Аш тоҙо — Башҡорт Википедияһы\nАш тоҙо «Экстра»\nКөньяҡ Австралияла тоҙ етештереү\nАш тоҙоноң кристалдары (ҙурайтып)\nИкмәк-тоҙ рус туйында\nАш тоҙо — аш-һыуҙы тәмләй торған әсе кристаллик есем; ашамлыҡ һәм техник продукт; тәбиғәттә галит минералы рәүешендә осрай.\nАш тоҙо халыҡ хужалығының күп тармаҡтарында: аҙыҡ-түлек сәнәғәтендә, малсылыҡта, медицинала, химияла (Na, CI, HCI, инсектицидтар, хәрби маҡсаттарҙа ағыулы матдәләр һ.б. яһау өсөн), күн, нефть (быраулау иҙмәләре өсөн) сәнәғәтендә һ.б. киң ҡулланыла.\nИке халәттә киң таралған: ҡаты − NaCI -ҙың (% тарҙа) уртаса миҡдары таш тоҙҙа − 92-98,8, ултырмаларҙа − 77-95; эремәләрҙә − диңгеҙ һыуында − 0,6 (Каспий диңгеҙе), 2,7 (Ер шары океаны), тоҙло күлдәрҙең тәбиғи эремәһендә — 7,3, 25,9, (Хужа-Мумын күле, Төркмәнстан Республикаһы), ер аҫты минераль һыуҙарында — 5 тән күберәк. Ҡулланылышына ҡарап аҙыҡ-түлек (тулайым етештереүҙең 50%-ы), техник (40 %) һәм мал аҙығы (10 %) тоҙона бүленә. Аш тоҙон сығарыу, тәбиғәттәге тоҙло һыуҙарҙан һәм диңгеҙ һыуынан тәбиғи рәүештә һәм заводта парға әйләндерү юлы менән алалар. Донъя күләмендә йылына 190—215 млн тонна аш тоҙо етештерелә, төп етештереүселәре — АҠШ, Ҡытай, Германия һәм Рәсәй (йылына 8-10 млн тонна). Рәсәй Федерацияһында тоҙ сығарыу Башҡортостанда (Бөтә Рәсәй етештереү күләменең 40 %), Әстрәхән (23 %), Иркутск (13 %), Ырымбур (4 %) һәм Волгоград (4 %) өлкәләрендә ғәмәлгә ашырыла.\nТәбиғи (диңгеҙ) тоҙға һәр ваҡыт тиерлек башҡа минераль тоҙҙар ҡушылған була, улар тоҙға төрлө төҫтәр (ғәҙәттә һоро, көрән, ал төҫтәр) өҫтәй ала.\nЭре һәм ваҡ, таҙа, иодлы, нитритлы һәм башҡа төрҙәрҙә етештерелә. Таҙалығына ҡарап, экстра, юғары, беренсе һәм икенсе сорттарға бүленә.\n1 Аш тоҙон сығарыу технологиялары\n2 Биологик роле\n3.1 Рәсәй тоҙ баҙары\n3.2 Донъя тоҙ баҙары\n4.1 Аҙыҡ-түлек продукты\n4.1.1 Тоҙҙо артыҡ ҡулланыу\n4.1.2 Тоҙһоҙ диета\n4.2 Химия промышленносы\n4.3 Боҙлауыҡҡа ҡаршы реагент\n5 Рәсәйҙә тоҙҙоң мәҙәни әһәмиәте\n9 Тоҙ башҡорт мифологияһында\nАш тоҙон сығарыу технологиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУлтырма тоҙ «тоҙло шарлауыҡтарҙан» диңгеҙ һыуының тәбиғи парға әйләнеүе юлы менән алына.\nУлтырма тоҙ тоҙло күлдәрҙең төбөнән йәки тоҙло мәмерйә күлдәренән алына. Уны сығарыу йылы миҙгелдә яһалма яҫы бассейндарҙа тәбиғи парға әйләнеүе юлы менән ҡулай климатлы урындарҙа тормошҡа ашырыла. Һалҡын климатлы төбәктәрҙә туңдырыу ысулы ҡулланыла.\nТаш тоҙ шахталарҙы эшкәртеү ысулы менән сығарыла. Йылылыҡ һәм һыу менән эшкәртеү талап ителмәй.\nҠайнатылған тоҙ тоҙ иретмәләренән (тәбиғи ер аҫты тоҙло һыуҙарынан йәки таш тоҙ ҡатламдарына быраулау скважиналары аша һыу ҡыуыу ысулы менән алынған) парға әйләндереү юлы менән алына.\nБиологик роле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙ кеше ғүмере өсөн дә, башҡа тере йәндәр өсөн дә бик мөһим. Ундағы хлор ионы тоҙ кислотаһы — ашҡаҙан һутының мөһим компонентын — етештереү өсөн төп материал булып тора. Натрий иондары башҡа элементтарҙың иондары менән бергә нервы импульстарын тапшырыуҙа, мускул сүстәренең ҡыҫҡарыуында ҡатнаша, шуға күрә уларҙың организмда етерлек концентрацияла булмауы дөйөм хәлһеҙлеккә, тиҙ арыуға һәм башҡа нервы-мускул ҡаҡшауына килтерә. Шул уҡ ваҡытта натрийҙың артыҡ булыуы шыйыҡсаның тотҡарланыуына һәм ҡан баҫымының күтәрелеүенә килтерә.\nТуҡланыу рационында тоҙҙоң кәрәкле миҡдары тураһында төрлө мәғлүмәттәр бар. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы өлкәндәр өсөн натрийҙы тәүлегенә 2 граммға тиклем сикләргә кәңәш итә, был 5 грамм аш тоҙона тап килә. Америка табиптары сәләмәт кешеләргә тоҙҙо көнөнә бер сәй ҡалағы (6 г самаһы) йәки аҙыраҡ (4 г кәмерәк) ҡулланырға кәңәш бирә. Аш тоҙонда яҡынса 40 % натрий бар (йылылыҡ стресы, тирләүҙең көсәйеүе йәки ҡайһы бер ауырыуҙар менән бәйле күнегеүҙәр ваҡытында тәҡдим ителгән дәүмәл артыуы ихтимал). Шул уҡ ваҡытта был миҡдарҙа ярымфабрикаттарҙағы, соустарҙағы, консерваларҙағы һәм уларға оҡшаш тоҙҙоң инеүен иҫәпкә алырға кәрәк, ә натрий сығанаҡтары булып башҡа аҙыҡ-түлек тә, аҙыҡ өҫтәмәләре лә тороуы мөмкин.\nТоҙҙоң етешмәү билдәләре — баш ауыртыу һәм хәлһеҙлек, баш әйләнеү, күңел төшөнкөлөгө. Аҙыҡҡа тоҙ өҫтәгәндән һуң кәйеф яҡшыра. Шулай уҡ аҙыҡ-түлек продукттарын оҙаҡ һаҡлап ҡалыуҙың башҡа ысулдары билдәһеҙ булған дәүерҙә тоҙҙоң яҡшы һаҡлау үҙенсәлектәре ҡиммәтле тауар булараҡ уға айырым ҡараш тыуҙырған.\nЭлек-электән һунарсылар һәм малсылар тоҙға ихтыяжын ит ризыҡтарын ҡулланып (ҡайһы берҙә сей килеш) ҡәнәғәтләндергән. Игенселек менән шөғөлләнгән халыҡтар иһә башлыса хлорлы натрийға ярлы үҫемлек аҙығы ҡулланғандар.\nТөп мәҡәлә: Тоҙ сәнәғәте\nДиңгеҙ һыуын парға әйләндереп тоҙ алыу өсөн бассейндар. Бретань (Франция), яҡынса 1880 йыл\nУюни татырлығында тоҙ сығарыу, Боливия\nБоронғо замандарҙа тоҙҙо ҡайһы бер үҫемлектәрҙе (мәҫәлән, сәтләүек йәки башҡа япраҡлы ағастарҙы) усаҡтарҙа яндырып алғандар; барлыҡҡа килгән көлдө тәмләткес итеп файҙаланғандар. Тоҙ күләмен арттырыу өсөн уға өҫтәмә рәүештә тоҙло диңгеҙ һыуы өҫтәгәндәр.\nЕвропа һәм Алғы Азия биләмәһендә иң боронғо тоҙ ҡайнатыу заводтары Европала тәүге ҡалаларҙың береһе — Болгарияның Ҡара диңгеҙ ярында Провадия-Солницата ҡасабаһын ҡаҙыу барышында табылған. Был торама беҙҙең эраға тиклем мең йыллыҡ уртаһынан алып аш тоҙо етештереү үҙәге булып тора; урындағы тоҙло сығанаҡтан алынған һыу көмбәҙ рәүешендәге ҙур балсыҡ мейестәрҙә парға әйләнә. Б.э.т. мең йыллыҡ аҙағына тоҙ етештереү бында сәнәғәт масштабтарына етә һәм 4—5 тоннаға тиклем арта.\nКовда йылғаһы үҙәнендә тоҙло һыу күтәреү торбаһының ҡалдығы\nИке мең йыл тирәһе элек тоҙ сығарыу диңгеҙ һыуын парға әйләндереү юлы менән алып барыла башлаған. Был ысул тәүге тапҡыр ҡоро һәм эҫе климатлы илдәрҙә барлыҡҡа килә, унда тәбиғи рәүештә бушатыу күҙәтелә; таралыу менән һыу яһалма рәүештә йылытыла башлаған. Төньяҡ райондарҙа, атап әйткәндә, Аҡ диңгеҙ ярҙарында ысул камиллаштырыла: сөсө һыу тоҙҙан иртәрәк туңа, ҡалған иретмәлә тоҙ концентрацияһы ла шуға ярашлы арта. Шулай итеп, сөсө һыу һәм тупланған һыу бер үк ваҡытта диңгеҙ һыуынан алына, һуңынан ул энергия сығымдарын кәметеү менән ҡайнатыла.\nШулай уҡ тоҙ ҡороған диңгеҙҙәр урынындағы ятҡылыҡтарҙан алынған галитты (таш тоҙҙо) сәнәғәт юлы менән таҙартып алына.\nРәсәй тоҙ баҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙ шахтаһы шахта\n2006 йыл башында Рәсәй тоҙ баҙары йылына 3,6 млн тонна тип баһалана, башҡа сығанаҡтар буйынса — 4,56 млн тонна, шуларҙың 0,56 миллион тоннаһы — аҙыҡ-түлек сығымдары, ә 4 миллион тоннаһы — тоҙҙо сәнәғәт маҡсаттарында, башлыса химик маҡсаттарҙа ҡулланыу. украин һәм белорустар төп сит ил тәьмин итеүселәре булып тора.\nРәсәй баҙарына оҙатылған тауар күләме,\nмлн. йылына тонна\nОАО «Бассоль», Әстерхан 1,3\nУралкалий», Березники 1,0\nОАО «Илецксоль», Ырымбур 0,5\n«Астрасоль», Әстерхан 0,3\nБөтәһе (Рәсәй етештереүселәре)\nБөтәһе (Тышҡы тәьмин итеүселәр)\nДонъя тоҙ баҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2017 йылда тоҙ донъя баҙарында иң күп һатылған тауарҙар иҫәбендә 647-се урынды биләй, күләме 2,39 миллиард АҠШ доллары тәшкил итә.\n2017 йылда иң эре тоҙ экспортлаусылар: Австралия (308 миллион доллар), Нидерландтар (283 миллион доллар), Һиндостан (272 миллион доллар), Германия (221 миллион доллар) һәм Мексика (151 миллион доллар); Иң эре импортерҙар: Япония (242 миллион доллар), Ҡытай (212 миллион доллар), Германия (173 миллион доллар) һәм Индонезия (167 миллион доллар).\nДонъя тоҙ экспортында Рәсәйҙең өлөшө — 0,3 % (7,14 млн доллар), импортта — 3,7 % (89,2 млн доллар).\nАҙыҡ-түлек продукты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАщ тоҙоноң кристалдары\nПакистанда Хевра шахтаһынан ҡыҙыл таш тоҙ\nАш-һыу әҙерләүҙә тоҙ мөһим тәмләткес итеп ҡулланыла. Соль һәр кешегә яҡшы таныш, шунһыҙ ризыҡтар сөсө булып тойола. Тоҙҙоң был үҙенсәлеге кеше физиологияһына бәйле, әммә кешеләр йыш ҡына физиологик процестар өсөн кәрәк булғандан күберәк ҡуллана.\nТоҙҙоң еңелсә антисептик үҙенсәлектәре бар; уның 10-15 %-лы миҡдары серек бактерияларҙың үҫеүенә юл ҡуймай, был уны аҙыҡтың һәм башҡа органик массаларҙың (тире, үҙағас, елем) консерванты сифатында киң ҡулланылыуына сәбәпсе булып тора.\nХәҙер тоҙҙоң экзотик төрҙәре күп: ыҫланған француз, четверговая соль, ҡара лава, Гималай ҡара кала намак һәм санчал, перу алһыу, Гималай алһыу (Гималай тауҙарында, башлыса Пакистанда һ.б.) ҡулдан сығарыла; ҡайһы бер ресторандарҙа (мәҫәлән, Таиландтың Пхукет курортында) хатта «тоҙ сомельеһы» һөнәре лә бар.\nҺатыуға сығарылған тоҙҙа NaCl миҡдары 97 %-тан (икенсе сорт) алып 99,7 %-ҡа (экстра) тиклем тәшкил итә, ҡалған өлөшө төрлө ҡушылмаларға (натрий сульфаты, калий хлориды һ.б.), шулай уҡ йыш ҡына өҫтәмәләргә тура килә. Йышыраҡ йодидтар һәм карбонаттар, ә һуңғы йылдарҙа фторидтар өҫтәлә. Фторидтарҙы өҫтәү теш ауырыуҙарын иҫкәртеү өсөн ҡулланыла. 1950-се йылдарҙан алып Швейцарияла тоҙға фторид өҫтәлә башлай.\nТоҙҙо артыҡ ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренә ярашлы, тоҙҙо физиологик норманан артығын даими ҡабул итеү ҡан баҫымының күтәрелеүенә, һөҙөмтәлә йөрәк һәм бөйөрҙәрҙең төрлө ауырыуҙарына, ашҡаҙан рагына һәм остеопорозға килтерәу. Башҡа натрий тоҙҙары менән бер рәттән аш тоҙо күҙ ауырыуҙарына һәм күҙ ҡабағы шешеүенә сәбәпсе булыуы ихтимал - тоҙ организмда һыуҙы тотҡарлай, уның ҙур күләме үҙендә май туҡымаһын «һаҡлай». Күҙ эсендәге баҫымдың күтәрелеүенә һәм катарактаның үҫеүенә килтереүе мөмкин.\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы бер кеше өсөн тоҙҙоң көнлөк күләмен физиологик норма итеп 5 граммды билдәләгән. Әммә Европала һәм Америкала кеше уртаса 10 грамға яҡын ҡуллана. Европаның күп кенә илдәрендә һәм Америкала тоҙҙо артыҡ ҡулланыуҙың насар эҙемтәләрен аңлатыу буйынса программалар йәйелдерелгән. Англияла тоҙ миҡдары хаҡында аҙыҡ-түлек этикеткаларында хәбәр итеүҙе талап иткән закон ҡабул ителгән.\nФинляндияла тоҙ ҡулланыуҙы өстән бер өлөшөнә кәметеүгә өлгәшәләр, шуның арҡаһында инсульттан һәм йөрәк өйәнәгенән үлем осраҡтары 80 процентҡа кәмей.\nЕвропа илдәрендә үткәрелгән тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, йөклө булыу осоронда ҡатын-ҡыҙ ғәҙәти күләмдә тоҙ ҡулланырға тейеш. Артыҡ ҡулланыу ҡан әйләнеше системаһының көсһөҙләнеүенә, гипертонияға килтереүе ихтимал, ләкин уныңң етмәүе лә зарарлы. Тоҙҙо ныҡлы сикләү шешенеүҙе насарайтыуы ихтимал, буласаҡ баланың бөйөрҙәре үҫешенә насар йоғонто яһай ала, был киләсәктә гипертонияға килтереүе мөмкин.\nАмерика Ҡушма Штаттарында «натрий миҡдары аҙ булған тоҙ» булараҡ рекламаланған төрлө продукттар һатыла. Натрий миҡдарының кәмеүе күләм берәмегенә аш тоҙо күләменең кәмеүе иҫәбенә өлгәшелә. Етештереү варианттарының береһе - натрий хлоридын калий йәки магний хлориды кеүек башҡа химик берләшмәләр менән өлөшләтә алмаштырыу. Икенсе вариант — тоҙҙоң үҙенсәлекле кристалл төҙөлөшөн үҙгәртеү («ҡар бөртөгө» характерлы призмалар урынына), һөҙөмтәлә уның күләм тығыҙлығы кәмей (0,76 г/см3, «ябай» тоҙҙоң 1,24 г/см3 урынына), һәм продукттың бер ҡалағы натрийҙан (тоҙҙар ҙа шулай уҡ) өстән бер өлөшкә кәмерәк.\nТоҙһоҙ диета[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙһоҙ диета дауалау маҡсатында ғына ҡулланыла һәм белгес күҙәтеүе аҫтында үткәрелә. Ул бөйөр һәм бәүел сығарыу юлдары ауырыуҙары ваҡытында тәғәйенләнә. Туҡланыу рационы ваҡытында организмда тоҙ тупланмаһының кәмеүе һөҙөмтәһе булараҡ һыу юғалтыу арҡаһында ауырлыҡтың кәмеүе мөмкин. Тоҙһоҙ диетаны үҙ аллы билдәләргә ярамай.\nХимия промышленносы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАш тоҙо сәнәғәттә сода, хлор, тоҙ кислотаһы, натрий гидроксиды һәм натрий металы алыу өсөн ҡулланыла.\nБоҙлауыҡҡа ҡаршы реагент[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙ боҙға ҡушылһа (шул иҫәптән ҡарға), уны иретә. Килеп сыҡҡан һыу-тоҙ иретмәһе, тоҙ миҡтарына ҡарап, түбән температурала кристаллаша (туңа). Концентрацияһы ни тиклем юғарыраҡ, иретмәнең кристаллашыу температураһы ла шул тиклем түбәнерәк була. Был күренеш юлдарҙы боҙ һәм ҡарҙан таҙартыу өсөн ҡулланыла.\nРәсәйҙә тоҙҙоң мәҙәни әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙ ярҙамында күрәҙәлек итеү (аломантия) бар.\nБилдәле булыуынса, һунарсылар тайгалағы торлаҡта осраҡлы юл йөрөүселәр өсөн мотлаҡ шырпы һәм тоҙ ҡалдыра.\nРәсәйҙә православие динен тотоусылар араһында Бөйөк кесаҙнала «кесаҙна тоҙо» әҙерләү ҡабул ителгән — эре тоҙҙо кеүәҫ төбө йәки арыш икмәге менән бутап, табала ҡыҙҙырғандар, һуңынан килелә төйгәндәр. Сирек өлөш тоҙҙо пасха йомортҡалары һәм ҡайһы бер башҡа ризыҡтар менән ҡулланғандар.\nГеральдикала[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБахмут гербы — тоҙҙоң алхимик билдәһе\nАртёмовск (Кене) гербы — өс тоҙ кристалы\nЭнгельс районы гербы\nСоликамскиҙың яңы гербы\nТүбәнге Баскунчак ҡасабаһы муниципаль берәмегенең флагы\nЙодлы аш тоҙо\nПоваренная соль Викиһүҙлектә\nАш тоҙо Викимилектә\nСоль поваренная // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.\nСоль поваренная // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\nСоль: история и факты Архивная копия от 21 февраль 2010 на Wayback Machine\nСоль и здоровье Архивная копия от 21 ғинуар 2011 на Wayback Machine\nВасилий Песков. Окно в природу: щепотка соли Архивная копия от 27 июнь 2009 на Wayback Machine\nНеобычные кристаллы поваренной соли Архивная копия от 9 ноябрь 2019 на Wayback Machine\nБольшая каталонская · Брокгауза и Ефрона · Еврейская Брокгауза и Ефрона · Малый Брокгауза и Ефрона · Реальный словарь классических древностей · Britannica (онлайн) · Швейцарский исторический\nТоҙ башҡорт мифологияһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТоҙҙо урманда түгеп ҡалдырырға ярамай, иреп бөткәнсе илай, ти\nАуырыу баланы өшкөртөлгөн тоҙ менән саялар. Шул һыу менән ауырыу китә, тиҙәр.\nВикиһүҙлектә «ru:тоҙ» мәҡәләһе бар\nМинеральное сырьё. Соли минеральные: Справочник. М., 1999.\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Кукушкин Юрий Николаевич. Глава 3. Поваренная соль // Химия вокруг нас. — М.: Высшая школа, 1992.\n↑ 3,0 3,1 Sodium in diet.\n↑ Сокращение потребления соли (30 июня 2016).\n↑ How much sodium should I eat per day?. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 сентябрь 2016. 22 июль 2016 тикшерелгән.\n↑ Курлански Марк. Всеобщая история соли. — М.: Колибри, 2007. — С. 13–25. — (Вещи в себе). Архивированная копия. 8 декабрь 2008 тикшерелгән.\n↑ В Болгарии раскопали самое древнее городище в Европе (рус.). Русская служба Би-би-си (2012-11-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 19 ғинуар 2013. 15 ғинуар 2013 тикшерелгән.\n↑ Жорес Медведев Соль земли — хлористый натрий. 2000. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 22 ғинуар 2008 тикшерелгән.\n↑ Олег Трутнев, Елена Желобанова. Солевые спекуляции заинтересовали ФАС, РБК daily (26 февраль 2006). 12 февраль 2010 тикшерелгән.\n↑ Соль на справочнике международной торговли oec.world.\n↑ Study suggests salt might be «nature’s antidepressant» (рус.) Архивная копия от 15 ғинуар 2010 на Wayback Machine\n↑ д/ф Битва за соль. Всемирная история Архивная копия от 30 июль 2013 на Wayback Machine // РТР-ВГТРК, 2012.\n↑ 13,0 13,1 Не пересолите! Наука и жизнь, № 11 (2010). С. 56-57.\n↑ ВОЗ предостерегла от употребления чрезмерного количества соли.\n↑ Both high and low maternal salt intake in pregnancy alter kidney development in the offspring. (инг.).\n↑ Соль во время беременности.\n↑ Sodium (инг.). University of Wisconsin–Madison. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 май 2012. 12 февраль 2012 тикшерелгән.\n↑ Ҡалып:Патент США\n↑ Аломантия // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\n↑ Холодная В. Г. Четверговая соль. Российский этнографический музей. 5 апрель 2010 тикшерелгән.\n↑ Мифологический словарь башкирского языка (Ф. Г. Хисамитдинова, 2010)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Аш_тоҙо&oldid=1141849 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:07 10 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Песня «Хин янгыз» исполнителя МС БАШ. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Хин янгыз»\nисполнителя МС БАШ.\nТик hин генэ янгыз богон,\nКемделер котэhен тонон.-\nКуззэрендэн йэштэр тама.\nТоштэренэ керэм hаман,\nОмотон улде тамам,-\nКуззэрендэн йэштэр тама!\n1) Айлы тон йондоззар атыла бер бер артлы,\nКайза каблана улар,кем котэ уларзы?\nСерле тон башымда йугерэ менлэгэн уйзар:\nКемдэр тагы был тондэ йондоззарга карайзар?\nАнлайым икешэр улар, йэки янгыззар,\nЕр туктамай оролэ,хыузар туктамай агалар,\nШулай кондэ улар танды каршылап алалар!\nБарлык йорэктэр арахында-йэшэйбез без икэу,\nИкебез ике як оста ерзен ниндэй хата осон тулэу ?\nБыл? Белэм гэйебем юк минен хинен алдында,\nЭйлэнмэнен,караманын купме анлатхамда!\nХыянат иттен тиеп,мине гэйеплэнен,\nХуззэренде эрэм итеп хойлэшергэ телэмэнен,\nМатур мохэббэттен шул булгандыр азагы,\nХистэрем ихтирам итмэгэнгэ минен йорэк язахы!\n2)Агыла болоттар Ай-йондоззарынды каплап,\nТагы мэшэкэттэр басты хине ботэ яклап,\nУзенден хораузарга яуаптар таба алмайхын,\nБына нисэнсе кон инде бер туктаухыз илайхын,\nТышта кемдэр нимэ кылганын бер нэмэлэ белмэйхен,\nКуршендэ туй йыуалар-хинэ барыбер уга,\nИптэш кызын егетенэ кейэугэ сыга.\nИлама - конлэшмэ, быга гына бирешмэ,\nтырыштырхан алырхын хин моратына ирешэ,\nДонъяла бар гэзеелек тип алмайхындыр килешэ,\nАкыллы кэнэш менэн хинэ алам булешэ!\nОмотлэнмэ хинэ эйтэм бынан бутэн якшыга,\nКыйырхыткан мохэббэт кабат килмэй ул каршыга,\nШуга эйтэмен хистэрендэ бутэн курмэ ашыга,-\nБер вакытта килтермэс был кылыгын якшыга!\nХистәр һүрелмәй (Риана Халимова менән)\nХистәр һүрелмәй, тик сәстәр үрелмәй, Ниңә Ер шары кирегә өйрөлмәй?(әйләнмәй) Нисек йәшәргә мөхәббәткә күмелмәй? Ниңә икенсегә мөмкинлек бирелмәй. Һине күргән төштәремә табынам яңынан, Үткем килә шул юлдарҙан, тик тағы ла абынам. Туҡтамай йәштәр биттән йәнә ағыла, Бөгөн дә кер төшөмә, тип юрғанды ябынам. Кәрәкмәй һүҙҙәр, әйтер күҙҙәр ҡарашымдан аңлаһаң, Әҙермен әле ҡолоң булырға, әгәр яллаһаң. Үткәреп аша ете диңгеҙ, ете даланан Ризалығын, Фәтихәһен алыр өсөн Алланан! Һаҡлайым күңелемдә иң яҡты хистәрҙе, Мөхәббәткә күмелгән тылсымлы кистәрҙе Ишет минең йырым— яңғырай hинең өсөн, Тойғоларым тәрән һәм юғалтмаҫ көсөн. Бергә яҙған китапты һин ябырға ашыҡма, Бар ғүмерем бағышлайым— мәңгелеккэ ғашиҡмын. Ҡояшлы иртәләрҙә булһаңсы уятыусым. Һин минең мөғжизәм, һин минең тылсым. Һинең нескәлек —ул иртәнге томан, Һинең наҙлауың Ҡояштың нурынан. Һин минең яңы көн, һин минең Йомам, Иркәләйем, һырынам күҙемде йомам. Хыялый төндәрҙә беҙҙе күҙәтергә сығыр Ай: Диуана ғашиҡтар, тип әйтерһең, шыбырлай. Беҙ икәү мәңге бергә, ышанам: был—яҙмыш, Ҡурҡам хаталарҙан, яҙа баҫыуҙан яңылыш. Туҡта, ашыҡма, саҡ ҡына түҙ, ялбарам үтенәм, Уятырға ҡурҡам, аңлайым үбәм битенән... Ғәҙеллегем юғалтып күмелдем ғәмһеҙлеккә. Юғалтыуым, аҙашыуым хәҙерме мәңгелеккэ? Ышанам барыбер, кайтырһың һин миңә, Хаталарым аңланым, донъям һинһеҙ шиңә. Йөрәк илай, күңел шыңшый, тойғолар өтә, Ҡайт, яҙайык дауамын— беҙҙең китап көтә!\nОмотлэнэ эсэйен, омотлэнэ атайын Омотлэнэн hИн - касан торан, атлайын. КАйгыга батмайын, hузенде hатмайын, Тик алга ынтылан - туктаузы яратмайын. hИнен хыялдар hуззэрендэ сагыла, hУззэрен йыр булып агыла тагыла. Халкым уятам тип кыскыран тагыла, Йунhез ишетмэс уны, акыллыга кагыла. Э кемдер ял итэ клубта Ярата ялангас боттар. Эсэ шарап, ял итэ hуттар, Яна уттар , яна уттар. "Бар донъяhы" асык кыззар, Мэгэнэhез монhоу йырзар. Белмэй кемдэн бала табырзар? Кайза батырзар, кайза батырзар? ОМОТТЭР ТИК БЕЗЗЕН КУЛДА ОМОТЛЭНЭ КЫЗЗАР-УЛДАР АСЫК БЕЗГЭ БОТЭ ЮЛДАР УТЭ ЙЫЛДАР, УТЭ ЙЫЛДАР Асылhын куззэр, типhен йорэктэр, Кабул булhын беззен телэктэр. Ышаныгыз, кутэрегез без бит йэшерэктэр, Килэсэк беззен кулда - без hеззен терэктэр. Тарих биттэрен алып истэргэ Онотмабыз тотонганда яны эштэргэ. Коротмагыз йолалар юл бирегез йэштэргэ, Богон кэнэгэт йэшэйбез, э бар иртэгэ! Тарихта яны бит язырзар, Элбиттэ яны бит янгырар. Омот hугарылган йырзар, Кыззар - батырзар, кыззар - батырзар, Иманлы юлга басырзар, Эшэкелектэн касырзар, Изгелеккэ юл асырзар, Кыззар - батырзар, кыззар - батырзар! ОМОТТЭР ТИК БЕЗЗЕН КУЛДА ОМОТЛЭНЭ КЫЗЗАР-УЛДАР АСЫК БЕЗГЭ БОТЭ ЮЛДАР УТЭ ЙЫЛДАР, УТЭ ЙЫЛДАР\n1. Хау бул мангега хин минеке тугел хазер Китма инде бахетем тип айтерга азер куззарен дэ йаштар йорэк тулы хагышка Хойоу нисек йэшэр, буйхынырмы язмышка? Битен буйлап ага йэштэр хортам уларзы Осрашырбыз хойоу кауыштырган юлдарзы Касан гына берга инек темен исертте Ике йорэккэ ... типте, а мохаббат бер итте Ирендарен иренемдэ косагымда иренен Мохаббатем исемемде айтеп килерзен Йыхандын йондоззары сагылды кузенда Хин минеке мангега урыны гел туренда Язмыш искартеп ме ямгыр булып иланы Бэхет юрай тейеп ике йорэк тынланы Кулдарын усымда ирендарен шыгырлай Тошхам дэ юлына китеугэ кунел ышанмай ... Хей! Йай йашел кулдаген кейа Хей! Йанем йорэк утта койэ Хей! Кукта йондоззар мин соям Хей! Ишетанме? Хине улем хоям! Хей! Коз япрактарын коя Хей! Хойоуга тулган беззен донья Хей! Йорэк тибешенде тоям Хей! Мохаббат хайкален куям! .. Бутан осрак телагенде башка кандырыр Хатерлатеп ирненде, йорэгенде яндырыр Хунгы тапкыр иркалайем кукрагемдэ Куз йэштэрем минен тамхын ине йорэгена Болотло язгы кистэ юлдарыма килден Хойоуемден билгехе тип ак саскалар бирзем Ап ак саска хойоуем хинен кулында Газаптарга халгас ник осранын хун юлымда? Етар озголама бары куззарема кара Ышанмайса хуззарема кунелема халан яра Хойоу хистаре ямгыр булып ерга тоша Беззен мохаббат йорэктэ манге йашар Богон кузаренда хинен хагыш мон ята Тагы кабатлайым йорэк хине ярата Йашлек мохаббата, хойоу йуналектэ Булагем ак сэскэ ятып калды кулауектэ ... ... Хинэ бер кагылыу уята мине бахет Булхын минен янда булхын хинен тахет Хинен менан рахат! Ошолор мохаббат! Якты донья тормош узе ел менан бара Кара болоттар, йашенле ямгырзар Куркыта алмастар, мохаббатте ныгытырзар Фарешталар уктар атырзар безга атырзар Урамда балалар безга йылмайырзар=)\nЙәле иркәм йылмай балҡыхын йөҙҙәрең Күнелкәйем йырлай йәшермә минән күҙҙэрең. Йөрәк илай һин йыраҡ булғанда Үтенәм йәнем йылмай. 1)күрәм күрәм Һылыуым йөҙөңдә йылмайыу. һинең теләк ҙурҙыр, хистәребеҙҙә алйыу Кумелеп рәхәтләнеп көтөп алып байыу Ҡояштар алыштыра шунан хәлдән тайыу Йомшаҡ ҡулдарын тотам иркәләп, Миңә вакыт бик тиҙ үтә, булһаҡ бергәләп Мин туймаҫмын мәңге һиңә һоҡланып Бына тағы күрмәҫтәй булып ҡосаҡлап Керпектәрең елпә- елпә миңә ҡарай Шундай наҙлы сәстәрен тарай Яңынан ғашик булам, һине кургән һайын Кәрәкмәй тиңләргә ҡояшын айын, Көтәм һинән йылмайы, узем йылмаям Оялма һылыуым, мин оялмайым Мөхаббәт көсәйә яҡынайған һайын Беҙ икәү бәхетле, шуға мин йылмаям... ПРИПЕВ 2)Әйҙә икебеҙ хыялдарҙы тыймайыҡ Ике тормоштан берәүҙе йыйнайыҡ. Бейеклектән иҫерәм булһамда айыҡ Мәңгелеккә ошо уйынды уйнайыҡ Һаҡла әлеге тойғоно йөрәктә Аралар йыраҡ булып йөрөһәк тә Тибешем һыймаҫтай булып доньяны кукрәтә Иң саф хистәрзең ошолор көсөн күрһәтә Ҡытыклап битемдән йөрөтә сәстарен Бер ҡасан күрергә яҙмаһын һинең йәштәрең Үпкәләтһәм яңылыш битемдән тештәрең Яратыу көслө тойғоларым тәрән Әле һин янда мине бераү ҙә тыймай Башымда тик әлегә төрлө уйҙар уйнай Шундай бәхет бер минутта булмай Иркәләп мине, йәле бер йылмай ... Һагынам янда булғанда Куңелем илай Бар донья моңайһа ла Үтенам йылмай ПРИПЕВ\nТик hин генэ янгыз богон, Кемделер котэhен тонон.- Куззэрендэн йэштэр тама. Тоштэренэ керэм hаман, Омотон улде тамам,- Куззэрендэн йэштэр тама! 1) Айлы тон йондоззар атыла бер бер артлы, Кайза каблана улар,кем котэ уларзы? Серле тон башымда йугерэ менлэгэн уйзар: Кемдэр тагы был тондэ йондоззарга карайзар? Анлайым икешэр улар, йэки янгыззар, Кыуаналар,бэхетлелэр,йэки кайгыралар. Ер туктамай оролэ,хыузар туктамай агалар, Шулай кондэ улар танды каршылап алалар! Барлык йорэктэр арахында-йэшэйбез без икэу, Икебез ике як оста ерзен ниндэй хата осон тулэу ? Был? Белэм гэйебем юк минен хинен алдында, Эйлэнмэнен,караманын купме анлатхамда! Хыянат иттен тиеп,мине гэйеплэнен, Хуззэренде эрэм итеп хойлэшергэ телэмэнен, Матур мохэббэттен шул булгандыр азагы, Хистэрем ихтирам итмэгэнгэ минен йорэк язахы! 2)Агыла болоттар Ай-йондоззарынды каплап, Тагы мэшэкэттэр басты хине ботэ яклап, Узенден хораузарга яуаптар таба алмайхын, Бына нисэнсе кон инде бер туктаухыз илайхын, Ашамайхын,эсмэйхен,дустарныа куренмэйхен, Тышта кемдэр нимэ кылганын бер нэмэлэ белмэйхен, Куршендэ туй йыуалар-хинэ барыбер уга, Иптэш кызын егетенэ кейэугэ сыга. Илама - конлэшмэ, быга гына бирешмэ, тырыштырхан алырхын хин моратына ирешэ, Донъяла бар гэзеелек тип алмайхындыр килешэ, Акыллы кэнэш менэн хинэ алам булешэ! Омотлэнмэ хинэ эйтэм бынан бутэн якшыга, Кыйырхыткан мохэббэт кабат килмэй ул каршыга, Шуга эйтэмен хистэрендэ бутэн курмэ ашыга,- Бер вакытта килтермэс был кылыгын якшыга!\nНастоящий экспериментатор на современной башкирской эстраде, он представляет публике все новые и новые музыкальные находки.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "САЛАУАТ ЮЛАЕВ" КОМАНДАҺЫНЫҢ ҠОТО БУЛЫРҒА ДӘҒҮӘ ИТӘМ ТҮГЕЛМЕ? - 2016 - Мәҡәләләр\n"САЛАУАТ ЮЛАЕВ" КОМАНДАҺЫНЫҢ ҠОТО БУЛЫРҒА ДӘҒҮӘ ИТӘМ ТҮГЕЛМЕ?\nИнтервьюлар төрлө була. Ҡайһы саҡта ярты сәғәткә генә һуҙылған һөйләшеүҙә лә иң мөһим фекер әйтелә. Ҡайһы бер бәхетле осраҡтарҙа һөйләшеп һүҙҙәр бөтмәй. Гәзитебеҙҙә, ғәҙәттә, монолог, диалогтар ярайһы оҙон һәм уларҙы уҡыусыларыбыҙ, аҙна дауамында, яйлап, мәғәнәһенә төшөнә-төшөнә, аҡыллы фекерҙәргә ҡабаттан әйләнеп ҡайта-ҡайта уҡыйбыҙ, тиҙәр. Шуға ла беҙ уҡыусыларыбыҙға ҡыҫҡараҡ әңгәмәләр ҙә тәҡдим итмәксебеҙ. Геройҙарыбыҙ - йәмғиәтебеҙҙәге әүҙем милләттәштәребеҙ булыр, уларҙан ҡыҫҡа һорауға - тапҡыр яуап көтөп ҡалабыҙ. Тәүге ҡунағыбыҙ - М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актеры - Шәһит ХАММАТОВ.\nШәһит, һине "Салауат Юлаев" хоккей клубының штаттағы Хоттабыч ҡарты тиҙәр, шул дөрөҫмө? Команда еңелгән осраҡта көйәрмәндәр бар асыуын ҡартҡа төшөрөр тип ҡурҡмайһыңмы, әллә был көндө матчтан иртәрәк ҡайтып китәһеңме?\n- Мин электән үҙебеҙҙең хоккей командаһының көйәрмәне. "Салауат Юлаев" командаһы ҡатмарлы осорҙар ҙа кисерҙе, еңеүҙәр еңелеүҙәр менән аралашып килә, шуға, ҡулды төшөрөп, мыжып ултырырға ярамай. Актерҙар булараҡ, беҙ башҡорт хоккейына үҙ ярҙамыбыҙҙы тәҡдим итергә тырышабыҙ. Быйыл театр үҙенең идеялары менән хоккей клубына сыҡты, улар ҙа ҡаршы булманы, мәҫәлән, актерҙар милли кейемдәр кейеп, Салауат Юлаевтың ырыуҙаштары, ҡәрҙәштәре булып, Боҙ аренаһында ултырһа, шәп тә инде. Ә Хоттабычҡа килгәндә, мин эш был тиклемгә барып етер тип уйламағайным, ниндәйҙер талисманға әйләндем дә ҡуйҙым. Һәр бер уйын һайын яуаплылыҡ өҫтәлә барған кеүек, еңһәләр - маҡтайҙар, минең менән фото төшәләр, ҡеүәтләйҙәр, хатта "Салауат Юлаев" командаһы менән бергә ярыштарға йөрөргә тәҡдим итәләр. Мин уйындың аҙағына тиклем мотлаҡ ҡалам, еңәләрме, еңеләләрме, аҙаҡҡаса бергә хәҙер... Команда еңелгәндә көйәрмәндәрҙең ҡайһы берҙәре үҙ фекерҙәрен әйтеп китә, был тәбиғи, яратҡан командаһынан улар еңеү генә көтә.\nҺин йәштәр генә түгел, ололар ҙа әүҙем ҡулланған социаль селтәрҙәрҙә лә "Уйҙар, цитаталар, фекерҙәр, эҙләнеүҙәр" тигән төркөмөң аша үҙ һүҙеңде әйтеп киләһең. Фекерҙәштәрең күпме, ундағы фекерҙәрҙе үҙең уйлап сығараһыңмы?\n- Төркөмгә быйыл ике йыл булып киткән икән, аудитория биш меңгә барып етеп бара, был үҙе бер район үҙәге халҡына тиң. Күп күренекле шәхестәрҙең шиғырҙарын, әйтемдәрен, уйҙарын теркәргә тырышһам да, күберәк теге йәки был ваҡиғаға үҙемдең фекерҙәремде яҙам. Башҡорт ауылдары яҙмышына битараф ҡала алмайым, милләттәштәрҙә ватансылыҡ, илһөйәрлек тойғолары уятырға тырышам. Бик күп таныштар таптым уның аша, улар үҙҙәренең тәҡдимдәрен яҙалар. Әгәр ошо төркөм кемделер бәхетле иткән икән, был минең өсөн оло бәхет, бүләк. Төп маҡсаттарымдың береһе - кешелеккә социаль селтәрҙәр аша ыңғай уйҙар, дәрт, киләсәккә ышаныс еткереү.\nОшо төркөмөңдә: "Минең кәләш - ипотека һымаҡ, баштан сыҡмай", тип яҙғайның бер. Икегеҙ ҙә актер, бер үк театрҙа ижад итәһегеҙ, өйҙә нисек, бер ҡаҙанға ике тәкә башы һыямы былай?\n- Кәләшем Алтынай Хамматова менән беҙ һәр ваҡыт бергә - эштә лә, өйҙә лә, аш-һыу бүлмәһендә лә, урамда ла, бесән эшләгәндә лә... Бер-берегеҙҙән ялҡмайһығыҙмы, тип һорай күптәр. Быға бер генә аңлатма барҙыр, ул да булһа, мөхәббәт хисе һәм юмор тойғоһо. Ул - миңә, мин уға терәк, кәләшемдең үҙ ҡаҙаны, минең үҙ ҡаҙаным. Йондоҙнамә буйынса ул кәзә, мин тәкә. Ғүмер бер тапҡыр ғына бирелә, кисәге көндө лә ҡабаттан йәшәп, кире ҡайтарып булмай - ошоно аңларға ғына кәрәк. Төрлө хәлдәр була, әлбиттә, шунһыҙ тормош булмай, тик ошо хәлдәр ғаилә нигеҙен нығытырға тейеш.\nШулай итеп, йәш актер, юмор оҫтаһы, бөгөнгө замандың сәсәне Шәһит Хамматов менән яңы рубрикаға старт бирҙек. Тағы кемдәргә ниндәй һорауҙар бирергә теләйһегеҙ, был турала беҙгә хәбәр итә алаһығыҙ, хөрмәтле уҡыусылар.\nЛәйсән НАФИҠОВА әңгәмәләште.\nЯҙылған: 21.03.16 | Ҡаралған: 716


Кисә төштән һуң яуа башлаған ҡарҙан һуң торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр көсөргәнешле эш режимына күсерелде\nУрамдарҙы ҡарҙан таҙартыу тәүлек әйләнәһенә дауам итте.\nЭшкә Өфөлә генә 300 берәмек махсус техника йәлеп ителде. Улар ҡаланан ситкә йөҙҙәрсә тонна ҡар сығарҙы. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡаланың коммуналь хеҙмәттәре 400-ҙән ашыу транспорт сараһы менән тәьмин ителгән. Улар иңенә Өфөнөң яҡынса 30 процент майҙанын, башлыса юлдарҙы, парктарҙы һәм скверҙарҙы ҡарҙан таҙартыр бурысы һалынған. Йорт алдарын иһә идарасы ойошмалар таҙартырға тейеш. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, үҙ эшенә һүлпән ҡараған арендаторҙар һәм милекселәр административ яуаплылыҡҡа тарттырылырға тейеш.


2-комнатная квартира (Греческая/Пушкинская) №1-9709 — купить в Одессе за 7000000 грн\n2-комнатная квартира (Греческая/Пушкинская) №1-9709\nСтильная современная квартира в новом малоквартирном престижном доме в центре Одессы! Два уровня, площадь квартиры 84 кв.м плюс панорамная терраса 146 кв.м, два сан. узла, гардеробная, спальня и кухня-гостиная.


Отель PAPHOS GARDENS APTS (Cat. A) 3*, Пафос / Paphos Кипр: Курорт, фото, цены на отдых. Лучшие предложения от Библио-Глобус\nПАФОС+25 ... +27℃ ветер западный, 3-5 м/с\nАЙА-НАПА+25 ... +27℃ ветер северо-западный, 2-4 м/с\nЛИМАССОЛ+25 ... +27℃ ветер западный, 1-3 м/с\nСвежие отзывы туристов о курорте PAPHOS\nЦены на проживание на курорте PAPHOS


Русские трейлеры к фильмам. Что посмотреть. » Страница 4\n29-10-2014 368 0\n#Трейлеры к фильмам » Русские трейлеры к фильмам # бриллиант video online украсть Томпсон комедии решает разведенная деньги Добавляйтесь видео украли которые пенсионные вернуть подписывайтесь Хотите первыми лайкни\n27-10-2014 419 0\n26-10-2014 356 0\n25-10-2014 369 0\n25-10-2014 423 0\n25-10-2014 319 0\n24-10-2014 376 0\n24-10-2014 442 0\n«Бабадук» 2014 Крутой австралийский ужастик Трейлер на русском Если трейлер фильма ужасов Бабадук нравится - лайкни! Хотите первыми смотреть трейлеры на русском к лучшим фильмам ужасов - подписывайтесь на... далее>\n23-10-2014 583 0\n23-10-2014 444 0\n23-10-2014 396 0\n22-10-2014 403 0\n22-10-2014 385 0\n22-10-2014 415 0\n22-10-2014 388 0\n21-10-2014 591 0\nВ сердце моря - Трейлер на русском Смотрите трейлер нового фильма «В сердце моря» (в кино с 12 марта 2015 года). . В 1819 году американский корабль «Эссекс» с командой из двух... далее>\n21-10-2014 389 0\nНавигация: Что посмотреть » Фильмы и кино » Трейлеры к фильмам » Русские трейлеры к фильмам » Страница 4


Образователни заведения в Хасково град\nНазад | Начало Справочник Образование Хасково град\n66 обр. заведения Филтрирай\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Тимок" № 97\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Пролетарска" № 5\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Танкист" № 1\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Генерал Скобелев" № 11\nАдрес: гр. Хасково, ул. "П. Берковски" № 7\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Македония" № 32\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Ст. Караджа" № 9\nАдрес: гр. Хасково, кв. "Болярово", ул. "Св. Харалампий" № 1\nАдрес: гр. Хасково, кв. "Орфей"\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Св. св. Кирил и Методий" № 92-94\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Филип Тотю" № 4\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Дружба" 10\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Св. св. Кирил и Методий" № 2\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Брезник" № 5\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Червена стена"\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Ст. Стамболов" № 7\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Генерал Колев" № 28\nАдрес: гр. Хасково, бул. "Г. С. Раковски" № 24\nАдрес: гр. Хасково, ул. "Граф Игнатиев" № 14\nОбласт Хасково Хасково град\nЗа хора със специални потребности Детски градини Начални училища Основни училища Средни училища Читалища Извънкласни форми на обучение Центрове за професионално обучение\nпреди 213 дни, 42 мин.\nпреди 263 дни, 2 часа и 9 мин.


Тихоновка (Мәләүез районы) — Башҡорт Википедияһы\n53°16′45″ с. ш. 55°36′49″ в. д.HGЯO\nТихоновка (Мәләүез районы)\n80 241 880 009\n80 641 480 141\nТихоновка (рус. Тихоновка) — Башҡортостандың Мәләүез районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 59 кеше. Почта индексы — 453882, ОКАТО коды — 80241880009.\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Ергән): 29 км\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тихоновка_(Мәләүез_районы)&oldid=435899 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:23 16 август 2014 үҙгәртелгән.


Купить БУ Kia Ceed 1.6 MT (129 л.с.) 2014 года за 537 000 ₽ в Санкт-Петербурге в кредит | Plaza\nKia Ceed 1.6 MT (129 л.с.) 2014 года с пробегом 81 000 км.


Материалы за Март 2014 года » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Материалы за Март 2014 года\nБаҙар хаҡтары раҫланды31.03.2014\nБашҡортостан ҡалаларында, муниципаль райондарында 2014 йылдың беренсе кварталына дөйөм торлаҡ майҙанының бер квадрат метрына уртаса баҙар хаҡы күрһәткестәре раҫланған.\nҠалаларҙа торлаҡ «квадратының» баҙар хаҡы 23600 һумдан алып (Ағиҙел һәм Межгорье) 32395 һумға тиклем (Өфө) үҙгәрә, ҡала биләмәләрендә - 28 меңдән алып (Дәүләкән) 31 мең һумға тиклем (Белорет һәм Учалы), муниципаль райондарҙа - 23600 алып (Белорет, Благовеùен, Дәүләкән, Ишембай, Мәләүез һәм Учалы райондары) 32 меңгә тиклем (Өфө районы). Раҫланған күрһәткестәр торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждарға субсидиялар күләмен иҫәпләгәндә файҙаланыла.\nБаҫыу эштәре өсөн31.03.2014\nЯҙғы баҫыу эштәрен финанслауға Башҡортостанда республика һәм федераль бюджеттарҙан 1,6 миллиард һум йүнәлтеү планлаштырыла. Был средстволарҙың 840 миллион һумы үҫемлекселек өлкәһендә ҡатнашмаған ярҙамға тура киләсәк.\n240 миллионы - техникаға субсидиялар, 300 миллионы - һөткә, 80 миллионы - ужым культураларын өҫтәмә туҡландырыуға һәм 110 миллион һумын орлоҡ алыуға бүләсәктәр, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.\nАграр ведомствола билдәләүҙәренсә, яҙғы баҫыу эштәрен финанслауҙың төп сығанаҡтары элеккесә үҫемлекселек өлкәһендә ҡатнашмаған ярҙамға тура киләсәк, йәғни икенселәй әйткәндә гектарлап субсидиялау. Был маҡсатҡа ҡаралған 840 миллион һумдан 530 миллионы - федераль, 310 миллионы - республика бюджеттарынан.\nАлда ҡәҙимге эш31.03.2014\nЙәшерәһе-батыраһы юҡ, Сочи Олимпиадаһы тамамланғансы күңелдә шом торҙо. Интернетта туҡтауһыҙ хөсөт сәселде бит. Мәҫәлән, Мәскәүҙең Карнеги үҙәге хеҙмәткәре Алексей Малашенко: «…хоккейҙа кем еңәсәге ул тиклем ҡыҙыҡһындырмай, шартлатасаҡтармы-юҡмы - бына төп һорау», - тип «ҡарҡылдаһа», АҠШ-тың Милли террорҙарға ҡаршы үҙәге директоры Метью Олсен туранан-тура: «…Олимпиада алдынан йә уны үткәргәндә террор акттары ихтималы юғары», - тип иҫкәртте. Хәҙер, шөкөр, тип ауыҙ тултырып әйтә алабыҙ - донъяла иң әһәмиәтле спорт тантанаһы тыныс һәм имен шарттарҙа үтте.\nРәсми сығанаҡтарҙан алған мәғлүмәттәр буйынса, именлекте тәьмин итеү өсөн 40 мең хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәре, 30 мең хәрби, 23 мең әҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәре йәлеп ителә. Улар араһында - 653 Башҡортостан полицейы. Барыһы ла ентекле тикшереүҙәрҙән һуң һайлап алына.\nУчалы эске эштәр бүлеген 9 кеше вәкилләне. Шуларҙың береһе - Шамил Жәмил улы Ҡаһиров. 1978 йылғы, Сәфәр ауылынан.\n2002 йылдан эске эштәр системаһында. Башта ведомствонан тыш һаҡта, ваҡытлыса тотоу изоляторында хеҙмәт итһә, 2010 йылдан - полицияның участка уполномоченныйы.\nКешеләр һәм йыландар28.03.2014\nҺиндостан халҡы ерҙә иң\nтәүҙә йыландар килеп\nсыҡҡан, тип иҫәпләй.\nТау халыҡтары бөркөттәр\nӘ минең уйымса, тәүҙә ке-\nшеләр килеп сыҡҡан,\nһуңыраҡ ҡына уларҙың күп кенәһе бөркөт булып киткән,\nә ҡайһы берҙәре йыланға әйләнгән.\nНиңә донъя шулай ҡоролған?\nШулай булғанмы ул борондан?\nӘллә бөтмәҫ көрсөк арҡаһында\nҺуңғы ваҡытта ул боҙолған?\nХас боронғо мифтарҙағы кеүек\nЗәһәр йыландар менән тулған.\nЙыландарҙың билдәле өс төрө.\nҺәр береһе үҙенсәлекле.\nҺәр ҡайһының үҙ көнкүреше,\nҮҙенә генә хас йәшәү рәүеше.


Управление по организации дорожного движения администрации города Оренбурга информирует! | Город Оренбург\nЗа период с 16 февраля по 2 марта в городе Оренбурге проведены следующие работы:\n- произведена установка 2 дорожных знаков: "Остановка запрещена", "Работает эвакуатор" на ул. Кирова № 16;\n- осуществлена замена 6 дорожных знаков: "Пешеходный переход", "Главная дорога", "Дети" на ул. Одесская - ост. "Лермонтова", пр. Дзержинского - ул. Конституции, ул. Волгоградская - ул. Салмышская, пр. Гагарина - ост. "Луговая";\n- восстановлено 12 дорожных знака: "Уступите дорогу", (40) "Ограничение максимальной скорости", "Главная дорога", "Пешеходный переход", "Искусственная неровность", "Направление главной дороги", "Место остановки автобуса и (или) троллейбуса" на п. Краснохолм, ул. Ленина № 5, ул. Брестская - ул. Дружбы, пер. Нижний - ул. Прохоренко, ул. Цвиллига - ул. Попова, ул. Чкалова - ул. Уральская, ул. Театральная - ост. "МЖК", ул. Конституции № 16, ул. Гаранькина - ул. Салмышская, ул. Терешковой - ост. "Октябрьская";\n- проведены профилактические работы по техническому обслуживанию светофорных объектов на ул. Краснознаменная - ул. Советская (замена пешеходного светофора) ул. ул. Краснознаменная - ул. Комсомольская, ул. Рыбаковская - ул. Цвиллинга, ул. Чичерина - ул. Пушкинская - ул. Ленинская, ул. Краснознаменная - ул. Комсомольская - ул. Пролетарская, ул. Салмышская № 46, ул. Терешковой - ул. Новая, ул. Терешковой - ул. Ташкентская - шк. № 7, ул. 8 Марта - ул. М. Горького, Загородное шоссе - ул. Гаранькина, ул. Донгузская - ул. Карачинская, ул. Донгузская – Стройгородок, ул. Донгузская – Кузнечный, ул. Волгоградская – ПВУ, ул. Шевченко - ул. Леушинская;\n- произведена реконструкция светофорного объекта на ул. Салмышская - ул. Дружбы;\n- осуществлено строительство светофорного объекта на ул. Хабаровская - ул. Сахалинская.\nТеги: дорожные знаки, светофорные объекты, Оренбург


Сведения о поставщике УМУС УЛьяновского филиала ОАО "Ростелеком"\nSupplier: УМУС УЛьяновского филиала ОАО "Ростелеком"\nFull name УМУС УЛьяновского филиала ОАО "Ростелеком"\nTRN / TRRC : 7707049388 / 735254300\nMail address: 432017, г. Ульяновск, ул. Льва Толстого, 60\nAmount of contracts: 35 000 by 44/94 Federal Law\nAddress: 432017, г. Ульяновск, ул. Льва Толстого, 60\nКОМИТЕТ ПО УПРАВЛЕНИЮ МУНИЦИПАЛЬНЫМ ИМУЩЕСТВОМ И ЗЕМЕЛЬНЫМ ОТНОШЕНИЯМ АДМИНИСТРАЦИИ МУНИЦИПАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ "НИКОЛАЕВСКИЙ РАЙОН" УЛЬЯНОВСКОЙ ОБЛАСТИ\n7311005491 731101001 7 193 058 Показать\nContract number: 0368300086114000001\nCustomer: Комитет по управлению муниципальным имуществом и земельным отношениям администрации муниципального образования "Николаевский район" Ульяновской области\nContract number: 0368300086112000001\nSubject: 6420030: Услуги междугородней и международной телефонной связи\nConclusion date: 2012-01-18\nOther possible organization names 1721\nКалужский филиал ПАО "Ростелеком" 7707049388 402543002\nПубличное акционерное общество "Ростелеком" 7707049388 540643001


Собрание сочинений. Том 2. 1960–1962 – Аркадий и Борис Стругацкие читать онлайн, скачать бесплатно в форматах fb2, txt, rtf, epub,


Кольцо с бриллиантами из белого золота 585 пробы (артикул 31016)\nКольцо с бриллиантами из белого золота 585 пробы (Артикул: 31016)\nКольцо с бриллиантами из белого золота 585 пробы. Характеристики вставок: бриллиант 1 0.07 4/4 круг, бриллиант 6 0.11 4/4 круг. Средний вес: 1,53 гр.


г. Новосибирск, ул. Кубовая, 68, ИНН 5407000170, ОГРН 1055407000373, Румянцев Роман Юльевич сообщает о проведении 01.12.09 в 10.00 по адресу: г. Новосибирск, ул. Авиастроителей, 4-2, торгов в форме открытого аукциона по продаже имущества должника: дебиторской задолженности ООО СК «Город» на сумму 12382980 рублей.


Contract profile Контракт Поставка тепловой энергии в горячей воде и теплоноситель в здание О МВД России по г. Новокуйбышевск, расположенное по адресу: Самарская область, г. Новокуйбышевск, ул. Дзержинского, 49В-112, ул. Карбышева, 8, ул. Коммунистическая, 33-50, ул. Кутузова, 12, ул. Мира, 18, ул. Молодежная, 2-45, пр. Победы, 30-21, ул. Суворова, 16, 17, ул. Советская, 6, ул. Коммунистическая, 28, 30 | Госзатраты: Данные о Госзакупках и Госконтрактах\nContract number: 1631822556815000171\nAmount of contract 583 833.69 RUB\nContract conclusion date: 2015-04-22\nПоставка тепловой энергии в горячей воде и теплоноситель в здание О МВД России по г. Новокуйбышевск, расположенное по адресу: Самарская область, г. Новокуйбышевск, ул. Дзержинского, 49В-112, ул. Карбышева, 8, ул. Коммунистическая, 33-50, ул. Кутузова, 12, ул. Мира, 18, ул. Молодежная, 2-45, пр. Победы, 30-21, ул. Суворова, 16, 17, ул. Советская, 6, ул. Коммунистическая, 28, 30\n143421, Российская федерация, Московская область, Красногорский район, 26 км. автодороги "Балтия", бизнес-центр "Рига Ленд", строение № 3.\nAddress: 143421, Российская федерация, Московская область, Красногорский район, 26 км. автодороги "Балтия", бизнес-центр "Рига Ленд", строение № 3.


Компании Межгорья Республики Башкортостан — статистика организаций, каталог и рейтинг топ компаний | Полная информация о предприятиях Межгорья (Башкортостан (Республика)) по отраслям на СПАРК-Интерфакс\nКомпании Межгорья (Башкортостан (Республика))\nТорговля 19 21,35 % 23 25,56 % 24 27,59 % 24 28,24 %\nГос.управление и соц.обеспечение 12 13,48 % 12 13,33 % 11 12,64 % 11 12,94 %\nОбразование 12 13,48 % 12 13,33 % 12 13,79 % 11 12,94 %\nВсе 92 89 90 87 85\nКоммерческие 48 45 47 44 46\nОбщества с ограниченной ответственностью 42 39 42 39 41\nНе коммерческие 44 44 43 43 39\nМуниципальные автономные учреждения 10 10 11 11 11\nМуниципальные бюджетные учреждения 6 6 4 4 3\nПрочие 6 6 6 6 4\nРейтинг информационной открытости по компаниям Республики Башкортостан (Межгорье)\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. 40 Лет Победы, д. 60 этаж 5 ком. 510А\nБашкортостан респ., г. Межгорье, ул. 40 Лет Победы, д. 17\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. 40 Лет Победы, д. 32\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. Татлинская, д. 2\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. 40 Лет Победы, д. 36\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. Мира, д. 2/2\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. Ленина, д. 7/1\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. Советская, д. 17\nБашкортостан респ, г. Межгорье, ул. Спортивная, д. 24 офис 34


школа 1307, ул. Академика Анохина, д. 48, ЗАО, Москва - школа 1307


Где в Волгодонске можно купить дыни и арбузы\nОбщество, 10.07.2019 16:52\nВ Волгодонске начали работу площадки по продаже бахчевых культур и плодоовощной продукции.\nС 1 июля в Волгодонске свою работу начали площадки по продаже бахчевых культур и плодоовощной продукции. Пресс-служба администрации Волгодонска опубликовала список официальных сезонных площадок по продаже арбузов и дынь:\n- ул. Черникова, в районе дома №2/31;\n- ул. Маршала Кошевого, в районе дома №42;\n- ул. Маршала Кошевого, в районе дома №6;\n- ул. Маршала Кошевого, в районе дома №56;\n- ул. Карла Маркса, в районе дома №6;\n- ул. Карла Маркса, в районе дома №44;\n- ул. Академика Королева, в районе дома №56;\n- ул. Академика Королева, в районе дома №7;\n- ул. Энтузиастов, в районе дома №54;\n- бул. Великой Победы, в районе дома №16;\n- ул. Ленина, в районе дома №72;\n- ул. Ленина, в районе дома №85;\n- ул. Ленина, в районе дома №123;\n- ул. М. Горького, в районе дома №192;\n- ул. Морская, в районе дома №40;\n- Цимлянское шоссе, в районе здания 347 (в 15 м от автодороги);\n- в районе ВОЭЗ.\nОрганизованные площадки по продаже плодоовощной продукции расположены по следующим адресам:\n- пр. Курчатова, 17;\n- ул. М. Кошевого, 2/22;\n- бул. Великой Победы, 18;\n- ул. Энтузиастов, 30.\nВсе официальные сезонные площадки по продаже бахчевых культур и плодоовощной продукции продолжат свою работу до 15 октября.\nАдминистрация города Волгодонска убедительно просит волгодонцев соблюдать правила при покупке бахчевых культур. Чтобы избежать серьезных неприятностей и не навредить своему здоровью запрещается покупать арбузы и дыни в неустановленных местах торговли: на обочинах дорог, на тротуарах, с багажников автомобилей. Необходимо требовать у продавца документы, подтверждающие качество и безопасность продукции (сертификат или декларацию о соответствии).\nРеализация бахчевых допускается только в установленных для этих целей местах: на рынках, ярмарках, в магазинах, на организованных сезонных площадках.\nОфициальная сезонная площадка по продаже бахчевых культур должна иметь твердое покрытие, металлическую сетку с навесом. Плоды выкладываются на деревянном поддоне. Обязательно наличие вывески с информацией о продавце, книги отзывов, исправного весоизмерительного оборудования. Продавцы должны быть опрятно одеты, иметь санитарную одежду, медицинскую книжку установленного образца, по требованию покупателя должны предъявить документы, подтверждающие безопасность продукции.


Дарыу өсөн дә, сәй итеп тә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 июля 2020 — 14:10 ГТРК «Башкортостан»\nИюль уртаһы – мәтрүшкә йыйыр мәл. Башҡортостанда киң таралған был үләндең шифалы сифаттары борондан билдәле. Элек-электән уны дарыу өсөн дә, сәй итеп тә файҙаланғандар. Күп йыллыҡ үләнде сәскә атҡан мәлендә ҡырҡып алып еләҫ урында киптерәләр. Күптәр уны дауа түгел, хуш еҫле сәй итеп файҙалана. Мәтрүшкәнең файҙаһы ла ҙур. Уны ҡан баҫымы юғары булғанда, атеросклероздан, һалҡын тейгәндә ҡулланалар. Хуш еҫле үҫемлек сәйен баш ауыртҡанда эсәләр, ул йоҡоһоҙлоҡтан ярҙам итә, төнәтмәһе менән баш йыуалар. Мәтрүшкә сәйнәү теш һыҙлағанды баҫа. Файҙа килтерһен тиһәң, дарыу үләнен вакытында һәм дөрөҫ итеп йыйырға кәрәк. Сәнәғәт предприятиеларынан ары, оло юл, ҡаланана ситтә ятҡан аҡландарҙа йыйылғаны таҙа һәм шифалы. Шифалы үләндәрҙе ҡоро көндә, иртәнге сәғәттәрҙә йыйыу хәйерле. Йонсоу, ямғырлы көндә йә ысыҡта йыйылғанының файҙаһы аҙ. Йыйып алғас та киптереү яғын ҡарағыҙ, сеймал күгәреп сифатын юғалтмаһын. Кипкән үләндең сифатын да асыҡларға мөмкин. Уның төҫө ҡалырға тейеш. Кипкән шифалы үләнде ҡышҡылыҡҡа һаҡлау шарттары ла бар — иң һәйбәте уларҙы туҡыма ҡапсыҡтарға йәиһә быяла һауыттарға тултырып ҡуйыу. Шул саҡта шифалы үләндәрҙе ҡулланыу ваҡыты ла оҙая.


Аккумулятор Li-Po 103450 3,7V 1800 mAh: продажа, цена в Минской области. Аккумуляторы для ноутбуков, планшетов, электронных книг, переводчиков от "ООО " Смайл Лайт" - первый Импортёр по ввозу товара в Республику Беларусь." - 168976947\nАккумулятор Li-Po 103450 3,7V 1800 mAh\nАккумулятор Li-Po 103450 3,7V 1800 mAhВ наличии


Текущее время: 30 ноя 2020 13:10\n[ Сообщений: 434 ] На страницу Пред. 1 ... 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 ... 44 След.\nДобавлено: 07 май 2014 18:52\nДобавлено: 08 май 2014 18:04\nДобавлено: 09 май 2014 18:22\nДобавлено: 10 май 2014 18:52\nДобавлено: 11 май 2014 19:29\nДобавлено: 13 май 2014 17:48\nДобавлено: 19 май 2014 18:59\nДобавлено: 28 май 2014 21:40\nДобавлено: 03 июн 2014 18:44\nhttps://www.youtube.com/watch?v=V4gsHJ5 ... e=youtu.be


Lada Vesta 1.6 Comfort Winter Универсал 5дв. Объем 1,6 л., Бензин 106 л.с. МКПП, Передний привод 2021 за 12 896 руб/мес в лизинг для юридических лиц в Европлане\n1 257 562 ₽


Бөйөрҙәге таштар: сәбәбе ниҙә? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Бөйөрҙәге таштар: сәбәбе ниҙә?\n27.08.2019 Бөйөрҙәге таштар: сәбәбе ниҙә?\nБөйөрҙә һәм бәүел ҡыуығында ни өсөн таштар барлыҡҡа килә, уларҙан нисек ҡотолорға һәм сирҙе ҡайһылай иҫкәртергә?\nЙәнде алырҙай бөйөр сәнсеүен кисергән кешеләр был сирҙе ҙур ҡурҡыу тойғоһо менән телгә ала һәм бөйөр өйәнәгенең ҡабатланыуын кисектереү өсөн табиптарҙың бөтә кәңәшен дә үтәргә әҙер. Табиптар әйтеүенсә, үтә ныҡ ауыртыныуҙарҙың һәм сәнсеүҙең сәбәбе, ғәҙәттә, бөйөрҙә йәки бәүел сығарыу юлында таштарҙың барлыҡҡа килеүенә бәйле.\nБөйөр, мәғлүм булыуынса, бәүел менән бергә һыуҙа артыҡ иремәүсән, ә ҡайһы бер осраҡта ваҡ кристалл хәлендә булған тоҙҙарҙы организмдан ҡыуа. Бөйөрҙөң, бәүел сығарыу юлының торошо һәм эшмәкәрлеге яҡшы булғанда, кристалдар әүҙем бәүел ағымы менән тышҡа сығарыла. Әммә төрлө сәбәп арҡаһында тоҙҙар организмдан сығып өлгөрмәй икән, улар бөйөрҙә йәки бәүел ҡыуығында туплана һәм яйлап ҡына ташҡа әүерелә, был таш конкремент тип атала. Медицинала был процесс нефролитиаз һәм цистолитиаз («литиаз» – таш барлыҡҡа килеүе) тигән атама менән йөрөтөлә.\nБөгөн бәүел-таш сиренең аныҡ ҡына концепцияһы юҡ. Төрлө факторға нигеҙләнгән сир булғас, уның үҫеше организмда һәм бәүел сығарыу системаһында барған физик-химик процестарға бәйле. Был тәңгәлдә матдәләр алмашыныуының һәм гормондар эшмәкәрлегенең боҙолоуы, тәү сиратта параҡалҡан биҙе (паращитовидная железа) функцияларының сафтан сығыуы ҙур роль уйнай. Әммә таштарҙың барлыҡҡа килеүе – йыш ҡына бәүел юлының шешеү процесының йәки организмда хроник инфекцияларҙың «сәскә атыуы»ның һөҙөмтәһе. Сирҙең нәҫелдән килеүе лә ихтимал.\nӘммә бөгөнгө ысынбарлыҡта ата-әсәләре таш сире менән ауырымаған кешеләр ҙә йыш ҡына әлеге сир менән интегә. Һәм был осраҡта уның барлыҡҡа килеү сәбәбе кешенең йәшәү рәүешенә бәйле булып сыға. Күҙәтеүҙәр күрһәтеүенсә, пациенттарҙың күбеһендә сир дөрөҫ туҡланмауҙан килә. Балансланмаған туҡланыу, теге йәки был продуктты саманан тыш ҡулланыу, консерваланған, тиҙ әҙерләнә торған («фаст-фуд») аҙыҡтар менән мауығыу, аяҡ өҫтө ашап йөрөү, шулай уҡ шыйыҡсаны аҙ ҡулланыу – быларҙың барыһы ла таштар барлыҡҡа килеүгә уңайлы шарттар тыуҙыра. Организмға тейешле физик көсөргәнештең булмауы ла үҙенең өлөшөн индерә.\nБеҙҙең географик һыҙатта аҡҡан һыуҙағы тоҙҙарҙың химик составына ҡарап, рәсәйҙәрҙә, ғәҙәттә, оксалат (ҡуҙғалаҡ кислотаһы), урат (бәүел кислотаһы), фосфат (фосфор кислотаһы) таштар йәки уларҙың ҡатнашмалары барлыҡҡа килә.\nТаралыуы буйынса беренсе урынға оксалат таштарҙы ҡуйырға мөмкин. Улар эске һәм тышҡы сәбәптәр буйынса организмда ҡуҙғалаҡ кислотаһы алмашыныуының боҙолоуынан барлыҡҡа килә. Атап әйткәндә, быға составында ҡуҙғалаҡ кислотаһы күп булған аҙыҡтарҙы (шпинат, ҡуҙғалаҡ, томаттар һ.б.) артыҡ күп ашау кире йоғонто бирә. Бөйөрҙә йәки бәүел сығарыу юлында оксалаттарҙың формалаша башлаған осоронда матдәләр алмашыныуы ҡайһы саҡта шул тиклем боҙола, хатта организм С витамины антиоксидантына ла ҡәтғи һәм кире тәьҫир итә, таш барлыҡҡа килеү процесын тағы ла әүҙемләштереп, хәлде киҫкенләштерә. Был осраҡта составында аскорбин кислотаһы (цитрустар, ҡарағат, һырғанаҡ, томаттар һ. б.) булған аҙыҡтарҙы сикләргә, ә иҫкәртеү сараһы итеп ҡуҙғалаҡ кислотаһы алмашыныуын яйға һалыусы В1, В6 витаминдарын ашарға кәңәш ителә.\nУрат таштары – матдәләр алмашыныуының боҙолоуы эҙемтәһе. Бындай патологияны элек «бөйөр подаграһы» тип атағандар. Сөнки ябай подагра сире менән ауырығанда, шундай уҡ тоҙҙар быуындарға ултыра. Йәғни быуын һәм бөйөр подаграһының барлыҡҡа килеү процесы бер үк, тик тоҙҙарҙың тупланыу урыны ғына төрлө. Пурин тигән матдә алмашыныуы боҙолғанда, ураттар барлыҡҡа килә. Сирҙең шулай уҡ нәҫел буйынса ла күсеүе ихтимал. Әммә һуңғы осорҙа урат таштарының барлыҡҡа килеүенә икенсе бер мөһим фактор – ит консервалары менән артыҡ мауығыу булышлыҡ итә.\nБаҡтиһәң, бындай продукттарҙа пурин технологик йәһәттән эшкәртелгән хәлдә була, шуға ла улар тиҙ һәм еңел үҙләштерелә. Йәғни, консервалар менән туҡланған кешенең организмына пурин тейешле кимәлдән күберәк инә һәм уларҙың алмашыныуы боҙола. Асыҡланыуынса, урат таштарын алдырыу маҡсатында операция өҫтәленә ятҡан пациенттарҙың күбеһе ауырлығын кәметеү өсөн аҡһымға бай аҙыҡ ашауҙы күҙ уңында тотҡан «Кремль диетаһы» менән мауыҡҡан. Ә аҡһымда пурин бик күп. «Кремль диетаһы»на ултырыусылар ысынлап та ябыға, әммә был бәхет менән бергә организмға зыян да килә.\nӘммә бының менән саманан тыш мауығырға ярамай, ти диетологтар. Әйткәндәй, балыҡ диетаһын тотоусы кешенең организмында бәүел таштары бөтөнләй барлыҡҡа килмәй.\nУрат таштарын асыҡлағанда, ит ашауҙы сикләү менән бергә, бигерәк тә кискеһен ит субпродукттарын, шулай уҡ кофены, шоколадты, алкоголле эсемлектәрҙе, ҡурылған һәм әсе блюдоларҙы ҡулланмаҫҡа кәңәш ителә. Фасоль, әлморон емештәре бындай саҡта айырыуса ныҡ файҙалы. Был кәңәштәргә оксалат таштар булғанда ла ҡолаҡ һалыу артыҡ булмаҫ.\nФосфат таштарына килгәндә, улар йыш ҡына бәүел сығарыу юлдарының хроник инфекциялары нигеҙендә барлыҡҡа килә. Әгәр быға матдәләр алмашыныуының боҙолоуын өҫтәгәндә, сирҙе дауалау тағы ла ҡыйыныраҡ буласаҡ. Һөйәк һынып, оҙайлы ваҡыт түшәктә ятырға мәжбүр булған пациенттарҙа фосфат таштарының йыш күҙәтелеүе лә осраҡлы түгел. Физик көсөргәнеш етмәү сәбәпле, пациенттың һөйәктәренән артыҡ минераль тоҙҙарҙы сығарыу процесы әүҙемләшә. Ә улар бәүел аша ғына сығып өлгөрмәй, әкренләп бөйөргә ултыра.\nФосфат таштары булған сирлеләрҙең туҡланыу рационынан һелтеле минераль һыуҙар, һөт, тәм-том, әсе ҡабымлыҡтар алынырға тейеш. Картуфты, ҡуҙаҡлыларҙы, ҡабаҡты, еләкте, йәшелсәне, эремсекте, сырҙы сикләргә кәрәк. Көн һайын аҙыҡҡа петрушка ҡушып ашау яҡшы һөҙөмтә бирә. Шулай уҡ ит, виноград, йәшел алма, груша, ҡамырҙан бешерелгән ризыҡтар, үҫемлек майы, тоҙланған кәбеҫтә, ҡыҙыл көртмәле, ҡатыҡ, ҡаймаҡ ашау кәңәш ителә.\nКүреүегеҙсә, бәүел-бөйөр таштары сиренең һәр төрөнә диета терапияһы ла төрлө, ҡайһы саҡта хатта ҡапма-ҡаршы. Әммә таштар саф миҡдарҙа бик һирәк осрай, улар барлыҡ сирлеләрҙең 50 процентҡа тиклемендә генә теркәлә, ә ҡалғандарҙың бәүелендә составы һәм пропорцияһы буйынса төрлө нисбәттә булған полиминерал конкременттар ташҡа әйләнә. Уларҙың аныҡ химик составын да организмдан сығарылғас ҡына асыҡларға мөмкин. Бәүел-таш сирен дауалауҙың төп ҡатмарлығы бына шунда ла инде.\nҠом барлыҡҡа килмәһен өсөн\nБөйөрҙә таш барлыҡҡа килеүенә юл ҡуймаҫ өсөн инфекцияларҙы иҫкәртеү, ОРЗ, киҙеү, тамаҡ шешеү кеүек сирҙәрҙе ваҡытында дауалау зарур.\nБәүел тәүлегенә 1,5 – 2,5 литр булырҙай итеп, тейешле күләмдә шыйыҡса эсеп тороу бик мөһим. Ул артыҡ тоҙҙарҙы йыуҙырыу һәм бәүел сығарыу юлына микробтар эләгеү ихтималлығын кәметә. Табип кәңәше буйынса аҙ минералланған һыу эсеү курсын үткәреү ҙә файҙаға ғына. Үҙебеҙҙең шифаханаларҙа дауаланыу тағы ла яҡшыраҡ. Минераль һәм ябай һыу эсеүҙән тыш, еләк морстарын һәм үлән сәйҙәрен эсеү яҡшы һөҙөмтә бирә. Организмдағы матдәләр алмашыныуын көйләргә фитотерапия, диета терапияһы, физиотерапевтик процедуралар ярҙам итә. Әгәр асыҡланған таштың төрө билдәһеҙ икән, күберәк мүк еләген (ниндәй хәлдә булһа ла), ҡара көртмәле, миләш, ҡыҙыл көртмәле, виноград, борсаҡ, һуған, кишер, ҡыяр, баклажан, керән ашарға кәңәш ителә. Кәбеҫтә, крыжовник, миндаль, кишер, слива, һарымһаҡтың бәүел ҡыуҙырыу сифатына эйә булыуын да күҙ уңында тоторға кәрәк.\nБилдәле булыуынса, ҡарбуз бөйөрҙән таштарҙы йыуып сығара алыу сифатына эйә. Әммә фосфат таштары ултырғанда уны ашауҙы кисектерергә кәрәклеген дә иҫтән сығарырға ярамай.\nФосфат таштарға «бай» кешеләргә ҡыҙыл көртмәленең япраҡтарынан әҙерләнгән төнәтмәне эсергә кәрәк (бер стакан ҡайнаған һыуға 1 ҡалаҡ ҡыҙыл көртмәле япрағын һалып, икенсе һауытта ҡайнап торған һыуға стаканды ултыртып, 30 минут парҙа тоторға (водяная баня). Бөйөр һәм бәүел сығарыу юлы сирләгәндә был сара бәүел ҡыуҙырыу һәм дауаланыу өсөн бигерәк тә яҡшы. Шулай уҡ ҡырҡбыуын, кукуруз, бәпкә үләне, ҡайын бөрөһө, укроп тамырынан әҙерләнгән төнәтмәләр барлыҡ төр таштар булғанда ла яҡшы һөҙөмтә бирә. Уларҙан да үрҙәге рецепт буйынса төнәтмә әҙерләргә кәрәк.\nДиета терапияһына килгәндә, тәү сиратта бөйөрҙә йыйылған таштарҙың төрөн һәм матдәләр алмашыныуының боҙолоу сәбәбен билдәләү мөһим. Барыһы өсөн дә төп принцип – дөйөм ҡулланылған аҙыҡ күләмен кәметеү һәм рационды төрләндереү. Ташы булғандарға сирҙең аҙып китеүен иҫкәртеү маҡсатында бәүелгә һәм ҡанға биохимик тикшереүҙәр үткәртеп тороу зарур.\nУЗИ үткәргәндән һуң организмығыҙҙа таш түгел, ә ваҡ ҡына кристалдар барлығы асыҡланһа, «һыу һөжүме»нә күсергә мөмкин (һуттар, һөтлө сәй, аҙ газландырылған минераль һыу, ҡарбуз һ.б.). Бындай процедураны аҙна-ун көнгә бер тапҡыр ҡабатлау кристалдарҙы йыуҙыра.\nБәүел-таш сире төрлөсә үтә. Ҡайһы бер саҡта сирҙең өйәнәге тормошта булған бер ҡурҡыныс мәл генә булып ҡала, әммә кешенең хәле йыш ҡына ҡатмарлашыуы ла ихтимал. Әгәр таш бөйөр киртегендә (чашка) йәки лаҡанында (лоханка) икән, ул ваҡыты-ваҡыты менән оҙаҡҡа һуҙылған ауыртыныуҙы ҡуҙғыта. Оҙайлы ваҡыт дауамында үҙе хаҡында белдермәүе һәм тик берәй медицина тикшеренеүен үткәндә асыҡланыуы мөмкин. Ҙур таш (5 – 7 сантиметр) ҡайһы саҡта кешене әллә ни борсомай, ә ҡайһы бер мәлдә бөйөрҙән тар ғына бәүел юлына төшкән һәм лайланы ҡуҙғытҡан бәләкәй таш та ныҡ ауыртыныу, сәнсеү тойғоһон уята (бөйөр сәнсеүе).\nБындай сәнсеү, ҡағиҙә булараҡ, ҡапыл барлыҡҡа килә һәм үҙенең әүҙемлеге, көсө буйынса миокард инфарктына йәки берәй йәрәхәт алыуға тиң. Бындай саҡта сирле кеше үҙен ҡайҙа ҡуйырға белмәйенсә тынғыһыҙлана. Аппендицит сире менән яфаланған кеше, мәҫәлән, ауыртыуҙы икенсе бер поза табып кәметә алһа, бөйөр сәнскәндә был сара ярҙам итмәй.\nБөйөр сәнсеүен бөтөрөү, кәметеү таштың ҡайҙа ятыуына бәйле. Әгәр ул бәүел юлының үрге өлөшөндә тығылған булһа, ауыртыу билгә бирә. Әгәр таш түбәнерәк, бәүел ҡыуығына табан китһә, ауыртыу тойғоһо ирҙәрҙең енес ағзаларында, ә ҡатындарҙың билендә һәм енес ағзаһында һиҙеләсәк. Бынан тыш, бөйөр сәнсеүе бәүелдең ҡан ҡатыш сығыуы йәки уның тотҡарланыуы менән оҙатыла. Бындай саҡта тиҙ арала табиптарға мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nБәүел-таш сирен дауалау сир сәбәптәренең һәм клиник формаларының күп төрлө булыуы арҡаһында бик ҡатмарлы мәсьәлә. Шуға ла һәр айырым осраҡта сирҙе индивидуаль дауалайҙар. Ташты алыу ысулын билдәләр алдынан табип УЗИ, рентген тикшереүен, компьютер томографияһын, лаборатория мәғлүмәттәрен анализлай.\nБыл сир, ғөмүмән, хирургик сирҙәр рәтендә. Тик урат таштарын 2 – 3 ай дауамында цитрат ҡушылмалары менән дә иретергә мөмкин. Улар УЗИ үткәндә бик еңел абайлана, ә рентгенда күренмәй. Башҡа составлы таштар бер ниндәй иретеүсе матдәгә лә бирешеп бармай.\nҠайһы саҡта башҡа төрлө терапия ҡулланыу уңышлы була. Күпселек таштар тышҡа бәүел ҡыуҙырыусы үләндәр, физиотерапия, мунса процедуралары ярҙамында сыға. Ләкин мунсаға барыр йәки ҡарбуз диетаһына ултырыр алдынан организмдың үҙенсәлектәрен һәм сирҙең үтеү процесын белеү өсөн табиптарҙа тикшерелеү мотлаҡ.\nҺуңғы 20 йылда бәүел-таш сирле пациенттарҙы хирургик ысул менән дауалау тактикаһы үҙгәрҙе. Әгәр быға тиклем тик ҡыуышлыҡ операциялары (полостные операция) ғына башҡарылһа, хәҙер улар йыл һайын кәмей. Күпселек бүлектәрҙә бәүел таштарының 90 процентын ҙур уйымдарһыҙ ғына алып ташлайҙар. Был йә иһә дистанциялы литотрипсия, йәғни был ысул һөҙөмтәһеҙ булғанда, контактлы литотрипсия (махсус ультратауыш аппараты ярҙамында таштарҙы ауыртыуһыҙ ғына ваҡлау) ҡулланыла. Ҡайһы саҡта эндоскопик операциялар үткәрелә: видеокамера күҙәтеүе аҫтында ҙур булмаған уйым аша бөйөргә ташты һурып сығарыусы инструмент индерелә.\nБөгөн эндоскопик ысул менән эре коралл формаһындағы таштар ҙа алына. Бындай хирургик ысул пациентты артыҡ ҡан юғалтыуҙан, хәленең ҡатмарлашыуынан һаҡлай.


GoWikipedia - Башҡорт теле — Башҡорт Википедияһы\nБашҡортостан, Силәбе өлкәһе, Ырымбур өлкәһе, Төмән өлкәһе, Свердловск өлкәһе, Ҡурған өлкәһе, Һамар өлкәһе, Һарытау өлкәһе, Пермь крайы, Татарстан, Удмуртия\n1 223 744 (2010)\nБашҡорт теле (башҡорт теле (мәғл.) [bɑʂ.ˌqʊ̞rt.tɪ̞ˈlɪ̞]) — төрки тел, башҡорт халҡының теле. Алтай телдәренең төрки тармағы ҡыпсаҡ төркөмөнөң волга буйы-ҡыпсаҡ төркөмсәһенә ҡарай. Төп диалекттары: көнсығыш, төньяҡ-көнбайыш һәм көньяҡ.\nДонъяла башҡорт телендә 1,2 млн кеше һөйләшә. 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә башҡорт телен 1 152 404 кеше белә, улар араһында: 977 484 башҡорт, 131 950 татар, 20 258 урыҫ, 6 276 сыуаш, 3 211 мари, 1 953 ҡаҙаҡ, 1 630 удмурт, 1 279 үзбәк һәм 8 363 башҡа милләт кешеһе.\nБашҡортостанда, Силәбе, Ырымбур, Төмән, Свердловск, Ҡурған, Һамар, Һарытау өлкәләрендә, Пермь крайында, Татарстанда, Удмурт Республикаһында һ. б. таралған.\nБашҡорт теле 2009 йылда, ЮНЕСКО тарафынан сығарылған "Донъяның хәүеф аҫтында булған телдәре атласы"на индерелеп, «көсһөҙ» статусы алғайны — «балаларҙың күпселеге үҙ телендә һөйләшә, әммә уны ҡулланыу даирәһе сикләнеүе ихтимал (мәҫәлән, бары тик көнкүрештә генә)».\n1.1 Телдең барлыҡҡа килеү тарихы\n1.1.1 Әҙәби тел барлыҡҡа килеү тарихы\n1.2 Өйрәнеү тарихы\n6 Башҡорт теленең диалекттары\n6.1 Көнсығыш (тау, ҡыуаҡан) диалекты\n6.2 Төньяҡ-көнбайыш (көнбайыш) диалект\n6.3 Көньяҡ (юрматы) диалекты\n7 Китап нәшер итеү\n8.1 Рәсми статусы\n8.3 Башҡа өлкәләрҙә\n9 Башҡорт теле менән бәйләнешле саралар\nБоронғо төрки рун яҙмаһының хәрефтәре.\nТелдең барлыҡҡа килеү тарихы\nБашҡорт теленең тарихы дүрт дәүергә бүленә:\nУрал-Алтай (боронғо ҡатлам, агглютинативлыҡ һәм алтай телдәренә хас башҡа һыҙаттар формалаша)\nдөйөм төрки (төп һүҙ фонды, төп фонетик һәм бөтә төрки телдәр өсөн уртаҡ булған башҡа үҙенсәлектәр хасил була)\nҡыпсаҡ (ҡыпсаҡ төрки телдәренә хас фонетик, лексик һәм башҡа үҙенсәлектәр барлыҡҡа килә)\nбашҡорт теле үҙе.\nБашҡорт теле ҡыпсаҡ төркөмөнә ҡараһа ла, уның болғар (сыуаш теле диалекттары), уғыҙ (төрөкмән теле, төрөк теленең диалекттары) һәм себер (алтай, тыва, хакас, яҡут, боронғо төрки ҡомартҡылары теле) телдәренә хас үҙенсәлектәре бар. Башҡорт теленең апеллятив лексикаһында ротацизмлы һәм ламбдацизмлы һүҙҙәрҙән ҙур ҡатлам булыуы башҡорт теленең формалашыуында болғар компонентының әһәмиәте тураһындағы гипотезаның нигеҙенә ятты. А. В. Дыбоға ярашлы, башҡорт теле бер нисә тапҡыр ҡыпсаҡлаштырыуға дусар булған уғыҙ телдәренә инә.\n1918 йылдың ғинуарында Башҡорт Хөкүмәте автономиялы идаралыҡ тураһындағы положение проектының айырым параграфында эске автономиялы идаралыҡта һәм судта башҡорт теле рәсми тел булыуын билдәләй. 1920 йылдың 24 мартында Башревком Башҡорт АССР-ы территорияһында башҡорт теленең дәүләт статусы тураһындағы положениены хуплай. Был ҡарар нигеҙендә Ревком пленумы 1920 йылдың 28 мартында республика биләмәһендә башҡорт һәм урыҫ телдәрен дәүләт телдәре итеп иғлан итә.\n1921 йылдың 27 июнендә РКП (б)-ның Башҡортостан өлкә комитеты ҡабул иткән резолюцияла башҡорт телен дәүләт теле тип таныу һәм бөтә уҡыу һәм хәрби-уҡыу йорттарына башҡорт телен мотлаҡ уҡытыуҙы индереү тураһында әйтелә. 1921 йылдың 1-4 июлендә Советтарҙың II Бөтөн башҡорт съезы була, ул башҡорт теленең республика территорияһында тулы хоҡуҡлы дәүләт теле булыуы тураһында иғлан итә. БашҮБК ҡарарына ярашлы, бөтә хөкүмәт декреттары һәм бойороҡтары ике дәүләт телендә (башҡорт һәм урыҫ) сығарылырға тейеш була.\nБашҡорт АССР-ының 1925 йылғы Конституцияһына ярашлы, «Башҡорт АССР-ында башҡорт һәм урыҫ телдәре рәсми тел булып тора».\nӘҙәби тел барлыҡҡа килеү тарихы\nҒәрәп яҙмаһында төҙөлгән юрматы ырыуы шәжәрәһенең бер бите.\nТөп мәҡәлә: Башҡорт әҙәби теле\nБашҡорт әҙәби теле — башҡорт теленең бер төрө, уның үҙенең барлыҡҡа килеү тарихы бар һәм ул үҫештән туҡтамай, айырым билдәләргә (яҙмала нығытылғанлыҡ, тотороҡлолоҡ, эшкәртелгәнлек, диалекттарҙан өҫтөн торғанлыҡ, универсаллек, үҙ-ара бәйләнгән стиль тармаҡтарына эйәлек, нормалаштырылғанлыҡ һ.б.) эйә булған күп һанлы һәм күп төрлө текстарҙа кәүҙәләнә. Ул йәмғиәт тормошоноң төрлө өлкәләрендә телдән һәм яҙма аралашыу сараһы булып тора.\nБорондан башҡорттар әҙәби төрки теленең төбәк варианты — Урал-Волга буйы төрки теле менән файҙаланған. XVI—XVIII быуаттарҙа Урал-Волга буйы төрки телендә ҡыпсаҡ элементтары һәм русизмдар арта, ә XIX быуатта әҙәби телгә башҡорттарҙың һөйләш теле көслө йоғонто яһай. XX быуат башында стандартлаштырылған тәбиғәтле һәм диалекттарҙан өҫтөн торған хәҙерге әҙәби башҡорт теле формалаша. Хәҙерге әҙәби тел нигеҙҙә башҡорт теленең көньяҡ диалектының фонетик үҙенсәлектәрен сағылдыра, ләкин көнсығыш диалекттың төп лексикаһы менән ҡайһы бер үҙенсәлекле һыҙаттарын да үҙләштергән.\nХәҙерге башҡорт әҙәби теле XX быуат башында Урал-Волга буйы төрки теленең боронғо яҙма традициялары менән халыҡсан һөйләш теле һәм фольклор теле ҡатнашмаһы нигеҙендә хасил була.\n1921 йылдың 9 апрелендә башҡорт әҙәби теленең нигеҙе итеп ҡыуаҡан диалекты раҫлана, был һайлау һөйләштең татар теленән мөмкин тиклем алыҫ булырға тейешлегенә нигеҙләнә. 1921 йылдың декабрендә яңы алфавит буйынса I Бөтөн башҡорт конференцияһында әҙәби телдең ниндәй диалектҡа нигеҙләнергә тейешлеге тураһындағы мәсьәлә ҡарала, башҡорт теленең нормаһы итеп ҡыуаҡан диалектын таныу кәрәклеге хаҡында доклад тыңлана.\n1922 йылда алфавит һәм башҡорт әҙәби теленең орфографияһын төҙөү буйынса махсус комиссия ойошторола, уның составына төрлө ваҡытта С. Уфалы, Ш. Хоҙайбирҙин, Г. Шонаси, С. Рәмиев, Х. Кәримов, Ш. Манатов, Д. Юлтый инә. 1923 йылдың 18 февралендә БАССР Халыҡ Комиссарҙары Советы декретына ярашлы Башҡорт телен ғәмәлләштереү буйынса үҙәк комиссия ойошторола, ул әҙәби телде булдырыу мәсьәләһе менән дә шөғөлләнә, Ш. Ә. Хоҙайбирҙин уның етәксеһе була. Ш. Ә. Хоҙайбирҙин үҙе әҙәби норма итеп юрматы диалектын таныу яҡлы була.\n1923 йылдың 27 февралендә БАССР ХКС-ы (СНК) "Улус һәм ауыл күләмендәге дәүләт һәм хосуси-хоҡуҡ учреждениеларында башҡорт телен индереү буйынса инструкция"ны раҫлай. 1923 йылдың декабрендә ғәрәп графикаһындағы яңы башҡорт яҙмаһы ҡабул ителә. 1924 йылда Яңы башҡорт алфавитының башҡорт үҙәк комитеты ойошторола.\n1923 йылдың 17 декабрендә Башҡорт АССР-ы ХКС-ы (СНК) эргәһендәге Ш. Х. Сөнчәләй етәкселегендәге Академик үҙәк башҡорт әҙәби теленә нигеҙ итеп ҡыуаҡан һөйләшен алыу тураһында ҡарар ҡабул итә. Ләкин 1924 йылдың 20 февралендә Башҡортостан Мәғариф халыҡ комиссариаты «Башҡорттарҙың әҙәби теле тураһында» ҡарар сығара, уға ярашлы, «Башҡортостандың бөтә төрки халҡына аңлайышлы булырлыҡ итеп» эшкәртеү маҡсаты менән «терәк диалект итеп юрматы диалекты һайлана». Был ҡарарға ҡаршылыҡ күрһәтеү ниәтенән ҡайһы бер гәзиттәр тик ҡыуаҡан диалектында нәшер ителә башлай. Был осорҙа бер улустарҙа һәм кантондарҙа тик ҡыуаҡан һөйләшен, икенселәрендә юрматы һөйләшен генә ҡулланалар. Һөҙөмтәлә башҡорт әҙәби телен ике диалект — ҡыуаҡан һәм юрматы диалекттары нигеҙендә сығарырға хәл итәләр.\n1924 йылдың 2 мартында Башҡортостан Мәғариф халыҡ комиссариатының Академик үҙәге эргәһендәге комиссия ултырышында ҡыуаҡан диалектынан әҙәби телгә дүрт варианттағы -ҙaр/-ҙәр, -тар/-тэр, -дар/-дәр, -лар/-ләр күплек ялғауҙарын, ә юрматы диалектынан -лык/-лек, -ла/-лә һ.б. һүҙ яһау аффикстарын индерергә хәл ителә. Ошо ҡарар сыҡҡандан һуң әҙәби телгә был диалекттарҙың икеһенән дә һүҙҙәр һәм һүҙбәйләнештәр алына башлай. Ҡайһы бер осраҡтарҙа буталсыҡлыҡҡа юл ҡуймау мөмкинлеге асыла, мәҫәлән, аттар (ат+тар) һәм аттар (ул атлар) тигәндә аңлашылмаусанлыҡтан ҡотолоу өсөн беренсеһен аттар, икенсеһен атлар тип алырға хәл ителә. Төньяҡ-көнбайыш башҡорттары, уларҙың теле әҙәби телдән башҡа диалекттарға ҡарағанда нығыраҡ айырылғанлыҡтан, татар телен файҙаланыуҙы өҫтөн күрә.\n1930—1950 йылдарҙа әҙәби тел йылдам үҫә һәм уның төп функциональ стилдәре нығына, 1950-се йылдарҙан хәҙерге башҡорт әҙәби теленең нормативтары тотороҡланыуы билдәләнә.\nТөп мәҡәлә: Башҡорт тел белеме\nЛатин алфавитында яҙылған башҡорт китабы, 1934 йыл.\nХ быуат башында Ибн Фаҙлан башҡорттарҙы төрки телле халыҡтар иҫәбенә индерә. Мәхмүт әл-Ҡашғари «Диуану лөғәт әт-төрк» тигән энциклопедик хеҙмәтендә (1073/1074 гг.) «төрки телдәрҙең үҙенсәлектәре тураһында» рубрикаһында башҡорттарҙы егерме «төп» төрки халыҡ иҫәбенә индерә. «Ә башҡорттарҙың теле, — тип яҙа ул, — ҡыпсаҡ, уғыҙ, ҡырғыҙ һәм башҡаларға бик яҡын, йәғни төрки».\nШвед тикшеренеүсеһе Ф. И. Страленберг үҙенең 1730 йылда немец телендә Стокгольмда сыҡҡан «Ярымтөн-көнсығыш Европа һәм Азияның тарихи һәм географик тауисирламаһы» китабында 32 телдән алынған мәғлүмәт менән бер рәттән башҡорт теленән миҫалдар килтерә һәм башҡорт, ҡырым, ҡырғыҙ, үзбәк һәм төркмән татарҙары телдәре берҙәм диалект тәшкил итә тип билдәләп үтә. Башҡорт теле буйынса мәғлүмәттәрҙе шулай уҡ И. Г. Георги, И. И. Лепёхин һәм П. И. Рычков яҙып ҡалдыралар.\nМиндийәр Биксуриндың «Һүҙҙәрҙең башҡорт теленә тәржемәһе» тигән ҡулъяҙмаһы башҡорт теленең тәүге һүҙлеге тип һанала, ул 1781 йылда төҙөлгән. М. Биксурин, Д. Н. Соколов һәм П. Учадамцев менән төҙөлгән бер нисә ҡулъяҙма һүҙлек П. С. Палластың «Батша ярҙамсыһы тарафынан йыйылған бөтә телдәр һәм һөйләштәрҙең сағыштырма һүҙлектәре» (рус. «Сравнительные словари всех языков и наречий, собранные десницей Всевысочайшей особы императрицы Екатерины II»; Санкт-Петербург, 1787—1789) китабына ингән.\n1842 йылда М. И. Ивановтың «Татарская грамматика»һы һәм «Татарская хрестоматия» әҙәби йыйынтығы (һүҙлекһеҙ) донъя күрә. Иванов йәнле һөйләш телен әҙәби китап теленән айырып ҡарай, мәҫәлән, уның хрестоматияһы ике өлөштән тора: беренсе өлөшөндә — татарҙарҙың, башҡорттарҙың һәм ҡаҙаҡтарҙың йәнле һөйләш өлгөләре; икенсе өлөшө китап теле өлгөләренән тора.\n1859 һәм 1869 йылдарҙа М. М. Биксуриндың «Начальное руководство к изучению арабского, персидского и татарского языков с наречиями бухарцев, башкир, киргизов ..» тигән хеҙмәте баҫылып сыға. Ҡулланмала ғәрәп, фарсы һәм татар телдәрендәге яҙмаларҙы уҡыуҙың төп ҡағиҙәләре бирелә. Татар (йәғни төрки) теленә Мирсәлих Биксурин, М. Иванов һәм С. Күкләшев кеүек үк, ырымбур татар, башҡорт һәм ҡаҙаҡ «һөйләштәрен» индерә һәм уҡыр өсөн уларҙан миҫалдар килтерә. Башҡорт өлгөһө итеп «Батыр бадшаның хикәйәте» бирелә, ул тәү башлап ғәрәп графикаһында М. И. Ивановтың хрестоматияһында донъя күрә.\n1859 йылда С. Б. Күкләшевтең «Диван-и хикәйәт-и татар» тигән китабы баҫыла. Баш һүҙендә автор былай тип яҙа: «Төрөк һәм татар ҡәбиләләре һөйләшкән һәм яҙған бөтә телдәр „төрки, төрки тел“ тигән дөйөм атама аҫтында билдәле». «Төрки тел», С. Күкләшев буйынса, өс айырым төркөмдән — төрөк, сығатай һәм татар төркөмдәренән тора. Күкләшев һуңғыһына татар, ҡаҙаҡ (ҡырғыҙ), башҡорт, нуғай, ҡумыҡ, ҡарасәй (ҡорағай), ҡарағалпаҡ һәм мишәр һөйләштәрен индерә.\n1892 йылда башҡорттар өсөн урыҫ алфавиты нигеҙендә беренсе әлифба нәшер ителә, артабан ул 1898 һәм 1908 йылдарҙа ҡабат баҫыла. XIX—XX быуаттар сигендә шулай уҡ В. В. Катаринскийҙың («Краткий русско-башкирский словарь», 1893; «Башкирско-русский словарь», 1899), А. Г. Бессоновтың («Букварь для башкир», 1907), Н. Ф. Катановтың («Азбука для башкирского языка»), М. А. Ҡулаевтың «Өн әйтелеше нигеҙҙәре һәм башҡорттар өсөн әлифба» («Основы звукоподражания и азбука для башкир», 1912) һәм башҡа хеҙмәттәр баҫылып сыға.\nБашҡортостан Республикаһында әлеге ваҡытта башҡорт теленең күп томлы академик аңлатмалы һүҙлеге төҙөлә. 2012 йылға 2 томы сыҡты. Бөтәһе 11 том нәшер итеү ҡарала. Был һүҙлек башҡорт лексикографияһында беренсе аңлатмалы-тәржемәле һүҙлек булып тора.\nТөп мәҡәлә: Башҡорт яҙыуы\nБашҡорт ҡәбиләләре әүәлге замандарҙа боронғо төрки рун яҙмаһын ҡулланған. Ислам ҡабул иткәндән һуң (X быуатта башланып, бер нисә быуат дауам итә) башҡорттар ғәрәп яҙмаһын ҡуллана. Был яҙма нигеҙендә төрки тигән яҙма-әҙәби тел һәм уның урал-волга буйы төрки теле (иҫке төрки) тигән төбәк варианты хасил була, уны XIII быуаттан XX быуатҡа тиклем ҡулланалар.\nXIX быуат уртаһынан алып милли башҡорт яҙмаһы формалаша, уның әүҙем дәүере 1917—1923 йылдарға тура килә. 1923 йылда ғәрәп яҙмаһы нигеҙендә барлыҡҡа килгән алфавит раҫлана. 1929 йылда латиницалағы башҡорт алфавиты (яңалиф) барлыҡҡа килә. 1940 йылда кириллица нигеҙендәге алфавит индерелә. Башҡорт теленең хәҙерге заман алфавиты 42 хәрефтән тора. Урыҫ теле менән уртаҡ 33 хәрефтән башҡа башҡорт телендә булған өндәрҙе билдәләү өсөн йәнә 9 махсус хәреф ҡабул ителгән.\nАлфавит кириллицала нигеҙләнгән, 9 өҫтәмә символ махсус өндәрҙе белдерә: тел арты шартлаулы Ғғ [ɢ], Ҡҡ [q], теш араһы ышҡыулы Ҙҙ [ð], Ҫҫ [θ], аңҡау танау Ңң [ŋ], фарингаль Һһ [h]; алғы рәт нәҙек һуҙынҡылары: асыҡ Әә [æ], иренләшкән Өө [ø], Үү [ʏ].\nХәҙерге заман башҡорт яҙмаһы фонетиклашҡан һәм эҙмә-эҙлекле рәүештә ирен (о/ө) һәм рәт гармонияһын сағылдыра.\nБашҡорт теле агглютинатив телдәргә инә. Һүҙ яһалыш аффикстар ярҙамында ғәмәлгә ашырыла: балыҡ — балыҡсы — балыҡсылыҡ.\nКүплек һуҙынҡыларға тамамланған нигеҙҙәргә — -лар/-ләр: балалар, кешеләр; һаңғырау тартынҡыларҙан һуң — -тар/-тәр: бармаҡтар, әкиәттәр; яңғырау тартынҡыларҙан һуң — -дар/-дәр: илдәр, көндәр, йылдар; -и, -й, -у, -ү, -р, -ҙ-ға тамамланған нигеҙҙәргә -ҙар/-ҙәр: ерҙәр, тауҙар, ҡыҙҙар, һарайҙар, күнегеүҙәр, сөнниҙәр ҡушып яһала.\nБашҡорт телендә енес категорияһы грамматик ысул менән билдәләнмәй, предлогтар һәм приставкалар юҡ. Оҡшаш мәғәнәле конструкциялар шулай уҡ аффикстар ярҙамында яһала: урамда, далала, ҡаланан, ярға.\nБашҡорт теле лексикаһы ярайһы уҡ консерватив. Сағыштырма тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, хәҙерге башҡорт теле б.э.т. VI—VIII бб. боронғо төрки рун ҡомартҡылары лексикаһының 95 %-ҡаса өлөшөн һаҡлай.\nАйырыуса татар теле яҡын, ул фонетик һәм грамматик, бер аҙ лексик үҙенсәлектәр менән айырыла.\nҺуҙынҡы өндәр тик тауыш ярҙамында яһала, шунлыҡтан уларҙы тауыш өндәре тип йөрөтәләр. Башҡорт телендә 9 һуҙынҡы өн бар: а, о, у, ы, э, э (е), ә, ү, и. Һуҙынҡы өндәрҙе әйткәндә, үпкәнән өрөлгән һауа ҡаршылыҡһыҙ иркен сыға, тауышты теләгәнсә һуҙып була. Тамыр морфемаларҙа һуҙынҡыларҙың бөтәһе лә осрай, ә аффикстарҙа [и], [у], [ү] ҡулланылмай.\nҺуҙынҡылар парҙарға рәт буйынса бүленә. и (<*e) һуҙынҡыһы төп башҡорт һүҙҙәрендә алғы рәткә инә (ил, ир), ғәрәп-фарсы һүҙҙәрендә ҡатнаш рәткә һәм артҡы тартынҡылар менән йәнәш торғанда (китап, ҡитға) урта рәткә ҡарай. Рәт гармонияһы, төп нөсхәлә башҡаса яңғырауына ҡарамаҫтан, ғәрәп теленән ингән һүҙҙәргә лә ҡағыла: донъя, талап. ыу, еү дифтонгылары асыҡ ижектәрҙәге *u һәм *ü өндәренән баш алған: һыу, өрөү.\nБашҡорт теленә өндәрҙең лабиализацияһы һәм делабиализацияһы хас, ул ирендәрҙең ҡатнашыуы (лабиализация) һәм ҡатнашмауынан (делабиализация) ғибәрәт. Иренләшкән һуҙынҡылар — [о], [ө], [у], [ү], иренләшмәгәндәр — [а], [ы], [ә], [э], [и]. [а], [ә] һуҙынҡыларының лабиализацияһы ирен гармонияһына бәйләнгән һәм әйтелеш ҡанундарына ярашлы 1-се ижектәге [о], [ө] өндәренең 2-се ижеккә йоғонто яһауы менән билдәләнә, мәҫ.: «ҡорал» ҡ[о]р[оа]л, «һөнәр» һ[ө]н[өә]р һ.б. Делабиализация башҡа телдәрҙән ингән һүҙҙәрҙәге иренләшмәгән һуҙынҡыларҙан килә, мәҫ.: «ведро» в[и]др[о] — «биҙрә» биҙр[ә], «солома» с[а]л[о]ма — «салам» һал[а]м, «комедия» к[а]м[э] дия — к[ә]мит һ.б; шулай уҡ диалект һүҙҙәрҙә: «мөхәббәт» м[ө]х[ә]бб[ә]т — диалект «мәхәббәт» м[ә]хәббәт, «суфый» с[у]ф[ы]й — «һыпы» һ[ы]пы һ.б.\nТартынҡы өндәр яһалышында телмәр ағзаларының һәммәһе лә ҡатнаша. Телмәр ағзаларының төрлөсә хәрәкәте һөҙөмтәһендә төрлө тартынҡы өндәр хасил була. Әйтәйек, б, п өндәре ирендәр ярҙамында яһала. Әгәр тауыш ҡатнашһа, б өнө барлыҡҡа килә, тауыш ҡатнашмаһа, п өнө яһала. Тауыш ҡатнашһа — ж, ҡатнашмаһа — ш өнө.\n1897 йылғы йәниҫәп алыу мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәй империяһы территорияһында башҡорт теленең географик таралыуы.\nКөнсығыш (тау, ҡыуаҡан) диалекты\nТөп мәҡәлә: Көнсығыш диалект\nһөйләштәре: арғаяш, асыуҙы, ҡыҙыл, мейәс, һалйот, әй\nБашҡортостандың төньяҡ-көнсығыш һәм өлөшләтә көньяҡ-көнсығыш райондарында һәм Силәбе, Ҡурған өлкәләренең ҡайһы бер төбәктәрендә ҡулланыла. Ҙур тотороҡлолоҡ, лексик һәм фонетик төрлөлөк хас; айырым һөйләштәр (арғаяш, һалйот) оҙаҡ ваҡыт буйы айырымлыҡта һәм телдең башҡа диалекттары, һөйләштәре менән сикләнгән аралашыу шарттарында үҫешәләр.\nКөнсығыш диалект телдең боронғо ҡатламына хас һыҙаттарҙы, мәҫ., боронғо төрки ротацизмын, ҡылым үҙгәрештәре артефакттарын һаҡлай: арғаяш һ. бараты (әҙәби телдә:бара); барыу, тороу, ултырыу, ятыу ярҙамсы һүҙҙәре менән континуатив: мейәс һ. китеп утырам (хәҙ. заман континуативы), йоҡтап ята; күплектә -ң ялғаулы бойороҡ һөйкәлеше: һалйот. барың (әҙәби телдә: барығыҙ) и т. д.\nТүбәндәге фонетик билдәләр хас:\nтартынҡылар ассимиляцияһы, ул аффикстарға ҡағыла: аттар «кони», илдәр «страны», ҡырҙар «поля»;\nсифат һәм исем һүҙъяһалыш үҙенсәлектәре: ҡарттыҡ «ҡартлыҡ», дандыҡ «данлыҡ»; йелде «елле», атты «атлы», жәйәүҙе «йәйәүле»;\nҡылым ялғауҙары үҙенсәлектәре: hөйҙәү «һөйләү», эштәү «эшләү», йырҙау «йырлау», йоҡтау «йоҡлау», туҡрау (туҡтау менән бергә) «туҡтау»;\nһүҙ һәм ижек башында «й» урынына «ж»: жыйыу «йыйыу», жәй «йәй», мәржен «мәрйен»;\nо/ө һыҙатында гармония булмауы (тулы булмаған гармония): бойыҡ «бойоҡ», "бөйек «бөйөк»;\nдөйөм төрки *s и *z өндәре менән бәйле үҙенсәлектәр: мейәс һ. юр/ҙур («ҙур»), арғаяш һ. быhау «быҙау», мейәс һ. ҫаhыҡ «һаҫыҡ»;\nтамырҙа тартынҡыларҙың рудимент һаңғыраулашыуы: сипеш «себеш», түпә «түбә».\nТөньяҡ-көнбайыш (көнбайыш) диалект\nТөп мәҡәлә: Төньяҡ-көнбайыш диалект\nһөйләштәр: ғәйнә, түбәнге ағиҙел-ыҡ, ҡариҙел, танып, урта урал\nБашҡортостан Республикаһының төньяҡ-көнбайыш райондарында, Татарстандың, Пермь крайының һәм Удмуртияның айырым райондарында таралған.\n«с» урынына «с» йә «ч» өнө: сибәр, чибәр (әйтелеше щибәр) «красивый» ;\n«й», «җ»: йауын, җауын «дождь»;\nкүплек ялғауы -лар, -нар: атлар «аттар», болоннар «болондар»;\nтөп лексемаларҙа -s- һаҡланыу (һәм, ошоноң эҙемтәһе булараҡ, «h» булмау): «сүрәү» («һөйрәү»), «сүләү» («һөйләү»);\nдөйөм төркиҙәге *z урынына «з», «ҙ» йәнәш ҡулланыу (йышыраҡ «ҙ»): ҡызыл, ҡыҙыл «ҡыҙыл», зур, ҙур «ҙур»; диалекттың ҡайһы бер һөйләштәрендә — «з» урынына «ҙ», ҡайһыларында — «ҙ» урынына «з» һәм «д».\nвокализм (һуҙынҡылар) һәм грамматика өлкәһендә татар телендәге -ый урынына башҡорт телендәге ай//әй ҡулланыла (жиңгай — жинги, алмай — алмый, сөйләмәй — сѳйләми). Татарсалағы кибән, ким урынына башҡорт телендәге кәбән, кәм формалары ҡулланыла; кирәк//кәрәк йәнәш ҡулланыла;\nтартынҡылар өлкәһендә — ҡайһы бер һөйләштәрҙә яңғырауыҡлы /ҙ/ (мәҫәлән, Ҡариҙел районында). Яңауыл районында ла осрай (завут, ҡаҙ);\nтеш араһынан әйтелеүсе /ҙ/ һәм /ҫ/ урынына /з/ һәм /с/: беҙ — без, һеҙ — сез, ҡаҙыу — казу, ҙур — зур, еҫле — исле, иҫ — ис, иҫке — иске, иҫәр — исәр һ.б.;\n/ҙ/ өнө /д/ менән алмашына: әҙәп — әдәп, әҙәпле — әдәпле;\n/с/ өнө /ч/ менән алмашына: әтәс — әтәч, ҫана — чана, ҡайсы — качы;\n/һ/ өнө /с/ менән алмашына: һоло — соло, һәнәк — сәнәк һ.б.\nДиалекттың сиктәш торошо һәм аҙ өйрәнелгәнлеге төркиәт берләшмәһендә, айырыуса башҡорт һәм татар тикшеренеүселәре араһында, фекер айырымлыҡтарына килтерә. Диалектты артабан өйрәнеү хәҙерге лексика һәм лингвистик мәғлүмәттең иң консерватив сығанағы булараҡ топонимия мәғлүмәттәре буйынса башҡорт-татар изоглоссалары картаһын төҙөү йүнәлешендә перспективаға эйә. Тикшеренеүҙәр тәҡдим ителә: топонимдарҙағы Үрге/Юғары лексемалары (мәҫәлән, Үрге Йәркәй), муйыл/шомырт, ҡарағай/нарат, үҙән/йылға, был парҙарҙарғы беренсе элемент — башҡорт лексемаһы, икенсеһе — татарса йә нейтраль; республиканың төньяҡ-көнбайышында 20 быуатҡа тиклем төрки телдә яҙылған ҡулъяҙмаларҙағы үҙенсәлекле башҡорт һәм татар лексемаларының йоғонтоһо.\nКөньяҡ (юрматы) диалекты\nТөп мәҡәлә: Көньяҡ диалект\nһөйләштәре: эйек-һаҡмар, урта, дим\nБашҡортостандың үҙәк һәм көньяҡ райондарында, Ырымбур, Һарытау һәм Һамар өлкәләрендә таралған.\n-лыҡ, -ныҡ, -ле, -ны, -лау, -нау һүҙъяһалыш ялғауҙары (көнсығыш һәм төньяҡ-көнбайыш диалекттарҙа һәм татар телендә: -лы): ҡартлыҡ «старость», йелле «замечательный», йәйәүле «пеший»;\nанлаутта нигеҙҙә «й» ҡулланыла: йыйыу, йәй;\nирен гармонияһының күҙәтелеүе: бөйөк, бойоҡ.\nКитап нәшер итеү\nБашҡорт телендә китаптар баҫыусы иң ҙур нәшриәт — «Китап» нәшриәте (совет осоронда — «Башҡортостан китап нәшриәте»). Башҡорт телендә йыл һайын йөҙҙәрсә исемдәге нәфис, фәнни-популяр, тыуған яҡты өйрәнеү, белешмәлек баҫмалары, дәреслектәр баҫыла.\n2008 йылда нәшерләнгән баҫмалар һаны буйынса башҡорт теле Рәсәйҙә урыҫ, инглиз һәм татар телдәренән ҡала дүртенсе урында булды.\n2010 йылда башҡорт телендә 812 мең дана дөйөм тираж менән 154 исемдәге китап баҫылып сыҡты.\nБашҡорт телендәге энциклопедик һәм белешмә баҫмалар «Башҡорт энциклопедияһы» нәшриәтендә лә сығарыла.\n2011 йылда башҡорт телендә 963 мең дана йыллыҡ дөйөм тираж менән ун журнал, 21,7 млн дана йыллыҡ дөйөм тираж менән 69 гәзит (район гәзиттәрен дә индереп) нәшер ителә.\nБашҡортостанда башҡорт теленең рәсми статусы республика Конституцияһында нығытылған, ләкин 1999 йылда ғына телдәр тураһында республика законы ҡабул ителә. 2000 йылдан төбәк дәүләт учреждениеларының алтаҡталарын башҡорт телендә яҙып элеү башлана.\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортында «Ҡалаға сығыу» тип өс телдә яҙылған. 2016 йылда башҡорт телендә яҙмалар аэропортта юҡ.\nБашҡортостанда юл билдәһе.\nӨфөлә «Дарыухана» ике телдә яҙылған.\nАғиҙел ҡалаһында урам исеме билдәһе.\nСССР паспорты русса, башкортса. 1959 йыл.\n1993 йылда БР Мәғариф министрлығының башҡорт телен мотлаҡ уҡытыу тураһында бойороғо сыға: башҡорт һәм урыҫ мәктәптәрендә башҡорт телен аҙнаһына 1 — 8 сәғәт, ә татар мәктәптәрендә 1 — 2 сәғәт уҡытыу күҙҙә тотола. Бойороҡ ҡаршылыҡтарға осрай һәм факультатив рәүештә генә ҡулланыла башлай. 1990-сы йылдарҙа башҡорт телен файҙаланыу ҡырҡа киңәйә: 1996/1997 уҡыу йылында Башҡортостандағы 878 мәктәптә уҡытыу башҡорт телендә алып барыла, ә урыҫ телендә уҡытылған 512 мәктәптә башҡорт кластары асыла. 1993—1997 йылдарҙа БР-ҙа тәрбиә эше башҡорт телендә алып барылған йә башҡорт теленә өйрәтелгән мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары һаны артып, 404-тән 478-гә етә. 2006/07 уҡыу йылында республиканың бөтә мәктәптәрендә лә аҙнаһына 3 сәғәт башҡорт телен мәжбүри уҡытыу индерелә. Һуңғараҡ Берҙәм республика имтиханы (БРИ) формаһында башҡорт теле буйынса факультатив йомғаҡлау имтиханы индерелә: 2008 йылда 415 кеше БРИ тапшырһа, 2012 йылда — 180. 2010 йылдан федераль стандарттар үҙгәреү һөҙөмтәһендә I, II, X һәм XI кластарҙа башҡорт телен мәжбүри уҡытыу сәғәттәре бөтөрөлә.\nИнтернет селтәрендәге тәүге башҡортса-урыҫса һәм урыҫса-башҡортса онлайн-һүҙлек 2006 йылда барлыҡҡа килә. * 2015 йылдың 22 сентябрендә «Яндекс. Тәржемәсе» башҡорт телен тәржемәләй башлай.\nБашҡорт теле менән бәйләнешле саралар\nШахов С. Ученый «нарисовал» карту башкирского языка. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 28 февраль.\n↑ 1,0 1,1 Lewis, M. Paul (ed.) Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. (инг.). Dallas, Tex.: SIL International. (2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011.\n↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 342. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\n↑ UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger (инг.)\n↑ Дыбо А. В., Хисамитдинова Ф. Г. Башкирский язык в системе алтайских языков.//История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — М.: Наука, 2009. — Т. I. — Б. 313—331. — 400 б. — ISBN 978-5-02-037010-4.\n↑ 9,0 9,1 Дыбо А. В. Хронология тюркских языков и лингвистические контакты ранних тюрков.//Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков: Пратюркский язык-основа: Картина мира пратюркского этноса по данным языка. / Отв.ред. Тенишев Э. Р., Дыбо А. В. (Совм. с Благовой Г. Ф., Кормушиным И. В., Мудраком О. А., Мусаевым К. М., Насиловым Д. М., Норманской Ю. В., Тадиновой Р. А., Тенишевым Э. Р., Экба З. Н.) — М.: Наука, 2006. — Б. 816.\n↑ 10,0 10,1 Хисамитдинова Ф. Г. Современный башкирский язык.// История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2012. — Т. VII. — Б. 300. — 424 б. — ISBN 978-5-4466-0040-3.\n↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 341. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\n↑ Рәжәпов Р. Ф. Башҡорт теле хаҡында ҡануниәт. XX быуат башы — Өфө: Китап, 2004. — Б. 5. — 208 б. — ISBN 5-295-03360-0.\n↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 345. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\n↑ 15,0 15,1 15,2 Галяутдинов И. Г., Ишбердин Э. Ф. Башкирский литературный язык.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 156—157. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.\n↑ 16,0 16,1 Ғәләүетдинов И. Ғ. Урал-Волга буйы төрки теле // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ 18,0 18,1 Гарипова Ф. Х. Опыт языкового строительства в Республике Башкортостан. Уфа, 2006. — 170 с.\n↑ Среди них указывались говоры усерганских, кипчакских, тунгаурских, джетыуровских, юрматынских, табынских, дёмских, ток-суранских башкир. По мнению сотрудников литотдела Башнаркомпроса, только тамьян-катайский говор сохранился как истинно башкирский язык.\nВозьмем для примера слово «башкортлар». Горные башкиры произносят «башкорттар», точно так же, как «аттар», «һарыҡтар», «һыйырҙар». А юрматынские и кипчакские башкиры говорят: «башҡортлар», «атлар», «һыйырлар», «һарыҡлар». Известно, что употребление аффикса «тар» вместо «лар», аффикса «ты» вместо «лы» характерно для киргизов и казахов.\nВместе с тем, возможно, что аффикс «лар» заимствован от татар. Я оставляю это на рассмотрение изучающих историю и, основываясь лишь на удобстве применения в сегодняшней практике говора того или иного рода, считаю, что вместо «тар» должно употребляться «лар». Ибо эта форма принята как в литературе, так и в речи всего башкирского народа, за исключением горных башкир…\n— Из статьи Ш. А. Худайбердина «Как писать» // «Башҡортостан», 1924, 8 февраля (перевод с башкирского) «Эта статья написана на языке кипчакских и юрматынских башкир. Прошу напечатать её в таком виде». — Прим. Ш. А. Худайбердина\n↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 347. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\n↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 348. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.\n↑ Махмуд ал-Кашгари. Диван лугат ат-турк (Свод тюркских слов): В 3-х томах / Пер. с араб. А. Р. Рустамова под ред. И. В. Кормушина; предисл. и введ. И. В. Кормушина; примеч. И. В. Кормушина, Е. А. Поцелуевского, А. Р. Рустамова; Институт востоковедения РАН: Институт языкознания РАН — М.: Восточная литература, 2010. — Т. 1. — Б. 22. — 464 б. — (Памятники письменности Востока. CXXVIII, 1 / редкол.: Г. М. Бонгард-Левин и др.). — 800 экз. — ISBN 5-02-018202-8, ISBN 978-5-02-036424-0. (в пер.)\n↑ 29,0 29,1 Ишбирҙин Э. Ф. Башҡорт тел ғилеме // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ 31,0 31,1 31,2 Галяутдинов И. Г. Из истории языковых и культурных процессов в Башкортостане в XIX — начале XX вв // Ватандаш. — 2000. — № 12. — ISSN 1683-3554.\n↑ Башҡорт яҙыуы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ Халикова Р. Х. Тюрки урало-поволжья.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 579. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.\n↑ Ишбирҙин Э. Ф. Орхон-йәнәсәй ҡомартҡылары теле // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ 41,0 41,1 41,2 41,3 41,4 41,5 41,6 41,7 История башкирского народа. Том 7 " Институт истории, языка и литературы Уфимского научного центра РАН\n↑ Русско-башкирский онлайн словарь. 16 октябрь 2015 тикшерелгән.\n↑ Яндекс.Тәржемәсе сервисында беренсе тапҡыр башҡорт теле барлыҡҡа килде. «Башинформ» (2015-09-23). 16 октябрь 2015 тикшерелгән.\n↑ «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 28 февраль (Тикшерелгән 28 февраль 2016)\nГаляутдинов И. Г., Ишбердин Э. Ф. Башкирский язык // Языки Российской Федерации и соседних государств: Энциклопедия в 3-х томах / Ред. коллегия: В. Н. Ярцева (предс.), В. А. Виноградов (зам. предс.), В. М. Солнцев, Э. Р. Тенишев, А. М. Шахнарович, Е. А. Поцелуевский] (отв. секр.), Г. А. Давыдова; Институт языкознания РАН — М.: Наука, 1997. — Т. 1 (А—И). — Б. 173-182. — XVI, 432 б. — 1000 экз. — ISBN 5-02-011237-2. (в пер.)* Диалектологический атлас башкирского языка. — Уфа: Гилем, 2005. — 234 с.\nЮлдашев А. А. Башкирский язык // Лингвистический энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева; Институт языкознания АН СССР — М.: Советская энциклопедия, 1990. — Б. 71. — 688 б. — 150 000 экз. — ISBN 5-85270-031-2. (в пер.)\nТикшеренеүҙәр, әсбаптар, белешмәлектәр\nБаишев Т. Г. Башкирские диалекты в их отношении к литературному языку/ под ред. Н. К. Дмитриева — М., 1955. — 112 б.\nДмитриев Н. К. Грамматика башкирского языка / Институт языка и мышления им. Н. Я. Марра АН СССР — М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1948. — 276 б. — 1500 экз. (в пер.)\nМаксютова Н. Х. Восточный диалект башкирского языка — М.: Наука, 1976. — 292 б.\nМиржанова С. Ф. Северо-западный диалект башкирского языка — Уфа: Китап, 2006. — 296 б. — ISBN 5-295-03923-4.\nМиржанова С. Ф. Южный диалект башкирского языка — М.: Наука, 1979.\nРязяпов Р. Ф. Свод законов о башкирском языке. Начало XX века — Уфа: Китап, 2004. — 208 б. — ISBN 5-295-03360-0. (рус.) (баш.)\nСравнительно-историческая грамматика тюркских языков: Региональные реконструкции / Авторы: Э. Р. Тенишев, Г. Ф. Благова, Э. А. Грунина, А. В. Дыбо, И. В. Кормушин, Л. С. Левитская, Д. М. Насилов, О. А. Мудрак, К. М. Мусаев, А. А. Чеченов; Отв. ред. член-корр. РАН Э. Р. Тенишев; Институт языкознания РАН — М.: Наука, 2002. — 768 б. — 1000 экз. — ISBN 5-02-022638-6. (в пер.)\nШәкүров Р. З. Башҡорт диалектологияһы — Өфө: Китап, 2012. — 250 б.\nВикимилектә Башҡорт теле темаһы буйынса медиафайлдар бар.\nҒәләүетдинов И. Ғ., Ишбирҙин Э. Ф. Башҡорт теле // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Башҡорт_теле&oldid=853667 ҡабул ителгән\nАлфавит буйынса телдәр


���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� ����� ����� ����� > ��������� ������ > ������� ���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� �����\n��� �������ʿ ������������ ����� ������� ������� ���� ���� ������� ������ ����� ��� ��� ����� ��� ����� ������ ����� ������ ���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� ����� ������ �� ����� ���� ����� ��� ������� ������ ������ ���� ������ ������ ��������ɡ ����� ����� ���� ��� �����ɡ ������ ���� �� ���� ����� ����� �����ݡ ����� ������. ���� ��� ��� LinkBack ����� ������� ����� ��� ������� #1 29-05-2014, 08:33 PM\n] ���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� ����� ���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� ����������� �� ����� ���� ����� ��� ������� ������ ������ ���� ������ ������ ��������ɡ ����� ����� ���� ��� �����ɡ ������ ���� �� ���� ����� ����� �����ݡ ����� ������. ���� ��� ��� �� ����� ����� ����� ��������� ���������� �� ����� ����� ������ ������ ����� ����� ���� ����� ����� ������� �� ���� ������ ��������� ���� ������� ������ �� ��� ������ڡ ��� ��� ����� ������ ����� ������. ����� ������ ���� �� ������� ��� ����� ������� ��������� �� ����� ���� ����� �������� ����� ��� ���� ����� ���� ��� �� ������ ���� ����� ����� �� ���� ������ ������ ������ ������� �����ӡ �� ����� ����.������: ����� �����fdhk lEvjQrQf d;at jthwdg w,vm hgYwhfhj hgfsd'm td hgpvl ������ ��� ���� �� Digg Del.icio.us Technorati Twitter ������ ����� ������ : 4051 ������� ������� �\n: 8.06 ����� MESH ABDULALH ������ ���� ������ ����� �� �� ������� MESH ABDULALH ����� ����� (�������) Facebook Twitter Google Digg ������� �������� (Tags) ��������, �������, �����, ��������, ����, ������, ����, ����, �� �������� ��������� ������� ������� �������" ���� ������ ���� ���� "��������" �� "������� ��� ������" ���� ������ ������� "��������" ������ �� ������ ������ ������" ���� ��"���" ������ ����� �� ���� ����� ������ ������ ��������) ���� ������ ����� ��� ����� - �������� ���� ����� ������� ����� ���� ��� ����� ����� "��������" ���� ������ ����� ���� ������ « ���� ���" �������: ٤ ������ �� ����� �������� ������ ������\n��������" ���� ���� ������ ���������� ��� ��� ������ �� 5 ���� » ����� ������� ������ ���� ����� ������� ���� ��� ������� ��� ���� ����� ��� ������� ����� ������ �������� ��� ����� ������� �������� ��� ����� ������ ���� �������� ���� ������ ���� �������� ������� �� ����� RSS RSS 2.0 XML MAP HTML ������ ���� 08:12 AM. ������� ��� -


ᐉ Bedrocan To The Rescue! British Cannabis Patients Get 6 Months Relief ᐉ Cbdoiltrip.com\nWritten by Marguerite Arnold on January 26, 2021. Posted in Medical.


Помогите пожалуйста, буду безмерно благодарен. Или предложите какую-нибудь еще систему оплаты. Ответить с цитированием Вверх ▲\nПомогите чуваки Вычитал что по любому надо отправлять почтой, чтоб эскроу отслеживал номер Ответить с цитированием Вверх ▲\nот ispolin в разделе Курилка - Матюгалка\nПоследнее сообщение: 10.10.2012, 15:41


Продажа: 2‑комнатная квартира, вторичка, 41м² 3/5 этаж, микрорайон Первомайский 6, Иркутск, 4100000 руб. №85893847 от 13 апреля 2021\nИркутск НедвижимостьКвартиры Продажа 2‑комнатныеОбъявление №8589\nТелефон: показать телефонhadhbjcfdi\nПродам уютную 2х комнатную квартиру в мкр. Пермомайский, 6\nПлощадь 41,4 кв.м., есть лоджия, застеклена,\nРасположена на 3 этаже, не угловая. Квартира светлая, комфортная для проживания,\nСанузел раздельный, трубы заменены,\nОчень красивый двор (прилагаем летние фото двора),\nРядом с домом остановка, рядом школа № 6, № 35, детский сад № 36, № 83, супермаркеты,


Башҡортостанға умарталар етмәй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанға умарталар етмәй\n14:59, 9 февраля 2011 Иҡтисад\nБашҡортостан умарталарға ҡытлыҡ кисерә. Был хаҡта шаршамбы көндө БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса дәүләт комитеты ултырышында Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге директоры Әмир Ишемғолов хәбәр итте.\nУның әйтеүенсә, умарталарҙың етешмәүе уларҙың башлыса шәхси секторҙа етештерелеүе менән аңлатыла. Башҡортостанда умарталар сәнәғәт күләмендә сығарылмай.\n— Беҙ БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы менән БР Урман хужалығы министрлығына республикала умарталар һәм уларға рамдар етештереү буйынса цех асыу тураһында тәҡдим индерергә теләйбеҙ, — тине Әмир Ишемғолов. — Әлегә бындай цех булмағас, умарталар етештереүгә мәктәп уҡыусыларын йәлеп итергә тырышабыҙ.\nӘмир Ишемғолов әйтеүенсә, тәжрибә сифатында республиканың биш мәктәбе дөйөм алғанда 500 мең һумлыҡ суммаға умарталар өсөн рамдарға заказ алған. Балалар был эште хеҙмәт дәрестәрендә башҡарған, һәм мәктәптәр йөҙәр мең һум аҡса алған, был да уларға бик шәп ярҙам. Ләкин умарталар етешмәү мәсьәләһен балалар хеҙмәте менән генә хәл итеп булмай.\nТеги: ауыл хужалығы, бал, БР Дәүләт Йыйылышында


ЯҢЫ СПЕКТАКЛЬ ӨҪТӨНДӘ ЭШ БАШЛАНДЫ\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының ижади төркөмө яңы пьеса өҫтөндә эш башланы. Театрҙың репетиция залында режиссёр Илсур Ҡаҙаҡбаев артистарҙы Михаил Рощиндың «Муж и жена снимут комнату» исемле пьесаһы менән таныштырҙы.\nТанылған драматург Михаил Рощиндың пьесаһы театрҙарҙа йыш ҡуйылмай, уны өйрәнеү һәм тормошҡа ашырыу тағы ла ҡыҙығыраҡ. Сюжеттың нигеҙендә — йәш парҙар тормошонан тарих.\nИсеменән аңлашылып тора, бүлмәне ҡуртымға алыуҙары. Әммә әлеге торлаҡ мәсьәләһе ғашиҡтарҙы ныҡлыҡҡа һынай һәм ғаиләнең тарҡалыуы ла бында мөһим роль уйнай. Ир менән ҡатын тормош ауырлыҡтарын еңеп, мәхәббәт һәм хистәрҙең ныҡлығын һаҡлап ҡала алырҙармы?\nДонъя күрәсәк спектаклдә артистар Алмас Әмиров, Азат Вәлитов, Руслан Ғәлимов, Әлфирә Зәһиҙуллина, Милена Сираева, Гөлнара Ҡаҙаҡбаева, Артур Ҡунаҡбаев, Гүзәл Маликова, Хәким Мортазин, Гөлназ Хайсарова, Светлана Хәкимова, Айҙар Шәмсетдинов, Эльвира Юнысова ҡатнашалар.


Пункт выдачи м. Перово - Кусковская ул., д. 20 А, корп. Г - СДЭК [1-3 р. дня]\nг. Москва, м. Перово, Кусковская ул., д. 20 А, корп. Г\nСДЭК (бело-зеленая вывеска). Ост. Кусковская улица 27, за заправочной станцией 3 вход


����ɳ4��27��Ѷ��ʱ�����ż��� Фܲ������һȥ��ǹ������԰�ۺ������Ŷ�����������磬��ɳ��ǹ������԰�ٿ�����һ���ͨ��ᣬ�������Ⱥͼ�������Ӫ�Ĺ�����������֣�Ϊ��ɳ�����ṩһ����;�������еĺ�ȥ��������������һС�����ڼ䣬���������Ҫ�ԡ����������ս�������ȡ�Ϊ���⣬ͨ��չ�����ŷɡ������˰�������������׽���֪ʶ����չ����ȫ������100ֻ���Ȯ��������������´󴳹ء�����̨ħ�����ݡ�����ɫ�����ø��������ܵ��������������Ͷ���Ȥ�����������˴λ�����ǡ����������������󲯰ߵ��Ǿ����̨�������������ʱ�侫������������߹��ͼ�ֵ������������һ��ڼ䣬�󲯰ߵ��״����οͼ��档��ʱ�������ֲ�ͬʱ������ģ����������л��������������˰桰������������ɣ�������һ�õ����ķ�ɡ������������⣬��������ȼƻ���������԰����������Ǳ����������ֳ���õ�廨��������Ӫҵ���ȼپƵꡢ��̬ľ�ݽ�����Ӫҵ����ʽ���⿪�ţ�ͬʱ����Ȼ�ΪС������������ˡ��ȳ��ܶ�Ա��������Ѱ�١�����ι���󡱡�����������ֳ��������>��˧�����۾����δ���а��� ��������Ա��������\nCopyright ? 2007-2016 ssc666666.com All Rights Reserved. ��ICP��1702821��


Аккумуляторы (3) Батареи (44) Зарядные устройства+аккумуляторы (3) Микрофоны (1) Удлинители (15) Чистящие средства для экрана (18)\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\tул. Сатпаева, 13\t2 шт. ул. Амман, 14\t1 шт. пр. Кабанбай батыра, 21\t4 шт.\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\tпр. Богенбая, 39\tул. Куйши Дина, д. 31\tул. Сатпаева, 13\tул. Амман, 14\tпр. Кабанбай батыра, 21\nТип батареи — CR1616\nНаличие в магазинах: ул. Куйши Дина, д. 31\t5 шт. ул. Сатпаева, 13\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\tул. Куйши Дина, д. 31\tул. Сатпаева, 13\t5 шт. ул. Амман, 14\nТип батареи — LR03\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\t2 шт. пр. Богенбая, 39\tул. Куйши Дина, д. 31\tул. Сатпаева, 13\tул. Амман, 14\nБатарейка ENERGIZER POWER Alkaline AA LR6 300133001 (2 шт.)\nНаличие в магазинах: ул. Сатпаева, 13\nНаличие в магазинах: ул. Куйши Дина, д. 31\t4 шт. ул. Сатпаева, 13\t1 шт.\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\t2 шт. ул. Куйши Дина, д. 31\tул. Амман, 14\nНаличие в магазинах: пр. Республики, 45\tул. Куйши Дина, д. 31\tул. Сатпаева, 13\tул. Амман, 14\tпр. Кабанбай батыра, 21


36°19′00″ с. ш. 139°00′00″ в. д.\nMaebashi metropolitan area[d] һәм Большой Токио[d]\nТоне[d] һәм Karasu River[d]\n367 463 кеше (1 март 2021)\n459,16 км² (1 ғинуар 2021)\nLua хатаһы: expandTemplate: template "ref-vi" does not exist.\nZelkova serrata[d], Cyclobalanopsis[d], сакура[d], Магнолия голая[d] һәм Бамбуковая широкохвостка[d]\n↑ https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/backnumber/GSI-menseki20210101.pdf — Институт географии Японии. — Б. 23.\n↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 http://www.city.takasaki.gunma.jp/docs/2013120900097/\n群馬県 2016 йылдың 4 март көнөндә архивланған. (яп.). Geospatial Information Authority of Japan. — Гумма префектураһындағы тораҡ пункттарҙың географик координаталары. 2010йылдың 23 июлендә тикшерелгән.\n群馬県内市町村 2009 йылдың 26 апрель көнөндә архивланған. (яп.). Center Development Local Systems Authorities. — Гумма префектураһындағы тораҡ пункттары хакимиәттәре, исемдәре, кодтары, почта адресы һәм телефондары. 2010 йылдың 23 июлендә тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Такасаки&oldid=1064993 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:40 29 август 2021 үҙгәртелгән.


Башҡортостан-хужаһыҙ һөрөнтө ерҙәр - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nНи өсөн Башҡортостандағы ауыл хужалығы ерҙәренең күп өлөшө һаман хужаһыҙ? Рәсәй һәм Башҡортостан ҡануниәтедә билдәләнгәнсә пай ерҙәре ҡасан урындағы халыҡҡа таратылыр?\nРәсәй-Башҡортостан каналының матбуғат үҙәгендә бөгөн ошо мәсъәлә күтәрелде. Стәрлетамаҡ, Иглин һәм башҡа райондарҙан килгән хужалыҡтарҙың, журналистарҙың һорауҙарына ауыл хужалығы фәндәре докторы, БДАУ профессоры Рәзит Нурлығаянов һәм Башҡортостандың ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәр берлеге рәйесе Зифҡәт Сәйетғәлиев яуап бирҙе.\n09 декабря Рәсәй халҡы һуңғы йылдарҙа тәүге тапҡыр Яңы йыл бюджетын ҡыҫҡартырға йыйынмай\n12 декабря Билдәһеҙҙәр балыҡ әҙерләү предприятиеһын һаҡлаусы этте атып киткән