakadonuya me caka ina matakau na sokalou e dodonu me caka vei au.” (Aisea 42:8, Easy-to-Read Version) E cata na Kalou me sokaloutaki ni vakayagataki na matakau. Nira bulia na Isireli na ivakatakarakara ni luvenibulumakau mera sokaloutaki koya kina, e kaya na Kalou nira “sa cakava e dua na ivalavala ca bibi.”—Lako Yani 32:7-9, Easy-to-Read Version.\n“Meda kua ni nanuma ni Kalou e vaka na koula se siliva se vatu, se ka e bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.” (Cakacaka 17:29) E vakayagataki vakalevu ena lotu butobuto na matakau e “bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.” Ia o ira na Lotu vaKarisito e dodonu mera ‘lako ena vakabauta, sega ni ka e raici ena mata.’—2 Korinica 5:7.\n“Ni qarauna na qaravi matakau.” (1 Joni 5:21) E matata mai na ivakaro e soli vei ira na Isireli kei ira na lotu vaKarisito ni sega ni vakadonuya na Kalou me sokaloutaki na ivakatakarakara se tamata.\niMeli iMeli E Dodonu Meda Sokaloutaka na Matakau?


Vakaicovitaki Rau na iTubutubu iVakadinadina i Jiova o Peresitedi Putin\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Estonian Finnish French Georgian German Greek Hausa Hebrew Hungarian Indonesian Italian Japanese Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Korean Lithuanian Mongolian Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Setswana Sinhala Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Twi Ukrainian Vietnamese Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nNIU YOKA—Ena dua na soqo e vakayacori e Moscow, e Kremlin ena ika31 ni Me, 2017, e solia na Peresitedi kei Rusia o Vladimir Putin na “iCovi ni iTavi Vakaitubutubu” vei Valeriy kei Tatiana Novik, erau iVakadinadina i Jiova ena yasayasa o Karelia, e walu na luvedrau.\nA tauyavutaka na peresitedi na icocovi qo ena vula o Me 2008. Era dau vakaicovitaki na itubutubu e vitu se sivia na luvedra, nira gumatua ni qarava nodra vuli, bula, ivakarau ni vakasama kei na nodra itovo vinaka. Era raici na vakaicovitaki mera ivakaraitaki vinaka, era uqeta tale ga na duavata ena vuvale.\nE kaya o David A. Semonian, na mata ni iVakadinadina i Jiova ena nodra itikotiko liu: “Keimami raica ni icocovi qo e vakadeitaka na yaga ni vuli iVolatabu sega ni saumi era vakarautaka na iVakadinadina i Jiova, ni vukei ira na itubutubu kei na gone mera lewenivanua vinaka e Rusia, vaka kina e veiyasa i vuravura. Sa tu na vakanuinui ni na kauaitaka na Mataveilewai Cecere e Rusia ena ika17 ni Julai, 2017, na icocovi e solia o Peresitedi Putin ni dikeva tale na kisi ni kena vakatabui na iSoqosoqo ni iVakadinadina i Jiova e Rusia.”\nVakaicovitaki Rau na iTubutubu ni iVakadinadina i Jiova o Peresitedi Putin\nEra Dau Vakaleqa na Vuvale na iVakadinadina i Jiova se ra Vaqaqacotaka?


Na Vale ni Vakatawa | Nb. 3 2017\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Bengali Biak Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kamba Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Marshallese Mauritian Creole Maya Mbunda Mexican Sign Language Mizo Mongolian Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\nULUTAGA LEVU | VA NA DAUVODO OSE—VUNA MO KAUAI KINA\nE sega ni dodonu me vakavu veilecayaki se rere na ivakamacala me baleti ratou na dauvodo ose. Na vuna? E vakamatatataka na iVolatabu kei na veika e yaco tu ena noda itabagauna qo na ka eratou vakaibalebaletaka na dauvodo ose. Eso na ka e tukuni me baleti ratou na dauvodo ose e ivakatakarakara ni veika ca ena yaco e vuravura, ia eda na sotava tale ga kina vakavuvale eso na ka vinaka. Ni bera nida raica na veika vinaka qori, meda dikevi ratou yadudua mada e liu na dauvodo ose.\nKOYA E VODO ENA OSE VULA\nE vakamacalataki va qo na itekitekivu ni raivotu: “Niu rai yani, au qai raica e dua na ose vula, o koya e vodo tiko kina e taura tu e dua na dakaititi, e soli vua na isala vakatui, qai lako yani me ravuravu, me vakaotia sara nona ravuravu.”—Vakatakila 6:2.\nO cei e vodo tiko ena ose vula? E tiko mai lomalagi na dauvodo ose qori, qai vakamacalataki koya e dua tale na wase ni Vakatakila me “Na Vosa ni Kalou.” (Vakatakila 19:11-13) E dau vakatokai o Jisu Karisito me Vosa, ni dau vosa ena vuku ni Kalou. (Joni 1:1, 14) E vakatokai me “nodra Tui na tui, nodra Turaga na turaga,” e kilai tale ga ena “Yalodina kei na Daudina.” (Vakatakila 19:11, 16) E tui qaqa qai tu vua na lewa, e dau veiliutaki vakadodonu, vakayalololoma tale ga. Ia qo eso na taro eda na via kila na kena isau.\nO cei e solia vei Jisu na lewa me ravuravu? (Vakatakila 6:2) E kilai tale ga na Mesaia me “luve ni tamata” qai raivotutaka na parofita o Taniela ni soli vua na “lewa, na lagilagi, kei na matanitu.” E solia sara ga vua qori o “Koya e Dede sara na nona bula,” na Kalou o Jiova. * (Taniela 7:13, 14) Kena ibalebale na Kalou Kaukaua Duadua e lesi Jisu, e solia vua na lewa me veiliutaki qai vakataulewa. E dau vakayagataka vakalevu na iVolatabu na roka vulavula me ivakatakarakara ni yalododonu. E veiganiti kina me vakayagataki na ose vula me ivakatakarakara ni ivalu ni yalododonu ena vakaitavi kina na Luve ni Kalou.—Vakatakila 3:4; 7:9, 13, 14.\nEratou tekivu ravuravu ena gauna cava na dauvodo ose? Na imatai ni dauvodo ose, o Jisu, e tekivu ravuravu ena gauna e soli kina vua na isala vakatui. (Vakatakila 6:2) Gauna cava a soli kina vei Jisu na isala vakatui mai lomalagi? A sega ni soli vua ni lesu i lomalagi ni oti nona vakaturi. E kaya na iVolatabu ni a wawa toka ena loma ni dua na gauna e lomalagi. (Iperiu 10:12, 13) A vakaraitaka o Jisu vei ratou na nona imuri na ivakatakilakila me ratou kila kina ni sa tekivu veiliutaki mai lomalagi. E kaya ni na torosobu na ituvaki e vuravura ni sa tekivu veiliutaki. Ena yaco na veivaluvaluti, leqa ni kakana, kei na matedewa. (Maciu 24:3, 7; Luke 21:10, 11) Na iMatai ni iValu Levu ena 1914 e itekitekivu ni itabagauna e vakatoka na iVolatabu me “iotioti ni veisiga,” ena vakilai kina e vuravura e levu na leqa.—2 Timoci 3:1-5.\nNa cava sa qai torosobu ga kina na ituvaki me tekivu mai na gauna a soli kina vei Jisu na isala vakatui ena 1914? A tekivu veiliutaki mai lomalagi o Jisu ena yabaki qori, sega ni vuravura. A tubu mai lomalagi e dua na ivalu ni tekivu veiliutaki ga vakatui o Maikeli, na yaca e kilai tale ga kina o Jisu, qai kolotaki Setani mai vuravura kei ira na nona timoni. (Vakatakila 12:7-9, 12) Me tekivu mai na gauna qori, e cudru vakalevu o Setani ni kila sa lekaleka nona gauna. Io, sa voleka sara ni vakayacora na Kalou e vuravura na nona inaki me baleti Setani. (Maciu 6:10) Meda raica mada se ratou vakadeitaka vakacava na tolu tale na dauvodo ose nida donuya tu qo na “iotioti ni veisiga.” Na imatai ni dauvodo ose e vakatayaloyalotaka e dua e bula dina. Ia o ratou na vo ni dauvodo ose eratou vakatayaloyalotaka na ituvaki e tara tu na bula ni kawatamata e veiyasa i vuravura.\nKOYA E VODO ENA OSE DAMU\n“E tarava mai e dua tale na ose, e ose damu, o koya e vodo tiko kina e soli vua na lewa me kauta tani na sautu e vuravura mera veivakamatei kina, e qai soli vua e dua na iseleiwau levu.”—Vakatakila 6:4.\nNa dauvodo ose qo e vakatakarakarataka na ivalu. E tukuni ni kauta tani mai vuravura taucoko na sautu, sega ni so ga na vanua. Na imatai ni ivalu me bau tara na vuravura taucoko a yaco ena 1914. Ia e levu cake na vakacaca ena ikarua ni ivalu levu. Era kaya eso ni sivia na 100 na milioni era mate ena ivalu kei na veiraravui me tekivu mai na 1914! Qori e sega ni okati kina na iwiliwili levu era mavoa se vakila ena so tale na sala na revurevu ni ivalu.\nCava e rawa ni tukuni me baleta na ivalu ena gauna qo? E se qai vakadua ena itukutuku ni veigauna me vakaraitaka na tamata ena ka e bulia ni rawa ni vakawabokotaka na kawatamata kece. Era tu na isoqosoqo era dau valataka na veisaututaki me vaka na Matabose kei Vuravura, ia era sega ni tarova rawa na ose damu.\nKOYA E VODO ENA OSE LOA\n“Niu rai yani, au raica sara e dua na ose loa, o koya e vodo tiko kina e taura tu e ligana e dua na ivakarau. Au rogoca e dua na ka e vaka na domo e rogo mai na kedratou maliwa na va na kabula, e kaya: ‘E dua na kilo witi me dua na dinari, e tolu na kilo varile me dua na dinari, me kua ni vakacacani na waiwai olive kei na waini.’”—Vakatakila 6:5, 6.\nNa dauvodo ose qo e vakatakarakarataka na dausiga. E tukuni ni dua na kilo witi e kena isau e dua na dinari, qori na isau ni tamata cakacaka ena dua na siga ena imatai ni senitiuri. Kena ibalebale sa leqa dina sara ga na kakana! (Maciu 20:2) E rawa ni voli tale ga ena dua na dinari e tolu na kilo varile, dua na mataqali covuata e sega ni totoka sara me vaka na witi. Sega ni macala ena vakacava na dede ni nodratou bula toka e dua na vuvale levu ena varile qori. A sega ni vakasabusabutaki ena gauna vakaivolatabu na veika e dau vakayagataki vakalevu me vaka na waiwai olive kei na waini. Era sa vakasalataki tale ga na lewenivanua nikua mera kua ni vakasabusabutaka na kakana mera bula kina e veisiga.\nE tekivu vakadinadinataki mai na 1914 na nona ravuravu na ose loa! Era mate e rauta ni le 70 na milioni ena dausiga ena ika20 ni senitiuri. E tukuni ena dua na ripote “ni le 805 na milioni, dua mai na veiya ciwa na lewenivanua e vuravura, era kana vakaca mai na yabaki 2012 ina 2014.” E kaya e dua tale na ripote: “Ni cokoti vata na kedra iwiliwili era mate ena AIDS, malaria, kei na matenigacagaca, e sega ni yacova na kedra iwiliwili era mate ena viakana e veiyabaki.” Dua na ka nodra sasaga e levu mera vakani ira na viakana tu, ia sa sega ni tarovi rawa na ose loa.\nKOYA E VODO ENA OSE VULACI\n“Niu rai yani, au raica sara e dua na ose vulaci, o koya e vodo tiko kina e yacana o Mate. E muri koya voleka tiko o Bulubulu. E soli vei rau me rau lewa na ikava ni iwase kei vuravura, me rau veivakamatei ena iseleiwau balavu, ena leqa ni kakana, ena mate rerevaki, kei na manumanu kila kei vuravura.”—Vakatakila 6:8.\nNa ikava ni dauvodo ose e vakatakarakarataka na mate. Levu na ka e dau veivakamatei wili kina na mate veitauvi. Oti ga vakalailai na 1914, era mate e tini vakacaca na milioni ena Spanish flu. A rairai tauvi ira e rauta na le 500 na milioni, 1 mai na veiya3 na lewenivanua era bula ena gauna ya!\nIa na Spanish flu e itekitekivu ga ni nona ravuravu na ose vulaci. Era kaya na kenadau ni vica vata na drau na milioni era mate ena matenikuli na smallpox ena ika20 ni senitiuri. Sa totoka sara na vakadidike vakavuniwai e caka tu nikua, ia e se muduki dole tiko ga na bula ni tamata ena AIDS, matenigacagaca, kei na malaria.\nNa mate e kedra itinitini kece ga na ivalu, dausiga, se mate veitauvi. Sa sega ni caka rawa na levu ni tamata e kumuna tiko o Bulubulu, e sega ni dua na inuinui e solia.\nGAUNA TOTOKA SE BERA MAI!\nSa voleka sara ni muduki na ituvaki ca qo. Dua na ka meda nanuma tiko: A “lako yani me ravuravu” o Jisu ena 1914, qai kolotaki Setani mai vuravura. Ia e se bera ni oti na nona ravuravu. (Vakatakila 6:2; 12:9, 12) Sa vakarau vakarusai Setani kei ira na nona ito o Jisu ena Amaketoni. (Vakatakila 20:1-3) Ena tagutuva o Jisu na nodratou ravuravu na tolu tale na dauvodo ose, qai vakaotia na veika ca eratou vakavuna. Ena cakava vakacava qori? Raica mada na veika e yalataki tu ena iVolatabu.\nSa na sega na ivalu, ena vakilai ga na sautu. O Jiova ena “vakaotia . . . na ivalu e vuravura taucoko. E musuka o koya na dakaititi qai vorolaka na moto.” (Same 46:9) O ira na guta na veisaututaki “era na kunea na marau vakasakiti ena levu ni vakacegu.”—Same 37:11.\nSa na oti na dausiga, ena levu na kakana. “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.”—Same 72:16.\nSa vakarau vakaotia o Jisu na leqa eratou vakavuna na tolu na dauvodo ose\nSa na sega na tauvimate kei na mate, eda na marautaka ga me tawamudu na bula uasivi. Na Kalou “ena qusia tani . . . na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.”—Vakatakila 21:4.\nA vakaraitaka vakalailai o Jisu ena nona bula e vuravura na sabolo ni veika totoka ena marautaki ena nona veiliutaki. A uqeta na veiyaloni, vakani ira vakacakamana e vica na udolu, vakabulai ira na tauvimate, vakaturi ira tale ga na mate.—Maciu 12:15; 14:19-21; 26:52; Joni 11:43, 44.\nEra na marau na iVakadinadina i Jiova mera vakaraitaka vakaivolatabu vei iko na ka mo cakava mo raica kina na kena tagutuvi nodratou ravuravu na tolu na dauvodo ose. Vakacava o na via kila eso tale na ka?\n^ para. 7 O Jiova na yaca ni Kalou e tukuni ena iVolatabu.\nVakatakilai na Dauvodo Ose\nVakatakila 6:1, 2\nO koya e vodo tiko ena ose vula e vakatayaloyalotaki Jisu Karisito. A tekivu veiliutaki ena 1914, sa vakarau vakacavara nona ravuravu me vakaoti kina na rarawa kece.\nVakatakila 6:3, 4\nO koya e vodo tiko ena ose damu e vakatakarakarataka na veivaluvaluti. Me tekivu mai na 1914, dua na iwiliwili levu era mate ena ivalu kei na veileti.\nVakatakila 6:5, 6\nO koya e vodo tiko ena ose loa e vakatakarakarataka na dausiga. E tini vakacaca na milioni era vakaleqai ena dausiga, e levu era mate kina.\nVakatakila 6:7, 8\nO koya e vodo tiko ena ose qo e vakavuna na muduki dole ni bula ena vuku ni tauvimate kei na so tale na ka. Sa qai kumuni ira o Bulubulu.\nKa e Kaya na iVolatabu me Baleta na iCavacava kei Vuravura\nNa “vuravura” cava ena yaco na kena icavacava? Ena yaco vakacava, ninaica tale ga?\nCava na iVakatakilakila ni “iOtioti ni Veisiga” se “Gauna ni iCavacava”?\nE parofisaitaka na iVolatabu ni levu na ka ena yaco vata ga ena dua na gauna.\nE tukuni ena ivola qo nira na marau o ira na wilika, era kila na kena ibalebale, ra qai muria.\niMeli iMeli Cava e Kilai me Baleti Ratou na Dauvodo Ose?\nULUTAGA LEVU Ena Yaga Vakacava Vei Iko na Raivotu?\nULUTAGA LEVU Cava e Kilai me Baleti Ratou na Dauvodo Ose?\nDua Tale na iVakadinadina\nE VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU E ca na Uluqu ena Qito!\nVAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA “O sa Rui Marama Totoka”\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA Va na Dauvodo Ose—Vuna Mo Kauai Kina\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA Va na Dauvodo Ose—Vuna Mo Kauai Kina\nVa na Dauvodo Ose—Vuna Mo Kauai Kina\nNA VALE NI VAKATAWA Va na Dauvodo Ose—Vuna Mo Kauai Kina


Jeremaia 37 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nRa biubiu vakalekaleka na kai Kalitia (1-10)\nVesu o Jeremaia (11-16)\nSota o Setekaia kei Jeremaia (17-21)\nSoli vei Jeremaia na madrai (21)\n37 E tekivu veiliutaki sara o Tui Setekaia+ na luvei Josaia me sosomitaki Konaia*+ na luvei Jioiakimi ni lesi koya o Tui Nepukanesa* e Papiloni me tui ena vanua o Juta.+ 2 Ia e sega ni rogoca o koya kei ira na nona dauveiqaravi kei ira na lewenivanua na vosa i Jiova e cavuta o Jeremaia na parofita. 3 E mani talatala o Tui Setekaia ni talai Jiukali+ na luvei Selemaia kei Sefanaia+ na luvei Mesea na bete vei Jeremaia na parofita, e kaya: “Yalovinaka, mo masulaki keda mada vei Jiova na noda Kalou.” 4 E veilakoyaki voli ga o Jeremaia vei ira na tamata, nira se sega ni biuti koya e valeniveivesu.+ 5 Ia e biuti Ijipita mai na mataivalu nei Fero,+ era rogoca na itukutuku qo na Kalitia era viribaiti Jerusalemi tiko. Era mani biubiu mai Jerusalemi.+ 6 E qai vosa o Jiova vei Jeremaia na parofita: 7 “Qo na ka e tukuna o Jiova na Kalou ni Isireli, ‘Qo na ka moni tukuna vei tui Juta, e talai kemuni mai moni tarogi au: “Raica! Na mataivalu i Fero e lako tiko yani me vukei kemuni ena suka tale ina nodra vanua e Ijipita.+ 8 Era na lesu yani na Kalitia mera valuta na koro qo mera vakadruka ra qai vakama ena bukawaqa.”+ 9 Qo na ka e tukuna o Jiova, “Moni kua ni vakacalai kemuni, moni kaya, ‘Era na lako tani sara ga vei keda na Kalitia,’ nira na sega ni lako tani. 10 Ke oni vakadruka mada ga na mataivalu taucoko ni Kalitia era valuti kemuni tiko me vo ga na nodra tamata era mavoa vakaca, era na duri ga mai na nodra valelaca mera vakama na koro qo ena bukawaqa.”’”+ 11 Ni biubiu na mataivalu ni Kalitia mai Jerusalemi ena vukudra na mataivalu i Fero,+ 12 e biubiu sara mai Jerusalemi o Jeremaia me lako ina vanua o Penijamini+ me lai taura na nona ivotavota vei ira na kainona. 13 Ia ni yaco yani o koya ena Matamata i Penijamini, e vesuki Jeremaia na parofita na iliuliu ni yadra, na yacana o Irija na luvei Selemaia na luvei Enanaia, e kaya: “O sa to vei ira na Kalitia!” 14 E kaya o Jeremaia: “O lasu! Au sega ni to vei ira na Kalitia.” Ia e sega ni rogoci koya. E mani vesuki Jeremaia o Irija qai kauti koya vei ira na turaga. 15 Era cudruvi Jeremaia o ira na turaga,+ era mokuti koya, era vesuki koya*+ ena vale nei Jionacani na vunivola, e caka me valeniveivesu. 16 E biu o Jeremaia ina qara buto,* ena rumu ena lomaniqele qai tiko e kea me vica vata na siga. 17 E qai talatala o Tui Setekaia me lai kau mai, e vakatarogi koya lo na tui ena nona vale.*+ E taroga o koya, “E dua na ka e tukuna o Jiova?” E kaya o Jeremaia, “E vaka kina!” e tomana, “Oni na soli e liga i tui Papiloni!”+ 18 E kaya tale ga o Jeremaia vei Tui Setekaia: “Na cava na noqu cala vei kemuni, kei ira na nomuni dauveiqaravi kei ira na tamata qo moni biuti au kina e valeniveivesu? 19 I vei ga o ira na nomuni parofita era parofisaitaka vei kemuni, ‘Ena sega ni mai valuti kemuni kei na vanua qo o tui Papiloni’?+ 20 Ia qo moni rogoca mada noqu turaga na tui. Moni vakadonuya mada na noqu kerekere. Moni kua ni vakasukai au ina vale nei Jionacani+ na vunivola, deu na mate e kea.”+ 21 E vakarota sara o Tui Setekaia mera biuti Jeremaia ena Raranivale ni Yadra,+ e soli vua ena veisiga e dua na ibuli madrai mokimokiti mai na nodra gaunisala na dauvavavi,+ me oti mada na madrai ena koro.+ E tiko ga o Jeremaia ena Raranivale ni Yadra.\n^ Ipe., “biuti koya ena valeniveivesu.”\n^ Ipe., “na vale e tiko ena qara.”


Na Mana ni iVolanikalou - Richard G. Scott\nOkotova 2011 | Na Mana ni iVolanikalou\nNa ivolanikalou e vaka na pakete cina lalai ka dau vakararamataka na noda vakasama ka vakarautaki kina na veituberi kei na veivakauqeti mai cake.\nO ikeda eda yaco mai ki na itutu ni vunau oqo ena gauna ni koniferedi eda vakila na kaukauwa ni nomuni masu. Eda gadrevi ira, ka keimami vakavinavinakataki kemuni ena vukudra.\nSa kila tu na Tamada Vakalomalagi ni kevaka me da gadreva me da toso me vaka e vinakati ena bula oqo, ena gadrevi me da sotava na veibolebole eso. Eso na bolebole oqori ena vovoleka sara me rawai keda. Sa vakarautaka o Koya na iyaragi me vukei keda me da qaqa ena bula vakatovolei oqo. E dua na iyaragi oqori sa ikoya na ivolanikalou.\nEna loma ni veitabayabaki, sa vakauqeti ira kina na tagane kei na yalewa digitaki na Tamada mai Lomalagi me ra kunea, ena veituberi ni Yalo Tabu, na iwali ni veileqa dredre duadua ni bula. Sa vakauqeti ira kina na Nona italai vakadonui oqo me ra vola na iwali oqori me vaka e dua na ivolavakarau vei ira na Luvena era vakabauta na Nona ituvatuva ni veivakabulai ka vakakina na Luvena Daulomani, o Jisu Karisito. Sa vakarawarawataki tu vei keda na veituberi oqori mai na iyau talei eda vakatoka me ivolayavu ni cakacaka—oqori na, Veiyalayalati Makawa kei na ka Vou, na iVola i Momani, na Vunau kei na Veiyalayalati, kei na Mataniciva Talei.\nMe vaka ni ra volai na ivolanikalou mai na veitaratara veivakauqeti ni Yalo Tabu, era sa ka dina taucoko sara ga. Me da kakua ni leqataka na kedra dodonu na ivakavuvuli era tu ena ivolayavu ni cakacaka, me vaka ni ra a yavalati ka uqeti o ira era a vola na ivolanikalou mai vua na Yalo Tabu.\nNa ivolanikalou e vaka na pakete cina lalai ka dau vakararamataka na noda vakasama ka vakarautaki kina na veituberi kei na veivakauqeti mai cake. E rawa ni ra yaco me ra idola ni sala ni veitaratara kei na Tamada mai Lomalagi kei na Luvena Lomani o Jisu Karisito.\nE vakarautaka na ivolanikalou na kaukauwa ni lewa ki na noda ivunau ena gauna e vakadewataki kina vakadodonu na veika eda tukuna. E rawa ni yaco me ra itokani yalodina ka rawa ni da raica ena veivanua kecega kei na veigauna kecega. Era na tu ga ena veigauna era gadrevi kina. Na kedra vakayagataki e vakarautaka e dua na yavu ni dina ka rawa ni vakayadrata na Yalo Tabu. Na kena vulici, vakasamataki vakatitobu, vakasaqarai, ka cavuqaqataki na ivolanikalou e vaka ni da vakatawana tiko e dua na drowa ni faile vata kei ira na itokani, veika yaga, kei na veika dina ka da na rawa ni vakayagataka ena dua ga na gauna e rawa, ena dua ga na vanua e vuravura.\nE rawa ni yaco mai na kaukauwa levu ena kena cavuqaqataki na ivolanikalou. Me cavuqaqataki e dua na ivolanikalou sa ikoya me da bukia e dua na veitokani vou. E vaka na noda raica vou e dua e rawa ni veivuke ena gauna ni leqa, me dau veivakauqeti ka veivakacegui, ka me ivurevure ni veivakayaloqaqataki me baleta na veisau e gadrevi. Me vakaoqo, na noqu vulica me rawa niu cavuqaqataka na same oqo sa ivurevure ni kaukauwa kei na kila ka vei au:\n“A nei Jiova ko vuravura kei na ka kecega sa sinai kina; A veivanua kei ira era sa tiko kina.\n“Ni sa tauyavutaka ko koya ena wasa levu, Ka sa vakataudeitaka ena wai drodro.\n“Ko cei ena cabe ki na ulunivanua i Jiova? Se ko cei ena tu ena nona yasana tabu?\n“O koya sa liga savasava ka sa yalosavasava; O koya sa sega ni vagolea cake na yalona ki na ka walega; Ka sa sega ni bubului vakailasu.\n“Ena sa vakalougatataki mai vei Jiova ko koya, ka na vakadonui mai vua na Kalou na nona ivakabula” (Same 24:1–5).\nNa kena nanumi vakatitobu e dua na ivolanikalou vakaoqori ena dusimaki vinaka kina na bula. E rawa ni tauyavutaka na ivolanikalou e dua na yavu ni veitokoni. E rawa ni vakarautaki kina e dua na ivurevure levu ni itokani ka ra dau tu vakarau me ra vukei keda. Ena yaco me itokani tudei ka na sega ni vakaluluqataki ena toso ni gauna na cavuqaqataki ni ivolanikalou.\nE rawa ni yaco me idola ni ivakatakila ka dauveituberi kei na veivakauqeti ni Yalo Tabu na kena nanumi vakatitobu na ivolanikalou. Na ivolanikalou e rawa ni vakamaravutaka e dua na yalo veilecayaki, ka vakaceguya, soli inuinui, ka vakalesui mai na yalodei vua e dua ena nona dau saga me vorata na veibolebole ni bula. E tu kina na kaukauwa levu me veivakabulai ni bolei na lomada ena noda vakabauta tiko na iVakabula. E rawa ni vakatotolotaka na vakabulai ni yago.\nE rawa ni solia vei keda na ivolanikalou na veibalebale duidui eso ena gauna duidui eso ni noda bula me vakatau ena veika eda gadreva. E rawa ni duidui na ibalebale ni dua na ivolanikalou eda dau wilika wasoma ena veigauna eda sotava kina e dua na bolebole vou ka na veivakabulabulataki ka vakavure vakasama ena noda bula.\nO dau vakayagataka vakacava na ivolanikalou? O dau vakatakilakilataka beka na nomu ilavelave? O dau volavola beka e tutuna me rawa ni o nanuma tiko kina na veituberi vakayalo se dua na ka a vakatavulica vei iko e dua na lesoni bibi? O dau vakayagataka beka na ivolayavu kece ni cakacaka, oka kina na Veiyalayalati Makawa? Au sa dau kunea na veidina vakamareqeti ena veidraunipepa ni Veiyalayalati Makawa ka ra idola yaga ni yavu ni dina ka dau dusimaka na noqu bula kei na ivalavala me ivurevure ena gauna au via wasea kina e dua na itukutuku ni kosipeli vei ira eso. Oqori na vuna au taleitaka kina na Veiyalayalati Makawa. Au raica na veivatu talei vakamareqeti ni dina ni ra robota tu na kena veidraunipepa. Me vakaoqo:\n“A sa kaya ko Samuela, sa vinakata li ko Jiova na isoro kama kei na imadrali, me vaka sa vinakata ko koya sa talairawarawa ki na vosa i Jiova? Raica, sa vinaka na talairawarawa ka ca na isoro; sa vinaka na vakarorogo ka ca na uro ni sipi tagane” (1 Samuela 15:22).\n“Mo vakararavi vei Jiova ena vu ni yalomu; Ka mo kakua ni vakararavi ki na nomu yalomatua.\n“Mo vakarorogotaka vua na nomu sala kecega, Ia ena vakadodonutaka na nomu ilakolako ko koya.\n“Mo kakua ni nanuma ni ko sa vuku: mo rerevaki Jiova ka lako tani mai na ca. …\n“Na luvequ mo kakua ni beca ni sa vakavulici iko ko Jiova; se yalowai ni sa vunauci iko ko koya:\n“Ni sa ikoya sa lomana ko Jiova sa vunauca ko koya; me vaka sa ia na tamata vua na luvena sa vinakata ko koya.\n“Sa kalougata na tamata sa kunea na vuku, kei na tamata sa rawata na yalomatua” (Na Vosa Vakaibalebale 3:5–7, 11–13).\nNa veiyalayalati Vou talega na ivurevure ni dina vakadaimani:\n“Sa kaya vua ko Jisu, Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, kei na yalomu taucoko, kei na nomu nanuma kecega.\n“A imatai ni vunau oqo, ka levu.\n“A sa tautauvata na kena ikarua, Mo lomana na kai nomu me vaka ko lomani iko.\n“Sa vu ni vunau taucoko kei ira na parofita na vunau e rua oqo” (Maciu 22:37–40).\n“I Saimoni, I Saimoni, raica sa kerei kemudou ko Setani, me tauvuloni kemudou me vaka na witi:\n“Ia kau sa masulaki iko me kakua ni malumalumu na nomu vakabauta: ia ni ko sa saumaki tale mo vakataudeitaki ira na wekamu.\n“A sa kaya vua ko koya, Au sa vakarau meu lako vata kei kemuni ki na vale ni veivesu, ki na mate talega.\n“A sa kaya ko koya, Au sa kaya vei iko Pita, ni se bera mada ni tagi edaidai na toa, ko na cakitaka mada vakatolu na nomu kilai au. …\n“Ia sa dua na vada sa raici koya ni sa tiko voleka i na buka, ka vakaraici koya matua, ka kaya, Ko koya talega oqo ka tiko kaya.\n“A sa cakitaki koya ko koya, ka kaya, Yalewa, au sa sega ni kilai koya.\n“A sa dede vakalailai ga a sa duatani tale sa raica, ka kaya, Ko iko talega e dua vei ira. A sa kaya ko Pita, Ko iko, e segai koi au.\n“Sa oti tale e dua na auwa sa mai vakadinadina matua sara e dua, ka kaya, Sa dina ga sa tiko kaya ko koya oqo, ni sa kai Kaleli.\n“A sa kaya ko Pita, Ko iko, au sa sega ni kila na ka ko sa kaya. Ia ni sa vosa tiko ko koya sa tagi sara na toa.\n“A sa vuki na Turaga ka vakaraici Pita. A sa nanuma ko Pita na vosa ni Turaga ni sa kaya, ni sa bera ni tagi na toa ko na cakitaki au mada vakatolu.\n“A sa lako ki tautuba ko Pita, ka tagi vakalevu sara” (Luke 22:31–34, 56–62).\nSa mosi dina na yaloqu ena vuku ni ka a yaco kivei Pita ena gauna o ya.\nSa vakalougatataka vakalevu sara na noqu bula na ivolanikalou oqo mai na Vunau kei na Veiyalayalati: “Mo kakua mada ni vunautaka na noqu vosa, ia mo vulica taumada mo kila ena qai sereki na wa ni yamemu; ia, kevaka ko sa qai via vunau, sa na soli vei iko na noqu Yalo Tabu mo vunautaka kina na noqu vosa, ia era na qai vakabauta na tamata ena kaukauwa ni Kalou” (V&V 11:21).\nEna noqu vakatulewa, na iVola i Momani e vakatavuvulitaka sara vakamatata ka vakaukauwa na dina. Me vakaoqo:\n“Ia mo dou vakamalumalumutaki kemudou, dou talairawarawa ka yalomalua, mo dou vakamasuti rawarawa ka sinai ena loloma kei na vosota vakadede, ka yalomalua ena ka kecega; ia mo dou gugumatua ka muria tikoga na ivunau ni Kalou; ia mo dou kerea vua na veika kecega dou sa vinakata, vakayago se vakayalo; dou vakavinavinakataka vua na Kalou na veika kecega sa solia vei kemudou.\n“Ia me tu vei kemudou na vakabauta, na i nuinui kei na loloma, dou na qai uasivi sara ena cakacaka vinaka” (“Alama 7:23–24).\nKei na dua tale:\n“Sa dau vosota vakadede na loloma, sa yalovinaka, sa sega ni vuvu, sa sega ni viavialevu, sa sega ni qara na ka me nona ga, sa sega ni cudrucudru, sa sega ni dauloma ca, sa sega ni rekitaka na ca, ia sa rekitaka ga na dina, sa ubia na ka kecega, sa vakabauta na ka kecega, sa vakanuinuitaka na ka kecega, sa vosota na ka kecega.\n“Ia oi kemudou na wekaqu lomani, kevaka sa sega vei kemudou na loloma, dou sa ka walega, raica sa sega ni mudu na loloma. Ia, mo dou kabita na loloma ni sa uasivi, baleta ni na mudu mai na ka kecega—\n“Ia sa vu mai vei Karisito na loloma sa uasivi sara, ka sa ia tikoga ka sega ni mudu, ia sa kalougata ko koya sa kunei vua na loloma oqo ena siga mai muri.\n“Oi kemudou na wekaqu lomani, mo dou masuta na Tamada ena yalomudou taucoko me vakasinaiti kemudou ena loloma oqo, io na loloma sa solia vei ira era sa muria na Luvena ko Jisu Karisito ena yalodina, mo dou yaco kina mo dou luve ni Kalou; ia ni sa rairai mai ko Koya, eda na tautauvata kaya, ni da na raica na matana dina; ia me da rawata na inuinui oqo ka vakasavasavataki me vaka sa savasava ko Koya.” (Moronai 7:45–48).\nE dau taleitaka na iVola i Momani na watiqu vakamereqeti o Jeanene. Ena nona gauna ni itabagone, ni yabaki tinivakacaca, sa yaco me yavu ni nona bula. Sa ikoya e dua na ivurevure ni ivakadinadina kei na veivakavulici ena nona gauna ni kaulotu ena vua-i-ra kei Amerika. Ni keirau veiqaravi ena buturara ni kaulotu mai Cordoba e Argentina, a dau vakauqeta vakaukauwa sara na vakayagataki ni iVola i Momani ena neirau sasaga ena cakacaka ni kaulotu. A vakadeitaka ena nona gauna taumada ni bula o Jeanene ni ra dau vakalougatataki ena dua na ikuri ni Yalo ni Turaga, ka ra na guta vakalevu cake me ra talairawarawa ki na Nona ivakaro, ka dua na nodra ivakadinadina qaqa cake ena vakalou ni Luve ni Kalou, o ira era dau wilika e veigauna na iVola i Momani.1 Au sega ni kila na levu ni yabaki, ni dau roro mai na mua ni yabaki, au na dau raici koya ni dabe malua toka, ka vakaotia tiko vakamalua na iVola i Momani ena dua tale na gauna ni se bera ni cava na yabaki.\nEna 1991 au gadreva meu solia e dua na iloloma duatani ni Siganisucu vei iratou na noqu matavuvale. Ena kena volai na vakayacori ni gagadre oqori, a volai kina vakaoqo ena noqu ivolaniveisiga yadua: “Sa 12:38 ena yakavi, Vukelulu, 18 ni Tiseba, 1991. Au se qai vakacavara sara ga e dua na katokatoni ni iyaloyalo ena i Vola i Momani me baleta na noqu matavuvale. Oqo e dua na ka ka vakalevutaka cake na noqu ivakadinadina ni cakacaka vakalou oqo ka vaqaqacotaka e lomaqu e dua na gagadre meu kila vakavinaka cake na veidraunipepa me vakaturuma mai na ivolanikalou oqo na dina me ra vakayagataki ena noqu veiqaravi vua na Turaga. Au taleitaka na ivola oqo. Au vakadinadinataka mai yaloqu ni dina, ni a vakarautaki me baleta na nodra vakalougatataki na Mataqali i Isireli, kei na veitikina sa roboti vuravura raraba tu. O ira kece era na vulica na kena itukutuku ena yalomalua, ena vakabauti Jisu Karisito, era na kila na kena dina ka ra na kunea e dua na iyautalei me na kauti ira ki na marau cecere, na vakacegu, kei na rawa ka ena bula oqo. “Au vakadinadinataka ena veika tabu kece sara, ni sa dina na ivola oqo.”\nMe da vakatara me noda na vutuniyau ni veivakalougatataki ka yaco mai ena kena vulici na ivolanikalou, sa noqu masu, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nRaica na Gordon B. Hinckley, “E Dua na iVakadinadina Kaukauwa ka Dina,” Liaona, Okosi. 2005, 6.\nTu Vata Kei Ira na iLiuliu ni Lotu\nMo Yalo Malumalumu


iVukevuke ni Noda Sega ni Taura na Dra — Watchtower LAIBRI ENA INTERNET\nkm 12/03 t. 6\niVukevuke ni Noda Sega ni Taura na Dra\nEna Soqoni ni Cakacaka ena macawa ni 29 Tiseba, me raica na vunivola me veirauti na Advance Medical Directive/Release card kei na Identity Card, vei ira na papitaiso kei ira na luvedra. Ena sega ni vakau yani ena ivavakoso na card oqori. Kevaka e sega ni veirauti, me qai taro ena ivavakoso voleka na vunivola, se kerekere ina isoqosoqo.\nMe vakaleweni sara vakavinaka mai vale, ia me KUA mada ni sainitaki. Na kena sainitaki, vakadinadinataki kei na volai ni tikinisiga me qai caka ena Vulivola ni iVavakoso e tarava, ke dua e vinakata na veivuke me qai raica na ivakatawa ni vulivola. O ira na ivakadinadina era na saini mera na raica tale ga na nona saini na itaukei ni card.\nVei ira na dautukutuku bera ni papitaiso, e rawa nira vola ga vakataki ira na nodra card, nodra tale ga na luvedra nira vakayagataka na vosa e ganiti ira ena Advance Medical Directive/Release card, kei na Identity Card.


Ni sa kidavaki ki na Koniferedi - Mai vei Peresitedi Thomas S. Monson\nOkotova 2012 | Ni sa kidavaki ki na Koniferedi\nNi sa kidavaki ki na Koniferedi\nOkotova 2012 Koniferedi Raraba\nMai vei Peresitedi Thomas S. Monson\nMeda qai vakarorogo sara vakamatua ki na veitukutuku …, me rawa ni da vakila na Yalotabu ni Turaga ka rawata na kila-ka e gadreva o Koya me baleti keda.\nAu raica ni sa tawa kece sara ga na idabedabe—vakavo ga e vica ka toka oya mai muri. Oya na vanua me na vakavinakataki. Qo ena veivuke vei ira ka ra na bera toka mai vakalailai, baleta na osooso ni gaunisala, me na tiko e dua na nodra idabedabe ni ra yaco mai.\nNikua e dua na siga talei—siga ni koniferedi. Rogo vinaka dina na nodra lagasere na matasere. Na veigauna au rogoca kina na matasere se rogoca na oqani se rogoca na piano, au dau nanumi tinaqu ni dau kaya, “au taleitaka na veika kece o sa rawata rawa, na koroi ni vuku kece o sa rawata, kei na veika o sa qarava oti mai. Na ka ga e mositi au ni o sega ni toka vata kei na piano.” Vinaka, Nau. Au gadreva sara ga meu a cakava.\nSa totoka dina, oi kemuni na taciqu kei na ganequ, meu kidavaki kemuni ki na ika 182 ni Koniferedi Raraba Vakayabaki ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai.\nMai na noda sota taumada ena ono na vula sa oti, e tolu na valetabu vou era sa mai vakatabui, ka dua na valetabu a vakatabui tale. Ena Me e a noqu madigi meu vakatabuya na Kansas City Missouri Temple totoka ka tiko talega ena veivakamarautaki vakaitaukei ka salavata kaya. Au na qai vakamacalataka vakamatata na veivakamarautaki oya ena noqu vosa ni mataka.\nEna June, a vakatabuya kina o Peresitedi Uchtdorf na valetabu e Manaus, Brazil ka a waraki tu mai vakabalavu, ka vakakina ena Sepiteba, a vakatabuya tale o Peresitedi Henry B. Eyring na valetabu ka vakavoutaki e Buenos Aires, Argentina, na valetabu kau a vakatabuya taumada ni rauta e 27 na yabaki sa oti. Ena rua ga na macawa sa oti, a vakatabuya kina o Peresitedi Boyd K. Packer na Brigham City Temple ena tauni vakaitikotiko e a sucu ka susugi kina.\nMe vaka au sa vakamacalataka eliu, e sega na iyauqaqa e ta-ra na Lotu me uasivita e dua na valetabu, ka keitou marautaka ni sa vakayagataki tiko e 139 na valetabu e vuravura raraba, ka 27 tale sa vakatakilai oti se tara tiko. Eda vakamuduo ki na veiyauqaqa tabu vakaoqo kei na veivakalougatataki era kauta mai ki na noda bula.\nAu marau meu vakaraitaka ena mataka nikua ni na tara tiko e rua tale na valetabu, ka na tara tiko ena vica na vula kei na yabaki sa roro mai ena veivanua oqo: Tucson, Arizona, kei Arequipa, mai Peru. Na matailalai ni veika me baleti rau na valetabu oqo e na qai vakaraitaki yani vakamalua ni sa tauri na kena veivakadonui me tara.\nTaciqu kei na ganequ, meu toki tale mada ki na dua na ulutaga—itavi ni kaulotu.\nEna so na gauna sa oti yani eratou a vakatara kina na Mataveiliutaki Taumada kei ira na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua mera laki kaulotu na cauravou mai na so na vanua era sa yabaki 18 ka ra sa buladodonu, rawata, sa vakacavara nodra vuli ena koronivuli torocake, ka vakaraitaka na nodra gagadre dina mera na kaulotu. Oqo esa ivakarau tudei tu mai ki na so ga na vanua vakatabakidua ka sa vakatara e udolu na cauravou mera kaulotu ka qarava talega na nodra itavi vakamataivalu kei na sasagataki ni vuli.\nSa totoka sara tu ga mai na nodra veiqaravi na yabaki 18 qoka. Era vakaraitaka mai na nodra peresitedi ni kaulotu ni ra yalodina, dau vakabauta, matua, ka dau veiqaravi ena yalodina me vakataki ira na daukaulotu qasecake ka ra veiqaravi vata voli. Na nodra yalodina, talairawarawa, kei na yalomatua sa vakavuna na neitou gadreva na ivakarau ni kaulotu vakaoya mera taurivaka taucoko na cauravou, veitalia ga se matanitu cava era cavutu mai kina.\nAu marau meu vakaraitaka ni tekivu sara ga oqo, o ira kece na cauravou e rawata ka buladodonu, sa tauri ivola oti mai na koronivuli torocake se dua na kena e tauvata kaya, se evei ga era vakaitikotiko kina, sa na nodra na lewa me ra vakadonui ki na buturara ni kaulotu vakatekivu ni ra yabaki 18 ka sega ena yabaki 19. Au sega ni vakatututaka tiko mera veiqaravi—se dodonu mera veiqaravi—taucoko na cauravou ena yabaki lailai oqo. Ia, me vakatau ga ena kedra ituvaki yadudua kei na nodra vakatulewa na iliuliu ni matabete, ka ni sa vakadonui na lewa oqo.\nEna neitou a vakasamataka vakatitobu ena masumasu se gauna cava e dodonu mera na kaulotu kina na cauravou, keitou sa vakadikeva tale tikoga na yabaki ni bula me na veiqaravi kina e dua na goneyalewa. Nikua, au marau meu vakaraitaka ni o ira kece na goneyalewa e rawata, buladodonu, ka tiko vua na gagadre me veiqaravi sa rawa ni ra vakadonui ki na buturara ni kaulotu vakatekivu ni ra yabaki 19 ka sega ena yabaki 21.\nKeitou vakadeitaka ni cakacaka ni kaulotu e itavi ni matabete—ka keitou sa vakauqeti ira kece na cauravou era sa buladodonu tu, ka bulabula vinaka, ka tuvaki vinaka tu na nodra vakasama mera sa na tu vakarau ki na kaci ni veiqaravi. Levu talega na goneyalewa era sa veiqaravi tiko, ia era sega ni vauci ena veidinadinati sa tu oqo vei ira na cauravou. Keitou vakadinati ira na goneyalewa ena Lotu, ena veivuke vakaitamera era sa vakaitavitaki ira kina va-kaulotu ka da vakavinavinakataka na nodra veiqaravi.\nKeitou tomana na gadrevi tiko ni so tale na mataveiwatini matua. Kevaka e rawa, ka sa gauna donu ni nomuni vakacegu, ka vakina ke se tudonu tu na ituvaki ni nomuni bula, au sa veivakauqeti vei kemuni mo ni soli kemuni ki na veiqaravi vakadaukaulotu tudei. Erau na rawata ruarua na veiwatini na marau levu ena nodrau qaravi ira na luvei Tamada.\nOqo kemuni na taciqu kei na ganequ, meda qai vakarorogo sara vakamatua ki na veitukutuku ka na kaburaki ena loma ni rua na siga mai oqo, me rawa ni da vakila na Yalotabu ni Turaga ka rawata na kila-ka e gadreva o Koya me baleti keda. Me yaco dina kina vei keda vakaoya, sa noqu masu, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\nA Cava Dou Sa Nanuma Ena Gauna Oqo?\nNa Veisiga Tawamudu\nKua ni Veiraiyaki, Rai Cake!\nNa Yalona na Yada\nVosa ni Yalayala e Levu Sara ka Talei\n© 2017 mai na Intellectual Reserve, Inc. Dodonu kece e taqomaki.


Luke 22 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nVola o Luke 22:1-71\nNakita lo na bete mera vakamatei Jisu (1-6)\nVakarautaki na iotioti ni Lakosivia (7-13)\nTauyavu na iVakayakavi ni Turaga (14-20)\n“Tiko qo e yasaqu o koya ena soli au yani” (21-23)\nVeibataka o cei e levu duadua (24-27)\nVeiyalayalati nei Jisu me baleta e dua na matanitu (28-30)\nTukuni ni na ba o Pita (31-34)\nVinakati na vakavakarau, rua na iseleiwau (35-38)\nMasu o Jisu ena Ulunivanua ni Veiolive (39-46)\nVesu o Jisu (47-53)\nCakitaki Jisu o Pita (54-62)\nVakalialiai o Jisu (63-65)\nLewai ena mata ni Sanadrini (66-71)\n22 Sa voleka+ na Soqo ni Madrai* Sega ni Vakaleveni, e vakatokai na Lakosivia.+ 2 Era vaqara tale ga na iliuliu ni bete kei na vunivola na sala qaseqase mera vakamatei Jisu kina+ nira rerevaki ira na lewenivanua.+ 3 Ia o Setani e uqeta na loma i Jutasa, na yacana tale ga o Isikarioti, e dua vei ratou na le Tinikarua,+ 4 me lai veivosakitaka kei ira na iliuliu ni bete kei ira na ivakatawa ni valenisoro na sala me soli Jisu kina vei ira.+ 5 Dua na ka nodra marautaka qori, ra vakadonuya sara mera solia vua na ilavo siliva.+ 6 E duavata kina o koya, e qai waraka voli e dua na gauna vinaka me soli Jisu kina vei ira, mera kua ni kila na lewenivanua. 7 Ena siga ni Soqo ni Madrai Sega ni Vakaleveni, na gauna me cabori kina na isoro ni Lakosivia,+ 8 e qai talai Pita kei Joni, e kaya: “Drau lako drau lai vakarautaka na kakana ni Lakosivia me datou kania.”+ 9 Erau kaya vua: “I vei oni vinakata me keirau lai vakarautaka kina?” 10 E tukuna vei rau: “Raica! Ni drau curu ina koro, drau na sota kei na dua na tagane e colata tiko e dua na saqa wai, drau muri koya sara ina vale e curu kina.+ 11 Mo drau tukuna vua na itaukeinivale, ‘E tukuna mai na Qasenivuli: “I vei na rumu ni vulagi meu vakayagataka kina na kakana ni Lakosivia kei ratou noqu tisaipeli?”’ 12 Ena qai vakaraitaka vei kemudrau o koya na rumu levu ena tabavale e cake e sa vakaiyaya tu. Drau lai vakarau kina.” 13 Rau mani lako, erau raica na ka kece e tukuni vei rau, rau vakarautaka sara na Lakosivia. 14 Ni sa yaco mai na kena gauna, e dabe o Jisu ena teveli, eratou dabe tale ga na yapositolo.+ 15 E qai kaya vei ratou: “Au gadreva vakalevu me datou kania vata na kakana ni Lakosivia qo ni bera niu vakararawataki, 16 niu tukuna vei kemudou, au na sega ni kania tale me yacova ni sa vakayacori qori ena Matanitu ni Kalou.” 17 Ni taura na bilo e soli vua, e vakavinavinakataka qai kaya: “Dou taura qo, dou veisoliyaka mo dou gunu kece kina. 18 Au tukuna vei kemudou, me tekivu qo au na sega tale ni gunuva na vuanivaini me yaco mada mai na Matanitu ni Kalou.” 19 E taura tale ga e dua na madrai,+ e vakavinavinakataka, tikica, e solia vei ratou qai kaya: “Qo e vakaibalebaletaka na yagoqu+ ena soli ena vukumudou.+ Dou dau cakava qo mo dou vakananumi au kina.”+ 20 E vaka tale ga kina na bilo ni ratou sa vakayagataka oti na ivakayakavi, e kaya: “Na bilo qo e vakaibalebaletaka na veiyalayalati vou+ e vakadeitaki ena noqu dra,+ ena vakadavei ena vukumudou.+ 21 “Ia raica! E tiko qo e yasaqu o koya ena soli au yani.+ 22 Ni sa lako na Luve ni tamata me vaka e nakiti me baleti koya,+ ia ena kalouca na tamata e soli koya yani!”+ 23 Eratou qai veitarogitaka se o cei vei ratou ena cakava na ka qo.+ 24 Eratou veibataka tale ga se o cei vei ratou e levu duadua.+ 25 Ia e qai tukuna vei ratou: “Era dau vakacolasau na tui ni veimatanitu, era vakatokai tale ga mera Daucakavinaka o ira na lewai ira na veimatanitu.+ 26 Mo dou kua ni va ya o kemudou.+ Ia o koya e levu vei kemudou me okati koya me gone duadua,+ o koya e liu tiko me dauveiqaravi. 27 O cei e levu cake, o koya e kana* se o koya e veiqaravi? Sega ni o koya e kana?* Ia o yau, au veiqaravi tiko qo ena kemudou maliwa.+ 28 “Ia o kemudou ga dou sa dau tiko vata kei au+ niu sotava na veika dredre,+ 29 au sa veiyalayalati tale ga kei kemudou me baleta e dua na matanitu,+ me vaka ga keirau a veiyalayalati kina kei Tamaqu, 30 mo dou kana mo dou gunu ena noqu teveli ena noqu Matanitu,+ mo dou dabe ena idabedabe vakatui+ mo dou lewa na 12 na yavusa e Isireli.+ 31 “Saimoni, Saimoni, raica! E vakaraitaka o Setani ni vinakata me tauvuloni kemudou kece me vaka na witi.+ 32 Ia au sa masulaki iko oti me kua ni malumalumu nomu vakabauta,+ o iko, ni o sa lesu ga mai, vakaukauataki ira na tacimu.”+ 33 E qai kaya vua o Pita: “Turaga, au tu vakarau meu lako vata kei kemuni i valeniveivesu meu mate tale ga.”+ 34 Ia e kaya: “Au tukuna vei iko Pita, ni bera ni tagi na toa nikua o sa na cakitaki au vakatolu.”+ 35 E kaya tale ga vei ratou: “Dou sega ni kauta na taga ni ilavo, taga ni kakana, kei na ivava+ niu talai kemudou e liu, dou sega ni leqa se vakacava?” Eratou kaya: “Sega!” 36 E qai kaya vei ratou: “Ia qo, o koya e tiko nona taga ni ilavo me kauta, o koya e tiko nona taga ni kakana me kauta, o koya e sega nona iseleiwau me volitaka nona isulu e sau me volia kina e dua. 37 Niu tukuna vei kemudou e dodonu me yaco na ka e volai me baleti au, ‘E wili vata kei ira na dau beca na lawa.’+ Sa vakayacori tiko na ka e baleti au.”+ 38 Eratou kaya vua: “Turaga, raica! Rua na iseleiwau qo.” E kaya vei ratou: “Sa rauta qori.” 39 Ni biubiu e gole sara ina Ulunivanua ni Veiolive me vaka ga e dau cakava, eratou muri koya tale ga na tisaipeli.+ 40 Ni ratou yaco yani, e kaya vei ratou: “Dou masu tiko ga mo dou kua kina ni rawai ena veitemaki.”+ 41 E biuti ratou qai toso vakalailai i liu,* e tekiduru qai masu, 42 e kaya: “Tamaqu, ke oni vinakata, ni kauta tani vei au na bilo qo. Ia me kua ni yaco na lomaqu, me yaco ga na lomamuni.”+ 43 E qai rairai mai lomalagi e dua na agilosi me vakaukauataki koya.+ 44 Ia ena levu ni nona rarawa, sa qai masu ga vagumatua,+ e titiri nona buno ina qele me vaka na dra. 45 Ni masu oti, e gole sara vei ratou na tisaipeli qai raica ni ratou moce kece tu ena levu ni nodratou lomabibi.+ 46 Mani kaya vei ratou: “Na cava dou mocera tiko? Dou duri mo dou masu, mo dou kua ni rawai ena veitemaki.”+ 47 Ni se vosa tiko ga sa basika mai e dua na ilala levu, e liutaki ira mai e dua na tagane na yacana o Jutasa, e dua vei ratou na le Tinikarua. E toro volekati Jisu sara yani me reguca.+ 48 E kaya vua o Jisu: “Jutasa, o solia na Luve ni tamata ena dua na iregu?” 49 Nira raica na volekati koya na ka e sa vakarau yaco, era qai kaya: “Turaga, me keimami vakayagataka na iseleiwau?” 50 E dua vei ira e taya sara nona dauveiqaravi na bete levu, mani cavuka na daligana imatau.+ 51 Ia e kaya o Jisu: “Sa rauta qori.” E tara na daligana mai vinaka tale yani. 52 Mani tukuna o Jisu vei ira na iliuliu ni bete kei ira na ivakatawa ni valenisoro kei ira na qase era lakovi koya yani: “Oni lakova mai e dua na daubutako ena nomuni tauri kau kei na iseleiwau?+ 53 Oni sega ni vesuki au+ niu a tiko vata kei kemuni e veisiga+ ena valenisoro. Ia qo sa nomuni gauna, me veiliutaki tale ga na butobuto.”+ 54 Era qai vesuki koya ra kauti koya yani+ ina nona vale na bete levu. Ia e muri tiko yani vakayawa o Pita.+ 55 Nira sa lai vakawaqa buka ena buturara ra qai tatalai tiko, e maliwai ira o Pita.+ 56 Ni raici koya e dua na yalewa dauveiqaravi ni dabe toka ena yasa ni buka caucaudre, e vakaraici koya vinaka qai kaya: “O koya tale ga qo a tiko vata kei koya.” 57 Ia e cakitaka ena nona kaya: “Yalewa, au sega ni kilai koya.” 58 Vakalailai ga e kaya tale e dua e raici koya mai: “O iko tale ga o dua vei ratou.” Ia e kaya o Pita: “O lasu o iko.”+ 59 Ni oti toka e dua na aua, e qai vosa mai vakaukaua e dua tale na tagane, e kaya: “Na tamata qo a tiko vata sara ga kei koya, io, e kai Kalili!” 60 E kaya o Pita: “Au sega ni kila na ka o kaya tiko.” Gauna vata ya ni se vosa tiko ga, e tagi sara na toa. 61 E vuki na Turaga qai rai yani vei Pita, mani nanuma o Pita na vosa ni Turaga ni a kaya vua: “Ni bera ni tagi na toa nikua, o sa na cakitaki au vakatolu.”+ 62 E curu i tuba qai tabalaka na tagi. 63 Era vakalialiai koya+ na tagane era yadravi koya tiko, era sabaka,+ 64 era ubia na matana ra qai vuki kaya: “Parofisai mada. O cei e sabaki iko?” 65 Era tauca vua e levu tale na vosa veibeci. 66 Ni kida na mataka, era sa qai soqoni vata na qase, qo o ira na iliuliu ni bete kei ira na vunivola.+ Era kauti koya ina valeniveilewai ni Sanadrini ra qai kaya: 67 “Ke o iko na Karisito, tukuna mai vei keimami.”+ Ia e kaya vei ira: “Keu tukuna mada ga vei kemuni, oni na sega ga ni vakabauta. 68 Keu tarogi kemuni tale ga, oni na sega ni sauma rawa. 69 Ia tekivu qo, e sa na dabe ena liga imatau kaukaua ni Kalou+ na Luve ni tamata.”+ 70 Nira rogoca ya, era kaya kece: “Kena ibalebale o iko na Luve ni Kalou?” E kaya vei ira: “Oni sa kaya tiko ga mai qori.” 71 Era kaya: “Na ivakadinadina cava tale eda vinakata? Eda sa rogoca sara ga mai gusuna.”+\n^ Se “e dabe tiko ena teveli.”\n^ Se “Me vaka na yawa ni kena viritaki na vatu.”