Tafodiaith Llansawel, Dyfed | Amgueddfa Cymru\nCasgliadau Erthyglau Tafodiaith Llansawel, Dyfed\nTafodiaith Llansawel, Dyfed\n'General Southern Welsh' oedd ymateb un person pan glywodd y darn hwn am y tro cyntaf! Mae'n siŵr y tynnem sawl nyth cacwn am ein pennau pe cytunem â dyfarniad o'r fath ond gellir cydymdeimlo â byrdwn y gosodiad: pan gofiwn am nodweddion hynod Penfro i'r gorllewin a Morgannwg i'r dwyrain y mae'r dafodiaith hon yn swnio'n fwy 'niwtral'.\nEnghreifftiau o'r eirfa nodweddiadol ddeheuol yw bord, cwmpo, dala, dodi, ffilu, a mâs. Atodeiriau cyffredin yn y cylch yw chwel, chim(b)od, ac yndife.\nClymir acen y darn hwn â'r De-orllewin gan:\nYr e yn y sillaf olaf, e.e. bore, dechre 'dechrau', a bydde 'byddai'. Yr ow sydd yn mowr 'mawr', er bod aw yn yr un gair yn.\nColli h yn achlysurol yn unig, e.e. yd 'hyd', ond hyd, haul a helpu.\nhw yn hwys 'chwys'.\nô yn ôd 'oed' (wêd a geid gan Miss John o Ben-caer, ac oid gan Mrs Evans o Flaenpennal).\nâ yn mâs 'maes', câ 'cae': (æ fain geid yn y De-ddwyrain).\nEnghraifft o dafodiaith Sir Gaerfyrddin. Ganed Mrs Martha Williams o Lansawel ym 1907. Fe'i recordiwyd gan Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru.\nWel, weda i wthoch chi, och chi yn lladd y gwair i ddechre. Os gallech chi, a bod 'i'n sych, lladd e yn y bore. A fuodd yn nhad, odd 'dag e ddim — ddim lladdwr gwair a ceffyl yn dinnu e, a'dd e'n iwsho pladur i ladd y gwair 'ma. A bydde fe'n dechre yn y bore bach, lle bod yr haul yn dod a bydde fe'n lladd 'i 'unan wrth 'ny. Ond odd e'n gweud buodd e bwti neud gormod ryw ddyrnod, chimod. Goffo' fe orwedd lawr, yndife. Odd e... odd e wedi lladd gormod heb cal dim byd i ifed, a neud e yn y bore bach lle bod... fydde'n myn' 'nôl i odro, yndife, chimod. A wedyn ar ôl lladd y gwair 'na, och chi'n wasgaru e wedyn, a picwarch och chi'n galw 'i...\nBydde fe'n lladd ystod o hyd chi'n gwel'. Bydde ddim o'r gwair gyda'i gilydd a... ma ystod o hyd, a fydde raid cymysgu hwnna lan wedyn i'r haul cal gafel 'no fe, fel ma bôn y gwair yn cal 'i godi lan lle bydde fe... lipa, chwel', yndife. Reit, welar ôl bydde hwnnw wedi dod yn sych, byddech chi'n crynhoi e yn ystodion mowr wedyn, fel y ceffyl a'r cart yn dod wedyn, ne gambo, i godi fe fanna a myn' ag e i'r tŷ gwair... A felny wi'n cofio dou falle, dwy bicwarch yn codi gyda'i gilydd, a'r un odd ar... odd... druan â hwnnw, odd 'dag e waith i ddodi'r gwair yn fflat fel bod e'n dala i bido cwmpo, chwel yndife. A odd e'n waith caled... A bydde ryw... ffarm nesa atoch chi'n lladd nawr... A wedyn os bydde rywun yn gweud 'Alli di ddod fory?' 'Galla, galla. Ddŵa i a gewch chi ddod 'nôl aton ni drennydd. Fyddwn ni'n lladd drennydd.' 'Na le on ni'n myn' yn hwys mawr ffor' 'ny wedyn. Chimod, helpu'i gilydd...\n[Peswch] On i'n cal ym mhen-blwydd yn... y ddouddegfed o Orffennaf a'n i'n meddwl 'na neis, bydd y gwair wedi dychre erbyn 'ny a fyddwn ni'n fishi, a... A os gelen ni gâl rw de mâs ar y câ 'da Mam wedyn. Bydde 'i'n do' mâs a pasged fowr a... A wedyn... odd bara menyn a'r jam a'r gagen a'r darten a'r llestri'n cal 'u dodi ar y llawr ar y... llien bord mowr wedyn. A 'na le on ni, ar y pelinie rown' felny wedyn. A odd stên fowr o de wedyn. A'r llâth a pethe. A bydde Nhad yn gweud 'Cofia bod ti'n dod a stên nawr, a bara cyrch a dŵr i ifed.' Pan 'dden nw a syched anyn nw yn gwitho wth y gwair, bydde hwn yn bôn y... bôn y clawdd. A bydde cwpan ne rwbeth ar 'i bwys e. On nw'n myn' i gal.., a cyrch, fel blawd cyrch yn y gwilod, a dŵr. A shiglo hwnnw nawr, odd hwnna nawr yn torri syched, chwel. O, odd e'n well.., odd ambell un yn cymysgu... ym... cwrw gwaith catre chimod. A'r stori on i'n gliwed am ym mrawd nawr, y trydydd, John odd 'i enw e. On nw'n colli John o hyd ychwel. On nw ffilu diall lle odd e, chwei. 'Le ma'r crwt 'na nawr 'te wedi mynd?' Odd John wedi hifed 'sbod e'n feddw yn cornel fan 'ny. Odd e 'di bo'n hifed yn y tshwc o 'yd o 'yd a Mam yn gwed 'Wel, wyt ti ddim... Os dim byd yn y shwc 'ma!' O! Odd e ddim yn gwbod, wir! A byti saith, wyth ôd, chwel. Wedi bod manny, a on nw'n gweud y stori 'ny bod e'n itha gwir, chwel, bode 'di ifed gormod, chwel. A cwrw gwaith catre odd e, chi'n gweld.\nbara cyrch a dŵr i yfed\ny bore bach 'ar doriad y wawr'\nFfurf nodweddiadol ddeheuol yw hon; amrywiadau Ilafar cyffredin eraill yw (o)beiti, (o)boiti, (o)byti ac (o)biti. Hynafol yw'r ffurf safonol gyfatebol, o beutu, sydd yn cynnwys yr un ellen peu ag a welir yn y beunydd 'bob dydd' a'r beunos bob nos' mwy cyfarwydd. 'Ar bob tu' neu 'ar bob ochr' oedd ystyr wreiddiol o beutu.\npicwarch 'fforch ac iddi goes hir a dwy ewin ar gyfer trafod gwair' O'r elfennau ig (o'r Saesneg pike) a fforch (benthyciad cynnar iawn o'r Lladin) y cyfansoddwyd y gair hwn.\nystod 'rhes o wair wedi ei dorri'\nY ffurf luosog yn yr ardal hon yw stodion; amrywiad amlach ei ddigwyddiad yw stode (neu stoda).\nbydde ddim o'r gwair gyda'i gilydd\nBerf orffennol arferiadol negyddol sydd yma. Y ffurf bresennol gyfatebol (a mwy cyfarwydd) fyddai simo'r gwair gyda'i gilydd. Heb wybodaeth am hanes yr iaith a ffurfiau tafodieithol eraill, anodd fyddai dirnad o ble y tarddodd simo (a'r llu amrywiadau eraill). Yn bydde ddim o... y mae'r elfennau'n amlwg ac mae'r ffurf, felly, yn ateg ddefnyddiol i gadarnhau'r tarddiad.\nNodwedd dafodieithol yw treiglo'r ll yn y cyd-destun hwn: yn llipa a ddisgwylid mewn arddull fwy ffurfiol. Gan fod pob cytsain dreigladwy ac eithrio ll a rh yn treiglo ar ôl yn (e.e. yn fach, yn gyflym, ond yn llawn, yn rhydd) datblygiad naturiol oedd estyn y treiglad i gynnwys ll a rh (mewn ardaloedd-rh).\nCeir datblygiad tebyg yn achos y fannod, y (+ enwau benywaidd unigol) a mor (+ ansoddeiriau) nad ydynt hwythau yn sbarduno treiglad ll a rhyn yr iaith safonol: cwbl naturiol yn y tafodieithoedd yw ffurfiau fel y lygoden 'y Ilygoden', y linell 'y ilinell', y raw 'y rhaw', mor lwyddiannus 'mor llwyddiannus', a mor rydd 'mor rhydd'.\ngambo 'cerbyd ar gyfer cludo gwair'\nY mae'r gair yn gyffredin drwy'r De; o blith termau'r Gogledd a'r Canolbarth y mwyaf cyffredin yw trol yn y Gogledd (sydd hefyd yn cyfeirio at gerbyd ac ochrau iddo i gario llwythi trymion) a cert yn y Canolbarth. Digwydd cart yn gyffredinol yn y De yn enw ar y cerbyd i gario llwythi trwm. Fel y geiriau eraill, benthyciad yw gambo o'r Saesneg.\ndrennydd 'trennydd; y diwrnod ar ôl yfory'\nFfurf a glywir yn ddigon aml ar lafar; clywsom dradwy 'tradwy, y diwmod ar ôl trennydd' hefyd gan nifer o siaradwyr.\ny ddouddegfed 'y deuddegfed'\nCyffredin yn y tafodieithoedd yw treiglo trefnolion wrth gyfeirio at ddyddiadau (cf. y ddegfed o Awst, y drydydd ar ddeg o'r mis). Y mae'n ddealledig mai at ddyddiau penodol y cyfeirir a chan mai gwrywaidd yw dydd anodd cynnig esboniad am y treiglad meddal (ond gweler trafodaeth yr Athro T. J. Morgan yn Y Treigladau a'u Cystrawen, tt.140-2, am ymgais i olrhain y datblygiad). Y deuddegfed, y degfed, y trydydd ar ddeg, ac yn y blaen, sydd yn gywir yn yr iaith safonol.\nWrth fenthyg basket i'r Gymraeg addaswyd ei gytseiniaid dechreuol a diweddol. Gan mai prin iawn yw t ddiweddol yn y Gymraeg (mae'r arddodiad at yn eithriad nodedig), tueddir i droi t ddiweddol yn d wrth fenthyg geiriau i'r iaith; enghreifftiau tebyg yw fioled 'violet', paced 'packet', a roced 'rocket'. Ceir tuedd, hefyd, i droi b y Saesneg yn p yn y Gymraeg ar ddechrau geiriau e.e. planced 'blanket', plocyn 'block', a potel 'bottle', ond ceir mwy o amrywio o ardal i ardal yn y cyd-destun hwn.\nO'r Saesneg, wrth gwrs, y daeth cagen - a'r ffurfiau mwy cyfarwydd cacen, cacan - i'r Gymraeg. Er mai 'teisen' yw ystyr arferol cacen, rhwng afonydd Efyrnwy a Hafren fe'i defnyddir am 'felysion'. Os ymglywodd Cymry rhai ardaloedd â'r angen am fenthyg gair i gymryd lle teisen, diddorol nodi bod yn well gan ryw garfan o Saeson y gair Ffrangeg gâteau na'u cake brodorol! O ran ffurf y gair, cawn yn cagen enghraifft brin o droi c y Saesneg yn g yng nghanol gair.\nstên 'jwg enamel fawr'\ncrwt 'bachgen ifanc'\nDiddorol nodi bod Geiriadur Prifysgol Cymru yn cynnwys 'bachgen tua seithmlwydd neu wythmlwydd oed' yn ei ddiffiniad o crwt; dyna'n union dystiolaeth Mrs Williams.\nFfurf gyffredin yn Nyfed. Ffurfiau eraill a all gynnwys h ddechreuol neu beidio ar lafar yw enw a henw, ac efo a hefo.\nYn yr ardal hon gwahaniaethir rhwng shwc (llestr mawr tun i gario dir o'r pistyll i'r tŷ) a jwg (llestr o grochenwaith neu wydr at ddal llaeth ar y bwrdd). Amrywiad llai cyffredin ar shwc yw tshwc uchod.\nNid oes angen edrych ymhell cyn canfod nad oes rhithyn o wir yn yr honiad 'nad oes j yn yr iaith Gymraeg': y mae'r tafodieithoedd yn llawn enghreifftiau! Y Saesneg — a roes inni eiriau fel jam, jeli a jôc — yw'r ffynhonnell gyntaf a mwyaf toreithiog i j ond mae ffurfiau fel jengyd 'dihengyd, dianc',joddef 'dioddef', jogi 'diogi', cyjo 'cydio' a sgije 'esgidiau' sydd ar lafar mewn sawl man yn y De yn tystio i ddatblygiad y sain yn y Gymraeg ei hun (o'r cyfuniad di + llafariad). Llai cyffredin yw ffurfiau o'r fath yn y Gogledd, ond gellir nodi bod jawl 'diawl' ar lafar yn ardal y Rhos!\nEr gwaethaf bodolaeth y ffurfiau a nodwyd, sain gymharol ddiweddar yw j yn y Gymraeg ac mewn benthyciadau cynnar tueddwyd i ddefnyddio sh neu tsh yn ei lle; enghraifft o gyfnewid j y Saesneg am tsh yn Gymraeg a welwn yn tshwg y siaradwraig hon. Ffurfiau tebyg yw tshacad 'siaced' a tshôc 'jôc', a gofnodwyd ddechrau'r ganrif ym Mangor, ac mae'r amrywiadau tshar, jar 'jar' a gofnodwyd yno yn tystio i'r modd y graddol dderbyniwyd j i'r Gymraeg.


Pwyllgor Strategol, Datblygu a Chyflenwi Gweithredol (SDODC) - Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda\n› Pwyllgor Strategol, Datblygu a Chyflenwi Gweithredol (SDODC)\nPwyllgor Strategol, Datblygu a Chyflenwi Gweithredol (SDODC)\nPwrpas y Pwyllgor Strategol, Datblygu a Chyflenwi Gweithredol yw:\nDerbyn sicrwydd ar gyflawni yn erbyn yr holl Amcanion Cynllunio perthnasol sy’n dod yn bennaf o dan Amcanion Strategol 4 (Yr iechyd a’r lles gorau i’n hunigolion, teuluoedd a’n cymunedau) a 5 (Gofal diogel cynaliadwy, hygyrch a charedig), yn unol â gofal gyda’r amserlenni a gymeradwywyd gan y Bwrdd, fel y nodir yng Nghynllun Blynyddol BIPHDD.\nRhoi sicrwydd i’r Bwrdd bod y cylch cynllunio yn cael ei ddatblygu a’i weithredu yn unol â gofynion, arweiniad ac amserlenni Bwrdd iechyd Brifysgol a Llywodraeth Cymru.\nRhoi sicrwydd i’r Bwrdd, lle bynnag y bo hynny’n bosibl, bod cynlluniau Bwrdd Iechyd Prifysgol yn cyd-fynd a chynlluniau partneriaeth a ddatblygwyd gydag Awdurdodau Lleol, Prifysgolion, Cydweithfeydd, Cynghreiriau a phartneriaid allweddol eraill, fel y Grŵp Trawsnewid sy’n ffurfio rhan o Gydweithrediad Rhanbarthol ar gyfer Iechyd (ARCH).\nRhoi cefnogaeth i’r Bwrdd yn ei rôl o graffu ar berfformiad a sicrwydd ar berfformiad a chyflawniad cyffredinol yn erbyn cynlluniau ac amcanion y Bwrdd Iechyd, gan gynnwys cyflawni targedau allweddol, rhoi rhybudd cynnar ar faterion perfformiad posibl a gwneud argymhellion ar gyfer gweithredu i wella perfformiad y sefydliad yn barhaus ac, yn ôl yr angen, canolbwyntio’n fanwl ar faterion penodol lle mae perfformiad yn dangos dirywiad neu lle mae materion sy’n peri pryder.\nRhoi sicrwydd i’r Bwrdd bod y data yr asesir perfformiad arno yn ddibynadwy ac o ansawdd uchel a bod unrhyw faterion sy’n ymwneud a chywirdeb data yn cael sylw.\nCeisio sicrwydd ar reoli prif risgiau o fewn Fframwaith Sicrwydd y Bwrdd (BAF) a’r Gofrestr Risgiau Corfforaethol (CRR) a ddyrennir i’r Pwyllgor a rhoi sicrwydd i’r Bwrdd bod risgiau’n cael eu rheoli’n effeithiol ac adrodd am unrhyw feysydd sy’n peri pryder sylweddol e.e. lle mae goddefgarwch risg yn cael ei hepgor, diffyg gweithredu amserol.\nArgymell derbyn risgiau na ellir eu dwyn o fewn archwaeth / goddefgarwch risg y BIP trwy Adroddiad Diweddaru’r Pwyllgor.\nDerbyn sicrwydd trwy Adroddiadau Diweddaru Is-bwyllgorau ac adroddiadau grwpiau reoli eraill bod risgiau sy’n ymwneud â’u meysydd yn cael eu rheoli’n effeithiol ar draws holl weithgareddau’r Bwrdd Iechyd (gan gynnwys ar gyfer gwasanaethau a gynhelir a thrwy bartneriaethau a Chydbwyllgorau fel sy’n briodol.)


Dylai cyswllt y cyhoedd â Heddlu Dyfed-Powys “fod yn addas ar gyfer y diben i'n cymunedau”\nMae eich Comisiynydd Heddlu a Throseddu, Dafydd Llywelyn, wedi cyhoeddi adroddiad yn dilyn ei adolygiad o gyswllt cyntaf y cyhoedd â'r heddlu, ac mae'n ystyried y dylai cyswllt y cyhoedd "fod yn addas ar gyfer y diben i'n cymunedau" yn y dyfodol.\nMae adolygiad y Comisiynydd o Gyswllt Cyntaf y Cyhoedd â Heddlu Dyfed-Powys, a oedd yn cynnwys ymgynghoriad cyhoeddus, hefyd wedi ei osod yn erbyn symudiad cenedlaethol at gyswllt â'r heddlu wedi ei ddigidoli yn y dyfodol agos. Fodd bynnag, â phoblogaeth Dyfed-Powys yn heneiddio, a chanran uchel o gymunedau gwledig sydd heb eu cysylltu'n ddigidol ar hyn o bryd, mae'r Comisiynydd yn pwysleisio bod angen i unrhyw strategaeth roi ystyriaeth ddyledus i hyn wrth symud ymlaen.\nEr bod 87% o ymatebion i'r holiadur wedi'u derbyn ar-lein, roedd nifer yr ymatebwyr sy'n awyddus i fedru adrodd am drosedd drwy gyfryngau cymdeithasol yn y dyfodol yn is na'r disgwyl. Mae preswylwyr Heddlu Dyfed-Powys dal yn ffafrio cysylltiad wyneb yn wyneb a dulliau cyswllt mwy traddodiadol.\nDywed y Comisiynydd Dafydd Llywelyn:\n“Roeddwn i eisiau darganfod sut a pham rydych chi'n cysylltu â'r Heddlu, ac wrth gysylltu â'r Heddlu, pa un ai a oeddech chi'n teimlo ei fod yn hawdd cael mynediad at y gwasanaeth. Diolch i bawb a gymerodd yr amser i gwblhau'r arolwg.\n“Un o'r blaenoriaethau a nodais yn fy Nghynllun Heddlu a Throseddu yw sicrhau eich bod chi'n derbyn gwasanaeth hygyrch ac ymatebol gan eich gwasanaeth heddlu. Gan hynny, yn hollbwysig, rwyf eisiau gweld pa un ai a oes angen unrhyw welliannau.\n“Mae canfyddiadau'r adolygiad hwn yn dangos i ni na all Heddlu Dyfed-Powys gynnal y sefyllfa bresennol mewn perthynas â rheoli cyswllt â'r cyhoedd. Er y bydd newidiadau digidol newydd yn y dyfodol i ddiwylliant cyswllt cyntaf y cyhoedd, a fydd yn cyflwyno manteision, rwy’n sicr na all Heddlu Dyfed-Powys ddiystyru’r canran uchel o'i breswylwyr sydd ddim yn barod i ddibynnu’n llwyr ar gyswllt digidol. Credaf fod angen archwilio'n llawn i ymagwedd fwy personol tuag at gyswllt a darparu'n briodol ar gyfer hyn."\nMae'r adolygiad hefyd yn cydnabod y pwysau enfawr y mae Heddlu Dyfed-Powys, a heddluoedd eraill ar draws Prydain, yn wynebu gan fod pobl yn cysylltu â'r heddlu fel cam cyntaf. Mae'n bosibl fod hyn yn ymwneud â diffyg eglurder o ran sut a pham y dylai'r cyhoedd gysylltu â'r heddlu, yn ogystal â diffyg argaeledd, gallu neu ymateb gan asiantaethau eraill mwy addas.\nMae diffyg eglurder ar gyfer y cyhoedd wedi cyfrannu at gynnydd o ran galw yng Nghanolfan Gyfathrebu'r Heddlu, lle y mae galwadau i Heddlu Dyfed-Powys yn cael eu hateb a'u trin. Yn ogystal, mae hyn wedi arwain at amserau aros hirach wrth i bobl alw’r rhif difrys 101. Mae'r cyhoedd wedi nodi mai hyn yw'r prif rwystr ar gyfer cysylltu â'r heddlu, sydd ag effaith andwyol ar hyder y cyhoedd yn yr heddlu.\nYchwanegodd Dafydd Llywelyn: “Rwy'n gwerthfawrogi'n llwyr fod angen ymdrin â phwysau aruthrol galwadau cynyddol i Ganolfan Gyfathrebu'r Heddlu ar frys, ac rwy'n falch bod gwaith sylweddol yn cael ei drefnu er mwyn mynd i'r afael â'r mater hwn.\n“Rwyf wedi ymrwymo i fonitro cynnydd y Prif Gwnstabl yn erbyn yr argymhellion a nodir o fewn yr adroddiad drwy adolygiadau chwarterol o gynnydd, gyda'r nod o roi mwy o dawelwch meddwl i'r cyhoedd. Rwy'n fodlon o'n trafodaethau cychwynnol y bydd fy argymhellion yn cael eu gweithredu."\nDyma linyn diweddaraf ymagwedd newydd well tuag at ymrwymiad parhaus y Comisiynydd i ddal yr Heddlu i gyfrif am gyflwyno gwasanaeth heddlu effeithiol ac effeithlon i breswylwyr Dyfed-Powys. Mae'r Comisiynydd wedi cynnal dau adolygiad tebyg o'r blaen, a oedd yn edrych ar ddefnydd swyddogion heddlu o rym, ac ymagwedd yr Heddlu tuag at fynd i'r afael â chyffuriau anghyfreithlon. Roedd y ddau adolygiad yn cynnwys agwedd ymgynghoriad cyhoeddus, a arweiniodd at yr Heddlu'n gwneud rhai gwelliannau yn y meysydd hyn.


Anrhydeddau 2006 – Gorsedd Cymru\nRhestr o aelodau newydd a fydd yn cael eu derbyn i’r Orsedd yn Eisteddfod Abertawe 2006\nI’w hurddo fore Llun 7 Awst yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe a’r Cylch 2006 ar gyfrif eu graddau mewn Cymraeg neu Gerddoriaeth:\nAnn Alderton Ph.D., Suffolk\nCraig Howard B.A., Abertawe\nRachel Anwen Jones B.A., Abertawe\nRhian Louise Morrissi B.A., Aberdâr\nRhian Parry Ph.D., Dolgellau\nRhian Powell B.A., Aberdâr\nEryl Wyn Rowlands Ph.D., Penarth\nDaniel Rhys Tiplady B.A., Abertawe\nNesta Mary Tiplady B.A., Abertawe\nRhinedd Mair Williams B.A., Llanddarog\nEdward-Rhys Bate Mus.Bac., Caerdydd\nNia Sian Davies B.A., Abertawe Meinir Richards Mus.Bac., Llanddarog\nARHOLIADAU GORSEDD Y BEIRDD 2006\nLlwyddodd yr ymgeiswyr a ganlyn yn arholiadau Gorsedd y Beirdd eleni, ac urddir hwy yn aelodau gan yr Archdderwydd fore Llun, 7 Awst 2006 yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe a’r Cylch:\nCecil Vernon Jones (Vernon o Garmel), Yr Hôb, Wrecsam\nSiôn R Williams (Siôn o Ewrop), Llanrug, Caernarfon\nGillian Taylor Walker, Sarn, Pwllheli\nEnillwyr Llwyfan – Eisteddfod Genedlaethol Eryri a’r Cyffiniau 2005\nBethan Lloyd Dobson,Pantglas, Caernarfon – Enillydd Gwobr Goffa Llwyd o’r Bryn\nAeron Gwyn Jones,Caergeiliog – Enillydd Gwobr David Ellis-Y Rhuban Glas\nSue Massey, Penmaenmawr – Dysgwraig y Flwyddyn\nGregory Vearey-Roberts, Bow-Street,Ceredigion – Enillydd Gwobr Goffa Lady Herbert Lewis\nRichard Allen, Casllwchwr – Enillydd Gwobr David Ellis- Y Rhuban Glas Eisteddfod Maldwyn a’r Gororau 2003\nUtganwyr yr Orsedd: Dewi Griffiths, Bethel, Caernarfon a Paul Hughes, Y Felinheli\nPeter Finnemore, Pontiets,Llanelli – Enillydd Medal Aur Celfyddyd Gain Eisteddfod Genedlaethol Eryri a’r Cyffiniau 2005\nRichard Morris Jones,Caernarfon – Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Genedlaethol Eryri a’r Cyffiniau 2005\nManon Steffan Ros, Rhiwlas, Bangor – Enillydd y Fedal Ddrama Eisteddfod Genedlaethol Eryri a’r Cyffiniau 2005\nI’w derbyn i Urdd Derwydd er anrhydedd ar gyfrif gwasanaeth maith ac arbennig i’r Orsedd a’r Eisteddfod\nLallie Griffiths (Lal Carmel), Caernarfon\nEiri Jenkins (Eiri) Llanelli\nMyrddin John (Myrddin Pennant), Rhydaman\nMair C. Jones (Rhiain Machreth), Dolgellau\nGrês Pritchard (Llinos y Llynnau), Llanerchymedd\nEnid Rhian Williams (Rhian o Lŷn), Chwilog\nGwyn Parry Williams (Gwyn Treferthyr), Chwilog\nMedwyn Williams (Medwyn y Garddwr), Llanfairpwll\nI’w hurddo fore Gwener 11 Awst yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe a’r Cylch\nUrdd Ofydd er Anrhydedd – gyda theyrnged yr Orsedd iddynt:\nBu Phyllis Bell, Felindre, ar un amser yn gweithio yn y felin ddur a safai ar y llecyn sy’n safle i’r Eisteddfod eleni. Bellach hi yw ysgrifenyddes frwdfrydig apêl leol yr Eisteddfod honno. Mae hi ynghlwm â’r ysgol leol ymhob math o ffyrdd o fod yn ofalydd i fod yn Llywodraethwr. Bu’n arwain Eisteddfod Gadeiriol Felindre er 1970, bu’n gofalu am Aelwyd yr Urdd, yn ohebydd y Papur Bro, ysgrifennydd cyhoeddiadau ei heglwys, yn ddiacon ac athrawes yr Ysgol Sul. Bydd yn trefnu ymweliadau â chyngherddau a dramâu, ac yn gasglydd ardderchog ar gyfer elusennau. Dyma un o berlau diwylliedig bro Felindre.\nGraddiodd Brenig Davies, Pontiets, mewn hanes a gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Cymru Aberystwyth, ac wedi gweithio mewn meysydd cysylltiedig â Chymdeithaseg gwasanaethodd ym maes Iechyd Meddwl yn Ne-Orllewin Cymru am flynyddoedd lawer. Y mae yn weinidog mewn eglwysi yn Fforest Fach a Gorseinon. Dygodd werthoedd Cristnogol i’w waith bob dydd, gan ddileu rhagfarn ac anwybodaeth am afiechyd meddwl. Ymgyrchodd yn frwd o blaid gwell gwasanaeth i gleifion. Ond fe’i anrhydeddir hefyd am ei gadernid o blaid iaith a diwylliant a hanes ei Genedl.\nArlunydd dawnus yw Eifion Davies, Pontarddulais, yn ŵr diymhongar a didwyll. Y tu allan i’w swydd fel athro celf bu ar hyd y blynyddoedd yn wasanaethgar yn ei fro, gan gynnwys ei gyfraniad disglair ar Gyngor fel aelod a Chadeirydd. Y mae’n aelod blaenllaw ac ymroddgar yn eglwys y Gopa, yn gwasanaethu yn eglwysi’r cylch ac yng ngweinyddiad ei enwad. Y mae’n gefn i lu o weithgareddau cymdeithasol ei ardal gan gynnwys gwaith gyda’r ieuenctid. Mae’r Gymraeg a diwylliant Cymru yn ganolbwynt i’w holl brysurdeb, a’i ddylanwad yn fendith i’w fro.\nCyfrannodd Terry Davies, Gorslas, yn helaeth iawn i’w filltir sgwâr ar hyd ei oes. Bu’n löwr ac yn undebwr blaenllaw am bron ddeng mlynedd ar hugain. Bu’n dal swyddi cyfrifol o fewn i’r Undeb, a’i ddylanwad yn allweddol wrth ofalu am fuddiannau cyn-löwyr a gweddwon. Ni ellid rhestru ei gyfraniadau i’w gymuned, ei ffyddlondeb i’w eglwys, sylfaenydd Cymdeithas y Dynion, a’r Gymdeithas Hanes, ar y Cyngor Sir, yn Gadeirydd Llywodraethwyr Ysgol Gynradd ac Ysgol Uwchradd, Trysorydd y papur bro a Chadeirydd Mentrau Iaith Myrddin. Dyma wron o gymwynaswr.\nY mae John Meurig Edwards, Aberhonddu, yn hanu o Bontrhydygroes, Ceredigion, ac yn raddedig yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe. Ym Mhowys fe fraenarodd y tir ar gyfer twf yr iaith yn ardal Aberhonddu, yn Brifathro cyntaf Ysgol Gynradd Gymraeg yno. O ganlyniad i lwyddiant aruthrol yr ysgol honno sefydlwyd Ysgol y Bannau. Ar wahân i’w ymroddiad diflino dros bob gweithgarwch Cymraeg yn ei ardal, bu’n gefn i’r diwylliant eisteddfodol. Enillodd yn gyson mewn cystadlaethau llenyddol yn y Brifwyl, a rhoes wasanaeth clodwiw fel beirniad llên ac adrodd mewn amryw o eisteddfodau lleol.\nY mae Grey Evans, Llanarmon, Pwllheli, yn adnabyddus yn genedlaethol, ond hefyd yn sylweddol iawn ei gyfraniad i ddiwylliant ei fro. Fe’i gwreiddiwyd mewn diwylliant yn Llan Ffestiniog. Wedi graddio gyda llwyddiant academaidd arbennig yn y Clasuron yng Ngholeg y Brifysgol Bangor, dewisodd yrfa fel actor, a chael ei dderbyn yn un o’r cyntaf i ymuno â’r cwmni o dan gyfarwyddyd Wilbert Lloyd Roberts. Y mae ganddo ddawn eithriadol i ddehongli a chyflwyno cymeriad, a gwnaeth gymwynas â’r Genedl drwy rannu ei grefft a’i brofiad helaeth fel cynhyrchydd a beirniad drama yn lleol a chenedlaethol.\nBu Sally Evans, Pontarddulais, drwy ei hoes yn deyrngar i fyd yr eisteddfod, yn lleol a chenedlaethol. Ers dros hanner canrif bu’n mynychu’r Brifwyl, gan wasanaethu fel stiward yn ystod yr wyth mlynedd ar hugain diwethaf. Bydd yn mynychu eisteddfodau lleol yn gyson, ac yn gefn i Eisteddfod Flynyddol Felindre, cartre’r Genedlaethol eleni. Chwyddodd gyllid llu o achosion da o fewn i’w bro drwy ei dawn a’i hymdrechion di-baid. Y mae yn arbennig yn ei ffyddlondeb i oedfa a chyfarfodydd cymdeithasau yn ei bro, yn garedig heb ei hail yn ymweld â chleifion, ac yn un o gymwynaswyr ei hardal.\nY mae Wayne Griffiths, Drefach, Llanelli, yn feddyg teulu ym Mhen-y-groes er y saithdegau, yn weithiwr egnïol dros y Gymraeg mewn llawer maes. Mae ar Bwyllgor Menter Cwm Gwendraeth er ei sefydlu,ac yn Gadeirydd er 1994. Bu’n Gadeirydd Cylchgrawn Golwg, a’i weledigaeth ef oedd WCW. Mae’n arlunydd a dylunydd dawnus, yn Gadeirydd Cwtsh Glöyn Cyf. sy’n gwerthu llyfrau ac adnoddau Cymraeg yng Nghwm Gwendraeth. Bu’n Llywydd Chwaraeon y Gymanwlad dros Gymru, ac mae’n Gadeirydd Dolen Iechyd. Dyn eang eithriadol ei ddiwylliant, ac yn flaenllaw a gweithgar iawn yn ei eglwys a’i enwad.\nYn ei hieuenctid yn Drefach Felindre bu Yvonne Griffiths Evans, British Columbia, yn amlwg fel cantores mewn eisteddfodau a chyngherddau. Ymfudodd hi a’i theulu i Canada yn 1976, ac o’r dechrau fe fu iaith a diwylliant Cymru yn rhan sylfaenol o’i bywyd. Fel un o aelodau amlycaf gwahanol Gymdeithasau Cymraeg Gogledd America, ac fel Llywydd, trefnodd ymweliadau gan gantorion a chorau amlycaf Cymru. Tra’n Llywydd y Gymanfa Ganu bu’n fedrus ei dylanwad yn sicrhau mwy o Gymraeg yn y Gymanfa. Cadwyd ei mamiaith hefyd yn iaith yr aelwyd, a’i dau blentyn yn rhugl eu Cymraeg.\nCafodd John Brian Humphreys, Brynaman, ei eni o fewn dwy filltir o faes yr Eisteddfod eleni, ac yn un o ddisgyblion cyntaf Ysgol Gymraeg Lôn Las. Yn ystod ei yrfa bu mewn amryw o swyddi cyfrifol, a galw amdano i deithio i wahanol gyfarfodydd yng Nghymru a’r tu hwnt. Mae i gerddoriaeth le amlwg yn ei ddiwylliant, fel organydd, ac mewn gwahanol Gorau Cymysg. Ond y mae ei wasanaeth fel Cynghorydd a Chadeirydd ar Gyngor, ei gyfraniad hollol ganolog i’w Eglwys ym Mrynaman, ei ymroddiad i’r Henoed a’r Aelwyd ym Mrynaman, yn ogystal ag i’r Papur Bro, Y Llais, yn gyfraniad amhrisiadwy.\nUn o blant bro Eisteddfod 2006 yw Beti Wyn James, Caerfyrddin,. Wedi graddio mewn Diwinyddiaeth ymgymerodd â gweinidogaethu yn y Barri lle bu’n helaeth iawn ei chyfraniad i fywyd Cymraeg y dre honno, ac yn ddolen bwysig rhwng yr Eglwys Gymraeg a’r Ysgolion Cymraeg. Gwasanaethodd ar fyrddau Llywodraethol yr Ysgolion, a bu’n Llywydd y Cymrodorion. Symudodd i Gaerfyrddin yn 2002, ac ymdaflodd ar unwaith i weithgareddau Cymraeg y dre honno. Un enghraifft o’i llu swyddogaethau yw Cadeiryddiaeth Pwyllgor Apêl Caerfyrddin ar gyfer Prifwyl yr Urdd 2007, gan arwain gydag asbri ac egni.\nY mae Helen Jones, Felindre,, yn byw yn ardal ei magwraeth a daeth yn werth ei chael yn y gymuned leol. Hi yw ysgrifennydd ac asgwrn cefn Eisteddfod Felindre. Mae hi’n ddiacones weithgar yn ei heglwys tra bu’n athrawes mewn gwahanol ysgolion yn y cyffiniau. Mae ar Bwyllgor Adloniant y neuadd, yn trefnu cyngherddau, siaradwyr a digwyddiadau cymdeithasol Cymraeg yno’n gyson. Hi yw Dirprwy Gadeirydd Ysgol Felindre, ac yn ohebydd y Llais. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf trefnodd ddosbarth nos i’r di-Gymraeg yn y cylch. Y mae’n arian byw o berson, yn cynnal Cymreictod a diwylliant ei bro.\nSymudodd Tegwen Kettle, Stoke-on-Trent, o’i chynefin ym Morgannwg i Stoke wedi priodi, ond bu rhan o Gymru gyda hi yno yn ei chalon a’i gweithgarwch ar hyd ei halltudiaeth. Ddeugain mlynedd yn ôl hi oedd y prif anogwr i sefydlu Cymdeithas Gymraeg Stoke a Newcastle. Trwy ei hymdrechion diflino a’i brwdfrydedd a’i hewyllys gref mae’r Gymdeithas wedi ehangu a ffynnu ar hyd y cyfnod, gan gynnal amrywiaeth o weithgareddau Cymraeg i gadw’r cyswllt â Chymru yn fyw. Yn 2004 gwnaed hi yn Aelod Anrhydeddus o’r Gymdeithas, yr unig un i dderbyn yr anrhydedd.\nEnillodd Robin McBryde, Y Tymbl Uchaf, le cynnes yng nghalon ei genedl drwy ei wrhydri ar faes rygbi. Cafodd ei addysg ym Mangor, ac wedi cyfnodau gyda Chlwb Ieuenctid Porthaethwy a Chlwb yr Wyddgrug gwelodd timoedd y De arbenigrwydd ei ddawn. Bu’n chwarae gyntaf gydag Abertawe, ac yna Llanelli. Datblygodd yn fachwr cryf a chyhyrog, ac enillodd 37 o Gapiau am chwarae dros Gymru yn ystod ei yrfa Ryngwladol, y cyfanswm mwyaf a enillodd Gogleddwr erioed am chwarae dros ei wlad. Bu hefyd yn aelod o garfan Y Llewod yn 2001. Dymunwn bob llwyddiant iddo fel hyfforddwr.\nHyfforddwyd Frances Helena Thomas, Ystradgynlais, fel nyrs, a chyrhaeddodd safleoedd o gyfrifoldeb arbennig yn ei galwedigaeth. Bu hefyd yn wasanaethgar iawn yn ei chymuned, yn gysylltiedig â Diogelu Cymru Wledig, ac fel Trysorydd ei Chronfa Apêl leol ar gyfer Prifwyl Llanelwedd. Ond cyfraniad unigryw ei bywyd yw ei gwaith gyda Chymdeithas Girl Guides Cymru. Mae ei gwaith gyda’r mudiad hwn yn gwbl arbennig, gan arwain gwersylloedd ym Mhrydain a thramor. Hi yw Archifydd Cymru, a chafodd ei hanrhydeddu â’r Laurel Award, a gwobr anrhydedd am wasanaeth deugain mlynedd.\nMae Iris Williams, Efrog Newydd, y gantores ddawnus o Donyrefail, yn berfformwraig ryngwladol adnabyddus iawn. Enillodd ysgoloriaeth i Goleg Cerdd a Drama Caerdydd, a bellach fe’i gwnaed yn Gymrawd y Coleg hwnnw oherwydd llwyddiant ei gyrfa. Ymddangosodd mewn nifer helaeth o berfformiadau enwog, a hynny yng nghwmni cewri’r llwyfan mewn ugain o wledydd. Enillodd barch beirniaid cerdd America am ei dehongliadau clasurol. Cefnogodd amryw o achosion da yng Nghymru, a daw yn ôl yma mor aml â phosib i ganu mewn cyngherddau, yn aml gyda chorau meibion.\nBu T. Graham Williams, Rhiwfawr, Cwmtawe, am dros hanner canrif yn adrodd mewn llu o eisteddfodau yn y De a’r Gogledd. Datblygodd dros y blynyddoedd diwethaf yn fardd medrus, gan ennill dros hanner cant a phump o gadeiriau. Bu’n löwr ond fe aeth ymlaen â’i addysg gan raddio yn y Brifysgol Agored. Y mae ganddo ddawn arbennig i ddehongli a chyflwyno gwaith Dylan Thomas, a gelwir arno yn aml i berfformio’i waith. Gwnaeth hynny yn America rai blynyddoedd yn ôl. Sefydlodd grwˆp ysgrifennu creadigol yn ei fro, a chyhoeddir yn flynyddol waith y gweithdy hwn. Y mae’n awdur ac eisteddfodwr dawnus a diwyd.\nErs ei benodi yn Brif Gwnstabl Gogledd Cymru mae Richard Brunstrom, Bae Colwyn, wedi gweddnewid diwylliant ieithyddol yr Heddlu o fewn i’w dalaith. Addawodd ddysgu Cymraeg pan gafodd ei benodi, a gwnaeth hynny i safon eithriadol o uchel mewn byr amser. Bu’r gamp honno ynddi ei hun yn esiampl ddisglair. Ond fe ddangosodd wedyn barch at ein hiaith drwy weithredu mewn llu o ffyrdd i fynnu safle anrhydeddus iddi o fewn i’w weinyddiaeth. Y mae ei ymroddiad iach a chyfrifol at y Gymraeg wedi treiddio drwy’r rhengoedd, ac wedi dylanwadu’n rymus ar agwedd ei weithlu.\nBu Eric Davies, Gwaun-cae-Gurwen, bellach yn Drysorydd yr Eisteddfod Genedlaethol am dros ddeng mlynedd, a bu ei arweiniad cadarn yn allweddol i ddod â’r Brifwyl yn ddiogel drwy gyfnod anodd. Cyn ei ethol i’r swydd honno bu’n gweithredu am flynyddoedd yn rhoi cyngor ariannol i adran gyllid yr Eisteddfod. Y mae’n frodor o Wauncaegurwen, yn gyfrifydd wrth ei alwedigaeth, ac yn llefarydd cyson ar ran C.B.I. Cymru. Bu’n gefnogol i fudiadau Cymraeg gan gynnwys Mentrau Iaith yn Sir Gaerfyrddin, a da cael gŵr eang ei ddiwylliant mewn swydd gyfrifol yng ngweinyddiad cyllidol yr Eisteddfod.\nY mae Hywel M. Davies, Maryland, UDA, yn un o sylfaenwyr Sefydliad Cenedlaethol Cymru-America. Fe’i ganed yng Nghasllwchwr a’i hyfforddi mewn peirianneg. Ym 1966 ymfudodd i’r Unol Daleithiau i weithio mewn cyfrifiadureg, a bu’n gweithio am dros chwarter canrif i Fanc y Byd. Cymerodd ran amlwg mewn gwahanol fudiadau Cymraeg a Chymreig yno, gan gynnwys Cymdeithas Dewi Sant y Brifddinas a’r Gymanfa Ganu Gymreig. Y mae’n frwdfrydig iawn dros gynnal cysylltiadau cryfach rhwng Cymru a Gogledd America, a’i aelwyd bob amser ar agor i ymwelwyr o Gymru.\nDilynodd Marian Delyth, Blaenplwyf, yrfa ddisglair fel dylunydd graffeg a ffotograffydd, ac fe saif yn uchel ei pharch ymhlith ei chyd-artistiaid. Ond y tu hwnt i ragoriaethau ei gyrfa, rhoes wasanaeth i nifer o gyrff cyhoeddus yn y Celfyddydau. Bu’n aelod ar Bwyllgor Celf Cyngor Celfyddydau Cymru ac yn Gadeirydd Panel Celf y Brifwyl. Bu’n allweddol yn sefydlu i’r celfyddydau gweledol le anrhydeddus o fewn i ddiwylliant Cymru, ac ymestyn eu bri mewn gwledydd tramor. Mae ganddi argyhoeddiadau cadarn, ac mae ei chyfraniad tawel i’n hiaith a’n diwylliant yn haeddu ei anrhydeddu.\nGaned Falmai Griffiths, Caerdydd, yn Llandysul, a’i magu ym merw eisteddfodol y cylch. Parhaodd yr elfen honno yn gryf ynddi drwy ei gyrfa fel athrawes mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn ardal Caerdydd, a bu’n arbennig o lwyddiannus yn hyfforddi adroddwyr ac fel beirniad adrodd. Bu yn un o chwaraewyr hoci amlycaf Cymru, yn aelod yn nhîm hoci enwog Penarth. Y mae’n fwy egnïol fyth yn ei brwdfrydedd o blaid y Gymraeg, ymhlith eglwysi, mewn ysgolion a chyda dysgwyr, gan arloesi mewn llu o weithgareddau. Y mae ei chyflawniadau’n ddirifedi, a’i hysbrydoliaeth yn heintus.\nY mae Alwyn Humphreys, Caerdydd, yn gyfuniad o gerddor dawnus a darlledwr proffesiynol o fedrus. Fe’i maged ym Modffordd yn Ynys Môn. Daeth ei ddawn gerddorol yn amlwg yn gynnar iawn, a bu’n aelod yng Ngherddorfa Ieuenctid Cymru. Cafodd ei addysgu ym Mhrifysgol Hull lle graddiodd gydag anrhydedd. Cyfansoddodd a threfnodd gerddoriaeth ar gyfer llu o gorau, a bu’n arwain Côr Orffiws Treforys drwy gyfnod arbennig o lwyddiannus am chwarter canrif. Yn ystod bron yr un cyfnod bu’n cyflwyno’r rhaglenni llwyfan y Genedlaethol a’r Urdd yn ei ddull graenus a deallus.\nCymwynaswr unigryw yw Hywel Wyn Jeffreys, Caerdydd,. Hanesydd o Brifysgol Bangor ydyw, ond mae ei wreiddiau yn ddwfn yn niwylliant Cwm Aman. Bu’n Ddirprwy Brifathro Ysgol Rhydfelen, a’i briod, Gwyneth, yno’n bennaeth Adran Ffrangeg. Er 1993 bu’r ddau, yn “neuadd” eu cartref yng Nghaerdydd, yn cynnal cyngherddau o ganu gan gantorion enwocaf Cymru, a darlleniadau cerddi twym o ffwrn beirdd cyfoes y genedl, er mwyn amrywiol achosion elusennol. Y llynedd yn unig casglwyd £42,000. Trwy eu hymdrechion di-ildio, cadwodd Hywel a’i briod hen draddodiad nawdd y genedl yn fyw.\nMae David Gwyn John, Treforys, yn hanesydd helaeth ei wybodaeth. Dechreuodd ei lafur dros y Gymraeg fel athro ail-iaith mewn ardal ddi-freintiedig yn Abertawe, a chael ffrwyth tu hwnt i’r disgwyl i’w waith. Yn y tair ysgol lle bu’n bennaeth cynyddu wnaeth llwyddiant y Gymraeg, heb sôn am ei weithgarwch tu allan megis yn Arweinydd yr Aelwyd. Bu ei gyfraniad yn anhepgor mewn cefnogaeth leol i Eisteddfodau’r Urdd a’r Genedlaethol ar hyd y blynyddoedd. Ef eleni yw Cadeirydd Apêl Treforys at Brifwyl 2006, sydd wedi rhagori ymhell dros ei tharged. Dyma symbylydd arbennig o ymroddgar.\nDechreuodd Hywel Jones, Aberystwyth, ei yrfa yn Athro Addysg Gorfforol yn Ysgol Gyfun Penweddig cyn ei benodi’n Bennaeth yng Nglan-llyn. Ar hyn o bryd ef yw Arweinydd Mudiad Ysgolion Meithrin Cymru. Yn y swydd hon fe lwyddodd i droi’r Mudiad yn sefydliad proffesiynol a swyddogol. Sicrhaodd Ganolfan Integredig newydd yn Aberystwyth a chytundeb gan Y Cynulliad i sefydlu Cynllun Hyfforddi Cenedlaethol. Drwy’r canolfannau Taleithiol a sefydlir yn fuan parheir y cynnydd sylweddol y mae’r gŵr egnïol a diwylliedig hwn wedi ei arwain mewn maes creiddiol i ddyfodol ein hiaith.\nMae Mary Lloyd Jones, Aberystwyth, ers tro yn un o enwogion byd celf yng Nghymru. Yn hanu o Bontarfynach, fe’i haddysgwyd yng Ngholeg Celf Caerdydd. Y mae’n trafod ei milltir sgwâr o ran ei thirwedd a’i diwylliant, ond mewn arddull sy’n drawiadol o argraffiadol a byrlymus o ran lliw. A thrwy wreiddio’i gwaith yn ei chynefin fe welwyd fod ganddo apêl eang a rhygwladol. Ar wahân i orielau enwocaf Cymru, cynhaliodd arddangosfeydd “solo” yn Llundain, Cologne, Efrog Newydd ac Oslo a gwelwyd ei gwaith yn orielau enwog gwledydd eraill megis yn yr Eidal a Sbaen. Dyma yn wir Lysgennad Celfyddyd Cymru.\nGwyneth Lewis, Caerdydd, yw’r gyntaf i’w harddel gan ei chenedl yn Fardd Cenedlaethol Cymru. Fe’i ganed yng Nghaerdydd, ac astudiodd Saesneg yng Nghaergrawnt cyn mynd i astudio yn yr Unol Daleithiau a gweithio yno fel newyddiadurwraig. Aeth wedyn i Rydychen i wneud ymchwil ar waith Iolo Morgannwg. Cyhoeddodd gyfrolau sylweddol eu safon yn Saesneg, ac fe’i gwahoddwyd yn aelod o’r Poetry Book Society. Mae ei chyfrolau Cymraeg yr un mor ddisglair, a Llofrudd Iaith yn Llyfr y Flwyddyn 2000. Y mae Gorsedd y Beirdd yn falch o’i chael yn aelod, ac ysbryd Iolo’n ategu’r croeso!\nRhoddodd Beth Leyshon, Bynea, Llanelli, wasanaeth cofiadwy iawn i’r Eisteddfod Genedlaethol ar hyd y blynyddoedd, a hi oedd Ysgrifennydd diwyd Eisteddfod Genedlaethol Llanelli, 2000. Bu’n Brifathrawes ysgolion cynradd yn ei bro, ond rhoes gyfraniad llawer lletach na hynny i’w hardal. Bu hi ei hun yn gantores werin ddawnus a berfformiodd ar lwyfannau ledled Cymru, ac yn Arweinydd Côr Merched Trimsaran. Yn ogystal â defnyddio’i doniau cerddorol, cyflawnodd waith clodwiw yn gymdeithasol, yn enwedig gyda phlant dan anfantais. Y mae’n wir yn gymwynaswraig bro.\nY mae Rhoswen Mary Llewelyn, Cwmfelin Mynach, yn cael ei chymeradwyo gan lu o’i chydardalwyr sy’n ei pharchu a’i hedmygu am ymgyflwyno mor llwyr i fywyd ei bro. Fel Pennaeth Ysgol a Threfnydd ysgol feithrin a thiwtor dosbarthiadau dysgwyr ac athrawes Ysgol Sul, dangosodd ddyfnder ei hymroddiad. Hi fu’n bennaf cyfrifol am sefydlu cangen Merched y Wawr Bro Gronw. Arloesodd gyda’r Papur Bro, Y Cardi Bach, gan fod yn Llywydd a Golygydd a Chysodydd ar wahanol gyfnodau dros chwarter canrif. Amlyga ddisgleirdeb yn ei doniau fel llenor, gan ennill yn Nhyddewi 2002 ar y Portreadau.\nGwelodd Cymru ddawn a gallu Gareth Miles, Pontypridd,yn ei gymeriad yn ogystal ag yn ei waith. Yr oedd yn un o sylfaenwyr Cymdeithas yr Iaith, yn Ysgrifennydd, yn Olygydd Tafod y Ddraig ac yn Gadeirydd ar wahanol adegau. Bu’n Gadeirydd cangen Gymreig Ysgrifenwyr Gwledydd Prydain am ran helaeth o’r chwarter canrif diwethaf. Cynhyrchodd nifer helaeth o gyfieithiadau ac addasiadau amryw gyfrolau a dramâu llawer gwlad ac iaith. Mae’n awdur toreithiog ei gyfrolau a’i erthyglau, ac yn sgriptiwr a dramodydd y bydd Cymru a’r Gymraeg am byth yn drwm iawn yn eu dyled iddo.\nDilynodd Prys Morgan, Abertawe, ôl traed ei dad, T.J. Morgan, yn nisgleirdeb ei ysgolheictod. Y mae’n llenor, yn hanesydd a darlledwr. Gwasanaethodd fel golygydd amryw o gyfnodolion a chyfrolau ysgolheigaidd, yn aelod a chadeirydd cyrff cenedlaethol megis Pwyllgor Llenyddol Cyngor y Celfyddydau a Phwyllgor Adeiladau Cymru. Eleni fe’i hurddwyd yn Llywydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion. Er 2002 y mae’n Athro Emeritws Prifysgol Cymru. Y mae’n gyfathrebwr medrus, a’i gyflawniadau dirifedi yn gyfraniadau cyfoethog i wyddor a llên ein cenedl.\nGaned Osi Rhys Osmond, Llansteffan, yn Wattville, Gwent a graddiodd o Goleg Celf Casnewydd a Chaerdydd. Mae’n wlatgarwr brwd, a dysgodd Gymraeg yn nodedig o dda. Wedi ymsefydlu yn Llansteffan y mae’n ennyn parch gan bawb am ei weithgarwch dros ei gymuned leol. Bu’n gefnogol i orielau ym Mhenfro a Myrddin, a rhoes gyngor a chefnogaeth fuddiol iawn i’r Brifwyl mewn cyswllt â Chelfyddyd Gweledol. Yn safon ei waith, ac fel athro a darlithydd, ysbrydolodd genedlaethau o artistiaid ifanc. Mae’n genhadwr effeithiol dros Gymru a Chymreictod ymhlith y di-Gymraeg, ac ar y llwyfan rhyngwladol.\nCafodd Bobi Morus Roberts, Aberhonddu, ei fagu mewn ardal gyfoethog ei diwylliant ym Mryn-Rhyd-yr-Arian. Dysgodd ganu gan ei dad, a datblygodd yn ddatgeinydd celfydd gan ennill amryw weithiau yn yr Wyl Gerdd Dant a’r Genedlaethol. Gosodai ar gyfer datgeiniaid, a darlithiai a hyfforddai yn y cylch. Wedi i’w waith orfodi iddo symud i Loegr ac yna i Aberhonddu ni ollyngodd ei frwdfrydedd dros hybu corau a chymdeithasau ac eisteddfodau. Cyfansoddai ganeuon, a pherfformiai a chyflwynai raglenni ar radio a theledu dros wahanol gyfnodau, ac anian yr awdur a’r cyfansoddwr yn dal yn fyw ynddo.\nGogleddwr o Edern yw Guto T. Roberts, Pontyclun, ac ar hyd ei yrfa bu’n ddarlithydd Ffiseg ymMhrifysgol Morgannwg. Bu ei ddyfeisgarwch gwyddonol yn amlwg yn ei ymchwil a’i waith datblygol, yn arbennig mewn cysylltiad â diwydiant. Yn ychwanegol at ei gyfraniadau galluog yn ei faes dangosodd ehangder ei ddiwylliant yn ei wasanaeth i’r Urdd, yn lleol a chenedlaethol. Yna wedyn rhoes arweiniad arloesol gyda Menter Taf Elái. Ac ers blynyddoedd, gyda’r Eisteddfod Genedlaethol, bu’n gyfrifol am drefnu ei gweithgareddau Gwyddonol. Dyma un o gymwynaswyr y Brifwyl.\nAthro arbennig iawn yw Owain Roberts, Amlwch,. Fe’i ganed ym Mhenbedw. Er dechrau’r saithdegau bu yn byw a dysgu ym Môn. Ond ei arbenigedd yw archaeoleg y môr, ac fe’i cydnabyddir yn awdurdod byd-eang yn ei faes. Fe’i hanrhydeddwyd gan Gymdeithasau morwrol yn cynnwys Sefydliad Brenhinol Penseiri Morwriaeth. Cafodd M.A. er anrhydedd gan Brifysgol Caerdydd, a’i gydnabod yn Ddarlithydd Mygedol gan y Brifysgol ym Mangor. Y mae’n darlithio ac hyfforddi’n gyson, yn cynorthwyo gyda golygu cyfnodolion, a’i gyhoeddiadau a’i erthyglau yn ddirifedi. Llongwr Cymraeg gwir ddiwylliedig.\nBu Betty Williams, Talysarn, Dyffryn Nantlle, yn gefnogol i eisteddfodau lleol a chenedlaethol o’i phlentyndod, a deil i fyw yn Nhalysarn, bro ei magwraeth. Y mae’n ddiacon yn ei heglwys ac yn deyrngar i draddodiadau gorau diwylliant ei gwlad. Graddiodd ym Mhrifysgol Cymru, ac y mae yn Is-Lywydd a Chymrawd Prifysgol Cymru Bangor. Gwasanaethodd ar gynghorau lleol a’r Cyngor Sir cyn ei hethol yn Aelod Seneddol dros Gonwy. Dangosodd ddawn a deallusrwydd yn ei dyletswyddau ar lu o wahanol banelau a phwyllgorau, ac y mae ei harddull a’i hiaith naturiol yn rhoi graen ar ei chyflawniadau cyhoeddus.\nCafodd Owen Arthur Williams, Llanfairpwll, yrfa fel athro hynod drwyadl a dawnus mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn Lloegr a Chymru. Yn fab i’r enwog Edward Williams, Llangefni, nid rhyfedd iddo gael ei wreiddio mewn diwylliant. Y mae’n Is-Lywydd Eisteddfod Môn. Bu’n adroddwr eithriadol lwyddiannus yn gynnar iawn, ond troes ei ddiddordeb i gyfeiriad y ddrama, gyda Chlwb Cymry Llundain, ac yna ym Môn. O ddechrau’r saithdegau bu’n actio bron yn flynyddol ym mherfformiadau Theatr fach Llangefni. Y mae’n awdur cyfrolau, ac ef yw’r awdurdod ar hanes y ddrama ym Môn.\nBlaenorol Cofnod blaenorol: Anrhydeddau 2008\nNesaf Cofnod nesaf: Anrhydeddau 2005


Diwygiad 15:51, 19 Mehefin 2008\nDiwygiad 16:20, 8 Chwefror 2008 (golygu)\nDiwygiad 15:51, 19 Mehefin 2008 (golygu) (dadwneud)\nTigershrike (Sgwrs | cyfraniadau)\nMae'r term '''yr Hen Ogledd''' yn cyfeirio at diriogaeth teyrnasoedd [[Brythoniaid|Brythonaidd]] yr ardal sydd erbyn heddiw yn rhan o ogledd [[Lloegr]] a de'r [[Yr Alban|Alban]] yn y cyfnod yn dilyn ymadawiad y [[Rhufeiniaid]], sef o tua'r [[5ed ganrif|bumed]] i'r [[7fed ganrif|seithfed ganrif]]. O'r Hen Ogledd daeth y [[llenyddiaeth Gymraeg]] gynharaf, cerddi [[Arwr|arwrol]] gan feirdd [[yr Hengerdd]] am y brwydro rhwng teyrnasoedd y Brythoniaid a llwythau'r [[Eingl-Sacsoniaid]] oedd yn ceisio goresgyn y Brythoniaid a meddianu eu tir. O'r Hen Ogledd daeth [[Cunedda Wledig]] a'i ddilynwyr hefyd, sefydlwyr [[teyrnas Gwynedd]].\nGellir diffinio'r Hen Ogledd fel yr Alban i'r de o linell ddychymygol rhwng cyffiniau [[Stirling]] a [[Loch Lomond]] a'r siroedd Seisnig presennol [[Cumbria]], [[Swydd GaerhirfynGaerhirfryn]], [[Swydd Durham]], [[Northumberland]], [[Swydd Efrog]] a [[Humberside]]. Mae hyn yn diriogaeth ehangach nag yw Cymru heddiw. Mae'n bosibl fod teyrnasoedd yr Hen Ogledd (trwy [[Elfed]]) yn ymestyn mor bell i'r de ag ardal [[Sir Gaer]] heddiw. Cafodd teyrnasoedd yr Hen Ogledd eu gwahanu oddi wrth Gymru gyda [[Brwydr Caer]] yn []. Ffurf ar y [[Brythoneg|Frythoneg]] a droes yn [[Cymraeg Cynnar|Gymraeg Cynnar]] oedd iaith trigolion yr Hen Ogledd: [[Cymbreg]] yw'r enw a ddefnyddir weithiau i'w disgrifio a cheir olion ohoni mewn enwau lleoedd yn Cumbria.\n'[[Bonedd Gwŷr y Gogledd|Gwŷr y Gogledd]]' yw'r enw tradodiadol am bobl yr Hen Ogledd. Roeddent yn ddisgynyddion i lwythau [[Celtiaid|Celtaidd]] y [[Votadini]], [[Selgovai]], [[Novantai]] a'r [[Dumnonii]] (yn ne'r Alban) a'r [[Brigantes]] i'r de o [[Mur Hadrian|Fur Hadrian]].\nWedi dod o "https://cy.wikipedia.org/wiki/Arbennig:MobileDiff/343244"


Damwain Trên Santiago | Asturias yn Gymraeg\nCyhoeddwyd gan: cathasturias | Gorffennaf 25, 2013\nDamwain Trên Santiago\nMae’r trên sy’n mynd heibio tŷ ni yn cyrraedd pen ei daith yn Ferrol. Felly hefyd y trên ddaeth oddi ar y cledrau neithiwr, mewn ffordd syfrdanol. Ond trên cyflym Alvia o Madrid oedd hwnnw, a heddiw mae 80 wedi marw, cannoedd yn yr ysbyty a nifer mawr o’r rheiny wedi colli breichiau neu goesau.\nMae dydd gŵyl cenedlaethol Galicia, dydd gŵyl nawddsant y gymuned a dinas Santiago de Compostela, wedi ei ddistrywio gan y drasiedi. Roedd prif weinidog Sbaen, yntau’n enedigol o Galicia, yn gorfod newid gêr o ddathlu i gydymdeimlo. A hynny ar ddiwrnod pan fyddai fe wedi gallu brolio’r lleihad cyntaf yn nifer y diwaith ers misoedd, i lawr o dan 6 miliwn. Ond dyletswydd Mariano Rajoy yn Santiago heddiw oedd cyhoeddi wythnos o alar swyddogol, ac addo pob cymorth i’r rhai sy’n dioddef.\nAm unwaith, mae achos – neu un o brif achosion – y ddamwain yn ymddangos yn weddol glir. Pan oedd gyrrwr y trên yn aros i dimau’r gwasanaethau brys, a heb yn wybod bod pobl wedi marw, fe ddwedodd wrth ei reolwyr ei fod yn mynd yn rhy gyflym – rhai yn dweud 150km/awr, eraill 190. Dwywaith gymaint â’r cyflymdra ddylai fe. Yn ôl y cyfryngau yn Madrid ac yn Galicia, y troad hwn ar odre Santiago yw’r troad cyntaf ar y lein ar y daith o Madrid i Galicia. Rheilffordd AVE (trên cyflym iawn) yw e, ac mae i fod yn hollol syth er mwyn i’r trenau AVE gyrraedd eu cyflymdra mwyaf. Ond pan agorwyd y lein yn 2011, roedd y troad hwn wedi ei adael – efallai oherwydd diffyg arian, efallai oherwydd bod miloedd lawer o bobl yn byw’n agos iawn i’r rheilffordd ac y byddai wedi bod yn rhaid eu symud nhw o’u tai er mwyn sythu’r trac.\nHeddiw mae pobl oedd ar y daith agoriadol wedi dweud eu bod nhw’n teimlo nad oedd pethau’n ddiogel wrth rowndio’r tro – ond o edrych ar lyfrgelloedd gwefannau dwi ddim wedi cael hyd i neb yn dweud hynny ar y pryd. Mater arall nad wyf i ddim yn berson cymwys i’w rhoi yn y fantol yw sustem diogelwch y trên a’r rhan hon o’r rheilffordd. Mae sôn nad oedd e ddim yn rhan o’r gyfundrefn awtomatig Ewropeaidd sydd yn cyfyngu’n llym ar beth mae gyrrwr yn gallu gwneud – h.y. fyddai fe ddim wedi cael mynd ar y cyflymdra uchel, fe fyddai’r trên wedi cael ei arafu gan y drefn.\nCefais i gyfle i fynd dros y deunydd yma yn gynharach heddiw, diolch i BBC Radio Cymru wnaeth gysylltu â mi drwy’r blog a recordio sgwrs fach am y drychineb. Yn awr rwyf i’n mync i chwilio ble mae’r fan gwaed yfory imi gael bod yn rhyw fath o gymorth.\nCofnodwyd yn Sbaen | Tagiau: damwain, Galicia, Rajoy, Santiago, trafnidiaeth, trên\n« Chwilen Gorniog\nFideo’r Trên »\nWedi bod yn dilyn y stori drasig hon; pan welais i gyntaf ar wefan y BBC fod damwain wedi bod yng ngogledd-orllewin Sbaen, ro’n i’n ofni ar y dechrau mai rhywle yn Asturias oedd hi. Mae’r lluniau teledu cylch cyfyng o’r tren yn dod oddi ar y cledrau’n erchyll ac mae’r adroddiadau ar TVE rwy’n eu gweld fan hyn yn Bangkok yn torri calon rhywun. Rwy’n meddwl am y bobl fuodd farw, ynghyd a’r sawl sydd wedi cael eu hanafu.\nBy: Gordon on Gorffennaf 26, 2013\nDau linyn yn cydredeg: gyrrwr yn meddwl ei fod e’n gallu gwneud mwy nag yr oedd, a sustem oedd yn ei ganiatau i wneud hynny. Mae’r fan gwaed yn digwydd bod yn Ribadesella ddydd Llun felly af i yno ben bore.\nBy: cathasturias on Gorffennaf 26, 2013\nClywais i ti ar Radio Cymru pwy ddiwrnod yn son am y ddamwain. Wrth wylio TVE alla’i ddim credu faint o weithiau maen nhw’n cadw i ddangos y clip dychrynllyd o’r tren yn dod oddi ar y cledrau. Mae pawb yn gwybod sut digwyddodd y ddamwain a does dim angen cadw i atgoffa’r gwylwyr o’r foment ofnadwy honno, gan gadw mewn cof wrth gwrs fod teuluoedd sy’n galaru a phobl yn yr ysbyty achos y ddamwain, yn debygol o wylio’r un rhaglenni newyddion hefyd.\nBy: Gordon on Gorffennaf 27, 2013\nRwyt ti wedi rhoi syniad imi am gofnod newydd ar y pethau anodd/erchyll y mae pobl gwahanol wledydd yn gweld ar y teledu.\nBy: cathasturias on Gorffennaf 27, 2013\nDigwydd dod ar draws eich blog Cathi. Sgen i ddim syniad pwy y’ch chi a beth yw eich cefndir, ond mae darllen eich blogiau, eich ysgrifennu a’ch arddull yn gampus. Lle da’ch chi di bod mor hir? Mae eich sylwadau’n ddifyr a’ch iaith yn raenus dros ben. Mae deunydd ysgrifennu nofel ynoch chi dwi’n siwr.\nBy: Nesta Roberts on Awst 3, 2013\nWel diolch Nesta. Allwn i ddim gofyn gwell werthfawrogiad! Dechreuais i ar y blog ryw 3 blynedd yn ôl: wedi dysgu lot yn ystod y cyfnod hwn am bynciau, am arddull ac am iaith. Tipyn o her yw’r syniad o ysgrifennu nofel, ond pwy a ŵyr?\nBy: cathasturias on Awst 4, 2013


Cyflogaeth Pobl Anabl | Busnes Cymru Porth Sgiliau\nCanllaw ymarferol i gyflogwyr ynglŷn â chyflogi pobl anabl\nYdych chi’n cyflogi pobl anabl? Hoffech chi ehangu’r gronfa dalent sydd ar gael ichi a chymryd camau cadarnhaol i amrywio eich gweithlu? Neu ydych chi am gefnogi’r gweithwyr anabl sydd eisoes yn rhan o’ch gweithlu?\nMae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wella cyfleoedd cyflogaeth i bobl anabl a gwneud busnesau mor gynhwysol â phosibl, gan greu amodau lle gall pob unigolyn ffynnu.\nYn draddodiadol mae cyfradd cyflogaeth pobl anabl yn sylweddol is na chyfradd cyflogaeth pobl nad ydynt yn anabl.\nMae ffigurau ar gyfer y flwyddyn hyd at fis Mawrth 2020 yn dangos mai cyfradd cyflogaeth pobl anabl 16 i 64 oed yng Nghymru oedd 50%, o’i gymharu ag 81% o bobl nad ydynt yn anabl.\nMae angen gweithredu i gau’r bwlch cyflogaeth hwn. Un o’r ymrwymiadau allweddol a nodwyd yng Nghynllun Cyflogadwyedd Llywodraeth Cymru yw cynyddu’r nifer o gyflogwyr sy’n creu gweithleoedd cynhwysol a chefnogol ar gyfer pobl anabl a phobl â chyflyrau iechyd hirdymor.\nMae’r wybodaeth a’r cymorth a gyflwynir yma yn annog ac yn hyrwyddo gwell dealltwriaeth, gan ddangos y gallwch ddatblygu eich arferion recriwtio a chyflogaeth yn hawdd i wella canlyniadau swyddi a rhagolygon gyrfa i bobl anabl, cael mynediad at gronfa dalent, a manteisio ar weithlu amrywiol.\nMae Llywodraeth Cymru wedi penodi rhwydwaith o Hyrwyddwyr Cyflogaeth Pobl Anabl, gyda chefnogaeth Cynghorwyr Cyflogaeth Pobl Anabl Busnes Cymru, i roi cyngor, gwybodaeth a chymorth i gyflogwyr ledled Cymru.\nGwasanaeth unigryw am ddim yw hwn i bob cyflogwr yng Nghymru, waeth beth fo faint y busnes. Gall yr Hyrwyddwyr gysylltu â chi mewnffordd sy'n addas i chi a'ch busnes ar sail un-i-un neu mewn cyfarfodydd staff.\nP'un a ydych chi am gyflwyno talent newydd i'ch tîm, cadw staff presennol sydd wedi mynd yn anabl, neu am sicrhau bod eich gweithle a'ch polisïau Adnoddau Dynol yn gynhwysol, gall yr Hyrwyddwyr helpu. Gallan nhw roi cyngor ar hyn a'r canlynol:\nCyngor ymarferol ar gadw staff.\nSut fydda' i'n elwa o hyn?\nDrwy gysylltu â Hyrwyddwr cewch gyfle i gael pecyn cymorth pwrpasol ar gyfer eich busnes – a fydd yn helpu i sichrau bod eich busnes yn arwain y ffordd o ran cynwysoldeb.\nGall unrhyw fusnes yng Nghymru sydd â diddordeb mewn cynyddu amrywiaeth eu gweithlu – gan gynnwys gwybod mwy am yr holl fanteision a'r gefnogaeth sydd ar gael i gyflogi pobl anabl – gysylltu â'r Hyrwyddwyr yn DPEC@llyw.cymru.\nTaflen Mynediad at Waith\nGrant sy’n ddibynnol ar y galw yw Mynediad at Waith. Mae’n darparu cymorth i bobl sydd ag anabledd neu gyflwr iechyd. Y nod yw eu helpu i ddod o hyd i waith neu aros mewn gwaith.\nManylion ar Brentisiaethau Cynhwysol -\nGellir gweld Camau Anabledd yma\nCymru sy’n fwy cyfartal DARLLEN HAWDD\nCanllaw ymarferol i gyflogwyr ynglŷn â chyflogi pobl anabl.\nCanllaw Gweithio o Bell: Cefnogi gweithwyr anabl\nMae’n cynnig cyngor ymarferol i fusnesau sy’n cyflogi pobl anabl sy’n gweithio gartref neu’n gweithio o bell.\nI gael rhagor o wybodaeth am eich hawliau yn y gweithle, ac i gael cyngor gan arbenigwyr yn y maes, ewch i:\nGweithredu ar Anabledd\nCanllaw cyflogwyr i gyflogi pobl anabl\nTaflen Mynediad i Waith\n[.PDF, 2.74 MB]


BBC - Gŵyl chwaraeon newydd i ieuenctid yr Urdd\nDiweddarwyd: Dydd Llun, 24 Ionawr 2011, 07:23 GMT\nGŵyl chwaraeon newydd i ieuenctid yr Urdd\nFe fydd y gemau yn cael eu cynnal am dair blynedd\nMae Urdd Gobaith Cymru yn lansio gŵyl chwaraeon newydd, fydd yn edrych ymlaen at Gemau Olympaidd 2012.\nFe fydd y lansiad yn digwydd yng nghanolfan y mudiad ym Mae Caerdydd.\nFe fydd Gemau Cymru yn ddigwyddiad chwaraeon cenedlaethol i ysgolion, a fydd yn cael ei gynnal rhwng Gorffennaf 8-10 2011 mewn lleoliadau amrywiol o amgylch dinas Caerdydd.\nNod y bartneriaeth rhwng y sector cyhoeddus, preifat a gwirfoddol yw dal ysbryd y Gemau Olympaidd a chreu gwaddol chwaraeon i Gymru.\nFe fydd 'na naw elfen gystadleuol wahanol yn Gemau Cymru.\nBydd y naw math o chwaraeon yn cael cefnogaeth y Cyrff Llywodraethol perthnasol, ac yn dilyn eu strwythur hwy o ran proses ddethol ac oedran y cystadleuwyr.\n"Rwy'n falch iawn fod Llywodraeth y Cynulliad yn cefnogi'r digwyddiad hwn a fydd yn rhoi cyfle i sêr chwaraeon y dyfodol brofi naws unigryw gŵyl aml-chwaraeon," meddai Alun Ffred Jones, Gweinidog Treftadaeth Cymru.\n"Mae'r digwyddiad yn bartneriaeth unigryw a hanesyddol rhwng y sector cyhoeddus, preifat a'r trydydd sector.\n"Y gobaith yw y bydd yn creu gwaddol barhaol i Gymru yn dilyn Gemau Olympaidd 2012.\nY NAW CHWARAEON AR GYFER 2011\n"Gobeithiaf bydd y digwyddiad yn annog ac yn ysbrydoli mwy o bobl ifanc i gymryd rhan mewn chwaraeon ac ymarfer corff ac yn rhoi llwyfan iddynt arddangos eu talentau."\nDywedodd Efa Gruffudd Jones, Prif Weithredwr Urdd Gobaith Cymru, eu bod yn falch iawn o allu arwain y prosiect cyffrous, gan ddefnyddio'r profiad a'r arbenigedd sydd gan y mudiad ym maes chwaraeon i drefnu digwyddiad newydd ar gyfer pobl ifanc Cymru.\n"Bydd Gemau Cymru yn gyfle i sicrhau etifeddiaeth barhaol i chwaraeon yng Nghymru yn sgîl Gemau Olympaidd 2012 ac yn gyfle i arddangos y gorau o dalent chwaraeon pobl ifanc Cymru."\nMae Gemau Cymru yn gynllun tair blynedd.


Y Tlawd a’r Wyrcws\nYn amser y Tuduriaid cydnabuwyd cyfrifoldeb cymdeithas am y di–waith a’r anghenus, a thua diwedd teyrnasiad Elizabeth penderfynwyd y dylai’r plwyfi godi treth ar eu cyfer. Cyn hir daeth hyn yn orfodol. Roedd y Cyngor Cyfrin yn gofalu am y mesurau cyffredinol drwy’r wlad a’r ynadon yn gyfrifol am y plwyfi. Offeiriaid, ysweiniaid a dynion blaenllaw’r gymdogaeth oedd y rhain. Penodwyd goruwchwyliwyr i sicrhau nad oedd prinder bwyd a phethau angenrheidiol. Drwy hyn diddymwyd byddin o gardotwyr, a thebyg iawn mai dyma’r rheswm na fu chwyldroad gwaedlyd yn y wlad hon, fel yn Ffrainc.\nOnd, er bod y bwriad yn ganmoladwy roedd y cymhwysiad yn wallus. Y prif reswm oedd diffyg dealltwriaeth yr oes. Ni wahanaethwyd yn ddigon clir rhwng ymddygiaadau anghfreithlon a gweithredoedd anweddus. Rhoddwyd meddwon mewn stociau – a thaflwyd methdalwyr i garchar. ‘Doedd dim rhyddid gan y tlawd. A pheth arall, ‘doedd dim cysondeb yn y driniaeth.\nYn naturiol ddigon effeithiodd amgylchiadau Ewrop a’r byd ar gyflwr y wlad. Yn sgîl rhyfel Napoleon daeth chwyddiant, prinder arian, a newyn, ac o ganlyniad cynyddodd swm y dreth yn ddirfawr. Felly, ym 1834 pasiwyd Deddf y Tlawd. Ei diben oedd cyfyngu ar y gwariant drwy ganiatáu adeiladu tai wyrcws i gynnwys y gorlif, ac i roi lloches i’r hen a’r anabl. Penodwyd gwarcheidwaid lleol i weinyddu’r ddeddf.\nYn anffodus roedd yr oes yn galon‑galed a chomisiynwyr canolog y llywodraeth yn rhy awdurdodol. Gwahanwyd gwrywod oddi wrth eu gwragedd a gwasgarwyd teuluoedd. Ni wnaed dim gwahaniaeth rhwng yr hen a’r ifanc, yr iach a’r afiach, y synhwyrol a’r gwallgof., y gweddus a’r anweddus – a gwaeth na’r cyfan anghofiwyd fod angen tosturi ar y gwan. Yng Nghaerfyrddin fe elwid y Wyrcws yn Bastille, a mawr fu’r cyffro a’r llawenydd pan dorrwyd i mewn iddo gan ddilynwyr Rebeca. Tasg y dynion yn y Wyrcws oedd torri tunnell a hanner o gerrig y dydd. Dengys hyn un o broblemau mawr yr awdurdod sef sut oedd i roi gwaith a oedd yn anos na’r hyn y gellid ei gael y tu allan. Serch hynny roedd nifer o bobl yn dewis mynediad er gwaethaf y caledi.\nCyflwyniad arall i’r ddeddf oedd rhoi caniatâd i uno plwyfi os oedd angen, er mwyn i un plwy gynorthwyo’r llall. Gwnaed hyn, er enghraifft, rhwng Pen‑y‑Bont ar Ogwr a’r Bont ‑ faen, ac adeiladwyd Wyrcws i dros 80 o oedolion ym Mhen‑y‑Bont ym 1837.\nDaeth y tai hyn i bron pob tre ym Mhrydain, a hefyd i wledydd eraill fel yr Iseldiroedd a’r Amerig. Mae eu diben wedi newid, ond mae’r adeiladau yn bodoli o hyd – o Hwlffordd i Gasnewydd a thu hwnt.\nRoedd cyflwr y wlad yn weddol gyson o 1850 i 1880 ond wedyn dychwelodd dirwasgiad yn bennaf am fod America, a oedd newydd ddod yn wlad unol, yn allforio cyfanswm anferth o wenith ac ßd i Brydain ac Ewrob. Achosodd hyn leihad yn arian y ffermwyr ac o ganlyniad anodd oedd iddo dalu labrwr a phrynu nwyddau fel o’r blaen. Gwaethygodd ystad y pentrefwyr hyd nes i dyrfa ohonynt ymfudo i’r gweithfeydd neu i wlad dramor. Ond hyd yn oed yn y gweithfeydd roedd problemau difrifol oherwydd y berthynas rhwng y gweithwyr a’u cyflogwyr. Effeithiodd hyn oll ar safle’r tlawd yn y gymdeithas.\nYm 1909 fe gynhaliwyd Comisiwn Brenhinol i ymchwilio i’r mater a chymerwyd tystiolaeth fanwl oddi wrth arbenigwyr. Sylwyd yn fuan fod yna wahaniaeth mawr rhwng ymddygiad y gwahanol blwyfi. Mewn un man ni roddwyd cymorth i fam os mai un plentyn oedd ganddi. Os oedd ganddi fwy nag un danfaonwyd hwynt i’r wyrcws. Credid mewn plwy’ arall y gallai’r fam ofalu am ddau blentyn wrthi ei hun; ond mewn plwy’ cyfagos rhoddid digon o gymorth #8216;allanol’ iddi i wneud hynny yn ddibryder.\nRoedd danfon gweithwyr i’r wyrcws yn lleihau rhif y rhai segur, tra oedd cymorth o’r plwy’ yn eu galluogi i barhau yn eu gwaith er gwaethaf prinder cyflog. Ond roedd hyn yn amharu ar eu gallu i chwilio am waith mwy ffafriol mewn ardal arall.\nOs oedd gwarcheidwad yn meddwl fod dynes yn talu gormod o rent am ei chartref gorchmynnid hi i symud i le rhatach hyd yn oed os byddai’r awyrgylch newydd yn anffafriol iddi hi a’i phlant.\nNi chynorthwyid gwraig am flwyddyn gyfan os oedd hi a’i gr wedi gwahanu, ac mewn ambell blwy’ danfonid hi i’r Wyrcws.\nGlynnai menywod oedrannus wrth eu gwaith am flyddoedd lawer hyd yn oed os byddent yn sâl. Yr unig ddewis arall a oedd ganddynt oedd mynd i’r Wyrcws. Soniwyd am berson 82 mlwydd oed yn ennill 1/6 yr wythnos ac yn derbyn 4/6 o’r plwy’; un arall, 79 mlwydd oed, yn gweithio o bump y bore hyd ddeg y nos am 2/11. Roedd hi yn derbyn 4/0 o’r plwy a thorth oddi wrth y ficer ac yn talu 2/0 yr wythnos o rent.\nRoedd gweithwyr cydnerth ar dro yn cael cymorth o’r plwy’ os byddent yn gofalu am eu rhieni. A’r gwarcheidwaid a oedd yn ei ganiatáu oedd y cyflogwyr yn aml – ffermwyr fynychaf. Fel hyn cedwid y gyflog yn isel. Ym marn aelodau’r comisiwn dylid ystyried yr holl amgylchiadau.\nTybiwyd yn aml nad oedd gobaith i’r bobl a oedd yn derbyn cymorth heb sylwi mai’r rheswm am eu cyflwr oedd diffyg hyffordiant.\nMewn ambell bentref cynorthwyid pawb oedd yn hen os oedd y swyddog gweinyddu yn un o’r rhai oedd yn meddwl fod arian y plwy’ yn fath o bensiwn. Ond mewn pentref arall byddai’r arferiad yn hollol wahanol. Weithiau dosbarthwyd arian yn ôl yr oedran a’r rhyw: dyn o dan 60 oed yn cael oed yn cael 2/0 yr wythnos a menyw, swllt a chwech; dyn dros 60 oed, hasnner coron, a menyw, dau swllt; dyn dros 70 oed, triswllt, a menyw o;r un oed, hanner coron. ‘Doedd dim arall yn cael ei gyfrif.\nTueddwyd i orbwysleisio materion moesol. Er enghraifft, gŵr yn, 78 mlwydd oed a’i wraig, 61 oed, hoff o ddiod meddwol, yn cael gostyngiad ytn eu harian wythnosol o 5/0 i 2/6 er mwyn iddynt ymwrthod. yn arall, 73 oed, yn byw gyda’i fab di–waith yn cael gostyngiad o 3/6 i 2/6 er mwyn i’r mab wneud mwy o ymdrech i gael gwaith.\nYm 1892 roedd 31.9 y cant o’r tlodion yn y Wyrcws, a 36 y cant ym 1900 er bod cynnydd mawr wedi bod yn yr arian a roddwyd o’r plwy’. Roedd y mwyafrif yn hen a thua wyth deg y cant ohonynt yn anabl.\nCafwyd cofnodion yn Llyfrau Festri’r plwy’ a roddwyd bathodyn i’r tlotyn a oedd yn derbyn help er mwyn ei gadw dan sylw. Yn Llambed roedd y llythrennau L.P. arno (Lampeter Pauper). Drwy;r dull yma y medrid gwrthod cais rhywun o blwy arall. Erlidiwyd genethod beichiog i ffwrdd od nad oeddent yn enedigol o’r ardal.\nYm 1837, dair blynedd ar ôl pasio Deddf y Tlawd, awgrymwyd i’r plwyfi y dylent adeiladu noddfa i’r gwallgof er mwyneu symud o’r Wyrcws; a thua 1860 daeth Ysbytai’r Meddwl.\nYm 1847 archwiliwyd safon y rhai oedd yn gofalu am bobl yn y Wyrcws a gwelwyd mai’r unig anghenraid oedd y gallu i ddarllewn cyfarwyddiadau ysgrifenedig ar foteli moddion.\nHyd at 1867 tlodion oedd fynychaf yn nyrsio, ond y flwyddyn honno danfonwyd cylchneges i’r gwarcheidwaid i’w hysbysu mai nyrsys cyflogedig oedd i wneud hynny. Dyma adeg ‘Dynes y Lamp’, Florence Nightingale. Ym 1869 atgoffwyd yr awdurdodau y dylai’r cleifion gael eu nyrsio mewn wardiau ar wahân, ac ym 1874 dechreuwyd cyrsiau arbennig i hyffoddi’r nyrsys. Erbyn diwedd y ganrif roedd pob Wyrcws sylweddol o dan arolygiaeth metron a oedd wedi derbyn o leiaf dair blynedd o hyfforddiant mewn ysbyty gydnabyddedig. O dani hi cyflogwyd tair nyrs arall. Yn raddol, daeth y wardiau hyn yn glafdai (Infirmaries) a phan ddaeth Geriatreg yn arbenigedd meddygol ym mhumdegai’r ganrif hon daeth y mwyafrif ohonynt yn Ysbytai’r Henoed.\nRoedd y tlodion yn y Wyrcws i lanhau’r wardiau, i baratoi’r bwyd, i olchi’r dillad ac yn y blaen, ond nid oeddynt i fwydo’r cleifion. Roedd meddygon apwyntiedig yn gyfrifol am y rhain ac os oedd angen triniaeth lawfeddygol arnynt danfonid hwy i ysbyty.\nOfedd (di–flas) oedd y bwyd, a phrin o faeth, er bod comisiwn ym 1836 wedi cyhoeddi esiamplau o’r ymborth y dylid ei baratoi. Pwysleisiwyd pwysigrwydd hyn gan olygydd y Lancet ym 1878:\n“Medical treatment consists quite as much in the administration of a sufficient and appropriate diet as in the exhibition of drugs and the object of the Medical Officer and the Guardians alike is to cure”.\nYnglyn â’r plant a’r babanod – truenus iawn oedd eu cyflwr hwy. Mewn un Wyrcws gofelid am y babanod gan fenyw a oedd yn gyfrifol am y golchdy. Doedd dim amser ganddi i droi! Mewn man arall rhoddwyd hwynt i eistedd yn rhes o flaen bord hir, a phan oedd eisiau cysgu arnynt plygai’r pennau bychain ymlaen i’r ford: syniad y metron oedd hyn. Gofalwyd am y mwyafrif gan fenywod oedrannus. Roedd y gwlâu yn wlyb, a’r plant a oedd yn medru cerdded yn edrych yn ddiflas mewn dillad llwyd, trwchus, di–siâp: Pob un yr un peth, a’r undonedd yn llethol.\nCynhelid rhyw fath o ysgol i blant dros bum mlwydd oed. Ym marn awduron y Llyfrau Gleision ym 1847, roedd yr un yn Abertawe yn wddol foddhaol – er bod y plant yn gorfod doddef y drewdod pan oedd toiled y clafdy cyfagos yn cael ei wacá. Yng Nghaerdydd dysgwyd hwy am deirawr y dydd os oedd y tywydd yn deg: os nad oedd, aethai’r bechgyn i’r ffermydd a’r merched i wnïo. Yng Nghastell–nedd roedd adeilad y Wyrcws yn warthus: medd yr adroddiad: ‘We see no reason for immuring children in such places’.\nYn Lloegr ceisiwyd uno rhai o’r ysgolion, ond aflwyddiannus fu’r ymdrech. Mewn byr amser fe’u galwyd yn Barrack Schools. Ceir disgrifiad byw o’r hyn oedd yn digwydd yn nofel feistrolgar Dickens, Bleak House, a gwyddom i gyd fod H.M. Stanley – a ddaeth o hyd i Livingstone yn nes ymlaen – wedi dianc o’r Wyrcws yn y Rhyl.\nPenderfynodd y Llywodraeth ym 1906 nad oedd yn weddus cymryd plant i mewn i’r fath lefydd. Adeiladwyd tai arbennig ar eu cyfer – yr Homes – a rhoddwyd y rhai hßn yng ngofal teuluoedd cyfrifol ac apwyntiwyd swyddogion i gadw llygad arnynt.\nPan ddaeth y Wladwriaeth Les i fodolaeth aeth y Wyrcws a’i stori gymhleth i ebargofiant, ond mae’r oes wedi newid a cheir cymaint o rwgnach a helbul heddiw ag erioed. Pan ofynnwyd i Kate Robewrts beth oedd ei barn hi, atebodd: ‘Ddoe roedd popeth mor brin, a phobl yn gwerthfawrogi’r cyfan. Heddiw, mae pawb yn cael popeth, a’r gwerthfawrogiad mor brin.’\nY gwir a ddywedodd.\nO’r llyfr ‘Yng Nghwmni’r Meddyg’ gan Dr. J.H. Thomas a gyhoeddwyd gan Tŷ John Penry (Abertawe) ym 1990.\n1. Rhai Agweddau ar Bla y Tatws yn Iwerddon\n2. James Ebenezer Bicheno\nErthygl yn Saesneg am yr ysgolhaig y mae ei fywyd yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg yn cysylltu Cymru, Iwerddon, Lloegr a Thasmania.\n3. Starvation Fever


Newyddion - Parhau i glirio llanast y llifogydd\nRydym yn defnyddio cwcis i sichrau ein bod yn rhoi’r profiad gorau posibl i chi ar ein gwefan. Rydym hefyd yn defnyddio cwcis i sichrau ein bod yn dangos hysbysebion sy’n berthnasol i chi. Os hoffech chi barhau heb newid eich gosodiadau, byddwn yn cymryd eich bod yn hapus i dderbyn pob cwci. Fodd bynnag, gallwch newid eich gosodiadau cwci unrhywbryd. Parhau Dysgwch mwy ]]> Linciau mynediad Neidio i'r cynnwys Neidio i wefannau lleol eraill Cymorth Hygyrchedd Llywio drwy’r BBC Newyddion Sport Tywydd Capital TV Radio Mwy Term chwilio: Canolbarth\nDiweddarwyd 14:09 Parhau i glirio llanast y llifogydd\nMae'r gwaith clirio wedi dechrau wedi'r drychineb Parhau gyda'r brif stori\tStraeon Perthnasol\nPentrefwyr yn cael dychwelyd adre'\nLlifogydd: Dechrau clirio'r llanast\nParhau mae'r gwaith o glirio'r llanast yng ngogledd Ceredigion wedi'r llifogydd difrifol ddydd Sadwrn.\nPan gawson nhw eu deffro yn oriau mân bore Sadwrn roedd troedfeddi o ddŵr.\nBu'r gwasanaethau achub yn helpu symud pobl o'u cartrefi a'u carafanau\nMewn rhai lleoedd roedd lefel y dŵr yn bum troedfedd (1.5 metr).\nFe ddinistriwyd eiddo, cartrefi, carafanau a ffyrdd ym mhentrefi Tal-y-bont, Llandre, Dôl-y-bont, Ynys Las, Borth, Penrhyncoch, Pen-bont Rhydybeddau a Chapel Bangor.\nCafodd tua 1,000 o bobl yn ardal Aberystwyth a gogledd Ceredigion eu heffeithio gan y llifogydd.\nAchubwyd 150 gan y gwasanaethau brys a chafodd cannoedd eu symud i fan diogel.\nCafodd tri o bobl driniaeth am fân anafiadau.\nDwi'n gobeithio drwy lansio'r apêl y gallwn gynorthwyo'r rhai effeithiwyd”\nArweinydd Cyngor Ceredigion\nDydd Llun mae Asiantaeth yr Amgylchedd yn cynghori pobl yng Ngheredigion a Gwynedd bod mwy o law ar ei ffordd.\nMaen nhw'n dweud na ddylai hyn achosi mwy o lifogydd ond y gallai gael effaith ar y gwaith clirio.\nFe ddylai pobl sy'n byw neu yn gweithio ger afonydd fod yn wyliadwrus a chymryd mwy o ofal pan mae'r lefelau yn codi.\nMae afonydd yn dal wedi chwyddo ac yn beryglus wedi'r glaw trwm ac fe ddylai pobl gadw'n glir o lannau'r afonydd.\nYn gynharach ddydd Llun dywedodd Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru mai un peiriant oedd ganddyn nhw yn pwmpio dŵr erbyn bore Llun.\nCafodd tîm o arbenigwyr eu galw o Rydaman i ddelio gyda'r gwaith yn ardal Llanbadarn Fawr o Aberystwyth. Bu'r criwiau yn gweithio drwy'r nos.\nY difrod y tu mewn i Feddygfa Ystwyth\nRoedd Meddygfa Ystwyth yn Llanbadarn Fawr, Aberystwyth, wedi cael ei heffeithio gan y llifogydd, gyda'r gwasanaethau wedi'u hadleoli i safle IBERS ger Penrhyncoch. Dydd Llun dywedodd llefarydd ar ran y feddygfa, sy'n gofalu am 9,000 o gleifion, fod sawl troedfedd o ddŵr wedi mynd i mewn ac wedi difrodi ystafelloedd ymgynghori, y dderbynfa a'r swyddfeydd.\nMae'r holl offer trydanol oedd ar y llawr gwaelod wedi eu dinistrio.\nCadarnhaodd y Swyddfa Dywydd fod dros fis o law wedi syrthio yn Nhrawsgoed, ger Aberystwyth, ddydd Gwener.\nFe wnaeth dwywaith gymaint o law syrthio mewn 24 awr na'r hyn gafodd ei disgwyl yr ardal ar gyfer mis Mehefin.\nMae arweinydd cyngor Ceredigion, Ellen ap Gwynn, sy'n byw yn Nhal-y-bont , wedi lansio apêl i helpu'r trigolion sydd wedi dioddef oherwydd y llifogydd.\n"Fe wnes i'n bersonol weld dinistr y llifogydd," meddai.\nCafodd cannoedd eu symud o'r carafanau ym Mharc Carafanau Riverside yn Llandre dair milltir o Aberystwyth\n"Dwi'n gobeithio drwy lansio'r apêl y gallwn gynorthwyo'r rhai effeithiwyd."\n"Mae wedi bod yn braf gweld y gymuned yn dod at ei gilydd i gynorthwyo cymdogion yn y fath fodd," ychwanegodd.\nDywedodd y Gweinidog Amgylchedd, John Griffiths, yng Ngheredigion ddydd Llun: "Dwi'n addo y bydd gwersi'n cael eu dysgu." Mae Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, wedi canmol "dewrder nodedig" y gwasanaethau brys.\n"Roedden nhw'n gweithio mewn amgylchiadau anodd ac fe lwyddwyd i achub cannoedd o bobl.\n"Gyda diolch i broffesiynoldeb ac ymroddiad y criwiau achub collodd neb eu bywydau.\n"Fe fydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r holl asiantaethau dros yr oriau, dyddiau ac wythnosau nesaf i sicrhau bod yr ardaloedd yn dod yn ôl i'r drefn arferol mor fuan â phosib."\n11 MEHEFIN 2012, CANOLBARTH Pentrefwyr yn cael dychwelyd adre'\n11 MEHEFIN 2012, GOGLEDD-ORLLEWIN Llifogydd: Dechrau clirio'r llanast\n10 MEHEFIN 2012, HAFAN Llifogydd: Apêl yn cael ei lansio\n10 MEHEFIN 2012, HAFAN Cyfri'r gost a chlirio'r llanast Watch\n10 MEHEFIN 2012, HAFAN Pobl Ceredigion yn dechrau clirio Watch\n10 MEHEFIN 2012, HAFAN Ymgyrch achub yn diogelu mil o bobl\n09 MEHEFIN 2012, HAFAN Llifogydd: Nifer o ffyrdd ynghau\n09 MEHEFIN 2012, HAFAN Achub cant a hanner o'r lifogydd Watch\n10 MEHEFIN 2012, WALES Tywydd garw'n achosi problemau


Cynnal protest yn gwrthwynebu codi peilonau\nAr yr un diwrnod bydd y Grid Cenedlaethol yn arddangos eu cynlluniau i godi rhes arall o beilonau ger peilonau eraill sydd eisoes yn croesi tir ym mhentref Talwrn.\nFe esboniodd Dafydd Idriswyn Roberts, Cadeirydd pwyllgor ymgyrchu ar ran cynghorau tref a chymuned Môn: “Mae unigolion bellach yn teimlo wedi eu gorthrymu gan y Grid wrth weld hyfdra’r cwmni yn anwybyddu barn pobl Môn gan barhau gyda’r cynlluniau i godi mwy o beilonau. Ag eto cryfder pobl Mon yw eu hawl i gael gwrandawiad teg yn yr ymgynghoriad pwysig yma.’\nMae’r trefnydd Dafydd Idriswyn yn annog pobl i fynegi gwrthwynebiad, trwy ysgrifennu eu hymatebion i’r ymgynghoriad gan alw am opsiynau eraill i gario’r trydan trwy geblau tanfor neu tanddaear.\nMae Dafydd Idriswyn Roberts yn dadlau y dylent ystyried opsiynau eraill, "Os yw’r opsiynau eraill yn ddigon da i ardaloedd eraill megis Llundain a’r Wirral, yna rydym ninnau’n disgwyl yr un parch at ein hamgylchedd pwysig ni ym Môn.”\nMewn cyfarfod yn siambr y Cyngor Sir i drafod cynllun y Grid ar 21/10/16, dywedodd Cynghorydd tref dros Beaumaris, Stan Zalot: “Mae’r codi mwy o beilonau am effeithio’r ynys i gyd nid yn unig y rhai sy’n byw yn agos atynt. Nid yw’r peilonau yn dod yn agos i Beaumaris, ac eto bydd rhes arall yn cael effaith andwyol ar ein tref hardd ni sy’n dibynnu ar dwristiaeth. Y peth cyntaf a welwch wrth groesi Pont Britannia yw’r peilonau - pwy fydd eisiau dod i’r ynys yn llawn fwy fyth o beilonau dur? Mae Ynys Mon yn dibynnu mwy ar dwristiaeth nag unrhyw ardal arall ym Mhrydain, felly gwallgofrwydd yw codi mwy o beilonau a difetha’r dirwedd drawiadol sy’n denu gymaint o dwristiaid i’r ynys.”\nCynhelir y brotest am 4:30y.p. ar Ddydd Mercher yma ym mhentref Talwrn, yn Ynys Mon. \nOs oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru\nArian a Busnes (363)\nAmgueddfa Cymru yn datgan argyfwng hinsawdd byd-eang\non 19/09/2019 - 10:20 pm


Menter gerddorol newydd i ddau fachgen o’r Dyffryn – DyffrynNantlle360\nMenter gerddorol newydd i ddau fachgen o’r Dyffryn\nHedydd Ioan ac Osian Cai o Benygroes yn mynd a cherddoriaeth i donfedd arall gyda’u busnes newydd.\ngan Sioned Young\nMae dau fachgen o Benygroes, Hedydd Ioan, 18 ac Osian Cai, 18 wedi mentro i sefydlu busnes newydd, Tonfedd Arall, a fydd yn cynnig modd cwbl newydd o ddysgu gwersi cerddoriaeth trwy gyfrwng y Gymraeg.\nBwriad Tonfedd Arall bydd cynnig gwersi cerddoriaeth mewn ffordd wreiddiol, ymarferol a fforddiadwy. Bydd hyn yn cael ei wneud drwy ddatblygu gwasanaeth tanysgrifio ar lein. Fel rhan o’r gwasanaeth bydd posib gwylio dosbarthiadau cerddoriaeth a fydd yn amrywio o sut i chwarae gwahanol offerynnau i sut i fynd ati i gychwyn band.\nMae’r ddau du ôl i’r busnes wedi bod yn ffrindiau ers ysgol gynradd, gydag Osian bellach yn astudio Cerddoriaeth yn Coleg Menai, a Hedydd yn Brentis Creadigol gyda Fran Wen a’n cyfarwyddo ffilmiau yn ei amser rhydd.\n“Dwi’n gwneud ffilmiau ac mae Osian yn creu miwsig, mae’r ddwy elfen wahanol yn dod a’r busnes at ei gilydd yn dda,” meddai Hedydd.\nMae profiadau’r ddau fachgen hefyd am ddylanwadu ar gynnwys y wefan, gyda gwersi ar elfennau ymarferol fel sut i ysgrifennu caneuon a sut i gychwyn band yn rhan o’u cynnig. A thrwy gyfweliadau a phobl sydd eisoes wedi llwyddo i fynd ati i adeiladu gyrfa mewn cerddoriaeth yng Nghymru, maen nhw’n gobeithio ysbrydoli ac addysgu pobl o’r wahanol lwybrau posib i mewn i’r maes.\nDatblygu busnes yn lleol\nFel rhan o’u gwaith datblygu’r busnes newydd, roedd y bechgyn yn ffodus o gael eu derbyn ar gynllun Llwyddo’n Lleol ar gychwyn y flwyddyn. Mae Llwyddo’n Lleol yn brosiect gan Menter Môn sy’n herio’r dybiaeth fod yn rhaid gadael er mwyn llwyddo. Fel rhan o’r cynllun, fe wnaeth Hedydd ac Osian cymryd rhan yn y cynllun 10 wythnos, ynghyd a 6 person ifanc arall o Wynedd a Môn, i’w helpu i gynllunio a datblygu’r fenter yn eu hardal leol, a derbyn grant o fil o bunnau i’w wario ar y busnes.\nMae’r ddau yn falch iawn o allu datblygu Tonfedd Arall yn eu hardal leol, ac wedi i’w ysbrydoli o weld gymaint o bobl ifanc eraill o’r Dyffryn ac ardal gyfagos hefyd yn dewis dod yn entrepreneuriaid.\n“Mae’n ffantastig gweld gymaint yn mynd amdani i gychwyn busnes,” meddai Osian, “Mae llwyth gyda’r skillset, ac mae o’n grêt gweld nhw’n cael yr hyder i jest go for it.”\nMae gallu datblygu busnes trwy gyfrwng y Gymraeg hefyd yn bwysig iawn iddynt.\n“Mae ‘na lot o fodeli danysgrifio yn Saesneg fatha Skillshare a Masterclass, ond does ’na ddim un yn Gymraeg,” meddai Hedydd, sy’n gobeithio bydd yr iaith yn arf i’w helpu sefyll allan oddi wrth y gystadleuaeth.\nGobaith y bechgyn yw lansio’r wefan erbyn yr Haf, a’i ddiweddaru’n gyson a gweithgar a chyfweliadau newydd. I’r dyfodol, hoffent nhw adeiladu ar y wefan i gynnwys dosbarthiadau gan bobl sy’n arbenigwyr yn y maes.\nByddwch yn siŵr o ddilyn Tonfedd Arall ar Facebook ac Instagram i ddilyn siwrne datblygiad y fenter, ynghyd a chyfle i roi adborth a sawl blas arbennig o beth i’w ddisgwyl o fewn y gwersi.


Cofrestru Elusennau - Cymdeithas Sefydliadau Gwirfoddol Pen-y-bont ar Ogwr Cymdeithas Sefydliadau Gwirfoddol Pen-y-bont ar Ogwr\nHafan » Cael help » Ein Tîm Datblygu Cymunedol » Cofrestru Elusennau\nOeddet ti’n gwybod…?\n… Os yw’ch grŵp er budd y cyhoedd yn unig a bod ganddo incwm blynyddol o dros £5,000 y flwyddyn, o ba bynnag fath, a waeth sut y caiff ei wario, RHAID iddo gofrestru fel elusen?\nGall staff BAVO helpu eich grŵp i gofrestru fel elusen, a hyd yn oed leihau atebolrwydd eich pwyllgor / bwrdd ar yr un pryd trwy eich helpu i gofrestru fel Sefydliad Corfforedig Elusennol.\nOs yw’ch grŵp yn berchen ar eiddo neu’n cyflogi staff gallai hyn fod y dewis doethaf o strwythur cyfreithiol. Bydd staff BAVO yn trafod yr opsiynau gyda chi ac yn eich cefnogi trwy gydol y broses, gan ddarparu arweiniad ac opsiynau sydd er budd gorau eich sefydliad.\nMae gan sefydliad corfforedig hunaniaeth gyfreithiol ei hun. Hynny yw, mae’n gorff corfforaethol a all weithredu’n gyfreithiol fel endid sengl. Mae hyn yn golygu y gall fod yn berchen ar eiddo, ymrwymo i gontractau a chyflogi pobl yn ei enw ei hun. Ar y llaw arall, mae sefydliad anghorfforedig, yn parhau i fod yn gasgliad o unigolion, ac os yw am fod yn berchen ar eiddo ac ati, rhaid iddo ddibynnu ar unigolion i wneud hynny ar ei ran.\nMae corffori hefyd yn golygu bod atebolrwydd y sefydliad i drydydd partïon wedi’i gyfyngu i gyfanswm gwarantau neu gyfalaf cyfranddaliadau’r aelodau, yn dibynnu ar natur y sefydliad. Mae hyn yn rhoi amddiffyniad i’r rhai sy’n rhedeg y sefydliad a’i aelodau yn y rhan fwyaf o achosion.\nGellir dod o hyd i ragor o wybodaeth trwy glicio ar ein taflen wybodaeth BAVO Statws elusennol\nGallwch ddarganfod mwy o wybodaeth yma


Cyngor Caerdydd: lefel bodlonrwydd y cyhoedd yn syrthio 10% – Golwg360\n21 Hydref 2016 am 16:23\nMae trigolion ardal Caerdydd yn llai bodlon gyda’u gwasanaethau cyhoeddus o’i gymharu â’r un cyfnod y llynedd, yn ôl arolwg.\nMae’r ffigyrau wedi’u cyhoeddi yn arolwg hunan-welliant y cyngor, ac mae’n dangos hefyd bod y cyngor wedi methu a chyrraedd targedau addysg a gofal cymdeithasol – er ei fod yn honni i fod y trydydd cyngor sydd wedi gweld y gwelliant mwyaf yng Nghymru.\nRoedd bodlonrwydd y cyhoedd ar wasanaethau sy’n cael eu darparu gan y cyngor, gan gynnwys casglu gwastraff a glanhau strydoedd, i lawr o 80.8% yn 2014-15 i 69.3% yn 2015-16.\nEr hyn, fe roedd rhai gwasanaethau a welodd welliant gan gynnwys glanhau priffyrdd ac ail-gylchu.\nRoedd yr Arweinydd Phil Bale yn falch bod y cyngor wedi medru gwella mewn cymaint o ardaloedd o ystyried y toriadau sy’n wynebu’r cyngor, ond fe nododd hefyd bod “llawer mwy i’w wneud”.\nCafodd canlyniadau’r arolwg eu trafod mewn cyfarfod llawn o’r cyngor ddydd Iau.\nCynlluniau uchelgeisiol i weddnewid dinas Caerdydd


Trwyddedu landlordiaid ac asiantau - Rent Smart Wales\nGofynion trwyddedu landlordiaid ac asiantau yng Nghymru\nPa weithgareddau gosod a rheoli sy'n sbarduno'r angen am drwydded?\nPa fath o drwydded sydd ei hangen arnaf?\nEglurhad o’r broses drwyddedu\nBeth sydd angen i mi ei wybod am hyfforddiant?\nFaint mae trwydded yn costio?\nAm ba hyd y mae trwydded yn para?\nAmodau trwydded a Chod Ymarfer\nNid wyf yn gosod neu rheoli eiddo yng Nghymru mwyach. Beth nesaf?\nYng Nghymru, mae'n ofynnol yn gyfreithiol i landlordiaid ac asiantau sy'n gwneud gwaith gosod a rheoli mewn eiddo rhent gael trwydded Rhentu Doeth Cymru.\nNod gofynion Deddf Tai (Cymru) 2014 yw sicrhau bod y rhai sy'n gosod a rheoli tenantiaethau domestig yn addas i wneud hynny a'u bod wedi'u hyfforddi'n briodol yn eu hawliau a'u rhwymedigaethau.\nMae angen trwydded ar landlord os nad yw'n cyflogi asiant neu os ydy’r landlord yn cyflawni gweithgareddau gosod a rheoli.\nMae gweithgareddau gosod a rheoli yn wahanol yn dibynnu a ydych yn landlord neu’n asiant.\nCliciwch yma i weld y rhestr landlordiaid a ragnodir yn adrannau 6 a 7 o'r Ddeddf.\nCliciwch yma i weld y rhestr asiantau a ragnodir yn adrannau 10 a 11 o'r Ddeddf.\nMae dau fath o drwydded; Landlord ac Asiant\nOs ydych yn landlord ac yn asiant, yna mae'n ddigon i wneud cais am drwydded asiant yn unig.\nAr ôl cwblhau cofrestriad, byddai angen i landlord sy'n cynnal gweithgareddau gosod a rheoli mewn eiddo y mae’n berchen arno wneud cais am drwydded landlord a chwblhau'r hyfforddiant landlordiaid.\nDoes dim angen trwydded ar landlordiaid nad oes ganddynt ran yn y broses o roi tenantiaethau ar waith a rheoli eiddo rhent. Serch hynny, rhaid iddynt penodi asiant trwyddedig.\nMae'r rhai sy'n cwblhau cyfrifoldebau gosod a/neu reoli ar ran landlord, yn asiantau o dan y Ddeddf ac mae angen iddynt wneud cais am drwydded asiant a chwblhau hyfforddiant asiant cymeradwy.\nGallai asiant fod yn unigolyn neu'n sefydliad, yn briod, yn aelod o deulu neu'n ffrind i'r landlord neu'n asiant masnachol.\nY ffordd gyflymaf a hawsaf o wneud cais yw ar-lein. Mae ffurflen gais bapur landlord ar gael i'w lawrlwytho yma, a ffurflen asiant ar gael yma.\nRhan annatod o'ch cais am drwydded yw eich bod yn dangos eich bod wedi dilyn hyfforddiant RhDC cymeradwy. Mae opsiynau ar gael isod.\nI gwblhau cais ar-lein bydd angen y canlynol arnoch chi:\nDull adnabod personol (e.e. rhif pasbort, rhif yswiriant gwladol, trwydded yrru)\nRhestr o bob cyflogai (a dyddiadau geni)\nTystiolaeth o hyfforddiant wedi'i gwblhau ar gyfer ymgeiswyr a defnyddwyr cysylltiedig (os cafodd ei gyflawni drwy darparwr hyfforddiant allanol)\nRhestr o eiddo rheoledig (Asiantau yn unig)\nTystiolaeth o fesurau diogelu busnes (Asiantau yn unig)\nEich ‘Rhif Cwmni’ Tŷ’r Cwmnïau a’ch ‘Swyddfa Gofrestredig’ (Cyrff Corfforaethol yn unig)\nEich ‘Rhif Elusen’ y Comisiwn Elusennau (Elusennau’n unig)\nMesurau diogelu busnes (Asiantau yn unig)\nGwiriadau Addasrwydd a Phriodoldeb\nAr ôl ei gyflwyno, gall gymryd hyd at 8 wythnos i adolygu a phenderfynu ar gais. Os dyfernir trwydded, bydd yr ymgeisydd yn derbyn ei drwydded yn dangos rhif trwydded unigryw ac yn cynnwys set o amodau trwydded.\nGall Rhentu Doeth Cymru gysylltu â chi i ofyn am rhagor o ddogfennaeth i gefnogi eich cais.\nI ddechrau eich cais am drwydded cliciwch yma i mewngofnodi.\nMae yn ofynnol i'r ymgeisydd a'r holl ddefnyddwyr cysylltiedig* sy’n cyflawni gweithgareddau gosod a rheoli gwblhau hyfforddiant cymeradwy Rhentu Doeth Cymru cyn gwneud cais am drwydded.\n*Mae defnyddiwr cysylltiedig yn gyffredinol yn aelod o staff ar y gyflogres sy'n ymwneud â gweithgareddau gosod a rheoli. Ceir diffiniad o ddefnyddiwr cysylltiedig yn y Ddeddf, adran 6(2) a 7(2)\nRhaid i gyfarwyddwr fel y'i henwir gyda Thŷ'r Cwmnïau/y Comisiwn Elusennau fod yn gysylltiedig â phob cais trwydded corfforaeth/elusen. Ar gyfer cais am drwydded ymddiriedolaeth, rhaid cysylltu ymddiriedolwr a enwir.\nRhaid i'r cyfarwyddwr/ymddiriedolwr arweiniol cysylltiedig hefyd gwblhau hyfforddiant priodol ar gyfer y cais am drwydded, p'un a yw’n cymryd rhan weithredol mewn gweithgareddau gosod a rheoli ai peidio.\nGellir cwblhau pob opsiwn hyfforddiant naill ai:\nyn uniongyrchol drwy Rhentu Doeth Cymru; neu\ndrwy *ddarparwr hyfforddiant cymeradwy (gweler y rhestr yma).\nMae Rhentu Doeth Cymru yn cynnig hyfforddiant ar-lein ac yn yr ystafell ddosbarth i roi cyfle i gwblhau hyfforddiant mewn amgylchedd sy'n gweddu orau i'r unigolyn ac ar gyflymder sy'n briodol i anghenion personol a busnes.\nRhaid i dystiolaeth o hyfforddiant cymeradwy ddod gyda'ch cais am drwydded.\nOs ydych chi'n gwneud cais am eich trwydded gyntaf, rhestrir opsiynau hyfforddi cymeradwy isod:\nMath o cwrs\nNifer o oriau\nLandlord 6.5 awr Ystafell ddosbarth £100\nLandlord Amc. 5 awr Ar-lein £30\nAsiant 7.5 awr Ystafell ddosbarth £140\nAsiant Amc. 7.5 awr Ar-lein £50\n*Gall darparwyr hyfforddiant allanol ddarparu cyrsiau cymeradwy ar gyfer gwahanol ffioedd.\nMae yna fwy o opsiynau hyfforddi ar gyfer adnewyddu trydded. Mae mwy o fanylion ar gael yma.\nDylai ymgeiswyr sydd â phroblemau mynediad neu iechyd gysylltu â Rhentu Doeth Cymru i drafod y posibilrwydd o gymorth ychwanegol.\nCyhoeddir ffioedd trwyddedu Rhentu Doeth Cymru mewn polisi ffioedd sydd ar gael yma ac fe'u crynhoir isod\nMath y cais\nUn taliad: £187\nRhan 1 - £155\nRhan 2 - £71\nUn taliad: £223\nRhan 1: £196\nRhan 2 - £66\nRhan 1 - £143\nRhan 2 - £64.30\nUn taliad: £200.70\nRhan 1 - £180\nMae ffioedd asiantau ar raddfa i adlewyrchu maint y portffolio. Mae disgownt hefyd yn gymwys os yw Asiant yn aelod o gorff proffesiynol cydnabyddedig.\nAr hyn o bryd, y cyrff hyn yw: UKALA, ARLA, RICS, SafeAgent. Mewn rhai amgylchiadau mae opsiynau talu ar gael. I gael rhagor o wybodaeth, edrychwch ar y polisi ffioedd yma.\nMae trwydded yn ddilys am 5 mlynedd o'r dyddiad cyhoeddi. Pan ddaw i ben, bydd angen cais adnewyddu os yw'r trwyddedai'n dal i gymryd rhan mewn gweithgareddau gosod a rheoli.\nGellir cyflwyno'r cais 84 diwrnod cyn i'r drwydded bresennol ddod i ben, gyda phen-blwydd y terfyn yn dal i gael ei ddiogelu.\nI wirio dilysrwydd trwydded sy'n bodoli eisoes, edrychwch ar ein cofrestr gyhoeddus yma.\nMae gan bob trwydded set o amodau y mae'n rhaid i landlord neu asiant eu dilyn. Mae methu â glynu at yr amodau hyn yn rhoi trwydded mewn perygl o gael ei dirymu.\nMae'r amodau hyn yn nodi'r pethau y mae'n rhaid eu gwneud i gadw trwydded dros gyfnod o 5 mlynedd y drwydded. Weithiau, cymhwysir amodau a therfynau amser pwrpasol i ddelio â phryderon penodol.\nMae cydymffurfio a'r Cod Ymarfer yn un o amodau pob trwydded. Mae'r ddogfen hon yn rhestru'r holl ofynion cyfreithiol y mae'n rhaid i drwyddedeion gydymffurfio â hwy ar bob carreg filltir drwy gydol y denantiaeth.\nFel arfer mae gan asiantau hefyd amodau ychwanegol i dangod bod ganddynt y mesurau diogelwch canlynol ar waith:\nAelodaeth o gynllun iawndal\nI ddysgu rhagor am y mesurau diogelu cliciwch yma.\nI roi gwybod i Rhentu Doeth Cymru, mewngofnodwch i'ch cyfrif yma, dewiswch 'Crynodeb o'm Cyfrif' ac wedyn 'Nid Oes Angen Trwydded Mwyach' a dilynwch y cyfarwyddiadau ar y sgrin.\nCyngor aros am drwydded\nHoliadur rhyngweithiol - oes angen i mi ymgeisio am drwydded landlord?\nHoliadur rhyngweithiol - oes angen i mi ymgeisio am drwydded asiant?\nFfurflen gais trwydded landlord\nFfurflen gais trwydded asiant\nCod Ymarfer ar gyfer landlordiaid ac asiantau\nPa weithgareddau gosod a rheoli sy'n sbarduno'r am drwydded asiant?


‘Swyddi coler werdd yn ganolog wrth i Gymru ddod dros COVID-19’ | Janet Finch-Saunders MS/AS\n‘Swyddi coler werdd yn ganolog wrth i Gymru ddod dros COVID-19’\nHeddiw (22 Gorffennaf), anogodd Janet Finch-Saunders AS - Gweinidog Newid Hinsawdd, Ynni a Materion Gwledig yr Wrthblaid y Ceidwadwyr Cymreig -Lywodraeth Cymru i dargedu’n ofalus eu cynlluniau adferiad economaidd i sbarduno ‘swyddi coler werdd’ sy’n cynorthwyo’r sectorau hynny sydd wedi’u heffeithio waethaf gan bandemig COVID-19.\nDaeth ei sylwadau wrth i’r Prif Weinidog Boris Johnson gyhoeddi bod £350 miliwn yn cael ei neilltuo i dorri allyriadau mewn diwydiant trwm a sbarduno adferiad economaidd ar ôl Coronafeirws. Bydd y pecyn buddsoddi yn helpu busnesau i ddatgarboneiddio ledled y diwydiannau trwm a’r sectorau adeiladu, gofod a thrafnidiaeth ac i sicrhau safle’r DU ar flaen y gad o ran arloesi gwyrdd.\n“Mae newid hinsawdd ymysg heriau mwyaf ein hoes. Mae adferiad COVID-19 ein cenedl yn cynnig cyfle heb ei ail i helpu i sbarduno creadigaeth swyddi coler werdd hirdymor a fydd yn helpu Cymru i fodloni ei thargedau allyriadau carbon yn fwy effeithiol yn y blynyddoedd nesaf.\n“Mae’n ffaith drist bod y pandemig coronafeirws hwn wedi effeithio’n anghymesur ar sectorau twristiaeth, diwydiant trwm a chelfyddydau ein cenedl. Mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru sicrhau bod unrhyw gynigion i fynd i’r afael ag adferiad gwyrdd y genedl, ynghyd ag unrhyw anghysondebau rhanbarthol, yn ystyried hyn.\n“Fel yr wrthblaid swyddogol yn Senedd Cymru, bydd y Ceidwadwyr Cymreig yn dal ati i ymgyrchu dros gynlluniau synhwyrol ac wedi’u targedu sy’n rhoi busnes yn gyntaf gan helpu i greu swyddi a thorri allyriadau.\n“Mae angen arweinyddiaeth feiddgar ac arloesol i gynnal twf economaidd glân yn y dyfodol. Dyna pam mae’r Ceidwadwyr Cymreig hefyd yn edrych ar gyflwyno cynllun dychwelyd cynwysyddion diodydd â blaendal drwy’r wlad er mwyn helpu i gefnogi newid ymddygiad ar raddfa fawr o ran sut mae Cymru yn delio gyda gwastraff.”


Electrician near me in Llwyngwril | LL37\nElectrician near me in Llwyngwril LL37\nElectricians near me in Llwyngwril LL37 are now available to make the electrical choice more reliable and easier for you. The professional electricians with city and guilds certification. Who are best in resolving domestic and commercial electrical disputes. What are you\nOn-Call 24 hours 7 Days a Week in Llwyngwril LL37\nConsumer unit replacement in Llwyngwril LL37\nCar charger installation in Llwyngwril LL37\nHow to fix RCD faults in Llwyngwril LL37?\nHow to fix if fuse box is tripping in Llwyngwril LL37?\nHow long does an emergency electrician take in Llwyngwril LL37?\nHow much does an emergency electrician cost in Llwyngwril LL37?\nDo electricians get paid well in Llwyngwril LL37?\nWhat does electrician make an hour in Llwyngwril LL37?\nHow do I find a good electrician in Llwyngwril LL37?\nIs 5 year electrical test a legal requirement in Llwyngwril LL37?\nHow much does an electrician charge per hour in Llwyngwril LL37?\nHow do I find out who my electricity supplier is in Llwyngwril LL37?\nHow do I find a reliable electrician in Llwyngwril LL37?\nWhat should I look for when hiring an electrical contractor in Llwyngwril LL37?\nHow do you find a good electrician in Llwyngwril LL37?


LLB (Hons) Law Degree - Cardiff Metropolitan University\nYsgol Reoli Caerdydd>Cyrsiau>Gradd y Gyfraith LLB (Anrh)\nGradd y Gyfraith LLB (Anrh)\nMa'r gradd Cyfraith Met Caerdydd LLB (Anrh) yn radd gymhwyso yn y gyfraith (QLD) sy'n cyfuno dysgu athrawiaethol â hyfforddiant sgiliau cymhwysol. Mae ein gradd QLD yn bodloni cam academaidd hyfforddiant proffesiynol i'r rheini sydd am ddod yn gyfreithwyr neu'n fargyfreithwyr. I gael mwy o wybodaeth am newidiadau diweddar a wnaed i'r hyfforddiant proffesiynol ar gyfer dod yn gyfreithwyr neu'n fargyfreithwyr, ewch i wefannau'r Awdurdod Rheoleiddio Cyfreithwyr (SRA) a Bwrdd Safonau'r Bar (BSB).\nMae astudio cyfraith yn brofiad cyffrous ac ysgogol yn ddeallusol; mae'r gyfraith yn effeithio ar bob rhan o'n bywydau beunyddiol ac mae'r radd yn eich annog i ddatblygu dull chwilfrydig a beirniadol, dysgu meddwl yn rhesymol, cyfathrebu'n gryno a gallu llunio dadleuon perswadiol ac effeithiol.\nByddwch yn gallu rhoi theori gyfreithiol i ymarfer yn ein ffug ystafell llys bwrpasol a'ch cefnogi, trwy ddulliau myfyriwr-ganolog, i ddatblygu ymhellach eich sgiliau mewn cydweithredu, cyfathrebu effeithiol, ymchwil gyfreithiol a siarad cyhoeddus.\nMae cyflwyno ein gradd yn gyson â strategaeth raddedigion EDGE Caerdydd Met sy'n cynorthwyo ein myfyrwyr i ddatblygu sgiliau trosglwyddadwy mewn moeseg, cymhwysedd digidol, canfyddiad byd-eang ac entrepreneuriaeth.\nMae dull EDGE yn dod â dysgu cyfreithiol yn fyw trwy amgylchedd dysgu sy’n arddangos y ‘gyfraith ar waith’. Bydd myfyrwyr yn datblygu sgiliau trosglwyddadwy mewn ystod o weithgareddau ‘arbrofol’ y labordy cyfraith gan gynnwys cyfweld â chleientiaid, drafftio llythyrau, ffug dreialon, trafod, cyfryngu, atal a datrys anghydfodau, hyfforddiant technoleg gwybodaeth, interniaethau digidol ac ymarferion cydweithredu tîm.\nEin nod yw cael ein myfyrwyr i feddwl ac ymddwyn fel cyfreithwyr a'u paratoi i weithio'n effeithlon ac yn arloesol mewn amrywiaeth o yrfaoedd. Mae'r dull hwn o ddysgu ac addysgu yn paratoi ein graddedigion ar gyfer yr amgylchedd gwaith cyfoes sy'n cael ei yrru'n bennaf gan dechnoleg, globaleiddio, ymwybyddiaeth fasnachol, cynaliadwyedd, ymgysylltu cymdeithasol a chyfrifoldeb moesegol.\nMae'r radd LLB (Anrh) yn y Gyfraith yn cynnig yr holl fodiwlau sylfaen gwybodaeth gyfreithiol sydd eu hangen ar gyfer gradd gymhwyso yn y gyfraith (QLD) yn ogystal â chasgliad o fodiwlau dewisol mewn meysydd cyfoes o'r gyfraith.\nSystem Gyfreithiol Lloegr a Sgiliau Cyfreithiol\nCyfraith Weinyddol a Hawliau Dynol\nYmarfer Cyfreithiol a Rheoli Cleientiaid\nSgiliau Cymhwysol mewn Eiriolaeth\nY Gyfraith ar Waith ac Arloesi Digidol (Clinig Cyfreithiol a Lleoli Gwaith Digidol)\nCyfraith Amgylcheddol a Rheoliad Newid Hinsawdd\nCyfraith Seiber a Diogelu Data\nCyfraith Masnachol a Diogelu Defnyddwyr\nCyflogadwyedd Cyfreithiol (Modiwl Lleoliad Gwaith)\nYmchwil, Menter ac Arloesi Cyfreithiol (Prosiect Traethawd Hir Annibynnol a Menter)\nCyfraith Iechyd a Lles\nCyfraith Cwmnïau a Menter\nRydym yn cyflwyno dysgu ac addysgu trwy hunan-ddysgu dan arweiniad, darlithoedd esboniadol a seminarau. Mae strwythur y cwrs a'r strategaethau addysgu wedi'u cynllunio i gefnogi dysgu annibynnol. Anogir ymagwedd myfyriwr-ganolog trwy ddysgu trwy brofiad a ddefnyddir trwy ymarferion chwarae rôl, ymryson, eiriolaeth a thrafod, a ategir gan ddefnydd o fideos, meddalwedd cyfrifiadurol ac adnoddau llyfrgell priodol.Mae oriau cyswllt y semester yn cynnwys 48 awr o ddysgu ac addysgu ar yr amserlen fesul modiwl a 152 awr o ddysgu annibynnol dan arweiniad.\nDefnydd o’r Llys-Ffug aml-swyddogethol\nLlyfrgell (ar y campws a mynediad o bell), sgiliau astudio ac adnoddau dysgu ar ddau gampws Prifysgol Metropolitan Caerdydd.\nMynediad i gronfeydd data arbenigol gan gynnwys Lexis a Westlw Edge UK\nMae'r Brifysgol yn gweithredu rhaglen symudedd allanol ac mae cyllid ar gael i annog ymweliadau diwylliannol â gwledydd eraill i gefnogi mandad EDGE dinasyddiaeth fyd-eang.\nCwrdd â Thîm y Rhaglen:\nDr Hephzibah Egede-Cyfarwyddwr Rhaglen\nAngela Joseph-Cadeirydd Maes, Y Gyfraith\nDr Richard Lang-Uwch Ddarlithydd\nKallie Noble-Uwch Ddarlithydd\nDr Mani Nartey-Darlithydd\nDr Dimitri Xenos- Darlithydd\nFelix Oweka- Darlithydd\nMae ein tîm addysgu yn addysgu ac yn ymchwilio mewn ystod o ddisgyblaethau’r gyfraith. Maent yn cynnal polisi drws agored ac yn cynnig cefnogaeth ac adborth cyson i fyfyrwyr\nMae'r strategaeth asesu'n cynnwys sbectrwm eang o ddulliau. Mae gan bob modiwl ei nodau, ei amcanion, ei ddeilliannau dysgu a'i ddulliau cyflwyno ac asesu ei hun. Felly, gall asesiadau fod ar ffurf papurau/traethodau/adroddiadau ysgrifenedig, cyflwyniadau llafar, prosiectau ymchwil grŵp ac unigol, ac astudiaethau achos a asesir yn ogystal ag arholiadau ffurfiol llyfrau agored/caeedig.\nCynigir paratoad a chefnogaeth ar gyfer pob asesiad trwy weithgareddau ffurfiannol amrywiol a gynlluniwyd gan arweinwyr modiwl, tiwtoriaid personol a staff y llyfrgell. Mae adborth ffurfiannol a chrynodol yn adeiladol. Rhoddir adborth i fyfyrwyr er mwyn hwyluso ymgysylltiad myfyriol â’u gwaith ac i gynorthwyo perfformiad gwell mewn asesiadau myfyrwyr.\nMae’r radd hon yn ddelfrydol os oes gennych chi ddiddordeb mewn bod yn gyfreithiwr neu’n fargyfreithiwr. Mae'n datblygu cymwyseddau a sgiliau trosglwyddadwy hefyd sy’n addas ar gyfer y rhai sydd eisiau dilyn gyrfaoedd amrywiol mewn meysydd polisi megis sefydliadau rhyngwladol, adrannau’r llywodraeth, y sector elusennol a byd busnes.\nRydym yn cynnal cysylltiadau â’r diwydiant cyfreithiol ac wedi cynnwys sgyrsiau ac ymgysylltu ag ymarferwyr i wella profiad y myfyriwr. Mae arweinwyr diwydiant gan gynnwys Shoosmith LLP a Radcliffe Chambers wedi cyflwyno'r sesiynau dosbarth meistr hyn. Mae’r rhaglen hefyd yn cefnogi gweithgareddau myfyrwyr trwy Gymdeithas y Gyfraith myfyrwyr sy’n darparu amgylchedd galluogi lle gall myfyrwyr ymgymryd â gweithgareddau allgyrsiol a datblygu sgiliau gwaith trosglwyddadwy fel cyfweld cleientiaid, siarad cyhoeddus, pendantrwydd, rhwydweithio a gweithio mewn tîm.\nMae tîm gyrfaoedd a chyflogadwyedd ymroddedig yn Gwasanaethau Myfyrwyr yn cefnogi ein myfyrwyr ymhellach i ddod o hyd i leoliadau gwaith, interniaethau neu swyddi. Maent yn cynnig gwybodaeth, cyngor ac adnoddau ar gyfer ceisiadau am swyddi neu astudio.\n112-120 pwyntiau o ddwy Safon Uwch o leiaf i gynnwys graddau CC; Bagloriaeth Cymru - Tystysgrif Her Sgiliau Uwch yn cael ei hystyried fel y trydydd pwnc\nAr gyfer ymholiadau am y cwrs yn benodol, cysylltwch â Hephzibah Egede:\nFfôn 029 2041 6449\nLlawn amser: Tair blynedd neu bedair blynedd os ydych chi'n gwneud blwyddyn sylfaen


DWIRNOD YMWYBYDDIAETH GOFALWYR IFANC - 25 IONAWR 2018 | Carers Trust North Wales - Welsh\nDWIRNOD YMWYBYDDIAETH GOFALWYR IFANC - 25 IONAWR 2018\nMewn sesiwn hyfforddi ddiweddar gan Ymddiriedolaeth Gofalwyr Gogledd Cymru, cymerodd nifer o bobl ifanc o Gonwy a Môn yr amser i hybu'r Diwrnod Ymwybyddiaeth am Ofalwyr Ifanc sy'n digwydd ar Ionawr 25 2018.\nMae gwaith ymchwil wedi dangos bod mwy na 700,000 o ofalwyr ifanc yn y Deyrnas Unedig a bod gan Gymru'r gyfran uchaf o ofalwyr sy'n oedolion ifanc (16-25 oed) yn y Deyrnas Unedig gyfan. Mae llawer o ofalwyr ifanc yn cael trafferth cydbwyso eu haddysg gyda'u gwaith gofalu ac mae hyn yn gallu achosi pwysau a straen. Mae 1 ymhob 20 yn colli'r ysgol oherwydd eu rôl ofalu, mae 26% yn dweud eu bod wedi cael eu bwlio yn yr ysgol oherwydd eu rôl ofalu ac mae gofalwyr sy'n oedolion ifanc ddwywaith mor debygol o fynd yn NEET (Ddim mewn Addysg, Cyflogaeth na Hyfforddiant).\nMeddai un Gofalwr Ifanc sy'n gofalu am ei mam: 'Rydych yn colli cyfleoedd a phrofiadau wrth dyfu i fyny - methu mynd allan gyda'ch ffrindiau gymaint ag yr hoffech; methu ymlacio pryd bynnag y dewiswch; methu ymddwyn fel rhywun arferol yn ei arddegau - methu mynd i glybiau ieuenctid, cael hobi, teimlo nad oes gennych unrhyw bryder yn y byd, mynd i bartis a chael hwyl. I fod yn onest, rydw i'n colli allan ar fod yn rhywun ifanc arferol. Ond, rwyf wedi elwa hefyd drwy gael perthynas agos gyda mam - efallai bod hyn yn anarferol i rywun ifanc ond, credwch neu beidio, dydw i a mam byth yn dadlau!'\nDiolch i Make Some Noise Global (mae Global yn elusen fewnol yn Heart FM/Capital Radio) rydym ni, yn Ymdirriedolaeth Gofalwyr Gogledd Cymru, yn gallu roi cefnogaeth yn benodol i ofalwyr 16-25 oed. Meddai Alison Jones y Prif Swyddog Gweithredol: 'Roeddem wrth ein boddau i dderbyn y cyllid yma gan Global. Gallwn deilwra ein cefnogaeth i ateb yr hyn mae pobl ifanc ei angen mewn gwirionedd, naill ai gefnogaeth seibiant yn y cartref, darparu grwpiau, hyfforddiant a thripiau cymdeithasol, cludiant i fynd i apwyntiadau, cyngor a gwybodaeth, a chefnogaeth i wneud cais am grantiau unigol ar gyfer pethau fel gwersi gyrru ac offer y cartref.'\nGall unrhyw un sydd eisiau defnyddio'r gwasanaeth yma ffonio Ymddiriedolaeth Gofalwyr Gogledd Cymru ar 01492 542122 neu anfon neges e-bost i northwales@nwcrossroads.org.uk.


Cymorth ar gyfer gwaith ymchwil marchnata trawswladol | Busnes Cymru\nCymorth ar gyfer gwaith ymchwil marchnata trawswladol\nMae rhaglen Eurostars-2 yn cefnogi busnesau bach a chanolig sy’n cynnal gwaith ymchwil drwy gydariannu eu gwaith ymchwil marchnata a rhoi fframwaith cyfreithiol a sefydliadol iddynt.\nYr amcanion cyffredinol yw:\nHyrwyddo gweithgareddau ymchwil trawswladol sy’n cyfeirio at y farchnad mewn unrhyw fusnes bach neu ganolig sy’n cynnal gwaith ymchwil, yn arbennig y rheini heb brofiad blaenorol o waith ymchwil trawswladol, gan arwain at gyflwyno cynnyrch, prosesau a gwasanaethau newydd neu well yn y farchnad.\nCyfrannu at gwblhau’r Ardal Ymchwil Ewropeaidd a gwella hygyrchedd, effeithiolrwydd ac effeithlonrwydd cyllid cyhoeddus ar gyfer busnesau bach a chanolig sy’n cynnal gwaith ymchwil yn Ewrop drwy unioni, cysoni a chydamseru'r dulliau cyllido cenedlaethol.\nMae grantiau hyd at 60% o'r costau cymwys hyd at uchafswm o €360,000 i bob partner yn y DU ar gael ar gyfer busnesau bach a chanolig sy’n cynnal gwaith ymchwil a datblygu. Mae busnesau bach a chanolig sy’n cynnal gwaith ymchwil a datblygu yn cyflwyno o leiaf 10% o’u trosiant neu’r hyn sy’n gyfwerth ag amser llawn, at weithgareddau ymchwil.\nGall busnesau bach a chanolig eraill, sefydliadau ymchwil, prifysgolion a mentrau mawr hefyd gymryd rhan, ond mae’n rhaid i arweinydd y prosiect fod yn fusnes bach neu ganolig sy’n cynnal gwaith ymchwil a datblygu, ac sy’n dod o un o wledydd Eurostars.\nY dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau yw 15 Medi 2016\nI weld y meini prawf cymhwysedd, ewch i wefan Eurostars.


[SWYDDOGOL] Adennill dileu data o Dyfeisiau Android - dr.fone Sut i Canllaw\ndr.fone - Adfer (Android): Sut i\nSut i: Android Data Adferiad ar gyfer Defnyddwyr Windows\nCam 1. Cysylltu Eich Android Ffôn\nLansio dr.fone ar eich cyfrifiadur, a dewis "Adfer".\nCysylltu eich ffôn Android i cyfrifiadur gan ddefnyddio cebl USB. Gwnewch yn siŵr eich bod wedi galluogi USB debugging ar eich ffôn Android. Pan fydd eich dyfais yn cael ei ganfod, byddwch yn gweld y sgrîn fel a ganlyn.\nGam 2. fathau o ffeiliau Dewiswch i sganio\nAr ôl y ffôn yn cael ei gysylltu yn llwyddiannus, bydd dr.fone gyfer Android arddangos yr holl mathau data mae'n eu cefnogi i adfer. Yn ddiofyn, mae wedi gwirio'r holl fathau o ffeiliau. Alli jyst ddewis y math o ddata yr hoffech i adennill.\nOs nad yw eich ffôn yn cael ei gwreiddio, bydd dr.fone cynnig dau opsiwn: Scan ar gyfer ffeiliau dileu a Scan ar gyfer yr holl ffeiliau. Sganio ar gyfer yr holl ffeiliau yn cymryd amser hirach, ond bydd yn sganio am ffeiliau yn fwy trylwyr.\nAc yna cliciwch ar "Nesaf" i barhau â'r broses adfer data. Bydd y rhaglen yn dadansoddi eich dyfais yn gyntaf.\nAr ôl hynny, bydd yn parhau sganio eich ffôn Android i adfer data dileu. Bydd y broses hon yn cymryd ychydig funudau. Dim ond byddwch yn amyneddgar. pethau gwerthfawr bob amser yn werth aros amdano.\nCam 3. Rhagolwg ac adfer data dileu ar ddyfeisiau Android\nPan fydd y sgan yn gyflawn, gallwch rhagolwg y un data a geir gan un. Gwiriwch yr eitemau rydych am a chlicio "Adennill" i achub nhw i gyd ar eich cyfrifiadur.