Advertising|1907-10-03|The Welsh Coast Pioneer and Review for North Cambria - Welsh Newspapers\n.4Ø -I .Y., R A D R A N G Y M RE I G '0 "i' If! ESTYNIAD AMSER I YMGEISWYR. LIMERIC NEU BENILLION LLYMRIG CYMRAEG LIMERIC GYMRAEG BOLLOTEN yn ddi-ddadl yw'r fwyaf a'r bennaf o bob Limeric. RHODDIR Cannoedd a Miloedd o Bunau o WERTH ARIAN MEWN GWOBRAU. MEGYS PIANOS, ORGANAU, DODREFN A CHELFI, BEISiCLS, MASHINS GWNIO, Oriaduron Aur ac Arian, Pob math ar Gyflyll a Ffyrc a Llwyau, Modrwyau, &c., &c. Wele'n canlyn amodau'r Gystadleuaeth fawr hon :— Torrwch allan linellau'r Pennill Llymrig Anor- fien a welir wedi eu hargraffu yn y Torron isod. Y.pa, odditanynt, ac yn y lie sydd wedi ei adael ar gyfer hynny, ysgrifennwch yn eglur mewn inc y llinell sy'n ymddangos i chwi yn oreu a chym- bwypf i ortfen y Limericyn gywir. Gyda'r pennill, wrlh ei anfon, amgauwch Bostal Order am Ohwe'cheiniog (dim Stampiau), wedi ei wneud yn daladwy i J. BOLLOTEN, a cbroeswch ef 44 and Co." Y cyfeiriad yw NUMERIC," J. BOLLOTEN, BANOOR. Gellir anfon i'r Gystadleuaeth y nifer a fynner obygion gyda'r un Torron, end rhaid aslon Et'al Order am Chwe'cheiniog ar gyfer pob Uinell wabanol a anfonir i mewn. Rhennir tair Than o bedair o'r holl swm a dderbynlr yn werth gwobrau i'r chwech ymgeis- ydd buddugol cyntaf. Rhoddir y bedwaredd ran arall fydd yng ngweddill yn wobrau llai i'r 25 nesaf. Ystyrir a beirniedir pob cynbygiad yo dra gofalus gan yr Awdures a'r Farddones Gymreig enwog, GWYNETH VAUGHAN, a rhaid i'w dyfarniad gael ei dderbyn yn derfynol. Bydd i'r Ymgeiswyr buddugol gael dewis eu gwobrau o'r rhestr uchod. Gwarentir cyflawn werth, ac yn yr amser penodol anfonir y wobr a ddewisir, yn rhad, a'r cludiad wedi ei dalu. TORRON PENNILL LLYMRIG CYMRAEO BOLLOTEN. Mae pobl Caer Dydd wrth eu bodd, A phobl Caer Gybi'r un modd, — Bolloten yw'r dyn A rydd i bob un Enw. Cyfeiriad Dyddiad Cyhoeddir enwau y cystadleuWyr buddugol yn y rhifyn o'r papur hwn am yr wythnos yn terfynu ,;Hydref igeg. Dylid anfon y llinellau ar unwaith er mwyn rhoi chwareu teg i bawb. ond dim hwyrach na Hydref I2ed. I m Nid yw'r beirniad am i'w gwaith gael ei daflu *gyd i ychydig ddyddiau diweddaf y Gystadleu- aeth. Taer erfynir ar bob ymgeiswyr anfon eu Ilin- eUau i mewn cyn gynted byth ag y bo modd. I.V. SAUCE IS HELPFUL IN BOTH WAYS- IT PROMOTES APPETITE, AND ASSISTS DIGESTION. PURNELL, WEBB & CO., LTD., BRISTOL. FOR y HIGH-GLASS & BOOTS SHOES Of EBg!i&h and Foreign ./?-?. Manufacture, .?'r ?3 Perfect in Design ./?t<? .?? Shape and F't./?? ./? ?ONE CAN ./?9??? ?"? EQUAL?? ??OLE AGENTS ???? in Colwyn Bay for the ?? ?!?* .?? ??? Ceiebrated "K" /?'/ ??" LOTU& and QUEEN BOOTS & SHOES. fa- — ? RHYL??, ? AVUC M)no SUSSEX STREET. —— AMERICAN STOVES. _z Save Half your Coals and Cure your Smoky Chimneys. Send for CATALOGUE (free) of Stoves to burn Coal, Coke, Wood, Oil, idas. &c. Farmers' Boilers, Bath Geysers and Hot Water Annn.r»t.na Mention the Pioneer WM. POOR-fi-õõ:, American Stove stores. 52, QUEEN VICTORIA ST., LONDON, EC, PERFECT M E D 16 1 N E. 'X or Indigestion, Anoemia, Liver Complailit (FB usness, JOHNSON'S CHINESE PILLS, 'e r box, are the hest. For Blood Poison In,fla-mmation, Varicose Veins, ETYSiPCIaS. Baa Legs, JOHN SON'S X X OILS, 1/14, 2/3, isa cure. Advice free. JOHNSON BTOgzl? Z eases Spscialists,WirincHill,cr we. e\nAT EIN DABLLENWYR.\nAT EIN DABLLENWYR. [ Anfoner pob gohebiaeth i'r GOLYGYDD CYMREIG, Swyddfa'r "Poneer." Colwyn Bay.\nGWYL GYMREIG GOFIADWY.\nGWYL GYMREIG GOFIADWY. Erys llawer o'r Derwydd yn y Cymro o hyd. Car yllwyn ac edrydd ei gyfrinach wrth Anian. Coleg iddo yw ei chlogwyni, ac afonydd ó ys- brydoliaeth i'w galon yw y gloewon ffrydiau a lifant trwy ei Wyllfc Walia. Ceisir trwy gelf a llawer cynllwyn arall hudo'r Oymro o'i gysefin froydd, ond pan gyll efe gwmniaeth Natur aiff yn fuan yn annaturiol, a ohyll lawer o hyfryd- wch a barddoniaeth bywyd. Ceir hyd yn nod ei wyliau a i fwynderau cen- edlaethol dan fath o estron-liw, ao yn tueddu i wneud y Cymro yn wahanol iddo ei hun. Mab y mynydd a phlentyn y gwynt yw efe, rhaid i'w feddwl yn ogystal a'i gorph wrth ddigon o awyr iach i dyfu'n gryf ac yn hardd. Ond yn awr, er's llawer blwyddyn, eithriad yw canfod cynull- iad o'n cenedi ar lesni maes dan gysgod llwyni. Rhaid myned dan do i gudw pob gwyl—mae Saaiwn grefyddol ar lanerch werdd ac Eistedd- fod ar fynwes Anian yn annghyffredin. Pan eu ceir mawr yw'r mwyniant, ac y m adgofion | dyddiau pell ein hanes yn chwanegu yr hwyl a'r dyddordeb ynddynt. Beth bynag a draethir am Arwest Glan Geirionydd, gwiw credu mai cartref awpnau yw'r Uanerch ei cynhelir. Dydd Sadwrn diweddaf caed Arwest Gymreig newydd-hen yn ei diwyg fwyaf nodweddiadol, ac yn un o'r llenyrch mwyaf dymuiol. Yn y gobaith y «efydlir llawer gwyl gyffelyb mewn partbau eraill yr yisgrifenir ei hanes. %BADDODIADAU HYBARCH. Dros ganrif yn ol, dan nawdd Dafydd Ddu Eryri a chymrodyr gwladgar eraill, cynhelid Arwest flynyddol dan yr enw "GwyJ Cadair Din- orwig." Cyfnod dyddorola. chynulliad cofiadwy oedd hwnw yn hanes beirdd a llenorion Arfon. Nid oedd deilen Seisnigyddiaeth wedi tyfu ar dafod yr Eisteddfod y pryd hwnw j nid oedd yr wyl yn meddu'r awydd na'r moddion i fyw mewn pabell aruthr ei maint, ac nid nod ei hachleswyr oedd cyhoeddi mantolen yn dangos fod y treul- iau yn oyrhdedd miloedd o bunau a'r elw yn cyrhaedd eanoedd. Cynhelid yr Arwest er mwyn awen a cherdd, ac yr oedd ei Chymreigdod yn ddilwgr. Ond collodd yr wyl rai o'i hachleswyr penaf, ao yn nghwrs amser aeth yr Arwest i huno'n hir. Dydd Sadwrn, yn yr un llanereh, aeth nifer o Gymry pybyr yno, a'r arwyddair ar eu gwefus ydoedd "Deffro, daeth dydd." Ac wyl a hunodd mor faith ar laswellt a than lwyni y llaneroh lie bu'r gan yn felus gynt a ddeffrowyd i ail fywyd. LLANERCH HANESYDDOL. Saif Llys Dinorwig ar uchefdir hardd o fewn ergyd Jftretr i bcntref tawel Brynrefail. 0 napn lawnt y llys hybarch ceir porfeydd gweJltog ar ogwydd hyd at Ian llyn tawel Llanberis. 0 gylch y llanerch ceir gwregys o fryniau ban fel gwylwyr yn gwarchod rhag llychwino y fro a dylanwadau astrus ac estronol. Ar y lawnt lie cynhelid yr wyl y safai gynt lY8 fu'n gartref i Syr Griffith Llwyd, a gafodd, medd gwefus tra- ddodiad, ffafr yn ngolwg Iorwerth laf, ond yn ddilynol a gollodd ffafr y teyrn hWJlw, ao a gollodd ei ben fcl teyrnfradwr yn Nghastell Rhuddlan. Nid oes yn aroe o'r llys haneeyddol ond un mur cadarn ac iorwg a mwsogl yn harddu ei henaint. Ceir gwaagod o goed cauad- frig yn taenu eu nawdd dros y llanerch, a than y Uetaf ohonynt y codwyd llwyfan o dywyrch ac yr aed trwy y defipn hen a'r cystadleuon diddan brydnawn Sadwrn diweddaf. Y CYNULLIAD. Ar y lawnt ymgynullodd rhai canoedd o Gymry gwladgar. Meddianwyd pob safle fanteisiol i wrandaw a gweled. Dringodd lluaws i gangh&u y gwydd; eisteddai eraill ar y meini mws&glyd ac ar y cloddiau clyd, tra y ceid y mwyafrif yn lled-orwedd mewn mwyniant ar y glaawellt. Cynrychiolid pob dosbarth yn y gwyddfodolion— ceid bonedd y wl&d a'i hathrawon, y chwarelwyr glew, eu gwragedd glan, a'u merched mwyn— pawb wedi cydgwrdd a rhwymyn gwladgarwch yn eu huno oU. Ceid yno fagad o feirdd a oherddorion na oheir odid ardal yn Nghymru allai gynyrchu eu gwell. Wrth y llyw ceid y Parch James Salt, periglor dawnus a cherddgar Ll&ndiuorwic; wrth ei ystlys yr oedd Alafon, nad yw hen-lancyddiaeth wedi gallu mennu ei add- fwynder na sure ei ysbryd; gerllaw yr oedd Glan- iilaw feddylgar. mewn diddosben lydan ei chantal, yn edrych reI birdd a Ianci; Cyngar hir ei ben a hir ei gceeaifc er.^lyn ar ei wefus a phertrwydd yn ei drem; Pencsrdd Peris a Joseph Thomas, a'u pen calon yn llawn o felodi; Gaianydd, m vynder Dyffryn Conwy ar ei wedd sirioj a llonaid ei anian o lenyddiaeth; Trebor Mehefin a'i ben nioel yn profi nad yw hirwallt yn anheb- gor i wir fardd; J. T. Lewis a'i fysedd yn ysu i dynu cerdd o offer; Dr. Roberts, Castell, a'i farf offeiriadol a'i ben patriarchaidd yn peri i ddyn bron gredu fod Derwydd etc yn y tir; Surdival, yr ysgrifenydd diwyd, yn gweled pob dyledswydd gyda phedwar llygad, ac yn eu cy- flawni gyda medr; a llawer awen ieuanc iraidd ac addawol yn ymwynfydu mewn llanerch mor gain gyda chwmni mor gu. DEFODAU HARDD A DYDDOROL. Treuliwjpd y 'nawn hafaidd ar ei hyd mewn llonder Henyddol a chystadleuon brwd. Er meithed ambell feirniadaeth ni bu ball ar amyn- edd y dorf; o ba herwydd dilys i'r wyl fod o gymaint addysg ag ydoedd o fwynhad. Yr oedd pob testyn yn Gymreig, ac ni chlywid odid air o estron aeg yno, Canolbwyntiai y dyddordeb yn y ddefod o goroni a chadeirio y bardd, ac ni welwyd er's llawer dydd y fath arddeliad ar y gwaith. Detholodd y pwyllgor yn destyn y goron riangerdd i Nest, meinir a dybid fu'n preswylio gynt yn Nghwm Eilir, ar fin y llyn gerllaw y llys. Canodd naw o feirdd folawd i'r feinir fwyn, ao yr oedd rhai cerddi o radd uchel iawn, meddai Edward Foulkes a Glanalaw —dau nad oes eu craffach fel beirniaid yn mhlith y genedl heddyw. Er mai Caerwyn o FaDgor oedd y coronfardd, dewisodd yn hytrftch gyflwyno'r goron, y tlws, a'r anrhydedd i awen ieuanc addawol a breswylia yn mhen a chalon Mr John Michael Pritchard, Clwtybont. Galwyd ef i'r llwyfan o dywyrch da.n gysgod y dderwen gauadfrig. Yno penliniodd, a gosod- odd Miss Frances Jones, Felinheli, mun deg a thaJentog, goron o ddail y llawryf o blethiad ei bysedd a amgylch arlais y bardd gobeithlawn, ac arwisgodd ei fynwes a'r tlws dillyn. Yna daeth llongyfarchion ei frodyr barddol, ac wedyn can- wyd cainc felus gan fonesig ieuengwedd yn y wisg Gymreig o bais a betgwn a het uchel ei choryn a llydan ei chantal. Fel y sylwodd Alafon, coronwyd y bardd yn null cyfnod Dafydd ap Gwilym, ac y mae'r ddefod hon yn hynach lawer na'r dull o gadeirio yn y dyddiau hyn. Yn anffodus-a dyma'r unig anaf ar Arwest od o lwyddianu;—nid oedd ymgeisydd am y gadair. Tlws oedd y testyn, "Noswyl y Gweithiwr," ond yr oedd beirdd-weithwyr yr ardal yn rhy OlD ar 01 eu llafur dyddiol i ganu aj-no, ac felly caed siomiint. Ond anrhydeddwyd y ddefod er hyny trwy gadeirio y llenorfardd, Mr Edward Foulkes, a chyflwynwyd yr anrhydedd a'r tlws o warogaeth i'w lafur ar ran lien ei wlad. Yr oedd y gadair ar yr achlysur hwn yn meddu dyddordeb eithriadol, canys cynlluniwyd a saerniwyd hi gan y Gymraes nodedig Marged fwyniuch Ifan yn y flwyddyn 1719. Llawer tra- ddodiadaerys yn y fro am y gawrcs honno, yr hon, meddir, fedrai adeiladu cwch a'i rwyfo, Ilunio telyn a thynu cainc ohoni, heblaw ami gamp arall. Arwest orlawn o nodweddion dymunol, elfenau oydnaws ag anianawd Cymro, a gobeithion pryd- ferth oedd Arwest Cadair Dinorwig. Ni ddaw cwsg i'w hemrynt mwyach, ac y mae y llwvdd a'r llonder a gaed ynddi eleni yn ernes iddi ddod eto i'w hetifeddiaeth yn serch y gwladwyr caru- aidd a ehare,dig, Pe ceid ei hafal mewn llen- yrch eraill—a beth sy'n lluddias hyny?—byddai'n ysbrydiaeth i fywyd goreu y genedl ac yn foddion i yru'r lien Wlad yn ei blaen.\n--___--------GALWAD I WEINIDOG.\nGALWAD I WEINIDOG. Rhoes eglwysi Llanbcdr a Gwynfryn alwad i'r Parch T. Lewis, Bethel, Dolgellau, i'w bugeilio. Credir y oydsynia.\nYN WAEL YN GLYNLLIFON.\nYN WAEL YN GLYNLLIFON. Mae Syr John Ardagh, un o brif swyddogion y Fyddin, wedi cael ergyd o'r parlys pan yn aros gyda'r Anrhydeddus F. G. Wynn, yn Nglynllifon. Gorwedda yno- dan ofal Dr. Lloyd Roboct Caernarfon,\nRhwng Dau Lain y Siswrn. ----\nRhwng Dau Lain y Siswrn. BETH WNAI SHELDON. Yn yr oedd Dr. Charles M. Shel- don yn ffar\_yelio a PHlrvdain aim yr Amerig. ao wedi ei laniad yn St. I»uis, dywedodd eylw tarawiadol wrth. gynryohiolydd newydclla-dur- "Pe bvddai genyf a.rian," meddai, "buaewn yn adøiloadll agerlong o faintioli yr "Adriatic," ao Jhedwn nhwng Ewiob a'r wlad hon. Ni ohiBtniartarwri werthu daferyn 0 rum ar ei bwixkt. wo ni cihaniatown unirJiprw ffurf ar gamblo." < x w < DWY FIL 0 BUNAU AM BEDWAR PERFFORMIAD. Mae y cantor poblogaidd Caruso wedi ei logi i ganiu yn VHauia y mig nesaf, a rihodda pedwar perfioirmiad yno. Am y pedwar fe ctderbynia y ccunfcwr 200Qp, ac fe gydsynia pawb fod hyn yn daJed'igaeth dda am ganu mo* Ileicd 0 weifchiau. Djaia fel y nxae pethau—caiwi yn dwyn iheulwen i ambell un, ac er mai y gW1 ydyw. gwga. ddigon erajUl- » » « • DARGANFYDDIAD NEWYDD. Byd neu oee y daxgamfyddiajdau a'r gwellian- tau yw y pireeeBol. ac xmae'r oylch cerddorcl yn oael ei gyfnaa feJ oylolioedd e^aall. in tikii- w«d<ia-r mae dyfaia wedi ei ohyflwyno i'r byd cerddoml, ao iwinabyeklir hi fel y "Wihietling Piatno." Mae y ddyifaie wedi ei claxganiod gall wwnidog Ne^roaidd yn Richmond, Virgiirvia, o'r enw James Eajlv. Anhawdd yw rtoodda deegrifiad o fel hyn heb ei gweled, ODd yn oi y manyikwi sydd ac gael mae'n yrndda-ngoe ei bod yn oyfiratnogi o natuir y berdoncg a'r hew-tnoniujn, ao yn debygol o odyfod yn werib- faw-r. t t • ■ Y FFORDD I DREULIO GWYLIAU. Yr Eagoo Gore, o Eglwys Loegr, a ddywedai bethau ocil yc ed bregeth yn Abatty Westminster am yfIordd i dreulio haf-wybiau. TVeulir gor- mod o'r ameer, ebe crfe, i rede^ o amgylch. ao 1 lawer ni roddir oud yohydig' o dawelMxA. "CynMwwoli hamdden i fod yn llonydd1," efe. "Gofeiwclh eacfii bod ,yn oael aroeer i fedd- wl. Dylai dyn, jm yetod ei haf-wyliau, feddwl ao yntyried i»a.wer. Hyd yna, y mae geiriau yr ewob yn bunon- Yna »,ra mlaen i siaxad talod dyeitihr, o ram a fe<vrwn ni ei ddeall. "Gwnewidh eidi Jwuf-wy.iiiau yn fv £ ryw fel y byddo yn weledtig-a^kh fr hym y galiledh ohwi neu eidl cyandeithion fod. Edryrfiwch vaocti ai n.i elilwcb weled rhyw tunlinelliad o'r Jerusalem Newydd." Yr ydym yn ei golli vn liollol yn y diwedd. Y mae yn amheus gemym a vw esgob yn gy.mihwye i gyfa-rwydqb v dyn cynredin pa iodd i dreulio ed haf-wyliau 1 < < < w UNDEB MORWYNION. Y morwynion teuluaidd mewn rhai o brif ddiiMwoedd Unod DatlmetJhau yr America y JIll ddiwednSair ffurfio undeb yn eupJith eu ramain, ac. yn natiwiol, vn dira eiddkgue doros eu hiawnderau- Yn Philadelphia v mae yr un- deb yo nodedig o gryf. oaed dyn wedi ymoptwng i gyftawni djyledewyddau raerobed- idd. nMgye g<oJoha y llariau. eoepedigaeth amo Hwyadodd yr "Undeb' i g«el gan yr awdurdooau i (unfeo y dynyn i wneud y gwswth Jnvnw yn y tJotty am dn mis. CHWILIO AM EI GALON. Y dydd o'r blaen daliwyd eog anierth yn WMbburn, air Dwivatn. Wedi ei ladd a.'i agor methid a ohael fod genddo galcn o gwhl. Mawr ydoedd y syndod wrtih weJed pysgodyn oryf o f«ut'h hwn ftieb galon. Ond', wedi -mchiwil mtm- yiach, daebhpwyd o liyd iddi. Wedi neidio o'i lJe, ao airoe yn nlhaflod ei enitwi, yr oedd y galon. Ond pwy a'i dydhrynodd i'r fath naddlau 1 » • • • CYNORTHWYO YR YSBRYD CYMREIG. "Mae ysgxifenu a cihyhoeddi llyfr Cymraeg diaxJlenadiwy yn llawer rmvy o gymortih i'r y8- bryd Cymireig m. hamer oaot o areifchjau odd«air lwyifan Eietoddfodol," ebe urn. Mae talu d'y- led urovariith yn fwy o wertlh ad daw 61- waith. Mae y naill yn weitired a'r llall yn gviegod disyiwedd. » • • • DEILIAID Y NEFOEDD. PregethwT Wesleyaidd yn Pittsburg, Pa., y o'r blaen mewn pregefch a ddywedai fod rihai eaint yn o arihawdd byw gyda hwy. Ar- weinir nri. i gredu yn fynycth mai y bobl ddy- lemit fyned i'r nefoedd yw y rhad a fyddent yn debyoaf o'i pharlhau yn lie dymunol i fyw yai- dklo. Mae nifer fawr rlMi goeliant fod ganddynit dooynau yia eior o andwyo llaweor aor y lie! • » « » YN OYNYDDU A GWEI.LA YN RADDOL- Sylwa newyddiadur o Gaeardydd fod yr Eis- teddfod yn oynyddu a. gwella yn. radklol. Mae yn hen arfer i roi llytihyr oaru yn tiertyn, ond yn Aberporth rhoddwyd yn destyn "Ha-wliiu y Mercibed," ao y mae hyny yn eymud yn mlaen ar yr iawn ffordd. Pwysdcach na«g ysgrifenu ilj"tii;V'T oam, yw byw ar ol earu a phriodi, a bjdkliai ambell i ysgrif ar hynv yn f-wy buddiol nicig awdil neu bryddeet. Buddiol ia.wn mewn Eisteddfod leol fyddai traetibawd air y ffordd oreu i gadw ty. HANES HARLECH. Yr hanee ovmtai a gawn am Hajrleoh Jdyw yn y dlrydedd gamrif- Y pryd hvpy, yr oedd wedi ei ohaethirwo yn un o'r ty.raimerch i Bran Fendigaid. yn dwyn yr eraw Bronwen. Yh y flwyddyn 550, rlhoddodd y twr hwn Ie i adeilad mwy iSYlweddol a otwuJairn a ad'eiladwyd gan Maelgwyn Gwynedd. Cawn hanes adgyweinad y twr yn neohireu y ddiegfed ganrif g-an Coll- wyin, Anglwydd Ardudtwy, oddhwrth yr hwn y rhoiddwyd yr enw Caer Collwyn i'r lie. Adeil- adwyd y oastelJ preeenol, (e-I llawer o nai eraill yn in gwlad. gan Iorwertfh I. Bu y castell yn feddiant i Owain Glyrndwr am ysbaid1 byr, ond garfodwyd ef i'w roddi i fyny i'w eJynkxn. Mae'n (Lebyg nad oes yr un castell yn Ng<hymru wedd cael yancsod arno yn fwy mynych, nao ydhwtakh. yr un lie YIf ymddemgys y Cymry yn fwy dewr, ar (hyd y camrifoedkl 0 amser Mael- gwyn Gwynedxi hyoSiarl I- PAH AM? Paham y mae llawer yn meddwl llaweor o honynt eu hunain? (1) airwain dynion i gredu mwy yn ma.rn dymon eraill nag yn eu barn eu hunain, oe bydd baj-ji y dynion hyny yn ffaftriol iddynt; (2) Y duedd eydd mewn dyn i ed.ryoh a.mo ei hunan heb gynihaaru ei hun a'i gyd-ddynion. Y dyn yn gweled fod gianddo d>pyn bach o allu ao yn meddwl rhoi'r byd aor dan a'i ganwyll frwyn, pan y haul, hyd yn hyn, wedi nwthu llopgi'r byd. (3) Anwybodlaeth dynion o'r hyn sydd wedi bod eiisoee yn y byd. Fel y dyn hwnw yn yr Ysbaen, a fu wrthi'n dyfal am flynyddau yn dyfeieio melin i falu ooffi, pan oedd mielimau mialu ooffi yn oael eu defnyctdio filoedd o flynyddoedd oyaa ei eni erioed. # ANHAWSDER PREGETHU. I rai olhonami um o amihawsderau penaf pre- geifchu yw y ffaith fod dau ddosbarth yn ein oynulleidlfaoedd,—rthai wedi deirbyn manteision addlysg ufwdhraddol, ac emajJI yn anyegedag, neu'n gym/harol felly' Wrtii gwrs nid ydym yn aaiighofio mai apel at t'dynion fel bodau moesol, ac nid fel y maent yn yego'.heigicvn neu'n aniy^olhaigaitld, yw yr Efengyl yn y lie oynitacf a dyfniaf. Ond, er hyny, nis gellir o gwbl dWibrisio y gwaihaniaetih pw^-eig gydd yn niwylliant a g^vybodaetli y bob!. » • HIRAETHOG. Hiraethog! Ondd ydyw yr enw yn deffro adgof yn mynwes ami i ddarllenydd ? "Ac yir oedd oewri air y ddaeair yn y dyddiau hyny." Un o'r "cewri" oedd Gwilym Hiraethog. Fel bardd a lienor, fel pregetihwr a darlithydd, saf- ai yn y rhonig flaenaf- Athrvlith aml-ochrog ydk>ed<it yr eiddo ef, ac anlha.wd41 penderfynu yn mha le yr oedd cuddiiad ei giryfder. Anfynyoh, fe] y credwn. y ceiir hainos ungwr yn meddu y fatih gyfundad o al'luoedd o dttniau. < < < SÖSIALAETH. Nid' yw Sceialaetlh beddy^- yn fofyn i dyn- ion fod yn gyfartal gyfoatbog. mwy nag y dis- gTvylir iddyiiit fod yn gyfartaf* ddyegedig neu yn gyfartal dduwiol, ond hawlia Sosialaeth i blarbt yr un Tad gael dechtreu byw yn gydradd1 o ran eyfleuiaderau han,fodo) byvwliaeth; rhaid i blemtyin y dist'adlai yn y tir fod a.r yr un tir a phiLentyn y ia.ndlord yn ei bo-rt.li vnas a'r awyr, y golieuni, y ddaear, y dwfr, ac a.g oriau c-wedlthio'.— < » • Y KHASIAID- Yn ol anjroddiad Dr. John Roberts- nid oee dmviau gan y Klhaeiaid, yn India, ond dwyfon- iaid, neu ysbrydion gwasa.naethgar ac anwas- 8n8çtfu¡g,ar, y rlll3.i sydd mür halrod i ddrygu dyn ag i'w leataau. ao ymddygant yn ol yr rnvyl y bydtlant ynddii, tao yn ol fel y trinir hwy gan blant dynion. Wrth gwrs, trigant o amgylich ac o fewn y teulu dynol, ond yn anweJedjg, a hwy a barant ffawd ac anffawd. Ni wna y Khasiaid ddirn heb ymgynghciri a'r rhai hyn, ga.) ell diddigio, eu fiirioli a'u boddlotni mewn nw ffordic? neu g1ÏJydd. Y gamn yw eu (íael i hwyl gwDfSud oymwynaP, obJegid rhai ttavug ydynt fel Tftieo.1. YMENYDD CALED AC YMENYDD MEDDAL, Cyn yr a y Khasiaid i'r farohnad i werthu neu bryniu, a yn gynta.f at. y dd'wvfon, neu yr ysbryd y m'ae efe ar y telerau goreu ag ef, i'w gael j'w gjTiortlhwjnoi yn ei ymfargeiisiad. Go- fyina iddo wneud ei yn:«ny(!<] ef yn ga.Iedl ac ymenydd y IÚai y bydd ido ef ymwneud a !hwy yn f.odd'il, fel y caffo efe y goreu arnynt Nid yw r .Khaeiaid yn pryd'oru dim yn ngih^-Ioh ed enaia, eit.hr yn hollol yn nglyn anr a.n.genrtheid- iau y oorff. Nid oes ei.sieu dim a.r yr enaid— nid yw yn bwyta reis, yfed to, coffi Jieu gooo, reag "eisio cot M lliodryn- Y oorff sydd mown anigen o bet.hau feHy; a ohreifydd y Kh/asiad: yw oaei y diw.yfoaipad1, yr ysbryd ion drwg a da. o'i amgyloh, i ganiatai iddo_ y cvfryw bethau. hyd yn nod pe byddai raid i gyniydog fyned hebddynt 1\nCystadleuaeth Ddyddorol Y "GWALIA/' CYFLE OWYCH I'N DARLLENWYR. GWODR PDA AM LiNELL. Isod ceir pedair llinell gyntaf peaill. Rr cyllc in darllenwyr lumo y turned lineil, oof yr olaf. Ar ol ei liunio ysgrifener hi yn eglur tan y pedair eraill, rbodder yr enw a'r cyfeiri&d, torer allan j darn yegwar ao wngauer ef gyda CHWE STAMP DIMAI, mown amien gan eu cyieirio:— Y GOLYGYDD CYMREIG, CAXTON HOUSI, BANGOR. Ar gongl yr amlen oddiallan ysgrifc-ner y gair "Cystadleuaeth Rhif 10." Rhaid i bob un ymgeieia ysgrifenu ei linell ar y ffarf-len a geir isod. Gellir cynyg gynifer gwaith bynag y dymunir,ond rhaid amgau CHWE' STAMP DIMAI gyda phob cynyg. Bydd i'r holl arian a dderbynir gael eu rhanu i'r eawl a fernir oreu, eu nifer a'r awin a dderbvnia pob un i'w beiiderfynu ga.n y Golygyda. Gofelir am wye cynahwys i feirmadu. Ni bydd y Goiygydd na'r Perchenog- ion yn gyfrifol am unrhyw go! led ion a ddichon ddigwydd yn nglyn a throeglwydd- iad unrhyw gais. Bydd dyfarniad y Golyg- ydd yn derfynol yn mhob achos ao ar bob pwynt. Gall j llinell a lunir fod yn ddwys neu ddigrif, a gadewir ei haneawdd a'i nodv?odd yn hollol at farn pob ymgeisydd. Cedwir yn gaeth at yr amodau, ac o* tar r Ma o honjnt byddi^ allan o'r gyittad ou- aelh. Wele'r darn i'w lanw i fyny &!i ddanfon:— Torer hwn allan ao anfoner gyda Chwe' Stamp Dimai. RHAID DEFNYDDIO Y FFURFLEN. A GANLYN Cystadleuaeth Rhif 10. Ceid doethawr ar addysg yn Nghymru Yn tystio nad da yw cymysgu Y ddau ryw mewn ysgol, Ond dyna sy'n ddoulol Yr wyf yn eydsynio a.'r amiodau a nodir yn nglyn &'r Gyetadieuaeth. Enw 1. Cyfeiriad Y cynygion i gyrhaedd y Goiygydd Cymreig, Caxton House, Bangor, ar neu cyn y Post Cyntaf DYDD MERCHER, HYDREF 9fed. Gellir cael Y GWALIA ond an- fon Archebion i'r Cyhoeddwyr yn Mangor. Y DYFARNIAD YN "Y GWALIA" YN UNIG, am Hydref isfed. Beirniadaeth y Penill. Ymddengys y Feirniadaeth ar y gystadleuaeth yn nglyn a'r penill canlynol Ceid meinlr yn ardal Caernarfon, Un swil ond yn orlawn o swynion, Ac aur yn y banc, Ac ebai hen lane yn y "OW ALIA" am HYDREF 7fed\nNodion o Glip y Gop. (Gan "Wil y Gweithiwr"). LLANASA. ,YdKil Sadwrm diA,*xW,.tf, o dan y dxcdn im?- D -claoddwyd yai mynm-ent y Ile hwm y dyll da Cristioin go nee t, Mr Owen Owens, Tan Dan- Genedigol o OcihryfoeJ. Dyserth, ydoedd, ond aetJh odoiynt lawear o flynj-ddau yn ol i weibhio i Point of Ayr. Yr oedd yn bregertfirwu- lleol pofak^aidd yn my»g y Wesley aid ac yn flaenor ffvddion. Yr cedd hiefjxl cyn i'w afiech- yd ei lunMiaB yn aelod gwasanaethgar o Gyng- thor Plwyfol Llanaea, ac hefyd yr oedd yn un o arotyg-wyr Yegol y Cynghor yn Ffyn<mgnoew. Bydd yn golled gyffreitinol i'r ardaJoedd hyn aan dano. DARPARU GWELL FFYRDD. Y mae y steam nailer wrtl-d yn brysur y dydd- iau hyn yn gwnneuthur gwell ffyrdd i drn LlaUJaSa 00 eraill- PLAS MOSTYN. Clywsom ganmoliaelfc i Arglrwydd a Lady Motrtyn am y te campus a gafwyd yno prydnawn Sadwrn, ac hefyd i'r areitthiau camp- us a dnaddodwyd i'r eanoedd gwadirxkiedigiion. Fe% y dykd pethau fod: mwy o'gymysgu pobl a'u gilydd. Pe oeid innvy o x&i oyffelyb i Ar- glwydd Moerf-yn ni ai y fath gagendor rhwng ,r mvd a'r "yf Llori atchwu Mr Harold Edwarda am ymcydnabyddu 8Jg etSnol- wyr Sir Fflint. Bydd hyny yn fantais i'w lwyd-diant pan y d<aw galwad arno i jmgeiieio eilwaith yr ajirnyidtedd Seneddol- STREIC BYGYTHIOL GWYR Y RHEIL- FFYRDD. Nid oes neb braidd yn y oyffiniau hyn ao y mae oi enw yn fwy hypbys na SJU" Chas. Mc- Laren. Mewn aitebiad 1 Tfsgriienydd l&eol grwedtihwyr y gledrffj"rdd Leiceeter olywed Syr tzia,r y bydd iddo wneyd' ei boll vimdrech i giael gaJi y pleidiau i dd.yfod i delerau heddydhol a'u gilydd;. GWAENYSGOR. Pwy raid 4?alu y st'? Ceim'a. pleidhvy,r yy y?l newT-dd gan bawtri?du rm fydd yu ofyn- 1_ r pjWy4f (1?agu diiii t-g at y goob -o adM- adu ysgol ne"w,-vdd msa, ond yri ol hanw,, gweilih- Yt rediado,u y Sir0l, a Yuo?dba? -,dd ??,dyy' 'Pioneer' yr wyt-hnoti dcliweddaf, niyneg- yii egi,ur, vn nifl*3,g oael grant dig- onol o goffrau y Llywbdraeth, bydd rhan hel- aeth o'r baich yn difgyn a.r y trethdalwyr- ve 'a F:% bellacb, 1 bob un dira f rn mai di- w y ]rl fytd y g*io.?, a dig< di- -w,orth yYN,,?y ceisi<) adelila4a-au caistellau. yn yr a.ivyrr. Pa fodd bynag, h3-d?erwn (* ceqr y,<)] n.o,w-y,4d na, b?KdK] JnV,,y o dre4)hi a,rnom 3?-ni,-t. Y ni-ae gen3,cni JaWn ddigoii. <) foicl-iau 1'w caxio h,?b ychnvian-efyu a-tynt, a dy%vedl y trethga I dd e,i fod yn c??i 11'aweT D boen i gasgi. sy?dd ddyl4edii,3 c-ikoes ?; y plwyf, a phwy W'?7r yn well nag ef ?\n"Ch^ery'r ffrydlif rhwng y main, O lam i lain eleni; Can y gog o'r fawnog faith laith llynedd yn y llwyni; Ednod haf ar dyrnaf dant Dtlorint giod Eleri. "Goreu miwsig dymor hau, S'vn ogau ar y marian, Swn bugeiliaid hyd y ffridd Yng nglas y dydd yn chwiban, Ac Eleri cyn dyddhau'n Neshau drwy erwau arian. Ond mae prudd-der heno 'nghain Sain llinnos yn y llwyni, Am nad yw y fun yn dod I'w rhodle ger y rhedli; Gwanwyn Hon a'i geinion gant Alarant heb Eleri." Emyr.\nDdVdd Gwener, aeth mamaetii a thri o blant Mr Dixon, Woiveirihampton, i ymdrochi yn Llanaber, yr Abermaw, lie yc arhoeent- Yn fuan ar ol hyny cvywodd y fam y plant yn gwaeddi. Rhedodd atynt. ond cafodd fod y plant yn ddiogel. Fodd bynag, eafcdld fod y faimaeth ar foddi. Llaanodd Mis Dixon i'r dwfr, a chyda ohymorth ymwelyddes o Birining- hani. 11wyddodd 1 aohub y famaeth. Brydnawn Gwener, bu farw Mrs Owen, Bello Vue, Porthmadog, mam Mr J. R. Owen, cadeirydd Cynghor Dnt\_-ir< Partihmadog, a Mr W. G. Owen, goruchwyliwr Ariandy'r Metropo- lit,an Lla;n,n-st, yn 66a,in inINNIdd oed. Di;-v,e,dodci un Yllllr yn dK!iNN-?e.(Icl,ar fc.,] 1-d fo ga-nd(i,o fedd?v) iiiaa?-r <)Jie?r- ,,ill rlla' "Y 'by -yn ama yn ei -%vneud i dd fyny. Y Fam: "Pe botih a wnaech heb fam, Tom?" Tom: "Gwn-wvri fel y mynwn, man" FeaJki mai dyn yw v oreadur mwyaf dyn- waredol yn y bj-.d. Ni lefarodd and un fusyn ertioed fel dyn. tm y mae eanoedd o cklynion yn ddyiddkvl yn siajr.ax;] mogys asvnod. LIMERIC BOLLOTEN. — Fel eg y givelir oddiwrth ein colofnau hyebysiadol, mae estyn- iad ameer yn nglyn a Limeric Gymraeg Bol- loten i fyny i'r 12fed o Hydref. Cyhoeddir en- wau y buddugwyr yn y papyr iwn am yx YiY y terfynu Hydref 19eg,\nICyhuddiad o Fygwth Cyd,Efrydydd.\nCyhuddiad o Fygwth Cyd- Efrydydd. ACHOS RHYFEDD YN LLANFAIRCAER- EINION. Dydd Sadwrn, dygwyd gerbron yoodon y lie uohod un Jceojjih M. Jt'eart, cyn-geuhadwr gyda'r Wesieyaid, yn cael ei erlyn gan y Parch W. R. Roberta, gwemidog gyda r Weelevaid, gynt o Langetm, am geasio arian oddiarno drwj tygwth pethau neillduol am dano- llixxlor o Darlington yw Peart, ac hyd 1897 yr oedd ef a RobertB yn gyd-efrydwyr yn Didsbury. Yna aeth i Alaiekn.g yn genhadwr, ac yr oedd yno adeg v gwaichae. Yn 1900 gwekxki Roberts ef wedi ded yn ol o Dde Ail'rig a'r pet-h nesaf a wybu a in dano oedd oael llythyr oddiwrtho yn Taohwedd, 1901, o British Columbia. Yn y llythyr dywedid — "Wyddooh cfhwi beth yw newynu ? Na. wvdd- och, a gobeitihio na ddaw i'oh rhan.. • Yn a.wr, Roberts, mae arnaf eisieu e*oh help i ddod yn ol i Loegr. Pan oedd genyf ddigon njd wyf yn meddwl i mi fod yn angharedig wrth- ycih. Yohydig dxoe ddeuddeng mis yn ol teLais VT o]l am y d<ait!h hono gaweom i Manchester. Y fMili hwyl oedd hono! Fel yr aetdiom ein dau ar eia epM., 1 gambit, i redegfeydd cerffyl- au- ac fel yr ooddym mewn cvmaint cyw- llydd ahonom ein hunain fel y rhoeaom enwau eraill yn llyfr yr hotel. A ydych cofio oolli 4p wrth dhwareu oardiau, a mmau yn eu talu droeo«Ai ? Beth ddywedai each cynulkidfa bairohus yn Nghymru pe gwyddent ? Beth ddy- wedai each gwraig pe gTvyddai ? Pe dymunwn gajlwn ddyfetha each cymeriad &m byth, ond yn gyfedllioii, a rhaid i ni helpu ein gilydd. I ddoa i bwynt, mae arnaf eisdeu 30p i dalu am ddod yn ol i Loegr. Mac hyny bum' wadfch gymount ag a wariais arnoch, med<hvch chwitbau Gwir, yr hen Roberts! Ond nJ chymeraie erioed dmafferth i gyfrif yr arian a wariais droeoch Oe nad yw'r arian genyoh, gellwch chwi- fel jrweinidog eu benthyca. Rhaid i nu eu oael. Pan ddeuaf talaf bunt am bob chweigian mewn lianer blwyddyn." Ni atobwyd y ilythyr, ao ni rfilx-wodd ddirn yn mhellach am bum' mlynedd, pryd y daeth llythyr by^rfthiol o Da<rling4oo yn hawlio 4p neu 5p. Ni atebwyd hwn ychwajth, a daetii llytfcyrau a chardiau pellacn, ao anfonwyd un at y Parch Ed. Humphreys, irydd y dal- aeth Weeieyaidd- Ar y 24ain cjnfwol wgrifen- odd y diffynydd o Gaerdydd yn bygwth dod i L&nfair i falu ffenesAr Roberts, a mahi ed ben oofyd. Ar hyn rhoed yr achoe yn llaw yr bedd- g, a daliwyd Peart yn Trallwm—ar ei itordd i Lanfair, i gano allan M fygythiad i bob gotwg. Dywedodd Roberts nad oedd dim yn hanee yr jwnweliad a. Manchester i adlewyixmu a.r ei gymertiacL Ttaddodrwyd Peart i sefyll ei brawf yn Mrawdlye RhutSiyn.\nY Ddirprwyaeth Eglwysig.\nY Ddirprwyaeth Eglwysig. TYSTIOLAEfH GWEINIDOG 0 FON. Ail-gyfarfu y Ddirprwvaeth Frenhinol ar yr Eglwyø yn Nghymru ddydd Mawrtb. LJyw- yddai yr Arglwydd Farowl" Vaughan Williams, ao yr oedd yr holl aelodau yn bresenol oddigertb Mr J. H. Davies. Wedi gorphen gwrando, am yr amser preseool beth bynag, dystiolaethau yn ymwneud a dos- barthiadau arbenig, dechreuodd y Ddirprwyaeth gymeryd y tystiolaethau cyffredinol. Yn gyntaf, holodd y Cadeirydd y Parch John Owen Thomas (Porthaethwy), ysgrifenydd Cym- deithasfa Gyffredinol y Methodistiaid Calfinaidd a Chymdeithasfa Chwarterol Gogledd Cymru. Trinodd a'r weinidogaeth ac aelodaeth eglwysig y Cyfundeb. Gan gyfeirio at hyfforddiant gweini- dog, dywedodd mai y cymhwysderau angen- rheidiol oeddynt cymeriad crefyddol uehel, defn- yddioldeb yn ngwaith yr eglwys, dealltwriaeth, gwybodaeth o'r Ysgrythyrau, gallu i siarad yn gyhoeddus, a myfyrdod dyfal. Yr oedd yr ym- geiswyr yn cynrychioli y dosbarthiadau geir yn y Cyfundeb yn gyffredin, llawer o honynt o fysg y dosbarthiadau gweithiol. Er 1899 or- deiniwyd 265 o bregethwyr gan y Cyfundeb—44 (y nifer mwyaf) y flwyddyn ddiweddaf. Posibl mai effaith y diwygiad ydoedd hyn. Y Parch Morgan Gibbon: A effeithiodd y di; wygiad yn ffafnol ar y weinidogaeth? Ai ni leihawyd gwaith y gweinidogion yn ystod y di- wygiaa ?—-Do, yn y cyrddau; ond un o effeithiau y diwygiad oedd creu galwad ychwanegol am arolygiaeth fugeiliol. Ceisiodd Mr Thomas egluro y gwahanol ddull- iau fabwysiadwyd yn Ngogledd a De Cymru yn y mater o ethol bugeiliaid. Yr oedd y Cadeirydd yn anfoddlon ar y dull aneglur y ceisid gwneud hyny yn y mynegiad ysgrifenedig, ac addawodd y tyst ail-ysgrifenu y paragraph. Mr Gibbon: Na hidiwch; mae yn Germanaeg da iawn (chwerthin). Y Tyst: Fe gedeiais yegrifeinu Seiponig. Mae yin ddirwg genyf i mi feuiu- Dywedodd y tvet fod Lerpwl yn perthyn i Ogledd Cymru. Yr oedd gaJw mawr am bregethwyr da, a. galj&i hyn fod braidd1 yn dryChinebus I rai gwael. GwTrthwynobai Arglwydd Hugh Cecil i fyn- eigiad nad oedd yn ymdd'angoe fod digoai o ree- ymiau paon, mewn achos o gloddtfeydd plwyfoJ, y d'ylicl g^vahardd Ymmedllduwyr i gyna] gwae- anaet-h yn yr Eglwye. Nid oedd S'yr Da.vid Brynimor Jones yn oyd- olygu ag Arglwydd Hugti Cecil. Aeth Mr Thomas yn mlaen i ddweyd i 121,237p Is 20 gaej eu oaeglu tuag- at y weiuidcgaotiii gan Gyfundeb y Methodistiaid Calfinaidd Cym- reig yn 1905, oynydd o 14,&75p ar 1904. Y oy- fartaJedd ax gyfer pob cymimvvr yn 1905 oedd 12s 9o. oynydd o 6ic. Yr oedd tair ffordd ag y gallai person ddyfod yn aelod—c!rwy fedvdd, drwy bSeicflais, a thrwy droeg>wydd a ad o eglwys anall. Gohiriwyd y Ddirprwyaeth.\nCyhuddo Merch i Weinidog o…\nCyhuddo Merch i Weinidog o Dwyllo. Yn Heddlys Nottingham, ddydd Iau, cyhudd- wyd gwraig drwsiadus ei gwisg—yr hon a ddy- wedai ei bod "yn ferch i glerigwr o Fangor. ac fod ei gwr yn fab i glerigwr yn Sussex, a chefn- der i Lord Lovatt"—o gael nwyddau drwy dwyll. Dywedodd y ddiffynyddes mai ei henw oedd Chrissie Price, a'i bod yn 27 mlwydd oed, ac mai ei thrigfod oedd Ellen House, Emmingforth-st., Birkenhead. Cyrhaeddodd y gyhuddedig i Not- tingham rai wythnosau yn 01 gyda'i gwr, ac ar- hosent mewn gwesty yno. Honir iddi ddweyd mai claf-weinydde8 ydoedd, a'i bod ar agor sef- ydliad i gleifion yn y ddinas, ac iddi, ar sail yr honiad hwnw, dderbyn canwyllbreni arian, cyllill, phyrc, llwyau, yn nghyda dilladau tuagat y sefydliad hwnw. Pan ofynodd yr heddweis am ohiriad yr achoe, gwnaeth y ddiffynyddes gair ar gael ei gollwng allan ar feichniaeth. Yr Arolygydd Clarke a ddywedodd fod yr heddweis yn gwrthwynebu, gan fod ganddynt reswm dros gredu fod y gyhuddedig o gymeriad annymunol, ac iddi ei chyhuddo yn flaen- orol mewn manau eiaill. Y Cyhuddedig: Nis gellwch brofi hyny. Gwrthodwyd cais y ddiffynyddes, ac aeth y ddiffynyddes yn ddistaw i'r gell.\nBuwch yu Anafu Dyn.\nBuwch yu Anafu Dyn. EI LUSGO HANER MILLDIR. Yn flair Aber, ddydd Mawrth, cafodd W. Thomas, o Gacrnarfon, fod buwch oedd o dan ei ofal braidd yn aflonvdd- Gwnaeth Thomas yr hyn a allai i'w lionyddu, ond yr oil yn ofer, ac yn eydyn tarawyd ef i lawr gan y fuweh. Daliodd y dyn yn y rhaflf ag oedd*ajn ben yr anifail am beth amser, ond bu raid iddo ei gollwng o'r diwedd, a dcchreuodd y fuwch redeg ar hvd y brif-ffordd. Rywfodd, bachodd coes y dyn anffodus yn y rhaff, a llusgwyd ef gan y fuwch ar hyd y ffordd am yn agos i haner mili- dir. Pan ddcuwyd ato oofwyd ei fod yn an- ymwybodol, a. bu raid ei symud i Yepytty Ban- gor.\nY BARDD FEL A.S.\nY BARDD FEL A.S. Yr "Herald" a ddywed :—Deallwn fod cais taer wedi ci wneud at Mr T. Gwynn Jones, gynt ó Ga.ernarfon, i sefyll fel ymgeisydd am aelod- aeth Seneddol dros "drefi Fflint, a'i fod yntau yn ystyried y mater yn ofalus. Fel "Socialist" y ceisir ganddo sefyll. "Sally," ebe Uencyn wrth eneth gan yr hon yr oedd gwallt ccoh, "oedweh oddiwrthyf, neu rhoddweh fi ar dan." "Dim pery^l o hyny," atebai yr eneth, "yr yoyoh yn rliy wJrod i iot-pi." Paham y mae bab&nod fel gofidiau ? Am eu bod yn myned yn fwy wrth gael eu maethu. "Euog ai dieuog ydyoh?" gofynai clero y 11 ya i ga.roharor y dydd o'r blaen. "Wei, vn &iwr," ebai Pat, "onid i gaol hyny allan y'oh gosodwyd dhwi yn y fan yna?" "Ni bydd imi dy daraw, ddyn drwg," ebai Crynwr, "ond gadawaf i'r darn hwn o bren syiVnio arnat," a'r foment ho.no tarawyd y "dyn drwg" i lawr gaii bwys Son y L'rynwr. "Nhad," meddai baohgen byohan deng mlwydd iocd, "y mae hen ddyn wrth y drws a reddlai unrhyw betih ami eich gweled. "Pwy ydyw, fy maohgen?" "Hen ddvn dull ydyw." "Wei, Pat, bo-th ydyw'r mater ar dy oriawr di?" "Och! yn siwr, eyr, y mae'n nliaid fod rbywbeth- allan o'i le yn v gwaith o'r tu mewn iddi, caiiTO y mae yn ooJli haner. awr bob deng munud "'Randros. Tom, fy hen gyfailL mc-r hen yr edryoh^vdh!" "Fcalai, Bob, y ffaith ni bu'm erioed mor hen ag yr wyf yn awr-" Beitth sydd yn fwyaf tebyg i deithiwr ar y ffordd haiarn?—Adroddiad oelwyddog, yr hwn gydd bob aaneer yn teithio yn gjflym.\nNewyddion Dyddorol. ---\nNewyddion Dyddorol. GWYL UNDEBWYR SIR FFLINT. Nawn Sadwrn croesawyd ("c:1 o Undeb- wyr øn Ffunt yn Mharc Moef}4i er cyfarfod Mr Harold Edwaads, yr ymgeisydd dcwisedig. Caed aieitiuau ganddo erf, P.F. Pennant, J, Lloyd Price ac Arglwydd floetyn. SWYDDOGION PRESENol-DEB MEWN CYNADLEDD. Dydd Sadwrn, yn Llandudno, cynbaiiwyd oynadledd o swyddogion presenoldeb eiroeôld Lancaster, a Gogledd Cymfu, dan ly- wvddiaetib Mr S. Chant,rey. cadeirydd Cynghor Llandudno- Darllenwyc' nitar o bapyrau, a ohaed tirafodaeShau ar byncoaU' yn dal perthj-n- ae a'r swydd o arolygu prescnoikleb plant yr jHigclion. RHYDDFRYDWYR MEIRI0N. Cynhaliwyd cyfarfod blynyddoj Cyitdeithas Ryddirydol Meirion yn Nghorwen, jdtavdd Sad- wnn, Mr W. Owen, Ffeetinaog, yn y gadair, ac ail-c-tholwyd cf am flwyddyn arall. Heblaw trafod pynciau eiricrf oaed araeth gan Mr 0&- mond Williams, A.S, Baich ei arawd oedd na cheid dagon o Ryddlryc'wy' yn ymadon. CYHUDDIAD DIFRIF. Yn Llarefairoaereinion, ddydd Sadwrn, anfon- wyd cyn-geniiadwr Wesleyaadd o'r enw J. M. Peart i sefyi] ei braavf yn y Ixawdlye ar y cy- huddiad o geisio oael ai»an giua y Parch W- K. Rofcerts, gwednicjog y Weelevadd Cymreig, am gedu iIonladau ec^irye yn ei erbyii. BRATHU CLUST DYN. Gerbron ynadon Caernarfon, ddydd Sadwrn, anfoirwyd David J. Evans, paentiwr, Peny- groee, I sefyll ei brawf yn y frawdlys ar y cy- huddsad o fratbu ymaith daarh o ghiet Chuios Pain. Caernarfon, yr hwn a gydweithiai a'r cy- huddedig. Ð CYHUDDIAD 0 DORI I SWYDDFA. Garbron ynadon Pwllheli, ddydd Sadwrn. cy- hiKktwyd dyn ieuaoc o'r enw R- G. Griffith o dori 1 ewyddia Mr R. G. Jones, maenaobw* coed. Golwriwyd yr aefcoe. HUNANLADDIAD YN Y DDYFRDWY. CyrihaJiwyd trcng'hoiiad' yn Glyndyfrdwv, Corweo. dd^dd Sadwwrn, ar gorph Joeeph Gril- fin, weithiai ar y meilffordd, yr hwn a fatkkxdd ei hun mown liyn dwfn- Gedy wraig a dau blent yn. CYMDEITHAS GYMREIG I FFESTINIOG. Mo. Blaonau Ffestiniog wedi penderfynu cael Cymdeithas Gymreig, a phenodwyd y swyddog- ion a ganlyn:—Llywydd, y Parch R, Silyn Ro- berts, M.A.; is-lywydd, Bryfdir; trysoryddes, Mrs Cadwaladr Roberts; ysgrifenydd ion, Mri R Griffith a W. Mona Roberts. Y PRIF LEISWYR. Mae Caerdydd wedi bod yn fOlio gan yr wythnoe aeth heibio. Y prif unawdwyr Cymreig yno oedd- ent Mri Ben a Ffrangcon Davies, Mr D. Hugbes, Mr Ivor Foster, Miss Gladys Robert*, a Miss Amy Evans. Wrth gwrs, 'roedd gan Madame Novello Davies ran fawr yn rheolaetb y cor a'r gerddorfa. DEON OAERGAJNT A'R LLYFR GWEDDI. WrtJh anench y Cyngnair Eglwysig Genedl- aeftbol yn Yarmoutih, nee Lun. djwedodd Deon Caea-gvaant Lty-fr Gweddi oedd wedii CTvneud Eglwys Loegr yr hyn ag ydoedd, a'i diail yn nghyd, ac QB y byddai iddynt wneud cyf- n&wodiad'au ynddo a'u cyfeiriad tua Rhufain byddent mewn i^eryigl o wanyohu y rhwymau hyny- YR AWYRLONG FILWROL NEWYDD. Gwnawd arbrawfion awyrkmg filwrol newydd yn AlcLershot ddydd Llun. Wedi cyr- haedd uohdwr o ohfwe' dhan' troedfedd gwnaeth yr awyen gyldhdro o ddwy filldir, ao yna ginaddoJ gododd nes ya- oedd oddeutu mil o droedfeddi i fyny. Yr«a fe'i rhedwyd ar gwrs umionsyth, Be aerth can belled a Camberley, yn ol ug-ain milldir yr awr. Dychwelodd yn ol yr un cyflymdTa, ac yna gollyngwyd hi i fawr. Cafodd amryw "adenydd" JJewyddion yn ddi- weddar- ARGLWYDD STANLEY A'R ETHOLIAD CYFFREDINOL NESAF. Wrtfo ancch yn Preeton noe Lun, cyfeiriodd Arglwydd Stanley at ragolygon vr etholiad cyffreaino] nesaf, a dywedodd nad oedd gam- d<io yr airmheuaeth lleiaf a bamu ockliwrtJi gan- lyndad etihoJj.ad Kirkdale, na byddai br\_ydr yn eorbyn Sosaaliaetlh yn ngdyin a'r etlholiad. aeth yin ei ffurf w>aetbaf a feddvliai, yr hwn. oedd yn dàrwg mawr a ohynyddoI-gwooud pethau yn gyfartal j ba.wb pa um byniug ai gweithiwr caJed ai un gwaetraffus yw dyn. SAETHU PETRIS. Dechreuodd tymhor saethu petris ddydd Mawrth, a daw adroddiadau fod yr adar mewn cyflwr da a'r helwriaeth yn dra llwyddianua. MARW TRAFAELIWR ADNABYDDUS. Yn Colwyn Bay, ddydd Sul, bu farw Mr Wm. I Morris, fu am 57 mlynedd yn trafaelio ar ran owmni o Glasgow. Yr oedd gynt yn byw yn Nghaer, ac yn flaenor yno gyda'r Methodistiaid Calfinaidd Cymreig. ANGAU ECHRYS DARLLAWYDD. Tra'n gweithio mewn darllawdy yn Nghroesos- wallt, ddydd Lluo, syrthiodd Mr John Hay- cocks i bair berwedig. Gedy weddw a phum' plentyn. 57 MLYNEDD 0 WASANAETH. Mr Wm. Evan s yw cof rest rydd plwyf Llangad- fan, Maldwyn. Gweinyddodd y swydd er's 57 mlynedd, ao ni chollodd yr UB llys yn ystod y cyfnod maith hwn. Y mae yn agos i 90 mlwydd, ac yn y llys oofrestru ddydd Llun llongyfarchwyd ef gan y bargyfreithiwr a lywyddai. CYHUDDIAD DIFRIF YN ERBYN MAM. Mown trengholiad yn Nghroesoswallt, nos Lun, dygwyd rheithfarn o ddynl&ddiad yn erbyn Eatber Jones, yr hon a honir a esgeulusodd ei phlentyn saith wythnos oed i'r fath raddau fel y bu farw. TAD A MERCH MEWN HELYNT. Gerbron ynadon Caernarfon, ddydd Llun, cy- huddwyd Hugh Edwards, Port.side, a'i ferch, Catherine Ann, o ladrata gwerth swllt o flawd o ystordy. Dirwywyd y tad i 40s a'r costau, a rhwymwyd y ferch i ymddangos os gelwir arni. DAMWAIN ANGEUOL YN ABERDYFI. Fore Sadwrn, tra yr oedd Evan Edwards, Church-street, Aberdyfi, yn gyru berfa ar ben adeilad llithrodd, gan gwympo i ddyfnder o 22 troedfedd. Bu farw fore Sul. ANRHYDEDD I GAKTOR CYMREIG. Mr J. Tudor Owen (baritone), Blaenau Ffes- tiniog, ydyw y dadganydd yn nghyngherddau Pafiliwn Llandudno, yr wythnos hon. PRIODAS AGOSHAOL. Cymer priodas le rhwng Mr Arthur Hum- phreys-Owen (mab y diweddar Mr Humphreys- Owen A.S.) a Miss Isabella Sasoon, yn Llun- dain dydd lau. DAMWAIN AR REILFFORDD YN Y DE. Yn y ddamwain i'r ddau dren yn ymyl gor- saf Park, ger Casnewydd, nos Sadwrn, lladdwyd gyriedydd un o'r peirianau, ac anafwyd y taniwr ac amryw eraill. Yn mhlith y teithwyr yr oedd Mr Harry Evans, y cerddor enwog o Lerpwl. Anafwyd ef ychydig. GIPSY SMITH YN NGHAERNARFON. Ddydd Sadwrn nesaf dechreua Mr Gipsy Smith (yr efengylydd enwog) ar ddeg diwrnod o genhadaeth yn Ngliaernarfon. Eisoes cyn- haliwyd cyfarfodydd gweddiau brwd o aelodau eglwysi rhyddion y dref am lwyddiant y gen- hadaeth. Yn ddiweddar terfynodd Mr Gipsy Smith ei genhadaeth yn Unol America. Ei enw bedyddiedig yw Rodney Smith. Ganwyd ef 47 mlynedd yn ol, mewn pabell perthynol i'r Sipsiwn, oddeutu Coedwig Epping. Tyfodd i fyny yn fachgen gwyllt a dilywodraeth hyd nes y bu ei fam farw. Yr oedd ei fam a'i dad yn anllythyrenog. Caffent eu bywoliaeth trwy werthu piseri, cadeiriau, etc., a wnelid gan y tad. Pan oedd Rodney yn 17 mlwydd oed cafodd y Cadfridog Booth afael arno, ac anfon- odd ef o amgylch y wlad fel efengylydd. Cyn- haliodd genhadaeth hynod o lwyddianus yn HuH, yr hon a barodd am chwe' mis. Delai pobl at y neuaddau gynared a saith o'r gloch yn y boreu, a byddai rhaid i'r hedugeidwaid reoli trafnidiaeth" yn y lie. Yn 1882 anfonwyd ef i Hanley. Gydag ef yr oedd ei wraig. Yr oedd cyniier a 2500 o bobl yn gwrando arno nos Sul. Yn mhen y tri mis anorchai 8000 o bobl, a chyn- haliai amryw o gyfarfodyud yn ami yn ystod y dydd. Mewn arhcliad dliweddar gofynwyd i fadh- genyn bychan, "Beth ydyw prif amcan bara?" Atebodd yntau. "I daenu ymenyn arno-" "A wolodd un o honoch chwi "rv<?n elephant erioed?" gofvnai ysgolfei&tr. "Gwelais i." gwaeddai bac4igen«bychaJi. "Yn mha Ie?" hol- ai yr atliraw. "Ar yr elephant ydoedd yr ateb. "Mae genyf lythyr oddiwrth ngha.riad," ebai morrtyn Wyddelig unwa.it:i1 wrtli ei mheistres. "A fyddwch chwi crystal a'i ddarlJen i mi? A dvnia i chwi wlan i roddi yn eich clustiau tra y byddwcti yn ei ddaxllen."\nEDUCATIONAL. THE 5WEDISH GYMNASIUM. (Top Floor of Mr Askew's Premises), PENRHYN ROAD, COLWYN BAY, Classes in Swedish Educational Gyinnaetics for Children art, Adults. Massage Medical Movement*. PiincipaJ: MISS EDITH M. HALL, Certificated Teaoi er of Educational and Mcdioai CymnastK«, South port Physical Training College. Certificateei for Maesage and Medical Gymnastic^ Di. Arvedb.)n'a Institute, Stockholm. Private Address: Uwyn Onn, Old Colwyn. .Æ BOOK FOR MARRIED WOMEN. THOUSANDS of Women havo written that it is the beet Book they have ever read, an4 reoorameod it to their lneods. The contents oi the lint and of the thirteenth ebmptere every Woman should know. 175,000 copies of tlut; Book have already been sold. It m eent poet free, in envelope, for Postal Order. 1* 2d, by DR. T. R ALLINSON, 67 Rooax, 4, Spsmalr place, Mancheswr-equare, London, W.\n--Y Ddirprwyaeth Eglwysig.\nY Ddirprwyaeth Eglwysig. I GYFARFOD TR WYTHNOS HON BydW i'r Ddirprwyaeib Eglwjssg Gynire^ eastwW yn y Royal Commiqp*o& House. West- minstier, yfory (ddydd Mawrth). Yn 01 Mr R. M. Thofna«, yr y^fprifeoydd, bwriedir cymoryd tyj*jo]a«fch y Mewodietiaid Calfinaidd. Yn my«f l tyetDoo sydd wedii eu gwysio y mae Mr John Owens, Caer iyr hwa a ^yflwyra. yetadegau); y Paroh J. O. Thomas, Porthaethwy; J. Mor- gan Jonqp, Caerdydd; R. J. Re", Aberys- twytii; Peter Roberts, Llanoiwr; Evan J CaeraairteA; a John Owen. jo.\nEtholiad Kirkdale. BUDDUGOLIAETH GEIDWADOL. Cynaerodd othol-d am aeiod Seneddol dros Adran KtrkdaLe o Lerpwl, fel olynydd j Mr David Maolvcr lie ddydd Gwener. Dyeirwel- wyd Mr Ouurles MaAfthur, yr ymgeisydd Un- kwa a ad ga,:z fV 4000 o b4ei4temiau, tm IL ? jchn Hill, yr ynigeisydd Llafur. Ya Tr eoholied eyffredinol mwv"frif Mr David Maelr,?,r, Ceidwa(f-r ar Ma- ititties Con ley, yw yntgoasydd Llafur, ydoedd 592.\nMarwolaeth Cyn-A.S. Cymraeg.…\nMarwolaeth Cyn-A.S. Cymraeg. Force Gwsner, ei drigfod jn Hampstesd, b., farw Mr Alfred Da-.iois, yr aelod Rhyddfryd- 01 dros Ddo^barth Caerfyrddin o 1900 i 1906. nt. yr ymadawedig, yr hwn oedd yn 59 mlwydd ced, yn dihoeni am ams,,r. Effeithiodd marwol- aeth ei fab hynaf, yr hwn a gollodd ei fywyd yn nbtyciuneb yr aererloag "Berlin" yn Chwef- rcr, yn d-wm iawn arno. Mr Davies oedd syl- faenydd a chadeirydd "Davies, Turner, and Co., Ltd., y cludwyr adnabyddus, ac yr oedd yn ael- od blaenllaw gyda'r Anmbynwyr. Gedy weddw,yn nghyda phedwar o feibion ac un ferch, i alaru ei golli.\nFfawd Uandudno. ----\nFfawd Uandudno. Tref uchel-freintiog yw Llandudno. Ganol y ganrif ddiweddaf nid oedd ond pentref bychaa lie cartrefai nifer o fwnwyr a physgotwyr; erbyn hyn hi yw brenhines glanau y Gogledd, a'i heol- ydd, ei phoblogaeth, a'i breintiau yn cynydda bob blwyddyn, Dydd Mercher, agorwyd ynddi Ysgol Ganolradd newydd sydd i fytholi enw yr enwog John Bright, un c'r rhai cyntaf i deimlo IJwyn y golygfeydd gyloh y dref, ac un a wnaeth lawer i dynu sylw y byd at hyfrydwch y Ilem- yrch cykhynol. Syniad hapus oedd cysylltu enw y gwladweinydd aruchol a'r ysgol, a bydd hyny yn ddiau o fantais i'r sefydliad. Bu y rbeolwyr hefyd yn dra ffodus i ddenu yr Anrhyd. White- law Reid, llysgenad America yn Llundain, i agor yr ysgol a thraddodi anerchiad coeth a gwerthfawr. Y mae efe yn un o wyr mwyaf amryddawn a dylariwadol yr oes, ac yr oedd ei sylwadau yn llawn sylwedd a BWyD. Hir gofir ei ymweliad a'i arawd. Er y gorphwys dyled o 4000p ar yr adeilad newydd hardd, gwiw yw'r gobaith y ttymudir y baich cyn bo hir, a rhoes Mr Dafbishire esiampi ragorol tuagat hyn trwy gyfranu canpunt ar ddydd yr agoriad.\nTrychineb yn Nhrefaldwyn.…\nTrychineb yn Nhrefaldwyn. Ii LLANC YN 8AETHU EI NAI. Safai 8tephen Bennett Owen, 17 mlwydd oed, 0 daen y crwner ddydd Mawrth, yn ei ddagrau, ge o dan ofal lieddgeidwad, i ddweyd yr t '0' fodd yr oedd wedi saethu el nai, Alfred J,,en, r ynierodd hyn k yn nghegin fferm yr Himeth, yn mrymau air Drefaldwyn, rhyw ychydig filldir- oedd o Llanidloes, lie y bu y bachgen anffodus a saetbwyd farw boreu ddydd Llun. Yr oedd v llanc a brawd hynacb yn dychwelyd adref, ar ol bod yn chwiho am wnrngod. Pan aeth y carob- aror i'r buarth gwelodd ei nai, Alfred Owen. yn ffenestr y llofft. Cododd ei wn, a chyfeiriodd ef at y ffenestr. Yn mhen munud ar ol hynv clvw- wyd ergyd yn myned allan, a chafodd Alfred ei saethu trwy ei ben, a syrthiodd i lawr y grie- iau. Bu farw yn fuan ar oi hyny. Y llanc, yn ei dystiolaeth; a eglurodd nad oedd efe yn cofio fod yna cartridge yn y gwn pan y cyfeariodd ef, mewn ffordd a gellwair, at ei DaI. a thynodd y glicied heb wybod hyny. Dychwelodd y rheithwyr reithfarn o "Saetbr yn ddamweiniol." Yn ddiweddarach ar y dydd dygwyd Stephen Bennett Owe» o flaen yr ynadon yn Llanidloes, I a chyhuddwyd ef o ddynladdiad. Cafodd yt achos ei ohirio.\nPENMACHNO A'R CWM. COLLED.—Y dydd o'r blaen bu farw buwch, eiddo Mr David Thomas, Can-y-Cwm. YTr oedd hyn yn golled drom iddo, gan fod y fuwch yn un wir dda. PIC-NIC.-Aet,h parti o'r Llan i gynal pic-Die at Lyn Conwy, a chawsant ddiwrnod hapus. DIM GWEITHIO.-Dydd Iau, ataliwyd gwoithio yn Rhiwfachao, oharwydd prinder dwfr. Beth amser yn ol yr oedd cwyno mawr rhag y tywydd gwlyb a gawsom, ond erbyn hyn yr ydym wedi mynd i lefain am gyffelyb dywydd. Canmola'r amaethwyr y tywydd braf yn fawr. YSGOL Y CWM.—Ar ddiwedd eisteddiad yr ysgo), 'nawn Mercher, anrhegwyd Miss G. Jones, cyn-athrawes y babanod, a dysgl arian hardd, gan Mr Owen, ysgolfeistr, ar ran y plant a'r athrawon, a chafwyd anerchiad byr ac amserol ganddo. Derbyniwyd yr anrheg gan Miss G. Jones yn llawen a diolchgar. Dydd Gwener, yn Llanrwst, gan y Parch 1. James (M.C.), Pen- machno, priodwyd Mr Morgan Jones, Blaenglaa- Cwm, a Miss G. Jones. Y gwas a'r forwyn oeddynt Mr John O. Jones (brawd y pnodfab) a Miss Lizzie Jones (chwaer y briodfcrch). Caf- wyd boreufwyd yn nhy y briodferch. Yr oedd Ilu o wahoddedigion wedi dod yn nghyd, pryd y cafwyd anerchiadau dyddorol gan Mr C. Jones, Hafod y Fraith, a Mr Owen, ysgolfeistr. Yr oedd Mr Owen yn ei hwyliau goreu. Pan yn cychwyn am Lanrwst, yr oedd Mr Owen wedi gosod y plant yn drefnus i'w disgwyl, a phan oedd y cerbvd ar gyfer ysgol rhoddodd y plant "Hwre!" gyda'u gilydd nes oedd creigiau'r Cwm yn adsain.\nHIRAETH. "Gwenai blodyn cynta'r gwanwyn Bore heddyw ger fy nhy; Atgof ddug am dlysach gwrthrych Wenai yn yr amser fu. "Canai mwyalch gyda'r plvgaiD Llwydwyn heddyw wrth fv Dor» Meddwl wneis am lais pereiddiach Glywais unwaith yn y cor. "Syllai gwawr lygadlas ieuanc Heddyw 'nrych y gloew li'; Hiraeth ddaeth am lesni dvfnach Llygad rhywun gerais i. "Beth yw hiraeth serch anfarwol N Ol-dywynion gwawrddydd dlos ;— Adlais y telynau gollwyd Yn dvchwelyd gyda'r nos." Emyr.\nP GYMDEITHASAU LLENYDDOL.\nP GYMDEITHASAU LLENYDDOL. Byd(I I)w3,ligot?au y Cymdelthasau Llenyddoi yr, cyfqrfe(i yl y ,,an er gnviieud trefzi!adau ut v ?Nfodol. A,,Ygryim?r.Digrif,r N, rija car-,I??nol gel-I) dyn yw gnvraig? ic-i 'j)?iieiau dadi: Ai A it,Ial inerclicd ysn,3,,u? A ell,"r by% ai- rot yn y dydd, A dd3 'Ild g? Isg' cry, g%?-laiien gyda ffrc.g cot'? A .,Odd bod ,,ri iiapus gyda llog- eli wag? a Beth sydd yn gwnoud geneth yn bryd- ferth? PENODIAD I NEWYDDIADURWR. Mae Mr Daniel liees. pI if oruchwyliwr a gol- y,x,d galitiog yr "I-leral(i Cvinreig'? a ;)hap?-rau (,rall -c ol i;o I i-i-iewn cvsylltiad a hN,y ani tua '11. yiilvn.-?(id, -n tdri ei P'sylit'lad a hwv 4.ydd ,%IaN-. Ytli g-in ei fod in-edi cai5i Ile I)N-,Yslg Yn "Statistical Denartment y Board of Trade. Dilynir ef gan Mr Pic ton Dr. vies, o'r "Western Jdaii," Caerdydd.


Tafwyl yn cyhoeddi rhaglen lawn\nCategori: Bwyd, Celfyddydau, Cerddoriaeth, Hamdden, Iaith, Llenyddiaeth, Newyddion\nGyda dim ond mis i fynd tan ŵyl Gymraeg Caerdydd, Tafwyl, mae trefnwyr yr ŵyl wedi cyhoeddi’r rhaglen lawn yn ogystal â manylion Wythnos Tafwyl.\nBydd yr ŵyl ymylol yn cychwyn ar Fehefin 23, gyda 33 o ddigwyddiadau dros 8 diwrnod. Bydd Wythnos Tafwyl yn cynnwys gwledd o gerddoriaeth, llenyddiaeth, celf, bwyd a diod, digwyddiadau i ddysgwyr a digwyddiadau i blant ar draws Caerdydd.\nMae uchafbwyntiau Wythnos Tafwyl 2018 yn cynnwys Clwb Ifor Bach yn cyflwynio unig gig haf Sŵnami, Gŵyl Gerallt – diwrnod o sesiynau llenyddol amrywiol gyda Barddas, lansiad arddangosfa gelf yn dathlu rhai o arloeswyr pop y 60au a’r 70au, noson o gin a recordiau Cymreig gyda Clwb Gin Caerdydd a pharti lansio cyfrol Bragdy’r Beirdd.\nYn dilyn wythnos o ddigwyddiadau, bydd y prif ddigwyddiad yn cael ei chynnal ar 30 Mehefin a 1 Gorffennaf yng Nghastell Caerdydd.\nBydd Tafwyl 2018 yn amrywiaeth liwgar o'r enwau mwyaf yng nghelfyddydau, diwylliant a chwaraeon Cymreig. Fel arfer, mae mynediad i Tafwyl am ddim.\nBand Pres Llareggub, Chroma, Eden, Omaloma, Adwaith, Serol Serol, Candelas, Alys Williams a Lleuwen sydd ymhlith y bandiau sy’n perfformio ar draws pedwar llwyfan eleni.\nBydd mwy o stondinau bwyd stryd nag erioed o’r blaen – gyda rhai o ffefrynnau sîn bwyd stryd y ddinas yno - Meat and Greek, Tukka Tuk, Grazing Shed, Science Cream a Ffwrnes. Bydd pedwar bar yn gwerthu amrywiaeth o gynnyrch Cymreig gan gynnwys Cwrw Tafwyl (Tomos a Lilford).\nBydd blas o'r cynnyrch gorau o Gymru ar gael ym Mhabell Bwyd a Diod yr ŵyl, Popty, gyda demos a sesiynau blasu bwyd a diod gyda Wrights Wines, Imran Nathoo, Cocorico Patisserie a Pant Du.\nByw yn y Ddinas\nYn Yurt Byw yn y Ddinas bydd trafodaethau panel, sesiynau holi ac ateb a straeon difyr. Ymysg y sesiynau bydd sgwrs am homoffobia yn y byd chwaraeon gyda Stonewall, sioe drag dwyieithog Connie Orff, Cwis Pop Potter a hanesion difyr Elfed Eisteddfod yng nghwmni Beti George.\nBydd pabell newydd eleni llawn sgyrsiau, demos a dosbarthiadau am les meddyliol a chorfforol, ac am fyw bywyd iach yn y ddinas. Ymysg y sesiynau bydd sgyrsiau am feddylgarwch, meddygaeth naturiol, a lles yn y gweithle. Bydd Nia Ceidiog yn gwneud sesiwn am gorff lunio, ac i’r rhai sydd wedi cael gormod o Gwrw Tafwyl y diwrnod cynt bydd sesiwn Yoga Pen Tost gyda Tara Bethan.\nY Lolfa Lên\nYng nghornel glud o’r castell Aneurin Karadog, Tudur Hallam a Grug Muse bydd ymysg yr awduron yn diddanu yn Y Lolfa Lên. Bydd rhaglen arbennig o Y Talwrn yn cael ei recordio yno hefyd.\nI’r rhai bach\nYn yurt hudolus Canolfan y Mileniwm bydd sesiynau celf a chrefft a llond gwlad o ddigwyddiadau celfyddydol i’r teulu i gyd. Draw yn ardal Bwrlwm bydd sesiynau garddio, gweithdai printio, gweithdai creu tipis a chreu pen-wisg.\nI gynulleidfa ieuengaf yr ŵyl draw yn Cwtsh Babis a Cwtsh Mudiad Meithrin bydd gweithgareddau trwy gydol y penwythnos yn cynnwys sesiynau stori, gweithdai creu byrbrydau iachus a sesiynau peintio. Bydd cyfle hefyd i ddianc o fwrlwm yr ŵyl yn y gornel ymlacio – lle bydd modd bwydo a newid mewn man tawel.\nBydd Yurt T, ardal ar gyfer pobl ifanc yn ei harddegau, dwywaith maint llynedd, gyda llwyfan yn rhoi platfform i fandiau ifanc fwyaf cyffrous y sîn gan gynnwys Serol Serol, Wigwam, Bethany Celyn, Eady Crawford a Los Blancos, yn ogystal â salon glitter a cholur, gweithdai drama a llawer mwy.\nChwaraeon yr Urdd sydd yn cydlynu amserlen llawn dop o sesiynau pêl droed, rygbi, golff, athletau a hoci. Dewch i roi tro ar un o'r campau gyda Chymdeithas Bêl-droed Cymru, Cardiff City Foundation, Hoci Cymru a phartneriaid eraill.\nYm Mhabell y Dysgwyr bydd amserlen arbennig o ddigwyddiadau ar gyfer dysgwyr o bob lefel – gan gynnwys sgyrsiau gyda Aled Rheon a sêr Pobol y Cwm, a pherfformiad gan Gôr Dysgwyr Caerdydd.\nDywedodd y trefnwyr: “Gyda 42 o fandiau yn perfformio ar draws pedwar llwyfan – dyma un o line up’s gorau’r Haf. Heb sôn am y miwsig, mae yna raglen lawn dop o ddigwyddiadau amrywiol yn dod a’r enwau mwyaf yng nghelfyddydau, diwylliant a chwaraeon ynghyd am benwythnos o hwyl. \nMae llyfryn Tafwyl nawr ar-lein! Cymerwch olwg\non 22/05/2014 - 02:01 pm\nTafwyl yn dychwelyd y penwythnos hwn\non 21/06/2019 - 10:06 am\nFfilm hyrwyddo newydd Eisteddfod Genedlaethol Cymru\non 08/05/2014 - 04:11 pm


Profiad o Cynhadelddau i Orffen y Trydydd Flwyddyn – Student bloggers - Cardiff University\nHello pawb. Dyma fy cyfraniad cyntaf I’r blog. Dwi yn astudio meddygaeth yn Prifysgol Caerdydd ond dwin cymeryd flwyddyn allan i ceisio enill gradd rhyngosodol (intercalated degree) yn geneteg blwyddyn yma. I ddechrau swnin hoffi siarad am dan cwpl o profiadau sydd yn eithaf unigryw i fod yn y Prifysgol. Ar diwedd y trydydd blwyddyn, mae pawb sydd yn astudio meddygaeth yn gwneud SSC, sydd yn cyfle i gwneud prosiect ar unrthyw elfen o meddygaeth sydd yn diddordebu chi. Rydach yn gallu dewis unrhyw Doctor neu gwyddonydd rhywle yng Nghymru fel eich diwtor. Maer dewis yn eang iawn, er enghraifft mae rhai myfyrwyr yn dewis gwneud prosiect mewn labordy tra bod eraill yn dewis gwneud un mewn ysbystai.\nMae gen i diddordeb mewn epilepsi ag felly mi wnesi cysylltu efo Ymgynghorydd ag at\nhro neuroleg yn Ysbyty athrofal Cymru yng Nghaerdydd. Mi awgrymodd o iddy fi gwneud ymchwil i fewn ir clinic trawiad cyntaf. Mae hyn yn gwasanaeth i pobl oedd efalle efo epilesi sydd yn cyfrfiol am ymchwilio fewn i beth wedi achosi ei trawiad. Roeddwn yn mesur sut oedd y gwasanaeth yn pefformio i cymharu a beth yw safonau cendlathaehol a disgwylir gan y fath yma o apwyntiad. Roedd fy canlyniadau yn dangos bod y gwasaneth yn befrorrmi yn dda heblaw am dau cgategori lle roedd y mwyafrif or gwasanaethau yma yn Lloegr yn gwneud yn well na yr gwasaneth yn Caerdydd. Un categori oedd yr amser i weld arbennigwyr mewn epilepsi ag yr categori arall oedd yr amser a disgwylir am sgan or ymenydd. Roeddwn yn meddwl na dyna oedd diwedd y prosiect unwaith roedd y canlynidadau wedi casglu ond wedyn mi wnaeth yr athro awgrymy ddylswn i ceisio cyflwyno fyn waith mewn cwpl o cynhadleddau. Roedd yr un cyntaf yn un rhanbarthol yn Devon. ag cafodd fy mrosiect ei dderbyn. Mi wnaeth yr Gynhadledd talu fyng nghostau i gyd, gan gynnwys, Hotel, bwyd ag costau trafeilio ag roeddwn yn llwyddianus yn cais fi i gyflwyno fy mrosiect yn llafar yno. Ar y noson cyntaf mi roedd arlwydd coleg brenhinol yr meddygon, yr athro Jane Dacre, yn gwneud cyflwyniad ardderchog am yr camau ymlaen roedd menwyod wedi gwneud yn y maes meddygol gan hefyd cadarnhau lle roedd anhafaleddau dal yn bodoli. Roedd hyn yn cyflwyniad pwysig ag diddorol iawn i mynychu. Ar ol pryd o fwyd blasys y noson yno y bore wedyn mi wnesi cyflwyno fyng nghwaith i cynulleidfa o Doctorid hyn, a oedd y mwyafrif yn ymgynhorwyr. Roedd yn profiad eithaf ofnus ond roeddwn yn digon fodus i dderbyn wobr o £250 am dod yn ail yn y categori myfyrwyr a oedd yn cyflwyno prosiectau yno.\nRoeddwn yn meddwl na dyna oedd hi efor prosiect ond wedyn mi wnaeth fy diwtor awgrymu ddyslwn i ceisio cyfmwyno yr gwaith mewn cynhadledd cenedlaethol yn Llundain. Mi wnaeth yr brosiect cael ei dderbyn i cael ei cyflwyno ar ffurf boster. Roedd hwn yn gynhadledd llawer mwy gyda llawer gwyddonwyr a Doctoriad erail yn cyflwyno ei ymchwil ar epilepsi ag fellu oedd on profiad ardderchog i cymeryd rhan mewn. Unwaith eto mi wnaith fyng nghsotau cael ei talu amdan ond yn anfodus, dim gwobr y tro yma. Ond cefais y cyfle i gwrando ar rhai or Doctoriad a gwyddonwyr mwyaf pwysig y maes yma yn Prydain ag y byd yn trafod ei ymchwil. Roedd hyn yn profiad cyfrous iawn ag un or rhai gorau or amser fi yn astudio meddygaeth hyd yn hyn.


Cwestiynau Cyffredin am Barcio ar y Stryd - Powys\nCwestiynau Cyffredin am Barcio ar y Stryd\nC: Ble na ddylwn i adael fy ngherbyd ar briffordd gyhoeddus?\nA: Mae Rheol 242 Rheolau'r Ffordd Fawr yn esbonio ei bod yn drosedd gadael eich cerbyd neu'ch trelar mewn safle peryglus neu os yw'n achosi unrhyw rwystr diangen ar y ffordd.\nMae gan yr heddlu bwerau i ddelio â throseddau o'r fath, ac mae ganddynt y pŵer i symud cerbydau o'r briffordd gyhoeddus a'u powndio pan fernir bod hynny'n angenrheidiol.\nC: Ble na ddylwn i adael fy ngherbyd ar y briffordd gyhoeddus?\nA: Mae Rheol 243 Rheolau'r Ffordd Fawr yn cynghori gyrwyr i beidio â stopio neu barcio: -\nger mynedfa ysgol\nYn unrhyw le y byddech yn atal mynediad i Wasanaethau Brys\nar neu wrth ymyl safle bws neu dram neu safle tacsi\nwrth ddynesu at groesfan rheilffordd /tramffordd\ngyferbyn â neu o fewn 10 metr (32 troedfedd) o gyffordd, ac eithrio mewn man parcio awdurdodedig\nyn ymyl pen bryn neu bont grom\ngyferbyn ag ynys traffig neu (os byddai hyn yn achosi rhwystr) gerbyd arall wedi'i barcio\nlle y byddech yn gorfodi traffig arall i fynd i lôn tram\nlle mae'r cwrb wedi'i ostwng i helpu defnyddwyr cadair olwyn a cherbydau symudedd â phŵer\no flaen mynedfa i eiddo\nlle y byddech chi'n rhwystro defnydd beicwyr o gyfleusterau beicio\nac eithrio pan orfodir gyrwyr i wneud hynny gan draffig estynedig.\nMae gan yr heddlu ddisgresiwn i benderfynu a yw unrhyw gerbydau sydd wedi'u parcio mewn lleoliad o'r fath yn gyfystyr â pherygl neu rwystr, ac i gymryd camau priodol.\nC: A yw'n drosedd parcio'n rhannol neu'n gyfan gwbl ar y droetffordd?\nA: Mae Rheol 245 Rheolau'r Ffordd Fawr yn esbonio ei bod yn drosedd parcio'n rhannol neu'n gyfan gwbl ar y palmant yn Llundain, ac na ddylai gyrwyr wneud hynny mewn mannau eraill oni bai bod arwyddion yn ei ganiatáu. Gall parcio ar y palmant rwystro a pheri anghyfleustod difrifol i gerddwyr, pobl mewn cadeiriau olwyn neu rai gyda namau gweledol a phobl â phramiau neu gadeiriau gwthio.\nMae gan yr heddlu ddisgresiwn i benderfynu a yw unrhyw gerbydau sydd wedi'u parcio mewn lleoliad o'r fath y tu allan i Lundain yn beryglus neu'n rhwystr i ddefnyddwyr eraill y briffordd, ac i gymryd camau priodol.\nQ: Alla' i aros ar linellau melyn sengl neu ddwbl i lwytho neu ddadlwytho nwyddau a /neu deithwyr?\nA: Mae Rheol 247 Rheolau'r Ffordd Fawr yn esbonio ei bod yn drosedd stopio i lwytho neu ddadlwytho nwyddau a / neu gerbydau lle gwaharddir llwytho fel y nodwyd gan farciau melyn ar y cwrb, ac mae arwyddion unionsyth yn cynghori bod cyfyngiadau ar waith.\nMewn mannau lle na chaiff llwytho ei wahardd, gallai gyrwyr stopio eu cerbyd ar linellau melyn dwbl neu sengl i lwytho a dadlwytho nwyddau a /neu deithwyr, ond os bydd cerbydau'n cael eu gadael heb oruchwyliaeth am resymau heblaw llwytho neu ddadlwytho, gallai naill ai'r heddlu neu Swyddogion Gorfodi Sifil y cyngor sir gyhoeddi hysbysiad cosb benodedig (heddlu) neu hysbysiad taliadau cosb. Os caiff cerbydau eu parcio ar linellau melyn a'u bod yn cael eu hystyried fel rhwystr neu niwsans i ddefnyddwyr eraill y ffordd, gallai'r heddlu ddewis symud y cerbyd a'i bowndio yn lle rhoi hysbysiad cosb benodedig.\nGellir gweld Rheolau'r Ffordd Fawr yn https://www.gov.uk/browse/driving/highway-code-road-safety\nC: A all deiliaid bathodyn glas barcio ar linellau melyn dwbl?\nA: Mae'r cynllun bathodyn glas yn esbonio mai pwrpas y cynllun yw rhoi mwy o fynediad at wasanaethau lleol trwy ganiatáu i ddeiliaid bathodynnau barcio yn ymyl eu cyrchfan naill ai fel teithiwr neu yrrwr, nid darparu parcio am ddim. Mae'r arweiniad yn esbonio y gall deiliaid Bathodyn arddangos eu cloc bathodyn glas a pharcio ar linellau melyn sengl neu ddwbl am hyd at dair awr os yw'n ddiogel gwneud hynny, ond nid lle mae cyfyngiadau, ar lwytho neu ddadlwytho - a nodir gan linellau toriad melyn ar y cwrb a /neu arwyddion ar blatiau. Mae'r arweiniad hefyd yn esbonio bod rhaid i ddeiliaid Bathodyn aros am o leiaf awr ar ôl cyfnod parcio blaenorol cyn y gallwch barcio'r un cerbyd yn yr un ffordd neu ran o ffordd ar yr un diwrnod.\nMae'r canllawiau hefyd yn mynd ymlaen i esbonio nad yw'r Bathodyn Glas yn drwydded i barcio yn unrhyw le. Fel defnyddwyr eraill y ffordd, rhaid i ddeiliaid bathodynnau ufuddhau i reolau'r ffordd, fel y'u nodir yn Rheolau'r Ffordd Fawr. Os bydd cerbydau yn cael eu parcio lle byddent yn achosi rhwystr neu berygl i ddefnyddwyr eraill y ffordd, gellir dirwyo deiliaid bathodynnau neu gallai eu cerbyd gael ei symud gan yr heddlu.\nGellir gweld yr arweiniad yn https://gov.wales/topics/transport/road-users/bluebadgeschemeinfo/?skip=1&lang=cy\nC: Pwy sydd â hawl i barcio ar briffordd gyhoeddus?\nA: Nid oes gan unrhyw un hawl i barcio ar briffordd gyhoeddus mewn unrhyw leoliad heblaw mewn bae parcio ffurfiol ar y stryd sydd wedi'i farcio ar y briffordd gan yr awdurdod priffyrdd lleol. Rhaid parcio cerbydau o fewn marciau'r bae a rhaid iddynt gydymffurfio ag unrhyw gyfyngiadau a allai fod wedi'u nodi ar yr arwyddion unionsyth a godwyd gan yr awdurdod priffyrdd ochr yn ochr â'r bae parcio neu gerllaw iddo.\nC: Pwy sy'n gorfodi gwaharddiadau aros a llwytho?\nA: Gallai'r heddlu a Phrif Swyddogion Gweithredol yr awdurdod priffyrdd orfodi'r math hwn o fynd yn groes i orchymyn traffig. Yr unig wahaniaeth yw mai'r heddlu sy'n dosbarthu hysbysiadau cosb benodedig, a Phrif Swyddog Gweithredol yr awdurdod priffyrdd sy'n dosbarthu rhybuddion taliadau cosb.\nGellir gweld gwybodaeth am bolisi parcio Cyngor Sir Powys yn https://cwsmer.powys.gov.uk/article/4064/Adroddiadau-Blynyddol-a-Pholisi-Parcio a gellir gweld canllawiau gweithredu Partneriaeth Prosesu Cosbau Cymru (WPPP) yn https://www.wppp.org.uk/\nC: Pam mae gwaharddiadau aros a llwytho newydd yn cael eu cyflwyno neu pam fod gwaharddiadau presennol yn cael eu diwygio?\nA: Er bod y rheolau yn Rheolau'r Ffordd Fawr yn berthnasol i bawb, a'u bod yno i arwain pob defnyddiwr priffyrdd ynghylch sut y dylent ac na ddylent deithio ar hyd a defnyddio'r briffordd gyhoeddus, mae llawer o yrwyr yn dewis diystyru anghenion defnyddwyr eraill y briffordd ac yn aml yn gadael eu cerbydau mewn mannau lle maent yn achosi niwsans a /neu berygl i ddefnyddwyr eraill y briffordd, neu'n rhwystro'r briffordd fel bod cerbydau eraill (yn arbennig cerbydau mwy, cerbydau gwasanaeth cyhoeddus a cherbydau'r gwasanaeth brys) yn cael trafferth teithio ar hyd y briffordd neu fynd o amgylch troadau a chyffyrdd ac ati, ac felly'n cael eu gorfodi i fynd am yn ôl, gwneud symudiadau anodd diangen neu ddringo'r troetffordd i basio cerbydau wedi'u parcio.\nMae gan awdurdodau traffig lleol ddyletswydd, dan Adran 16 Deddf Rheoli Traffig 2004 , i reoli eu rhwydwaith ffyrdd er mwyn sicrhau bod traffig yn symud ar y rhwydwaith hwnnw'n hwylus, ac i hwyluso'r un peth ar rwydweithiau eraill. Mae cyflwyno gorchmynion rheoleiddio traffig lle bo'n briodol ac yn angenrheidiol i reoleiddio symudiadau traffig a rheoli parcio ar y stryd a llwytho yn rhan o'r pecyn cymorth sydd ar gael i awdurdodau traffig lleol i gydymffurfio â'r ddyletswydd hon.\nC: A oes rhwymedigaeth ar yr awdurdod priffyrdd i ddarparu trefniadau parcio oddi ar y stryd eraill os gwaharddir aros neu lwytho ar y stryd y tu allan i'm heiddo neu lle rydw i'n dewis parcio fel arfer?\nA: Nag oes. Nid oes gan yr awdurdod priffyrdd unrhyw ddyletswydd i ddarparu mannau parcio oddi ar y stryd ar gyfer trigolion, busnesau neu ymwelwyr.\nC: A allaf hawlio iawndal am golli gwerth tybiedig neu wirioneddol fy eiddo os yw parcio a/neu lwytho yn cael ei wahardd neu ei gyfyngu yn fy stryd i?\nA: Na allwch, oherwydd nad oes gan neb yr hawl i barcio ar y briffordd gyhoeddus o flaen eu busnes neu eiddo; ac roedd absenoldeb lle parcio preifat oddi ar y stryd a reolir gan yr eiddo yn hysbys pan gafodd yr eiddo ei brynu neu ei brydlesu.\nQ: Sut mae'r awdurdod priffyrdd yn ymgynghori â'r cyhoedd cyn cynnig neu wneud orchymyn rheoleiddio traffig i wahardd aros a /neu lwytho?\nA: Fel rheol, caiff cynigion ar gyfer y math hwn o orchymyn rheoleiddio traffig eu llunio o ganlyniad i gwynion gan y cyhoedd, busnesau, cynghorau cymuned neu'r gwasanaethau brys ac ati, neu oherwydd sefyllfaoedd a nodwyd gan yr awdurdod traffig sy'n effeithio'n negyddol ar eu dyletswydd o dan Ddeddf Rheoli Traffig 2004 , neu sy'n peri pryder diogelwch cyfreithlon ar y briffordd.\nYn y lle cyntaf, cynhelir trafodaethau rhwng swyddogion yr awdurdod priffyrdd, y cynghorydd sir lleol a'r cyngor cymuned/tref. Mae'r cyngor cymuned/tref a'r cynghorydd sir lleol yn cynrychioli'r etholwyr a'r busnesau yn eu wardiau, felly mae'r cynigion fel arfer yn cael eu trafod mewn un neu fwy o gyfarfodydd cynghorau cymuned/ tref cyn gwneud argymhelliad neu cyn anfon sylwadau yn ôl i'r awdurdod priffyrdd.\nUnwaith y bydd y cynigion drafft wedi'u cwblhau ac mae'r cynllun yn sgorio'n ddigon uchel yn erbyn pob cynllun diogelwch arall ym Mhowys, rhoddir adroddiad i'r Aelod Portffolio ar faterion Priffyrdd, Ailgylchu ac Asedau i'w ystyried. Os caiff ei gymeradwyo, mae'r awdurdod priffyrdd yn hysbysebu'r cynnig ar y safle ac yn y wasg leol ac mae cyfnod ymgynghori o leiaf 21 diwrnod yn cychwyn lle mae'r cyhoedd yn cael cyfle i gyflwyno sylwadau unwaith eto.\nC: A yw'r cyngor sir yn gweithredu cynllun trwydded parcio i drigolion?\nA: Ydy, gellir dod o hyd i fanylion ar wefan y cyngor yn http://www.powys.gov.uk/cy/roads-transport-and-parking/ymgeisio-am-drwydded-parcio-i-drigolion/\nDylid nodi mai dim ond mewn mannau lle mae'r ffordd yn addas ar gyfer baeau parcio ar y stryd y gellir gweithredu'r cynllun, ac nid yw'n gwarantu lle parcio mewn unrhyw leoliad penodol ar y stryd o fewn parth diffiniedig ar gyfer trwyddedau parcio i drigolion, nac yn gwarantu y bydd unrhyw barcio ar gael ar unrhyw adeg benodol ar unrhyw stryd benodol o fewn y parth hwnnw.\nMae parthau trwyddedau parcio i breswylwyr yn destun gorchmynion rheoleiddio traffig, ac maent yn drwyddedau hollol wahanol i'r rhai y gellir eu prynu i ganiatáu parcio ym meysydd parcio talu ac arddangos cyfnod hir y cyngor.


Tŷ'r Cwmnïau - GOV.UK\nDod o hyd i wybodaeth am gwmni\nFfeilio cyfrifon eich cwmni\nFfeilio eich datganiad cadarnhau (ffurflen flynyddol)\nNewid manylion eich cwmni\n29 December 2021 — Stori newyddion\nOs yw ffeilio eich cyfrifon yn ddyledus gyda Thŷ’r Cwmnïau erbyn diwedd mis Rhagfyr, defnyddiwch ein gwasanaethau ar-lein lle bo hynny’n bosibl a chaniatáu digon o amser cyn eich dyddiad cau.\nMynediad i'r swyddfa ac amseroedd agor\n1 April 2022 — Mynediad ac agor\nMae gan Tŷ’r Cwmnïau swyddfeydd yng Nghaerdydd, Belffast, Caeredin a Llundain. Mae mynediad cyhoeddus yn gyfyngedig.\nBod yn gyfarwyddwr cwmni\n31 March 2021 — Canllawiau\nDeall eich rôl fel cyfarwyddwr cwmni a’ch cyfrifoldebau i Dŷ’r Cwmnïau.\nGweithio i Tŷ'r Cwmnïau\n16 February 2022 — Recriwtio\nBuddion a gyrfaoedd gweithwyr yn Nhŷ’r Cwmnïau.\n22 July 2020 — Canllawiau\nMae gennym wasanaeth i gwmnïau o Gymru a phartneriaethau atebolrwydd cyfyngedig (PAC) sydd am ddefnyddio’r Gymraeg.\nCefnogi busnesau gyda’n gwasanaethau Cymraeg\n1 March 2021 — Postiad blog\nYn Nhŷ’r Cwmnïau rydym yn gwerthfawrogi pwysigrwydd amrywiaeth yn ein busnes, gyda’n cydweithwyr a’n cwsmeriaid. Mae Delyth Southall yn dweud wrthym am ei rôl fel Rheolwr Uned yr Iaith Gymraeg a sut rydym yn gwella ein gwasanaethau Cymraeg i’n cwsmeriaid.\nY diweddaraf gan Tŷ'r Cwmnïau\nCompanies register activities: statistical release 2021 to 2022\nCompanies House independent adjudicators\nGweld yr holl ddogfennau diweddaraf\nI gael e-byst\nTanysgrifio i'r ffrwd\nCopiwch a gludo'r URL hwn i'ch rhaglen darllen ffrwd\nRydym yn corffori a diddymu cwmnïau cyfyngedig. Rydym yn cofrestru’r wybodaeth cwmnïau, ac yn sicrhau bod y wybodaeth ar gael i’r cyhoedd.\nTŷ'r Cwmnïau is an executive agency, sponsored by the Department for Business, Energy & Industrial Strategy.\nDarllenwch fwy am beth rydyn ni'n wneud\nDilynwch ni ar Email updates\nDilynwch ni ar Blog\nDilynwch ni ar Podbean\nCanllawiau a rheoliadau\nGweld yr holl ganllawiau a rheoliadau\nNewyddion a chyfathrebu\nCompanies House awarded Gold standard at Mind’s Workplace Wellbeing Index Awards\nGweld yr holl newyddion a chyfathrebu\nIncorporated companies in the UK January to March 2022\nGweld yr holl ymchwil ac ystadegau\nPapurau polisi ac ymgynghoriadau\nCorporate transparency and register reform: implementing the ban on corporate directors\nCorporate transparency and register reform: powers of the registrar\nGweld yr holl bapurau polisi ac ymgynghoriadau\nGwybodaeth a ryddhawyd o dan FOI a thryloywder\nCompanies House government procurement card spend 2022\nCompanies House purchase ledger spend 2022\nGweld yr holl wybodaeth a ryddhawyd o dan FOI a thryloywder\nPrif Weithredwr, Cofrestrydd Cwmnïau\nCyfarwyddwr Strategaeth, Polisi a Chyfathrebu Allanol\nCyfarwyddwr Trawsnewid Pobl\nCyfarwyddwr Cyllid a Masnachol\nCyfarwyddwr Cyflenwi Trawsnewid\nLesley Cowley OBE\nCadeirydd y Prif Fwrdd a’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth Ariannol\nCyfarwyddwr Anweithredol, Aelod o’r Prif Fwrdd a’r Pwyllgor Archwilio\nMember of Main Board and Remuneration Committee\nNon-executive Director, Aelod o’r Prif Fwrdd, a’r Pwyllgor Archwilio\nCyfarwyddwr Anweithredol, Chair of Audit & Risk Assurance Committee\nNon-executive Director, Member of Main Board and Remuneration Committee\nCyswllt Tŷ'r Cwmnïau\nCofrestrydd Cwmnïau (Lloegr a Chymru)\n0303 1234 500 (Dydd Llun i Ddydd Gwener, 8.30yb a 6yp)\nMae mynediad cyhoeddus yn gyfyngedig. Mae ein swyddfa yng Nghaerdydd yn derbyn danfoniadau 24 awr y dydd.\nCofrestrydd Cwmnïau (Gogledd Iwerddon)\nMae’r oriau agor rhwng 9yb a 5yp (Dydd Llun i Ddydd Gwener) ac nid oes blwch llythyrau allanol ar gyfer danfoniadau y tu allan i’r oriau arferol.\nCofrestrydd Cwmnïau (Yr Alban)\nMae mynediad cyhoeddus yn gyfyngedig. Gallwch chi ddosbarthu unrhyw ddogfennau papur i flwch llythyrau allanol Tŷ'r Cwmnïau wrth ymyl adeilad y swyddfa.\nRydym yn dal i dderbyn danfoniadau o'r Post Brenhinol a swydd DX.\nSwyddfa a chanolfan gwybodaeth Llundain (ar gau)\nNid oes mynediad cyhoeddus na blwch llythyrau yn ein swyddfa yn Llundain. Rhaid i chi anfon pob post yn uniongyrchol i'n swyddfa yng Nghaerdydd.\nYmholiadau gan y wasg\n0303 1234 500 (gofynnwch am swyddfa'r wasg)\nDarllenwch am y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth a sut i wneud cais.\nGwiriwch y wybodaeth a ryddhawyd gennym eisoes i weld ydyn ni eisoes wedi ateb eich cwestiwn.\nGallwch wneud cais newydd drwy gysylltu â ni gan ddefnyddio'r manylion isod.\nTîm Hawliau Gwybodaeth\nYstadegau yn Tŷ'r Cwmnïau\nPolisi dogfennau hygyrch\nYmchwil yn Tŷ'r Cwmnïau\nCaffael yn Tŷ'r Cwmnïau\nDarllenwch am y mathau o wybodaeth rydyn ni'n eu cyhoeddi'n rheolaidd yn ein Cynllun cyhoeddi. Dysgwch am ein hymrwymiad i cyhoeddi yn y Gymraeg. Mae ein Siarter gwybodaeth bersonol yn esbonio sut rydyn ni'n ymdrin â'ch gwybodaeth bersonol. Darllenwch ein polisi ar Defnydd o'r cyfryngau cymdeithasol. Darganfod Am ein gwasanaethau.


'Bwysig i wrando a theimlo empathi wrth fynd trwy'r cyfnod clo' - BBC Cymru Fyw\nYn sgil cyhoeddiad Llywodraeth Cymru ddydd Llun am gyfnod clo cenedlaethol o nos Wener 23 Hydref tan 9 Tachwedd, a chyfyngiadau ar yr hyn fedr teuluoedd wneud dros y gwyliau hanner tymor, mae dwy seicolegydd yn trafod effaith hyn arnon ni.\nA sut allwn ni helpu plant a phobl ifanc i ddelio gyda'r cyfnod ansicr sydd i ddod?\n"Mae'n naturiol i blant a phobl ifanc deimlo'n bryderus," meddai Ffion Buckland-Williams sy'n Seicolegydd Addysg yng Nghaerdydd.\n"Ac mae cymryd amser i wrando ac ystyried gofidion plant gyda chwilfrydedd, yn allweddol.\n"Mae ymchwil wedi dangos lefelau uwch na'r arfer o straen, pryder ac iselder ymysg plant a phobl ifanc yn ystod y cyfnod coronafeirws, ac mae'r ymchwil yn awgrymu bod cau ysgolion, amser i ffwrdd wrth gyfoedion, gor-ymwybyddiaeth o newyddion, diffyg rheolaeth a phryderon am iechyd wedi cyfrannu i'r cynnydd yma," ychwanegodd.\nFe wnaeth y cyfnod clo o fis Mawrth tan yr haf arwain at nifer o newidiadau a cholled i blant a phobl ifanc, gan gynnwys colli arholiadau a dathliadau diwedd ysgol.\nGyda chyhoeddiad diweddaraf Mark Drakeford ddydd Llun, mi fydd colli partïon Calan Gaeaf a thân gwyllt ar flaen meddwl rhai plant, wrth fynd i mewn i wyliau hanner tymor gwahanol i'r arfer.\nYn ôl Ffion Buckland-Williams, mae'n bwysig i gydnabod y colledion hyn, a dangos empathi tuag at y teimladau sydd ynghlwm â'r colledion hefyd.\nYn ogystal, mae angen ymarfer bod yn ddiolchgar, a chymryd amser i feddwl am yr hyn rydym yn diolch amdano bod dydd, gan y bydd hynny yn hybu lles.\nSut i edrych ar ôl ein hunain wrth wynebu cyfnod clo newydd:\nHunan-ofal. Gofalwch am eich iechyd meddwl eich hunain, a'i drafod mewn ffordd agored. Rhowch flaenoriaeth i arferion cwsg da er mwyn hybu iechyd meddwl da, a hybwch ymarfer corff a bwyta'n iach.\nRhowch gyfle i bawb feddwl am weithgareddau sy'n hybu eu hapusrwydd unigol a rhoi cyfle i'w gwneud yn rheolaidd, a chysylltwch gyda'ch plentyn drwy rannu gweithgareddau o'u dewis neu chwarae yn rheolaidd.\nSiarad a Gwrando. Rhowch gyfle ac amser i blant siarad os ydynt am wneud hyn. Edrychwch am newidiadau yn eu hymddygiad arferol a all roi syniad o beth sydd ar eu meddwl. Rhowch atebion gonest a ffeithiol i gwestiynau, sydd yn addas i oedran eich plentyn.\nCysylltu yn gyson gyda theulu a ffrindiau er mwyn ceisio lleihau unigrwydd, gall hyn gynnig sicrwydd a chysur gwerthfawr yn y cyfnod yma.\nCeisiwch ddarparu sicrwydd, normalrwydd a rwtîn.\nAtgoffwch eich hun am yr hyn rydych wedi ymdopi ag o hyd yn hyn.\nPeidiwch 'cau'r sgwrs lawr'\nMae'r seicolegydd clinigol, Dr Mair Edwards, yn cytuno bod "cyfathrebu da rhwng rhieni neu athrawon a phlant a phobl ifanc yn hanfodol."\nimage copyrightDr Mair Edwards\nimage captionDr Mair Edwards: "Mae angen cadw systemau cyfathrebu yn glir wrth fynd trwy gyfnod ansicr."\n"Y peth cyntaf ydy ein bod ni angen cydnabod - dydy pethau ddim yn iawn ar hyn o bryd.\n"Mae'n gyfnod tebyg, efallai, i beth aeth hen neiniau a hen deidiau drwyddo fo adeg y rhyfel; rydyn ni'n gweld newid mewn cymdeithas.\n"Mae'n bwysig bod plant yn teimlo'n gyfforddus i siarad â ni ac i oedolion wrando ac i beidio â chau sgwrs y plant i lawr yn syth. Yna, mynd ati i geisio datrys yr hyn sy'n eu poeni," meddai Dr Mair Edwards, wrth drafod lles a iechyd meddwl.\n"Os ydy plentyn yn drist am golli rhywbeth penodol [er enghraifft taith breswyl i wersyll yr Urdd neu barti Calan Gaeaf] mae'n bwysig i ddweud 'ydy, mae yn drist, ond rydan ni'n 'neud hyn i gadw pawb yn ddiogel'.\n"Mae angen rhoi rheswm pam, ond hefyd eu cysuro a dweud er eu bod nhw'n colli y profiad hwnnw, mi fydd 'na brofiadau tebyg eto yn y dyfodol. Fydd pethau yn gwella.\n"Dwi'n meddwl bod lle i roi hyn mewn cyd-destun ehangach i blant a phobl ifanc. Pan fyddan nhw yn edrych nôl - oherwydd cyfnod cymharol fyr o'u bywyd fydd hwn - mi fyddan nhw yn gallu dweud y stori.\n"'Ti'n cofio pan oedden ni yn gorfod gwisgo masg a chadw pellter?' Wnaethon ni fyw trwy hynna."


Yr hawl i holi - BBC Cymru Fyw\nYr hawl i holi\nMae'n ymddangos ein bod wedi cyrraedd trobwynt yn y pandemig yma neu o leiaf trobwynt yng ngwleidyddiaeth y peth.\nOs ydych chi'n ddigon dewr i fentro i'r siop gornel heddiw mae tudalennau blaen y papurau newydd yn adrodd cyfrolau. Yn ddieithriad maent wedi troi ar Lywodraeth y Deyrnas Unedig oherwydd y diffyg profion sydd ar gael i ganfod y firws.\nMae'n "siambyls" yn ôl y Mirror ond efallai bod hynny i'w ddisgwyl. Yn fwy anarferol mae'r papurau hynny sydd gan amlaf yn fanzines i'r llywodraeth yn hallt eu beirniadaeth.\n"Questions without answers" yw'r pennawd yn y Telegraph tra bod y Mail yn dweud y dylai'r diffyg profion codi cywilydd ar weinidogion.\nMethiant Llywodraeth y DU i sicrhau'r profion angenrheidiol yn ystod y cyfnod rhyfedd hwnnw lle'r oedd cyngor y WHO yn cael ei anwybyddu a'r pwyslais yn cael ei roi ar imiwnedd haid sydd wrth wraidd y feirniadaeth, ond nid llywodraeth San Steffan yw'r unig un sydd â chwestiynau i'w hateb.\nMae'n ymddangos i mi nad oedd Llywodraeth Cymru yn argyhoeddedig bod Downing Street yn cymryd y camau cywir. Am y rheswm yna, mae'n debyg, fe wnaeth llywodraeth y Bae sicrhau bod modd cynnal 6,000 o brofion bob dydd neu, yn hytrach, dyna oedd gweinidogion yn credu eu bod wedi gwneud.\nMae Llywodraeth Cymru yn mynnu bod cwmni Roche wedi cytuno'n ysgrifenedig i ddarparu'r profion. Mae Roche yn gwadu hynny.\nMae gan bobl Cymru'r hawl i wybod y gwir. Dylai'r llywodraeth gyhoeddi'r cytundeb er mwyn i bawb gael ei weld.\nYn lle hynny, mae'r llywodraeth wedi bod yn gyndyn iawn i fanylu.\nAm ddyddiau lawer gwrthododd Vaughan Gething gadarnhau mai Roche oedd y cwmni er bod hynny'n ddigon hysbys ymysg staff y gwasanaeth iechyd.\nCafwyd cadarnhad yn y Cynulliad ddoe mae Roche oedd y cwmni ond doedd yna ddim eglurdeb ynghylch pam yr oedd y cynllun wedi methu ac a oedd a wnelo un o asiantaethau Llywodraeth y DU, Public Health England, rywbeth â'r methiant hwnnw.\nDyma ran o gwestiwn gan Adam Price.\n"...specifically, can you address this suggestion that I've heard from several sources inside Wales, several sources outside of Wales, that one of the reasons that the deal with the Welsh Government collapsed was because of a parallel deal with Public Health England? Now, either that is true or it isn't true, and it's causing a lot of anxiety and some anger in some places. If it isn't true, dispel that now, First Minister, by saying so, or at least tell us what you know as to why this deal collapsed."\nMae Public Health England yn gwadu'r cyhuddiad gyda llaw ond penderfynodd Mark Drakeford beidio ei wadu na'i gadarnhau yn y Cynulliad ddoe. Dyma oedd ganddo i ddweud.\n"...we did have a deal; it was a deal that we had; it was with Roche. We believe that it was a deal that ought to have been honoured... Truthfully, what I believe patients are interested in is that testing will be available, that staff can be tested and go back to work, and some of the detail of how that came about is not, I think, uppermost in the minds of people who need that testing."\nEfallai'n wir fod Mark Drakeford yn gywir yn hynny o beth ond fe fydd yn rhai ateb y cwestiwn rhywbryd a dyma pam.\nDadl fawr Mark ac eraill dros barhau'n rhan o'r Deyrnas Unedig yw ein bod ni'n rhannu risg gyda'r cenhedloedd eraill, bod ni'n "gryfach gyda'n gilydd" mewn geiriau eraill.\nOs daw hi'n eglur bod un o asiantaethau Llywodraeth y DU wedi gweithredu er budd pobl Lloegr ac yn groes i fudd pobl Cymru, a hynny ar ganol argyfwng, fe fydd y ddadl honno'n swnio'n rhyfeddol o wag.\nCwmni yn hawlio'r geiriau 'cariad' a 'hiraeth'


Gwyddor Gofal Iechyd Cymru - AaGIC\nAdnoddau Gwyddor Gofal Iechyd Cymru\nNewyddion a Digwyddiadau Gwyddor Gofal Iechyd\nCynhadledd Gwyddor Gofal Iechyd Cymru 2022\nMae AaGIC yn ymrwymedig i alluogi trawsnewidiad ar draws yr holl weithlu Gwyddor Gofal Iechyd, sy’n broffesiwn sy’n allweddol i drawsnewidiad GIG Cymru ac yn ganolog i ddarparu gofal o safon.\nMae addysg a hyfforddiant Gwyddor Gofal Iechyd wedi’u comisiynu gan AaGIC ar draws yr holl lwybr gyrfaoedd, o Gynorthwy-ydd Lefel 3 a 4 i hyfforddiant Ymgynghorydd lefel doethuriaeth a’r tu hwnt. Mae trawsnewid y gweithlu’n ymestyn ymhellach y tu hwnt i hyn, ac mae AaGIC yn arwain ac yn gweithio gyda llawer o raglenni a phrosiectau strategol ar draws GIG Cymru i alluogi arweinyddiaeth a datblygu gyrfa, ailgynllunio rolau a gwasanaethau, cynllunio ar gyfer olyniaeth a llawer mwy ym maes Gwyddor Gofal Iechyd.\nMae Gwyddor Gofal Iechyd yn disgrifio set fawr o broffesiynau, gyda mwy na 50 o ddisgyblaethau y gellir eu grwpio i 5 maes:\nGwyddonwyr bywyd sy’n gweithio mewn labordai ledled GIG Cymru,\nFfisiolegwyr Clinigol, sy’n wynebu cleifion, ac sy’n cynnal clinigau diagnostig ac ailsefydlu ar draws gofal eilaidd (rhai mewn gofal cynradd),\nGwyddonwyr ymarferol ac arloesol yn y Gwyddorau Ffisegol a Pheirianneg Glinigol,\nArbenigwyr gwyddoniaeth a digidol ym maes Biowybodeg, y gallu i weithio mewn llawer o feysydd gwasanaeth ar draws GIG Cymru,\nac, yng Nghymru, Radiograffyddion Therapiwtig a Diagnostig sy’n gweithio mewn gwasanaethau delweddu hefyd.\nMae Gwyddonwyr Gofal Iechyd yn 5% o weithlu’r GIG ac maent yn rhan o 80% o benderfyniadau clinigol. Maent yn arwain Byrddau ac Ymddiriedolaethau Iechyd ledled Cymru’n aml, yn ysgogi ansawdd a diogelwch, ymchwil ac arloesi, ac mae Gwyddonwyr Gofal Iechyd yn gweithio ar reng flaen datblygiadau clinigol a thechnolegol. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma: Ynglŷn â Gwyddor Gofal iechyd.\nRhaglen Gwyddor Gofal Iechyd\nAr 23 Mawrth 2018, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru, gyda chefnogaeth GIG Cymru, fframwaith Gwyddor Gofal Iechyd yn GIG Cymru – Edrych tuag at y Dyfodol. Mae’r ddogfen yn disgrifio rhaglen o weithgareddau a gynlluniwyd i arwain Gwyddor Gofal Iechyd yn GIG Cymru i’r dyfodol ac achub ar y cyfleoedd sy’n cael eu cyflwyno yng Nghynllun Hir Dymor ar gyfer GIG Cymru.\nMae’r Rhaglen Gwyddor Gofal Iechyd sy’n ganlyniad wedi cael ei rheoli gan AaGIC ers 1 Hydref 2020, gyda Thîm Rhaglen sy’n arbenigo mewn rheoli rhaglenni strategol. Drwy weithio matrics ar draws holl dimau AaGIC, gan gynnwys comisiynu a darparu addysg aml-broffesiynol, arweinyddiaeth, gyrfaoedd, Gwnaed yng Nghymru, cynllunio gweithlu, cyfathrebu a dysgu digidol, yn ogystal â gweithio’n eang ar draws GIG Cymru a llawer o sefydliadau cenedlaethol, mae’r tîm wedi gallu dangos gwerth y rhaglen hon fel rhan o waith Trawsnewidiad AaGIC.\nMae Tîm y Rhaglen yn gyfrifol am reoli pob agwedd ar y rhaglen gymhleth ac aml-ochrog hon yn llwyddiannus, gan weithio mewn partneriaeth â Chyfarwyddwr Therapïau a Gwyddor Iechyd a thîm polisi Gwyddor Iechyd Llywodraeth Cymru, a gweithio gyda Rhwydwaith Gwyddor Gofal Iechyd hirsefydlog a dylanwadol a’r holl broffesiwn gwyddor gofal iechyd ledled GIG Cymru.\nAdnoddau, Llifau Amser a Digwyddiadau’r Rhaglen\nMae rhyddhau a manteisio ar botensial y gweithlu Gwyddor Gofal Iechyd o bwysigrwydd hanfodol er mwyn mynd i’r afael â’r heriau mae GIG Cymru bellach yn eu hwynebu nawr ac yn y dyfodol. Uchelgais y rhaglen waith hon yw creu amgylchedd yn GIG Cymru lle gall Gwyddor Gofal Iechyd ffynnu drwy sefydliad cydnabyddiaeth gyffredinol o’r proffesiwn, hyrwyddo ystod amrywiol o ddewisiadau gyrfa gwerthfawr sy’n rhoi boddhad a galluogi gwyddonwyr gofal iechyd i gydweithio er mwyn cyflawni pob rhan o weledigaeth Edrych tuag at y Dyfodol GIG Cymru.\nMae’r Rhwydwaith Gwyddor Gofal Iechyd yn allweddol i’r cydweithio hwnnw ledled Cymru ac mae wedi’i ddisgrifio yn fframwaith Edrych tuag at y Dyfodol fel y grŵp proffesiynol sydd wrth wraidd y Rhaglen Gwyddor Gofal iechyd. Crëwyd y grŵp hwn o Wyddonwyr Gofal Iechyd am y tro cyntaf yng nghamau cynnar datblygu Moderneiddio Gyrfaoedd Gwyddonol yn Nghymru ac mae’n parhau i ddatblygu, gan ddylanwadu nid yn unig o fewn Cymru ond ar draws y DU.\nGwyddor Gofal Iechyd Cymru … crëwyd logo ac arwyddair “Gwireddu Uchelgeisiau Yfory, Heddiw!”. Mae adnoddau ar gael i’w defnyddio gan holl Wyddonwyr Gofal iechyd ar draws GIG Cymru: Adnoddau Gwyddor Gofal Iechyd Cymru\nCynhelir digwyddiadau rheolaidd ledled y flwyddyn, a’r uchafbwynt yw cynhadledd Gwyddor Gofal Iechyd Cymru flynyddol; rhagor o fanylion yma: Newyddion a Digwyddiadau Gofal Iechyd.\nTrawsnewidiad Gwyddor Gofal Iechyd Ehangach\nMae’r Rhaglen Gwyddor Gofal Iechyd yn un rhan yn unig o gyfranogiad AaGIC mewn trawsnewid y proffesiwn yn GIG Cymru. Mae Trawsnewid Gwyddor Gofal Iechyd a thimau ar draws AaGIC yn darparu arbenigedd gweithlu ac addysg i raglenni diagnostig aml-ddisgyblaethol cenedlaethol ym meysydd Delweddu, Patholeg, Endosgopi, Genomeg a Thomograffeg Allyru Positronau (PET), rhwydweithiau clinigol a grwpiau proffesiwn.\nAm ragor o wybodaeth am unrhyw agwedd ar Drawsnewid Gwyddor Gofal iechyd, e-bostiwch y Tîm Rhaglenni: HEIW.HCS@wales.nhs.uk


*Swydd Newydd* Swyddog Gweithle (CALl 0.8) - Prifysgol Bangor\nSwyddog Gweithle (CALl 0.8)\nBydd deilydd y swydd yn cyd-gysylltu gyda gweithleoedd yr ardal er mwyn hyrwyddo a chynllunio hyfforddiant ar gyfer y gweithle.\nCyflog: £27,116 - £33,309 y flwyddyn PRO RATA ar Raddfa 6\nDyddiad Cau: 31/01/2022 (13 diwrnod)\nBangor, Gwynedd, Cymru LL57 2DG\nAdran Dysgu Cymraeg – Gogledd Orllewin\nGwahoddir ceisiadau am y swydd rhan-amser (0.8 CALI) dros dro uchod.\nBydd deilydd y swydd yn cyd-gysylltu gyda gweithleoedd yr ardal er mwyn hyrwyddo a chynllunio hyfforddiant ar gyfer y gweithle. Bydd hefyd yn gyfrifol am weinyddu rhaglen Cymraeg Gwaith y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol.\nMae hon yn swydd dros gyfnod mamolaeth hyd at Rhagfyr 2022, ac fe’i lleolir ym Mangor fel arfer. Fodd bynnag, am y tro bydd disgwyl i ddeilydd y swydd weithio o adref hyd at o leiaf fis Mawrth 2022.\nMae Dysgu Cymraeg y Gogledd-Orllewin (DCGO) ym Mhrifysgol Bangor yn un o 11 darparwr cyrsiau dysgu Cymraeg i oedolion yn genedlaethol, ac ers 1 Awst 2016, mae wedi bod yn gyfrifol am ddysgu Cymraeg i Oedolion ar draws siroedd Ynys Môn, Gwynedd a Chonwy.\nMae DCGO yn gyfrifol am ddarpariaeth ar gyfer tua 2,200 o ddysgwyr unigol ar hyd a lled y tair sir, ac yn gweithredu ar gyllideb o £1.6M. Bydd y tîm staff yn cynnwys 28 o staff amser llawn neu ffracsiynol a thua 40 o diwtoriaid rhan-amser.\nBydd yr ymgeisydd llwyddiannus yn meddu ar 2 Lefel AS, neu 1 Lefel A neu NVQ lefel 4 (neu gymhwyster cyfwerth) mewn disgyblaeth weinyddol neu addysg neu’n meddu ar brofiad cyfatebol. Bydd hefyd ganddo/ganddi profiad o weinyddu prosiectau yn effeithiol.\nYstyrir ceisiadau gan ymgeiswyr sy’n dymuno gweithio llai na’r 0.8 CALl (0.3-0.8 CALl) sy’n cael ei hysbysebu.\nBydd deilydd y swydd hon yn dechrau yn ei swydd cyn gynted â phosib.\nBydd ceisiadau ond yn cael eu derbyn trwy ein gwefan recriwtio ar-lein, jobs.bangor.ac.uk/index.php.cy. Er hynny, os ceir anhawster i ddefnyddio'r wefan oherwydd anabledd, mae ffurflenni cais ar gael trwy ffonio 01248 383865.\nDyddiad cau ar gyfer ceisiadau: 31 Ionawr 2022.


Cyngor y GIG\nTymheredd Gweithle Swyddfa\nMae rhai yn ei hoffi hi'n boeth!\nMae cymaint o'n hamser yn cael ei dreulio yn y gwaith fel ei bod yn bwysig ein bod ni'n teimlo'n gyffyrddus pan rydyn ni yno, ac nid yw hyn yn golygu cael cadair y gellir ei haddasu’n unig neu rywle i gael diod. Gall bod yn rhy boeth neu'n rhy oer yn y gwaith nid yn unig wneud i'r diwrnod deimlo'n hir iawn ond gall hefyd fod yn flinedig iawn.\nMae'r Rheoliadau Lles Iechyd a Diogelwch yn y Gweithle yn ymdrin â thymheredd y gweithle ac yn nodi: dylai 'ystafelloedd gwaith fod o leiaf 16 gradd Celsius oni bai bod llawer o'r gwaith yn cynnwys ymdrech gorfforol ddifrifol, ac os felly, dylai'r tymheredd fod yn o leiaf 13 gradd Celsius'. Fodd bynnag, aethant ymlaen wedyn i ddweud: 'efallai na fydd y tymereddau hyn yn sicrhau cysur rhesymol, yn dibynnu ar ffactorau eraill fel symudiad aer a lleithder cymharol.'\nMae pawb yn wahanol, mae rhai ohonom yn teimlo'r oerfel, a rhai ddim, a chyda'r mwyafrif ohonom yn rhannu swyddfeydd, gall fod yn anodd iawn cael y tymheredd yn iawn i bawb.\nMae canllawiau HSE yn cyfeirio at dymheredd y gweithle fel 'Cysur Thermol' y maent hwy eu hunain yn cyfaddef ei fod yn anodd iawn ei ddiffinio. Mae sicrhau bod pobl yn gyffyrddus yn golygu ystyried ystod o ffactorau amgylcheddol a phersonol gydag amgylchedd thermol sy'n bodloni'r mwyafrif (80%) o bobl yn y gweithle'r gorau y gellir ei gyflawni'n realistig.\nMae'r Brifysgol hefyd yn cael problemau gan fod llawer o'i hadeiladau’n hen, felly nid oes ganddynt systemau aerdymheru na gwresogi y gellir eu haddasu sy'n arwain at bob un ohonom naill ai'n crynu gan oerfel neu'n chwysu yn y gwres, ond er y gellir cael cyfyngiadau o ran datrysiadau mecanyddol, gall pob un gymryd rhywfaint o gamau i helpu eu hunai:\nGwella'ch Cysur Thermol\nYchwanegwch neu tynnwch haenau o ddillad, gan ddibynnu ar ba mor boeth neu oer ydych chi.\nGwisgwch ffabrigau addas e.e. cotwm mewn tywydd poeth a siwmper wlanog yn y gaeaf.\nDefnyddiwch fleindiau ffenestri (os ydynt ar gael) i leihau effeithiau gwresogi'r haul.\nDefnyddiwch ddesg neu gefnogwr pedestal i gynyddu symudiad aer.\nDefnyddiwch wresogyddion i gynhesu yn y gaeaf - fodd bynnag, cofiwch eu diffodd bob amser.\nAgorwch ffenestri i gynyddu'r awyru os ydych chi'n rhy boeth.\nOs ydych chi'n rhy gynnes, yfwch ddigon o ddŵr, ac os ydych chi'n rhy oer, cymerwch ddiod gynnes.\nOs yw'r uchod i gyd yn methu? Cysylltwch â'r Gwasanaethau Eiddo a Champws i weld a oes unrhyw gamau y gallant eu cymryd e.e. agor ffenestri y peintiwyd drostynt.


Cyfarfod Fforwm Polisïau Cymru\nNewyddionCyfarfod Fforwm Polisïau Cymru\nAr Ddydd Gwener, Rhagfyr 12fed roedd Ysgrifennydd Cyffredinol UCAC, Dilwyn Roberts-Young, yn siarad mewn cyfarfod ar y camau nesaf i’r gweithlu addysgu yng Nghymru oedd wedi ei drefnu gan Fforwm Polisi Cymru.\nRoedd ei gyflwyniad yn canolbwyntio ar yr angen i roi ystyriaeth lawn i les ac iechyd athrawon ac i fynd i’r afael â’r llwyth gwaith affwysol sy’n llethu’r proffesiwn.\nCyfeiriodd at ymchwil gan Lywodraeth San Steffan, gan elusen yr Education Partnership a chan yr Undeb ei hun sy’n dangos bod athrawon ac arweinwyr yn gweithio ymhell y tu hwnt i reolau’r Working Time Regulation.\nNododd adroddiad pellgyrhaeddol ar les ac iechyd, gan yr Institution of Occupational Safety and Health (IOSH), oedd yn nodi mai’r cyflogai yw’r ‘ased mwyaf gwerthfawr’ a bod angen ‘ymagwedd gyfannol (holistic) at les’ isicrhau staff ‘ysgogol, yn gorfforol ac yn seicolegol, ac yn wydn'.\nRydym mewn cyfnod o newid mawr yn y byd addysg ac mae adeg o newid yn gosod straen enfawr ar y gweithlu. Dyma adeg ble mae angen sicrhau parch ac ymddiriedaeth ac er mwyn i hynny ddigwydd mae gwerth ystyried egwyddorion sy’n cael eu hamlinellu gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) ac yn nodi pwysigrwydd:\nsiarad gyda’n gilydd; gwrando ar bryderon ein gilydd; codi pryderon a datrys problemau gyda'n gilydd; ceisio a rhannu barn a gwybodaeth; trafod materion mewn da bryd; ystyried beth sydd gan bawb i'w ddweud; gwneud penderfyniadau gyda'n gilydd.\nMae’r ddogfen Addysgu: Proffesiwn Gwerthfawr yn datgan yr angen i:\nddatblygu hyder ac ennill ymddiriedaeth y cyhoedd;\nfynd i’r afael â llwyth gwaith;\nsicrhau arweinyddiaeth hyderus.\nYn sicr, bydd yr adroddiad yn destun trafod a dadlau ond rydym mewn cyfnod ble mae gwir angen newid yn y diwylliant sydd ar brydiau’n llethol o ran y pwysau gwaith ac atebolrwydd. Mae datganoli cyflogau ac amodau gwaith yn gyfle i edrych o’r newydd ar addysgu a dim ond wrth wneud hynny mae modd i ni ddenu athrawon newydd i’r proffesiwn.