1 Fodfedd Champagne Gwydr cashiw am Pit Tân, Lle tân, Filler ffiol, acwariwm addurniadau Gweithgynhyrchwyr a Chyflenwyr - China Factory - DAIXI\n1 Fodfedd Champagne Gwydr cashiw am Pit Tân, Lle tân, Filler ffiol, acwariwm addurniadau\n1 fodfedd cashiw gwydr champagne i pwll tân, lle tân, filler ffiol, Deunydd addurn acwariwm: Ailgylchu Gwydr Lliw: Maint champagne: 1 Fodfedd Siâp: Smooth, cashiw-fel Arogl: Dim Advantage: Dim amhuredd, dim mwg, Nid Toddwch, Nid Agenna . Cais: 1.Media gyfer Fireplace, Pwll Tân, Bowl Tân, ac yn y blaen. 2.Decoration am ...\n1 fodfedd cashiw gwydr champagne i pwll tân, lle tân, filler ffiol, addurn acwariwm\nChampagne cashew tân, mae gan ansawdd da a lliw hardd, bydd lliw hwn yn gwneud teimlad llawer cynhesach at eich pwll tân. Nid yw'n elfen niwed, gallwch ei ddefnyddio ar gyfer pwll tân, lle tân a bowl.It tân yn dod â chynhesrwydd, glow a thangnefedd, ein hannog i ymlacio a dadflino.\nRydym yn un o gynhyrchwyr a chyflenwyr Tân Glass cashiw blaenllaw yn Tsieina. Os oes gennych ddiddordeb yn ein 1 modfedd cashiw gwydr champagne i pwll tân, lle tân, filler ffiol, addurn acwariwm, croeso i brynu'r cynnyrch gwydr o ansawdd a wnaed yn Tsieina gan ein ffatri. pris rhad ac isel a gwasanaeth rhagorol ar gael.\nHot Tags: 1 fodfedd cashiw gwydr champagne i pwll tân, lle tân, filler ffiol, addurn acwariwm, Tsieina, ffatri, gweithgynhyrchwyr, cyflenwyr, rhad, pris isel, a wnaed yn Tsieina\nPâr o: Blue Sea Glass Rocks am caergawell, tirwedd a Cartref a gardd\nNesaf: Gleiniau gwydr ar gyfer malu deunydd yn y Meysydd Deunyddiau Cemegol, paent, Deunyddiau llifyn a pigmentau, bwydydd, meddyginiaethau\nPorffor Ailgylchu Gwydr Gronynnau gyfer Tirlunio a A...


Gwarediadau anawdurdodedig a Threth Gwarediadau Tirlenwi | LLYW.CYMRU\nGwarediadau anawdurdodedig a Threth Gwarediadau Tirlenwi\nMae’r canllawiau hyn yn adlewyrchu’r darpariaethau yn Rhan 4 o Ddeddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 (DTGT).\nCodir Treth Gwarediadau Tirlenwi ar warediadau trethadwy ac mae'r hyn sy'n cael ei drin fel gwarediad trethadwy yn cael ei lywodraethu gan Ran 2 o Ddeddf Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) 2017 (DTGT). Dylid darllen y canllawiau canlynol ar y cyd â'n canllawiau ar warediadau trethadwy yn DTGT/2010-DTGT/2020.\nGall gwarediad o ddeunydd fel gwastraff a wneir ar ôl 1 Ebrill 2018 fod yn agored i TGT ni waeth a yw'r gwarediad yn cael ei wneud ar safle tirlenwi awdurdodedig neu rywle arall. Mae Rhan 4 o DTGT (adrannau 46 i 53) yn sefydlu atebolrwydd am TGT ar gyfer gwarediad a gafodd ei wneud y tu allan i safle tirlenwi awdurdodedig (gwarediad anawdurdodedig). Mae’r atebolrwydd hwn yn codi pan mae ACC wedi'i fodloni bod yr amod ar gyfer codi treth yn cael ei ateb a’i fod yn rhoi hysbysiad codi treth.\nGall y darpariaethau hyn ddod ag ystod eang o weithgareddau o fewn cwmpas y TGT o bosibl, o safleoedd gwaredu ar raddfa fawr sy’n cael eu rhedeg y tu allan i’r fframwaith rheoleiddio amgylcheddol a gwastraff perthnasol, i dipio anghyfreithlon lefel is, ad hoc. Nid yw ACC yn disgwyl defnyddio’r weithdrefn hon mewn perthynas â thaflu sbwriel.\nMae cyflwyno cyfradd dreth ar wahân ar gyfer gwarediadau anawdurdodedig wedi’i anelu’n bennaf at atal gwarediadau anawdurdodedig yn hytrach na chodi refeniw treth. Bydd ACC yn gyfrifol am bennu lefel y gydymffurfiaeth a’r gweithgarwch gorfodi mae’n ei wneud mewn perthynas â gwarediadau anawdurdodedig. Disgwylir y bydd ACC yn canolbwyntio ar safleoedd gwastraff anawdurdodedig mwy o faint, a gall hefyd ymestyn i rai sy’n tipio’n anghyfreithlon yn gyson ac yn barhaus.\nMae’n bosibl y bydd unigolyn yn dod yn atebol i TGT am warediad anawdurdodedig naill ai lle gwnaethant y gwarediad neu lle maen nhw wedi achosi’n fwriadol neu ganiatáu'n fwriadol i’r gwarediad ddigwydd.\nFel arfer, mater i ACC fydd sefydlu bod unigolyn wedi gwneud neu wedi achosi’n fwriadol neu ganiatáu'n fwriadol i’r gwarediad ddigwydd (neu fod yr unigolyn hwnnw’n rhoi gwybod i ACC ei fod wedi gwneud hynny). Ond mewn rhai amgylchiadau, cymerir bod yr unigolyn wedi achosi’n fwriadol neu wedi caniatáu'n fwriadol i’r gwarediad ddigwydd. Bydd hyn pan fydd, ar adeg y gwarediad:\nunigolyn yn rheoli neu mewn sefyllfa o reoli cerbyd modur neu ôl-gerbyd y cafodd y gwarediad ei wneud ohono; neu\nunigolyn yn berchennog, lesddeiliad neu’n ddeiliad y tir lle cafodd y gwarediad ei wneud.\nOs sefydlir yr amgylchiadau uchod, nid oes angen i ACC ddangos bod yr unigolyn mewn gwirionedd wedi achosi’n fwriadol neu ganiatáu'n fwriadol i’r gwarediad ddigwydd; cymerir bod yr amod ar gyfer codi treth wedi cael ei ateb oni bai fod yr unigolyn yn bodloni ACC (neu’r tribiwnlys) fel arall.\nWrth ystyried a yw unigolyn wedi gwrthdroi’r rhagdybiaeth ei fod wedi ateb yr amod ar gyfer codi treth, rhagwelir y bydd ACC yn talu sylw i nifer o ffactorau, gan gynnwys a yw’r unigolyn:\nwedi gwneud ymdrechion rhesymol i atal y gwastraff rhag cael ei adael ar ei dir (e.e. ffensys cadarn)\nwedi gwneud ymdrechion rhesymol i drefnu i symud y gwastraff (e.e. wedi cysylltu â chwmni cludo gwastraff cofrestredig am ei symud)\nwedi cynorthwyo mewn unrhyw gamau amgylcheddol (posibl) yn erbyn y troseddwyr (e.e. wedi cysylltu â'r heddlu, awdurdod lleol neu CNC ynglŷn â'r gwastraff a/neu wedi eu cynorthwyo â’u hymchwiliadau)\nheb wybod am y gwastraff, a heb fod wedi gallu gwybod yn rhesymol (e.e. oherwydd lle cafodd y gwastraff ei adael, maint yr ystâd ayyb)\nyn sâl neu’n analluog rhyw ffordd arall\nNid yw hon yn rhestr hollgynhwysol o'r ffactorau perthnasol, a bydd ACC yn ystyried holl amgylchiadau gwarediad a’r dystiolaeth a fydd ar gael wrth benderfynu a yw wedi’i fodloni bod y rhagdybiaeth wedi’i gwrthdroi mewn unrhyw achos unigol.\nFel arfer, bydd dau gam yn y weithdrefn ar gyfer sefydlu atebolrwydd ar gyfer TGT am warediadau anawdurdodedig: sef hysbysiad rhagarweiniol a hysbysiad codi treth. Ond mewn rhai amgylchiadau, caiff ACC roi hysbysiad codi treth heb fod wedi rhoi hysbysiad rhagarweiniol. Os yw ACC yn cyflwyno hysbysiad codi treth, p'un ai ei fod wedi’i ragflaenu gan hysbysiad rhagarweiniol neu beidio, sefydlir atebolrwydd i’r TGT fel y nodir yn yr hysbysiad hwnnw.\nCaiff ACC roi hysbysiad rhagarweiniol i unigolyn pan mae’n ymddangos bod un neu ragor o warediadau anawdurdodedig wedi cael eu gwneud a bod yr unigolyn yn bodloni’r amod ar gyfer codi treth.\nRhaid i'r hysbysiad rhagarweiniol wneud y canlynol:\nNodi'r tir lle mae'n ymddangos bod y gwarediad trethadwy wedi'i wneud\nDisgrifio amgylchiadau'r gwarediad a natur y deunydd sy’n cael ei waredu (cyn belled ag y bo modd)\nNodi pryd y cafodd y gwarediad ei wneud (neu pryd yr amcangyfir iddo fod wedi'i wneud)\nEgluro pam fod ACC yn teimlo bod yr unigolyn yn bodloni'r amodau codi treth\nDatgan swm y dreth arfaethedig sy'n ddyledus a sut y cafodd y swm hwnnw ei gyfrifo\nDatgan y caiff ACC, ar ôl 45 diwrnod (gan ddechrau ar y diwrnod ar ôl cyhoeddi'r hysbysiad, gyhoeddi hysbysiad codi treth, ond y gall y person ofyn am i'r cyfnod hwn gael ei estyn neu wneud unrhyw sylwadau ysgrifenedig cyn i'r hysbysiad codi treth gael ei gyhoeddi\nGall hysbysiad rhagarweiniol ymwneud â mwy nag un gwarediad trethadwy neu â nifer heb ei gadarnhau o warediadau. Ni ellir ei roi fwy na 4 blynedd ar ôl i ACC ddod yn ymwybodol o unrhyw rai o'r gwarediadau trethadwy y cyfeirir atynt yn yr hysbysiad. Ni ellir cyflwyno hysbysiad rhagarweiniol mewn perthynas â gwarediad yr ymddengys ei fod wedi'i wneud dros 20 mlynedd yn ôl.\nHysbysiad codi treth yn dilyn hysbysiad rhagarweiniol\nPan fo hysbysiad rhagarweiniol wedi'i roi, ar ôl 45 niwrnod (neu derfyn amser arall o'r fath y cytunwyd arno), rhaid i ACC naill ai:\nroi hysbysiad codi treth, neu\nroi gwybod i’r unigolyn nad yw’n bwriadu rhoi hysbysiad codi treth mewn perthynas â’r gwarediad neu'r gwarediadau a nodir yn yr hysbysiad rhagarweiniol.\nCaiff ACC roi hysbysiad codi treth pan fydd wedi'i fodloni fod gwarediad anawdurdodedig wedi cael ei wneud a bod yr unigolyn yn bodloni’r amod ar gyfer codi treth yn unig.\nWrth benderfynu a ddylid cyhoeddi hysbysiad codi treth ai peidio, rhaid i ACC ystyried unrhyw sylwadau ysgrifenedig a ddaw i law gan yr unigolyn ar ôl iddynt dderbyn yr hysbysiad rhagarweiniol.\nRhaid i'r hysbysiad codi treth wneud y canlynol:\nRhoi manylion y gwarediad(au) trethadwy\nEsbonio pam y mae ACC yn fodlon bod y person yn bodloni'r amodau codi treth\nDatgan faint o dreth sy'n ddyledus a sut y cafodd y swm hwnnw ei gyfrifo\nHysbysu'r person o'i hawl i ofyn am adolygiad neu i apelio yn erbyn y penderfyniad\nHysbysiad codi treth heb hysbysiad rhagarweiniol\nCaiff ACC roi hysbysiad codi treth heb fod wedi rhoi hysbysiad rhagarweiniol yn gyntaf pan fydd wedi'i fodloni bod gwarediad anawdurdodedig wedi cael ei wneud a bod yr unigolyn yn bodloni’r amod ar gyfer codi treth; a’i fod yn meddwl ei bod yn debygol fod treth yn cael ei cholli os yw’n rhoi hysbysiad rhagarweiniol.\nMae ACC yn rhagweld dilyn y llwybr hwn pan fydd yn meddwl fod risg y gallai fod yn anodd olrhain neu gysylltu â’r unigolyn sy’n atebol am y dreth, neu gallai gymryd camau i symud asedau y gellir eu defnyddio i dalu’r atebolrwydd am y dreth, petaen nhw’n cael gwybod am fwriad ACC i roi hysbysiad codi treth.\nPan mae ACC yn rhoi hysbysiad codi treth o dan yr amgylchiadau hyn, yn ogystal â’r wybodaeth y mae’n rhaid ei chynnwys mewn unrhyw hysbysiad codi treth (gweler uchod), rhaid i'r hysbysiad gynnwys hefyd resymau ACC am beidio â bod wedi rhoi hysbysiad rhagarweiniol.\nNi ellir rhoi hysbysiad codi treth heb fod hysbysiad rhagarweiniol wedi’i roi, fwy na 4 blynedd ar ôl i ACC ddod yn ymwybodol o unrhyw rai o'r gwarediadau trethadwy y cyfeirir atynt yn yr hysbysiad hwnnw nac ychwaith mewn perthynas â gwarediad yr ymddengys ei fod wedi'i wneud fwy nag 20 mlynedd yn ôl.\nMae swm y dreth a godir yn cael ei gyfrifo drwy luosi pwysau trethadwy'r gwarediad mewn tunelli â'r gyfradd gwarediadau heb eu hawdurdodi.\nPan mae ACC yn rhoi hysbysiad codi treth, mae’r unigolyn dan sylw yn atebol am dalu swm y dreth gwarediadau tirlenwi a nodir ynddo o fewn 30 diwrnod (gan ddechrau gyda'r diwrnod y rhoddir yr hysbysiad).\nWrth gyfrifo faint o dreth sy'n ddyledus am warediad anawdurdodedig, bydd ACC yn lluosi’r pwysau trethadwy â’r gyfradd ar gyfer gwarediadau heb eu hawdurdodi. Mae’r cyfraddau a’r bandiau’n cael eu gosod gan Lywodraeth Cymru.\nBydd ACC yn pennu’r pwysau trethadwy drwy ddefnyddio unrhyw ddull sy’n briodol yn ei farn ef. Pan fydd cofnodion cywir a dibynadwy’n cael eu cadw, gellir eu defnyddio i bennu pwysau neu gyfaint y deunydd sydd wedi'i adael ar y safle. Pan na allwn ddefnyddio cofnodion, byddwn yn defnyddio dull rhesymol o gyfrifo a fydd yn cael ei benderfynu fesul achos unigol. Byddwn yn cynnwys holl elfennau’r gwarediad ac ni fyddwn yn diystyru unrhyw gynhwysyn a fydd yn cael ei waredu, fel pwysau dŵr.\nMae’r gyfradd anawdurdodedig yn gymwys yn ddiwahân i bob deunydd a waredir ni waeth a fyddai'r deunydd yn agored fel arall i'r gyfradd dreth safonol ynteu gymhwysol ar safle tirlenwi awdurdodedig. Nid oes dim o'r esemptiadau neu ryddhadau sy’n gymwys i warediadau ar safleoedd tirlenwi awdurdodedig ar gael i warediadau anawdurdodedig.\nPan fydd ACC yn rhoi hysbysiad codi treth, rhaid talu'r dreth ddyledus cyn pen 30 niwrnod ar ôl rhoi'r hysbysiad. Os rhoddir hysbysiadau codi treth i fwy nag person mewn cysylltiad â’r un gwarediad anawdurdodedig, mae’r holl bobl yn atebol ar y cyd ac yn unigol am y dreth a godir. Bydd ACC yn ystyried fesul achos beth fyddai’r ffordd orau o fynd ynglŷn ag atebolrwydd am y dreth.


Opera gyntaf Jake Heggie yw Dead Man Walking, gyda libreto gan Terrence McNally\nOpera gyntaf Jake Heggie yw Dead Man Walking, gyda libreto gan Terrence McNally. Mae’n seiliedig ar y llyfr gan y Chwaer Helen Prejean a ddaeth i enwogrwydd rhyngwladol am y tro cyntaf pan addaswyd yn ffilm a serennai Susan Sarandon.\nMae’r stori yn dilyn lleian sy’n cynnig cwnsela dyn sydd wedi ei gael yn euog o lofruddiaeth ac sy’n disgwyl y gosb eithaf, ac yn ddiweddarach i deuluoedd ei ddioddefwr.\nMae’r opera hon yn cynnwys Corws Opera Ieuenctid WNO, Cyn-aelodau’r Opera Ieuenctid, Corws WNO ac artistiaid gwadd.\nCanllaw Oedran 18+\nYn cynnwys golygfa ddwys o ymosodiad o drais rhywiol a llofruddiaeth y gall rhai cynulleidfaoedd ei chael yn anghyfforddus.\nYn cynnwys sesiwn holi ac ateb cyn-perfformiad yng nghwmni'r Cyfansoddwr Jake Heggie (dros gyswllt fideo) a'r Cyfarwyddwr Martin Constantine.\nLleoliad: Stiwdio Weston (Am ddim gyda thocyn i'r opera, archebu ymlaen llaw yn hanfodol)\nPryd: 6.45pm-7.15pm, 7 Mehefin\nMae’r brodyr Joseph ac Anthony De Rocher yn treisio ac yn llofruddio cwpwl yn eu harddegau. Ceir y ddau ohonynt yn euog: caiff Anthony ddedfryd oes yn y carchar, ac mae Joseph yn wynebu’r gosb eithaf. Yn Hope House, mae’r Chwaer Helen Prejean wrthi’n dysgu emyn i’r plant. Yn groes i gyngor y Chwiorydd, mae hi wedi derbyn gwahoddiad i ymweld â’i ‘ffrind drwy’r post’, Joseph De Rocher, carcharor sy’n wynebu’r gosb eithaf. Yng Ngharchar Talaith Lousiana, mae’n cwrdd â’r Tad Grenville a’r Warden Benton, sy’n ei rhybuddio bod Joseph yn wˆr didrugaredd. Mae Joseph yn profi ei hamynedd a’i hymroddiad, cyn gofyn iddi fod yn gynghorydd ysbrydol iddo. Mae’r Chwaer Helen yn mynd gyda mam Joseph i gyfarfod y bwrdd parôl. Yn y cyfarfod, daw wyneb yn wyneb â rhieni’r cwpwl ifanc a lofruddiwyd a gwrthodir yr apêl. Dywed y Chwaer Helen hynny wrth Joseph, gan annog iddo gyffesu i’w drosedd a gofyn am faddeuant, ond mae yntau’n gwrthod. Mae cybolfa o leisiau o bob cyfeiriad yn mynd yn ormod i’r Chwaer Helen ac mae’n llewygu.\nDaw Joseph i wybod bod dyddiad ei ddienyddiad wedi ei bennu. Ar yr un pryd, mae Helen yn deffro wedi iddi gael hunllef, ac mae’r Chwaer Rose wrth law i’w chysuro. Ar noswaith ei ddienyddiad, mae Joseph a’r Chwaer Helen yn canfod bod ganddynt rywfaint yn gyffredin, ac mae’n syndod ganddynt weld cyfeillgarwch rhyngddynt yn hytrach na pherthynas fel carcharor a lleian. Yn eu dagrau, mae teulu Joseph yn cyrraedd ar gyfer eu hymweliad olaf. Mae’r tystion yn dechrau cyrraedd ar gyfer y dienyddiad, ac mae’r Chwaer Helen unwaith yn rhagor yn dod wyneb yn wyneb â rhieni’r cwpwl ifanc. Daw’r Chwaer Helen i ymweld â Joseph am y tro olaf. Mae yntau’n ildio i’r dagrau ac yn cyffesu i’r llofruddiaethau. Dywed hithau wrtho ei fod yn blentyn i Dduw, ac y bydd achubiaeth yn dod i’w ran. Yn y siambr ddienyddio, gofynna Joseph am faddeuant. Wrth iddo farw, clywir y Chwaer Helen yn canu ei hemyn.


Nike yn cyflwyno esgidiau Rafa Nadal | Dynion chwaethus\nNike yn cyflwyno esgidiau Rafa Nadal\nOs yw'r gamp yn eich gyrru chi'n wallgof a chi rydych chi'n aros wedi gwirioni pryd bynnag mae tenis ar y teledu, siawns na allwch chi helpu ond edrych ar yr esgidiau Nike newydd sy'n Rafa Nadal yn gwisgo ym Mhencampwriaeth Agored nesaf yr UD.\nFelly, gallwn ddweud wrthych y bydd y chwaraewr tenis yn yr ymgyrch hysbysebu newydd hon yn gwisgo yn y ffordd hysbysebu newydd hon rhai sneakers gwych mae hynny'n eu cyflwyno'i hun. Ar y traciau Americanaidd gallwch weld Rafa Nadal gyda rhai Ballistec Nike Court 3.3. yr un brand sydd wedi cario i mewn dyddiadau eraill ar y trac, ond wedi'u gwneud o ddeunyddiau mwy gwrthsefyll, hyblyg ac anadlu, er hwylustod i chi.\nYn yr un modd, rydym yn sicrhau hynny chwaraewr tenis Sbaenaidd caled Rafa Nadal, efallai eich bod yn fodlon â'r modelau newydd hyn o esgidiau Nike, oherwydd yn ogystal â chyrraedd lliwiau eraill sy'n wahanol i'r rhai blaenorol, mewn du, aur a gwyn, maen nhw wedi'i wneud â rhwyll deunydd synthetig, sy'n rhoi mwy o gefnogaeth a gwrthiant iddo.\nO ran y tu mewn iddo, dylid nodi bod ganddo a gwely troed Ortholite wedi'i fowldio, fel bod y dampio yn fwy, mae ganddo hefyd a toe Dragon X. i wrthsefyll siocau posib a chlustogau LunarLite sy'n eu gwneud yn ysgafnach, yn feddalach ac yn fwy effeithiol mewn unrhyw slip.\nYn yr un modd, y Nike Court Ballistec 3.3 newydd. Mae ganddyn nhw outsole wedi'i wneud o rwber gwrthsefyll iawn, gyda chaewyr amrywiol fel bod gafael cadarn hyd yn oed yn y gemau hiraf, amddiffyn ochrau'r droed bob amser.\nGyda beth os ydych chi'n hoff o'r gamp hon, rydych chi am wisgo traed yr un mor ddiogel nag ef a mwynhewch y cysur clustogog a eithafol unigryw hwn, y cyfan sy'n rhaid i chi ei wneud yw edrych am y modelau Nike newydd hyn a rhoi cynnig arnyn nhw neu rhai tebyg yn achos peidio â dod o hyd iddynt. Hefyd i ddweud eu bod yn denis gydag esthetig diguro, felly byddant hefyd yn mynd yn wych gyda jîns.\nLlwybr llawn i'r erthygl: Dynion chwaethus » Ffordd o Fyw » Nike yn cyflwyno esgidiau Rafa Nadal\nBelt Rhaff gan Asos


BOPA - sut i wneud cais - Abertawe\nOs yw'r plentyn yn cael eu talu, neu os oes unrhyw un arall yn derbyn taliad am i'r plentyn gymryd rhan, NID yw BOPA yn briodol ac mae'n rhaid gwneud cais am drwydded. Os yw'r perfformiad o dan sylw o fath lle byddai disgwyl fel rheol i blentyn dderbyn taliad, dylai'r awdurdod lleol gwestiynu'r diffyg taliad a gallant ddod i'r casgliad nad yw BOPA yn briodol o dan yr amgylchiadau.\nOs oes angen cyfnod o absenoldeb o'r ysgol, yna unwaith eto, ni fydd BOPA yn briodol a bydd angen gwneud cais am drwydded, ond gweler Atodiad A.\nOs bodlonir y meini prawf uchod, dylai'r sefydliad fynd at yr awdurdod lleol lle mae'r perfformiad yn digwydd i drafod gwneud cais am BOPA a chwblhau'r cais am BOPA, y ffurflen amodau cymeradwyo a'r Rhestri Wirio Diogelu.\nDylai'r sefydliad wneud cais i'r awdurdod lleol mewn da bryd er mwyn iddynt gael digon o amser i asesu'r cais a gofyn am wybodaeth bellach pe bai angen. Awgrymir y byddai 21 diwrnod yn unol a'r rheoliadau yn gyfnod rhesymol o amser.\nFel y nodir eisoes, penderfyniad yr awdurdod lleol yw p'un a ddylid rhoi cymeradwyaeth Corff o Bersonau, a bydd angen i'r sefydliad ddarparu tystiolaeth o'r canlynol:\nPolisiau a gweithdrefnau diogelu clir, cadarn sydd wedi'u llwyr ymgorffori ar waith.\nSwyddog amddiffyn/diogelu plant dynodedig.\nPolisi amddiffyn plant sy'n cael ei diweddaru'n rheolaidd (bob 12 mis) ynghyd a manylion am sut y caiff hyn ei gyfathrebu a'i ddilyn.\nTystiolaeth o unrhyw hyfforddiant amddiffyn/diogelu plant a ddarperir.\nGweithdrefnau ar gyfer gwirio addasrwydd unigolion a fydd yn gyfrifol am blant.\nBydd yr awdurdod lleol hefyd yn gofyn i'r sefydliad gytuno i rai amodau a fydd yn cynnwys y canlynol:\nCydymffurfio a Rheoliad 11 a Rheoliadau 15 i 29 o Reoliadau Plant (Perfformiadau a Gweithgareddau) (Cymru) 2015.\nSicrhau bod nifer priodol o hebryngwyr a gymeradwyir gan yr awdurdod lleol neu bobl eraill sydd wedi'u cymeradwyo'n addas yn cael eu cyflogi i ofalu am y plant a sicrhau eu bod yn cael eu goruchwylio bob amser.\nSicrhau trefniadau addas ar gyfer cymorth cyntaf.\nCadw cofnodion manwl a chyflawn o'r plant sy'n rhan o'r digwyddiad gan gynnwys manylion cywllt brys ac unrhyw faterion meddygol (gweler isod).\nSicrhau y ceir datganiad ffitrwydd wedi'i lofnodi gan riant pob plentyn (gweler isod).\nMynediad anghyfyngedig ar gyfer un o swyddogion awdurdodedig yr awdurdod lleol i unrhyw ymarfer, ymarfer technegol neu berfformiad mewn unrhyw leoliad y gallai'r sefydliad ei ddefnyddio.\nOs yw'r digwyddiad yn fawr gyda sawl grwp gwahanol yn cymryd rhan, mae'n rhaid i'r trefnydd sicrhau/dangos i'r awdurdod lleol y bydd grwpiau unigol yn cadw cofrestr fanwl o'r plant y byddant yn gyfrifol amdanynt yn ystod y digwyddiad. Dylai hyn gynnwys enw, cyfeiriad ac oedran y plentyn ynghyd a manylion cyswllt brys a manylion unrhyw faterion meddygol. Mae'n rhaid i'r unigolyn a chyfrifoldeb sicrhau bod y wybodaeth gyfrinachol hon yn cael ei chadw'n ddiogel drwy gydol y digwyddiad a'i bod ar gael yn y man perfformio at ddibenion archwilio. Dylai'r rhieni hefyd fod wedi llofnodi datganiad ffitrwydd. Os oes rhaid llenwi ffurflen ymgeiswyr er mwyn cymryd rhan yn y digwyddiad, yr arfer gorau fyddai cynnwys datganiad ffitrwydd yn y ffurflen honno.\nNid yw'n ofynnol i'r trefnydd roi enwau, dyddiad geni, cyfeiriad nac ysgol y plant sy'n cymryd rhan i'r awdurdod lleol. Nid yw gwybodaeth fanwl o'r fath yn llywio penderfyniad y swyddog trwyddedu i roi cymeradwyaeth ai peidio. Dylai'r swyddog trwyddedu ofyn am nifer y plant sy'n cymryd rhan, rhaniad o ran rhywedd ac ystod oedran a dylid ystyried hyn er mwyn sicrhau y ceir goruchwyliaeth foddhaol.\nGallai awdurdod lleol bennu amodau eraill yn dibynnu ar amgylchiadau unigol y perfformiad.\nNodyn: Mae cyngor yr Adran Addysg 1.3.7 yn nodi: Pan fo perfformiad yn cael ei gynnal dan nawdd BOPA, nid yw'r ddeddfwriaeth yn ei gwneud yn ofynnol i blant gael eu goruchwylio gan warchodwr a gymeradwywyd gan yr awdurdod lleol.\nNi ellir ystyried y datganiad hwn ar ei ben ei hun. Mae'n rhaid i'r awdurdod lleol fod yn sicr fod gan y sefydliad bolisiau clir, cadarn sydd wedi'u llwyr ymgorffori ar gyfer diogelu plant ac mae goruchwylio a gofalu am y plant yn gwbl hanfodol. Wrth ystyried p'un a ddylid rhoi cymeradwyaeth i grwp, mae'n rhaid i'r swyddog trwyddedu ofyn i'r grwp egluro eu gweithdrefnau ar gyfer cynnal gwiriadau cefndir ac addasrwydd ar gyfer yr oedolion a fydd yn gofalu am y plant. Er enghraifft; beth yw'r weithdrefn ar gyfer cael gwiriad GDG a sut y byddent yn delio ag unrhyw wybodaeth anffafriol ar ddatgeliad? A ydynt yn sicrhau eu bod yn cael tystlythyrau annibynnol? Pa hyfforddiant y maent yn ei ddarparu o ran deddfwriaeth amddiffyn plant a pherfformiadau plant? Mae profiad yn dangos, yn aml iawn, na fyddant yn gallu dangos bod gweithdrefnau derbyniol ar waith, ac o'r herwydd, dim ond y defnydd o hebryngwyr a gymeradwyir gan awdurdodau lleol a fydd yn galluogi'r grwp i gael ei ystyried ar gyfer cymeradwyaeth corff o bersonau. Barn y Rhwydwaith Cenedlaethol ar gyfer Cyflogaeth ac Adloniant Plant yw bod plant sy'n perfformio o dan nawdd BOPA yn cael eu goruchwylio orau gan warchodwyr a gymeradwyir gan yr awdurdod lleol, a hyn a ddylai fod y sefyllfa ddiofyn pan fo hynny'n bosibl.\nFodd bynnag, cydnabyddir y gallai fod rhai eithriadau. Dylai swyddogion trwyddedu edrych ar ddigwyddiadau ar sail unigol ac ymatal rhag mabwysiadu ymagwedd 'un ateb i bawb'. Er enghraifft, oherwydd natur y digwyddiad a'r hyn y mae angen i'r plant sy'n cymryd rhan ei wneud, gallai Swyddogion Trwyddedu benderfyn bod trefniadau gwahanol i'r gymhareb 1:12 neu is o warchodwyr awdurdodau lleol yn ddigonol i ddiogelu'r holl blant dan sylw. Drwy gynnal trafodaeth fanwl gyda'r trefnydd ynghylch y gwaith o weithredu a chynnal y digwyddiad h.y. gweithdrefnau llofnodi i mewn ac allan, ardaloedd aros, ardaloedd newid os oes angen, symudiad arfaethedig y plant rhwng gwahanol rannau o'r lleoliad a'u goruchwyliaeth, gall swyddogion trwyddedu gytuno ar gymysgedd o opsiynau goruchwylio sy'n cynnwys hebrygwyr yr awdurdod lleol, oedolion wedi'u gwirio gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd, athrawon a rhieni'r plant eu hunain. Gweler yr enghreifftiau canlynol.\nMae eglwys gadeiriol yn cynnal nifer o ddigwyddiadau gyda'r nos lle mae sawl ysgol yn cymryd rhan. Roedd yn briodol rhoi BOPA ac yn yr achos hwn ni wnaeth yr awdurdod lleol ei gwneud yn amod fod hebryngwyr a gymeradwywyd gan yr awdurdod lleol yn cael eu cyflogi. Roedd y plant yn cael eu goruchwylio gan eu hathrawon, ond cytunodd yr awdurdod lleol ar gymhareb o athrawon i ddisgyblion gan sicrhau bod niferoedd digonol yn bresennol ac ni fu'n rhaid i rieni gynorthwyo gyda'r goruchwylio.\nRhoddwyd BOPA i sefydliad awdurdod lleol a oedd yn cynnal cor i blant ag amrywiaeth o wahanol anghenion arbennig. Roedd y cor hwn i fod i berfformio mewn digwyddiad a drefnwyd gan grwp yr awdurdod lleol. Gan fod gan lawer o'r plant anghenion arbennig eithaf penodol roedd angen mwy o oruchwyliaeth na'r gymhareb arferol o 1 hebryngwr ar gyfer 12 o blant. cytunwyd mai'r bobl fwyaf cymwys i oruchwylio a darparu'r gefnogaeth beneodol yr oedd ei hangen ar y plant hyn oedd y staff cymorth o'u hysgolion anghenion arbennig, nad oeddent yn athrawon nac yn warchodwyr. Byddai'r staff cymorth, a oedd wedi'u gwirio gan y GDG ac wedi'u hyfforddi i ddelio a'r anghenion penodol hyn, yn cefnogi athrawon cerdd yr awdurdod lleol ar gyfer y cor. Roedd y staff cerdd wedi cael hyfforddiant diogelu a hyfforddiant ar y rheoliadau perfformio fel rhan o'r gofyniad i roi BOPA ac roeddent hwythau wedi'u gwirio gan y GCG. Gweithiodd y trefniant hwn yn dda a bu modd i'r plant gymryd rhan lawn yn y cyngerdd.\nRoedd sefydliad ar fin cynnal rowndiau terfynol eu digwyddiad dawns blynyddol. Roedd rhagbrofion wedi'u cynnal ledled y wlad ac roedd y grwpiau buddugol yn teithio i'r lleoliad ar gyfer y rownd derfynol. Roedd nifer uchel o blant yn cymryd rhan a byddent yn y lleoliad am y nifer uchaf o oriau a ganiateir, lle byddent yn ymarfer ac yna'n perfformio ar eu hamseroedd penodedig.\nTrefnwyd cyfarfod wyneb yn wyneb gyda'r trefnydd yn y lleoliad. Darganfuwyd fod gan y grwpiau dawns unigol gymysgedd o drefniadau goruchwylio ar waith h.y. y nifer gofynnol o warchodwyr a gymeradwywyd gan yr awdurdod lleol, cymysgedd o hebryngwyr ac oedolion a rhieni a wiriwyd gan y GDG. Cytunwyd gyda'r trefnwyr y byddai nifer digonol o'u staff yn cael eu cymeradwyo fel hebryngwyr. Byddai'r hebryngwyr hyn yn sicrhau bod y grwpiau dawns unigol a'u hebryngwyr yn cael eu hebrwng gefn llwyfan i'r ystafelloedd newid ar eu hamseroedd penodedig, yn cael eu hebrwng at y llwyfan ac oddi yno ac yna'n cael eu hebrwng yn ol i'r ardal 'aros' berthnasol wedi'r perfformiad. Roedd hyn yn sicrhau bod yr ardal gefn llwyfan wedi'i goruchwylio gan hebryngwyr a gymeradwywyd gan yr awdurdod lleol drwy gydol y perfformiad. Trafodwyd a chytunwyd hefyd ar drefniadau ar gyfer goruchwylio'r plant pan nad oeddent gefn llwyfan neu'n perfformio. Gweithiodd y trefniant hwn yn dda a chynhaliwyd y digwyddiad heb drafferthion.\nCysylltodd trefnydd gwyl leol a'r awdurdod lleol i drafod cais am BOPA ar gyfer eu gwyl flynyddol. Roedd yr wyl yn cael ei chynnal dros nifer o ddyddiau gyda nifer fawr o'r ymgeiswyr yn blant. Ar wahan i'r grwpiau arferol o blant, roedd nifer o'r plant yn ymgeiswyr unigol a fyddai naill ai'n canu, yn chwarae offeryn neu'n adrodd dam. Dywedwyd wrth yr awdurdod lleol ei bod yn arferol i'r plant hyn eistedd yn y gynulleidfa gyda rhiant tan eu bod yn cael eu galw i berfformio ar eu hamser penodedig; nid oedd y trefnydd yn ymwybodol p'un a oeddent wedi cyrraedd tan iddynt gael eu galw. Cytunwyd gyda'r trefnydd y dylai'r rhiant weithredu fel hebryngwr ar gyfer eu plentyn, gan aros gyda hwy yn y gynulleidfa a'u hebrwng at y llwyfan ac oddi yno. Cytunwyd hefyd y dylid cadw rhestr o blant sy'n cymryd rhan ar gyfer pob diwrnod ac y dylai'r rhiant lofnodi eu plentyn i mewn wrth gyrraedd a'u llofnodi allan wrth adael.\nLle bynnag y bo modd, ystyrir mai'r arfer gorau yw bod yr unigolyn neu unigolion o'r grwp yn cael eu cyfweld gan y swyddog trwyddedu. Gall hyn ddigwydd yn swyddfeydd yr awdurdod lleol, neu os yw'n grwp lleol, yn ddelfrydol byddai hyn yn digwydd yn y man lle maent yn ymarfer ac yn perfformio. Bydd hyn yn galluogi'r swyddogion trwyddedu i weld y gweithdrenau sydd gan y grwp ar waith drostynt eu hunain ac i gynnal arolygiad o'r man perfformio ac ymarfer fel sy'n ofynnol yn ol Rheoliad 17.\nFfurflen gais cymeradwyaeth corff o bersonau (Word doc) [41KB](Yn agor ffenestr newydd)\nFfurflen gais cymeradwyaeth corff o bersonau ar gyfer Digwydiadau/Gwyl (Word doc) [27KB](Yn agor ffenestr newydd)


Cyhuddo cyngor o 'fygwth' cynghorwyr dros gyfarfod iaith - BBC Cymru Fyw\nCyhuddo cyngor o 'fygwth' cynghorwyr dros gyfarfod iaith\nMae ymgyrchwyr iaith wedi cyhuddo Cyngor Gwynedd o "fygwth" cynghorwyr drwy ddweud wrthyn nhw am beidio â mynychu araith yn trafod cynllun datblygu'r sir.\nYn ôl Cymdeithas yr Iaith fe allai canllawiau newydd olygu bod llai o geisiadau cynllunio yn gorfod mynd drwy asesiad llawn yn y dyfodol i'r effaith ar yr iaith Gymraeg.\nCafodd cynghorwyr sir wahoddiad i sgwrs gan fargyfreithiwr yn trafod y mater - ond mae'r ymgyrchwyr nawr yn dweud bod yr awdurdod lleol wedi dweud wrthynt am beidio mynd.\nDywedodd Cyngor Gwynedd eu bod yn "gwbl hyderus" yn eu cyngor cyfreithiol eu hunain ac y dylai unrhyw "gyngor ac arweiniad cyfreithiol" i gynghorwyr ddod ganddyn nhw.\nFe ddywedodd Cymdeithas yr Iaith eu bod wedi anfon gwahoddiad at gynghorwyr rai wythnosau yn ôl i sgwrs yr wythnos hon gyda Gwion Lewis, bargyfreithiwr sy'n arbenigo ym maes cynllunio.\nMae Mr Lewis wedi rhybuddio yn y gorffennol y gallai'r cyngor fod yn agored i heriau cyfreithiol os ydyn nhw'n cymeradwyo canllawiau cynllunio arfaethedig, gan ddweud eu bod yn groes i ddeddfwriaeth Cynulliad.\nCylch yr Iaith: Twristiaeth yn erydu'r Gymraeg\nYn ôl yr ymgyrchwyr iaith gallai'r canllawiau olygu mai "canran fach iawn" o geisiadau cynllunio fyddai'n gorfod cael asesiad effaith iaith llawn.\nOnd ar ôl anfon y gwahoddiadau, maen nhw'n dweud bod cynghorwyr wedi derbyn neges gan bennaeth gwasanaethau cyfreithiol y cyngor, yn rhybuddio nad "lle Mr Gwion Lewis na Chymdeithas yr Iaith yw darparu arweiniad cyfreithiol i Gyngor Gwynedd na'i aelodau".\nRoedd y neges yn mynd ymlaen i ddweud bod "hyn yn creu sefyllfa o wrthdrawiad buddiannau a risgiau gan gymryd mai'r bwriad yw ceisio tanseilio barn gyfreithiol y Cyngor, barn mae'n rhaid i chi ystyried wrth weithredu eich swyddogaethau".\nImage caption Roedd Cyngor Gwynedd yn arfer mynnu asesiad effaith iaith llawn ar gyfer pob cais i adeiladu pump neu'n fwy o dai\nMynnodd Menna Machreth o Gymdeithas yr Iaith ei fod yn ymgais gan y cyngor i "godi ofn ar gynghorwyr" a "chau lawr trafodaeth gyhoeddus ar faterion polisi sy'n bwysig iawn i'r Gymraeg".\n"I gyd rydyn ni'n ceisio ei wneud yw gwella polisi'r cyngor pan ddaw hi at ystyriaeth y Gymraeg o fewn y system gynllunio," meddai.\n"Mae darparu gwybodaeth yn rhan bwysig o hynny. Mae'n iach bod trin a thrafod a gwahaniaeth farn - dyna yw craidd ddemocratiaeth. Dydyn ni ddim yn mynd â'r cyngor i'r llys, a dydyn ni ddim eisiau gwneud hynny."\nYchwanegodd: "Dydyn ni ddim yn deall pam nad yw'r cyngor eisiau trafodaeth agored: mae'n ymddygiad annemocrataidd."\nMewn ymateb dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Gwynedd eu bod yn "gwbl hyderus" fod y Cynllun Datblygu Lleol "yn gyfreithiol gadarn".\n"Mae gan Swyddog Monitro pob awdurdod lleol rôl statudol i sicrhau fod awdurdod lleol yn gweithredu mewn ffordd gyfreithlon," meddai'r llefarydd.\n"Fel rhan o'r dyletswyddau hynny mae'n arferol darparu cyngor ac arweiniad cyfreithiol i aelodau etholedig y Cyngor yn ôl yr angen.\n"Mae hefyd yn ofyn yng Nghymru fod aelodau awdurdodau lleol yn ystyried cyngor swyddogion ac yn benodol Swyddog Monitro wrth weithredu eu swyddogaethau.\n"Ni fyddai'n briodol gwneud sylw ar fanylion unrhyw gyngor cyfreithiol penodol sydd yn cael ei ddarparu i gynghorwyr."


Trosedd neu ddigwyddiad a gyflawnwyd oherwydd pwy ydych chi neu oherwydd bod rhywun yn tybio ei fod yn gwybod pwy ydych chi. Yn syml, pe bai rhywun neu grŵp o bobl yn eich targedu oherwydd eich oed, anabledd, rhywioldeb, crefydd, ethnigrwydd, rhywedd (gan gynnwys eich hunaniaeth o ran rhywedd) neu’ch ffordd o fyw (e.e. Goth) neu’n troseddu yn eich erbyn, yn eich bwlio neu’n eich aflonyddu, dyna yw trosedd casineb neu ddigwyddiad casineb. Gallai hyn gynnwys:\nMae Cymorth i Ddioddefwyr wedi cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru i gynyddu nifer yr adroddiadau am ddigwyddiadau casineb a throseddau casineb ledled Cymru ac i gynnig cymorth i ddioddefwyr y troseddau hyn. Trwy weithio gyda sefydliadau eraill megis yr Heddlu, gall Cymorth i Ddioddefwyr fod yn rhagweithiol yn atal rhagor o droseddau casineb trwy ymyriadau lleol a chenedlaethol sydd wedi’u targedu.\nMae’r cymorth wedi’i deilwra at anghenion pob dioddefwr a gallai gynnwys cymorth emosiynol, ymarferol neu eiriolaeth. Gallwn hefyd roi cymorth i chi i adrodd am y drosedd i’r Heddlu a mynd i’r llys, ond nid oes pwysau arnoch i wneud hyn. Hyd yn oed os nad oes arnoch angen y cymorth eich hun, mae’n bwysig i ni wybod pa droseddau sy’n digwydd a lle a phryd.\nPwy allaf gysylltu?\nFfoniwch yr Heddlu’n uniongyrchol trwy ddeialu 999 os ydych mewn perygl uniongyrchol, neu 101 ar gyfer achosion nad ydynt yn rhai brys.\nFfoniwch 0300 30 31 982 (Am ddim 24/7) i gysylltu â Chymorth i Ddioddefwyr yn uniongyrchol. Mae’r galwadau’n gwbl gyfrinachol ac nid oes rhaid i chi roi eich enw.\nGallwch hefyd adrodd ar-lein yn www.reporthate.victimsupport.org.uk


Gwyliwch ein fideo...\nMae treftadaeth ddiwydiannol yn rhan bwysig o hanes Cymru. Mae’r diwydiant llechi yn nodwedd eiconaidd o Ogledd Cymru, ac o genedl y Cymry drwyddi draw, gan chwarae rhan tu hwnt o bwysig o safbwynt ffurfio ein tirlun cymdeithasol ac economaidd yma. Mae cynnyrch y diwydiant yn cynrychioli un o’r deunyddiau adeiladu mwyaf cyffredin o un ffynnhonell sydd i’w ganfod ar bob cyfandir. Heb os, llechi Cymru ‘wnaeth doi byd y 19eg ganrif’.\nNid llechi yn unig gafodd eu hallforio. Roedd chwareli Gwynedd yn allforio gweithwyr, eu sgiliau, eu gwybodaeth a’u technoleg ledled y byd eraill, gan yn eu tro, ddysgu oddi wrthynt hwythau a’u diwydiannau. Roedd y rheilffyrdd cul yn rhan hanfodol o'r diwydiant ac fe gafodd eu llwyddiant a’u cynllun eu hefelychu ar hyd a lled y byd.\nYm Mehefin 2010, ar ran ystod o Partneriaid y Prosiect, fe wnaeth Cyngor Gwynedd gyflwyno cais llwyddianus i Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon San Steffan er mwyn cynnwys y diwydiant ar restr betrus y DU o Safleoedd Treftadaeth y Byd oedd i’w gyflwyno i UNESCO. Cafodd y rhestr yma ei chyflwyno yn ffurfiol i UNESCO yn Ionawr 2012.\nYm mis Hydref 2018, cyhoeddwyd mai Enwebiad Safle Treftadaeth y Byd Tirwedd Llechi Gogledd Orllewin Cymru fyddai'r cais nesaf i gael ei gyflwyno i UNESCO gan y DU.\nAsesiad o effeithiau economaidd presennol ac arfaethedig treftadaeth\nCynllun Economaidd Safle Treftadaeth y Byd


Jones, Pete - Plas Glyn Y Weddw (cy-GB)\nGaned Pete Jones ym Mangor ac astudiodd yn Ysgol Gelf Caer cyn cwblhau gradd mewn Celf Gain yng Ngholeg Celf a Dylunio Loughborough yn 1983. Rhwng 1986 a 2016 bu’n gweithio fel Nyrs Anabledd Dysgu, yn treulio llawer o’i amser yn cefnogi oedolion gydag anawsterau dysgu ac anghenion cymhleth. Bu hefyd yn gweithio yn y gwasanaethau iechyd meddwl. Ers ymddeol o’r Gwasanaeth Iechyd yn 2016, mae Pete wedi dychwelyd i’w brif alwedigaeth sef paentio gyda mwy o ffocws ac egni ac fel artist proffesiynol.\nMae’n gweld paentio fel proses bersonol ac emosiynol iawn ac mae’n rhaid iddo gael cysylltiad emosiynol gyda’i bwnc, boed y bobl y mae wedi eu hadnabod a’u cefnogi yn ystod ei fywyd neu’r amgylchedd, y tirweddau a’r moroedd yn ngogledd orllewin Cymru.\nMae’r mynyddoedd a’r môr yn ysbrydoliaeth bwysig iddo.\nMae’n ymwybodol bod y môr yn cael ei ddefnyddio fel trosiad ar gyfer gwahanol themâu gan nifer o artistiaid ac mae hyn yn rhywbeth y mae’n ei archwilio drwy ei baentiadau, yn arbennig y newidiadau dramatig mewn golau a lliw a all ddigwydd ar arfordir Cymru a sut y gall hyn effeithio ar hwyliau ac awyrgylch. Mae’n dueddol o weithio’n gyflym ac yn reddfol. Nid yw’n or-ofalus wrth weithio, gan ddefnyddio “damweiniau” weithiau sy’n digwydd wrth ddefnyddio paent ar amrywiaeth o arwynebau. Mae’n bwysig iddo bod ei waith yn creu awyrgylch, adlewyrchu cymeriad, eiliad mewn amser neu synnwyr o le.\n91 x 71cm - acrylig ar ganfas


Mae GO Wales wedi ymrwymo i ddarparu gwybodaeth hygyrch i bawb, gan gynnwys pobl ag anableddau corfforol neu nam ar y synhwyrau neu unigolion sy’n darllen Saesneg fel ail iaith neu iaith arall. Mae GO Wales yn ymdrechu i wella safonau hygyrchedd a defnyddioldeb ein gwefan.\nOs hoffech gael mwy o wybodaeth neu os ydych yn profi problemau i gael mynediad i rannau o wefan GO Wales, gofynnwch gwestiwn trwy ddesg gymorth ein gwefan.\nMae GO Wales yn anelu i gydymffurfio â blaenoriaethau 1 a 2 canllawiau Menter Hygyrchedd y Rhyngrwyd (WAI) Consortiwm y Y We Fyd-Eang (W3C).\nRydym yn ymdrechu i ddilysu pob tudalen fel XHTML 1.0 Trosiannol, wrth ddefnyddio arwyddnodau semantig strwythurol, a CSS 2.1 ar gyfer cynllun y dudalen. Fodd bynnag, ni all Go Wales warantu bod cyfraniadau ac offer trydydd parti ar y wefan hon yn cydymffurfio â safonau.\nAt ddiben hygyrchedd, mae GO Wales yn darparu peth cynnwys a ellir cael mynediad ato trwy ymarferoldeb allweddell.\nMae’r mwyafrif o borwyr cyfoes yn cefnogi neidio at ddolenni allweddol trwy deipio allweddi a ddiffinnir ar y wefan. Os ydych yn defnyddio Windows, gellir gwneud hyn trwy bwyso ALT + allwedd mynediad, ac os ydych yn defnyddio Macintosh, pwyswch Cmd + allwedd mynediad.\nMae pob tudalen ar y wefan hon yn diffinio’r allweddi mynediad canlynol:\nAllwedd mynediad 1 – Hafan.\nAllwedd mynediad 2 – Neidio i’r cynnwys.\nAllwedd mynediad 3 – Map safle. Allwedd mynediad 4 – Gosod y cyrchwr yn y blwch chwilio. Allwedd mynediad 6 - Cymorth i gyrchu ein safle\nAllwedd mynediad 0 – Help/manylion hygyrchedd (y dudalen hon).\nGellir ailfeintio testun y wefan hon yn unol ag anghenion pob defnyddiwr. Gellir ailfeintio’r testun trwy ddefnyddio bar offer y porwr, neu os ydych yn defnyddio Windows trwy wasgu’r allwedd Control i lawr ynghyd â + neu -.\nMae’r wefan hon yn cynnwys dolenni i wefannau allanol. Nid yw’n bosibl i GO Wales sicrhau cydymffurfiaeth safonau’r gwefannau allanol hyn.


Amgueddfa Blog: Cyfryngau Newydd\nO'r Archif: Albwm Arbrofol\nSara Huws, 27 Awst 2015\nRoedd yn storïwraig o fri, a braint oedd cael copi ar CD ohoni yn adrodd rhai ohonyn nhw - a chlywed ei llais am y tro cynta fel oedolyn - nid yn unig am fod dawn dweud mor dda ganddi, ond am fod swn Taid i'w glywed yn y cefndir hefyd. Roedd ei lais llawer yn llai bas nag oeddwn i'n ei gofio o 'mhlentyndod, yn datgloi llond drôr o atgofion.\nMi berswadiodd yr achlysur yma fi 'mhellach bod archifau yn llawn haeddu statws fel casgliadau ystyrlawn, a'u trin nid fel adnoddau cefnogol, ond fel casgliadau cyflawn sy'n haeddu cymaint o sylw mewn amgueddfa â gwrthrychau archaeolegol neu weithiau celf.\nDw i wedi bod yn gweithio efo'r tîm ers sbel - Richard (@archifSFarchive) sy'n rhan o dîm @DyddiadurKate, a 'nawr efo Lowri a Meinwen, sy'n gofalu am y llawysgrifau a'r archif sain. Mae'n nhw ar ben ffordd efo'r blogio, felly gobeithio y gwelwn ni fwy ar ochr honno'r casgliadau ar-lein yn fuan.\nO fewn yr adran ddigidol, rydym ni'n brysur yn gweithio ar ail-wampio ein tudalennau am draddodiadau Cymreig, a deunydd archif. Tra bod y gwaith hwnnw'n mynd rhagddo, dwi wedi bod yn edrych yn fanylach at botensial y cyfryngau cymdeithasol i rannu clipiau sain gyda chynulleidfa ehangach.\nFelly, dyma ofyn i Gareth a Rhodri am eu profiad o rannu cerddoriaeth efo soundcloud, bandcamp ac ati. Penderfynais greu pecyn o recordiadau archifol oedd wedi'u paratoi'n barod yn defnyddio bandcamp, a rhyddhau y clipiau i gyd fel un grwp, yn hytrach na'u dosrannu fesul un ar y blog neu ar twitter.\nRhinwedd bandcamp yw bod modd atodi mwy o wybodaeth, fel nodiant, geiriau a hanes y recordiad; a bod modd creu ffurff 'albwm'. Ro'n i hefyd yn awyddus i ddefnyddio'r ffwythiant 'tala os ti moyn' i weld a fyddai honno yn ffrwd roddion fechan y gallwn ni ei gwerthuso yn y dyfodol.\nMi ddefnyddiais Canva i gaboli'r hen sgans o nodiant, ac i ychwanegu rhyw damaid am hanes yr archif. Os oes camgymeriad yn y llyfryn, felly, arna i mai'r bai am hynny! Mwynhewch, rhannwch, canwch, rhowch ac arbrofwch - ac os oes adborth neu gwestiwn 'da chi, dodwch nhw yn y sylwadau!\nCasgliadau ac Ymchwil Cyfryngau Newydd\nSara Huws, 30 Gorffennaf 2015\nCyfryngau Newydd Dyddiadur Kate Rhyfel Byd Cyntaf\nHoff luniau defnyddwyr Celf Arlein: 5 uchaf\nSara Huws, 8 Gorffennaf 2015\nCelf Cyfryngau Newydd\nPolisi Cyfryngau Cymdeithasol i Amgueddfaoedd\nSara Huws, 16 Mehefin 2015\nAmgueddfa sy'n Trydar - flwyddyn yn ddiweddarach\nSara Huws, 1 Mehefin 2015\nMi fydda i'n dangos dau neu dri sleid yfory yn y trydarfod, ond dwi hefyd yn awyddus i bobl gael gweld crynodeb fwy manwl os hoffen nhw: mae modd lawrlwytho un fan hyn: lawrlwytho adroddiad cryno (pdf).\nMi sgrifennais i fe ar gyfer pwyllgor penodol - sgwn i sut y byddai'r adroddiad yn edrych petawn i wedi ei sgrifennu ar eich cyfer chi, fy nghynulleidfa ddychmygol? Gan fo fy nghenfndir mewn gwerthuso dysgu amgueddfaol, dw i wastad wedi gwyro tuag at yr ansoddol, felly roedd llunio adroddiad mesurol yn brofiad boddhaol, er i fi betruso wrth ei sgrifennu.


-0---ITrychineb ar y Mawddach.|1894-08-09|Y Cymro - Welsh Newspapers\n-0---ITrychineb ar y Mawddach.\n-0- I Trychineb ar y Mawddach. ■ COLLI DEG 0 FYWYDAU. ■ Nos Fercher, digwyddodd trychineb gofidus drwy yr hwn y collwyd deg o fywydau, yn afon y ■ Fawddach, rhyw ychydig bellder o Abermo. Cyr- ■ haeddodd y newydd i'r lie oiaf tua deuddeg o'r ■ gloch nos Fercher, ac yn gynar fore Iau, yr oedd y ■ cei yn orlawn o ymholwyr cynhyrfus am hanes. ■ Hysbyswyd or diwedd mai aelodau o'r National ■ Home-Reading Union," oeddynt yn treulio gwyl- ■ iau'r haf yn Ngogledd Cymru, ydoedd y rhai a ■ fcddwyd. Yr oedd tua 50 ohonynt yn aros yn yr I Abermo, a bore Marcher, bu raid iddynt roi'r goreu I i'w taith ddyddiol oherwydd y tywydd anffafriol. ■ Tua saith o'r gloch nos Fercher, aeth nifer ohonynt i ■ fynu'r afon, mewn tri chwch, cyn belled a, Phen- ■ maenpwl. Digwyddodd y ddamwain ar y ffordd I yn ol i'r Abermo. Yr oedd y llanw'n dod i fewn ■ yn gryf, a'r mor yn arw. Trodd un o'r cychwyr ■ tua'r tir, a glaniodd y rhai oedd yn ei gwch. Ym- H drechodd y ddau gwch arall fyned i'r Abermo, ond ■ suddasant. Cynwysent bed war ar ddeg o berson- I au, a boddwyd deg ohonynt. Darfu i'r Capten I Jones, yr hwn a ofalai am un o'r cychod, nofio i'r I lan, cafodd gwch gwag, ac aeth all-atn drachefn I gyda'r bwriad o achub y gweddill. Llwyddodd i I achub pedwar. Daliai un ei afael yn ngwael- I od y cwch a droasid drosodd, yr oedd un I arall yn nofio ar un o'r rhwyfau, y trydydd I yn cadw ei hun i fynu trwy ddal ei afael ■ yn y llyw, tra'r oedd y pedwerydd yn gorwedd I ar ei gefn bron suddo. Hyd fore Iau, ni chawsid I ond cyrphwyth o'r rhai a foddwyd, sef Percival I Gray (21), Dinbych y Pysgod, Deheudir Cymru; I W. P. Paton (33), 7, Longlane Street, West Kirby, I Lerpwl H. Woodworth (27), Green Street, Ard- I wick Green Miss Golightly, Durham Miss Ellas ■ Golightly, Durham Miss Malinson (28), Brad- I ford; Dora Greenwill (19), Durham Miss Marie I Reed (17), Leeds. Yr oedd dau gorph wed'yn yn I ngholl, sef eiddo J. W. Newman (21), Dunmow, I Essex ac Edith Moore, Rockwood Wembly, Har- I row. Y rhai a achubwyd oedd Miss Reed, Leeds I Miss Packer, Leeds Mr. Prysor, Hastings a Mr. I Field, Llundain. I Brydnawn Iau, agorwyd y trengholiad ar y I cyrph, o flaen Mr. W. R. Davies, Dolgellau, y I trengholydd. I Wedi myned drwy'r gwaith o adnabod y cyrph, I dywedodd Mr. Hubbert, aelod o'r parti, ei fod wedi I gweled y cychod yn cychwyn. Nid ymddangosent I yn rhy lawn. Nid aeth efe gyda'r un o'r cychod, I am y gwelai'r perygl gan fod y gwynt mor uehel. I Nid aeth y parti allan yn erbyn ewyllys y cychwyr. I Mr. C. F. Prysor a ddywedai na chytunai a'i I tyst olaf, sef fod yr afon yn edrych yn beryglus I pan gychwynodd y parti. Nid oedd yn beryglus hyd I nes oeddynt yndychwelyn erbyn y gwynt. Eistedd- I ai ef yn mhen blaen y cwch. Wedi iddynt fyned beth pellder, troes y cwch, neidiodd ef allan a thaflwyd y lleill. Cafodd ef afael mewn plane o'r cwch, ac felly llwyddodd i gadw ei hun ar y wyneb. Yn y man, llwyddodd i fyned i'r cwch. Bu yn y dwfr tuag ugain munyd. Y Captain William Jones a ddywedoàd fod y cychod yn drwyddedig i gario naw o bersonau. Darluniodd fel y nofiodd ef i'r lan ac y daeth yn ol mewn cwch arall, gan achub pedwar o'r parti. Holwyd tystion eraill, a gohiriwyd yr ymchwil. Agorwyd y trengholiad gohiriedig ddydd Mawrth Wedi gwrando tystiolaethau gan Mr Thos. George, Mr Prior Hastings, Capten Lewis Edwards, Miss Edwards, a Mr Pearson, dychwelodd y rheithwyr ddedfryd o Farwola,eth ddamweiniol," gan gym- eradwyo ymddygiad y ddau gapten, a dadgan nad oedd un sail i'r awgrymiad fod y cwmni dan ddy- lanwad diodydd meddwol.\n--0-- Marchnadoedd. YD. Lerpw], Awst 7. Agorodd y fasnach mewn gwenith heddyw yn sef- ydlog, ond at y nawn codedd y prisiau. River Plate 19s 9c Califfornaidd 94s 6c Awstralaidd, 24s 3c. ANIFEILIAID Gwrecsam, Awst 6 Y cyflenwadyn brin yn y farchnad heddyw, ond y fasnach, yn neillduol mewn defaid ac wyn, yn fywiog. Blff. o 640 i 7c y pwys; molltgig a chig oen, 7c i 9c. Yr oedd marchnad y moch gryn lawer yn well a'r inisiau wedi codi i 9s 3c y sc6r. Birmingrham. Awst 7. Cyflenwad da o foch, a chymedrol o ddefaid ac ❖yn; gwarfcheg a lloi yn brin. Masnach farwaidd a wnaed, ac wyn yn unig oedd yn dangos bywiogrwydd. Biff, 4c i 6fc; molltgig, 5Jc i 8J;c; wyn, 8c i 8|c y pwys. Moch baewn, 8s 9c.i 8s 10c perchyll, 9s i 9s 4c y scdr. Salford, Awst 7, Y cyflenwad o wartheg yn llai, a'r canlyniad fod y galw yn fywiog a'r prisiau yn uchel. Llai o 2,000 o ddefaid ac wyn yn y farchnad y prynwyr yn lluosog, u'r fasnach yn fywiog. Gwartheg, 4ic i 6Jc defaid, tic l 8|e; wyn, 7-Jc i 9c; lloi, 4Jc i 6|c y pwys. 2\nBEN DAVIES, Bardd Goron Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon, 1894• GANWYD y Parch Ben Davies, Bardd Coron Eis- teddfod Genedlaethol 1894, mewn amaethdy gwledig ar lechwedd y Mynydd Du, sir Gaerfyrdd- in, ar yr lleg o Hydref, 1864. Nid ywT Llyn y Fan Fach nepell oddiwrth y ty, a dywed y bardd y bu'n credu ei draddodiadau fel efengyl" yn nyddiau ei fachgendod. Gyda'r defaid yn benaf y treuliodd foreuddydd ei fywyd. Gyrwyd ef i'r ysgol ddyddiol pan tuag wyth oed, ac yr oedd wedi gorphen ei waith yno erbyn bod yn un-ar-ddeg. A chan fod ei gartref yn mhell, a'r ff,)rdd i'r ysgol yn arw a gwleb ac anial, ni fu'r bardd yn orenwog am ei ffyddlondeb yn ystod y tair blynedd a dreul- iodd yn yr ysgol. Cyn ei fod yn ddeuddeg oed, anfonwyd ef i'r gwaith glo a chadw drws oedd y gwaith cyntaf a fu efe'n wneud yno, a dysgu cynghaneddion. Gallai yr adeg hono gynghaneddu yn llawer mwy didrafferth, meddai, nag y medr yn awr. Bu'n gweithio tan y ddaear nes ydoedd wedi croesi ei ugain oed, ac yn ystod y cyfnod yna ar ei oes, cystadleuodd ac enillodd luaws mawr o wobrau mewn cyfarfodydd lleol Mewn ufudd-dod i gymhellion y rhai a'i hadwaenai yn dda, yn nghyda'r duedd oedd ynddo ei hun, dechreuodd bregethu yn Mehefin, 1885, a threuliodd beth amser i barotoi ei hun ar gyfer Coleg Llansawel. Yn mis Mawrth, 1886, cafodd ei dderbyn i Goleg y Eala, HC yn haf y flwyddyn hono, ordeiniwyd ef yn wein- idog Bwlcbgwyn a Llandegla. Bu yn gwasanaethu yno yn agos i dair blynedd, yn hapus iawn, a dywed y bydd ganddo "adgofion melus am Ogledd Cymru cyhyd ag y bydd byw." Yn mis Chwefror, 1891, symudodd i'r Pant Teg, Ystalyfera, lie y mae efe yn llafurio yn bresenol. Am ei fuddugoliaethau Eisteddfodol, y maent yn lluosog, ac yn glod mawr iddo. Yn mhlith ei brif fuddugoliaethau. geilir nodi y rhai eanlynol :-Awdl Rhillwedd," yn Nhredegar, 1885, am yr hon yr enillodd lOp. a chadair; pryddest ar "Arch Dtiw a ddaliwyd" yn Ffestiniog, gwobr, cadair a 4p. Yn Eisteddfod Dolgellau, 1890, enillodd gadair ae wyth punt am bryddest benigamp ar "Gyflafan Bethlehem," ac hefyd, enillodd y gadair a 7p yn yr un lie yn 1891 am bryddest ar Y Dechreuad," a chadair a 7p yn 1892 am bryddest ar Wele Oen Duw." Yn y Porth, yn 1893, enilloedd 8p a thelyn aur am bryddest ar "Ddydd y Pentecost;" 3p a chadair yn Nyffryn Twrch yn 1893 am bryddest ar Ym- weliad Saul a'r Ddewines o Endor;" haner yr arian a bargod y goron yn Eisteddfod Genedl- aethol, Rhyl, 1892, am yr arwrgerdd Dewi Sant;" yn Mhontypridd, 1893, 25p a choron a,rian am ei bryddest i "Gymru Fydd," ac yn ddiweddaf oil, 20p a choron am ei bryddest ar Arglwydd Tennyson," yn Eisteddfod Caernarfon eleni. Gwelir fod ei fuddugoliaethau yn lluosog a dys- glaer, ac yn ddiau, y mae ei gyfansoddiadau yn mhlith y pethau goreu a gyhoeddir at wasanaeth hoffwyr barddoniaeth Gymreig. Yn canlyn y mae rhai dyfyniadau o'i weithiau— DEWI SANT YN PREGETHU YN LLANDDEWIBEEFI PAN GODODD Y BLIYN. YN y Gymanfa fawr, wrth fyn'd i hwyl, Pan oedd y Nef yn llifo tua'r wyl, Edmygedd oesau a'i canfyddodd ef Yn codi, wrth bregethu, tua'r Nef Y maes o dano'n chwyddo tua'r nen, Ac yntau yn pregethu ar ei ben Y ddaear dawel yno'n codi'n fyw I ddangos i'r holl dyrfa brophwyd Duw. Mae llawer diwrnod tywyll yn ei waith, A llawer awr heb ole' ar ei daith Ond fel pregethwr mae efe yn wyn, I'w wel'd o hyd yn sefyil ar y bryn, A'r bryn yn codi! Ei bregethau'i gyd Yn codi'r ddaear tu'r nef o hyd Wrth deithio dros yr oesau, ae wrth hyn Y mae pregethu beunydd ar y bryn Uwchben ein cenedl—swn pregethu sydd Yn disgyn megys ar ei chlust bob dydd I'w cbyfarwyddo, ac mae'r bryn o hyd 0 hyd yn codi dros y wlad i gyd Y pwlpud sydd yn codi-dynioll Duw Llawn addysg, chwaeth, a barn, sydd ynddo'n byw A chodi gyda'r oil wna'n cenedl lan; Mae Cymru a'i phregethu'n ddiwahan, Gafaela'r genedl yn ei phwlpud gwyn, A'r pwlpud byth yn codi ar y bryn. DYDD Y PENTECOST—"Y SWN O'R NEF." SYDYN, megys mellten feiddgar, Yn nhawelwch hwyrnos dawel, Mwyn a chryf, fel taran gynar, Byw fel bloedd gorfoledd angel, Megys gwynt yn rhutlire, torodd "Swn o'r nef," &c. Swn o'r nef i eglwys lesu, Sydd a bendith yn ei freiehiau, Mae'r addoliad yn cynhesu Pan symuda dros eneidiau. Swn y ddaear, wrth addoli, Glywir drwy y gynulleidfa; Peidia'r ysbryd a pherori, Daw cymylau dros y wynfa. Swn y ddaear-ymrafaehon A dirywiad sy'n ei ddilyn Diane rhagddo mae'r angylion, A distawa tant y delyn. "Swn y Nef y mwyn awelon Fagwyd rhwng mynyddau'r Wynfa, Ar y dorf sy'n chwythu weithion, I'r addoliad dros Galfaria "Swn y Nef" sy'n dwyn diwygiad, Sydd yn dwyn y Nefoedd allan, I addnrno gruddiau cariad, I roi Pentecost yn mhobman. TENNYSON. I Er natur dyner rwygwyd hyd ei sail, Ei ymwybyddiaeth siglwyd hyd at Dduw,— Ei anwyl Arthur gollodd Yn y niwl Tuhwnt i'r bell ddrychiolaeth, sy'n ei llaw Yn siglo'r agoriadau collodd ef Pan oedd ei feddwl, drwy ei wanwyn byw, Yn teithio ttia meusydd haf a mil 0 fryniau gwyrddion yn ymgodi draw, Am red&g heibio'u gilydd ato ef; Coedwigoedd Ilawryf ar eu llethrau Can Yn tyfu ar bob dalen, nentydd gwyn Yn arllwys y tuhwnt i'r dail, fel saint Tuhwnt i'r byd yn siarad. Gwelai ef Ei gyfaill hoff yn dringo'r bryniau draw, Yn tori cangau'r llawryf-agor ffyrdd I eraill at ymylau'r nentydd gwyn. Yn mraich ei gyfaill, ac yn swn ei lais, Yn nhlysni'i feddwl, yr ymdeithiai'n mlaen A'i lygad ar y dedwydd fryniau,-oedd Yn wyn fel dymuniadau bardd, yn hardd Fel y breuddwydion sanctaidd,—byw Fel gobaith cariad I Ond y ddyrnod ddaeth, Ei anwyl Arthur gollodd angau ddaeth I'w yrnyi, teimlai ei anadliad oer Yn disgyn ar ei rudd, a'i gleddyf llym Yn chwilio'i enaid am holl wreiddiau serch I'w dryllio'n llwyr Ei galon, rhwygwyd hi! Daeth gwaed ei glwyfau dros ei feddwl prudd Enciliodd ef o swn y byd, i blith Meddyliau, i gyfrinach dynion dwys, Uwch bywyd oedd yn meddwl! BJwyddau sy'n Myn'd heibio mewn distawrwydd Mae y clwyf Yn graddol ddifa oes y brenin-fardd. Na yn y rhyfel mae !—y rhyfel gudd Rhwng enaid mawr a'r ysbryd dirgel sydd Drwy amgylchiadau oes yn gweithio-rhwng Ffydd ag amheuon enaid, cariad Duw A chariad dyn, a'r annghysondeb mud. Fr rhyfel yn glwyfedig aeth efe, Ei ofid a'i harweiniodd ef i'r maes. Y ddaear a aradrwyd ddyry gnwd, GVynaf y gornant fyw po sertha'r graig, 0 glwyfau Tennyson y daeth can ei oes Ca'dd fuddugoliaeth enaid drwyddynt hwy, Drwy cldarnau drylliog, lleddf, ei enaid mawr Tywynodd y goleuni oddifry. A thrwy adwyau prudd colledig serch, Drwy'r llwybrau'r aeth -i ffrynd i arall fyd, Y rhai oedd yn agored iddo ef Yn noddfa vn y brwydrau, teithio wnaeth Ymlaen, ymlaen, nes gweled harddwch Crist, A gwel'd ei hunan yn cyfanu'n ol Yn Nuw y cariad mawr, a'r oil yn dda.\n:o; Eisteddfod Llanfalr Talhaiarn.\n:o; Eisteddfod Llanfalr Talhaiarn. (GAN EIJST GOHEBYDD ABBENIG.) DDYDD Llun, Gwyl y Banciau, cynaliwyd Eisfedd" fod lwyddianus yn Llanfair Talhaiarn. Edrychai'r tywydd braidd yn fygythiol yn y bore, ond cliriodd y cymylau, a chafwyd tywydd ardderchog ar hyd y dydd. Llanerch dlos yw eartref yr enwog Dal- haiarn, ac er pelled y ffardd i'w cherdded yno, cawsom fwynhad mawr wrth edrych ar y coedydd a'r meusydd, yr afon a'r wybr las ddigwmwl; a meddwl am enwogion yr ardal, a gwrando ar weithrediadau'r Eisteddfod, yr hon a gynelid mewn pabell eang gerllaw'r llan, ar waelod maes llech- weddog, mewn lianerch ddymunol dros ben. Yn y babell gwelsom ecwau yr enwogion canlynol, yr oil ohonynt wedi bod ya dal cysylltiad a, Llanfair a'r ardal :—Ieuan Brydydd Hir, Iolo Goch, lor- i werth Glan Aled, Cynfaen, William Salisbury, Talhaiarn, Tudur Aled, Gwilym Hiraethog, ^.Gruffydd Hiraethog, Nefydd, Cynddelw, Nefydd Aled, a Dafydd Sion Pirs. Yr Orsedd. Am haner awr wedi naw, agorwyd yr Orsedd gan yr Hybareh Archdderwydd C-lwydfardd, yn cael ei gynorthwyo gan Drebor Aled, Caerenydd, Mach- raeth Mon, a Rhydyddpa. Darllenwyd gweddi'r Orsedd gan y Parch P. Davies, rheithor y plwyf. Canwyd gyda'r tanau gan Eos y Berth ac Ap Eos y Berth, a darllenwyd englynion cyfarch gan Fachraeth Mon, Oiwydfurdd, Caerenydd, a Threbor Aled. Vna wedi cau'r Orsedd, ffurfiwyd yn orym- daith, ac awd tua'r pafiliwn. Cyfarfod y Bore Dechreuwyd cyfarfod y bore am ddeg o'r gloch, dan lywyddiaeth Mr Lewis Morgan, gan yr hwn y cafwyd anerchiad byr ar y dechreu. Darllenwyd anerchiadau barddonol gan Ap Cyffin, Caerenydd, a Machraeth Mon, yr arweinydd. Am yr hir a thoddaid goreu i "William Sales- bury." dyfaruwyd y wobr i Drebor Aled, Dinbych. Wele'r toddaid buddugol :— Salesbury'r cyfieithiwr, gwr fu'n agoriad I Walia gyrhaedd y dwyfol gariad Gwr oedd ddysgedig, roddes i'w Geidwad Wir oes lafurus o loyw fwriad, A'r enwog Lyfr drwy ein gwlad—rydd gofion O'r hynaws wron tra Cymry'n siarad. Traithawd, 1 Talhaiarn fel Bardd a Lienor rhanwyd y wobr rhwng Ap Cyffin, Manchester, a GIan Menai, Llanfairfechan. Triawd, 0 na fawn yn seren goreu, parti o Landegfan, Mon ail, parti o Lanfair, Sketch o Bont Llanfair.' Rhanwyd y wobr rhwng Willie Owen, Cefn Treflaeh, Llansannan, a Mr Roberts, Abergele. Unawd baritone,' Bu farw dros ei wlad '(Davies); goreu, Mr Caradog Roberts, Ffynnonau, Llan- nefydd. Englyn beddargraph i' John E. Griffiths goreu, Mr Evan Parry, Llandegfan, Mon. Cystadleuaeth Cor Plant. Cynygid gwobr o 3p am y datganiad goreu o Blant y Wiad (Parry). Ni ddaeth ond un cor, sef cor Llanfair Talhaiarn, yn mla,en, a cbawsant y wobr. Englyn, Y Bradwr;' goreu, allan o 27, Llwyd- iarth Mon, Llanfaircaereinion. Unawd soprano, Merch y Melinydd;' goren, Miss Lizzie Williams, Llansannan ail, Miss M. J. Parry (Megan Lleckid), Bethesda. Pencil Sketch a Talhaiarn goreu, Mr Peter Ro- berts, Ffordd Las, Llansannan. Canu gyda'r tannau gan Eos y Berth a'i Fab. Y darnau a ganwyd oedd 'Llwyddiant yr Efengyl,' Dewi Wyn, ac 'Englynion y Llwynog,' Clwyd- fardd. Ni ddaeth ond un cor, sef Undeb Corawl Llan- fair, yn mlaen yn y brif gystadleuaeth gorawl ar (a) Enaid Cu (Isalaw), a (b) Lift up your heads (Handel). Dywedodd y beirniad, Mr Emlyn Evans, y buasai'r datganiad yn annheilwng o'r wobr pe canesid yr ail ddarn fel y cyntaf. Yn ol amodau'r gystadleuaeth, 7p 7s oedd y wobr i fod oni cheid cystadleuaeth, a dyfarnwyd Cor Llanfair yn deil- wng o'r wobr hono. Cyfarfod y Prydnawn. Dechreuwyd am 2 o'r gloch, tan lywyddiaeth Mr J. Herbert Roberts, A.S. a'r Uchgapten Sand- bach, Hafodunos. Y buddugol ar y cywydd Hwyrddydd haf yd- oedd Mr H. Gwynedd Hughes, Llanrwst. Auerchiad gan y liywydd cyntaf (Mr Roberts). Cyfeiriodd at y gwasanaeth a wnaethai yr Eistedd- fod i addysg a diwylliant Cymru, a datganodd ei gred fod i'r hen sefydliad eto ddyfodol disgleiriach fyth. Cyfeiriodd Mr Roberts hefyd at y Pratt. Henry Jones, yr hwn a ddigwyddai ddyfod i fewn i'r Eisteddfod bron ar y gair, a rhoddwyd iddo dderbyniad ardderchog. Can gan Miss Thomas, Lerpwl. Anerchiadau gan y beirdd-Machraeth Mon, Caerenydd, Bwlchydd Mon, Ieuan ap leuan, Eilir Aled, Trebor Aled, Ap Cyffin a Threbor Tan y Coed. Deuawd, Y ddau wladgarwr,' goreu, Mr Robt. Jones, Bethesda, a'i gyfaill. Traithawd, Yr arnaethwr Cymreig.' Rhanwyd y wobr gyntaf rhwng Mr Thomas Roberts, Fron Las, Llansannan, ac Agrieola,' yr hwn ni ddaeth ,:«u\_pytt yr ail wobr i Mr J. R. Ellis, Abergele Unawd soprano, 'I know that my Redeemer liveth (Handel) goreu, gyda chanmoliaei-Ji fawr, Miss Lizzie Williams, Llansannan. Cystadleuaeth gwneud ymenyn (hen ddull) goreu, Mrs David Davies, Nant Bach, Llanfair a Jessica,'enw priodol yr hon ni hysbyswyd, yn ail. Dull newydd, goreu, I Blodc-u'r grug,' sef Miss Hughes, Bron Heulog, yr hon a droes y wobr yn ol. Pedwarawd, Y blodeuyn olaf parti Min Elwy yn deilwng o'r w obr. Penillion ar Edifeirwch goreu, Rhydfab,Cem- aes, Mon. CadeirioW Bardd. Testyn awdl y gadair ydoedd, Brwdfrydedd,' a daeth wyth o ymgeiswyr i'r maes. Darllenwyd beirniadaeth Tudno gan yr ysgrifenydd, a rleillwycl mai Y diwyd' oedd y buddugol. Galwyd ar 'Y diwyd' i godi ar ei draed, a deallwyd mai Mr Henry R. Parry, Colwyn Bay, yr hwn a adnabyddir yn y byd barddol wrth yr enw ansoniarus Bwlch- ydd Mon,' ydoedd y buddugol. Arweiniwyd ef i'r gadair gan Caerenydd a Lienor o'r Llwyni, yn nghanol cryn frwdfrydedd. Aed trwy seremoni'r cadeirio gan Clwydfardd, a mynegwyd deirgwaith fod heddwch yn ffynu. Darllenwyd englynion cyfarch gan Machraeth Mon, Caerenydd, Eilir Aled, Ap Cyffin, Gwyneddawc, Trebor Aled, Gwilym Elwy, Rhydyddon, Ap Cledwen, Eos y Berth, Clwydfardd. Arwisgwyd y bardd gan Mrs Herbert Roberts, a datganwyd gyda'r tanau gan Eos y Berth. Ar gynygiad y Parch P. Davies, diolchwyd i Mr J. Herbert Roberts am lywyddu'r rhan gyntaf o'r cyfarfod, a chymerwyd y gadair yn ei le gan yr Uchgapten Sandbach, yr hwn, yn ei anerchiad, a sylwodd ar hynafiaeth yr Eisteddfod, a'r gwasan- aeth a wnaethai i lenyddiaeth a chan a diwylliant y genedl yn gyffredinol. Unawd contralto, Ora pro nobis,' un a ymgeis- iodd, sef Miss E. E. Owen, Llanfair, a dyfarnwyd hi'n deilwng o'r wobr. Englynion Pont Llanfair goreu, Llwydiarth Mon. Am y ffon fugail oreu. Ymgeisiodd 21. Y brif wobr oedd dafad, gwerth 25s. Dyfarnwyd hi i Mr John Jones, Llawes y Coed, Bettws, Abergele. Unawd bass, 'Gwlad y Delyn;' goreu, Mr T. Davies, Hafod Ifan. Cystadleuaeth y seindyrf pres. Ymgeisiodd dau, sef seindorf Llansantffraid Glan Conwy, a seindorf Llanddulas. Cynygid gwobr o lOp i'r cyntaf, a 4p i'r ail, am chwareu The Heavens are teiling (Hadn). Dyfarnwyd y wobr gyda chanmoliaeth fawr i seindorf Llanddulas, a hwy hefyd a enillodd y wobr o lp am chwareu unrhyw ymdeithgan. Y Cyngherdd. Llywyddid cyngherdd yr hwyr gan Dr. G. W. Mould, Dyffryn Aled. Dyfarnwyd y wobr am y prif draithawd, sef 1 Dylanwad crefydd yn ffurfiad cymeriad cenedl,' i Mr Edward Millward, Abergele, a'r wobr am yr unawd tenor, ( LI wybr y W, yddfa,' i Mr T. J. Roberts, Llandegfan, Mon. Canwyd gan Miss Thomas, Lerpwl, a Miss Owen, Llanfair Aliri Gordon Williams, Bethesda, a T. C. Jones, Dinbych, Eos y Berth, y cor buddugol a'r seindorf fuddugol. Cafwyd cyngherdd rh^gorol iawn, a chanfuon Cymraeg Mr Gordon Y*Tilliams oedd yn myn'd a hi.\n-0- Mae Mr John Thomas (Pencerdd wedi cymeryd ty yn Llanelwy am ychydig wythnosau.\nCyfarfyddiad doniau. — Ddydd Sal, pregethai H Mr S.Smith, A.S., yn nghapel yr Annibynwyr Seisnig, Wyddgrug, fore a hwyr a'rbore pregeth- ai Esgob Caer yn eglwys y plwyf. Mae y Parch Edward Thomas, Deganwy, wedi derbyn galwad Eglwys M.C. Tregarth, ger Bangor, i'w bugeilio. Dechreua Mr Thomas ar ei waith yn niwedd Medi nesaf. Mae cwyn gyffredinol gan amaethwyr sir Dref- aldwyn fod y Ddirprwyaeth Dir yn cynal ei heis- teddiad yno yn Medi, oblegyd prysurdeb y cynhauaf, yr hyn sydd yn peri fod yn anhawdd iddynt bres- moli eu hunain i roddi eu tystiolaeth. Ni bydd Mr Cadwaladr Da vies yn alluog i ym- aflyd yn ei ddyledswyddau fel Dirprwywr yr Elusenau hyd fis Medi, oherwydd anhwyldeb yn ei wddf. Yn y cyfamser, cymer ef a'i briod seibiant yn Switzerland. Yr oeddynt yn dechreu tori yd ar Forfa Caer H ddydd Mawrth a bydd yn gynhauaf brwd yn y parthau cynaraf o'r wlad ddiwedd yr wythnos hon. Cwynir am ragor o heulwen nid yw H ffrwythau'r coed a'r ardd, a'r tywys yn llenwi fel y dymunid. Yn Nghynadledd Eglwysig Esgobaeth Bangor, H yr wythnos nesaf, ymdrinir ar Gysegredigrwydd y H rhoddion a gyflwynir i Dduw a chrefydd drwy yr Eglwys, y pechod o'u neiHduoli i amcanion eraill ■ a'r canlyniadau niweidiol sydd yn debyg o ddilyn hyny." Amserol iawn. ■ Y mae symudiad yn mysg pentrefwyr Gwynfe, H Llandeilo, a Llangadog, i anrhegu eu hen gymydog ■ Syr John Williams, y physigwr breninol, ag an- ■ erchiad yn ei iongyfarch ar ei ddyrehgfiad yn far- H wnig. Bu tad Syr John, sef y Parch David Wil- ■ liams, yn weinidog am lawer o fiyliyddau ar eglwys ■ yr Annibynwyr, Bethlehem, ger Llangadog.


“Odd pawb yn gwneud ’i ran, yn doedd? wedyn doeddach chi ddim yn meddwl dim byd...” [Tâp 8980 Anne Evans, Nant Gwynant, Dwyfor]\n“Odd rywun yn byw mewn ofn bob dydd.” [Tâp 9316 Esther Griffiths, Mallwyd, Maldwyn/Powys]\n“Ofn dychrynllyd...on i’n dychmygu bod yna Germans yn y wardrob a phetha gwirion felly...” [Tâp 8823 Arfon ]\n“Doedd e ddim yn golygu ryw lawer, dim ond dyna oedd bywyd. Y rhyfel – doedd dim arall. Roedd pob dim roedd pobol yn neud yn mynd tuag at rywbeth efo’r rhyfel”. [Tâp 9662 Gwynfa Adam, Penrhyndeudraeth, Meirionnydd]\n“Odd hi’n amsar pan oedd pawb yn dod at ’i gilydd, ’da chi’n gweld. Yr un perygl, yr un ofn, a’r un rheswm i ni gyd-weithio ’te.” [Tâp 9662, Môn]\n“Ethon nhw i smygu, ethon nhw i yfed, odd rhai menwywod wedi câl cyment o ryddid, on nhw wedi gwneud ffyliaid o’u hunain, ddim yn gallu defnyddio’u rhyddid. Ond chwel, on nhw’n gwitho yn ffatrïoedd, odd arian mowr `da nhw – arian mowr i beth on nhw wedi arfer, wel on nhw’n gallu ‘neud beth a fynnen nhw.” [Tâp 8853 Lilian Myfanwy Bowen, Dre-fach ger Llanelli]\nYn ôl Lilian Smith, Llanddarog, Caerfyrddin [Tâp 8937] os oeddech yn smocio cyn y rhyfel ‘of course you were considered very daring’ ond :\n“Pan ddâth y rhyfel fe newidiodd popeth … och chi’n cymysgu fwy, och chi’n mynd i bethe wedyn odd bechgyn a merched … a mwy o bobl diarth ambyti’r lle. Odd ‘da ni Americans, odd ‘da ni Italians, odd gyda ni Poles, odd gyda ni bob iaith ambyti’r lle ‘ma”\nRoedd tad Margaret Lloyd Hughes, [Y Garth, de-ddwyrain. Tâp 9241] yn ben-garddwr ar stâd yr Hafod, Cwm Ystwyth, Ceredigion yn ystod cyfnod y rhyfel :\n“On i wedi câl `y ngeni a’n magu a wedi whare yng nghanol y coed mwya hyfryd `ma, achos dyna baradwys Thomos Johns … Ac mi gethon ni weddillion y baradwys `ma. Ac ron ni’n byw yng nghanol y coed a’r llwybrau hyfryd `ma oedd o amgylch y lle.\nA beth welon ni, cyn symud o’r Lodge (fe symudon ni o fan `ny am ryw bum mlynedd yn ystod y rhyfel a dod nôl wedyn i adfeilion y Plas) – fe gwympwyd y coed i gyd achos y rhyfel. A, i ddweud y gwir, odd e’n dorcalonnus, achos y llunie o’n i’n gweld o’r rhyfel, a dinistr y rhyfel yn y papure. Wel, odd y dinistr rownd i ni hefyd achos odd popeth yn cwmpo rownd i ni, y coed `ma i gyd yn cael eu llifio â’u cario i ffwrdd. Dyna’r War Effort, chi’n gweld.\nA fe aeth Paradwys Thomos Johns mewn ychydig. Wel, mewn rhyw flwyddyn odd e wedi mynd.”\nY Mygydau Nwy:\nCofia Beti George, Ystalyfera [Tâp 9015], a hithau yn ysgol gynradd Panteg ddechrau’r rhyfel gael ffitio mwgwd nwy ac i’w chwaer fach gael un Mickey Mouse. Yn y wers wnïo roeddent yn dysgu gwneud casyn i’w gadw mewn bocs. Ond doedden nhw ddim wedi gorfod eu defnyddio o gwbl er gwaetha’r bomio mawr ar Abertawe gerllaw.\n“Odd raid i ni gâl gasmasks a odd dril bach ‘da ni. Wi’n cofio hwnna’n iawn. Odd athrawes yn dod mâs a gweud ‘nawr, ‘One whistle, get your bags; two whistles, gasmasks on; third whistle’ lawr i’r shelter yn yr ysgol’” [Tâp 9491 Gwenllian Jones, Llanybydder ond a fagwyd ar y Bryn, Porth Talbot]\nEffaith y dynion yn mynd i ffwrdd i ymladd (a chael eu lladd)\nYmunodd gwr Eluned Jane Morgan, Minffordd, Meirionnydd [Tâp 9348] â’r fyddin : “Odd o run fath â phawb arall. Odd raid i chi...Odd pawb arall yn gorfod mynd, ‘doedd?”\n“Doeddan ni ddim yn unigryw, mae’n debyg, yr amser hynny. Amser rhyfel odd hi, odd tad un neu ddwy o’n ffrindia fi i ffwrdd ar y môr...Na, doedd o ddim yn rwbath oeddan ni’n meddwl amdano fo, a deud y gwir. Falch ofnadwy pan fydda fo’n dod adra efo ryw bresanta bach i ni o wahanol wledydd.” [Tâp 8990 Beti Isabel Hughes, Bwlchtocyn, Dwyfor]\nCollodd Mair Owen [ Llanfair Talhaearn, Colwyn, Tâp 9721] ei gw$r yn ystod y rhyfel, a’i gadael yn weddw ifanc â phlentyn bach.\n“Y trydydd D-Day âth o drosodd. Chwech wsnos fuodd o drosodd a gâth o’i ladd. Odd Gareth, un-mis-ar-hugain odd Gareth ... Wel, oeddach chi jest yn gorfod cario mlaen, yn ’de? Fedrech chi neud dim byd arall, a disgwyl am yr amser iddi stopio.\nOdd o’n ddiwrnod ofnadwy, y diwrnod hwnnw. Cofio fi’n mynd adra’n ôl, beth bynnag, on i’n torri nhalon ’de a Mam yn deud yn drws ‘Be sy ’di digwydd rwan?’ medda hi, ond dyna fo’n ’de...Odd raid i mi gario mlaen er mwyn Gareth.”\nCafodd Lilian Myfanwy Bowen [ Dre-fach, Caeryrddin. Tâp 8853] brofiad ingol tebyg. Roedd Elwyn yn navigator yn Ardal y Llynnoedd pan gafodd ei ladd mewn damwain awyren yn 1944. Roedd Elin, ei merch, yn chwech mis oed a phenderfynodd Fanw aros gartre gyda’i mam am bedair blynedd, fel y dywed wrth Ruth Morgan :\n“aroses i gatre, a … yn ôl mam on i’n câl arian mawr – achos on i’n câl war pension ag odd e’n naw punt yr wthnos. A o’dd mam yn gweud, ‘Ti’n gwbod faint on i’n gâl amser odd dy dad yn gwitho? - £2 6s.\nShwt odd yr holl beth wedi effeithio arnoch chi?\nO, och chi’n berson arall, … odd gwenu wedi mynd, odd y plentyn yn denu chi … ond mor gynted ag och chi wrth ‘ch hunan … odd popeth yn cau”\nPriodasau adeg y rhyfel neu yn ei gysgod :\nGwelwyd llawer iawn yn priodi yn ystod y rhyfel dan amodau anodd : prinder amser gyda’i gilydd, ofn colli cyfle, ofn colli cariad a phrinder dillad a bwyd oherwydd y dogni.\nPriododd Margaret (Peggy) Lloyd, Lon-las, Abertawe [Tâp 8995] ei gwr Cecil ar Hydref 26,1945 er mwyn osgoi cael ei galw i fyny i ymuno â’r ‘ymdrech ryfel’ dan y Gorchymyn Gwaith Gorfodol. Erbyn Tachwedd roedd y rhyfel ar ben.\nEDRYCHWCH AR LUN PRIODAS Lyndon ac Anna Eynon [Pontarddulais] yng Nghapel Bethel, Llanddewi Felffre, Penfro yn 1946. Sylwch fod y priodfab yng nghrandrwydd ei iwnifform filwrol\nEffaith y milwyr o bant :\n“Yr unig adeg fuodd hi’n o ddrwg rhyngthon ni (hi a’i rhieni) , odd ’na gamp milwrol lawr yn Llanfrothen – yr Iancs a’r petha ’ma’r adeg rhyfal. Ag oeddan ni’n apt i gerddad i lawr i Llanfrothen i edrych i lawr ar y camp ’na. Oeddan ni’n cal row yr adag hynny, am grwydro, achos pedair ar ddeg oeddan ni, ’de...Mewn lle bach fatha Croesor a cael ffasiwn growd o soldiwrs o gwmpas rywun. Odd rywun yn trïo tyfu i fyny o flaen ’i amsar, doedd?” [ Tâp 9335 Mai Morris, Penrhyndeudraeth, Meirionnydd]\n“Odd ’na lot o sbort i’w gael. Odd tad. Yn enwedig pan odd rhai diarth, rhai newydd, yn dod i mewn...Câl lot o ryw sbort hefo nhw. Chydig iawn oeddan ni’n mynd allan fel cariadon efo nhw. Ddim llawar. Oeddan nhw ddim ar y lle yn hir, wchi. Pasio mlaen oeddan nhw, wchi. Mynd a dwad.” [Tâp 9295 Laura Williams, Pwllheli, Dwyfor]\nYmunodd Alice E. Langdon (gynt Jones) [Brynaman Tâp 9158] â’r WAAFs yn Angle, Penfro a bu wrthi’n gwnïo cyrff awyrennau am gyfnod cyn cael ei hanfon i Bwllheli i ddysgu gyrru fan Ford ac yna ambiwlansys. Dychwelodd wedyn i Angle cyn cael ei symud i Port Reith yng Nghernyw. Yno gwelodd awyren Lancaster wedi disgyn a chyrff yr awyrenwyr marw. Cariwyd y rhai oedd yn fyw i ysbyty Truro. Yn Truro y cwrddodd Alice â’i chariad a oedd yn Americanwr. Buon nhw yn caru am fisoedd ac erbyn mis Mawrth 1944 gwyddai Alice ei bod yn feichiog. Yn anffodus cafodd ei chariad ei drosglwyddo o Port Reith yn fuan wedyn ac er bod ganddynt gynlluniau i briodi, roedd hi’n amhosibl gwireddu’r bwriad.\nFelly aeth Alice at ei brawd yn Barnets ger Llundain ac ym mis Awst 1944 ganwyd merch, Mary Lyn, [Tâpiau 9154-5 yn cael ei holi gan Eiry Thomas, Brynaman]. Cadwodd y tad mewn cysylltiad a chan ei fod ar fin mynd allan ar D Day trefnodd i adael pensiwn i Alice a’i baban. Ond ni fu priodas. Yn y pendraw dychwelodd y fam a’r baban at ei theulu ym mhentre Cwmllynfell ac ni ddwedwyd hanes ei thad wrth y fechan o gwbl.\nPan oedd Mary tua deg oed ac yn chwilmentan un diwrnod yng ngwaelod y wardrob cafodd hyd i fag yn llawn llythyron at ei mam gan rywun o’r enw Johnnie Carruthers. Wrth sylwi ar y dyddiadau a’r cyfeiriadau ynddynt at boeni am y babi, daeth iddi fel fflach pwy ydoedd. Penderfynodd daclo ei mam am yr hanes a chafodd wybod peth o’r cefndir ond doedd hi ddim eisiau ymhelaethu.\nYna, un diwrnod, gwelodd Mary hysbyseb y gymdeithas ‘Trace’ sy’n cynorthwyo plant milwyr GIs i gael hyd i’w tadau. Teimlai fod bwlch mawr wedi bod yn ei bywyd erioed a phenderfynodd geisio mynd ar ei drywydd. Gwyddai fod ei thad yn dod o Alabama ond gan nad oedd ganddi ei rif milwrol gwrthodai llywodraeth America ei helpu rhag tarfu ar ei breifatrwydd e.\nErbyn 1995 roedd yr agwedd wedi newid rhywfaint at hyn a hithau bellach yn awyddus iawn y wybod y gwir. Ond roedd y llythyron caru wedi’u hen losgi a bu’n rhaid ymchwilio yn fanwl cyn cael hyd o’r diwedd i lungopi o slip pai ei thad, yn Nhachwedd 1998. Yr oedd Mary wedi bod yn camsillafu ei enw – Carothers ydoedd. O’r diwedd cafodd hyd i berson oedd yn cyfateb i’r enw a’r lleoliad ac anfonodd lythyr a llun ohoni ei hun ato.\nDaeth yr alwad am 1.30 y prynhawn a llais dyn o’r America yn dweud wrthi ‘I think my dad is your dad’. Cyn bo hir roedd Mary ar yr awyren i America a chafodd groeso bendigedig gan ei thad, er ei fod wedi cael strôc, a chyda’i deulu. Meddai wrthi ‘This is an answer to my prayers’ a dangosodd ei fod wedi cadw llun ohoni yn wyth mis oed yn ei waled ar hyd y blynyddoedd.\nTeimla Mary yn falch heddiw fod tipyn o ddyfnder ym mherthynas ei thad a’i mam ac nad dim ond ‘swagger and sweet talk’ oedd wedi denu’i mam i ymserchu mewn milwr GI.\nCofia Olive Tamlin, Casllwchwr, gorllewin Morgannwg [Tâp 9031] iddi hi a’i mam a ffrind gael cynnig life saver, (losin), gan ddau filwr Americanaidd a oedd yn gwersylla ym Mhengelli gerllaw yn 1944. Roedd cannoedd o filwyr duon yno. Cafodd un ferch leol ei hun yn feichiog ond roedd y milwr bellach wedi’u symud i Southampton. Dilynodd y ferch a’i mam ar eu hunion ar ei ôl ac arhoson nhw yno nes iddo ef ei phriodi. Ond aeth ef allan ar D Day a dyna’r diwetha y gwelodd y ferch ohono. Felly cafodd ei hun yn wraig, yn fam ac yn weddw o fewn ychydig fisoedd i’w gilydd.\n“Dwi’n cofio’r Americanwyr, y GIs ’ma ’te, yn pasio, a ninna’n gweiddi, ma rhaid ein bod ni wedi deall wchi gan ein rhieni eu bod nhw wastad yn cnoi y gum ’ma, ag oeddan ni’n gweiddi, ‘Any gum, chum?’, ag oeddan nhw’n taflyd y chewing gum ’ma i ni, ’te.” [Tâp 9396 Môn]\nWrth sôn am y dawnsfeydd gyda’r milwyr Americanaidd : “wê lot o hwyl chmbod achos, wel, wê nhw’n rhoi bwyd mâs …rodd hwnna’n dynfa mowr. A wrth gwrs wê big bands pyr’ny … dim records wêdd e; wê band ‘i hunan ‘na… falle bydde crowde’n mynd ‘na. Falle bysen ni’n mynd dwy neu dair gwaith yr wthnos ond on i’n gorffod bod gatre erbyn hanner awr wedi deg. …On nhw’n dod â’r donyts ‘ma a pethe neis, pethe odd ddim i gâl amser rhyfel. … Wêdd ddim cwrw na dim byd fel’na ‘na.” [Tâp 9224 Mattie Lewis, Maenclochog, Penfro ond yn sôn am ei bro enedigol, Castell Nedd]\nCofia Marion Thomas filwyr Prydeinig, y ‘Searchlights’ yn gwersylla gerllaw ei chartref yn Hendy-gwyn, Caerfyrddin [Tâp 8921 ], fel y dywed wrth Ruth Morgan :\n“Faint och chi’n gweld o nhw?\nW, on ni’n gweld llawer o nhw. On nhw’n dod i aros gyda ni achos odd yn fam yn gweithio yn y cantîn, yn `neud bwyd iddyn nhw… Odd mam yn trefnu Welcome Home Concerts a on i’n canu yn rheini.\nDaeth Americanwyr tua diwedd y rhyfel; odd camp gyda nhw ochor arall y pentre. Rhai tywyll on nhw…on i’n gweld tipyn o nhw…Odd pobol Hendy Gwyn wedi’u croesawu nhw’n dda iawn – rhy dda, bydde rhai’n dweud [chwerthin]. On nhw wedi gadael sawl un ar ôl. Ambell waith odd Americanwyr gwyn yn dod lawr o Gaerfyrddin – lle rhyfedda yn y pentre wedyn. Fi’n cofio unwaith on nhw mâs ar y stryd yn saethu mewn jeep - yr Americanwyr gwyn a’r rhai tywyll, y rhai du, ‘te, yn cwmpo mâs. Odd y lle rhyfedda ar sbele `ma, odd hi ddim yn sâff mynd mâs…Gâs un dyn bach – rhedon nhw’r jeep mewn iddo fe a torrodd e `i ddwy goes...Y rhai gwyn oedd yn achosi’r trwbwl. On ni ddim yn cael dim trwbwl `da’r rhai tywyll.”


Blodau gwyllt bendigedig Berthlwyd | National Trust\nMae’r dolydd blodau gwyllt yn Berthlwyd, Powys, o bwysigrwydd cenedlaethol oherwydd eu gwerth cadwraethol Ymddiriedolaeth Genedlaethol\nMae lliwiau llachar, gweiriau peraroglus, mwmial pryfed a sŵn canu adar i gyd yn rhan o fywyd ar fferm ucheldir anghysbell ym Mhowys\nFferm Berthlwyd, ar ben uchaf Cwm Nedd, yw un o’n ffermydd pwysicaf ar gyfer bywyd gwyllt ac mae’n saffari i’r synhwyrau.\nWrth i’r gaeaf droi’n wanwyn ac yn ystod yr haf, mae caeau Berthlwyd yn llenwi gyda lliwiau llachar miloedd o flodau'r weirglodd (cyswllt i wefan allanol). Mae tegeirianau llydanwyrdd, meillion hopysaidd, llygaid llo mawr, y bengaled, effros a llawer mwy o flodau yn gorchuddio’r ddaear yn un carped cyfoethog.\nMae gloÿnnod byw (cyswllt i wefan allanol) yn cynnwys gweirlöyn bach y waun a gweirlöyn y ddôl, ynghyd ag amrywiaeth enfawr o bryfed, yn manteisio ar y cynefin gwerthfawr hwn.\nMae chwe chenhedlaeth o’r un teulu wedi ffermio yn Berthlwyd, a’r berthynas hir dymor hon gyda’r tir sydd wedi creu a chynnal cynefin hynod o bwysig i fyd natur. Nid oes unrhyw wrteithiau cemegol na phlaladdwyr yn cael eu defnyddio. Mae gweirgloddiau’n cael eu creu trwy ddefnyddio dulliau ffermio traddodiadol i dyfu digon o gnydau i fwydo’r stoc trwy’r gaeaf.\nMae gwella glaswelltiroedd trwy ddulliau amaethyddol dwys wedi cynyddu’n sylweddol ers y 1930au, gan arwain at golli llawer o laswelltir naturiol a lled-naturiol. Heddiw, mae glaswelltiroedd lled-naturiol ar ucheldiroedd Cymru yn brin ac yn dameidiog ac mae enghreifftiau arbennig, fel rhai Fferm Berthlwyd, yn cael eu hamddiffyn dan gyfraith gwlad.\nMae fferm Berthlwyd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ac yn Ardal Gadwraeth Arbennig. Yn 2013, enillodd Berthlwyd statws Caeau’r Coroni/ Coronation Meadows (cyswllt i wefan allanol).\nI gynnal y gweirgloddiau blodau gwyllt bendigedig hyn, mae dulliau ffermio traddodiadol yn cael eu defnyddio. Mae hyn yn cynnwys torri’r caeau gwair unwaith y flwyddyn yn hwyr yn yr haf - rhwng canol mis Gorffennaf a dechrau mis Awst. Petaen nhw’n cael eu torri’n gynt, byddai’r planhigion yn cael eu rhwystro rhag ffurfio a gollwng hadau ar gyfer y flwyddyn nesaf.\nAr ôl lladd y gwair mae’n cael ei droi a’i sychu ar y cae, sy’n caniatáu i fwy o hadau ddisgyn i’r pridd. Mae defaid yn pori’r tir hyd at fis Ebrill neu ddechrau mis Mai ac yna’n cael eu cau allan; mae hyn yn caniatáu i’r cnwd gwair dyfu ac i’r planhigion flodeuo a gollwng hadau.\nMae’r dull hwn o gynaeafu gwair wedi creu glaswelltiroedd cyfoethog gyda chymysgedd hyfryd o flodau a gweiriau gwahanol. Mae’n enghraifft wych o’r cyswllt rhwng ffermio cynaliadwy a bywyd gwyllt.\nYn anffodus, nid yw Berthlwyd yn agored i’r cyhoedd, ond rydym o bryd i’w gilydd yn cynnal digwyddiadau yma.\nOs ydych yn grŵp gyda diddordeb arbennig, megis botaneg neu hanes, ac yn dymuno ymweld, cysylltwch â ni.


15 Apiau gwych i'r teulu cyfan eu mwynhau | Materion Rhyngrwyd\nApiau gwych 15 i gadw'ch plant yn ddifyr yn ystod gwyliau'r ysgol\nApiau plant ar gyfer gwyliau ysgol\nGweler ein rhestr o apiau gwych 15 i gadw plant yn ddifyr yn ystod gwyliau'r ysgol.\nApiau oed-benodol i blant\nWrth i'r llwch setlo ar flwyddyn ysgol arall mae meddyliau teuluol yn troi at wyliau ac amser hamdden dros wyliau poeth yr haf (gobeithio). P'un a ydych chi'n mynd i ffwrdd neu'n aros gartref, mae'n hanfodol dod o hyd i ffyrdd o chwarae ac ymlacio gyda'ch plant.\nUn ffordd o wneud hyn yw gydag apiau a gemau rhyngweithiol ar gyfer ffonau smart a thabledi y gall rhieni a phlant eu mwynhau gyda'i gilydd. O adloniant pur i brofiadau addysgol a chystadleuol dyma’r apiau 10 gorau i’ch cadw chi a’ch plant yn hapus drwy’r haf.\nChwarae Teulu Sesame Street\nMinecraft - Rhifyn Poced\nAp e-ddiogelwch Internet Matters\nCorn y Môr\n14 + Blynyddoedd\nA Ystafell Dark\nApiau rhyngweithiol ar gyfer Blynyddoedd 0-5\nGwyliau bywyd Toca\nYn symbylu'r dychymyg i rieni a phlant\nEwch Ar wyliau ym mywyd Toca: Trelar gwyliau\nDyma'r diweddaraf yn yr apiau Toca Life. Bywyd Toca: Mae gwyliau'n gadael i blant benderfynu sut y dylai'r stori esblygu.\nGan gynnig bydoedd agored rhyngweithiol iawn, mae chwaraewyr yn ymchwilio i wahanol leoliadau gwyliau. O ddewis gwahanol fathau o deithio i bob math o weithgareddau gwyliau bydd Toca Life: Vacation yn tanio dychymyg plant ifanc fel dim ap arall.\nAr gael on Android a iOS\nMae'n cynnig gemau syml i'w chwarae all-lein gyda phlant yn unrhyw le\nChwarae Teulu Sesame Street o Sesame Street\nOs hoffech chi ap sy'n mynd â'ch plentyn i ffwrdd o'r sgrin ac yn ei gadw'n brysur p'un ai gartref, yn y car neu'n teithio'n bell, dyma'r ap i chi.\nMae'n cynnig syniadau hwyliog i rieni 150 ar gyfer gemau i'w harchwilio gyda phlant sy'n eu helpu i wella eu meddwl beirniadol, eu hunanreoleiddio, eu cofio a mwy. Ar ddiwedd pob gêm, amlygir y sgiliau a ymarferir.\nCost: £ 0.79\nAr gael on iOS\nGêm frwydr cardiau adeiladu dec am ddim\nTrelar Battlecast Skylanders\nOs oes gennych gefnogwyr Skylanders yn y teulu, neu os ydych chi'n chwilio am gêm gardiau ryngweithiol, strategol y gallwch chi i gyd ei mwynhau gyda'ch gilydd, mae hyn yn berffaith. Yn Skylanders mae chwaraewyr Battlecast yn casglu cardiau corfforol y gellir eu sganio i'r ap am alluoedd arbennig.\nMae'r gêm yn cynnwys mireinio'ch dec o alluoedd ac yna defnyddio pob un yn strategol mewn cyfres o frwydrau cardiau. Ynghyd â'r gameplay cytbwys mae nodwedd realiti estynedig sy'n gweld eich Skylanders yn brwydro yn y byd go iawn. Mae'n swnio'n syml ond mae'n cymryd llawer o amser a sgil i'w meistroli, felly bydd yn diddanu plant hŷn am gyfnodau hir.\nCost: Am ddim (pryniant mewn-app nodwedd)\nSet o gemau teuluol addysgiadol hwyliog\nMae Osmo yn cynnig cysylltu gemau corfforol â'r byd digidol.\nMae Osmo yn ystod o apiau addysgol ar gyfer yr iPad. Mae pob un yn gofyn am set o ddarnau corfforol i ryngweithio â nhw ac yn defnyddio drych arbennig i daflu syllu camera'r iPad i lawr i'r ddesg a'r darnau sydd wedi'u gosod arno.\nMae hyn yn creu gemau sillafu, mathemateg a chodio syml sy'n reddfol ac addysgol. Symlrwydd yr ap sy'n ei wneud yn wych i deuluoedd. Mae hyd yn oed rhai dulliau aml-chwaraewr i rieni a phlant chwarae'n gystadleuol neu'n gydweithredol.\nCost: £ 29 - £ 129\nFersiwn symudol o'r Minecraft poblogaidd erioed\nTrelar Rhifyn Poced Minecraft\nMae'n hawdd diswyddo Minecraft gan fod gêm eisoes wedi chwarae'n helaeth gan blant. Fodd bynnag, os nad yw'ch teulu wedi rhoi cynnig ar y rhifyn poced, mae'n werth edrych arno. Nid yn unig mae'n cynnwys yr holl ddiweddariadau diweddaraf ond mae'n cynnig ffordd syml o greu bydoedd newydd wrth fynd.\nChwarae hwn gyda'ch plentyn i gymryd ei dro yn adeiladu ac archwilio a gall greu ffordd unigryw i fwynhau amser gyda'ch gilydd. Rydym yn aml wedi creu prosiectau teuluol helaeth yng ngwlad gwyllt rhithwir Minecraft. Mae'n werth nodi a all chwarae plant ar-lein gyfathrebu â chwaraewyr eraill. Gellir osgoi hyn trwy chwarae ar ei ben ei hun neu chwarae gydag oedolyn sy'n bresennol.\nGêm fideo bwrdd eira rhedwr diddiwedd\nTrelar Antur Alto\nMae cynsail yr ap rhedwr diddiwedd hwn yn syml: sgïo i lawr mynydd anfeidrol i ddal eich Llamas sydd wedi dianc. Mae'r graffeg hardd a'r rheolyddion hynod syml yn gwneud hyn yn ddelfrydol ar gyfer plant o bob oed. Yn syml, tapiwch y sgrin i neidio dros rwystrau a dal eich bys i lawr yn hirach i dynnu triciau.\nWrth ichi chwarae, mae tirwedd y mynydd yn newid o ddydd i nos ac o haul i law. Cymerwch eich tro yn y teulu i gystadlu am y sgôr uchel a datgloi cymeriadau newydd. Yn aml fe welwch eich plant yn gwneud yn sylweddol well na chi'ch hun, sy'n wych i'w hyder.\nGêm sy'n dysgu algebra yn gyfrinachol\nTrelar Algebra Dragonbox\nGêm bos syml yw hon am baru a thrin gwahanol flychau i glirio pob sgrin. Gyda delweddau hyfryd ac effeithiau sain gwych, bydd chwaraewyr yn mwynhau symud ymlaen trwy'r lefelau.\nYr hyn nad ydyn nhw'n ei sylweddoli yw bod hyn yn dysgu algebra o'r pethau sylfaenol i hafaliadau cydamserol datblygedig. Yr athrylith yw bod hynny'n gwneud hyn gyda lluniau a synau ac nid yw plant hyd yn oed yn sylwi eu bod nhw'n dysgu.\nAp Materion Rhyngrwyd\nGêm dau chwaraewr hawdd ei dysgu ar un sgrin\nArddangosfa Ap e-Ddiogelwch Materion Rhyngrwyd\n'Internet Matters' yw ein ap sydd wedi'i gynllunio i helpu rhieni i siarad am faterion diogelwch ar-lein gyda'u plant, ac i sicrhau eu bod yn gwneud dewisiadau craff i gadw'n ddiogel ar-lein.\nMae'r ap cydweithredol sgrin-sgrin yn eu helpu i feddwl am yr hyn y byddent yn ei wneud pe byddent yn wynebu gwahanol sefyllfaoedd ar-lein; o seiberfwlio i rannu cynnwys gyda rhywun nad ydyn nhw'n ei adnabod\nTrelar Neidio Wrestle\nMae hwn yn app hwyliog i ddau chwaraewr. Mae un person yn dal pob pen o'r app ac mae ganddo botwm i'w wasgu. Yr her i bob chwaraewr yw cael y gwrthwynebwyr i ben ar lawr gwlad trwy amseru'ch botwm yn pwyso'n berffaith.\nMae'n swnio'n syml ond mewn gwirionedd mae ennill yn fwy cymhleth nag y mae'n swnio gan fod y gêm yn defnyddio ffiseg amser real i gyfrifo canlyniad pob gwasg botwm.\nApiau rhyngweithiol ar gyfer 11- 13 Years\nGêm Realiti Estynedig sy'n annog chwarae yn yr awyr agored\nTrelar Pokémon Go\nMae'n werth ystyried ap y foment am hwyl dros yr haf gyda'r teulu. Fel gemau Pokémon eraill, rhaid i chi ddod o hyd i amrywiaeth o greaduriaid ffantasi a'u dal. Yn wahanol i gemau eraill, cyflawnir hyn nid ar y sgrin ond yn y byd go iawn. Gan ddefnyddio'ch lleoliad GPS mae'r app yn dweud wrthych pryd mae Pokémon gerllaw pan fyddwch chi'n defnyddio'ch camera ffôn i'w dal.\nFel geogelcio mae'n cynnig esgus perffaith dros fynd am dro yn yr haf. Chwarae'r gêm gyda'ch gilydd a gallwch gystadlu i gasglu'r mwyaf o Pokémon. Gallwch hefyd ymweld â lleoliadau brwydr Campfa arbennig i herio chwaraewyr Pokémon eraill yn eich dinas. Mae ei chwarae gyda'i gilydd fel teulu hefyd yn lleihau'r risg y bydd eich plant yn crwydro i leoliadau y byddai'n well gennych eu hosgoi.\nOedran: 11 +\nGêm fideo aml-chwaraewr lle mae timau'n gweiddi'n dechnegol i ennill\nMae'r gêm anarferol hon yn debyg i ddim arall. Mae hyd at bedwar chwaraewr yn cael panel rheoli llong ofod ar eu dyfeisiau ar wahân. Yna mae'n rhaid iddynt gyfathrebu i ddweud wrth ei gilydd pa fotymau, ysgogiadau a llithryddion sydd angen eu haddasu cyn i'r amser ddod i ben. Wrth i'r cloc dicio i lawr mae'n troi'n gêm wyllt o gyfathrebu ac ymatebion cyflym. Chwaraewch hwn gyda'r teulu dros yr haf a byddwch chi'n darganfod pa mor dda (neu ddrwg) ydych chi am weithio fel tîm - a chael llawer o hwyl a chwerthin ar hyd y ffordd.\nGêm fideo act-antur\nMae hon yn gêm antur eithriadol ar gyfer tabledi a ffonau smart. Mae graffeg hardd a sgôr cerddorfaol yn cynnig profiad antur.\nGan gymryd ciw o gemau fel Zelda ar systemau Nintendo byddwch yn archwilio amrywiaeth o fydoedd gan ddatblygu eich sgiliau a'ch adnoddau. Mae Dungeons yn cynnig mwy o her pos trwy'r amser tra bod stori gymhellol yn eich galw ymlaen. Chwaraewch y gêm gyda'ch gilydd fel teulu a darganfyddwch pa angenfilod sy'n llechu o dan y moroedd.\nCost: £ 6.99\nGêm barti wedi'i chreu gan Sioe Ellen DeGeneres\nPen i fyny! Trelar\nHeads Up! yn gêm barti wych i deuluoedd a ffrindiau sy'n cyfuno gemau fideo a gemau rydyn ni'n caru eu chwarae yn y byd go iawn. Mae'r ap yn cynnig ystod o opsiynau a phrynu mewn-app ychwanegol ar gyfer ychwanegiadau gwych.\nNod y gêm yw dyfalu'r atebion a rhoi awgrymiadau ar eu cyfer. Gallwch hefyd wylio'ch ffrindiau a'ch teulu yn gwneud awgrymiadau trwy wneud gweithredoedd sy'n ychwanegu elfen arall o hwyl.\nApiau rhyngweithiol ar gyfer 14 + Years\nGêm chwarae rôl yn seiliedig ar destun gyda gwahaniaeth\nMae'r gêm antur anarferol hon ar gyfer plant hŷn y teulu ac mae'n cynnig profiad diddorol ac unigryw. Wedi'i gyflwyno gydag un botwm sy'n cynnau tân, mae'r gêm yn cael ei chyflwyno'n gyfan gwbl mewn testun.\nEfallai bod hyn yn swnio'n hen ffasiwn ond yr hyn sy'n datblygu'n raddol o'r wasg botwm sengl honno yw antur ymledol gyda gelynion annisgwyl a map enfawr i archwilio archwilio arddull Pokémon, rheoli adnoddau a brwydrau amser real. Mae fel amser stori gwirioneddol ryngweithiol lle gall rhieni ymgysylltu'n uniongyrchol â'u plant.\nGêm ddacio i ddau o bobl, cymysgedd o twister a bale\nGêm ddawnsio i ddau chwaraewr, gyda choreograffi gan Bale Cenedlaethol yr Iseldiroedd. Twist a throelli'n gain, neu ymglymu â ffrind.\nGan ddal naill ben dyfais, rydych chi'n gogwyddo'r ddyfais o amgylch rhith-sffêr gan ddilyn llwybr cylchoedd. Rydych chi'n siglo'ch breichiau ac yn troi eich corff, a chyn i chi ei wybod, rydych chi eisoes yn dawnsio.\nOedran: 14 +\nCost: £ 2.29


14 Hydref 2000 (92 oed)\nRoedd Owen Elias Roberts, neu'n fwy cyffredin mewn print, O.E. Roberts, yn awdur gwyddonol ac yn ymgyrchydd dros hawliau'r Gymraeg a thros senedd i Gymru. Bu farw ar 14 Hydref 2000 yn 92 oed\nGaned O.E. Roberts yn Llanystumdwy, Eifionydd ond wedi addysg elfennol symudodd i weithio fel technegydd labordy meddygol yn Lerpwl. Daeth, maes o law yn Brif Dechnegydd Labordy Ysbyty Broadgreen. Yn ei lencyndod teithiau ar hyd gogledd Cymru a cyhoeddwyd erthyglau ganddo am ei brofiadau yng nghylchgrawn Y Ford Gron yn yr 1930au. Wedi ymddeol dychwelodd i Gricieth i fyw ac yna i Gaerdydd i fod yn agosach at ei merch, Gwenan, sy'n briod â'r darlledwr, Wyndham Richards. Roedd yn briod â Margaret Florence (Fflorens) Roberts a gyhoeddodd lyfr Merch y Gelli gan Wasg Pantycelyn. Roedd ganddo ddau o wyrion.\nAnrhydeddu[golygu | golygu cod y dudalen]\nYn 1972 derbyniodd radd MA er anrhydedd gan Brifysgol Cymru am ei waith arloesol i wyddoniaeth yn y Gymraeg.> Derbyniodd y radd gan Syr John Meurig Thomas a'i ddisgyrfiodd fel "y gŵr diymhongar [hwn] ei ddychymyg yn gyfoethog ei ryddiaeth yn farddonol a Beiblaidd".\n↑ 5.0 5.1 https://eisteddfod.cymru/amdanom-ni/enillwyr-yr-eisteddfod/enillwyr-y-fedal-ryddiaith\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=O.E._Roberts&oldid=9879669"\nNewidiwyd y dudalen hon ddiwethaf ar 14 Mawrth 2020, am 13:48.


Gwobrwyo Gwyddonydd am ei waith ar hinsoddau’r gorffennol – Coleg Gwyddorau'r Amgylchedd a Pheirianneg, Prifysgol Bangor\nGwobrwyo Gwyddonydd am ei waith ar hinsoddau’r gorffennol\nMae'r gymdeithas ddaearegol hynaf yn y byd, sef "The Geological Society of London", wedi cydnabod cyfraniad gwyddonol Dr Paul Butler o Ysgol Gwyddorau Eigion ym Mhrifysgol Bangor trwy ddyfarnu gwobr y "2014 Lyell Fund" iddo.\nFe'i rhoddir i ymchwilwyr ym maes gwyddorau'r ddaear i gydnabod ymchwil nodedig a gyhoeddwyd ganddynt cyn pen deng mlynedd ar ôl iddynt raddio. Mewn gwaith a wnaeth yn ystod ei ddoethuriaeth ac wedi hynny, mae Dr Butler wedi gwneud cyfraniad mawr at ddatblygu ymchwil cylch cragen ac mae wedi cydysgrifennu nifer o erthyglau pwysig ar hanes newid yn hinsawdd y môr dros y mileniwm diwethaf. Mae'n gweithio fel rhan o dîm o arbenigwyr rhyngwladol blaenllaw sydd wedi datblygu technegau soffistigedig i fesur a dadansoddi'r cylchoedd twf blynyddol sydd i'w gweld yng nghregyn molysgiaid dwygragennog hirhoedlog.\nTrwy gymharu tebygrwydd ym mhatrymau twf gwahanol gregyn, mae gwaith Dr Butler wedi dangos ei bod yn bosib olrhain hanes y cregyn hyn am gannoedd o flynyddoedd i'r gorffennol, gan roi cefndir tymor hir y cregyn y gellir ei ddefnyddio i asesu'r newidiadau yn hinsawdd y môr heddiw. Ar ôl creu archif yn olrhain 500 mlynedd o hanes y dyfroedd o amgylch Ynys Manaw yn ystod ei PhD, cyfrannodd Dr Butler at astudiaeth ar y cyd mawr ar hinsawdd Ewrop yn ystod y mileniwm diwethaf. Yn ystod yr astudiaeth hon, datblygwyd archif o gregyn yn ysgafell ogleddol Gwlad yr Iâ a defnyddiwyd yr archif i ymchwilio i hanes cerrynt gogledd yr Iwerydd, sydd mor bwysig i'r hinsawdd yng ngogledd-orllewin Ewrop. Defnyddiwyd yr astudiaeth hefyd fel sail i waith parhaus i adeiladu'r gyfres tymheredd morol gyntaf dros fil o flynyddoedd.\nDr Paul ButlerDechreuodd Paul Butler astudio am ei radd gyntaf yn Ysgol Gwyddorau Eigion ym Mhrifysgol Bangor pan oedd yn 47 mlwydd oed ar ôl gweithio am chwarter canrif fel ymgynghorydd TG yn Llundain. Enillodd radd anrhydedd ddosbarth cyntaf yn 2004 a dechreuodd astudio am PhD ar unwaith wedi hynny ac enillodd ei ddoethuriaeth yn 2009. Yn 2010, dyfarnodd y "Quaternary Research Association" fedal Lewis Penny i Dr Butler am ei waith ar archif Ynys Manaw.\nCyflwynir y wobr i Dr Paul Butler ar 4 Mehefin 2014. Dywed:\n"Mae'n braf iawn clywed bod y "Geological Society of London" wedi dewis cydnabod ein dull ni, sy'n newydd ond sy'n datblygu'n sydyn, o astudio hinsoddau'r gorffennol. Rwyf wedi bod yn hynod o ffodus i gael cyfle i weithio gyda dau o'r arbenigwyr mwyaf yn y maes, sef yr Athro James Scourse a'r Athro Chris Richardson yn Ysgol Gwyddorau'r Eigion. Rwyf wedi gallu gwneud yr ymchwil sydd wedi arwain at y wobr hon oherwydd fy mod wedi cael gweithio gyda nhw a manteisio ar yr adnoddau rhagorol yn yr ysgol, yn cynnwys ein llong ymchwil yr RV Prince Madog. \nDywed yr Athro Colin Jago, Pennaeth Coleg y Gwyddorau Naturiol:\n"Mae Paul yn llawn haeddu'r gydnabyddiaeth hon gan ei gymheiriaid daearegol. Mae'n destun balchder arbennig i ni fod Paul wedi meithrin ei yrfa ym maes gwyddorau'r eigion yn llwyr ym Mhrifysgol Bangor, o fod yn fyfyriwr israddedig i fod yn ddarlithydd ymchwil."\nAr hyn o bryd, mae Paul Butler yn cydlynu project cydweithredol a gyllidir gan yr UE. Nod y project yw defnyddio archifau o gregyn i edrych yn fanwl ar hanes hinsawdd y môr yng ngogledd ddwyrain yr Iwerydd dros y mileniwm diwethaf. Mae'r project hwn yn parhau â gwaith tîm Bangor ac arbenigwyr blaenllaw eraill a bydd yn hyfforddi deg myfyriwr doethuriaeth mewn saith canolfan ledled Ewrop ar y sgiliau sy'n gysylltiedig â gwneud ymchwil i gylchoedd cregyn. Mae hefyd yn ddarlithydd ymchwil mewn sglerocronoleg a sglerohinsoddeg, trwy gyllid gan Gonsortiwm Newid Hinsawdd Cymru (C3W).\nDyddiad cyhoeddi: 5 Mawrth 2014


Cynghrair GW4 i lansio cyfleuster microsgopeg arloesol - Newyddion - Prifysgol Caerdydd\nCynghrair GW4 i lansio cyfleuster microsgopeg arloesol\nBydd Cynghrair GW4 yn agor cyfleuster a rennir ar gyfer cryo-microsgopeg ar 1 Medi 2017 ym Mhrifysgol Bryste. Fe gostiodd y cyfleuster £2.3m.\nBydd y cyfleuster yn cynnig cyfres o gyfarpar microsgopeg a dadansoddi i ymchwilwyr ar draws rhanbarth Cymru a de-orllewin Lloegr. Bydd hyn yn eu galluogi i gael gwell dealltwriaeth o brosesau moleciwlaidd sy'n gyfrifol am p'un a yw celloedd yn gweithio neu'n methu.\nGyda lwc, bydd y cyfleuster GW4 a rennir yn ein galluogi i gael gwybodaeth newydd am iechyd a chlefyd dynol yn gyflymach. Bydd hefyd yn denu gwyddonwyr mwyaf talentog y byd i gydweithio â phrifysgolion blaenllaw yn y rhanbarth.\nCafodd y cyfleuster ei sefydlu gyda chymorth dyfarniadau gan Ymddiriedolaeth Wellcome a chyd-fuddsoddi gan brifysgolion Cynghrair GW4. Adeilad Gwyddorau Bywyd ym Mhrifysgol Bryste fydd ei gartref yn rhan o Gyfleuster Bioddelweddu Wolfson.\nYn ddatblygiad arwyddocaol ym maes bioleg foleciwlaidd\nMeddai'r academydd arweiniol, yr Athro Christiane Schaffitzel o Brifysgol Bryste: “Rydym wrth ein bodd fod yr ymdrech hon ar y cyd gan Gaerfaddon, Bryste, Caerdydd a Chaerwysg wedi dwyn ffrwyth...”\n“Mae cryo-microsgopeg yn ddatblygiad arwyddocaol ym maes bioleg foleciwlaidd. Bydd gan ein cyfleuster newydd rôl hollbwysig er mwyn cyflymu prosiectau arloesol llawer o wyddonwyr yng Nghymru a de-orllewin Lloegr.”\nYr Athro Christiane Schaffitzel Brifysgol Bryste\nMeddai'r Athro Philip Ingham FRS FMedSci HonFRCP, Cyfarwyddwr Sefydliad Systemau Byw Prifysgol Caerwysg: “Bydd sefydlu'r cyfleuster modern hwn yn hollbwysig er mwyn atgyfnerthu safle sefydliadau GW4 ar flaen y gad ym maes ymchwil biomeddygol. Mae microsgopeg cryo-electron yn chwyldroi'r maes ac yn trawsnewid sut rydym yn dadansoddi cydrannau moleciwlaidd systemau byw...”\n“Rydym yn ddiolchgar iawn i Ymddiriedolaeth Wellcome am eu cefnogaeth gan na fyddai'r fenter hon wedi bod yn bosibl fel arall.”\nYr Athro Philip Ingham Cyfarwyddwr Sefydliad Systemau Byw Prifysgol Caerwysg\nMeddai'r Athro Dylan Jones OBE, Dirprwy Is-Ganghellor Coleg y Gwyddorau Biofeddygol a Bywyd ym Mhrifysgol Caerdydd. “Bydd y cyfleuster newydd hwn yn rhoi cyfle gwych i ymchwilwyr sefydliadau GW4 astudio strwythur moleciwlau biolegol yn eglur iawn. Bydd yn trawsnewid ein dealltwriaeth o fecanweithiau moleciwlaidd iechyd ac afiechyd, ac yn meithrin cyfleoedd newydd i gydweithio rhwng grwpiau ymchwil yng Nghynghrair GW4.”\nBydd y digwyddiad yn arddangos rhinweddau modern Cyfleuster Cryo-Microsgopeg Electron Eglur Iawn GW4, Bydd hefyd yn dod ag arbenigwyr blaenllaw ym maes gwyddorau bywyd o bob rhan o Gynghrair GW4 ynghyd i drafod syniadau ymchwil a chyfleoedd i gydweithio.\nCewch ragor o wybodaeth am y lansiad yn: http://gw4.ac.uk/all-events/symposium-and-launch-gw4-cryo-em-facility/\nSefydlwyd GW4 yn 2013 ac mae'n dod â phedair prifysgol ymchwil-ddwys flaenllaw ynghyd: Caerfaddon, Bryste, Caerdydd a Chaerwysg i gyflwyno ymchwil o safon ryngwladol a chreu gweithlu hynod fedrus.\nGW4 yn lansio uwchgyfrifiadur cyntaf o'i fath yn y byd mewn arddangosfa genedlaethol


Cyrsiau golff arfordirol yng Nghymru| Croeso Cymru\nCyrsiau golff arfordirol arbennig\nCyrsiau golff arfordirol yng Nghymru\nFel y mae pob chwaraewr yn ei wybod, golff maes yw un o heriau mwyaf a mwyaf boddhaol y gêm. Mae ein arfordir yn frith o gyrsiau o'r radd flaenaf a fydd yn herio hyd yn oed yr hen lawiau. Dyma ychydig o uchafbwyntiau.\nRydym yn haeddiannol falch o'n meysydd golff yma yng Nghymru. Clwb Golff Aberdyfi yw un o'r rhesymau pam. Wedi’i wasgu rhwng twyni arfordir Dyfi a chopaon Parc Cenedlaethol Eryri, lluniwyd ei gynllun gymaint gan fyd natur â'i ddylunwyr dynol, sy'n cynnwys mawrion fel Herbert Fowler a James Braid. Gair i gall serch hynny: bydd chwaraewyr sy'n chwilio am amodau hawdd yn cael eu siomi. Mae gêm yn safle gwyllt a gwyntog Aberdyfi yn brofiad elfennol, yn gyfuniad o dir garw a thywydd garw sy'n cynnig heriau o’r newydd gyda phob rownd.\nMae angen i safle fod yn eithaf arbennig i fod yn amlwg yn y byd golff yng ngogledd Cymru sy'n cynnwys bron i 50 o gyrsiau gwych, ond mae cwrs Conwy sy’n gymwys am y Gystadleuaeth Agored yn bendant yn serennu. Mae'n rhaid i unrhyw un sy’n dwlu ar feysydd golff ymweld, am fod yma golff fel y bwriadwyd erioed iddo gael ei chwarae – profiad elfennol sy'n cyfuno peryglon naturiol â dyluniad cwrs gofalus. Mae’n edrych yn weddol wastad ar yr olwg gyntaf efallai, ond mae'r gwyntoedd sy'n chwythu o Fôr Iwerddon yn golygu na allwch gymryd unrhyw beth yn ganiataol. 'Awesome' yw’r gair a ddewisodd Sam Torrance, arwr Cwpan Ryder Ewrop, i ddisgrifio Conwy. Rydym yn siŵr mai cytuno gwnewch chi.\nDewi Sant Brenhinol\nYn enwog am fod yn gwrs par-69 anoddaf y byd, nid cwrs i’r gwangalon mo Dewi Sant Brenhinol. Ar dir a oedd dan y tonnau ychydig ganrifoedd yn ôl, bydd ei dwyni tal a'i ffyrdd teg tonnog gwir yn herio hyd yn oed y mwyaf galluog. Yn cynnwys dewis di-ri o dyllau sy'n amrywio o ran hyd a chyfeiriad, bydd angen pob ffon yn eich bag arnoch i gael sgôr isel. Mae Castell Harlech yn clwydo ar frigiad creigiog wrth ymyl y cwrs.\nNefyn a’r Cylch\nMae'n anodd cael gwell na chwrs Nefyn ar Ben Llŷn. Mae wyth twll olaf yr Hen Gwrs wedi'u gosod ar lain gul o dir sy'n estyn i Fôr Iwerddon. Gyda chlogwyni serth i bob ochr a gwyntoedd sy'n newid o hyd, mae rownd yma'n aml yn heriol.\nClwb Golff Nefyn a’r Cylch, Morfa Nefyn\nYn ôl cylchgrawn Golf Monthly, mae Southerndown ger Pen-y-bont ar Ogwr yn glasur tragwyddol. Mae'n fwy o gwrs rhostir na maes golff ond fe'i cyfunwyd â golygfeydd arfordirol ysblennydd i wneud cwrs pen clogwyn sy’n darparu cynnig golff helaeth ac amrywiol. Fe’i hadeiladwyd o amgylch cyfuchliniau naturiol y tir, a phrin y mae ei gynllun wedi newid ers y 1920au. Pam ymyrryd â rhywbeth sy'n gweithio cystal? Mae hefyd yn gwasgu elfennau o barcdir a chlogwyni i'w gynnig golff cyfoethog ac amrywiol. Wedi'i lunio'n wreiddiol fel clobyn o 7,170 o lathenni, mae bellach yn ymestyn i 6,428 llath sy’n fwy hydrin. Dim maint yw popeth – mae Southerndown yn cynnig her a hanner o faes golff yn nannedd y gwynt.\nNid yw'n cymryd llawer i ddeall pam mae Pennard yn cael ei alw’n ‘faes golff yn y cymylau'. Er bod ei bonciau, ei dwyni a'i fryncynnau tonnog yn dwyn holl arwyddion clasur o gwrs arfordirol, mae’n clwydo 200 troedfedd uwchben lefel y môr mewn gwirionedd, gan gynnig golygfeydd godidog o Fae’r Tri Chlogwyn ym Mhenrhyn Gŵyr. Mae golff Pennard yn cyfiawnhau’r lleoliad, gyda ffyrdd teg gwyntog wedi’u hymylu gan eithin yn cynnig her sy'n newid o hyd. Mae'r 7fed twll par-4 yn uchafbwynt arbennig, gan fynnu dreif rhwng adfeilion eglwys o'r 13eg ganrif ac olion castell o'r 12fed ganrif wedi'i osod yn uchel ar y clogwyn.\nClwb Golff Pennard, Abertawe\nOs ydych chi'n chwilio am brofiad sy’n cynnig cystadleuaeth ddidrugaredd, rhaid chwarae ar gwrs Brenhinol Porthcawl. Cwrs Brenhinol Porthcawl oedd lleoliad Pencampwriaeth Agored Uwch 2014 a 2017, ac mae’n ymgorffori maes golff arfordirol clasurol. A’r môr yn y golwg o hyd, mae ei droellau a'i droeon yn gofyn cywirdeb pendant yn hytrach na grym llwyr. Gyda thyllau'n wynebu pob pwynt o'r cwmpawd, rhaid i chwaraewyr addasu eu dull yn gyson i gyfrif am y gwynt gorllewinol yn chwipio i mewn o Fôr Hafren.\nSefydlwyd maes golff glan môr Dinbych-y-pysgod ym 1888, ac mae’n honni mai’r clwb hynaf yng Nghymru ydyw. Efallai y bydd ambell un yn anghytuno â hyn, ond does dim dadlau ag ansawdd golff Dinbych-y-pysgod. Peidiwch â chymryd ein gair ni drosto. Dyma sut oedd cylchgrawn Golf Monthly yn disgrifio'r lle: 'Mae Dinbych-y-pysgod yn faes golff clasurol, hen ffasiwn lle bydd trawiadau dall, safiadau lletchwith a sbonciau creulon yn nodweddu unrhyw rownd. Mae'r cwrs yn teithio drwy’r twyni, ac weithiau drostynt, o'r tiau uwch i lawntiau gwastad, heibio i fynceri pot cudd a garw twyllodrus. Cwrs yw hwn lle daw sgiliau golff traddodiadol i'r blaen a bydd pawb sy’n selog dros feysydd golff wrth ei fodd gyda’r her.'\nClwb Golff Dinbych-y-pysgod


Plwyf yng nghantref Penllyn yw Llanycil. Yn ddaearol mae yn cwmpasu ardal o lan Llyn Tegid i’r Arenig Fawr, a thrwy ganol Llyn Tryweryn i gyffuniau tref Y Bala. Yn wir yn yr hen oes dywedir i’r Bala fod yn rhan o blwyf Llanycil. Mae’r gair Llanycil yn dod o’r llanyn y gongl (cil) megis hen eglwys blwyf Y Bala, a Beuno yw ei Mabsant. Amaethyddiaeth yw’r prif gyflogwyr yn yr ardal, ond yn nechray yr ugeinfed ganrif roedd chwarel brysur ar lethrau’r Arenig a thros ddaugant o weithwyr yno. Ond poblogaeth denau a gwasgaredig a geir yn y plwyf bellach gyda dau bentref bach sef Rhyduchaf a’r Parc, a chlwstwr bychan o dai yn Llidiardau a’r Arenig o fewn ei thiriogaeth. Ar un adeg bu dwy ysgol gynradd yn y Plwyf sef Ysgol Maesywaen a gaewyd yn niwedd y chwedegau pan agorwyd ysgol newydd Bro Tryweryn yn y Frongoch ac Ysgol y Parc a gaewyd yn 2013 ar ôl ymgyrch hir i’w hachub. Gellir dweud fod trigolion Llanycil yn ddiwylliedig iawn, ac adlewyrchir hyn yn y bwrlwm cymdeithasol a geir yn y gwahanol gymdeithasau sydd yn defnyddio y ddwy neuadd a’r tri capel o fewn y plwyf yn wythnosol, a hynnu drwy gyfrwng yr iaith Gymraeg. Adnodd mwyaf gwerthfawr y plwyf yw Llyn Arenig sydd yn cyflenwi dŵr yfed i drigolion Penllyn a darnau o Edeyrnion.