Cannoedd o honiadau o gamymddwyn rhywiol wedi’u gwneud yn erbyn swyddogion heddlu – Golwg360\nCannoedd o honiadau o gamymddwyn rhywiol wedi’u gwneud yn erbyn swyddogion heddlu\nYstadegau yn dangos bod o leiaf 750 o gyhuddiadau wedi'u gwneud yn erbyn swyddogion Cymru, Lloegr a'r Alban rhwng 2016 a 2020\nCafodd cannoedd o honiadau o gamymddwyn rhywiol eu gwneud yn erbyn swyddogion heddlu dros wledydd Prydain dros bum mlynedd.\nMae ystadegau o 31 llu heddlu yn dangos bod o leiaf 750 o gyhuddiadau wedi cael eu gwneud yn erbyn swyddogion rhwng 2016 a 2020 yng Nghymru, Lloger a’r Alban, yn ôl data sydd wedi’i gasglu gan RADAR ar ran gwasanaeth newyddion PA.\nGallai’r cyhuddiadau gyfeirio at honiadau hanesyddol, ac mae’r rhan fwyaf o honiadau’n rhai yn erbyn dynion, meddai’r data.\nNid oedd yr ymatebion a gafwyd dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn dangos a oedd y swyddog ar ddyletswydd pan ddigwyddodd y digwyddiadau honedig.\nArweiniodd 34 o’r cyhuddiadau at swyddog yn cael ei ddiswyddo, rhestrwyd saith fel naill ai wedi ymddeol neu gael ei diswyddo, a byddai o leiaf chwech arall wedi cael eu diswyddo pe na baen nhw wedi ymddiswyddo gyntaf.\nDangosa’r ystadegau bod dau honiad o gamymddwyn difrifol wedi’u gwneud yn erbyn swyddogion Heddlu Gwent rhwng 2016 a 2020, 13 honiad yn erbyn swyddogion Heddlu Gogledd Cymru (12 yn erbyn dynion, ac un yn erbyn menyw), a 25 honiad yn ymwneud â 26 swyddog yn Heddlu De Cymru.\nRoedd 20 o’r honiadau yn Heddlu De Cymru yn erbyn dynion, un yn erbyn menyw, a doedd dim gwybodaeth am ryw y pump arall.\nNi chafwyd ymateb gan Heddlu Dyfed-Powys.\nDaw hyn wedi i’r Ysgrifennydd Cartref, Priti Patel, gyhoeddi ymchwiliad annibynnol i edrych ar y “methiannau systemig” a wnaeth ganiatáu i Wayne Couzens, llofrudd Sarah Everard, i gael ei gyflogi fel heddwas.\nBydd ymchwiliad arall i adolygu safonau a diwylliant Heddlu’r Metropolitan.\nYn ôl Cynghrair End Violence Against Women, sy’n cynnwys grwpiau fel Rape Crisis, Refuge a Chymorth i Ferched, ychydig o swyddogion sy’n wynebu “unrhyw oblygiadau ystyrlon” am drais yn erbyn menywod neu ferched.\nDywedodd y dirprwy gyfarwyddwr, Denzi Ugur: “Rydyn ni angen gweld newid radical yn y ffordd mae heddlu’n ymateb i drais yn erbyn merched – yn enwedig o fewn eu lluoedd eu hunain.\n“Mae hyn yn golygu mwy o atebolrwydd a gweithredu strategol, brys ar y cyd er mwyn mynd i’r afael â thrais yn erbyn menywod.\n“Yn y pen draw, rydyn ni angen mynd i’r afael â’r methiannau sefydliadol eang hyn cyn ein bod ni’n gallu dechrau mynd i’r afael â hyder menywod yn yr heddlu.”\nDangosa’r data bod 530 o honiadau am gamymddwyn rhywiol wedi’i wneud yn erbyn swyddogion Heddlu’r Metropolitan, gan gynnwys honiadau gan y cyhoedd neu rhai mewnol.\nRoedden nhw’n ymwneud â 713 o heddweision a staff, gyda 577 ohonyn nhw yn erbyn dynion.\nDywedodd y Swyddog Annibynnol ar gyfer Ymddygiad yr Heddlu, sy’n goruchwylio system gwynion yr heddlu, eu bod hi i fyny i luoedd “gael gwared” ar achosion o heddlu yn camddefnyddio eu pwerau.\n“Mae camddefnyddio pwerau’r heddlu ar gyfer ecsbloetio rhywiol, neu drais, yn cael effaith ddinistriol ar ddioddefwyr, ac effaith ddifrifol ar hyder y cyhoedd mewn swyddogion unigol a’r gwasanaeth ar y cyfan,” meddai llefarydd ar ran y Swyddfa Annibynnol ar gyfer Ymddygiad yr Heddlu.\n“Mae’n hanfodol bod systemau effeithiol mewn grym i atal, monitro a mynd i’r afael ag unrhyw unigolyn sy’n ecsbloetio’r ymddiriedaeth yna ar frys.\n“Yng nghyd-destun gwasanaeth yr heddlu, mae’r ymddygiad hwn yn fath o lygredd a dylid ei drin yn y ffordd hynny.”\nGyrrwr beic modur wedi marw yng Nghorris\nHeddlu eisiau unrhyw un a welodd y gwrthdrawiad i gysylltu â nhw naill ai ar-lein neu drwy ffonio 101\nDisgwyl i ddynes fynd gerbron llys yn Llanelli yn dilyn gwrthdrawiad car lle bu farw plentyn\nLucy Dyer, 23 oed, wedi'i chyhuddo o achosi marwolaeth trwy yrru'n beryglus a gyrru dan ddylanwad alcohol


Esgusodwch fi tra dw i'n newid i mewn i fy nghostiwm spandex ' Mr Pedant'.\nPrynnias i gopi o Golwg yr wythnos diwethaf (Hydref 15). Rhaid i mi ddeud mae yna ambell i beth reit diddordol ynddo. Mae colofn Mike Parker yn werth ei ddarllen pob tro, er alla i ddim dweud yr un peth am rai o'r colofnwyr eraill. Dau golofn a dynnodd fy sylw i yn y rhifyn yma oedd un Angharad Mair a oedd yn reit feirniadol o ddefnyddiwyr maes-e ac un gan Hywel Gwynfryn yn trafod 'hanes' blogio.\nMae ansawdd y gwahanol flogiau yn amrywio hefyd. Er mai pêl-droed yw fy nileit mwyaf i, credaf mai blog Ar y Marc yw'r salaf, mae'n cael ei ddiweddaru'n anghyson, ar cynnwys yn reit arwynebol. Mae blog C2 yn reit bywiog ac mae sawl cyfranwr iddo, ac mae ganddo botensial gwych i allu rhestru playslists a rhoi rhaglfas o raglenni'r dyfodol, ond am ryw reswm dw i braidd byth yn yn ei ddarllen. Mae Blog y Cylchgrawn yn cael ei ddiweddaru'n gyson , mae'r cofnodion yn amrywiol ac yn gynhwysfawr, ac eto tydy o ddim cweit at fy nant i. Un peth sy'n gyffredin am y tri yma yw does neb yn gadael sylwadau, tra ar y llaw arall blog Vaughan Roderick yn ddi-os yw y blog Cymraeg mwyaf poblogiadd o ran darllenwyr ac o ran faint sy'n gadael sylwadau, a chi'n cael yr argraff ei fod yn wir mwynhau blogio ac ymateb i sylwadau eraill, rhywbeth holl bwysig.\nOnd y blog sydd wedi fy synnu i yw un Hywel Gwynfryn, mae o wedi cymryd at flogio gyda argyhoeddiad. Mae'n blogio'n rheolaidd a hefyd mae o leaif un llun gyda phob cofnod (weithiau hyd at bump).\nYn ôl at bwynt y cofnod yma. Yn ei golofn yn Golwg mae Mr G yn nodi bod y gair 'blog' yn dalfariad o 'web+log' ac mai diffiniad 'swyddogol' am flog yw\nDyddiadur personol, sy'n cynnwys sylwadau diddorol ac yn adlewyrchu diddordeb y blogar [sic]\nMae'n dilyn y dyfniad yma (ond ddim yn nodi o ble daw'r diffiniad) gyda\nMae'n dod i'r casgliad yma dw i'n meddwl achos roedd Capten Cook yn cadw log, a'u bod nhw wedi cael eu ddigideiddio (er na nodwyd URL yn golofn) . Iesu, sôn am ddryswch.\nRoedd colofn Angharad Mair yn gwneud llawer mwy o synnwyr. Teitl ei cholofn oedd Mae'n bryd rhoi gorau i'r ffug enw. Mae hi'n dechrau i ffwrdd drwy ddweud na oes ganddi ddim diddordeb yn Twitter, Facebook na MySpace, sy'n ddigon teg a rhesymol. Mae hi wedyn yn cyfeirio at stori ddiddorol (nad oeddwn i'n gyfarwydd a hi), ble wnaeth model o'r enw Liskula Cohen ennill achos llys oedd yn gorfodi Google i ddatgelu pwy oedd y person fu'n blogio'n ddienw gan gan ei galw hi'n bob math o enwau ffiaidd. Mae'n debyg bod Angharad yn gallu uniaethu a'r stori, gan iddi hefyd ysgrifennu\nMae maes-e ers blynyddoedd wedi bod yn gorlifo o sothach gwenwynig a phlentynaidd. Onid yw hi'n hen bryd i ni yng Nghymru i dyfu i fyny?\nDw i'n cytuno mai peth diflas iawn yw'r busnes yma o bobl yn mynd ar-lein yn ddienw a phostio pethau digon cas am bobl (enwog fel arfer) ac mae tipyn o hyn yn digwydd ar maes-e yn anffodus, er gwaethaf ymdrechion cymedrolwyr i atal/ddileu hyn. Er teimlaf bod Angharad yn lladd gormod ar y cyfrwng yn hytrach na'r cynnwys, ac hefyd rhaid cofio fe gewch chi grancs cenfigenus ymhob man mewn bywyd.\nByddai'n ddiddorol hefyd gwybod beth yw barn Angharad am golofn 'Jac Codi Baw' (nid ei enw go iawn!) yng nghefn Golwg, sydd yn yr union rifyn yn ac y mae Angharad wedi ysgrifennu'r uchod, yn nodi iddo fod yng Ngwesty'r Celt yng Nghaernarfon yr un pryd a chystadleuwyr Fferm Ffactor, a bod sawl un ohonynt wedi bod yn 'or-gyfeillgar' a'i gilydd.\nLabels: rhithfro golwg\npostiwyd gan Rhys Wynne, 7:28 pm\nDwi ddim wedi gweld yr eitem gan Angharad Mair ond dwi'n synnu fod ganddi groen mor denau.\nMae hi'n ffigwr gyhoeddus, yn golofnydd ac yn derbyn cyflog da o arian cyhoeddus felly fe ddylai hi allu derbyn beirniadaeth a'i wfftio neu ei anwybyddu.\nEr fod nifer o ffugenwau ar maes-e, dyw ffugenw ddim yn golygu fod rhywun yn anhysbys, o reidrwydd. I unrhyw ddefnyddiwr cyson, mae hi'n weddol hawdd darganfod neu ddyfalu pwy yw unrhywun ar faes-e.\nY rheswm am hynny yw fod byd y Cymry Cymraeg mor fach a dyna'r union reswm hefyd pam fod ffugenw yn ddefnyddiol.\nAi'r ffaith ei bod hi (mae'n debyg) am ddechrau ar yrfa wleidyddol sy'n gyfrifol am y sylwadau yma - ceisio gweld pwy sydd allan yna yn ei beirniadu?\nDwi ddim yn credu mewn gwneud sylwadau maleisus am bobl ond os yw'n feirniadaeth am gymwysterau rhywun neu ei fod yn sylwadau ddychanol mae hynny'n ddigon teg.\nAc os yw hi am ddod yn wleidydd rhywbryd fe fydd hi'n gorfod derbyn sylwadau a beirniadaeth llawer mwy llym.\nEfallai fod hyn yn esbonio pam fod rhywun o Tinopolis wedi bod yn gwglo 'Angharad Mair' yn aml dros y misoedd diwethaf a chyrraedd fy mlog. Er, dim ond dau sylw penodol sydd yno, a dim byd maleisus uniongyrchol - dwi'n gadael i'r darllenwr ddehongli y testun.\nsylw gan Dafydd Tomos, 11:01 pm\nGobeithio bod hi'n gallu gwahaniaethu rhwng beiriniadaeth asylwadau maleisud, neu bydd unrhyw yrfa wleidyddol drosodd cyn iddo fo ddechrau. Hefyd yn ei holofn soniodd bod hi wedi dweud yn ystod eitem ar Wedi 7 bod hi'n meddwl bod Twitter yn wast o amser ac yn dilyn hynny bod yna lot o sylwadau 'ar Google' yn dilyn hynny yn dod o gyferiiad Aberystwyth (?) yn ei chyhuddo o beidio byw yn y byd modern.\nMae bobl yn gallu bod mor greulon....\nsylw gan Rhys Wynne, 7:02 pm\nIe, mi bendronais i am y cyfeiriad at Aberystwyth. Dwi'n meddwl taw cyfeirio at hwn oedd hi: http://metastwnsh.com/wedi-7-yn-esbonio-twitter/ Mae'r holl sylwadau yno gyda enw y person a'u sgwennodd a dolen i'w blog. Llawer iawn ddim yn byw yn Aber! Yn ogystal mae pob un wedi rhoi digon o ffyrdd i'w hadnabod, a chyfeiriad ebost i'r wefan ei hun - name and address suppllied yn union yr un fath ag a wneir gyda cholofn lythyrau.\nByddai Cymru yn wlad hesb iawn heb sylwadau a dychan di-enw gan gylchgronnau fel Lol dros yr oesoedd. Prin yw'r bobol sy'n fodlon rhoi eu pen uwch y pared, yn arbennnig felly ym myd y cyfryngau.\nMae'r blogiau ar y BBC wedi fy nrysu innau hefyd. Yn aml does dim dolenni yn agos nac unrhyw groesbeillio ar draws y we, hyd yn oed i'w gilydd. Nid blogiau dwi'n ei weld ond colofnau. Roedd na un pwynt lle roedd na obaith i flog C2 pan fu un o'r cynhyrchwyr yn blogio a gofyn sut fyddai darllenwyr eisiau gweld C2 yn newid. Ond mae wedi newid nôl i fod yn rywbeth mae rhywun yn teimlo fod y cyflwynwyr yn gorfod wneud, heb unrhyw gynnwys gwreiddiol, dim ond hysbysebu sioeau.\nGallwn ni ddadlau hyd syrffed beth yw ystyr blog. Ddarlithiais i ar y pwnc eleni, a dwi dal ddim agosach at ddiffiniad holl-gynhwysol. Y gwir ydi bod y blogiau gwreiddiol wedi cael eu adddasu filiynau o weithiau a bod y cyfryngau prif ffrwd wedi addasu y cyfrwng ar gyfer eu defnydd eu hunain. Mae'r gair blog wedi colli unrhyw ystyr, fel mae personal homepage, neu web directory.\nsylw gan Nwdls, 8:41 am\nErs dyddiau cynnar Maes-E dwi wedi bod yn dadlau yn erbyn enwau ffug; fe gofiwch i mi ddadlau i'r byw dros fy safbwynt lawer tro. I mi mae cyd-destun dadl/safbwynt yn bwysig ac fe ddylai lywio y modd y byddw ni'n dadlau. Er enghraifft fasw ni'n llai beirniadol o fand roc gwael o wybod eu bod nhw yn eu harddegau ac newydd gychwyn ac yn troi ei gorau. Neu mewn cyd-destun mwy difrifol: mi fuaswn ni'n feddalach fy nadl yn erbyn ewthonesia o wybod mod i'n dadlau gyda rhywun sydd ar y pryd ac aelod o'i deulu'n ddifrifol wael.\nDwi wastad wedi bod o'r farn fod dadl wastad wedi ei cholli does ots pa mor dda y'i cyflwynir oni fydd hi wedi ei chyflwyno a wyneb yn hytrach na tu ol i fwgwd. Mae'r mwgwd yn peri i'r ddadl gael ei cholli'n syth yn fy ngolwg i.\nAmwni fod hyn yn deillio o nghred i fel Cristion; hynny yw cymryd cyfrifoldeb dros bopeth wyt ti'n dweud a gwneud. Dros y blynyddoedd fe ges i hi'n anghywir droeon ar maes-e ond o leia fues i'n ddigon cyfrifol i roi fy enw wrth bod sylwad. Fe wnes i elynion oherwydd fy ngonestrwydd ond erbyn hyn, wedi i'r dwst setlo, y mae rhan fwyaf o bobl yn parchu fy ni-dwylledd o leiaf!\nDysgais i gael croen trwchus wrth ddweud a derbyn ymateb yn fy enw go-iawn. Dyna fydd yn rhaid i Angharad Mair wneud - daeth dyddiau cuddly candy floss S£C i ben -mae'r we wedi dod a pawb nol i level playing ground.\nsylw gan Rhys Llwyd, 9:11 am


Erthygl fer iawn yw eginyn, sydd fel arfer yn cynnwys un paragraff yn unig. Mae awdur eginyn yn ei greu er mwyn ysgogi pobl sydd â diddordeb yn y pwnc, neu sydd â llawer o wybodaeth amdano, i ychwanegu at yr erthygl:\nMae'r erthygl hon yn Eginyn. Gallwch helpu Wicipedia drwy ei .\nI weld pa erthyglau sydd angen eu hehangu, gwyliwch y rhestr hon.\nWrth i'r Wicipedia dyfu rydym yn creu categorïau egin mwy penodol; mae gennym ni gategori ar gyfer eginau am hanes Cymru er enghraifft. I ychwanegu erthygl at y categori eginyn hwnnw, rhowch y nodyn .\nCewch weld rhestr lawn o'r nodiadau egin ychwanegol hyn yma.\nOnd peidiwch â phoeni'n ormodol os nad ydych yn siwr pa nodyn i'w ddefnyddio. Bydd rhywun yn siwr o sylwi ar yr erthygl newydd a'i roi yn y categori egin cywir. Y peth pwysig ydy creu'r erthygl yn y lle cyntaf!\nEwch ati felly!


Y trawsnewidiadau rhwng 1750-1900 | Smore Newsletters\nFollow Ethan Hovestadt\nContact Ethan Hovestadt\nY trawsnewidiadau rhwng 1750-1900\nGan Ethan Hovestadt\nYn fy marn i, rydw i'n credu fod y newidiadau rhwng 1750-1900 yn arbennig iawn. Roedd newidiadau fawr, er enghraifft o cheffyl a chart i bws, tren, tram i pobl cerdded pob man. Roedd trawsnewid gyda y swyddi, poblogaeth a hefyd ffynonellau pwer.\nCeffyl a Chart yn 1750.\nRoedd y ceffyl a chart wedi bod yn defnyddiol ond oedd broses araf iawn oherwydd doedd y broses yn cymryd 12 diwrnod i mynd o Lundain i Gaeredin.\nfermydd yn 1750.\nRoedd fermio yn 1750 yn rywbeth dda i bod yn gwneud oherwydd y teuluoedd tlawd yn gael rhywbeth i gwneud. Roedd y teuluoedd drud yn rhoi tir ir y teuluoedd tlawd, hefyd roedd y teuluoedd yn tyfu corn.\nStrydoedd yn 1750.\nYn 1750 roedd y strydoedd yn fwdlyd iawn,oedd y pobl yn 1750 cerddedd pob man oherwydd doedd nhw yn tlawd.\nYn fy marn i, roedd llawer o teuluoedd a llawer o pentrefi. Roedd dim 13% yn byw mewn pentrefi. Roedd rhan fwyaf o pobl yn gweithio fel ffermwyr oherwydd ffermio oedd y swydd mwyaf cyffredin. Yn 1750 oedd Ond beth oedd wahanol yn 1900 oedd for merched yn gael "life expectancy" mwyaf gyda 33 mlwydd oed a becgyn yn gael "life expectancy" o 31 mlwydd oed. Hefyd oedd canran fach am baban i oroesi eich geni gyda 35%. Ond oedd trawsnewid fawr wedi ddigwydd, doedd 87% yn byw mewn pentrefi, oedd merched yn gael "life expectancy" o 48 mlwydd oed a bachgyn yn gael "life expectancy" o 45 mlwydd oed, hefyd oedd llawer fwy o babanod sy'n goroesi ei geni gyda 85%\nYn fy marn i, roedd trawsnewid enfawr mewn trafnidiaeth oherwydd oedd y trafnidiaeth yn gael ceffyl a chart dim ond os ti'n drud iawn. Ond os ti'n tlawd oedd rhaid i ti cerdded pob man. Roedd y proses ceffyla chart yn araf iawn oherwydd os ti eisiau mynd o Lundain i Gaeredin bydd rhaid i ti aros 12 diwrnod i gyrraedd Gaeredin. Roedd heolydd yn fwdlyd iawn. Ond yn 1900 oedd pobeth wedi newid, oedd ceffyl a chart yn dal yn fynd ond oedd tri peth arall i mynd gyda y ceffyl a chart oedd bws, tren a tram. Roedd heolydd wedi gael ei trawsnewid mewn i rhywbeth glan iawn.\nYn fy marn I, wrth edrych dros y ddau ochr. Roedd 1750 y dechrau o y trawsnewid i Prydain. Ym Prydain yn 1750 roedd poblogaeth fach o 10 milliwn. Roedd y gwleidyddiaeth yn wahanol I heddi a 1900 oherwydd doedd dim ond bechgyn I gael hawl I bleidleisio. Roedd dim hawl marched I bleidleisio. Hefyd roedd y bechgyn yn bleidleisio gan rhoi eich dwylo mas. Ond ym 1900 oedd popeth wedi gael ei newid, doedd poblogaeth o 42 miliwn, doedd gwleidyddiaeth wedi newid oherwydd oedd pawb yn gael hawl ei bleidleisio.\nPwer ac Egni\nYm 1750, doedd dim llawer o pwer ac egni. Doedd dim llawer o pwer, yr unig math oedd pwer gwynt a nerth anifeiliaid. Roedd dim llawer o egni hefyd. Ond yn 1900 ym Mhrydain, roedd llawer fwy o pwer ac egni er enghraifft pwer am tram, tren a bwsiau\nConnect with Ethan Hovestadt


Bit By Bit - arbrofion Rhedeg - 4.6.2 Amnewid, Mireinio, a Lleihau\nGwnewch eich arbrawf yn fwy trugarog trwy amnewid arbrofion ag astudiaethau heb fod yn arbrofol, mireinio'r triniaethau, a lleihau nifer y cyfranogwyr.\nMae'r ail ddarn o gyngor y byddwn i'n hoffi cynnig am ddylunio arbrofion digidol yn ymwneud moeseg. Gan fod yr arbrawf Restivo a van de Rijt ar barnstars mewn sioeau Wikipedia, gostwng costau yn golygu y bydd moeseg yn dod yn rhan fwyfwy pwysig o ddylunio ymchwil. Yn ychwanegol at y fframweithiau moesegol tywys ymchwil pynciau dynol y byddaf yn disgrifio ym Mhennod 6, gall ymchwilwyr dylunio arbrofion digidol hefyd yn tynnu ar syniadau moesegol o ffynhonnell wahanol: yr egwyddorion moesegol a ddatblygwyd i arwain arbrofion sy'n cynnwys anifeiliaid. Yn benodol, yn eu Egwyddorion llyfr nodedig o Techneg Arbrofol Humane, Russell and Burch (1959) a gynigir tair egwyddor a ddylai arwain gwaith ymchwil anifeiliaid: Amnewid, Mireinio, a Lleihau. Hoffwn gynnig y gall y tri R hefyd yn cael ei ddefnyddio-mewn addasu ychydig ffurflen-i lywio dyluniad o arbrofion dynol. Yn benodol,\nAmnewid: Replace arbrofion gyda dulliau llai ymwthiol os yn bosibl\nMireinio: Mireinio y driniaeth i'w wneud mor ddiniwed ag y bo modd\nLleihau: Lleihau nifer y cyfranogwyr yn eich arbrawf cymaint â phosibl\nEr mwyn gwneud concrid y tair R ac yn dangos sut y gallant o bosibl arwain at ddylunio arbrofol well ac yn fwy trugarog, 'n annhymerus' yn disgrifio arbrawf maes ar-lein sy'n cynhyrchu trafodaeth foesegol. Yna byddaf yn disgrifio sut mae'r tri R awgrymu newidiadau concrid ac ymarferol i ddyluniad yr arbrawf.\nUn o'r arbrofion maes digidol drafod fwyaf foesegol yw "Contagion Emosiynol," a gynhaliwyd gan Adam Kramer, Jamie Gillroy, a Jeffrey Hancock (2014) . Cynhaliwyd yr arbrawf ar Facebook a ei ysgogi gan gymysgedd o gwestiynau gwyddonol ac ymarferol. Ar y pryd, y ffordd dominyddol bod defnyddwyr yn rhyngweithio gyda Facebook oedd y Feed Newyddion, set curadu algorithmically statws Facebook ddiweddariadau gan ffrindiau Facebook defnyddiwr. Mae rhai beirniaid o Facebook wedi awgrymu, oherwydd bod y Feed Newyddion wedi bennaf gadarnhaol swyddi-ffrindiau yn dangos oddi ar eu diweddaraf parti-mae'n achosi defnyddwyr i deimlo'n drist oherwydd bod eu bywydau yn ymddangos yn llai cyffrous mewn cymhariaeth. Ar y llaw arall, efallai yr effaith yn union i'r gwrthwyneb; efallai yn gweld eich ffrind yn cael amser da yn gwneud i chi deimlo'n hapus? Er mwyn ymdrin â'r rhain yn cystadlu rhagdybiaeth-ac i ddatblygu ein dealltwriaeth o sut emosiynau person yn cael eu heffeithio gan ei ffrindiau 'emosiynau-Kramer a chydweithwyr yn rhedeg arbrawf. Mae'r ymchwilwyr yn gosod tua 700,000 o ddefnyddwyr yn bedwar grŵp am un wythnos: grŵp "negyddiaeth llai", y mae swyddi gyda geiriau negyddol (ee, trist) eu blocio ar hap rhag ymddangos Bwyd Anifeiliaid Newyddion; yn "gadarnhaol llai" grŵp swyddi gyda geiriau positif (ee, hapus) eu blocio hap pwy i; a dau grŵp rheoli. Yn y grŵp rheoli ar gyfer y "negyddiaeth llai" grŵp, pyst wedi eu blocio ar hap ar yr un raddfa fel y "negyddiaeth llai" grŵp ond heb ystyried y cynnwys emosiynol. Mae'r grŵp rheoli ar gyfer y "gadarnhaol llai" grŵp adeiladwyd mewn dull cyfochrog. Mae dyluniad yr arbrawf hwn yn dangos nad oedd y grŵp rheoli priodol bob amser un heb unrhyw newidiadau. Yn hytrach, weithiau y grŵp rheoli yn derbyn triniaeth er mwyn creu'r union gymhariaeth fod cwestiwn ymchwil yn gofyn. Ym mhob achos, mae'r swyddi a gafodd eu blocio o'r Feed Newyddion yn dal ar gael i ddefnyddwyr drwy rannau eraill o'r wefan Facebook.\nCanfu Kramer a chydweithwyr, ar gyfer cyfranogwyr yn y gadarnhaol llai cyflwr, mae canran y geiriau cadarnhaol yn eu diweddariadau statws gostwng a chanran y geiriau negyddol cynyddu. Ar y llaw arall, ar gyfer cyfranogwyr yn y cyflwr negyddiaeth lleihau, mae canran y geiriau cadarnhaol gynyddu a chanran y geiriau negyddol gostwng (Ffigur 4.23). Fodd bynnag, mae effeithiau hyn yn eithaf bach: y gwahaniaeth mewn geiriau cadarnhaol a negyddol rhwng triniaethau a rheolaethau oedd tua 1 o bob 1,000 o eiriau.\nFfigur 4.23: Tystiolaeth o contagion emosiynol (Kramer, Guillory, and Hancock 2014) . Canran o eiriau cadarnhaol a geiriau negyddol yn ôl cyflwr arbrofol. Bariau cynrychioli amcangyfrif gwallau safonol.\nRydw i wedi rhoi trafodaeth ar agweddau gwyddonol yr arbrawf hwn yn yr adran darllen pellach ar ddiwedd y bennod, ond yn anffodus, yr arbrawf hwn yn fwyaf adnabyddus am gynhyrchu trafodaeth foesegol. Ychydig ddyddiau ar ôl y papur hwn gael ei gyhoeddi yn Achosion yr Academi Genedlaethol y Gwyddorau, roedd protest anferth gan y ddau ymchwilwyr a'r wasg. Dicter o gwmpas y papur yn canolbwyntio ar ddau brif bwynt: 1) Nid oedd y cyfranogwyr yn darparu unrhyw gydsyniad y tu hwnt i'r Facebook termau-of-wasanaeth safonol ar gyfer triniaeth y gallai rhai feddwl achosi niwed i gyfranogwyr a 2) nad yw'r astudiaeth wedi cael trydydd-parti moesegol adolygiad (Grimmelmann 2015) . Mae'r cwestiynau moesegol a godir yn y ddadl hon achosodd y cylchgrawn i gyflym cyhoeddi "mynegiant golygyddol o bryder" brin am y moeseg a'r broses adolygu moesegol ar gyfer yr ymchwil (Verma 2014) . Yn y blynyddoedd dilynol, yr arbrawf wedi parhau i fod yn ffynhonnell o trafodaeth ac anghytundeb ddwys, ac efallai anghytundeb hwn wedi cael yr effaith anfwriadol o yrru i mewn i'r cysgodion llawer o arbrofion eraill sy'n cael eu perfformio gan gwmnďau (Meyer 2014) .\nO ystyried bod gefndir am Contagion Emosiynol, byddwn yn awr yn hoffi i ddangos y gall y 3R awgrymu concrit, gwelliannau ymarferol ar gyfer astudiaethau go iawn (beth bynnag efallai y byddwch yn meddwl yn bersonol am foeseg hon arbrawf penodol). Y cyntaf R yw Amnewid: Dylai ymchwilwyr geisio i gymryd lle arbrofion gyda thechnegau llai ymwthiol a pheryglus, os yn bosibl. Er enghraifft, yn hytrach na rhedeg arbrawf, mae'r ymchwilwyr fod wedi manteisio arbrawf naturiol. Fel y disgrifir ym Mhennod 2, arbrofion naturiol sefyllfaoedd lle mae rhywbeth yn digwydd yn y byd sy'n brasamcanu yr aseiniad ar hap o driniaethau (ee, loteri i benderfynu pwy fydd yn cael ei ddrafftio i mewn i'r milwrol). Y fantais o arbrawf naturiol yw nad oes yn rhaid i'r ymchwilydd i ddarparu triniaethau; yr amgylchedd yn gwneud hynny ar eich rhan. Mewn geiriau eraill, gyda arbrawf naturiol, ymchwilwyr ni fyddai wedi bod angen i drin trwy arbrawf Newyddion Feeds pobl.\nYn wir, mae bron yr un pryd â'r arbrawf Contagion Emosiynol, Coviello et al. (2014) yn manteisio ar yr hyn y gellid ei alw yn Contagion arbrawf naturiol Emosiynol. Mae eu dull o weithredu, sy'n defnyddio techneg o'r enw newidynnau offerynnol, yn dipyn gymhleth os nad ydych erioed wedi ei weld o'r blaen. Felly, er mwyn esbonio pam y cafodd ei hangen, gadewch i gronni iddo. Byddai'r syniad cyntaf a allai gael rhai ymchwilwyr i astudio contagion emosiynol fod i gymharu eich swyddi ar ddiwrnodau lle mae eich Feed Newyddion yn gadarnhaol iawn at eich swyddi ar ddiwrnodau lle mae eich Feed Newyddion yn negyddol iawn. Byddai'r dull hwn yn iawn os yw'r nod yn unig oedd i ragfynegi cynnwys emosiynol eich swyddi, ond mae ymagwedd hon yn broblem os yw'r nod yw i astudio effaith achosol eich Feed Newyddion ar eich swyddi. I weld y broblem gyda dyluniad hwn, yn ystyried Diolchgarwch. Yn yr Unol Daleithiau, swyddi cadarnhaol spike a swyddi negyddol blymen ar Diolchgarwch. Felly, ar Diolchgarwch, gallai ymchwilwyr yn gweld bod eich Feed Newyddion yn gadarnhaol iawn a'ch bod bostio pethau cadarnhaol yn ogystal. Ond, gallai eich swyddi cadarnhaol wedi'u hachosi gan Diolchgarwch nid gan y cynnwys eich Feed News. Yn lle hynny, er mwyn amcangyfrif y achosol angen rhywbeth sy'n newid y cynnwys eich Feed Newyddion heb newid eich emosiynau yn uniongyrchol ymchwilwyr effaith. Yn ffodus, mae yna rywbeth fel 'na yn digwydd drwy'r amser: y tywydd.\nCanfu Coviello a chydweithwyr y bydd diwrnod glawog mewn dinas rhywun, ar gyfartaledd, yn lleihau cyfran y swyddi sy'n gadarnhaol gan tua 1 y cant a chynyddu cyfran y swyddi sy'n negyddol gan tua 1 pwynt canran. Yna, Coviello a chydweithwyr hecsbloetio ffaith hon i astudio contagion emosiynol heb yr angen i drin unrhyw un Feed Newyddion yn arbrofol. Yn ei hanfod yr hyn a wnaethant yn fesur sut mae eich swyddi yn cael eu heffeithio gan y tywydd yn y dinasoedd lle mae eich ffrindiau yn byw. I weld pam fod hyn yn gwneud synnwyr, dychmygwch eich bod yn byw yn Ninas Efrog Newydd ac mae gennych ffrind sy'n byw yn Seattle. Nawr, dychmygwch bod un diwrnod yn dechrau bwrw glaw yn Seattle. Ni fydd y glaw yn Seattle yn uniongyrchol yn effeithio ar eich hwyliau, ond bydd yn achosi eich Feed Newyddion i fod yn llai cadarnhaol ac yn fwy negyddol oherwydd swyddi eich ffrind. Felly, y glaw yn Seattle ar hap yn trin eich Feed News. Troi greddf hon i mewn gweithdrefn ystadegol dibynadwy yn gymhleth (ac yr union ddull a ddefnyddir gan Coviello a chydweithwyr yn ansafonol bit) felly dwi wedi rhoi trafodaeth fwy manwl yn yr adran darllen pellach. Y peth pwysicaf i'w gofio am Coviello ac ymagwedd cydweithiwr yw ei fod yn eu galluogi i astudio contagion emosiynol heb yr angen i gynnal arbrawf a allai niweidio cyfranogwyr, a gall fod yn wir bod mewn llawer o leoliadau eraill y gallwch gymryd lle arbrofion gyda eraill technegau.\nAil yn y 3 Rs yw Mireinio: Dylai ymchwilwyr geisio i fireinio eu triniaethau er mwyn achosi'r niwed lleiaf posibl. Er enghraifft, yn hytrach na rhwystro chynnwys a oedd naill ai'n gadarnhaol neu'n negyddol, mae'r ymchwilwyr fod wedi rhoi hwb chynnwys a oedd yn gadarnhaol neu'n negyddol. Byddai hyn yn rhoi hwb cynllun wedi newid y cynnwys emosiynol y cyfranogwyr Feeds News, ond byddai wedi mynd i'r afael yn un o'r pryder y beirniaid a fynegwyd: y gallai'r arbrofion wedi achosi cyfranogwyr i golli gwybodaeth bwysig yn eu Feed News. Gyda'r cynllun a ddefnyddir gan Kramer a chydweithwyr, neges sy'n bwysig yw mor debygol o gael eu blocio fel un nad yw'n. Fodd bynnag, gyda dyluniad hwb, byddai'r negeseuon a fyddai'n cael eu dadleoli fydd y rhai sydd yn llai pwysig.\nYn olaf, y trydydd R yw Lleihau: Dylai ymchwilwyr geisio lleihau nifer y cyfranogwyr yn eu harbrawf, os yn bosibl. Yn y gorffennol, digwyddodd y gostyngiad hwn yn naturiol oherwydd bod y gost amrywiol o arbrofion analog yn uchel, a oedd yn annog gwaith ymchwil i optimeiddio eu dyluniad a dadansoddi. Fodd bynnag, pan fo data cost newidiol sero, ymchwilwyr nad ydynt yn wynebu cyfyngiad cost ar faint eu harbrawf, ac mae gan hwn y potensial i arwain at arbrofion mawr yn ddiangen.\nEr enghraifft, gallai Kramer a chydweithwyr wedi defnyddio gwybodaeth cyn-driniaeth am eu cyfranogwyr-megis postio cyn-driniaeth ymddygiad-i wneud eu dadansoddi yn fwy effeithlon. Yn fwy penodol, yn hytrach na chymharu cyfran y geiriau cadarnhaol yn y driniaeth a rheoli cyflyrau, Kramer a chydweithwyr fod wedi cymharu y newid yng nghyfran y geiriau positif rhwng amodau; dull a elwir yn aml gwahaniaeth-yng-gwahaniaethau ac sydd yn perthyn yn agos i'r dyluniad cymysg a ddisgrifiais yn gynharach yn y bennod (Ffigur 4.5). Hynny yw, ar gyfer pob cyfranogwr, mae'r ymchwilwyr fod wedi creu sgôr newid (ymddygiad ôl-driniaeth - ymddygiad cyn-driniaeth) ac yna cymharu sgoriau newid y cyfranogwyr yn y driniaeth a rheoli amodau. Mae'r dull hwn o wahaniaeth-yng-gwahaniaethau yn fwy effeithlon yn ystadegol, sy'n golygu y gall ymchwilwyr gyflawni'r un hyder ystadegol gan ddefnyddio samplau llawer llai. Mewn geiriau eraill, trwy beidio trin cyfranogwyr fel "widgets", ymchwilwyr yn aml yn cael amcangyfrifon mwy manwl gywir.\nHeb gael y data crai, mae'n anodd gwybod yn union faint yn fwy effeithlon byddai dull gwahaniaeth-yng-gwahaniaethau wedi bod yn yr achos hwn. Ond, Deng et al. (2013) fod mewn tri arbrofion ar-lein ar y peiriant chwilio Bing eu bod yn gallu lleihau amrywiant eu hamcangyfrifon gan tua 50%, ac mae'r canlyniadau tebyg wedi cael eu hadrodd ar gyfer rhai arbrofion ar-lein yn Netflix (Xie and Aurisset 2016) . Mae hyn yn ostyngiad amrywiant o 50% yn golygu y gallai'r ymchwilwyr Contagion Emosiynol wedi gallu i dorri eu sampl yn ei hanner os oeddent wedi defnyddio ychydig yn wahanol ddulliau dadansoddi. Mewn geiriau eraill, gyda newid bach yn y dadansoddiad, 350,000 o bobl a allai fod wedi cael eu spared gymryd rhan yn y arbrawf.\nAr y pwynt hwn efallai y byddwch yn meddwl pam y dylai ymchwilwyr gofal os 350,000 o bobl mewn Contagion Emosiynol yn ddiangen. Mae dwy nodwedd arbennig o Contagion Emosiynol sy'n gwneud pryder gyda maint gormodol priodol, a nodweddion hyn yn cael eu rhannu gan lawer o arbrofion maes digidol: 1) mae ansicrwydd ynghylch a fydd yr arbrawf yn achosi niwed i o leiaf rhai cyfranogwyr a 2) Nid yw cyfranogiad yn gwirfoddol. Mewn arbrofion gyda'r rhain ddwy nodwedd mae'n ymddangos yn ddoeth cadw arbrofion mor fach â phosibl.\nI gloi, mae'r tri R's-Amnewid, Mireinio a Lleihau-Darparu egwyddorion a all helpu ymchwilwyr adeiladu moeseg yn eu dyluniadau arbrofol. Wrth gwrs, mae pob un newidiadau posibl hyn i Contagion Emosiynol yn cyflwyno cyfaddawdau. Er enghraifft, nid yw tystiolaeth o arbrofion naturiol bob amser mor lân â thystiolaeth o arbrofion ar hap a rhoi hwb gallai fod wedi bod yn fwy anodd yn logistaidd i weithredu na bloc. Felly, nid diben awgrymu newidiadau hyn oedd ail-dyfalu penderfyniadau'r ymchwilwyr eraill. Yn hytrach, roedd yn i ddangos sut y gallai'r tair A yn cael eu cymhwyso mewn sefyllfa realistig.


Importance of smoke alarms highlighted after Rhosmeirch fire - Newyddion - Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru\nAmlygu pwysigrwydd larymau mwg yn dilyn tân yn Rhosmeirch\nPostiwyd 02/01/2014 14:10:36\nY mae uwch swyddog tân yn amlygu pwysigrwydd larymau mwg gweithredol wedi i gwpl oedrannus gael eu rhybuddio am dân yn eu cartref yn Rhosmeirch yn ystod oriau mân y bore yma.\nCafodd diffoddwyr tân o Langefni a Phorthaethwy eu galw i'r tŷ sengl yn Rhosmeirch, Llangefni am 04.11 o'r gloch y bore yma, Dydd Iau Ionawr 2il. Fe ddefnyddiodd y diffoddwyr tân chwe set o offer anadlu i ddelio gyda'r tân.\nCafodd y preswylwyr, cwpl yn eu 70au, eu rhybuddion am y tân gan larymau mwg a osodwyd gan Wasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru a chawsant gyngor dianc o dân gan staff yr ystafell reoli cyn cael eu tywys i fan diogel gan ddiffoddwyr tân.\nCawsant eu cludo i'r ysbyty mewn ambiwlans am driniaeth ragofalus ond maent wedi cael eu rhyddhau o'r ysbyty erbyn hyn.\nFe achosodd y tân ddifrod mwg sylweddol i'r llawr gwaelod a'r llawr cyntaf a rhywfaint o ddifrod tân yn yr ystafell fyw. Credir ei fod yn dân trydanol.\nMeddai Darren Jones o Wasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru: "Gall larymau mwg achub bywydau ac mae'r digwyddiad hwn yn dyst i hyn - oherwydd bod y larwm wedi seinio ar unwaith llwyddodd y preswylwyr i alw 999 a chawsant gyngor dianc o dân gan staff yr ystafell reoli cyn cael eu tywys i fan diogel gan ddiffoddwyr tân.\n"Mae'r math yma o ddigwyddiad yn dangos pwysigrwydd larymau mwg - gallant achub eich bywyd chi a'ch anwyliaid. Cafodd y larymau mwg hyn eu gosod dan aelod o'r Gwasanaeth yn rhad ac am ddim yn ystod archwiliad diogelwch tân yn y cartref - dylai pawb osod larymau mwg gweithredol yn y cartref.\n"Credir mai tân trydanol ydoedd hwn - os ydych chi'n poeni a yw offer trydan neu wifrau trydan yn ddiogel i'w defnyddio gofynnwch i drydanwr cyfrifol a chymwys eu profi.\n"Rydym yn cael ein galw i oddeutu 470 o danau damweiniol yn y cartref bob blwyddyn a thrydan neu offer trydanol sydd yn gyfrifol am dros 300 o'r rhain.\n"Y mae oddeutu 90 o'r rhain wedi ei achosi gan nam trydanol - ond mae'r rhan fwyaf yn digwydd oherwydd nad ydy pobl yn defnyddio'r offer hyn yn gywir. Mae'n bwysig defnyddio'r offer yn unol â chyfarwyddiadau'r gwneuthurwr a phrofi'r eitemau trydanol ac edrych i weld a ydy'r lidiau wedi difrodi neu dreulio.\n"Diffoddwch gyfarpar trydanol os nad ydych yn eu defnyddio, oni bai eu bod i fod i gael eu gadael ymlaen. Peidiwch â gorlwytho socedi a phlygiau - defnyddiwch lidiau estyn sydd gan ffiws cywir. Defnyddiwch ein cyfrifiannell ampau www.gwastan-gogcymru.org.uk/Eich cadw chi'n ddiogel / gofalu am offer trydanol neu dilynwch y ddolen hon /looking-after-the-electrics.aspx?lang=cy "\nAm gyngor pellach ar ddiogelwch tân ac am gyfle i gael gosod larymau mwg am ddim yn eich cartref, cysylltwch gyda Gwasanaeth Tân ac AChub Gogledd Cymru i drefnu archwiliad diogelwch tân.\nI gofrestru, galwch ein llinell rhadffôn 24 awr 0800 169 1234 neu ewch i www.gwastan-gogcymru.org.uk neu anfonwch neges destun i 88365, gan wneud yn siŵr eich bod yn rhoi HFSC ar ddechrau'r neges.


Y Selar - Mehefin 2011 by Y Selar - Issuu\nY Selar - Mehefin 2011\nRHIFYN 25 . MEHEFIN . 2011\nAM DDIM CRESION HUD GWYNETH GLYN CLAWR GILDAS GEID I’R GWYLIAU\nY DYFFRYN 1 templateyselar.indd 1\nClwb Gorsaf GanoloG Efj Jlc# >fi]]\_eeX] *(\nEfj =Xnik_# 8njk\nP KIÜE @ 8=FE$N<E $ KPE><; PI @8@K?\n;8E@<C CCFP; 8 DI G@E:# 8C C<N@J 98E;# P J8<K?8L IP8E B@=K\nEfj Cle# ( 8njk EFJFE ;NP D<NE LE\nEFJFE >FD<;@ EF;;NP; >8E È;;F< 8D ;;<>É\n;I ?PN<C ==@8@;; /gd$(Xd# /\n:CN9 >FIJ8= >8EFCF> PNËI GI@= C<FC@8; :<I;;FI@8<K? =PN PE P >F>C<;; $ PE> E>?8EFC ;I< NI<:J8D\nEfj JX[nie# 8njk 8D# /\n9inp[i Ble^ =l X KX\_bnfe[f\nEfj =\_iZ_\_i# 8njk KIÜE P :?NPC;IF1 PE :P=CNPEF ,' DCPE<;; F >8EL IF: 8 9INP;IF D<NE :ÛE 8 ==@CD\nD8==@8 DI ?LNJ ?<8K?<I AFE<J\n>8@ KFDJ 8ËI 98E; A<E A<E@IF# @8E ILJ?\nPI <IPI 8ËI >FCFD<E Æ\nPE P >F>C<;;\n0# kXe *%*'Xd\n/gd $ )%*'Xd# 0\nKfZpeeXl Xi n\_ik_ Xic\_`e Zpd[\_`k_Xj%fi^&jk\_[f[ '(0.'$-)+,'( e\_l f[[` nik_ 8n\_e D\_`i`fe P 9XcX# PXc\_j Ni\_ZjXd e\_l <c]X`i I_lk_le\nShw mai, shw mai Selaryddion ffyddlon?! Llongyfarchiadau gwresog am lwyddo i gael gafael ar rifyn diweddaraf Y Selar - maen nhw’n bethau poblogaidd dros ben ac yn hedfan oddi-ar y silffoedd ... felly fe wnaethoch yn dda. Mae’r rhifyn yma’n un da, hyd yn oed os ydw i ychydig bach yn unllygeidiog yn y mater. Yn un peth dwi’n falch iawn bod ‘na fand newydd o ardal Dyffryn Conwy yn dechrau creu argraff ar y sin, ac mae ‘na gyfweliad efo nhw ymysg pleserau eraill y rhifyn hwn. Mae ‘na gyfweliad arall efo band sydd wedi ailddarganfod eu brwdfrydedd ac egni, ac yn fwy gweithgar nac erioed o’r blaen. Ma’n rhaid eu bod nhw wedi bod yn bwyta eu grawnfwyd i gael y fath wnff! Ac yn olaf, byddwn ni’n cael gair gyda Gwyneth Glyn...sydd wedi bod yn gynhyrchiol mewn mwy nac un ffordd. Efallai mai’r peth mwyaf cyffrous am rifyn hwn o’r Selar yw bod yna daith newydd sbon danlli yn cael ei threfnu i gyd-fynd â’r rhifyn. Bydd Slot Selar yn mynd â cherddoriaeth fyw gwych i bum lleoliad ledled Cymru...ac mae gwybodaeth lawn am y daith i’w chanfod rhwng y cloriau hyn. O ddifrif, tydi’r daith yma ddim yn un i’w cholli a gobeithio y byddwn ni’n cael cwrdd â chymaint â phosib o’n darllenwyr ffyddlon ar y ffordd - dewch yn llu. A gan ei bod hi’n gyfnod Eisteddfod yr Urdd, mae’n rhaid crybwyll sengl gwych newydd Rapsgaliwn a Mr Urdd. Dwi’n disgwyl gweld y ddeuawd yma’n hêdleinio Maes-B... neu hyd yn oed Taith Slot Selar blwyddyn nesaf bois! Cyn i chi ddechrau ar eich taith chi trwy dudalennau’r rhifyn diweddaraf o’r Selar, cofiwch un peth ... gorau freuddwyd a welir liw dydd.\nOWAIN S SENSEGUR GWYNETH GLYN\nGolygydd Owain Schiavone (yselar@live.co.uk)\n16 GEID I’R GWYLIAU\nGwilym Dwyfor, Leusa Fﬂur, Barry Chips, Lowri Johnston, Casia Wiliam, Owain Gruffudd, Toni Schiavone\ny Selar RHIFYN 25 . MEHEFIN . 2011\nMWY O DEIMLAD\nNAC O LE\n^ Mae ‘na grw p newydd cyffrous sy’n dilyn traddodiad cerddorol unigryw dyffryn arbennig yng Ngogledd Cymru. Nhw ydy’r diweddaraf mewn llinach gerddorol arbrofol ac amrwd sy’n ymestyn yn ôl dros ddegawdau yn Nyffryn Conwy. Maen nhw’n dilyn ôl traed enwau fel Melys, Y Cyrff, Jen Jeniro a hyd yn oed Y Mellt! Mae ganddyn nhw EP newydd allan a byddan nhw’n gigio’n galed dros y misoedd nesaf. Pwy ydyn nhw? Wel Sen Segur wrth gwrs.\nOwain Schiavone aeth i gwrdd â’r aelodau yn nhafarn Pont y Pair ym Metws y Coed. Mark Roberts ganodd y geiriau ‘mae o’n fwy o deimlad nac o le’ gyda’i fand diweddaraf, Y Ffyrc, ar eu halbwm gwych ‘Oes’. Efallai mai nid dyna’n union oedd gan y cyn aelod Catatonia ac Y Cyrff mewn golwg yn y gân benodol honno, ond yn sicr fe allai’r geiriau gael eu defnyddio i grynhoi ardal ei fagwraeth. Mae gan Ddyffryn Conwy, ac ardal\nLlanrwst a Betws y Coed yn arbennig, dreftadaeth cerddoriaeth roc a phop difyr ac amrywiol sy’n ymestyn yn ôl i’r 1960au. Dros y blynyddoedd mae’r ardal wedi cynhyrchu rhai o’r bandiau mwyaf diddorol a chyffrous a welodd y sin gerddoriaeth Gymraeg gyfoes, a does dim arwydd bod y llinell ffatri honno’n arafu wrth i’r diweddaraf ryddhau eu EP cyntaf ddiwedd mis Mai. Yng ngwir draddodiad bandiau Dyffryn\nConwy, mae cerddoriaeth Sen Segur yn amrwd iawn ond mae ‘na rywbeth yna sy’n cydio ynddoch chi’n syth. Fel gyda’r ardal ddaearyddol ei hun, mae ‘na rhyw deimlad arbennig i’r gerddoriaeth. ^ Mae EP cyntaf y grw p, Pen Rhydd, yn gasgliad o bedair cân ddigon gwahanol, ond yr hyn sy’n gyffredin ynddyn nhw oll ydy dylanwad eu cyn dadau cerddorol o Ddyffryn Conwy. “Roedd aelodau Jen Jeniro yn byw jyst lawr y ffordd, felly odd o’n anodd peidio cymryd sylw”, meddai George, basydd ac ^ efallai prif egni’r grw p. “R’odd hogia Jen Jeniro yn y chweched pan oeddan ni’n dechra yn yr ysgol” ychwanega’r drymiwr, Geth. Mae’n debyg mai gitarydd a chanwr Sen Segur, Ben, gyflwynodd gerddoriaeth Jen Jeniro i George a’i fod yntau yna wedi eu ^ gweld nhw’n perfformio’n fyw yn y Gw yl Gwydir cyntaf bron i dair mlynedd yn ôl. Mae’n dod i’r amlwg bod Ben yn gefnder\ni Llyr Pari – aelod amryddawn Jen Jeniro - ac wedi treulio llawer o amser gydag o wrth dyfu, “nath o fy nghyflwyno i i lot o fandiau” meddai.\nMEIBION Y MYNYDD Mae hanes Sen Segur yn ymestyn yn ôl i 2009 ... ond nid Sen Segur oedden nhw bryd hynny. Roedd George wedi bod i Glastonbury y flwyddyn honno gan weld llawer iawn o fandiau, a’i ysgogodd i fynd ati i geisio ffurfio band. Daeth yn ôl a dechrau siarad gyda Ben, a dyna enedigaeth Crazy Mountain People. Fel mae’n digwydd, fe wnaeth awdur yr erthygl hon ddewis C.M.P. fel un o’i ‘top tips’ ar gyfer 2010 ar sioe radio Huw Stephens ... felly siom o’r mwyaf oedd clywed eu bod wedi penderfynu cymryd egwyl yn fuan yn y flwyddyn honno. Wrth gwrs, dod nôl dan yr enw newydd wnaethon nhw, ond pam felly?\n“Oedd yr enw o’r blaen yn fwy o novelty” meddai Ben. “Gig one off oedd o fod yn y Shiloh yng Nghwm Penmachno, ond nathon ni rili mwynhau a dechrau cael cynnig gigs.” ^ “Gawsom ni gyfle i chwara yng Ngw yl Gwydir a nath Dilwyn (Llwyd) gynnig gig i ni yn y Morgan Lloyd” ychwanega George. Oedd y newid mewn enw’n golygu eu bod nhw’n dechrau cymryd pethau’n fwy o ddifrif felly? “Oedd, o bosib” ydy ateb prydlon George. “Nathon ni ddechrau mynd yn fwy experimental hefyd” medd Geth cyn i George dorri ar draws, “ond nath hynny jyst digwydd yn naturiol.”\n“OEDD YR ENW O’R BLAEN YN FWY O NOVELTY”\n“GAN BOD NI’N CANU’N GYMRAEG RYDAN NI WEDI CAEL Y CYFLE I FOD YN LOT MWY GWEITHGAR...”\nDYLANWAD Y DYFFRYN Felly mae’r band yn credu eu bod nhw’n reit arbrofol, ond fel y soniwyd eisoes, mae dylanwad bandiau eraill yn amlwg yn eu cerddoriaeth. Pwy maen nhw’n ystyried fel eu dylanwadau cerddorol mwyaf felly? Geth sy’n ateb gyntaf, “cerddoriaeth y 1990au cynnar, Gorkys a Ffa Coffi a bandia’ felna.” Mae dylanwadau Ben yn fwy annisgwyl efallai, “yn fwy diweddar mae stwff y 1960au wedi dechrau dylanwadu arnom ni – band o’r enw United States of America, Hawkwind a rhai eraill”. Mae George ar y llaw arall yn pwysleisio y sin ym Manceinion, neu ‘Madchester’ fel y cafodd ei fedyddio,\nbandiau fel y Stone Roses a Joy Division. ^ Mae awgrym cryf o sw n Manceinion ar yr EP, ond ro’n i eisiau gwybod mwy ganddyn nhw am ddylanwad bandiau ardal Llanrwst. “Da ni wedi gwrando lot ar stwff Y Cyrff, a fysa ti’n gallu deud bod Jen Jeniro wedi bod yn ddylanwad anferthol arno ni” meddai Geth. Dwi’n tynnu sylw i’r ffaith fy mod i’n ^ clywed rhywfaint o sw n bandiau fel Melys a Serein (cyn fand Alun Tan Lan tua diwedd y 1990au) ar yr EP. Dwi’n synnu i glywed nad ydyn nhw wedi clywed am Serein ac eu bod nhw ond wedi clywed Melys unwaith ychydig fisoedd yn ôl mewn gig ym Mistro ^ Paul ac Andrea o’r grw p ym Metws y Coed. ^ Efallai bod rhywbeth yn nw r yr afon Conwy\n^ n yn naturiol felly. sy’n helpu i ffurfio’r sw Wrth i’r sgwrs grwydro i rai o fandiau eraill yr ardal dwi’n dysgu bod Ben wedi bod yn aelod o fand Dan Amor pan oedd o’n ddim ond deuddeg oed! Ro’n i eisoes yn gwybod bod Dan Amor yn frawd mawr i George, ac ar label Dan – Recordiau Cae Gwyn – mae Pen Rhydd yn cael ei ryddhau. Mae’n rhaid bod yr Amor hy^ n yn ddylanwad felly? “Roedd fy stafell wely i drws nesaf i un Dan, felly nes i dyfu fyny’n gwrando ar ei gerddoriaeth o” meddai George. Mae’n amlwg eisiau talu teyrnged i’w frawd, “fysa ni ddim yma’n gwneud y cyfweliad yma oni bai am ddylanwad Dan. Dwi wedi tyfu fyny’n mynd i’w gigs o, ac wedi deud wrth fy hun\nMWY O LUNIAU SEN SEGUR AR WWW.Y-SELAR.COM\nPEN RHYDDID Un arall o drigolion y dyffryn sydd wedi bod yn bwysig iawn i’r band ydy John Lawrence. Mae cyn-Gorky wedi bod ^ yn byw yn yr ardal ers gadael y grw p, ac mae bellach yn rhedeg stiwdio ger pentref Capel Curig. Yno mae Pen Rhydd wedi’i recordio ac mae’r Lawrence fel cynhyrchydd wedi bod yn allweddol yn y broses honno. “Mae John Lawrence wedi helpu ni lot” medd Ben. “Nath o chwarae organ, trwmped, wah-wah a sgrechian ar yr EP.” Ydy mae John yn hoffi sgrechian – mae o hefyd yn gwneud cyfraniad trawiadol tebyg ar y gân Hulusi gan Jen Jeniro. “Nath o hefyd helpu ni lot trwy roi syniadau a dangos sut i roi structure i gân. Doedd gyno ni ddim cliw sut i weithio yn y stiwdio.” Mae’r EP wedi’i recordio ers mis Hydref, “nath o gymryd tipyn o amser i ddod allan” medd Geth gyda hanner gwên ar ei wyneb. George sy’n egluro pam bod pethau wedi cymryd cyhyd, “odden ni’n chwilio am rywun i’w ryddhau o, ac am ychydig roedd diddordeb gan Sbrigyn (Ymborth) a Dilwyn Llwyd. Nath pethau ddim gweithio allan felly rydan ni’n lwcus iawn bod Dan wedi’n helpu ni.”\nlLUNIAU: aNDREW KIME\nbod fi isho gwneud hynna. Mae o wedi helpu ni allan gymaint efo’r EP.” Does dim dadl gan y ddau arall, sy’n cadarnhau fod y deyrnged yn fwy na chariad brawdol.\nMae’n amlwg bod yna dal ddigon o bobl yn yr ardal sy’n weithgar yn y sin, ond sut mae’r hogiau’n gweld sin Dyffryn Conwy ar hyn o bryd? Nhw ydy’r diweddaraf, ond pwy fydd y nesaf yn llinach gerddorol yr ardal? “Iwan Goleuo ydy’r sin yma! Mae o wedi helpu ni lot ac mae o’n trefnu loads yn yr ardal” ydy ateb pendant George. Mae Iwan, trwy ei waith a diddordeb personol wedi bod yn trefnu llawer o nosweithiau adloniant ym musnesau yr ardal dros y blynyddoedd diwethaf. Mae’r basydd yn mynd ymlaen i drafod bandiau cyfredol eraill yr ardal, “mae ‘na dipyn o fandiau eraill yn yr ardal ar hyn o bryd, ond i gyd yn canu’n Saesneg yn anffodus. Mae gen ti Slight Return, band rili\n“FYSA NI DDIM YMA’N GWNEUD Y CYFWELIAD YMA ONI BAI AM DDYLANWAD DAN.” da o’r enw Ugly Fashion a hefyd un o’r enw LSD.” Mae’r tri’n cael trafodaeth frwd am aelodau’r bandiau yma, ond yn y diwedd yn penderfynu bod o leiaf un aelod sy’n siarad Cymraeg ym mhob un. Maen nhw wedi clywed bod LSD yn bwriadu dechrau gwneud stwff Cymraeg, ond pam nad ydyn nhw a’r lleill yn gwneud hynny’n naturiol o’r cychwyn cyntaf? “Mae ‘na ormod o bwyslais ar bod y ^ Gymraeg ddim yn ‘cw l’” ydy barn George, “ond da ni ddim yn cytuno o gwbl.” “I’r gwrthwyneb” atega Ben, cyn i George ychwanegu “gan bod ni’n canu’n Gymraeg rydan ni wedi cael y cyfle i fod yn lot mwy gweithgar na’r bandiau yna.” Maen nhw’n cytuno y bydden nhw wrth eu bodd yn gallu pasio’r baton ymlaen i fand newydd arall o’r ardal ymhen cwpl o flynyddoedd, ond hefyd yn cytuno nad oes yna neb amlwg i gymryd drosodd ar hyn o bryd. Wrth gwrs, dyfodol Sen Segur ydy’r peth pwysicaf i’r tri ar hyn o bryd, felly beth sydd ar y gweill yn y dyfodol agos? Mae’n amlwg nad ydyn nhw wedi meddwl llawer y tu hwnt i ryddhau a hyrwyddo Pen Rhydd, ac mae llawer o gigs ganddyn nhw dros yr haf. Geth sy’n mentro edrych y tu hwnt i hynny, “sgwennu fel mae’r awen yn dod a gweld sut mae’n mynd. Y cynllun ydy recordio albwm yn y pendraw ond dydan ni ddim mewn unrhyw frys i wneud o chwaith.” ^ Ydy, mae’r agwedd cw l a laidback yn rhinwedd reit gyfarwydd i unrhyw un sydd wedi treulio amser yn yr ardal hefyd. Mae llinach gerddorol Dyffryn Conwy yn ^ ymestyn yn ôl i grw p o’r enw Y Mellt yn y 1960au. Ers hynny mae’r ardal wedi esgor ar lu o fandiau ac artistiaid gwych. Wrth gael eu cyfweld, roedd Sen Segur yn sôn eu bod nhw wedi gweld copi o EP feinyl Y Mellt ar werth ar Ebay, ac yn bwriadu gwneud cais i’w brynu.\nY MELLT (1967 – 76)\nALUN TAN LAN METAMORFFIG (2003 – ?) (1997 – 2003) Y CYRFF YR ORSEDD SEREIN GABRIELLE 25 (1983 – 92) (1987 – 90) (1996 – 98) (1999 – 2004)\nLLINELL AMSER BANDIAU AMLYCAF DYFFRYN CONWY\nMELYS (1996 – 2006)\n2003 DAN AMOR 2003 – ?)\nJEN JENIRO (2005 – ?) 2005\n2010 SEN SEGUR (2010 – ?)\nnetyh Gwynyarwain genod\nMAE MERCHED CYMRU WEDI BOD YN BRYSUR YN CYFANSODDI AC ERS MIS EBRILL ELENI RYDYM WIR WEDI CAEL EIN DIFETHA GAN Y GENOD.\n“Does yna ddim hanner digon o hwiangerddi Cymraeg ar gael i’w prynu ar hyn o bryd, mae ’na gap yn y farchnad...”\nWedi llwyddiant Penmon yn 2007 diflannodd Lleuwen Steffan i Lydaw am gyfnod i gyfansoddi gan amddifadu clustiau’r Cymry, ond wedi clywed ffrwyth ffraeth ei llafur ar Tân, ei halbwm ddiweddaraf a ryddhawyd ar label Gwymon yn gynharach eleni, ma’i wedi cael maddeuant. Dyma albwm sy’n plethu’r Gymraeg a Llydaweg, gwerin a jazz, y tyner a’r tanboeth. Gyda threfniadau tynn a swmp sain cyfoethog yr offerynnau gwerinol, ynghyd â llais pur Lleuwen, mae caneuon megis ‘Cawell fach y galon’ a ‘War Varc’h Da’r Mor’ yn hudolus, a dim ond i chi gau eich llygaid a gwrando cewch chithau ddiflannu am dipyn hefyd. Merch arall hynod gynhyrchiol ar y sin yw Lowri Evans. Yn dilyn dwy albwm ac un EP Saesneg, a dwy albwm ac un EP Gymraeg, ym mis Mehefin eleni bydd Lowri yn rhyddhau ei halbwm ddwyieithog gyntaf, Dydd a Nos, ar label Rasal. Wedi ei llwyddiant gan ddod yn ail yng nghystadleuaeth Cân i Gymru y llynedd, a’i gigio cyson mae Lowri’n prysur ddod yn gyfarwydd ledled Cymru a Lloegr. Os ydych chi am glywed ei chaneuon newydd bydd cyfle ^ yng Ngw yl Bedroc ym Meddllwynog ar\n17 Mehefin, ac mae adolygiad o’r albwm newydd tuag at gefn y rhifyn yma o’r Selar. Ond y ferch yr es i i ymweld â hi i holi am ei halbwm newydd y tro hwn oedd Gwyneth Glyn sydd newydd ryddhau ei halbwm ddiweddaraf, Cainc, ar label Recordiau Gwinllan. Mae Gwyneth yn wyneb cyfarwydd yng Nghymru ers blynyddoedd bellach a’i chryno ddisgiau yn mynd fel slecs oddi ar y silffoedd siopau, felly pleser oedd cael sgwrs sydyn gyda hi yn y Fuwch Goch yng Nghaerdydd cyn i’w band gyrraedd am sound check. Casia: Helo! Diolch am ffeindio amser i siarad efo fi (mae’r band yn cyrraedd mewn hanner awr a’r gig yn cychwyn mewn dwy), sut aeth y gig lansio ym Metws y Coed? Gwyneth: Da iawn sdi diolch, roedd ‘na lot o ffrindia a theulu yno felly roedd o’n gig eitha cartrefol i mi. Ac ar ôl heno mi fydda i wedi cael un gig lansio yn y gogledd ac un yn y de. Roeddwn i isio rhoi cyfle i bawb glywed yr albwm newydd o leiaf unwaith … C: Cyn i chdi bopio? G: Ia! (Mae bol Gwyneth yn enfawr gan ei\nGEIRIAU: cASIA WILIAM\n8 templateyselar.indd 8\nbod hi’n disgwyl babi o fewn mis. Dwi’n pendroni sut mae hi am chwarae’r gitâr. O flaen y bwmp? Ar ben y bwmp?) C: Dwi wedi gwrando ar yr albwm newydd a wir wedi mwynhau. Mae hi’n storïol iawn, dwi’n ysu am gael gofyn beth ydi’r hanes tu ôl i lawer o’r caneuon. Beth fasa ti’n ddweud sydd wedi dylanwadu ar yr albwm? G: Profiadau a straeon sy’n gyfrifol am y caneuon a dweud y gwir. Mae na lawer o amser ers yr albwm ddiwethaf felly cyfuniad o straeon a phrofiadau dwi wedi eu clywed neu eu profi. C: Ga’i holi os oes ‘na stori tu ôl i ‘Merch y Brwyn’? (Mae’r gân hon, sef yr ail ar yr albwm, yn Fendigedig - ia, fendigedig efo F fawr. Mae’n syml, yn gynnil, ond yn anhygoel o swynol ac yn swnio’n oesol, ^ dwi’n siw r y bydd hon dal i gael ei chwarae mewn degawdau). G:Oes mae ‘na dipyn o stori tu ôl i hon. Pan oeddwn i’n teithio ym Mheriw, mi ddois i ar draws y ddynes yma oedd yn byw mewn cymuned lle’r oedd pawb yn creu ynysoedd o frwyn ac yn byw arnyn nhw, ynysoedd Uros ydi ei henwau nhw, ar lyn Titicaca. Roedd y ddynes yn gwerthu basgedi ac ati wedi eu gwneud o frwyn ac ro’n i isio prynu rhywbeth, ond doedd fy Sbaeneg i ddim yn hot iawn! Felly mi afaelodd y ddynes mewn tamaid o frwyn a chrafu’r pris ar gefn ei llaw yn giaidd, a wedyn mi ysgrifennais i’r gân wrth drafeilio ymlaen i Batagonia. C: Wow! Dipyn o stori. Mae’r gân yn well byth ar ôl clywed y stori yna. Mae ‘Dancin Bêr’ hefyd yn amlwg yn stori go iawn a’r gân yn dilyn arddull ‘Cân y Siarc’ oddi ar Tonau (albwm ddiwethaf Gwyneth). Wyt\nti’n gweld pwysigrwydd dal ati i ddefnyddio cân fel dull o adrodd a chofio straeon? G:Yndw, yn bendant. Stori am daid fy nhaid ydi hi, a adroddwyd i mi gan fy nhaid, ac roeddwn i wedi bod isio ‘sgwennu Dancin Bêr ers blynyddoedd. Mi nes i orfodi fy hun ^ i’w sgwennu hi a rydw i mor falch rw an am ei bod hi ar gof a chadw. C: Ac mae’n amlwg mai’r gân honno sydd wedi ysbrydoli clawr yr albwm hefyd. G: Ia, Huw Aaron sydd wedi llunio’r clawr. Mi wnaeth hwnna dros nos mwy neu lai! C: Mae’n glawr ofnadwy o neis, werth ei fframio. G: Yndi, dwi’n meddwl gan fod pobl yn gwrando fwyfwy ar gerddoriaeth ar eu cyfrifiaduron ac ar mp3 a ballu heddiw ei bod hi’n bwysig iawn, os wyt ti’n prynu CD, bod yr holl beth yn rhywbeth neis, gwerth ei gadw. Dyna pam dwi’n licio records gymaint! C: Yn Bendant. Sut brofiad oedd cyfansoddi alaw ar gyfer geiriau Twm Morys ta? (Twm sydd wedi ysgrifennu geiriau ‘Eifionydd’ – trac rhif 4) G: Wel, cael gwahoddiad wnes i i fod yn rhan o’r rhaglen ‘Yma wyf innau i fod’ ar Radio Cymru. Felly mi ‘sgwennodd Twm y geiriau ac yna eu hanfon ata fi. Ro’n i’n teimlo tipyn o bressure a dweud y gwir, roeddwn ni isio gwneud cyfiawnder â geiriau prifardd! C: Oedd y prifardd yn hapus efo’r canlyniad?! G: Oedd, diolch byth! Roeddem ni wedi trafod cerddoriaeth oedd wedi dylanwadu ar y ddau ohonom ni cynt, pobl fel Bob Dylan, felly mi oeddwn i’n gwybod sut fath o naws i fynd amdano. Oedd, mi oedd o’r un mor falch ohoni a fi dwi’n meddwl. C: Cân arall ar yr albwm sydd â hanes difyr iddi ydi ‘Nei di wely clyd i mi’. Cyfieithiad o gân werin draddodiadol Americanaidd ydi hon, ia?\nG: Ia. Mi glywes i hi gyntaf gan arwres i mi, Gillian Welch. Mae hi’n ei chanu hi ar ei halbwm Soul Journey, ac mi oedd hi wedi ei chlywed hi gan Doc Watson. Mi es i ati i chwarae o gwmpas efo hi a dyma oedd y canlyniad! C: Mae’n un o fy ffefrynnau i ar yr albwm. Os gen ti ffefryn oddi ar yr albwm? G: Www, cwestiwn anodd! Maen nhw’i gyd mor wahanol, mae’n dibynnu ar fy hwyliau i a dweud y gwir. Yn ddiweddar yn y tywydd braf ‘ma, dwi’n licio ‘Wbanamadda’ – ychydig o bop hwyliog! Ond mae lot o nheulu a’m ffrindiau i’n licio ‘Fy lôn wen i.’ C: Ydi honno’n sôn am y lôn at dy gartref di? G: Nac ydi cofia. Cyn yr Eisteddfod llynedd mi ofynnwyd i lot o artistiaid a beirdd ac ati ysgrifennu rhywbeth gan ymateb i’r teitl ‘Fy lôn wen i’, sef teitl hunangofiant Kate Roberts, gan ei bod hi’n chwarter canrif ers iddi farw, a dyma’r gân yr ysgrifennais i. C: Rwyt ti wedi cydweithio gyda llawer o artistiaid, Cowbois Rhos Botwnnog, Genod Droog a Derwyddon Dr Gonzo - oes yna unrhyw brosiectau eraill ar y gweill? G: Www, dwn’im wir! Does na ddim byd wedi ei drefnu eto, ond rydw i wedi mwynhau gweithio efo Cass Meurig ar yr albwm felly mi faswn i’n mwynhau ^ gweithio efo hi eto. Mae sw n y ffidl yn gweddu i’r caneuon, mae’n od ‘mod i heb gael ffidl ar albwm o’r blaen a dweud y gwir. C: Mae bendant yn cyfoethogi’r sain ar yr albwm. Nes i feddwl (gan daro cip-olwg ar y bol) tybed a fydd yna albwm o hwiangerddi Cymraeg allan cyn bo hir?! G: Wel rhyfedd i ti ddweud hynna! Roeddwn i ac Alun (Tan Lan) yn trafod hyn a dweud y gwir. Does yna ddim hanner digon o hwiangerddi Cymraeg ar gael i’w prynu ar hyn o bryd, mae ‘na gap yn y farchnad, felly ella wir…”\nA gyda hynny mae’r band yn cyrraedd felly rydw i’n hegli hi am dipyn iddyn nhw gael ymarfer cyn y gig… .. ac rydw i’n nôl erbyn naw i weld y Fuwch Coch yn llawn a Gwyneth wrth y meic. Mae’n canu’r caneuon newydd i gyd, gan adrodd yr hanesion sydd wedi eu hysbrydoli wrth y gynulleidfa astud. Y gamp mae Gwyneth yn ei chyflawni ydi cyfansoddi caneuon sy’n swnio’n gyfarwydd yn syth. Erbyn ei bod hi hanner ffordd trwy ‘Gafael’ mae pobl yn hymian ac yn canu ‘os ‘di’n bwrw…’ (cân rhif 7 ar yr albwm – un arall o’m ffefrynnau…faint dwi ‘di henwi erbyn hyn?) Ar un pwynt mae’r organ geg yn llithro nes bod Gwyneth yn chwythu mewn i’r meic, ond mor ffraeth a hwyliog ag arfer, mae Gwyneth yn herio’r gynulleidfa: ‘Triwch chi chwarae’r organ geg pan ‘da chi dair wythnos i ffwrdd o esgor babi!’ ac mae pawb yn chwerthin a’r gynulleidfa yn nôl yng nghledr llaw’r gantores unwaith eto. Fel Tonau a Wyneb Dros Dro, mae Cainc yn albwm agos atoch chi, yn llawn straeon a hanesion difyr, ac ar ôl gwrando arni ddwy waith deirgwaith, ma’i fel hen ffrind. Ewch yn ôl at eich gwreiddiau’r gwanwyn hwn gyda Cainc.\n“Ro’n i’n teimlo tipyn o bressure ... roeddwn ni isio gwneud cyfiawnder ^a geiriau prifardd!”\nDilynwch y sw ˆn ar Facebook a Twitter\nAm fwy o wybodaeth cysylltwch â'r Uned Recriwtio a Marchnata: Ffôn: 01248 382005 / 383561 E-bost: marchnata@bangor.ac.uk\n“neith o wella sgiliau cyfathrebu Ifs hefyd achos dydi o ddim yn dalld neb yn y De!” 12 templateyselar.indd 12\ne y n a K , a G a G\nD U H N O I S I R CRE GWILYM DWYFOR FU’N CWRDD Â’R CREISION HUD YN DDIWEDDAR I GLYWED AM EU HYMGYRCH GO ANARFEROL YN 2011. Fe fydd y rhan fwyaf ohonoch wedi sylwi erbyn hyn bod rhywbeth anghyffredin a go arbennig ar droed gan y Creision Hud eleni. Mae’r band o Gaernarfon yn bwriadu rhyddhau sengl newydd bob mis yn 2011. Felly, gyda bron i hanner y flwyddyn wedi pasio roedd hi’n hen bryd i’r Selar fynd am sgwrs efo’r hogia yn nhafarn Yr Anglesey, Caernarfon gan ofyn i ddechrau syniad pwy oedd o? Rhydian: Syniad Mathew Sayer, Masters in France. Nath o gynnig edrach ar ôl ni! Ifan: Roeddan ni gyd ’di bod isho gwneud ‘wbath newydd ers dipyn. Naethon ni sylwi bod pawb am fod yn yr un lle am dipyn ac oeddan ni’n teimlo y dyla ni gymryd mantais o’r sefyllfa. Roeddan ni’n meddwl gwneud albwm, a gynigodd o inni neud hynny ar ei label o, Bone Dry Records. Wedyn ddudodd o, ‘pam na wnewch chi’m trio rwbath ’chydig yn wahanol a gwneud sengl newydd bob mis yn dechra’ o Ionawr.’ Cai: Oeddan ni’n meddwl haf dwytha bod hyn ^ yn edrych ages i ffwrdd ond erbyn rw an ’da ni’n stryglo i feddwl am senglau. Ifan: Mathew essentially sydd in charge o\ngael y caneuon ar y radio ac ar iTunes. Mae o hefyd wedi rhoi tips i ni ar sut y gallwn ni adael i bobol w’bod am y stwff. Ers i ni weithio efo fo ’da ni wedi joinio twitter, facebook, soundcloud... Mae o fel rhyw reolwr i chi felly? Ifan: Ydi, ac ma’n gweithio’n eidîal. Dwi’n siarad efo fo’n amal, dio’m y math o foi sy’n ffonio unwaith y flwyddyn, mae o’n cadw mewn cysylltiad, yn ffonio neu yn e-bostio bob wsos, a dwi’n ffrindia da efo fo so mae hynny’n help. Ydi hi wedi bod yn anodd cyfansoddi stwff mor gyson felly? Cai: Ddim ar y dechra’, achos oedd gynno ni’r dair, bedair sengl gyntaf. Oeddan ni wedi sgwennu’r caneuon a dim ond matar o’u recordio nhw a’u rhyddhau nhw oedd o. Ond erbyn mis Mai oeddan ni’n trefnu i fynd adra i recordio heb ddim byd i’w recordio! So dwy noson cyn hynny roeddan ni’n Music Box yng Nghaerdydd yn sgwennu. Ifan: Ia, y jôc ydi – honna dwi’n meddwl di’r ora’ so far!\nTAITH SELAR Bydd Creision Hud yn ran o daith gyntaf Y Selar yr haf hwn, felly rhaid oedd holi’r hogia am hynny ac am eu trefniadau eraill am weddill yr haf. Edrych ymlaen at y daith felly? Rhydian: Yndan, dyna’r peth cynta fel’na ’da ni di’i wneud. Cai: ’Da ni’n lyfio gigs mewn llefydd random, so fydd taith yn dda. Sion: A reith o jans i Ifs gael Keebab ym mhob man. Ma’ gan Ifs y thing ’ma lle mae o’n gorfod trio Keebab yn bob un lle ’da ni’n mynd yng Nghymru! Rhydian: A neith o wella sgiliau cyfathrebu Ifs hefyd achos dydi o ddim yn dalld neb yn y De! Ifan: Dwi’n iawn yng Nghaerdydd, ond unwaith dwi’n mynd fwy i’r gorllewin ma’ ’na rai llefydd lle dwi ddim yn dalld dim byd ia! Os dwi’n clywad positive sounds fyddai jyst yn nodio neu deud “Ok grêt!” Rhydian: Dwi’n fwy excited i weld hynna na gwneud unrhyw gigs! Ifan: Ond dwi rili isho dysgu, dyna di’r peth! Dwi rili isho trio, a gweld mwy o Gymru hefyd, a ma’ bod mewn band yn awesome ar gyfar hynna.\n“... nesh i neidio ar ben ryw hogan a ddisgynnodd hi lawr a dechra’ crio.” Y broblem i lawer o fandiau Cymraeg wrth gwrs ydi nad ydyn nhw’n cael yr amser yna efo’i gilydd, ond os oes gennych chi rhywbeth pendant sydd yn eich gorfodi chi i ddod ynghy^ d yn gyson mae o yn mynd i wneud gwahaniaeth yn dydi. Cai: Ydi, o’n i’n teimlo ein bod ni’n sefyll yn stond fel band pan oeddan ni ddim yn gwneud hyn. Oedd gynno ni chwe mis yn pasio lle roeddan ni’n gwneud dim byd newydd. Ydi’r senglau wedi cael ymateb go lew felly? Cai: Do, mae nhw ’di gwerthu reit dda ar iTunes. Oeddan ni ar yr homepage! Oedd ’na senglau gan Lady GaGa a Kanye West ac wedyn Creision Hud wrth eu hyml nhw! Rhydian: Mae’n neis bod pobol yn siarad amdana ni fwy rwan, mae pobol yn ein ffonio ni dipyn amlach nag o’r blaen. O’r blaen rhyw unwaith bob chwe mis oeddan ni’n cael cynnig gig! Ifan: Ond mae’r sîn Gymraeg fel’na dydi, os wyt ti’n brysur ac yn trio mae pobol yn mynd i roi cyfleoedd i chdi, felly mae o’n adlewyrchu be’ ’da ni ’di bod yn ei neud. Da chi wedi rhyddhau ‘Cyllell’, ‘She Said’, ‘Bedd’ a ‘Colli Cwch’, ac mae Mai a Mehefin yn sicr o ddigwydd hefyd. Ydych chi’n meddwl y gallwch chi bara blwyddyn gyfan?\n^ Rhydian: Os allwn ni gario ’mlaen rw an tan yr haf, fydd ’na amser yn yr haf wedyn. Ma’n haws i ni ei wneud o mewn bylcs, yn lle dod yn ôl o Gaerdydd drwy’r adag achos ’da ni’n recordio efo Rich [Roberts] ym Mhenrhyndeudraeth. Felly yn yr haf sa’n dda recordio digon i bara tan Dolig\nIfan: Fel pawb arall ma’ gynno ni hurdles bach i fynd drostyn nhw, un ohonyn nhw ar hyn o bryd ydi trio mynd drwy’n arholiadau a sgwennu caneuon am y mis yma a mis nesa’. Unwaith ’da ni ’di cal dros hynna a chyrraedd yr haf, bysa, mi fysa bylc yn syniad da. Dim ond ar iTunes y mae’r senglau ar gael ar hyn o bryd, ond tybed a oes yna gynllun yn y tymor hir i’w rhyddhau nhw mewn copi caled ar ffurf EP neu albwm? Rhydian: Fysa’n neis symud ymlaen i rwbath hollol newydd, achos ’da ni ’di gneud rhein ^ i gyd rw an, a mi fysa’i rhyddhau nhw eto yn chydig bach o con. Ifan: Tydi CDs ddim yn gwerthu – tydi o ddim yn arwydd o ba mor boblogaidd ydi band. ’Da ni ddim isho gwneud llwyth o albyms efo neb yn eu prynu nhw, a cholli pres arnyn nhw, felly be’ fysa ni’n ei neud mashwr fysa rhyw limited edition. Mae o’n rhatach i chi wrth gwrs i wneud y cyfan yn ddigidol. Cai: Ydi, dio’m yn risg fatha ydi cael rwbath ar CD. Rhydian: Ia, ti’m isho endio fyny efo llwyth yn ty^ na! Ifan: Dwi’n nabod pobol sydd ’di gneud hynna. A’r mwya’ o CDs ti’n ei neud y rhata\nMWY O LUNIAU A CHWESTIYNAU AR WWW.Y-SELAR.COM\nydy nhw ac wedyn ma’ nhw’n llythrennol yn gorwadd o gwmpas ty^ ganddyn nhw. Fel Flight of the Conchords druan! Oedd rhaid iddyn nhw werthu eu CDs nhw i pawn shop fel CD’s gwag! Pam da chi’n meddwl bod yna ddim gymaint o senglau yn cael eu rhyddhau yn y Gymraeg? Ac oes angen mwy? Rhydian: Mae o wedi gweithio i ni do? Oeddan ni isho gneud albwm neu EP i ddechra’, ond y peth efo albwm neu EP, ydi ei fod o’n brilliant am ’chydig ac wedyn yn mynd ar ôl ryw fis neu ddau – ma’ pawb yn anghofio amdano fo. Fysa ni’n gallu rhoi rhein i gyd efo’i gilydd ar albwm yn hawdd ond mae o’n well i ni fel hyn dwi’n meddwl gan ei fod o’n cadw ni yn y public eye. Sion: Am ryw reswm mae o fatha bod chdi’n neb yn y Sîn Roc Gymraeg tan ti ’di rhyddhau albwm. Mae o fatha bod y sîn yn Lloegr neu lle bynnag wedi cymryd at y thing digidol ’ma lot mwy na ni yng Nghymru a ’da ni ar ei hôl hi braidd. Mae un o’r senglau, ‘She Said’ yn ddwyieithog, ydi hi’n fwriad gennych chi fel band ehangu eich gorwelion? Sion: ’Da ni’n split ar hyn! Rhydian: Nath ‘She Said’ ddod yn eitha’ naturiol. ^ Ifan: Cymraeg ’da ni’n neud o rw an, ond os yda ni’n teimlo ein bod ni’n gneud yn dda yn y dyfodol, a’i fod o’n digwydd yn naturiol, ella ... Os fysa Rhydian yn sgwennu geiria’ da Saesneg, fysa neb yn deud “newid nhw, ’di hynna ddim yn iawn”. Os mai dyna ’di’r gân, dyna ’di’r gân. Rhydain: Dyna ddigwyddodd efo ‘She Said’. Nath hi jyst dod allan o jamio, ac ma’r un peth yn wir am sengl mis Mai, dyna ddoth allan wrth inni chwara’ ac oedd o’n swnio’n iawn. Sion: Dydan ni ddim yn feirdd sy’n sgwennu ^ toman o lyrics p’ryn bynnag, sw n ’da ni’n mynd amdano fo yn fwy na geiria’. Yda chi’n meddwl bod yna ddigon o gyfleoedd i fandiau ifanc wneud pethau fel taith Y Selar yng Nghymru? Ifan: Ma’ ‘na gyfleoedd yna, ond weithia ti’n gorfod byw yn y lle iawn. Ma’ ’na dipyn o gigs rownd ffor’ma ac yn Nghaerdydd, ond ma’na lefydd sydd efo fawr ddim. Cai: Doeddan ni erioed wedi cael gig Cymraeg yn Undeb Myfyrwyr Caerfyrddin tan y gig Bandit wnaethon ni yno. Ifan: Allith pawb sbio lawr a deud “da ni’m yn cael digon o gigs”, y peth i wneud ydi trio gneud dy ran di. Cai: Fel yna oeddan ni, doeddan ni ddim yn cael llawer o gyfleoedd ond doeddan ni ddim yn gweithio’n galad iawn i gael cyfleoedd ’chwaith. Ifan: Ia, oedd y peth yn hollol justified, doeddan ni ddim yn trio digon, oeddan ni’n ddiog ac felly doeddan ni ddim yn cael gigs. Cai: A roeddan ni’n surprised rywsut bo’ ni ddim yn ca’l hefyd!\nIfan: Be’ sydd yn dda am Gymru ydi bod ’na lot o gefnogaeth i fandiau newydd, gen ti Ciwdod a brwydyr y bandiau Maes B ac ati. Ond y broblam ydi bo’ chdi ar ôl hynna yn disgwyl iddo fo bara, ond dim dyna ydi’i ^ bwynt o. ’Da ni’n ffendio rw an mai y mwya ti’n gweithio, y mwya o ymateb ti’n ei gael. Digon gwir. Unrhyw beth arall ar y gweill dros yr haf? ^ Ifan: Gw yl Gardd Goll, ’da ni’n gneud hwnna leni a ’da ni’n rili excited am hwnna, ’da ni erioed ’di’i neud o o’r blaen. Rhydian: A Dolgellau hefyd, gig hel pres ar gyfar Sesiwn Fawr... ond dim Maes B... Dim Maes B? Pam felly? Ifan: Slo yn atab braidd oeddan ni dwi’n meddwl! Cai: Gatho ni gynnig headleinio nos Fawrth! Ond doeddan ni’m yn gallu bod yno bryd hynny eniwe, dwi a Sion ar wylia. Ifan: Y peth ydi, fysa hynna fel arfar yn rili cael ni i lawr, achos ma’ hwnna’n rwbath ’da ni wedi bod yn chwara’ bob blwyddyn ac oedd o’n wbath i edrach ymlaen ato fo bob haf. ^ Ond rw an, achos bo’ ni ’di bod yn gweithio’n galad i gael gigs eraill dydi o ddim yn poeni ni gymaint. Rhydian: Ia, achos fyddwn ni ddigon prysur efo petha’ fel y daith Selar p’ryn bynnag. Ydi hi’n rhwystredig bod y sin fel pe bai’n cysgu dros y gaeaf cyn deffro wedyn at yr haf? Neu ydi o’n beth da i gael amser i wneud pethau eraill? Rhydian: ’Da ni wedi cael amball gig Gaeaf dwytha yma. Ma’ Caerdydd reit dda felly efo gigs mewn llefydd fel Clwb Ifor a’r Fuwch Goch. Sion: Ti bron iawn yn gallu gneud timetable bach am y flwyddyn, a ’da ni ’di iwsho’r amsar reit dda ’leni dwi’n meddwl. ^ Ifan: ’Da ni byth rw an mewn sefyllfa pan da ni ddim yn brysur. Ma’na wastad wbath yn digwydd a ’da ni wastad yn trio meddwl am wbath gwahanol i’w neud, naethon ni photoshoot yn ddiweddar ar enghraifft. Petha’ bach ydyn nhw ond ti angan trio gneud gymaint â ti’n gallu. Rhydian: Gweithio dros y gaeaf ac awê wedyn dros yr haf. Hel ein cnau cerddorol!\n“Oedd ’na senglau gan Lady GaGa a Kanye West ac wedyn Creision Hud wrth eu hyml nhw!”\nGan ein bod ni yn nhref Frenhinol Caernarfon o gwmpas adeg rhyw briodas yn ôl pob sôn, rhaid oedd imi ofyn os fyddai’r band yn chware mewn priodas Frenhiniol pe baent yn cael y cynnig? Rhydian: Wrth gwrs! Cai: Bysan, ond dim ond achos bod ni ddim yn Maes B ’leni! Sion: Fysa mam ddim yn gadal i mi, ’sa hi’n rhoi chwip dîn i mi! Pwy yw’r lleiaf dibynadwy, a’r gwaethaf am gyrraedd ymarferion yn hwyr? Rhydian: ’Da ni gyd yn hwyr... Ifan: Ond ’da ni’n hwyr efo’n gilydd dydan! Cai: Does gan Sion a fi ddim esgus i fod yn hwyr i ymarferion achos ’da ni’n byw yn y ty^ lle ’da ni’n ymarfer! Ifan: Acshyli, Cai ydi’r gwaetha’ er ’i fod o’n byw yna! Pwy sydd wedi gwneud y peth mwyaf roc-a-rôl a beth oedd hynny? Rhydian / Ifan / Cai: Sion! Rhydian: Pan oedd Radio Lux yn chwara’ yn Maes B Sdeddfod Caerdydd nath Siôn redag ar y llwyfan a chwara’ keyboard efo boi keyboard Radio Lux. Doedd gan y boi ddim syniad be’ oedd yn digwydd a nath Sion jyst crowd surfio o’na! Sion: Trio crowd surfio ia! Oedd gen i’r freuddwyd ’ma o gael fy nghario gan bawb ond nesh i neidio ar ben ryw hogan a ddisgynodd hi lawr a dechra’ crio. Sôn am genod, pwy sydd yn cael y ^ mwyaf o lwc efo’r grw pis? Rhydian: Charlie Sheen yn fa’ma! [cyfeirio at Ifan] Ifan: Ia, rhaid i mi fod yn onast. Dwi wedi defnyddio’r ‘band thing’ ar ddwy hogan! Heb fanylu gormod ar faint y band ia? Ifan: Ia! Jyst deud bod crowd o ryw ddwy fil yn standard ia! ^ yr, os all y Creision Ond pwy a w Hud barhau i weithio mor galed ag y maen nhw’n ei wneud ar hyn o bryd efallai bydd y band yn chwarae i dorfeydd enfawr mewn dim o dro. Yn sicr, mae’r dyfodol agos yn edrych yn llewyrchus iawn i’r band ac maen nhw’n ymddangos yn ddigon penderfynol i gymryd y cam nesaf hwnnw a dod yn un o fandiau amlycaf y sin dros y blynyddoedd i ddod.\nGeid i’r gwyliau Gw^ yl No^ l a Mla’n\nGw^ yl Bedroc Pryd: 17, 18, 19 Mehefin Lle: Beddllwynog – lleoliadau ar draws y pentref gan gynnwys y clwb rygbi a neuadd Y Workies. Pwy: Sibrydion, Dewi Pws, Yr Hwntws, Bob Delyn ^ a’r Ebillion, Gai Toms, Clustiau Cw n, Lowri Evans, Mr Huw, Twmffat, Breichiau Hir, Crash.Disco!, Yr Angen, Sen Segur, Nos Sadwrn Bach, Alien Square, Bevan a Battrick, JJ Sneed Pris: £7 y noson neu £10 am docyn penwythnos Rhagolygon: Does yna ddim llawer yn wahanol eleni yn ôl y trefnwyr gan eu bod nhw wedi ffeindio fformiwla sydd i’w weld yn gweithio, sef cynnig tri diwrnod o gerddoriaeth gwbl Gymraeg mewn ardal sy’n brin o gyfleoedd tebyg, a chyflwyno’r sin gerddoriaeth Gymraeg gyfoes i’r ardal. Un o uchafbwyntiau eleni heb os fydd ^ perfformiad arbennig gan Clustiau Cw n - band cyntaf Gareth Potter – sy’n perfformio am y tro cyntaf ers bron i 30 mlynedd. www.cymdeithasgymraegbeddllwynog.co.uk\nPryd: 17, 18 Mehefin Lle: Llangrannog Pwy: Huw Chiswell, Colorama, Mr Phormula, DJ Hyp, Einir Dafydd a’r Band, Gildas, Bois y Fro, Sgidie Glas a mwy. Pris: Am ddim! Ond mae’n werth rhoi cyfraniad bach heb os ^ Rhagolygon: Gw yl fach hyfryd yn un o bentrefi glan môr mwyaf ^ hyfryd y gorllewin. Mae Gw yl Nôl a Mlân yn cael ei chynnal am y drydedd flwyddyn yn olynol ac yn dal i dyfu a datblygu. ^ Mae’n w yl deuluol braf gyda gweithgareddau amrywiol yn ystod y dydd, a rhai o artistiaid gorau Cymru’n perfformio i gefndir bendigedig Bae Ceredigion. Mae’r amrywiaeth eang a ^ cwyrci o artistiaid yn ychwanegu cymeriad i’r w yl.\nGw^ yl Gwydir Pryd: 9, 10, 11 Medi Lle: Llanrwst – lleoliadau yn y dref ei hun a thu hwnt Pwy: The Keys, Colorama, Jen Jeniro, Sen Segur, Yucatan, Cowbois Rhos Botwnnog, Land Of Bingo a llawer mwy i’w cadarnhau. Pris: I’w gadarnhau\n^ Rhagolygon: Gw yl sy’n cael ei chynnal am y drydedd flwyddyn yn olynol. Mae hon yn un i’r mîwsos go iawn gyda chymysgedd o artistiaid eclectig yn ymddangos dros y ^ penwythnos yn Llanrwst. Mae’r w yl fach hon yn tyfu ac yn symud ei phrif leoliad eleni. Ar y dydd Sadwrn bydd dau lwyfan\ngydag un awyr agored. Bydd cerddoriaeth trwy’r dydd a’r nos ar y ddau lwyfan, ynghyd â gwersylla ar y safle. Mae hyn yn golygu mwy o artistiaid yn perfformio ac mae’r trefnwyr yn gofyn i unrhyw un sy’n awyddus i berfformio i gysylltu â nhw gwylgwydir@live.co.uk\nGw^ yl y Dyn Gwyrdd Pryd: 19, 20, 21 Awst Lle: Parc Glanusk, ger Crughywel, Bannau Brycheiniog Pwy: Cowbois Rhos Botwnnog, Fleet Foxes, Iron and Wine, Explosions in the Sky, Noah and the Whale, James Blake, The Burns Unit, Laura Marling, The Avett Brothers, The Burns Unit, The Gentle Good, Gruff Rhys a llawer iawn mwy Pris: £135 (oedolion), £115 (myfyrwyr) Rhagolygon: Beth allwch ^ chi ddweud am Wyl y Dyn\nGwyrdd? Fe’i sefydlwyd yn ^ 2003 yn w yl un diwrnod gyda chynulleidfa o ddim ond 300 o bobl. Ers hynny mae wedi tyfu ar raddfa eithriadol o gyflym a ^ bellach mae’n w yl tridiau gyda 5 o lwyfannau cerddoriaeth. Mae’n drueni nad oes rhagor o fandiau Cymraeg yn perfformio, a gobeithio bydd hynny’n newid yn y dyfodol. Bydd rhaid i chi frysio i brynu tocyn gan iddyn nhw werthu allan 10 wythnos ymlaen llaw llynedd. www.greenman.net\nGw^ yl Bro Dinefwr\n30 Gorffennaf – 6 Awst Gigs Cymdeithas yr Iaith\nPryd: 1, 2 Gorffennaf Lle: Fferm Glangwenlais, Cil-y-cwm, ger Llanymddyfri Pwy: Elin Fflur, Bryn Fôn, Meic Stevens, Jac y Do, Fushanti, Gwibdaith Hen Frân, Hufen Ia Poeth, Bare Left, Yr Angen, Downhill Pris: Penwythnos - £25, Gwener - £12, Sadwrn - £14 ^ Rhagolygon: Gw yl gwbl Gymraeg fwyaf Sir Gâr sydd bellach yn cael ei chynnal am y nawfed flwyddyn yn olynol. Menter Bro Dinefwr ydy’r trefnwyr, ac maen nhw’n gwneud joban dda iawn o wneud hynny hefyd. www.menterbrodinefwr.org\nGw^ yl Gardd Goll Pryd: 22, 23, 24 Gorffennaf Lle: Ystâd y Faenol, Y Felinheli Pwy: Echo & The Bunnymen, Gruff Rhys, Badly Drawn Boy, Jonny, Islet, Y Niwl, Yr Ods, Race Horses, Cate le Bon, Richards James, Jen Jeniro, Yucatan, The Keys, The Loud, 9Bach, Cowbois Rhos Botwnnog, Gai Toms, Sen Segur, Vvolves, Gallops, Ryan Kift, Land of Bingo, Mechanical Owl, Gareth Bonello, Sweet Baboo, H Hawkline, Dau Cefn Pris: £55 am docyn penwythnos i oedolyn Rhagolygon: Mae Dilwyn Llwyd wedi mynd amdani eleni efo rhai enwau gwirioneddol fawr y tu hwnt i Gymru fach yn perfformio ar yr un llwyfan a rhai o fandiau mwyaf cyffrous Cymru. Y ^ prif ddatblygiad ydy bod yr w yl yn cael ei chynnal dros dri diwrnod yn hytrach nac un, sydd yn ôl Dilwyn yn beth da\nWa Bala! Pryd: 19, 20 Awst Lle: Maes Parcio Cywain, Bala Pwy: Artistiaid heb eu cadarnhau eto, ond rhai DJs yn cynnwys Pavilion a Krafty Kuts i berfformio Pris: £13 y noson neu £20 am y penwythnos\ngan ei fod yn “gallu rhoi llwyfan i fwy o gerddoriaeth, odd hi’n anodd rhoi cyfle i bawb mewn 1 diwrnod.” Bydd yna hefyd faes gwersylla eleni sy’n golygu bod cyfle i bobl ymlacio yn y Faenol am y penwythnos cyfan. www.gwylgarddgoll.com\nLle: Clwb Gorsaf Ganolog, Wrecsam Yr Uchafbwyntiau: Dangosiad ffilm Seperado, René Griffiths, Noson Gomedi, Bryn Fôn a’r Band, Maffia Mr Huws, Mr Huw, Meic Stevens a’r Band, Bob Delyn, Geraint Løvgreen Pris: Rhwng £6 a £9 Rhagolygon: Mae’n wythnos fach wahanol iawn o adloniant gan y Gymdeithas eleni gyda nosweithiau yn dilyn cyfres o themâu gwleidyddol. Maen nhw wedi llwyddo i sicrhau defnydd o un o leoliadau cerddoriaeth gorau Gogledd Cymru, reit yng nghanol trefn Wrecsam – ‘tref parti’ go iawn. Mae’r Clwb yn cynnwys dau lawr, yn dal cannoedd ac ar agor tan yr oriau mân gan gynnig opsiwn gwahanol iawn i Maes-B eleni. www.cymdeithas.org/steddfod\nRhagolygon: Anodd credu bod y Wa Bala! cyntaf wedi’i gynnal nôl yn 2004, ^ ond mae’r w yl bellach wedi’i sefydlu fel un o uchafbwyntiau gwyliau Cymraeg yr haf. Mae’r trefnwyr yn dweud eu bod yn awyddus i amrywio’r arlwy unwaith eto eleni gan obeithio apelio at gynulleidfa ehangach, felly bydd hi’n ddifyr gweld beth fydd ar gynnig. www.wabala.co.uk\n^ Lle: Campws Prifysgol Glyndw r, Wrecsam Yr Uchafbwyntiau: Y Niwl, Elin Fflur, Yr Ods, Cowbois Rhos Botwnnog, Sibrydion, Master sin France, Land of Bingo, Breichiau Hir, Plant Duw, Y Cyfoes Pris: Rhwng £8 a £15 Rhagolygon: Nid pabell fawr ger maes yr Eisteddfod fydd cartref Maes B eleni – mae’r gigs yn cael eu cynnal ar gampws y Brifysgol ar gyrion tref Wrecsam. Yn ôl y drefn ddiweddar, ar ôl gig agoriadol gref ar y Sadwrn cyntaf, mae’r wythnos yn dechrau’n weddol gymedrol gyda chystadleuaeth Brwydr y Bandiau cyn i bethau boethi o’r nos Fercher ymlaen. Heblaw am Meic Stevens (sydd dal heb fynd i Ganada mae’n ymddangos!) mae pwyslais Maes B i’w weld ar fandiau ifanc eleni a gyda dau lwyfan mae digonedd o amrywiaeth yn yr arlwy. www.maesb.com\nGw^ yl Y Cenhedloeth Bychain Wakestock Pryd: 8, 9, 10 Gorffennaf Lle: Fferm Glangwenlais, Cil-y-Cwm, ger Llanymddyfri Pwy: DJ Kormac, Lizzy Parks, Panda Su, Mose Fanfan, Trwbador, Rainy and the Dust, Galanastra, Super Cute Voices, MC Xander, Kerekes, Mordekkers, Mabon, Sild, Mr Huw, 9Bach Pris: Tocynnau Penwythnos yn cynnwys gwersylla - £50 (tocynnau ‘Cyntaf i’r Felin’), £65 (oedolion), £40 (Pobl ifanc 13 – 18). Tocynnau\ndydd – Gwener: £18, Sadwrn: £32, Sul: £18 ^ Rhagolygon: Mae’r w yl amgen yma yn Sir Gaerfyrddin yn dathlu ei deng mlwyddiant eleni ac yn mynd o nerth ^ i nerth. Mae’r w yl yn rhoi llwyfan i artistiaid amrywiol o bob math o genhedloedd bychain ledled y byd. Mae ^ hon yn w yl wirioneddol eclectig sy’n mynd allan o’i ffordd i osgoi cerddoriaeth briff ffrwd eingl-americanaidd. www.smallnations.co.uk\nPryd: 8, 9, 10 Gorffennaf Lle: Abersoch Pwy: Huw Stephens, Masters in France, Sibrydion, Mr Huw, Colorama, Mr Phormula, Bare Left, Biffy Clyro, The Wambats, The Cribs, Ellie Goulding, Zane Lowe, Kelis, The Joy Formidable, The Noisettes, Kids in Glass Houses a llawer mwy Pris: Pecynnau amrywiol rhwng £45 a £130 ^ Rhagolygon: Mae gw yl ‘wakeboardio’ fwyaf Ewrop yn stori lwyddiant go iawn. Dechreuodd\n^ yr w yl nôl yn 2000 gyda dim ond 800 o bobl yn y dorf, ond mae bellach yn denu miloedd i arfordir ^ gogleddol Penllyn. Mae’r w yl yn llwyddo i gyfuno chwaraeon eithafol gyda cherddoriaeth o’r safon uchaf ac eleni mae llu o artistiaid gwych ar y lineup yn cynnwys rhai o’n hoff artistiaid Cymraeg. www.wakestock.co.uk\nn y l i d w ’ i u a d YN CREU ARGRAFF DYMA CHI EICH FFICS ARFEROL O ARTISTIAID NEWYDD Y MAE’R SELAR YN CREDU FYDD - UN O’R DE-DDWYRAIN AR Y SIN. OWAIN GRUFFUDD SYDD WEDI BOD YN SIARAD EFO BANDIAU DAU I’W DILYN A’R LLALL O’R GOGLEDD-ORLLEWIN.\nY Trydan Pwy?: Cymysgedd o fyfyrwyr o Brifysgolion Abertawe a Morgannwg yw ‘Y Trydan’, sydd hefyd yn cael eu hadnabod fel ‘The Electric Company’. Ar wahân i James, drymiwr y band sydd yn dod o Firmingham, bechgyn o Gaerffili yw ‘Y Trydan’, sef stad tai cyngor gorau de Cymru yn ôl y band. Ben yw’r canwr, tra mae Nathan, Chris a Dan yn ei gefnogi ar y gitâr fas, gitâr flaen a’r synth. Daeth y band at ei gilydd wedi iddynt fynd i’r Brifysgol, lle y gwnaethon nhw gyfarfod â James. Roedd y gweddill yn ‘nabod ei gilydd yn barod. ^ Sw n: Mae’n anodd rhoi genre penodol i gerddoriaeth Y Trydan. Mae’r band yn ceisio ^ creu sw n sydd rhywle yn y canol rhwng cerddoriaeth electroneg, dawns, indie a roc. Ond mae hyn oll yn adeiladu a chreu ^ mynydd o sw n - nid fod hynny yn beth drwg o gwbl. Mae’r band yn mwynhau gwrando ar nifer o fandiau, yn Gymraeg ac yn Saesneg, gan gynnwys Crash.Disco!, Breichiau Hir, Future of the Left, Boy 8-bit a “lots mwy”.\nHyd yn hyn: Efallai fod Derwyddon Dr Gonzo wedi hen adael y Sin Roc Gymraeg, gyda’u sioe byw unigryw, ond mae’n edrych yn debyg fod ‘Y Trydan’ am ddilyn ôl eu traed. Mae gigs Y Trydan yn brofiad hollol wahanol, gyda megaphones, siwtiau teigrod ac allweddellau sy’n hy^ n na\nchyfanswm oedran yr holl fand! Mae’r band wedi mynd ati i recordio nifer o ganeuon, sydd ar gael i’w clywed ar www. myspace.com/theeleccompany. Maent wedi rhyddhau EP o’r enw ‘The Electric Company / Y Trydan’, sydd wedi ei ryddhau o dan label recordio Noodlebox Record, fydd yn\nY Saethau Pwy?: Mae’r Saethau yn fand o bedwar o hogia o ardal Caernarfon gafodd eu ffurfio bron i ddwy flynedd yn ôl. Mae’r pedwar yn ddisgyblion yn Ysgol Syr Hugh Owen, ac wedi bod yn ffrindiau drwy gydol eu hamser yn yr ysgol. Lloyd Steele, gyda’i affro unigryw, sydd yn canu a chwarae gitâr, tra bod Shaun Oliver yn chwarae’r gitâr arall a Sion Alun ar y drymiau. Sam Jones, sydd hefyd yn aelod o ‘Tom ap Dan a’r Band’, sy’n chwarae’r gitâr fâs. Ffurfiwyd y band yn wreiddiol er mwyn cael ychydig o hwyl, ond ychydig fisoedd yn ddiweddarach fe wnaethon nhw benderfynu ysgrifennu caneuon o ddifri er mwyn cystadlu ym Mrwydr y\nBandiau ‘Sbarc’, a gynhelir yn Galeri, Caernarfon. ^ Sw n: Mae’r aelodau i gyd wedi cael eu dylanwadu gan rai o fandiau mwyaf y byd roc, gan gynnwys y Red Hot Chilli Peppers, y Foo Fighters a Biffy Clyro - ond mae Lloyd Steele yn cyfaddef fod rhai o’u caneuon wedi cael eu dylanwadu gan fandiau o’r SRG: “Rydan ni i gyd yn ffans mawr o’r sin roc Gymraeg. Dani’n hoffi mynd i weld gigs lleol, ac mae yna gymariaethau amlwg i’w weld rhwng rhai o’n caneuon ni a bandiau fel Yr Ods, Sibrydion a’r Bandana.” Yn sicr, wrth wrando ar gerddoriaeth y pedwarawd ifanc yma, maen nhw’n fand sydd yn hoffi arbrofi mewn nifer o\ngenres gwahanol, o roc i funk, ac mae’n gwneud y profiad o wrando arnyn nhw yn fyw yn un diddorol iawn. Teimla Lloyd hefyd fod y band wedi aeddfedu mewn mwy nag un ffordd, a hynny o ganlyniad i gael profiad gwerthfawr mewn gigs hollol wahanol.\ncystadlaethau Brwydr y Bandiau wedi bod yn help mawr iddynt wneud eu marc ar y sin, gan gael eu hystyried yn un o fandiau gorau Brwydr y Bandiau Maes B yng Nglyn Ebwy a chyrraedd rownd derfynol Brwydr y Bandiau Menter Iaith / C2, eleni.\nHyd yn hyn: Wrth ystyried fod y band yn wynebau newydd i gefnogwyr y SRG, maent wedi llwyddo i ddal llygaid nifer o hyrwyddwyr ledled Cymru. Nid yn unig gawson nhw’r cyfle i fod yn fand agoriadol llwyfan Wa-Bala haf diwethaf, ond fe gawson nhw’r fraint o gefnogi un o’u harwyr, Meic Stevens, yn “un o’i gigs olaf” cyn mudo i Ganada. Ar y llaw arall, mae\nCynlluniau: Mae’r band yn gobeithio trefnu sesiwn C2 yn fuan, gan ddal ati i gigio yr un pryd, gyda gig Cymdeithas yr Iaith, yn Eisteddfod Wrecsam ar y gweill. Maent wedi cael profiad o fod yn y stiwdio recordio gyda Rich Roberts, a gynhyrchodd albwm Y Bandana, yn barod, ac maen nhw’n gobeithio rhyddhau EP mor fuan â phosib.\nRHOI’R SURNI O’R NEILLTU\nGwrandewch os ydych yn hoffi: Pendulum, Prodigy, Masters In France cael ei ryddhau ar iTunes yn y dyfodol agos. Yn ogystal â hyn, mae’r band wedi llwyddo i ennyn cefnogaeth gan rai o DJs gorau Cymru, gan gynnwys Huw Stephens a Lisa Gwilym. Cynlluniau: Bydd y Trydan yn brysur iawn dros yr Haf yma. Mae rhai o’u\ngigs yn cynnwys gig yng Nghlwb Ifor Bach gyda Sen Segur a’r Ods, ac yn un o’r wynebau newydd ar lwyfan Maes B yn Eisteddfod Wrecsam. Yn ogystal â hynny, cadwch olwg am sesiwn C2 gyda Huw Stephens fydd yn cael ei ryddhau yn fuan iawn.\nGwrandewch os ydych yn hoffi: Y Bandana, Candelas, Crwydro\nOes yna rai gwell na’r Cymry am ddarogan ‘Och a Gwae’? ‘Poni welwch chi dranc yr SRG’ ydy’r record sy’ wedi sticio ar ddecs y sin ers yn rhy hir. Twll tin y sin blin medda fi. Os ti’n siarad rhywbeth i lawr ddigon, wrth gwrs ei fod o’n mynd i swnio’n crap... felly dim mwy o rwdlan am PRS, dim mwy o gwyno am Radio Cymru ac S4C ddim yn talu digon am chwarae’r caneuon, dim mwy o ffug-ddoethinebu ‘Pam does yna ddim gigs yn Aber?’ tra’n cosi gên. Bobol sy’ fyw, onid oes ganddo ni albyms newydd gan yr arobryn Gwyneth Glyn Ffidich a Pappa Jarman i’w traflyncu a’u mwytho? ^ Onid oes ganddo ni (g)w yl Gardd Goll i’w thrysori – perfformiad prin yn y Gogs gan Ein Mawrhydi Gruff Rhysababeth y Cyntaf, bona-ffeîd roc roialti? Beth am drefnu arwisgiad a choroni’r Athrylith Anhygoel o Flewog yn Dywysog Pop Cymru? In other news, mae Don Schiavone wedi rhoi’r gorau i flogio am wendidau ac wedi mynd ati gyda’i ddeg egni i drefnu taith Y Selar. Tri band ifanc addawol yn teithio o Gaerdydd i Lanrwst via Aber, Caerfyrddin a Bangor. Da gweld Creision Hud, Sen Segur a Trwbador yn twrio’r wlad ... heddiw Cymru, yfory Dwyrain Ewrop ... ’sa fo jest er mwyn cau ceg Reece Moon! Ac mae arlwy Steddfod Wrecsam – gyda’r Gymdeithas yn ymgorffori comedi i’r arlwy – yn addo gwefreiddio. Yng nghylchgrawn Golwg (fy hoff gomic Cymraeg wythnosol) mae Geraint Jarman wedi sôn am y wefr o gael cydweithio efo rhai o dalentau ifanc y sin – o rym tawel Gareth Bonello i seigiau seicadelig Meilyr Race Horses. Os ydy dyn 60 oed fel Jarman yn gweld gwerth mewn parhau i greu, mae’n amlwg fod lot i fod yn ddiolchgar amdano. *(Diddorol gweld bod Robin Portmeirion wedi talu am recordio peth o albwm newydd Jarman hefyd ... hwyrach mai dyma’r Ffordd Ymlaen – cwmni Blas ar Fwyd Llanrwst yn noddi Sen Segur, Ceir Cymru Bethel yn noddi’r Ods a Chwmni Caws Caerfyrddin i dalu am sengl nesa’ Gwilym Morus ... jôc ia C*nt!)\nWedi i ni gael ymateb da i’n heitem newydd sbon ‘O glawr i glawr’ yn y rhifyn diwethaf, mae’r Selar wedi penderfynu ceisio mynd o dan groen clawr CD trawiadol arall gan artist Cymraeg. Clawr Melys, albwm Clinigol a enillodd deitl ‘Clawr Gorau’ yng Ngwobrau’r Selar 2009 oedd testun yr eitem hon yn rhifyn mis Ebrill. Y peth naturiol i’w wneud felly ydy ymdrin â deiliwr cyfredol y teitl hwnnw, sef clawr albwm gyntaf Gildas, Nos Da. Bu’r Selar yn siarad â’r dyn ei hun, sef Arwel Lloyd, i gael dysgu am gefndir clawr cofiadwy ei gampwaith.\nHenffych Gildas! Mae clawr Nos Da yn un arbennig iawn a gwreiddiol dros ben yng nghyd-destun cerddoriaeth Cymraeg. I unrhyw un sydd heb gael gafael ar dy ^ albwm gyntaf, mae’r clawr yn gartw n-aidd iawn ei naws, yn lliwgar ac yn atyniadol. Y cwestiwn cyntaf amlwg felly ydy pwy gynlluniodd y gwaith celf?\nArwel: “Gwaith cywrain Eurig Roberts - ia ^ hanner y grw p Brigyn - welwch chi ar waith celf Nos Da. Mae ganddo bortffolio eitha’ da o ran dylunio i artistiaid Cymraeg gan gynnwys Sibrydion, Al Lewis Band, Elin Fflur ... heb anghofio Dylan a Neil wrth gwrs! Felly mae’r clod am lwyddiant a’r sylw diweddar i’r clawr yn mynd i gyd i Eurig chwarae teg.” Cymeradwyaeth fawr a gwresog i Eurig Roberts felly. Er gwaethaf creadigrwydd Eurig, mae’n rhaid dy fod wedi rhoi briff o ryw fath iddo fo do? Bydd rhai yn cofioo dy gyfweliad yn rhifyn Awst y llynedd o’rr Selar, ac yn benodol yr hyn soniaist ti am m ^ ddylanwad cartw ns ar dy gerddoriaeth di,i, a chefndir dy enw llwyfan di wrth gwrs – mae’n rhaid dy fod ti wedi cael cryn dipyn yn o ddweud yn y cynllun?\n6ed ganrif ym Mhrydain, yn sgwennu am stad Prydain ar ôl i’r Rhufeiniaid adael ... dyna’r wers hanes drosodd! Dwi jyst ‘di dwyn ei enw fo, a rhyw goffâd bach iddo fo ydi’r mynach ar glawr y CD. Nes i roi briff eitha’ manwl o ran y clawr, a jyst deud am y tu fewn i greu gardd i’r mynach - mae ‘na gân o’r enw ‘Gardd y Mynach’ ar yr Albwm - a rhoi list iddo fo o’r pethau o’n i isho yn yr ardd. Roedd hyn yn\n“ODD NA GATH YN YR ARDD AR Y DECHRAU, GA’TH HI’R SAC“\n“Fi gafodd y syniad. Roedd Gildas yn ffigwr gwr hanesyddol, mynach oedd o yn byw yn y\n“ONI ISHO IDDO FO EDRYCH YN BLENTYNNAIDD AC FEL CARTWN“\nAha, a finnau’n methu deall be oedd ‘mywion’ yn y gân ‘Bruno a’r Blodyn’! I’r darllenwyr iau, roedd Lemon Jelly yn brosiect electronig a ffurfiwyd tua troad y ganrif a sydd ar egwyl estynedig ar hyn o bryd. Mae’n rhaid fod gen ti syniad reit glir o’r hyn oeddet ti isho ar y clawr. Faint o newid fu o’r ymgais gyntaf i’r cynllun terfynol?\ncynnwys cymeriadau sy’n ymddangos mewn caneuon fel ‘Gorwedd yn y Blodau’ a ‘Bruno a’r Blodyn’. Fe welwch chi Bruno y broga, corrach bach clên, blodau, ehedydd, mywion - neu morgrug i bobl tu allan i Ddinbych - y dderwen hen, pili pala, watering can. ^ ns. O’n i isho iddo fo Ti’n iawn am y cartw ^ edrych yn blentynnaidd ac fel cartw n - bach fel rhai o stwff ‘Lemon Jelly’, dwi wrth fy modd hefo’i gwaith celf nhw.\n“Odd ‘na gath yn yr ardd ar y dechrau, ga’th hi’r sac, oni’m yn cîn arni. Nes i hefyd newid maint y corrach tua 5 o weithiau. Mae gen Eurig amynedd Job! Ond oni bai am hynny, ‘odd o mwy neu lai yn ok ar yr ymgais gyntaf.” O edrych ar y clawr a chlywed y cefndir, mae’n amlwg dy fod wedi rhoi pwys mawr ar gael rhywbeth oedd yn drawiadol yn weledol. Pa mor bwysig ydy clawr a gwaith celf trawiadol yn dy farn di?\n“Dwi’n meddwl bod creu gwaith celf gydag unrhyw albwm yn hollbwysig. Dyna’r peth ti’n gweld gyntaf, cyn gwrando ar y gerddoriaeth, felly mae’n gyfle i ddenu sylw ac mae’n helpu gyda’r hyrwyddo. Chwarae teg i lawer o artistiaid Cymraeg am wneud ymdrech yn y maes yma – yn ddiweddar mae gen ti sbectol 3D Genod Droog, casêt Jen Jeniro, Y Niwl gyda gold leaf ar y clawr, gwaith dylunio gwych Brigyn dros y blynyddoedd. Fyswn i’n tybio bod hyn wedi helpu gwerthiant rhain oll.“\nOs ydych chi’n teimlo fod clawr arbennig yn haeddu sylw yn yr eitem hon, neu eisiau gwybod cefndir clawr un o albyms eich hoff fand Cymraeg, yna anfonwch eich awgrymiadau draw at yselar@live.co.uk\nadolygiadau 6 SENGL CYNTAF CREISION HUD Yn enillwyr Brwydr y Bandiau Maes B 2007, ac yna Sesiwn C2 orau yng Ngwobrau RAP 2009, yn sicr roedd y Creision Hud yn fand i’w gwylio. Ond wedi iddynt gael seibiant, yn dilyn blwyddyn heb lawer o gigs, maent yn ôl, ac wedi gwneud eu marc yn syth. Er mwyn bod yn wahanol, mae Creision Hud wedi penderfynu recordio albwm. Ond beth sydd yn wahanol am hynny? Wel, mae pob trac o’r ‘albwm’ yn cael eu rhyddhau’n unigol, un bob mis, ar hyd y flwyddyn. Roedd y ddwy sengl gyntaf, sef ‘Cyllell’ a ‘She Said’ yn gychwyn perffaith, gyda dylanwad indieroc poblogaidd diweddar yn amlwg yma. Erbyn diwedd mis Mawrth, roedd y band wedi rhyddhau ‘Bedd’. Fel mae’r enw’n awgrymu, mae hon yn llawer mwy tywyll nag unrhyw un arall hyd yn hyn. Ond mae cân mis Ebrill, ‘Colli Cwch’, wedi creu cryn tipyn o argraff gyda phobl fel Matthew Sayer o Masters In France, wedi’i chanmol. Yn fy marn i, y bumed sengl, ‘Indigo’ fydd cân yr Haf – roedd hon yn ‘drac yr wythnos’ ar Radio Cymru wythnosau cyn iddi cael ei rhyddhau! Mae Creision Hud yn mynd o nerth i nerth, a bydd digon o gyfleoedd i’w gweld dros yr haf. Ond os na allwch ddisgwyl tan hynny, cofiwch brynu’r holl senglau ar iTunes – gallwch glywed y nesaf ‘Cysgod y ^ Cyrion’ ar eu tudalen Soundcloud rw an. 8/10 Owain Gruffudd\nDYDD A NOS LOWRI EVANS Dydd a Nos yw albwm ddwyieithog gyntaf y gantores o Sir Benfro, Lowri Evans. Rwy’n gwybod bod gan Lowri lawer o ffans ledled Cymru ond a bod yn onest chefais i’n bersonol ddim llawer o flas ar yr albwm hon. Mae tipyn o drimins ‘Eurovision-aidd’ ar rai o’r caneuon, fel y canu-siarad ar ‘Dydd a Nos’, a’r ww-wwws ^ wrth ddynwared sw n y trên yn ‘Aros am y trên’, sydd ychydig yn rhy siwgwr-llyd, ac yn tynnu oddi ar y caneuon yn hytrach nag ychwanegu atynt. Wedi dweud hynny, mae llais bendigedig Lowri yn hawdd iawn gwrando arno ac yn f’atgoffa o lais Katie Melua. Teimlaf mai’r caneuon gorau ar yr albwm yw ‘Don’t light a fire’ a ‘Torri Syched’, pan mai llais Lowri yw’r prif offeryn a’r geiriau yn onest a syml ac yn osgoi’r cliches sydd yn rhai o’r caneuon gwannach. Mae Dydd a Nos yn albwm hawdd gwrando arni ac os ydych chi’n ffan o waith Lowri chewch chi mo’ch siomi. 6/10 Casia Wiliam\nCAINC GWYNETH GLYN Does yna ddim byd yn syfrdanol am y casgliad hwn o ganeuon. Alawon syml a geiriau syml sydd yma, ond eto, mae’r briodas rhwng y ddwy elfen yma mor gryf nes y mae’r cyfan yn gweithio’n berffaith. Mae gan Gwyneth Glyn rhyw lais meddal sydd yn hawdd gwrando arno fo ac y mae’r holl ganeuon ar yr albwm yma’n gweddu’n berffaith i’r llais hwnnw. Ac efallai mai fi sydd yn hawdd fy mhlesio, ond mae yna ^ rhywbeth am sw n organ geg sy’n mynd â mi i rhyw le bodlon Bob Dylan-aidd, ac mi esh i’r union le hwnnw tuag at ddiwedd ‘Ferch y Brwyn’ ac ‘Eifionydd’. Y traciau mwyaf acwstig ac amrwd ydi’r\nuchafbwyntiau heb os, ac hynny gan bod y geiriau mor gryf yn y caneuon hynny am wn i. Dwi’n ffan mawr o ‘Eifionydd’, ‘Gafal’ a ‘Lle fyswn i’. Mae yma ambell i gân mwy joli ag ychydig mwy o fynd iddynt ac y mae’n bosib y gallai rhywun ddiflasu ar ‘Ewbanamandda’ a ‘Dansin Bêr’ o’u gor chwarae nhw, ond dim ond achos eu bod nhw’n dîwns bach mor fachog. Nadi, dydi hi ddim yn glasur ella, ond mae hi’n werth ei chael yn y casgliad serch hynny. 8/10 Gwilym Dwyfor\nPAID A GOFYN MESSNER Prosiect Owain Gruffudd Roberts yw Messner, a rhaid cyfaddef mod i heb glywed ei gerddoriaeth tan nawr. Mae’n EP 4 trac o synau hyfryd a hafaidd. Mae’n dechrau’n gryf gyda ‘Taflaist Olwg’ ac rwy’n ffyddiog fod hon am fod yn EP da iawn! Ond dwi’n cyrraedd cân rhif 4 a dwi ^ ddim yn siw r os alla’i gofio unrhyw ddarn o’r EP. Mae’n gofyn am gwpwl o wrandawiadau cyn dod i arfer â’r caneuon, ac mae’n bendant yn gasgliad o ganeuon sy’n gwella gyda phob gwrandawiad. Dyma gerddor sy’n gwneud pethau tebyg i Jakakoyak neu James Yuill - llais cofiadwy a gitâr dros bît electronig - folkelectro falle?! Mae’n EP i wrando arni tra’n ymlacio neu yn y cefndir (nid mewn ffordd drwg!) Dwi’n edrych ymlaen at\nFFOADURIAID STEVE EAVES “I fi y man cychwyn pob tro yw’r blues” (Steve, gig Aberystwyth, 13 Mai 2011). Gwir pob gair. O’r gân cyntaf ar y casglid yma a thrwyddi draw mae dylanwad John Lee Hooker a’r cewri blues eraill fel Sonny Boy Williamson a Hound Dog Taylor yn amlwg. Fodd bynnag mae llawer iawn mwy na hynny i gerddoriaeth Steve gydag ehangder y cyffyrddiadau - jazz pobl fel Charlie\nweld Messner yn chwarae’n fyw - ar noson braf o haf gobeithio. 8/10 Lowri Johnston\nParker a Van Morrison, canu gwerin Cymraeg a Gwyddelig, soul a hyd yn oed Y Cyrff! Bron yn ddiarwybod mae’r gerddoriaeth yma wedi ymdreiddio i fewn i’n psyche cerddorol Cymreig – yn raddol ac yn ddistaw – i greu corff o ganeuon sy’n gosod Steve ymysg ein cerddorion pwysicaf. I’r rhai sydd ddim yn gyfarwydd â chaneuon cynnar Steve mae ‘na stôr o drysorau yn eich wynebu o alaw gofiadwy ‘Sonedau Bore Sadwrn’ i ddwyster\n‘Traws Cambria’, tristwch ‘Ffoaduriaid’, hyfrydwch pur ‘Siwgr Aur’, dicter ‘Gorllewin Beal Feirste’ a threiddgarwch y mynegiant o gariad ‘Rhywbeth Amdani’ a ‘Pwy yw Hon yn Cerdded Efo Fi?’. Er nad oeddwn wedi gwrando ar rai o’r caneuon yma ers tro byd roedd yr ail wrando’n fy atgoffa o’r grym ysbrydol sydd yn llawer ohonynt a’r graddau mae nhw’n llwyddo i gyffwrdd. O gael casgliad cronolegol fel hyn gallwn olrhain sut mae Steve wedi\nBRECWAST ASTRONOT GERAINT JARMAN Dyma albwm gyntaf y cawr cerddorol Geraint Jarman, ers i Sub Not Used gael ei rhyddhau yn 1998. Canu reggae Jarman sydd fel arfer ym mynd â’m bryd i - ac felly siom fawr oedd nad oes dim reggae ar yr albwm newydd. Ond wedi gwrando arni yn ei chyfanrwydd, mae’n amlwg mai cam cywir oedd datblygu’r ^ sw n tuag at steiliau gwahanol. Peth peryg ydi adolygu albwm sydd â hanner yr SRG wedi cyfrannu ati! Ond mae’r cyfraniadau yn sicr yn llywio’r albwm tuag at synau gwahanol, a hynny’n llwyddiannus. Mae Siân James â’i thelyn yn llwyddo i hoelio sylw gwrandawyr i’r gân werin ‘Brethyn Cartref’ sydd â melodi hyfryd a harmoneiddio hudolus. Ymysg rhai o’r cerddorion gwadd y mae Gareth Bonello, Ian Lawrence, Meilyr Jones o Race Horces, Griff Lynch o’r Ods, Huw M a Peredur ap Gwynedd. Mae adlais o’r Jarman ifanc wedyn i’w glywed ar anthemau’r albwm – ‘Miss Asbri 69’ a phaid ‘Dwyn dy Hun i’r Dwfn’, sydd yn swnio fel pop roc yn syth o’r 80’au cynnar, gyda’r dryms swnllyd a’r gwaith gitâr gwichlyd yn ysu i gael eu clywed ar lwyfan o flaen cynulleidfa fyw. Trueni na fyse ychydig mwy o ganeuon roc fel hyn ar yr albwm.\nYN CYFLWYNO TAITH NEWYDD...\nCREISION HUD, SEN SEGUR, TRWBADOR Ond tawel a synfyfyriol yw’r rhan fwyaf o ganeuon ar Brecwast Astronot, gyda’r gân deitl honno ei hun yn freuddwydiol, yn ofodol, bron fel y gallwch ddychmygu’r astronot yn arnofio yn araf yn yr awyr yn y roced. Mae lot o emosiwn yn y caneuon tawel yma, bron eu bod yn drist - yn enwedig mewn caneuon fel ^ Dw r Oer y Fynwent, a’r geiriau clir yn ein hatgoffa fod Jarman yn ddewin gyda geiriau. Un cwyn ydi fod yna ryw adlais o ganu gwlad yn dangos ei wep bob yn hyn a hyn a dwi’m yn hoffi ‘Roedd Hwnna’n Arfer Bod yn Ddigon’. Mae’n fy atgoffa i o line-dancing mewn ysgubor wellt, a dwi’n hanner disgwyl i Jarman weiddi “Iiiiiha” unrhyw funud rhwng gwichian y gitâr, a harmoneiddio Iona ac Andyaidd y gytgan. Felly ar y cyfan, mae Brecwast Astronot yn gyfanwaith blasus iawn - a ^ sw n aeddfed Geraint Jarman yn gweithio’n dda. Gobeithio na fydd rhaid aros 13 mlynedd arall am yr albwm nesa!\nglynu at ei wreiddiau tra, ar yr un pryd, wedi ymestyn ei adenydd cerddorol. Mae gwaith gitâr Steve ac Elwyn Williams yn sefyll allan ond yn anad dim cynhesrwydd y llais, agosatrwydd Steve\nGWENER 24 MEHEFIN CLWB RAFA, STRYD Y BONT, ABERYSTWYTH. 8PM\nSADWRN 25 MEHEFIN THE PARROT, STRYD Y BRENIN / KING STREET, CAERFYRDDIN. 8PM\nGWENER 1 GORFFENNAF CLWB Y RHEILFFORDD, BANGOR. 8PM\nSADWRN 2 GORFFENNAF CLWB LEGION, LLANRWST. 8PM\nTOCYNNAU’N £5 I BOB GIG.\nC YFO ES C Y FFR OUS … N OFE LA U ’ R L OL FA\n7/10 Leusa Fflur\nat ei bobl a thynerwch y caneuon serch sy’n gafael ac yn cyfoethogi pob gwrandawiad. Casgliad heb ei ail!\nIAU 23 MEHEFIN DEMPSEYS, CAERDYDD. 8PM\nO.N. Ychydig wythnosau cyn rhyddhau y CD yma roedd Steve yn sôn wrthyf am bwysigrwydd cyfraniad Les Morrison a’r dylanwad a gafodd arno. Mae Ffoaduriaid yn deyrnged gwych i Les, i Iwan Llwyd ac i gyfoeth cerddoriaeth Cymraeg a Chymreig. 9/10 Toni Schiavone\nSain Gwymon Rasal Copa Steve Eaves Ffoaduriaid\nLowri Evans Dydd a nos\nY Bandana COPA CD013\nYr Ods Nid teledu oedd y bai\nPOST YN RHAD AC AM DDIM WRTH ARCHEBU DRWY WWW.SAINWALES.COM ac i’r plantos bach…\nCD newydd sbon gan Rapiwr gorau’r byd!\nMae modd lawrlwytho traciau unigol trwy wefan iTunes neu Amazon\nCylchgrawn yn trin a thrafod y sin roc Gymraeg - rfhifyn mis Mehefin 2011


Canolfan Newyddion - Arloesydd geneteg yn cael ei urddo’n farchog\nArloesydd geneteg yn cael ei urddo’n farchog\nMae’r Athro Mike Owen wedi’i urddo’n farchog yn anrhydeddau pen-blwydd y Frenhines am ei wasanaethau ym meysydd Seiciatreg a Niwrowyddoniaeth.\nMae’r Athro Owen yn arbenigwr blaenllaw ym meysydd geneteg anhwylderau seiciatrig a niwroddirywiol.\nMae wedi cyhoeddi dros 500 o bapurau gwyddonol yn ogystal ag amlygu ffactorau risg genetig newydd ar gyfer nifer o anhwylderau gan gynnwys sgitsoffrenia, anhwylder deubegwn, clefyd Alzheimer, Anhwylder Diffyg Canolbwyntio a Gorfywiogrwydd a dyslecsia.\nMeddai’r Athro Owen: "Yn amlwg, mae unrhyw lwyddiant y gallwn fod wedi’i gael wedi dibynnu ar waith a chymorth llawer o bobl eraill.\n"Hoffwn ddiolch i’m cydweithwyr academaidd, y rhai ifanc a phrofiadol fel ei gilydd, yn ogystal â’m cydweithwyr gweinyddol a thechnegol ers dros 20 mlynedd. Mae’n anrhydedd hon yn dystiolaeth o’r hyn yr ydych wedi’i gyflawni.\n"Rydw i wedi cael llawer o gefnogaeth gan y Cyngor Ymchwil Feddygol hefyd ers i mi fod yn fyfyriwr doethur. Yn fwy diweddar, mae’r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Gofal Cymdeithasol ac Iechyd ac Ymddiriedolaeth Wellcome wedi fy nghefnogi.\n"Rydw i wedi cael cefnogaeth sefydliadol gwych hefyd, gan hen Goleg Meddygaeth Prifysgol Cymru yn y lle cyntaf, a chan Brifysgol Caerdydd ers 2004.\n"Mae’r anrhydedd yn brawf hefyd o gryfder Seiciatreg a Niwrowyddoniaeth yng Nghaerdydd. Drwy sefydlu Canolfan Geneteg a Genomeg Niwroseiciatreg Coleg Ymchwil Feddygol Prifysgol Caerdydd a’r Sefydliad Ymchwil Iechyd Meddwl, credaf ein bod wedi gosod y sylfeini ar gyfer hyd yn oed yn rhagor o lwyddiant dros y 20 mlynedd nesaf wrth fynd i’r afael ag anhwylderau seiciatrig a niwroddirywiol.\nMae ymchwil ddiweddar yr Athro Owen wedi canolbwyntio ar droi canfyddiadau geneteg yn fanteision i gleifion drwy gynnal ymchwil am fecanweithiau, dosbarthiad a diagnosis clefydau, yn ogystal ag ym maes cydweithio a chyfathrebu â’r cyhoedd.\nAr hyn o bryd, ef yw Pennaeth Sefydliad Meddygaeth Seicolegol a Niwrowyddoniaeth Clinigol yr Ysgol Feddygol, ac mae’n Ddirprwy Bennaeth yr Ysgol Feddygaeth hefyd. O dan ei oruchwyliaeth, daeth y Sefydliad Meddygaeth Seicolegol a Niwrowyddoniaeth Clinigol i’r brig yn yr Ymarfer Asesu Ymchwil diweddar. Ar ben hynny, mae’n Gyfarwyddwr Canolfan Geneteg a Genomeg Niwroseiciatreg y Cyngor Ymchwil Feddygol.\nYn ogystal â’i weithgareddau ymchwil diweddar, mae’r Athro Owen yn parhau i fod yn ymgynghorydd mewn Seiciatreg Gyffredinol i Oedolion. Yn y gorffennol, mae wedi bod yn Llywydd y Gymdeithas Geneteg Seiciatrig Ryngwladol yn ogystal ag aelod o Academi’r Gwyddorau Meddygol.\nYn ôl yr Is-ganghellor, yr Athro Colin Riordan: "Mae’r Athro Mike Owen yn ymchwilydd rhagorol ac yn aelod pwysig o gymuned y Brifysgol. "Mae wedi arwain rhai o’r darganfyddiadau pwysicaf yng ngeneteg anhwylderau seiciatrig a niwroddirywiol yn ystod y ddau ddegawd diwethaf. Yn ehangach, mae ei waith wedi codi proffil salwch meddwl.\n"Mae ei ymdrechion o ran sefydlu ac arwain Canolfan Geneteg a Genomeg Niwroddirywiol Cyngor Ymchwil Feddygol y Brifysgol a’r Sefydliad Ymchwil Iechyd Meddwl wedi gosod Prifysgol Caerdydd yn gadarn ar y map oherwydd ein hymchwil sydd ar flaen y gad yn y maes hwn.\n"Mae gweld aelodau o gymuned Prifysgol Caerdydd yn cael eu cydnabod fel hyn yn ysbrydoliaeth.\n"Llongyfarchiadau i’r Athro Owen ar ei anrhydedd cwbl haeddiannol."\nCanolfan Geneteg a Genomeg Niwroseiciatreg y Cyngor Ymchwil Feddygol Sefydliad Ymchwil Niwrowyddoniaeth ac Iechyd Meddwl\nYr Ysgol Feddygaeth Tweet\nTag: Sefydliad Ymchwil y Niwrowyddorau ac Iechyd Meddwl